RÜZGAR ENERJİSİ ile ELEKTRİK ÜRETİMİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "RÜZGAR ENERJİSİ ile ELEKTRİK ÜRETİMİ"

Transkript

1 RÜZGAR ENERJİSİ ile ELEKTRİK ÜRETİMİ Rüzgar tribünü, rüzgardaki kinetik enerjiyi önce mekanik enerjiye daha sonra da elektrik enerjisine dönüştüren sistemdir. Bir rüzgar tribünü genel olarak kule, jeneratör, hız dönüştürücüleri (dişli kutusu), elektrikelektronik elemanlar ve pervaneden oluşur. Rüzgarın kinetik enerjisi rotorda mekanik enerjiye çevrilir. Rotor milinin devir hareketi hızlandırılarak gövdedeki jeneratöre aktarılır. Jeneratörlerden elde edilen elektrik enerjisi bataryalar aracılığıyla depolanarak veya doğrudan alıcılara ulaştırılır. Dikey eksenli rüzgar tribünleri şebeke bağlantılı ve şebeke bağlantısız olarak kullanılabilir. Şebeke bağlantılı rüzgar tribünleri genelde yüksek güçteki kullanımlar içindir. Son gelişmelerle birlikte tek bir tribün ile elde edilen güç saatte 5MW'a kadar çıkabilmektedir. Şebeke bağlantısız tribünler de daha çok ufak ihtiyaçlar için kullanılmaktadır

2 Temiz, çevreyi kirletmeyen, yakıt parası olamayan bir enerjidir. Rüzgar enerjisinde ham madde ulaştırma masrafı yoktur. Doğadaki rüzgar direkt olarak kullanılabilir. Rüzgar türbinleri karmaşık makineler değildir. Gayet basit bir şekilde operatöre ihtiyaç duyulmadan çalıştırılabilmektedirler. Tamamen otomatik olarak çalışabilecek şekilde dizayn

3 edilmişlerdir. Ayrıca bu şekilde sadece periyodik bakımlarının yapılması ile yıla yakın çalışabilirler. Rüzgar türbinleri, patlama yapmazlar, radyasyon yaymazlar. Atmosfere veya yakındaki nehir ve denizlere ısıl emisyonları yoktur. Ayrıca her hangi bir radyoaktif ışınım tahribatı yapmazlar. Dolayısıyla tehlikeli değildirler. Rüzgar türbinin işletmeye alınması, inşaatın başlamasından ticari üretime geçişine kadar, üç ay gibi kısa bir sürede gerçekleşebilmektedir. Rüzgar türbinleri modüler olup her hangi bir büyüklükte imal edilebilmektedir.istenildiğinde kısa bir süre içinde sökülüp başka bir yere sorunsuz olarak parçalar halinde taşınabilir. Ayrıca tek olarak yada gruplar halinde kullanılabilirler.

4 Ömrünü tamamlamış rüzgar türbinlerinin söküm maliyetleri yoktur. Çünkü sökülen türbinlerin hurda değeri söküm maliyetlerini kolayca karşılamaktadır. Bu santrallerin ömürlerini tamamlamasından sonra türbinlerin kullanıldığı alan eski haline kolayca getirilebilmektedir. Genellikle Rüzgar Enerjisi santralleri, rüzgarın çokluğu sebebiyle çıplak ve yüksek tepe ve tepeciklere kurulmaktadır. Bu tepeler ancak küçük ekonomik faaliyetler, hayvancılık, veya tarımsal faaliyetler için kullanılabilen yerlerdir.

5 Fosil kaynaklarının kullanımını azaltır ve bugünkü enerji üretim kaynaklarına destek olur. Rüzgar çiftlikleri, termik, hidrolik vb. santrallerle, ekonomik açıdan rekabet edecek düzeye gelmiştir. Rüzgar enerjisi alternatif enerji sektöründe en hızlı büyüyen endüstrisidir. Güçlü rüzgar alanlarında rüzgar türbinleri temiz ve yeşil enerji üretilebilir ama bu belirli yerlerde olabilir ve büyük güç üniteler gerektirir. ABD de Yeşil Enerji Teknolojileri (Green Energy Technologies) yepyeni bir rüzgar WindCube olarak bilinen jeneratör geliştirmiştir. Bu normal rüzgar jeneratörü ile kıyaslandığında küçüktür. WindCube özellikle kentsel ve kırsal alanlarda bir binanın çatısında kurum için tasarlanmıştır. WindCube maksimum 60kW güç üretebilir. 22 x 22 x 12 metre ebatlarında bulunuyor.

