COĞRAFYA'DA YENİ YAKLAŞIMLAR

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "COĞRAFYA'DA YENİ YAKLAŞIMLAR"

Transkript

1 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ COĞRAFYA'DA YENİ YAKLAŞIMLAR Prof. Prof. h. c. Dr. İbrahim ATALAY'ın 45. Meslek Yılına Armağan NEW APPROACHES IN GEOGRAPHY In honor of Professor Doctor Honoris Causa Ibrahim ATALAY celebrating 45 years in his profession ISBN : Editör Prof. Dr. Recep EFE İzmir

2 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ YAYINLARI Coğrafya'da Yeni Yaklaşımlar Prof. Prof. h. c. Dr. İbrahim Atalay'ın 45. Meslek Yılına Armagan New Approaches in Geography In honor of Professor Doctor Honoris Cause Ibrahim Atalay celebrating 45 years in his profession Bu kitabın tüm yayın hakları Dokuz Eylül Üniversitesi ne aittir. Kitabın tamamı ya da bir bölümü yazarının önceden yazılı izni olmadan elektronik, optik, mekanik ya da diger yollarla kaydedilemez, basılamaz, çogaltılamaz. Bu kitapta yer alan bilgiler kaynak gösterilerek kullanılabilir. İsteme Adresi : Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Uğur Mumcu Cad. 135 Sokak No: Buca - İZMİR e-postk: Telefon: +90 (232) Faks: +90 (232) Yayın No : /BY ISBN : BASKI Yayına Hazırlayanlar Recep Efe Murat Poyraz Basım tarihi : 17 Eylül 2015 Basım adedi: 500 adet Dokuz Eylül Üniversitesi Matbaası DEÜ Tınaztepe Kampüsü Buca - İzmir Tel : 0 (232) Fax : 0 (232) Kitapta yer alan makale ve diger materyalin her türlü bilimsel ve yasal sorumlulugu yazarlarına aittir.

3 DEĞİRMENDERE HAVZASI NIN (EDREMİT) JEOMORFOLOJİK VE HİDROGRAFİK ÖZELLİKLERİNE MORFOMETRİK YAKLAŞIM ÖZET Şakir FURAL ve Murat POYRAZ Ahi Evran Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, KIRŞEHİR Bu çalışmada, Edremit Körfezi nin doğusundaki Madra Dağı nın Kuzey yamaçları üzerinde yer alan Değirmendere havzasının yükselti basamakları, hipsografik eğri değerleri, drenaj tipi, boyu ve boyuna profili, yatak eğim değerleri, çatallanma oranı, drenaj yoğunluğu ve sıklığı, SL indeksi, dere boyu gradyanı, talveg rekonstrüksüyonu ve asimetri faktörleri ele alınarak, ArcGIS Desktop programı kullanılarak ekran sayısallaştırması yöntemiyle sayısal veriler oluşturulmuştur. Uygulamalarda 1: ölçekli topografya haritaları temel alınmış, aynı zamanda analiz, hesaplama ve değerlendirmeler yine bilgisayar ortamında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı; akarsu havzasında meydana gelen jeomorfolojik gelişim ve değişimin analiz ve hesaplamalarla incelenmesidir. Yapılan analiz ve hesaplamalar sonucunda elde edilen verilerin tablo, grafik ve haritalara dönüştürülüp değişim-gelişim özelliklerinin ortaya konmasıdır. Yapılan çalışmanın sonucunda; Değirmendere havzasının jeomorfolojik özelliklerinin şekillenmesinde farklı aşınım süreçlerinin ve tektonik aktivitenin etkisinin önemli bir yer tuttuğu görülmüştür. Anahtar Kelimler: Drenaj Yoğunluğu, Talveg, Çatallanma Oranı, Dere Boyu Gardyanı, Asimetri Faktörü Giriş Akarsu havzaları Hidrografya çalışmalarının yanı sıra Jeomorfoloji çalışmaları için de son derece uygun mekânlardır. Akarsu havzalarında yapılan çalışmalar ile sahanın iç ve dış kuvvetlerden ne şekilde etkilendiği ortaya çıkarılabilir. Akarsu havzalarında günümüze kadar yapılan bazı çalışmalarda (Schumm, 1986; Keller ve Pinter, 1996; Western vd., 1997; Turoğlu, 1997; Cürebal, 2006; Cürebal ve Erginal, 2007) çeşitli jeomorfolojik analizler yapılmış ve havzaların geçirmiş olduğu jeomorfolojik gelişim aşamaları göz önüne çıkarılmıştır. Son yıllarda gelişen bazı CBS yazılımları ( ArcGIS, Map İnfo, Erdas Imagine vb.) jeomorfolojik ve hidrografik analizlerin daha kolay yapılmasını, yapılan çalışmalarda daha güvenilir ve doğru bilgiler elde edilmesini sağlamıştır. Geliştirilen bu yazılımlar sayesinde topoğrafya haritalarına uygulanan ekran sayısallaştırması ile bir sahanın yükselti basamakları, eğim, bakı, drenaj ve lokasyon haritaları kolaylıkla yapılmaktadır. Bu işlemlere ek olarak CBS yazılımları ile elde edilen veriler dışa aktarılıp Microsoft Office programlarında işlenebilmektedir. Bu yeniliklerin tümü coğrafi analizlerde kullanılacak olan bilgilere ulaşmayı kolaylaştırmaktadır. Metod Çalışma kapsamında yapılan jeomorfolojik ve hidrografik analizlerde kullanılacak olan 495

4 Değirmendere Havzası nın Jeomorfolojik ve Hidrografik Özellikleri, Ş. Fural ve M. Poyraz sayısal verileri elde etmek için Değirmendere havzasının bulunduğu 1\25,000 ölçekli topoğrafya haritalarının BALIKESİR- i18-d1, BALIKESİR-i 18-D4, Ayvalık-i17-C2, Ayvalıki17-C3 paftaları ArcGIS Desktop - ArcMap yazılımı ile sayısallaştırılmıştır. Yapılan ekran sayısallaştırmasında akarsuyun havza sınırları belirlenip havza alanı hesaplanmıştır. Havza sınırları içerisinde kalan 50 metre eş yükselti eğrileri sayısallaştırılarak sahanın yükselti basamakları haritası oluşturulmuştur. Elde edilen veriler Microsoft Office Excell programına aktarılıp havzanın hipsometrik eğrisi ile hipsometrik integrali hesaplanmıştır. Bu işlemlerin ardından havza sınırları içerisinde kalan akarsu kolları ArcGıs Desktop yazılımı kullanılarak sayısallaştırılmış ve Strahler yöntemi kullanılıp çatallanma oranı tespit edilmiştir. Akarsu havzasında meydana gelen jeomorfolojik değişimi incelemek için ana akarsu kolu tespit edilmiştir. Tespiti yapılan ana akarsu kolu üzerinde 5 ayrı kesit alınmış ve kesiti alınan her alanın ArcGIS Desktop yazılımı ile 10 metre izohipsleri sayısallaştırılmış bu yolla kesitlerin eğim haritaları ile profil hatları çıkarılmıştır. Çalışmanın Amacı Şekil 1: İnceleme Alanının Lokasyon Haritası Bu çalışmanın amacı Değirmendere havzasının jeomorfolojik ve hidrografik özelliklerini morfometrik yöntemler kullanarak analiz etmektir. Bu yöntemle akarsu havzaları hakkında yapılan araştırmalara bir yenisini eklemek ve analiz sonuçlarının arazi çalışması ile elde edilen bilgilerle desteklenerek mevcut literatürden farklı yeni bilgiler katmak hedeflenmiştir. Çalışma Alanı Değirmendere havzası (2.132 km 2 ) Ege Bölgesi nde bulunan Madra Dağı nın Balıkesir ili Havran ilçesi sınırlarında kalan kuzey yamacında bulunur. Elmacık Tepe nin kuzey yamacından (720 metre) kaynağını alan Değirmendere 12.2 km yol kat ederek Havran Çayı na katılır. Havran Çayı nın bir kolu görünümündeki Değirmendere nin suları bu çay 496

5 Prof. Dr. h.c. İbrahim Atalay a Armağan aracılığı ile Ege Denizi ne ulaşır. Şekil 2: İnceleme Alanının Litoloji Haritası Madra Dağı nın kuzey yamaçları ile Edremit ovasının güney kenarının kesişim noktasında bulunan Değirmendere havzasında ağırlıklı olarak volkanik karakterli kayaçlar (Andezit, Tüf, Bazalt) bulunur. Havzanın kuzeyine bazalt kaplı araziler geniş alan kaplarken güneye doğru Andezit ve Tüf ler geniş bir sahaya yayılır. Havzanın orta ve ağız kesiminde neojen göl sedimanları bulunurken Değirmendere nin Havran Çayı na katıldığı alanda alüvyon görülmektedir. Değirmendere havzasından Batı Anadolu fay sistemine dahil olan bir fay hattı geçmektedir. Bu fay hattı akarsuyun ana kolunu deforme ederek çarpılmaya sebep olmuştur. Bilindiği gibi akarsu kancalanması sahada fay aranması için gerekli göstergelerden birisidir. Bu sahada fay varlığını kanıtlayan kancalanmayı topoğrafik veriler (fay basamakları) ve sahada görülen Milonitler de destekler. Havzanın ortasından geçen bu fay doğrultu atımlı bir faydır ancak bazı bölümlerde K.A.F ın 497

6 Değirmendere Havzası nın Jeomorfolojik ve Hidrografik Özellikleri, Ş. Fural ve M. Poyraz etkisi ile oblik karakter kazanmıştır. Jeomorfolojik ve Hidrografik Özelliklerin Morfometrik Analizi Drenaj Tipi Değirmendere havzasında dantritik drenaj tipi hakim durumdadır. Havzada aynı yönde eğim şartlarına sahip tepe yamaçlarında paralel drenaj sistemi oluşmuştur. Akarsuyun tamamının süreksiz olmasından dolayı eğimin azaldığı geçirimli yerlerde az da olsa bozuk drenaja rastlanmaktadır. Değirmendere nin akarsu yatağı üzerinde iki ayrı noktadaki kancalanma dikkat çeker. Bu kancalanmalardan birisi Taşavla Tepe civarında diğeri ise Satıtepe nin güneyinde bulunur. Bu iki kancalanma buradan bir fay geçtiği ihtimalinin ortaya çıkarır. Anakaya özellikleri dışında bir sebepten meydana gelebilecek bir kancalanmanın fay şüphesini ortaya çıkaracağı bilinmektedir. Sahanın tektonik yapısı ve tabakaların uzanış durumu ile eğim parametrelerini de burada bir fay olma ihtimalini desteklemesi havza içinden bir fayın geçtiğini kanıtlamaktadır. Çatallanma Evresi Değirmendere nin çatallanma evresinin hesaplanması için 1\ ölçekli topoğrafya haritaları üzerindeki havza sınırları içinde kalan akarsu kollarının tamamı ArcGIS ortamında sayısallaştırılmıştır. Bu işlemin ardından Strahler yöntemi kullanılarak yapılan değerlendirmeye göre 4 evre çatallanma tespit edilmiştir. Değirmendere nin 1. evre çatallanma evresindeki kol sayısı 94 tür. 2. Evre çatallanma kol sayısı yaklaşık 4 kat azalarak 24 e inmektedir. 3. Evre çatallanma kol sayısı 4 kat azalarak 6 ya inmektedir (Tablo 1). Üç evrede kol sayıları düzenli olarak 4 er kat azalmıştır. Bu durum sahanın 3 ayrı zamanda yaklaşık aynı değerlerde 3 kez yükselmeye uğradığını gösterir. Akarsuyun 4. çatallanma evresinde metre uzunluğunda ana kol özelliği gösteren bir kol bulunmaktadır. Bu ana akarsu kolu diğer yan kollardan topladığı suları Havran Çayı na ulaştırır. Min - Max Uzunluk (m) Tablo 1: Değirmendere nin Çatallanma Evreleri Ortalama Uzunluk (m) Çatallanma Evresi Akarsuyun Boyuna Profili Değirmendere nin kaynak kısmından Havran Çayı na katıldığı ağız kısmına kadar olan kanal uzunluğu 12.2 km dir. Ancak akarsuyun kaynak kısmı ile ağız kısmı arasındaki direk mesafe 8 km dir. Aradaki 4,2 km lik fark akarsuyun menderesler çizmesinden ve iki noktada meydana gelen büyük kancalanmalardan dolayı ortaya çıkmıştır. Akarsuyun boyuna profili incelendiğinde çok belirgin eğim kırıklıkları görülmez. Sahada KD GB yönlü aktif fayların bulunduğunun bilinmesine karşın bu durum akarsuyun

7 Prof. Dr. h.c. İbrahim Atalay a Armağan boyuna profilinde net olarak tespit edilmemiştir. Bunun sebebi sahanın geçirdiği tektonik evrim ve anakaya özellikleri ile açıklanabilir. Sahada görülen volkanik karakterli kayaçların çoğunun aşındırmaya karşı az dirençli olması alanın geçirdiği tektonik evrimi bu tip grafiklerde tam olarak yansıtmamaktadır. Şekil 3: Akarsuyun Çatallanma Evresi Haritası ( Strahler Yöntemi) Akarsu Havzası nın Hipsoğrafik Eğrisi ve Yükselti Frekans Histoğramı Akarsu havzasının hipsometrik eğrisine bakıldığında 4 evre yükselme ve 3 evre alçalma görülmektedir. Hipsometrik eğride görülen bu alçalma ve yükselmelerin sebebi şu şekilde açıklanabilir: Bilindiği gibi hipsometrik eğrilerde görülen dışbükeylik tektonizmanın, içbükeylik ise dış kuvvetlerin etkisini göstermektedir. Değirmendere havzasının hipsometrik eğrisinde belirgin şekilde görülen 4 dışbükey eğri sahanın tektonik hareketlere maruz kalarak 4 kez yükseldiğini gösterir. 4 dışbükey eğrinin 3 tanesinin ardından gelen içbükeylikler ise dış kuvvetlerin (akarsu aşındırması) harekete geçerek sahayı aşındırdığını gösterir. 499

8 Yükselti (m) Değirmendere Havzası nın Jeomorfolojik ve Hidrografik Özellikleri, Ş. Fural ve M. Poyraz Şekil 5 te görülen iç kuvvetler (tektonizma) ile dış kuvvetlerin (akarsu aşındırması) kanıtları olan 3 içbükey ve 4 dışbükey eğrinin gösterdiği parametreleri Tablo 2 de yer alan eğim değerleri de doğrular niteliktedir. Havzada görülen 4. yükselme hareketi son yükselme olduğu için dış kuvvetlerin burayı aşındıracak kadar zamanı olmamıştır. Ancak ilerleyen dönemlerde akarsuların sahayı derin şekilde yarması ve belirgin alçalmalara yol açması beklenmektedir r3l r8l r2l r7l Yatay Mesafe (km) r1l Şekil 4: Akarsuyun Boyuna Profili Şekil 5: Değirmendere havzasının hipsometrik eğrisi Tablo 2 de görüldüğü gibi akarsu yatağının eğim değerleri metre basamağına kadar artış göstererek %5.13 e kadar çıkmıştır. Bu eğim artışı sahanın tektonizmaya uğrayarak yükseldiğini göstermektedir. Burası hipsometrik eğrideki ilk yükselmeyi temsil eder metre basamağında eğim değerinin %4.92 ye düşmesi dış kuvvetlerin etkisi ile sahanın aşınarak az da olsa düzleştiğini gösterir. Eğim değerindeki bu azalma hipsometrik eğrideki ilk alçalmaya karşılık gelir metre basamağından itibaren eğim değerlerin tekrar artış göstermesi sahanın yeniden yükselmeye başladığını gösterir. Bu yükselme metre basamağına kadar devam eder ve burada eğim % 9,09 a kadar yükselir. Bu durum hipsometrik eğrideki ikinci yükselmeyi destekler niteliktedir. Bu yükselmenin ardından metre basamağında 500

9 Yükselti ( m ) Prof. Dr. h.c. İbrahim Atalay a Armağan eğimin % 7,26 ya düşmesi sahanın tekrar aşındırıldığını gösterir ve hipsometrik eğrideki ikinci alçalmayı temsil eder metre basamağında tekrar yükselmeye başlayan eğim değerleri metre basamağında % 11,4 e ulaşır. Bu durum sahanın üçüncü kez yükseldiğini gösterir ve hipsometrik eğrideki üçüncü yükselme hareketini temsil eder. Tablo 2: Değirmendere nin Yükselti Basamakları Arasındaki Yatak Eğimleri Yükselti (m) Ara Mesafe (m) Eğim (%) S Mesafe (m) , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,0 Alan ( km2 ) Şekil 6: Akarsu Havzasının Yükselti Frekans Histoğramı Eğim değerleri bu yükselmenin ardından metre basamağında tekrar azalarak % 10,18 e düşer. Bu durum sahanın dış kuvvetler tarafından tekrar aşındırıldığını gösterir ve 501