6 RÜZGAR ENERJİSİ UYGULAMALARI Rüzgar Enerjisinin Kullanım Alanları Rüzgar enerjisi kullanımında asıl güç kaynağı kanatların dönme hareketidir. Günümüzde daha çok rüzgarla elektrik üretimi popüler olsa da rüzgar enerjisinin kullanıldığı başka alanlarda bulunmaktadır; Elektrik üretimi Şarj sistemleri Su depolama Taşımacılık

7 Su pompalama Tahıl öğütme Soğutma Rüzgar Türbinin Evlerde Kullanımı Rüzgar türbinleri sadece şehir şebekesine elektrik sağlamak amacıyla kullanılmaz. Ev kullanımı için üretilen küçük türbinler de bulunmaktadır. Hatta bu türbinlerin kullanımı giderek yaygınlık kazanmaktadır. Ev tipi rüzgar türbinleri şebekeden uzak, rüzgar verimi yüksek bölgelerde bireysel kullanım için son derece uygundur. Bunun yanında rüzgarla elektrik üretiminin tek sebebinin zorunluluk olduğunu söyleyemeyiz. Yenilenebilir enerjiye gönül veren çevre dostları da teknolojinin gelişmesi ve fiyatların ucuzlamasına paralel olarak elektriklerini bu şekilde üretmeyi tercih etmektedirler. İlerleyen yıllarda rüzgar türbini satış fiyatlarının giderek azalacağı tahmin edilmektedir. Yukarıdaki resimde rüzgar türbini, güneş paneli ve fosil yakıtlı jeneratörün bir evin enerjisini sağlamasında birlikte kullanımları gösterilmiştir. Rüzgar türbininde üretilen elektriğin evlerde

8 kullanılması için bazı devre elemanlarında düzenlenmesi gerekebilir. Yine bataryalar elde edilen enerjiyi kullanılmadığı süre içinde depo etmeye yarar. Günümüz rüzgar türbinleri bünyelerinde şarj kontrol üniteleri(şarj regülatörü) taşırlar. Bu sayede akülerin zarar görmesi de engellenmiş olur. Bunun yanında rüzgardan elde edilen enerjiyi ev aletlerinde kullanmak için alternatif akıma ihtiyaç duyulur. Bunu sağlamak için İnvertör denilen

9 dönüştürücüler kullanılır.

10 Rüzgar İnvertörü İnvertörler dönüştürdükleri akımın dalga şekline göre farklı isimler alırlar; Tam sinüs dalga, düzeltilmiş sinüs dalga, kare sinüs dalga. İnvertör dönüştürme işlemi yaparken elektrik gerilimde rtış da sağlamış olur. Rüzgar türbinleri volt değerlerinde üretim yapmaktadır. Bu değerin 220 Volt ev gerilimine ulaşması invertörler yardımıyla gerçekleşir. İnvertörler sağladıkları güç bakımından da çeşitli guruplara ayrılmaktadırlar. Piyasada 600 Vattan başlayıp 8000Vata kadar invertör bulmak mümkündür. Rüzgar Enerjisinin Faydaları Doğaya zarar vermeyen bir sistemdir, gaz çıkışı olmaz. Tükenmeyen bir enerji türüdür, rüzgar estikçe devam eder. Kurulumu kolaydır. Görece düşük maliyetlidir. Bakım gereksinimi azdır. Türbinlerin bozulma ihtimali düşüktür. Bireysel kullanıma uygundur.

11 DALGA ENERJİSİ Güneş ışınları dünyanın temel enerji kaynağıdır. Dünya üzerinde kara ve denizlerin dağılımından dolayı gelen ışınların %70'i denizler tarafından tutulur. Bu sebeple uygun yöntemler kullanılabildiğinde okyanuslar iyi bir enerji kaynağı olabilir. Bu enerji deposu bilim insanlarının da dikkatini çekmiş ve denizler üzerine çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar birkaç bölümde özetlenebilir: Yüzey suları derin sular arasındaki sıcaklık farkından yararlanan teknolojiler. Gelgitlerin mekanik enerjisinden yararlanan sistemler. Dalgalardan yararlanan sistemler. Akıntılardan yararlanılan sistemler. Yüzey ve dip arasındaki tuzluluk farkından yararlanan sistemler. Yerkürede 25 Kuzey ve 32 Güney enlemleri arasında, kutuplardan ekvatora doğru soguk su akıntısı oluşmaktadır. Bu sular ile yüzeydeki sıcak sular arasında yaklaşık 28 C sıcaklık farkı oluşur. İşte bu sıcaklık farkını bazı yöntemlerle elektrik enerjisi üretiminde