10 Değirmendere Havzası nın Jeomorfolojik ve Hidrografik Özellikleri, Ş. Fural ve M. Poyraz hipsometrik eğrideki üçüncü alçalmayı temsil eder. Hipsometrik eğrideki 4. yükselme havza sınırları içinde kalan Elmacık Tepe (750 metre) yamaçlarına karşılık gelir. Değirmendere kaynağını Elmacık tepenin kuzey yamacından 720 metre yükseklikten alır. Hipsometrik eğrideki son yükselme Elmacık Tepe nin kuzey yamaçlarını temsil eder. Şekil 6 ya bakıldığında sahanın geçirdiği jeomorfolojik değişim açık şekilde görülmektedir metre yükseltiye kadar olan alan bir aşınım düzlüğünün varlığını gösterir. Bu alan Değirmendere nin Havran Çayı na katıldığı az eğimli aşınım düzlüğüne hatta Havran Ovası nın bir kısmına karşılık gelir. Şekil daha dikkatli incelendiğinde Yükselti Frekans Histoğramında görülen 3 aşınım düzlüğü net şekilde kendini gösterir. Drenaj Yoğunluğu Değirmendere havzasının drenaj yoğunluğu hesaplanırken ArcGIS Desktop yazılımı kullanılarak sahanın 1\ ölçekli topoğrafya haritası üzerindeki sürekli ve süreksiz akarsu kollarının tamamının ve havza sınırlarının ekran sayısallaştırması yapılmıştır. Bu işlemin ardından ArcGIS Desktop yazılımı ve Microsoft Office Excel programı kullanılarak havza alanı ile akarsu kanal uzunlukları hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalara göre Değirmendere nin sürekli süreksiz kollarının toplam uzunluğu (L) 57,072 km, havza alanı (S) ise 21,3 km 2 olarak tespit edilmiştir. Bu değerlere göre: D = 2.67 km \km 2 olarak hesaplanmıştır. Bulunan bu değer Değirmendere havzasının her km 2 sinde 2,67 km uzunluğunda akarsu ağı bulunduğunu gösterir. Drenaj Sıklığı Değirmendere nin sürekli ve süreksiz kollarının havza içinde birim alandaki yatak sayısı havzanın drenaj yoğunluğunu ifade etmektedir. Bu değer harita üzerinde sayılarak bulunabileceği gibi Scheidegger formülü kullanılarak da hesaplanabilir. Bu formüle göre ; F = Drenaj yoğunluğunun karesi (D) 2 0,694 ( Sabit Katsayı ) F = (2,67) 2 0,694 = 4,94 ( km 2 de ) Bir akarsuyun drenaj sıklık derecesi, öncelikle akarsuyun oluşumundan itibaren geçen zamanın uzunluğuna daha sonra yağış, sahanın eğim ve geçirimlilik özelliklerine bağlıdır (Cürebal,2007). Edremit Çayı nda orta derece sıklığa sahip bir drenaj şebekesi bulunmaktadır. Cürebal, daha önce konu ile ilgili yapmış olduğu çalışmalarda Madra Çayı nın drenaj sıklığını 11,8 (km 2 de), Şahin Deresini 3,57 (km 2 de), Mıhlı Deresini 4,91 (km 2 de ) olarak hesaplamıştır. Verilen örnekler ile kıyaslandığında Değirmendere orta derecede bir drenaj sıklığına sahiptir. Akarsu Uzunluk Analizi Değirmendere nin kaynağını aldığı Elmacık Tepe yamacından Havran Çayı na katıldığı nokta arasındaki direk mesafe 8 km dir. Ancak Değirmendere kaynağını aldığı Elmacık Tepe den Havran Çayı na ulaşana kadar 12.2 km lik anakol uzunluğuna sahiptir. Direk mesafe çizgisi ile akarsu anakol uzunluğu arasında 1/3 lük bir fark oluşur. Akarsu ana kolunun fazladan kat ettiği 4,2 km lik mesafenin ortaya çıkmasının temel sebebi akarsu 502

11 Prof. Dr. h.c. İbrahim Atalay a Armağan uzunluk eğrisinin 8. km sine rastlayan büyük kancalanmadır. Buradan geçen doğru atımlı bir fay akarsu yatağını deforme ederek ötelemiştir. Bu büyük kancalanmanın yanında oluşan küçük ve orta çaplı mendereslerde akarsu ana kolunun kat ettiği mesafenin artmasına neden olmuştur. Şekil 7: Akarsuyun Uzunluk Analizi Değirmendere havzasının 21,3 km 2 alanı içerisinde belli bir asimetri simetri hesaplaması yapılmıştır. Bir asimetri indeksi olan T = Da Dd 2 formülü havzaya uygulandığında 0,3503 lük bir değer ortaya çıkar. Uygulanan formüle göre tam simetri 0 kuvvetli asimetri 1 olduğuna göre Değirmendere havzası simetriye yakın hafif asimetrik bir havzadır. Akarsuyun aşındırma ve aşındırdığı materyalleri taşıma gücünü ortaya çıkarmak için akarsu boy gradyan indeksi hesaplaması yapılmıştır. Şekil 9 daki formüller uygulanarak ortaya çıkarılan SL değeri akarsuyun aşındırma gücünü ve yatak eğimini gösterir. Değirmendere nin kaynağını aldığı Elmacık Tepe kuzey yamaçlarında (12.km) SL değeri 115 olarak hesaplanmıştır. 5 ve 6. km lerde e çıkan SL değeri burada akarsu gücünün maksimuma 503

12 Değirmendere Havzası nın Jeomorfolojik ve Hidrografik Özellikleri, Ş. Fural ve M. Poyraz çıktığını gösterir. Bu değere göre akarsuyun 5 ve 6. km lerinde yatak eğimi fazladır buna bağlı olarak akış hızı yüksek aşındırma ve taşıma faaliyetleri kuvvetlidir. SL değerini 240 a düştüğü havzanın ağız kısmında eğim değerinin de azalmasıyla ve taşınan materyalin biriktirilmesiyle bir alüvyal düzlük oluşmuştur (Şekil 2). Şekil 8: Havza Ortası Eğrisi ve Simetri Asimetri İndeksi Değirmendere havzasında oluşan vadilerin yamaç profillerinin tektonizmadan ne şekilde etkilendiğini tespit etmek için Vadi Tabanı Genişliği Vadi Yüksekliği Oranı indeksi hesaplanmıştır. Bu hesaplamalar için havza içerisinde münhaninin yoğun olduğu 5 kesit tespit edilmiş ve bu kesitlerin Vf değerleri ile eğim değerleri hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalarda yüksek Vf değerleri düşük yükselme oranını, alçak Vf değerleri de fazla yükselme oranını gösterir. Bu duruma göre havzadaki diğer profillere göre yüksek Vf değerine sahip olan (Profil 1 2 3) kesitlerde tektonizmanın etkisi ile yükselme gerçekleşmiş ve sonrasında akarsu yatağında derine doğru şiddetli aşındırma başlamıştır. 504

13 Prof. Dr. h.c. İbrahim Atalay a Armağan Vf değerinin daha düşük olduğu kesitlerde (Profil 4 5) ise tektonizmadan daha az etkilenerek daha az yükselmeye uğramıştır. Buna bağlı olarak bu kesitlerin bulunduğu saha daha az aşındırma ve derine doğru kazılmaya maruz kalmıştır. Vadi profil şekilleri dikkatle incelendiğinde Profil teki vadilerin Profil 4 5 teki vadilerden daha fazla derine doğru kazıldıkları ve yamaçlarının daha fazla aşınıp işlendikleri net olarak görülmektedir. Şekil 9: Akarsu Boy Gradyan İndeksi Vadilerin Vf değerleri ile eğim değerleri karşılaştırıldığında Profil teki vadilerin eğim değerlerinin Profil 4 5 teki eğim değerlerinden daha düşük olduğu görülür. Bunun sebebi olarak Vf değeri yüksek olan vadilerin (Profil 1 2 3) yükselmeye uğrayıp ardından yoğun aşındırmaya maruz kalmalarıdır. Aşındırmaya uğrayan yamaçlarda bazı aşınım düzlükleri oluşmuş ve bu durum ortalama eğim değerlerinin azalmasına sebep 505

14 Değirmendere Havzası nın Jeomorfolojik ve Hidrografik Özellikleri, Ş. Fural ve M. Poyraz olmuştur. Vf değerlerinin düşük olduğu vadilerde (Profil 4 5) ise daha az yükselme ve daha az yamaç aşındırması görüldüğünden aşınım düzlükleri oluşmamıştır. Bu durumdan dolayı eğim değerleri diğer vadilere göre yüksek kalmıştır. Sonuç Yapılan analizlerin sonucunda akarsu havzasında dantritik, paralel ve az da olsa bozuk drenaj tiplerine rastlanmıştır. Akarsuya uygulanan Shrahler yöntemi sonucunda 94 adet 1. evre, 24 adet 2. evre, 6 adet 3. evre ve 1 adet 4. evre kol tespit edilmiştir. 1. evre kol sayısının diğer kollara göre fazla olması akarsu havzasının yükselmekte olan bir saha olduğu fikrini destekler niteliktedir. Şekil 10: Değirmendere Vadi Tabanı Genişliği Vadi Yüksekliği Oranı Akarsu havzasının hipsometrik eğrisi incelendiğinde 4 evre yükselme 3 evre alçalma görünmektedir. Bu verilerin doğruluğu Değirmendere nin yükselti basamakları arasındaki yatak eğimleri tablosunda da (Tablo 2) desteklenmektedir. Sahada meydana gelen tektonik faaliyetler ve aşındırma hareketlerinden dolayı aşınım düzlükleri oluşmuştur. Havzada oluşan 3 aşınım düzlüğü havzanın hipsometrik inteğralinde (Şekil 6) net şekilde görülmektedir. Havzanın drenaj yoğunluğunu belirlemek için yapılan hesaplamalarda 2.67 km/km 2 506

15 Prof. Dr. h.c. İbrahim Atalay a Armağan lik bir değer bulunmuştur. Bu değere göre havzanın her bir km 2 sinde 2.67 km akarsu bulunmaktadır. Bu miktar ülkemizde yapılan diğer çalışmaların sonuçları ile kıyaslandığında orta yoğunluğa karşılık gelir. Havzanın drenaj yoğunluğu hesaplamalarında 4.94 lük bir değer bulunmuştur. Bu değer diğer havzalarda yapılan çalışmaların sonuçları ile kıyaslandığında orta sıklığa karşılık gelmektir. Değirmendere nin kaynağını aldığı Elmacık Tepe ile ağız kısmı arasında 8 km direk mesafe bulunmasına rağmen akarsuyun ana kolu 12.2 km lik bir yol kat ettikten sonra ağız kısmına ulaşmaktadır. Aradaki 4.2 km mesafe farkı akarsuyun anakolundaki kancalanma ve mendereslerden dolayı ortaya çıkmıştır. Havzada yapılan simetri asimetri indeks hesaplamalarında 0,3503 lük bir değer bulunmuştur. Uygulanan formüle göre tam simetri 0 kuvvetli asimetri 1 olduğuna göre Değirmendere havzasının simetriye yakın hafif asimetrik bir havza olduğu tespit edilmiştir. Akarsuyun boy gradyan indeksi incelendiğinde Değirmendere nin kaynağını aldığı Elmacık Tepe kuzey yamaçlarında (12.km) SL değeri 115 olarak hesaplanmıştır. 5 ve 6. Km lerde e çıkan SL değeri burada akarsu gücünün maksimuma çıktığını gösterir. Bu değere göre akarsuyun 5 ve 6. km lerinde yatak eğimi fazladır buna bağlı olarak akış hızı yüksek aşındırma ve taşıma faaliyetlerinin kuvvetli olduğu tespit edilmiştir. Havzada belirlenen 5 kesit alanın profili çıkarılarak hesaplanan vadi tabanı genişliği vadi tabanı yüksekliği oranı hesaplanmış ve profillerin Vf değerlerine ulaşılmıştır. Yapılan hesaplamalarda yüksek Vf değerleri düşük yükselme oranını, alçak Vf değerleri de fazla yükselme oranını göstermiştir. Bu hesaplamalara göre Profil son zamanlarda tektonik hareketlerle yükselmeye uğramış ve buna bağlı olarak vadi yamaçları aşındırılarak akarsu yatağı derine doğru kazılmıştır. Vadi yamaçlarının aşındırılarak işlenmesi bazı yamaçlarda aşınım düzlüklerinin oluşmasına ve yamaç eğiminin düşmesine neden olmuştur. Buna karşın düşük Vf değeri gösteren Profil 4 ve 5 son tektonik hareketlerden daha az etkilenmiştir. Bunun sonucunda vadi tabanında derine doğru kazma ve vadi yamaçlarında aşındırma görülmediği için diğer profillere göre daha yüksek eğim değerleri ortaya çıkmıştır. KAYNAKÇA Atalay, İbrahim. (1986), Uygulamalı Hidrografya, E.Ü. Ed. Fak. Yay., No:38, İzmir. Cürebal, İsa., Erginal, Ahmet. (2007), Mıhlı Çayı Havzasının Jeomorfolojik Özelliklerinin Jeomorfik İndislerle Analizi Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi ISSN: Kıs C.6 S.19 ( ), Balıkesir Erginal, A. E., Cürebal, İ. (2007), Soldere Havzasının Jeomorfolojik Özelliklerine Morfometrik Yaklaşım: Jeomorfik İndisler ile Bir Uygulama Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 17, s , Konya Cürebal, İsa.(2006), Strahler Yöntemi İle Komşu Akarsu Havzalarının Karşılaştırmalı Analizi Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Aralık 2006 Cilt 8 Sayı , Edirne. Darkot, Besim, Tuncel, Metin. (1995), Ege Bölgesi Coğrafyası, İ.Ü. Yay., No:1365, Coğr. Enst. Yay., No:99, İstanbul. Erinç, Sırrı., Bilgin, Turgut. (1956), Türkiye de Drenaj Tipleri, İ.Ü. Coğrafya Enstitüsü Dergisi, 4, 7, , İstanbul Erinç, Sırrı. (2000), Jeomorfoloji I (Güncelleştirenler: Ahmet ERTEK - Cem GÜNEYSU), Der Yayınları, No:284, İstanbul Kurter, Ajun., Hoşgören, M. Yıldız. (1986), Jeomorfoloji Tatbikatı, İ.Ü. Ed. Fak. Yay., İstanbul Turoğlu, Hüseyin. (1997), İyidere Havzasının Hidrografik Özelliklerine Sayısal Yaklaşım, Türk 507

16 Değirmendere Havzası nın Jeomorfolojik ve Hidrografik Özellikleri, Ş. Fural ve M. Poyraz Coğrafya Dergisi, 32, , İstanbul. Poyraz, Murat, Taşkın, Sevil and Keleş, Kemal, Morphometric approach to geomorphologic characteristics of Zeytinli Stream basin Procedia Social and Behavioral Sciences 19 (2011) , Elsevier, UK. 508

PROF. DR. FATMAGÜL KILIÇ GÜL HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PROF. DR. ERKAN GÖKAŞAN DOĞA BİLİMLERİ MERKEZİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2018, İSTANBUL

PROF. DR. FATMAGÜL KILIÇ GÜL HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PROF. DR. ERKAN GÖKAŞAN DOĞA BİLİMLERİ MERKEZİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2018, İSTANBUL HRT5207Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Yeryüzü Şekillerinin Değerlendirilmesi PROF. DR. FATMAGÜL KILIÇ GÜL HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PROF. DR. ERKAN GÖKAŞAN DOĞA BİLİMLERİ MERKEZİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

MIHLI ÇAYI HAVZASI NIN JEOMORFOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN JEOMORFİK İNDİSLERLE ANALİZİ

MIHLI ÇAYI HAVZASI NIN JEOMORFOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN JEOMORFİK İNDİSLERLE ANALİZİ MIHLI ÇAYI HAVZASI NIN JEOMORFOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN JEOMORFİK İNDİSLERLE ANALİZİ ANALYSIS OF GEOMORPHOLOGICAL FEATURES OF MIHLI CREEK BASIN USING GEOMORPHIC INDICES Yrd. Doç. Dr. İsa CÜREBAL curebal@balikesir.edu.tr

Detaylı

JEOMORFOLOJİK İNDİSLER

JEOMORFOLOJİK İNDİSLER JEOMORFOLOJİK İNDİSLER Morfometri : Yeryüzü şeklinin kantitatif olarak ölçülmesi bilimidir. Bir yüzeyin morfometrisi (kantitatif olarak ölçülmesi) o bölgenin büyüklüğünün yüksekliğinin (max, min, ort.)

Detaylı

MADRA ÇAYI HAVZASININ HİDROGRAFİK ÖZELLİKLERİNE SAYISAL YAKLAŞIM ÖZET

MADRA ÇAYI HAVZASININ HİDROGRAFİK ÖZELLİKLERİNE SAYISAL YAKLAŞIM ÖZET MADRA ÇAYI HAVZASININ HİDROGRAFİK ÖZELLİKLERİNE SAYISAL YAKLAŞIM ÖZET Yrd.Doç.Dr. İsa CÜREBAL* Bu çalışmada; Madra Çayı'nın drenaj tipi, boyu ve boyuna profili, yatak eğim değerleri, çatallanma oranı,

Detaylı

BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ

BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ TOPOĞRAFYA, YÜKSELTİ VE RÖLİYEF Yeryüzünü şekillendiren değişik yüksekliklere topoğrafya denir. Topoğrafyayı oluşturan şekillerin deniz seviyesine göre yüksekliklerine

Detaylı

Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute Yıl/Year: 2008 Cilt/Volume: 5 Sayı/Issue: 10 KEÇİ DERE (GÖNEN ÇAYI NIN BİR KOLU)

Detaylı

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ 4/3/2017 1 INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ e-posta : orhan.arkoc@klu.edu.tr Web : http://personel.klu.edu.tr/orhan.arkoc 4/3/2017 2 BÖLÜM 4 TABAKALI KAYAÇLARIN ÖZELLİKLER, STRATİGRAFİ,

Detaylı

2229 Ayrıntılı Etkinlik Eğitim Programı SAAT/ GÜN

2229 Ayrıntılı Etkinlik Eğitim Programı SAAT/ GÜN 9.08.206, Cuma Tanışma ve Oryantasyon Yaz okulu öğrencilerinin tanışması, çalışma gruplarının oluşturulması, çalışma konularının verilmesi, görev ve sorumlulukların anlatılması. 2229 Ayrıntılı Etkinlik

Detaylı

Havza. Yağış. Havza. sınırı. Havza. alanı. Akarsu ağı. Akış Havzanın çıkış noktası (havzanın mansabı) Çıkış akımı

Havza. Yağış. Havza. sınırı. Havza. alanı. Akarsu ağı. Akış Havzanın çıkış noktası (havzanın mansabı) Çıkış akımı Yağış Havza Havza sınırı Havza alanı Akarsu ağı Akış Havzanın çıkış noktası (havzanın mansabı) Çıkış akımı Havza ve alt havza Türkiye nin 25 (27?) Havzası - Meriç Havzası (01) - Müteferrik Marmara Suları

Detaylı

TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER

TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER Prof.Dr. Murat UTKUCU Yrd.Doç.Dr. ŞefikRAMAZANOĞLU TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE Haritalar KESİTLER Yeryüzü şekillerini belirli bir yöntem ve ölçek dahilinde plan konumunda gösteren

Detaylı

BURDUR-YASSIGÜME KÖYÜNÜN, FİZİKİ COĞRAFYA AÇISINDAN, ÇEVRE SORUNLARI

BURDUR-YASSIGÜME KÖYÜNÜN, FİZİKİ COĞRAFYA AÇISINDAN, ÇEVRE SORUNLARI BURDUR-YASSIGÜME KÖYÜNÜN, FİZİKİ COĞRAFYA AÇISINDAN, ÇEVRE SORUNLARI Arş. Gör. Hakan YİĞİTBAŞIOĞLU Göller Yöresinde yeralan Burdur Havzası'nın oluşumunda tektonik hareketlerin büyük etkisi olmuştur. Havza

Detaylı

koşullar nelerdir? sağlamaktadır? 2. Harita ile kroki arasındaki fark nedir?

koşullar nelerdir? sağlamaktadır? 2. Harita ile kroki arasındaki fark nedir? 1. Bir çizimin harita özelliği taşıması için gerekli koşullar nelerdir? 2. Harita ile kroki arasındaki fark nedir? 3. Haritalar günlük hayatımızda ne gibi kolaylıklar sağlamaktadır? 4. Haritalar hangi

Detaylı

Doğal ve doğal olmayan yapı ve tesisler, özel işaretler, çizgiler, renkler ve şekillerle gösterilmektedir.