12 kullamak mümkündür. 19. yüzyılda Fransız fizikçi Jacquest Arsène d' Arsonval bu alanda somut çalışmalar yapmış ilk kişidir. Dipdeki soğuk sular ve yüzeydeki sıcak sular arasındaki sıcaklık farkı, Arsonval'in çalışmalarının temeli olmuştur. KAPALI ÇEVRİMLİ SİSTEMLER Bu sistemde özel bir akışkan yüzeydeki sıcak sularla karşılaştığında buharlaşır ve buhar türbinini harekete geçirir. Daha sonra buhar dipteki soğuk sularla karşılaşır ve tekrar yoğunlaşır. bu işlem döngüsel olarak devam eder. Uygulanabilir olmasına karşın bu sistem bazı kısıtlamalar içermektedir. Öncelikle yüzey ve 1000 metre derinlerdeki sular arasında en az 20 C sıcaklık farkı olması gerekir. Bununla birlikte döngü borularındaki sıvının debisinin saniyede 48 metreküp olması gerekir. Diğer bir önemli sorun da metrelik 2,5m çaplı borulara ihtiyaç duyulmasıdır. Bu tip santrallerin ilk örneği 1979 yılında Havaii açıklarında kurulmuştur. Yukardaki şartlar sağlanamadığı için üretim ancak 18kW'de

13 kalmıştır. Sistemi verini ise %3 gibi çok küçük bir değerdedir. AÇIK ÇEVRİMLİ SİSTEMLER Bu sistemlerde özel bir akışkan yerine su kullanılır. Deniz suyunun kaynama sıcaklığı yüksek olduğu için dış basınç düşürülerek düşük sıcaklıklarda kaynama sağlanır. Aynı şekilde yoğunlaştırma işleminde de basınç değiştirilir. Bu hal değişimlerinde her 1MW için 1500 metreküp su buharlaştırılır. Bu da tatlı su eldesi demektir. Bu özellik sitemin en büyük artısıdır. Fransa Denizden Yararlanma Araştırmaları Enstitüsü(IFREMER) 5MW gücündeki bir santrali Tahiti'de açmayı denemiştir. Ama bu ülkenin tatlı suya ihtiyaç duymaması araştırmanın durmasına sebep olmuştur. Havaii'de Ulusal Enerji Laboratuarı(NELH) 1987'de bir pilot uygulama başlatmıştır. Aslında bu sistemler %3 civarında verimleriyle pek kullanışlı değillerdir. Fakat tatlı su üretimi ve bununla birlikte imkan bulan deniz ürünü yetiştiriciliği önemli bir avantajdır. DALGALAR VE GELGİTLER Elektrik enerjisini gelgitler yoluyla oluşturma

14 projesi 1970'lerde başlamıştır. Bu sistemim gelgit düzenine etkileri tam olarak bilinemeği için yer yer tartışmalara sebep olmuştur. Fransa'daki Rance Santrali 240MW'lık gücüyle dünyadaki en önemli gelgit santralidir. Ayrıca Rusya'da Kislaya Guba'da birkaç MW gücünde deneysel bir santral vardır. Günümüzdeki dalga enerjisi teknolojilerinin çoğu gelgit ve dalga hareketlerinden yola çıkarak enerji üretmektedir. 1985'de Japon mühendis Masuda YOŞİO açık denizlerdeki ışıklı şamandıraların elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla dalgalardan yararlanan bir sistem geliştirmiştir. Sistemde dalgaların oluşturduğu hava akımı bir türbine dönme hareketi kazandırır ve türbin bu hareketi jeneratörüne ileterek elektrik üretilir. Japonya'daki 2MW gücündeki Kaimei Santrali buna örnektir RÜZGAR ENERJİSİ Rüzgar enerjisinin Kaynağı: Güneşten gelen ışınlar dünya atmosferinde ısınmaya neden olmaktadır. Isınarak yoğunluğu azalan hava yükselmekte, bu havanın yerini soğuk hava doldurmaktadır. Bu