Doğal ve doğal olmayan yapı ve tesisler, özel işaretler, çizgiler, renkler ve şekillerle gösterilmektedir. HARİTA NEDİR? Yeryüzünün tamamının veya bir parçasının kuşbakışı görünümünün, istenilen ölçeğe göre özel işaretler yardımı ile küçültülerek çizilmiş örneğidir. H A R İ T A Yeryüzü şekillerinin, yerleşim

Detaylı

Yüzeysel Akış. Giriş 21.04.2012

Yüzeysel Akış. Giriş 21.04.2012 Yüzeysel Akış Giriş Bir akarsu kesitinde belirli bir zaman dilimi içerisinde geçen su parçacıklarının hareket doğrultusunda birçok kesitten geçerek, yol alarak ilerlemesi ve bir noktaya ulaşması süresince

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR

HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR Harita nedir? Yeryüzünün veya bir parçasının belli bir orana göre küçültülerek ve belirli işaretler kullanılarak yatay düzlem üzerinde gösterilmesine harita adı verilir.

Detaylı

2. TOPOĞRAFİK HARİTALARDAN KESİT ÇIKARTILMASI

2. TOPOĞRAFİK HARİTALARDAN KESİT ÇIKARTILMASI JEO152 / MS 2. TOPOĞRFİ HRİTLRN ESİT ÇIRTILMSI Eş yükseklik eğrisi nedir? enizden yükseklikleri eşit noktaların birleştirilmeleriyle oluşan kapalı eğrilere eş yükseklik eğrileri (izohips) adı verilir.

Detaylı

Harita : Yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün kuşbakışı görünümünün belli bir ölçek dahilinde küçültülerek düzleme aktarılmasına denir

Harita : Yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün kuşbakışı görünümünün belli bir ölçek dahilinde küçültülerek düzleme aktarılmasına denir Harita : Yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün kuşbakışı görünümünün belli bir ölçek dahilinde küçültülerek düzleme aktarılmasına denir Not: Bir çizimin harita olması için 2 temel unsur gereklidir :

Detaylı

2. TOPOĞRAFİK HARİTALARDAN KESİT ÇIKARTILMASI

2. TOPOĞRAFİK HARİTALARDAN KESİT ÇIKARTILMASI 1 2. TOPOĞRFİ HRİTLRN ESİT ÇIRTILMSI Eş yükseklik eğrisi nedir? enizden yükseklikleri eşit noktaların birleştirilmeleriyle oluşan kapalı eğrilere eş yükseklik eğrileri (izohips) adı verilir. Eş yükseklik

Detaylı

Kasatura körfezi hidrolojik havzasının drenaj ağı morfometrik özelliklerinin belirlenmesinde CBS ve UA nın kullanımı

Kasatura körfezi hidrolojik havzasının drenaj ağı morfometrik özelliklerinin belirlenmesinde CBS ve UA nın kullanımı Kasatura körfezi hidrolojik havzasının drenaj ağı morfometrik özelliklerinin belirlenmesinde CBS ve UA nın kullanımı İrfan AKAR. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Faültesi, Coğrafya Bölümü, Ordu Caddesi

Detaylı

Kasatura körfezi hidrolojik havzasının drenaj ağı morfometrik özelliklerinin belirlenmesinde CBS kullanılması

Kasatura körfezi hidrolojik havzasının drenaj ağı morfometrik özelliklerinin belirlenmesinde CBS kullanılması Kasatura körfezi hidrolojik havzasının drenaj ağı morfometrik özelliklerinin belirlenmesinde CBS kullanılması İrfan AKAR. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Faültesi, Coğrafya Bölümü, Ordu Caddesi No: 196,

Detaylı

DERS 1. Bölge Sınırlarını Tespiti

DERS 1. Bölge Sınırlarını Tespiti DERS 1 Bölge Sınırlarını Tespiti İster fiziki ve ister beşeri konularda olsun, çalışma yapılacak alanların (havza, yöre, bölüm, bölge) sınırlarının saptanması gerekir. 1-Bir kıtayı ele alabiliriz. Kıtaların

Detaylı

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE Ölçme Bilgisi DERS 6 DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE TEMEL ÖDEVLER Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) M. Zeki COŞKUN ( İTÜ ) TEODOLİT Teodolitler, yatay ve düşey açıları yeteri incelikte ölçmeye yarayan optik aletlerdir.

Detaylı

YER DEĞİŞTİREN YERLEŞMELERE İKİ ÖRNEK: KIRATLI ve BAHÇELİ KÖYLERİ

YER DEĞİŞTİREN YERLEŞMELERE İKİ ÖRNEK: KIRATLI ve BAHÇELİ KÖYLERİ İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü COĞRAFYA DERGİSİ Sayı 12, Sayfa 75-84, İstanbul, 2004 Basılı Nüsha ISSN No: 1302-7212 Elektronik Nüsha ISSN No: 1305-2128 YER DEĞİŞTİREN YERLEŞMELERE

Detaylı

Temel Haritacılık Bilgisi. Taha Sözgen İzmir, 2015

Temel Haritacılık Bilgisi. Taha Sözgen İzmir, 2015 1 Temel Haritacılık Bilgisi Taha Sözgen İzmir, 2015 2 İçerik Tarihçe Harita Türleri Topoğrafya Haritaları Hidrografya Haritaları Ortofoto Haritaları Ölçek Kavramı Bir Haritada Bulunması Gerekenler Küresel

Detaylı

SOLDERE HAVZASININ JEOMORFOLOJİK ÖZELLİKLERİNE MORFOMETRİK YAKLAŞIM: JEOMORFİK İNDİSLER İLE BİR UYGULAMA

SOLDERE HAVZASININ JEOMORFOLOJİK ÖZELLİKLERİNE MORFOMETRİK YAKLAŞIM: JEOMORFİK İNDİSLER İLE BİR UYGULAMA SOLDERE HAVZASININ JEOMORFOLOJİK ÖZELLİKLERİNE MORFOMETRİK YAKLAŞIM: JEOMORFİK İNDİSLER İLE BİR UYGULAMA A. Evren ERGİNAL * İsa CÜREBAL ** ÖZET Soldere Havzasında drenaj kuruluşu ve gelişimi kaya direnci

Detaylı

Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi

Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi Tilting effect on the morpho-tectonic evolution of Karasu River valley Nurcan AVŞİN 1 1 Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Coğrafya Bölümü Öz: Karasu

Detaylı

Jeomorfoloji Analizlerinde Coğrafi Bilgi Sistemleri Tekniklerinin Kullanımı: Kasatura Körfezi Hidrolojik Havzası Örneği

Jeomorfoloji Analizlerinde Coğrafi Bilgi Sistemleri Tekniklerinin Kullanımı: Kasatura Körfezi Hidrolojik Havzası Örneği Jeomorfoloji Analizlerinde Coğrafi Bilgi Sistemleri Tekniklerinin Kullanımı: Kasatura Körfezi Hidrolojik Havzası Örneği İrfan Akar İstanbul Üniversitesi Ede. Fak. Coğrafya Bölümü, Beyazıt, İstanbul. irfanakar@gmail.com

Detaylı

***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir.

***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir. HARİTA BİLGİSİ Harita Kuşbakışı görünümün Ölçekli Düzleme aktarılmasıdır. ***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir. Kroki Kuşbakışı

Detaylı

Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi

Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twiter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 4 Gün 24 Saat Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Genel

Detaylı

INVESTIGATION TO FEATURE OF GEOMORPHOLOGY OF THE LALE STREAM (YALOVA) BASIN S USING ANALYSIS OF GEOMORPHOMETRIC

INVESTIGATION TO FEATURE OF GEOMORPHOLOGY OF THE LALE STREAM (YALOVA) BASIN S USING ANALYSIS OF GEOMORPHOMETRIC INVESTIGATION TO FEATURE OF GEOMORPHOLOGY OF THE LALE STREAM (YALOVA) BASIN S USING ANALYSIS OF GEOMORPHOMETRIC LALE DERE (YALOVA) HAVZASI NIN JEOMORFOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN JEOMORFOMETRİK ANALİZLERLE İNCELENMESİ

Detaylı

AKARSU MORFOLOJİSİ TANIMLAR

AKARSU MORFOLOJİSİ TANIMLAR KRSU MORFOLOJİSİ TNIMLR karsu Havzası : karsuyun sularını toplayan alana akarsu havzası (drenaj alanı, su toplama havzası, yağış alanı) denir. İki komşu havzayı ayıran çizgi havza sınırı veya su ayırım

Detaylı

Akdeniz in Pleyistosen Deniz Düzeyi Değişimlerini Karakterize Eden, Çok Dönemli-Çok Kökenli Bir Mağara: Gilindire Mağarası (Aydıncık-İçel)

Akdeniz in Pleyistosen Deniz Düzeyi Değişimlerini Karakterize Eden, Çok Dönemli-Çok Kökenli Bir Mağara: Gilindire Mağarası (Aydıncık-İçel) Akdeniz in Pleyistosen Deniz Düzeyi Değişimlerini Karakterize Eden, Çok Dönemli-Çok Kökenli Bir Mağara: Gilindire Mağarası (Aydıncık-İçel) The Cave With Multiple-Periods And Origins Characterizing The

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

Harita Okuma ve Yorumlama. Yrd. Doç. Dr. Müge Kirmikil

Harita Okuma ve Yorumlama. Yrd. Doç. Dr. Müge Kirmikil Harita Okuma ve Yorumlama Yrd. Doç. Dr. Müge Kirmikil Harita: Tanım HARİTA: Yer yüzeyinin tümünün ya da bir kısmının, doğal ve yapay özelliklerini bir projeksiyon sistemine göre ve belirli bir ölçekte

Detaylı

YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ

YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ Yrd.Doc.Dr. Hüseyin İNCE ÖZET Yol projelerinde yatay kurpta enkesitler arasında yapılacak kübaj hesabında, kurbun eğrilik durumu

Detaylı

Uygulamalı jeomorfoloji çalışmalarında CBS nin Kullanımı: Fırtına Deresi havzası (Rize) örneği

Uygulamalı jeomorfoloji çalışmalarında CBS nin Kullanımı: Fırtına Deresi havzası (Rize) örneği Uygulamalı jeomorfoloji çalışmalarında CBS nin Kullanımı: Fırtına Deresi havzası (Rize) örneği Cihan BAYRAKDAR 1 1 İstanbul Üniversitesi. Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Ordu cad. no 196. 34459, Laleli,

Detaylı

Haritanın Tanımı. Harita Okuma ve Yorumlama. Haritanın Tanımı. Haritanın Özellikleri. Haritanın Özellikleri. Kullanım Amaçlarına Göre

Haritanın Tanımı. Harita Okuma ve Yorumlama. Haritanın Tanımı. Haritanın Özellikleri. Haritanın Özellikleri. Kullanım Amaçlarına Göre Haritanın Tanımı Harita Okuma ve Yorumlama Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ HARİTA: Yer yüzeyinin tümünün ya da bir kısmının, doğal ve yapay özelliklerini bir projeksiyon sistemine göre ve belirli bir ölçekte

Detaylı

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI Herhangi bir düzlem üzerinde doğrultuya dik olmayan düşey bir düzlem üzerinde ölçülen açıdır Görünür eğim açısı her zaman gerçek eğim açısından küçüktür Görünür eğim

Detaylı

MUŞ ŞEHRİNİ ETKİLEYEN ÇAR VE MUŞ DERELERİNİN BAZI JEOMORFOMETRİK İNDİSLERE GÖRE ANALİZLERİ

MUŞ ŞEHRİNİ ETKİLEYEN ÇAR VE MUŞ DERELERİNİN BAZI JEOMORFOMETRİK İNDİSLERE GÖRE ANALİZLERİ MUŞ ŞEHRİNİ ETKİLEYEN ÇAR VE MUŞ DERELERİNİN BAZI JEOMORFOMETRİK İNDİSLERE GÖRE ANALİZLERİ Halil GÜNEK 1, Murat SUNKAR 2, Ahmet TOPRAK 3 1 FÜ, Fırat Üniversitesi, Coğrafya Bölümü, 23169 Elazığ, hgunek@firat.edu.tr

Detaylı

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Mahmut KAYHAN Meteoroloji Mühendisi mkayhan@meteoroloji.gov.tr DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Türkiye'de özellikle ilkbahar ve sonbaharda Marmara bölgesinde deniz sularının çekilmesi

Detaylı

KONU: HARİTA BİLGİSİ

KONU: HARİTA BİLGİSİ KONU: HARİTA BİLGİSİ Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün, kuşbakışı görünüşünün, belli bir ölçek dahilinde küçültülerek, bir düzlem üzerine aktarılmasıyla elde edilen çizime harita denir. Bir çizimin

Detaylı

SU YAPILARI. 2.Hafta. Genel Tanımlar

SU YAPILARI. 2.Hafta. Genel Tanımlar SU YAPILARI 2.Hafta Genel Tanımlar Havzalar-Genel özellikleri Akım nedir? ve Akım ölçümü Akım verilerinin değerlendirilmesi Akarsularda katı madde hareketi Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr

Detaylı

:51 Depremi:

:51 Depremi: B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 06 ŞUBAT- 12 MART 2017 GÜLPINAR-AYVACIK (ÇANAKKALE) DEPREM ETKİNLİĞİ RAPORU 1. 06.02.2017 06:51 Depremi: 06 Şubat

Detaylı

:51 Depremi:

:51 Depremi: B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 06-09 ŞUBAT 2017 GÜLPINAR-AYVACIK (ÇANAKKALE) DEPREM ETKİNLİĞİ RAPORU 1. 06.02.2017 06:51 Depremi: 06 Şubat 2017

Detaylı

EROZYON MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ & HAVZA VERİTABANININ OLUŞTURULMASI. Doğu Karadeniz Havzasının Su Çerçeve Direktifi Sınıflandırma Sistemi

EROZYON MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ & HAVZA VERİTABANININ OLUŞTURULMASI. Doğu Karadeniz Havzasının Su Çerçeve Direktifi Sınıflandırma Sistemi EROZYON MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ & HAVZA VERİTABANININ OLUŞTURULMASI Doğu Karadeniz Havzasının Su Çerçeve Direktifi Sınıflandırma Sistemi Havza Veritabanının Oluşturulması (ArcHydro) Baraj ve gölet gibi

Detaylı

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI 1. 2. Kalker gibi tortul kayaçların metamorfik kayaçlarına dönüşmesinde etkili olan faktörler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir (5 puan)? A. Soğuma - Buzullaşma B. Ayrışma - Erime C. Sıcaklık - Basınç

Detaylı

SEYİTÖMER LİNYİT ÇIKARIM SAHASI

SEYİTÖMER LİNYİT ÇIKARIM SAHASI Yoncalı Ovası Kütahya ovası kuzeydeki "Yoncalı Depresyonu"ndan bir eşik alanıyla ayrılmaktadır. Zengin linyit yataklarının içinde yer aldığı neojen bir düzlük olan Yoncalı Depresyonu, Kütahya Ovası'ndan

Detaylı

CO RAFYA HAR TA B LG S

CO RAFYA HAR TA B LG S CO RAFYA HAR TA B LG S ÖREK : Bir fiziki haritada Çukurova ile Konya Ovas n n farkl renklerle belirtilmifl olmas, bu ovalar n afla dakilerden hangisi bak m ndan farkl oldu unu gösterir? ÖREK 3 : A) Y ll

Detaylı

Akarsu aşındırma ve biriktirme şekilleri nelerdir?

Akarsu aşındırma ve biriktirme şekilleri nelerdir? On5yirmi5.com Akarsu aşındırma ve biriktirme şekilleri nelerdir? Akarsular yeryüzünün şekillenmesinde en etkili olan dış kuvvetlerdir. Çünkü, kutup bölgeleri, çöller ve dağların yüksek kısımları dışında

Detaylı

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI Hydrau-Tech Inc. 33 W. Drake Road, Suite 40 Fort Collins, CO, 80526 tarafından hazırlanmıştır

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS 18. Doğal ve beşerî unsurlar birbirleriyle karşılıklı etkileşim içindedir. 19. Arazide yön ve hedef bulma sporlarında pusula ve büyük ölçekli haritalar sporcuların en önemli yardımcılarıdır. Sporcular

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

Fielding ve diğ. 1994, Geology

Fielding ve diğ. 1994, Geology Yükseklik (Km) Yıllık Yağış (m) Güney Fielding ve diğ. 1994, Geology Kuzey Maksimum Yağış Yakın Minimum Rölyef Uzaklık (Km) Amerikan Jeoloji Kurumunun izniyle kullanılmıştır Hızlı Akış Kalınlaşmaya bağlı

Detaylı

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 06-07 ŞUBAT 2017 GÜLPINAR-AYVACIK (ÇANAKKALE) DEPREM ETKİNLİĞİ BASIN BÜLTENİ 1. 06.02.2017 06:51 Depremi: 06 Şubat

Detaylı

kpss coğrafya tamam çözümlü mesut atalay - önder cengiz

kpss coğrafya tamam çözümlü mesut atalay - önder cengiz kpss soru bankası tamam çözümlü coğrafya mesut atalay - önder cengiz Mesut Atalay - Önder Cengiz KPSS Coğrafya Soru Bankası ISBN 978-605-364-240-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

Orta ve Ilgaz Kurşunlu Depresyonları Hidrografik Özelliklerine Sayısal Yaklaşım. Mustafa Murat KÖLE 1. Özet. Abstract

Orta ve Ilgaz Kurşunlu Depresyonları Hidrografik Özelliklerine Sayısal Yaklaşım. Mustafa Murat KÖLE 1. Özet. Abstract Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 7(1), 73-84, Mart 2017 Ordu University Journal of Social Science Research, 7(1), 73-84, March 2017 ISSN: 1309-9302 http://dergipark.gov.tr/odusobiad

Detaylı

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS 31. 32. Televizyonda hava durumunu aktaran sunucu, Türkiye kıyılarında rüzgârın karayel ve poyrazdan saatte 50-60 kilometre hızla estiğini söylemiştir. Buna göre, haritada numaralanmış rüzgârlardan hangisinin

Detaylı

GİRİŞ. Faylar ve Kıvrımlar. Volkanlar

GİRİŞ. Faylar ve Kıvrımlar. Volkanlar JEOLOJİK YAPILAR GİRİŞ Dünyamızın üzerinde yaşadığımız kesiminden çekirdeğine kadar olan kısmında çeşitli olaylar cereyan etmektedir. İnsan ömrüne oranla son derece yavaş olan bu hareketlerin çoğu gözle

Detaylı

Harita Bilgisi HARİTA BİLGİSİ PROJEKSİYON SİSTEMİ. Konik Projeksiyon. Silindirik Projeksiyon

Harita Bilgisi HARİTA BİLGİSİ PROJEKSİYON SİSTEMİ. Konik Projeksiyon. Silindirik Projeksiyon HARİTA BİLGİSİ Yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün kuş bakışı görünümüyle bir ölçek dahilinde küçültülerek düzleme aktarılmasıdır. Bir çizimin harita olabilmesi için ÖLÇEK + KUŞ BAKIŞI + DÜZLEME AKTARIM