15 hava akımı dünyanın kendi etrafında dönme hareketiyle de birleşince büyük oranda kinetik enerji taşıyan hava hareketleri oluşmaktadır. Güneşten gelen enerjinin % 1-2'sinin rüzgara dönüştüğü tahmin edilmektedir. Dünyaya saatte gelen güneş enerjisi miktarının kw olduğu düşünülürse bu yüzde birlik oranın bile ne denli büyük olduğu tahmin edilebilir. Rüzgar Enerjisinin Kullanım Alanları Çok büyük bir kapasiteye sahip olan bu rüzgar enerjisi çeşitli yöntemlerle başka enerji türlerine dönüştürülebilmektedir. Aslında tarihin eski çağlarından beri rüzgar gücünden çeşitli şekillerde yararlanılmıştır. Aşağıdaki tabloda rüzgar enerjisinin tahih boyunca gelişimi verilmiştir. MÖ 3000 Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı MÖ 200 Irakta ilk yel değirmeni kullanıldı. 18. YY 1890 İngiliz J. Danimark Semeato a'da n rüzgar rüzgarda hızı ve n elektrik enerji üreten ilk arasında tesis bir kuruldu bağıntı

16 20. YY Danimarka'da kadar yel değirmeni kuruldu. Amerika'da su pompalamak için 1000 yel değirmeni kuruldu. kurdu rüzgar enerjisi ciddi bir sektör olmaya başladı Rüzgar enerjisi eski zamanlarda gemi yelkenlerinde hareketi sağlamakta, yel değirmenlerinde öğürme ve su pompalama işlemlerinde; günümüzde ise gelişmiş rüzgar türbinleri sayesinde elektrik üretiminde kullanılmaktadır; rüzgar enerjisi sulama tesisleri, uzak dağ evleri, telekominikasyon santralleri ve şehir şebekesi alanlarında rahatlıkla kullanılabilmektedir. Dünyada Rüzgar Enerjisi 1970'li yıllarda baş gösteren petrol kıriziyle beraber yenilenebilir enerji kaynaklarına gösterilen ilginin artması rüzgar enerjisinin

17 önemli bir enerji kaynağı olarak ortaya çıkmasını sağlamıştır. Özellikle rüzgar verimi yüksek bölgelerde kullanılan rüzgar türbinleri sınırlı alan uygulamalarının ötesine geçerek şehir şebekesine katkı yapmaya da başlamıştır. Rüzgar enerjisi düyanın birçok ülkesinde geleceği en parlak yenilenebilir enerji türü olarak kabul edilmektedir. Bunda rüzgardan elde edilen elektrik enerjisinin oldukça tatmin edici seviyeye ulaşmasının etkisi büyüktür. Almanya'da rüzgar enerjisi sektöründe istihtam edenlerin sayısı 35 bine ulaşmıştır. Avrupa ülkeleri 2010 vizyonunda enerji ihtiyaçlarının yüzde 13'ünü rüzgardan karşılamayı kararlaştırmıştır. Rüzgar teknolojisinin beşiği sayılan Danimarka'nın yıllık teknoloji ihracatı 2.5 milyar dolara çıkmıştır. Dünya ülkelerinin yılları arasındaki rüzgar potansiyeli MW biriminden aşağıda verilmiştir.

18 Rüzgar Türbininin Maliyeti 2012 yılında MW olması beklenen dünya rüzgar enerjisi üretiminin bu hızlı artışında rüzgar türbini üretim maliyetlerinin düşmesinin etkisi büyüktür. Türbin maliyetleri son 15 yılda yüzde 50 düşmüştür. Bir türbin sistemin yapımı sırasında kullanılan enerjiyi amorti etmesi 3 ay gibi kısa bir süredir. İnşa maliyetinin amorti edilmesi ise 5-7 yıl sürebilmektedir. Rüzgar Türbinleri Rüzgar türbinleri ürettikleri enerji büyüklükleri açısından bakıldığında bireysel kullanıma uygun küçük ünitelerin yanında şehir şebekesine elektrik veren devasa türbinler şeklinde de olabilir. ister büyük, ister küçük

19 olsun rüzgar türbinlerinde çalışma mekanizması aynıdır. Atmosferdeki hava hareketleri türbinin kanatlarında bir dönme hareketi oluşturur. Türbinin bağlı olduğu jeneratörler bu hareketi elektrik akımına dönüştürürler. Yatay eksenli sistemler: Dönme ekseni rüzgar akımına paralel olan sistemlerdir. Rüzgar enerjisi sistemlerinden en çok kullanılanıdır.