Detaylı

KIZILIRMAK NEHRİ TAŞKIN RİSK HARİTALARI VE ÇORUM-OBRUK BARAJI MANSABI KIZILIRMAK YATAK TANZİMİ

KIZILIRMAK NEHRİ TAŞKIN RİSK HARİTALARI VE ÇORUM-OBRUK BARAJI MANSABI KIZILIRMAK YATAK TANZİMİ KIZILIRMAK NEHRİ TAŞKIN RİSK HARİTALARI VE ÇORUM-OBRUK BARAJI MANSABI KIZILIRMAK YATAK TANZİMİ Sunan Dr. Burak Turan NFB Mühendislik ve Müşavirlik Dr. Burak TURAN 1, Fayik TURAN 2, M. Denizhan BÜTÜN 3

Detaylı

COĞRAFYA DERGİSİ GİRESUN'DA SEL VE TAŞKIN OLUŞUMUNA NEDEN OLAN AKSU ÇAYI VE BATLAMA DERESİ HAVZALARININ MORFOMETRİK ANALİZLERİ

COĞRAFYA DERGİSİ GİRESUN'DA SEL VE TAŞKIN OLUŞUMUNA NEDEN OLAN AKSU ÇAYI VE BATLAMA DERESİ HAVZALARININ MORFOMETRİK ANALİZLERİ İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü COĞRAFYA DERGİSİ Sayı 30, Sayfa 91-119, İstanbul, 2015 Basılı Nüsha ISSN No: 1302-7212 Elektronik Nüsha ISSN No: 1305-2128 GİRESUN'DA SEL VE TAŞKIN

Detaylı

24 MAYIS 2014 GÖKÇEADA AÇIKLARI - EGE DENİZİ DEPREMİ BASIN BÜLTENİ

24 MAYIS 2014 GÖKÇEADA AÇIKLARI - EGE DENİZİ DEPREMİ BASIN BÜLTENİ . ULUSAL DEPREM İZLEME MERKEZİ 24 MAYIS 2014 GÖKÇEADA AÇIKLARI - EGE DENİZİ DEPREMİ BASIN BÜLTENİ 24 Mayıs 2014 tarihinde Gökçeada Açıkları Ege Denizi nde yerel saat ile 12.25 de büyüklüğü Ml=6,5 olan

Detaylı

18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI

18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI 18. ESRI KULLANICILAR KONFERANSI SEL VE TAŞKINA DUYARLI ALANLARIN CBS İLE BELİRLENMESİ: İSTANBUL AVRUPA YAKASI ÖRNEĞİ Arş.Grv. Mustafa YALÇIN Afyon Kocatepe Üniversitesi İÇERİK Sel ve Taşkın Duyarlılık

Detaylı

The Journal of Academic Social Science Studies

The Journal of Academic Social Science Studies The Journal of Academic Social Science Studies International Journal of Social Science Doi number:http://dx.doi.org/10.9761/jasss2678 Number: 33, p. 99-120, Spring I 2015 HOŞKÖY DERESİ HAVZASI NIN (TEKİRDAĞ)

Detaylı

Yapılma Yöntemleri: » Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) TOPOĞRAFİK KONTURLAR

Yapılma Yöntemleri: » Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) TOPOĞRAFİK KONTURLAR TOPOĞRAFİK HARİTALAR EŞ YÜKSELTİ EĞRİLERİ TOPOĞRAFİK HARİTALAR Yapılma Yöntemleri:» Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) HARİTALAR ve ENİNE KESİT HARİTALAR Yeryüzü şekillerini

Detaylı

TOPOĞRAFYA, YÜKSELTİ VE RÖLİYEF

TOPOĞRAFYA, YÜKSELTİ VE RÖLİYEF YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ Tepeleri karlı dağlardan düz ve geniş ovalara kadar, dünyamızın yüzü çeşitli yeryüzü şekilleri ile biçimlenmiştir. Jeologların bir ödevi de değişik yerlerde değişik yeryüzü şekillerinin

Detaylı

Baraj Yıkılması Sonrasında Taşkın Yayılımının Sayısal Modeli. Ürkmez Barajı

Baraj Yıkılması Sonrasında Taşkın Yayılımının Sayısal Modeli. Ürkmez Barajı Baraj Yıkılması Sonrasında Taşkın Yayılımının Sayısal Modeli [ve Fiziksel Model Kıyaslaması] Ürkmez Barajı Dr. İsmail HALTAŞ Zirve Üniversitesi, Gaziantep Dr. Gökmen TAYFUR Dr. Şebnem ELÇİ, İzmir Yüksek

Detaylı

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 17, OCAK , S: İSTANBUL ISSN: Copyright 2008

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 17, OCAK , S: İSTANBUL ISSN: Copyright 2008 MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 17, OCAK - 2008, S:172-184 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2008 http://www.marmaracografya.com YÜKSELDİKÇE BÖLGELERİMİZE GÖRE HER 100 M.DEKİ YAĞIŞ ARTIŞI ÜZERİNE BİR DENEME

Detaylı

önce biz sorduk KPSS Soruda 92 soru GENEL YETENEK - GENEL KÜLTÜR COĞRAFYA 30 DENEME Önder Cengiz - Mustafa Mervan Demir Eğitimde

önce biz sorduk KPSS Soruda 92 soru GENEL YETENEK - GENEL KÜLTÜR COĞRAFYA 30 DENEME Önder Cengiz - Mustafa Mervan Demir Eğitimde KPSS 2017 önce biz sorduk 120 Soruda 92 soru GENEL YETENEK - GENEL KÜLTÜR COĞRAFYA 30 DENEME Önder Cengiz - Mustafa Mervan Demir Eğitimde 30. yıl Mesut Atalay - Önder Cengiz KPSS COĞRAFYA 30 DENEME ISBN-978-605-318-599-4

Detaylı

KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR

KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR Kayaçların belirli bir yapısı vardır. Bu yapı kayaç oluşurken ve kayaç oluştuktan sonra kazanılmış olabilir. Kayaçların oluşum sırasında ve oluşum koşullarına bağlı olarak kazandıkları

Detaylı

ÇIĞ DUYARLILIK ANALİZİ RAPORU

ÇIĞ DUYARLILIK ANALİZİ RAPORU T.C... VALİLİĞİ İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü..İli, İlçesi, Beldesi.. Mevkii ÇIĞ DUYARLILIK ANALİZİ RAPORU Hazırlayanlar:. Arşiv No:.. Tarih: İÇİNDEKİLER DİZİNİ İÇINDEKILER DIZINI ŞEKILLLER DIZINI ÇIZELGELER

Detaylı

TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI

TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI Tuğçehan Fikret GİRAYHAN Orman ve Su İşleri Uzmanı 17.11.2015- ANTALYA İÇERİK Taşkın Kavramı ve Türkiye

Detaylı

Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler.

Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler. Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler. Rüzgarların şekillendirici etkilerinin görüldüğü yerlerin

Detaylı

ABANT GÖLÜ CİVARININ TEKTONİK VE YAPISAL JEOLOJİSİNİN HAVA FOTOĞRAFLARI İLE KIYMETLENDİRİLMESİ GİRİŞ

ABANT GÖLÜ CİVARININ TEKTONİK VE YAPISAL JEOLOJİSİNİN HAVA FOTOĞRAFLARI İLE KIYMETLENDİRİLMESİ GİRİŞ ABANT GÖLÜ CİVARININ TEKTONİK VE YAPISAL JEOLOJİSİNİN HAVA FOTOĞRAFLARI İLE KIYMETLENDİRİLMESİ Sunay AKDERE Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara GİRİŞ Hava fotoğraflarından yararlanarak fotojeolojik

Detaylı

İNM Ders 1.2 Türkiye nin Depremselliği

İNM Ders 1.2 Türkiye nin Depremselliği İNM 424112 Ders 1.2 Türkiye nin Depremselliği Doç. Dr. Havvanur KILIÇ İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı İletişim Bilgileri İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı E-mail:kilic@yildiz.edu.tr

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

ARAZİ ÖLÇMELERİ. Koordinat sistemleri. Kartezyen koordinat sistemi

ARAZİ ÖLÇMELERİ. Koordinat sistemleri. Kartezyen koordinat sistemi Koordinat sistemleri Coğrafik objelerin haritaya aktarılması, objelerin detaylarına ait koordinatların düzleme aktarılması ile oluşur. Koordinat sistemleri kendi içlerinde kartezyen koordinat sistemi,

Detaylı

508 HİDROLOJİ ÖDEV #1

508 HİDROLOJİ ÖDEV #1 508 HİDROLOJİ ÖDEV #1 Teslim tarihi: 30 Mart 2009 16:30 1. Yüzey alanı 40 km 2 olan bir gölde Haziran ayında göle giren akarsuyun ortalama debisi 0.56 m 3 /s, gölden çıkan suyun ortalama debisi 0.48 m

Detaylı

Akarsular ve oluşturduğu şekiller

Akarsular ve oluşturduğu şekiller Akarsular ve oluşturduğu şekiller akarsular Yeryüzünde doğal bir yatağa bağlı olarak akan su kütlelerine denir. Seyelan da akış belli bir yatağa bağlı olarak meydana gelmez yeryüzünü kaplarcasına bir örtü

Detaylı

Atım nedir? İki blok arasında meydana gelen yer değiştirmeye atım adı verilir. Beş çeşit atım türü vardır. Bunlar;