20 Genellikle 3 kanatlıdırlar. Aslında kanat sayısı türbinin ne amaçla kullanılacağına bağlıdır. Elektrik üretmek için kullanılan sistemlerde 3 kanatlılar kullanılırken, su pompalama sistemlerinde yüksek bir moment sağlamak amacıyla çok kanatlı türbinler kullanılır. Yatay eksenli sistemler rüzgarın yön değiştirmesine uyum sağlamak amacıyla kuyruk adı verilen bir düzeneğe sahiptir. Düzenek bir rüzgar gülü gibi çalışarak kanatların sürekli rüzgar almalarını

21 sağlarlar. Rüzgar türbinlerinin kurulacakları bölgeler rüzgar rejimi bakımından dikkatli seçilmelidir. Ana parça çevredeki rüzgar engelleyici bina, ağaç vb. etkilerini azaltmak amacıyla yüksek bir ayak üzerine monte edilir. Pervane rüzgar akımıyla döner ve dönme hareketi ana şafta verilir. Şafttaki dönme hareketi dişli kutusuna iletilir. Dişli kutusu değişik çaplarda çarklardan olur ve devir sayısını arttırır. Oluşabilecek aşırı hızı frenleyici dengeler. Son olarak jeneratöre gelen hareket elektrik enerjisine dönüştürülür. Düşey eksenli sistemler: Dikey eksenli türbinlerde dönme ekseni ve rüzgar akımı birbirlerine diktirler. Yatay eksenlilere göre yaygınlıkları çok azdır. İşlev bakımında önemli bir değişiklikleri yoktur. Rüzgarın yönüne göre, bir kuyruk yardımına ihtiyaç duymayan dikey sistem her yönden gelen rüzgarı alabilecek yapıdadır. Sistem Fransız mühendis G.Darrieus tarafından geliştirilmiştir 2MW'lık bir rüzgar türbinin

22 Özelliklerini örnek teşkil etmesi amacıyla yayınlıyoruz (kaynak: MADE AE-90)

23 Teknolojik özellikler Yüksek performans Eşzamanlı jeneratör Taradığı alan m 2 Teknik Özellikler

24 Rotor Güç 1000 kw Rotor Çapı 90 m Power control 100% değişken saha ve hız değişmesi Taradığı alan m 2 Bıcak(kanat) 3 Sayısı Bıçak tipi LM 43.8 P Rotor Hızı 7.4 to 14.8 rpm Göbek 65/75/90 m yüksekliği Eğim Açısı 5º Generator Voltaj 1000 V ± 5% Güç Frenleme Sistemi Voltage 1000 V Frekans 50 Hz ± 2%

25 Yüksek hızlarda frenleme özelliği Çalışma sıcaklık aralığı -10 ºC 40 ºC Ağırlık Rotor 42,200 kg Nacelle 69,000 kg

26 Rüzgar türbini için yer seçilirken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır. Bunlardan biri rüzgar santralının inşa edileceği alanın ulaşım ve taşıma faaliyetlerine uygun olmasıdır. Rüzgar türbinleri oldukça büyüktür ve yerleştirilmeleri için vinçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sebeple inşa alanının vinçlerin girebileceği özellikte olması gerekir. Ya da en kötü ihtimalle alanın elverişli hale getirlmesi gerekmektedir. Olmazsa olmazların başında rüzgar jeneratörünün kurulacağı alanın rüzgar rejimi bakımından verimli ölçütlerde olması gerekliliğidir. Bunu bilebilmek REPA Projesi Repa projesi (Türkiye Rüzgar Enerjisi Potansiyel Atlası ) EİEİ tarafından 5 ayı aşkın bir süre içerisinde 200m x 200m ölçülerinde hazırlanmış, Türkiye coğrafyasının tüm kara ve deniz alanlarını kapsayacak şekilde üç ayrı nümerik hava analiz modelinin uzun yıllara ait