Atım nedir? İki blok arasında meydana gelen yer değiştirmeye atım adı verilir. Beş çeşit atım türü vardır. Bunlar; 1 FAYLAR Yeryuvarında etkili olan tektonik kuvvetler kayaçların şekillerini, hacimlerini ve yerlerini değiştirirler. Bu deformasyon etkileriyle kayaçlar kırılırlar, kıvrılırlar. Kırıklı yapılar (faylar

Detaylı

Harita ve Ölçekler. Doç. Dr. Ünal YILDIRIM Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü

Harita ve Ölçekler. Doç. Dr. Ünal YILDIRIM Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Harita ve Ölçekler Doç. Dr. Ünal YILDIRIM Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Harita ve Ölçekler Yeryüzünün tamamının yada bir bölümünün kuşbakışı görünüşünün bir ölçek dahilinde

Detaylı

Hidrograf. Hiyetograf. Havza. Hidrograf. Havza Çıkışı. Debi (m³/s) Zaman (saat)

Hidrograf. Hiyetograf. Havza. Hidrograf. Havza Çıkışı. Debi (m³/s) Zaman (saat) Hidrograf Analizi Hidrograf Hiyetograf Havza Debi (m³/s) Havza Çıkışı Hidrograf Zaman (saat) Hidrograf Q Hiyetograf Hidrograf t Hidrograf Gecikme zamanı Q Pik Debi Yükselme Eğrisi (kabarma) A B C Alçalma

Detaylı

Dünya üzerindeki bir yerin kuşbakışı görünümü, kroki, plan ya da harita olarak düzleme aktarılır.

Dünya üzerindeki bir yerin kuşbakışı görünümü, kroki, plan ya da harita olarak düzleme aktarılır. AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ HARİTA BİLGİSİ Harita Bilgisi Harita, Plan, Kroki Dünya üzerindeki bir yerin kuşbakışı görünümü, kroki, plan ya da harita olarak düzleme aktarılır.

Detaylı

JEOLOJİK HARİTALAR Jeolojik Haritalar Ör:

JEOLOJİK HARİTALAR Jeolojik Haritalar Ör: JEOLOJİK HARİTALAR Üzerinde jeolojik bilgilerin (jeolojik birimler, formasyonlar, taş türleri, tabakalaşma durumları, yapısal özellikler vbg.) işaretlendiği haritalara Jeolojik Haritalar denir. Bu haritalar

Detaylı

12.07.2015 tarihli KPSS Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi (ÖABT) COĞRAFYA Sınavında;

12.07.2015 tarihli KPSS Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi (ÖABT) COĞRAFYA Sınavında; 12.07.2015 tarihli KPSS Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi (ÖABT) COĞRAFYA Sınavında; 1-2. sorudaki şekilde izohips Aralıkları 50 şer metrede bir verilmiştir. Dolayısıyla K noktası 950 metre değil, 900 m olmalıdır.

Detaylı

MOCKUS HİDROGRAFI İLE HAVZA & TAŞKIN MODELLENMESİNE BİR ÖRNEK: KIZILCAHAMAM(ANKARA)

MOCKUS HİDROGRAFI İLE HAVZA & TAŞKIN MODELLENMESİNE BİR ÖRNEK: KIZILCAHAMAM(ANKARA) MOCKUS HİDROGRAFI İLE HAVZA & TAŞKIN MODELLENMESİNE BİR ÖRNEK: KIZILCAHAMAM(ANKARA) Tunç Emre TOPTAŞ Teknik Hizmetler ve Eğitim Müdürü, Netcad Yazılım A.Ş. Bilkent, Ankara, Öğretim Görevlisi, Gazi Üniversitesi,

Detaylı

EDİRNE UZUNKÖPRÜ DOĞAL ORTAMI TEMİZ HAVASI İLE SÜPER BİR YAŞAM BURADA UZUNKÖPRÜ DE. MÜSTAKİL TAPULU İMARLI ARSA SATIŞI İSTER YATIRIM YAPIN KAZANIN

EDİRNE UZUNKÖPRÜ DOĞAL ORTAMI TEMİZ HAVASI İLE SÜPER BİR YAŞAM BURADA UZUNKÖPRÜ DE. MÜSTAKİL TAPULU İMARLI ARSA SATIŞI İSTER YATIRIM YAPIN KAZANIN EDİRNE UZUNKÖPRÜ MÜSTAKİL TAPULU İMARLI ARSA SATIŞI Yunanistan sınırına 6 kilometre uzaklıkta yer alan Edirne nin Uzunköprü ilçesi, Osmanlı İmparatorluğu nun Trakya daki ilk yerleşimlerinden biri. Ergene

Detaylı

JEOLOJİK-JEOTEKNİK BİLGİ SİSTEMİNE BİR ÖRNEK: AKSARAY İL MERKEZİ

JEOLOJİK-JEOTEKNİK BİLGİ SİSTEMİNE BİR ÖRNEK: AKSARAY İL MERKEZİ JEOLOJİKJEOTEKNİK BİLGİ SİSTEMİNE BİR ÖRNEK: AKSARAY İL MERKEZİ A. Yalçın 1, C. Gökçeoğlu 2, H. Sönmez 2 1 Aksaray Üniversitesi, Jeoloji Müh. Bölümü, Uygulamalı Jeoloji ABD, Aksaray 2 Hacettepe Üniversitesi,

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM Yavaş değişen akımların analizinde kullanılacak genel denklem bir kanal kesitindeki toplam enerji yüksekliği: H = V g + h + z x e göre türevi alınırsa: dh d V = dx dx

Detaylı

PEYZAJ TASARIMI TEMEL ELEMANLARI

PEYZAJ TASARIMI TEMEL ELEMANLARI PEYZAJ TASARIMI TEMEL ELEMANLARI 3 DERS ARAZİ FORMU Yrd.Doç.Dr. Simay Kırca Arazi Formu Arazi Tipi İlişkisi 2. Dışbükey (Konveks) arazi formu Dağ, tepe, tepecik, vb. yükseltilerdir. Görsel ve fonksiyonel

Detaylı

Topografya (Ölçme Bilgisi) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Topografya (Ölçme Bilgisi) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Topografya (Ölçme Bilgisi) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Topografya (Surveying) Nedir? Topografya geleneksel olarak, Dünya yüzeyinin üzerindeki, üstündeki veya altındaki noktalarının rölatif konumlarını belirleyen

Detaylı

COĞRAFYA SORU BANKASI. kpss SORU. Lise ve Ön Lisans. Önce biz sorduk. Güncellenmiş Yeni Baskı. Tamamı Çözümlü. 120 Soruda 85

COĞRAFYA SORU BANKASI. kpss SORU. Lise ve Ön Lisans. Önce biz sorduk. Güncellenmiş Yeni Baskı. Tamamı Çözümlü. 120 Soruda 85 Önce biz sorduk kpss 2 0 1 8 120 Soruda 85 SORU Güncellenmiş Yeni Baskı Genel Yetenek Genel Kültür Lise ve Ön Lisans COĞRAFYA Tamamı Çözümlü SORU BANKASI Editör Önder Cengiz Yazar Komisyon KPSS Lise ve

Detaylı

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ ÇOK ZAMANLI UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE CBS İLE ALİBEYKÖY BARAJI VE YAKIN ÇEVRESİNİN ARAZİ KULLANIMI ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Yasemin Özdemir, İrfan Akar Marmara Üniversitesi Coğrafya Bölümü Marmara Üniversitesi

Detaylı

Devrez Çayı Vadisinin Tektonik Özelliklerinin Morfometrik İndisler ile Araştırılması

Devrez Çayı Vadisinin Tektonik Özelliklerinin Morfometrik İndisler ile Araştırılması İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ COĞRAFYA DERGİSİ 33 (2016) http://www.journals.istanbul.edu.tr/iucografya (Basılı) ISNN 1302 7212 (Elektronik) ISNN 1305 2128 Devrez Çayı Vadisinin Tektonik Özelliklerinin

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ 3D&Spatial Analyst ve ModelBuilder Eğitimi

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ 3D&Spatial Analyst ve ModelBuilder Eğitimi COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ 3D&Spatial Analyst ve ModelBuilder Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 40 Saat COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ

Detaylı

Hazne Hacminin Belirlenmesinde Farklı Yöntemlerin Değerlendirilmesi: Afyonkarahisar Sandıklı Kızılca Barajı Örneği

Hazne Hacminin Belirlenmesinde Farklı Yöntemlerin Değerlendirilmesi: Afyonkarahisar Sandıklı Kızılca Barajı Örneği Hazne Hacminin Belirlenmesinde Farklı Yöntemlerin Değerlendirilmesi: Afyonkarahisar Sandıklı Kızılca Barajı Örneği Emin TAŞ, Murat KİLİT Afyon Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi A. N. S. Kampüsü

Detaylı

ULUABAT MANYAS GÖLLERİ VE YAKIN ÇEVRESİNİN JEOMORFOLOJİK GELİŞİM MODELLEMESİ

ULUABAT MANYAS GÖLLERİ VE YAKIN ÇEVRESİNİN JEOMORFOLOJİK GELİŞİM MODELLEMESİ Kuvaterner Çalıştayı IV 2003 İTÜ Avrasya Yerbilimleri Enstitüsü ULUABAT MANYAS GÖLLERİ VE YAKIN ÇEVRESİNİN JEOMORFOLOJİK GELİŞİM MODELLEMESİ Barış Mater 1, Hüseyin Turoğlu 1, Musa Uludağ 2, İsa Cürebal

Detaylı