27 için bilimsel gerçekleşmiş verilere ihtiyaç meteorolojik duyulmaktadır. parametrelerle geriye Bu veriler doğru çalıştırılması Elektrik İşleri sonucu üretilmiş rüzgar Etüt İdaresi veri atlasıdır. tarafından sağlanan "Türkiye Rüzgar Enerjisi Potansiyel Atlası"ndan yararlanarak takip edilebilmektedir. Avrupa'da da REPA benzeri çalışmalar daha eski tarihlerde yapılmış ve bunlardan da yararlanmak

28 mümkündür. Proje riskleri açısından bakıldığında en kötü sonuç kurulum alanının temininde yapılan etütlerin yanlış bir seçimle sonuçlanmasıdır. Tahmin edilen rüzgar hızının ortalama değer olarak %10 az çıkması amorti süresi üzerinde % 30 lara varan gecikmelerin gerçekleşmesine neden olmaktadır. Rüzgar Enerjisi Kurulumu Esnasında Dikkat Edilmesi Gerekenler -Arazinin Rüzgarının bol olması gerekir. -Eğimli ve engebeli bölgeler istikrarlı rüzgar rejimine engel olmaktadır. -Rüzgar enerjisi istasyonu kurmak için izin gerekmektedir. Lisans işlemleri için EPDK'ya başvurmak gerekmektedir. -Kurulum alanı kolay ulaşılabilir olmalıdır. -Rüzgar türbininde üretilen enerjinin şebekeye iletimi kolay olmalıdır.

29 Rüzgar Enerjisi Santralı (RES) Yatırımcılarının İzlemesi gereken Yöntemler (EİEİ) REPA'dan yararlanarak rüzgar potansiyeli yüksek olan yerlerin belirlenmesi ve bu yerler için rüzgar kaynak bilgilerinin tespit edilmesi, İlgilenilen bölgede daha önce rüzgar enerjisi santralı başvurusunun olup olmadığının araştırılması, İlgilenilen bölgenin arazi yapısı, arazi mülkiyeti, ulaşım imkanları, trafo merkezlerine olan uzaklıkları gibi parametrelerin belirlenmesi, Düşünülen santral sahasını temsil edebilecek optimum rüzgar ölçüm noktası veya noktalarının belirlenmesi, Belirlenen her bir ölçüm noktasında standartlara uygun olarak en az 1 yıl olmak üzere enerji amaçlı rüzgar ölçümlerinin yapılması, Elde edilen rüzgar verilerinin analiz edilerek yatırım kararının alınması, Yatırım fizibilitesinin hazırlanması,

30 Tahmin edilebileceği üzere rüzgar hızına bağlı olarak, üretilen elektriğin miktarı da artmaktadır. Ortalama özelliğe sahip bir rüzgar türbüni 12-14m/s hızlara ulaştığında üretebileceği maksimum enerji seviyesine erişmiş olur. Rüzgar hızının bu değerlerin üzerine çıktığı durumlar da mevcuttur. Böyle bir durumda türbinin mekanik yapısında bozulmalar meydana gelebileceği gibi üretilen aşırı elektrik enerjisi devrelerin de bozulmasına sebep olabilmektedir. Kaldırma Kuvvetine Dayalı Çözüm: Türbinlerde hız kontrol sistemlerinin ilkidir. Bu sistemde türbin kanatlarının aerodinamik yapısı türbin belli bir hıza ulaştığında hızı sabit bir değerde tutacak pasif bir sürtünme oluşturur. Frenleme olayı herhangi bir yan ekipman kullanılmadan gerçekleştirildiği için basit ve kullanışlı bir yöntem olmuştur. Fakat türbin kapasitelerinin zamanla yükselmesi, 1,5 MW'ın üzerinde güce sahip türbinlerde bu yöntemin bazı sakıncalar doğurmasıyla sonuçlanmıştır. Bu nedenden ötürü günümüzde az kullanılan bir yöntemdir.

31 Amemometreler rüzgar hızını ölçmek üzere kullanılan aletlerdir. Türkçe karşılığı tam olarak "rüzgarölçer " dir. Amemometrelerin çoğu rüzgar hızını dönebilen bir eksenleri yardımıyla ölçebilmektedirler. Bunun yanında sayısal(dijital) rüzgarölçerler de mevcuttur. Yukarıdaki anemometre daha çok sporcular için tasarlanılan türdendin bilindiği gibi

32 yamaç paraşütü gibi sporlarda rüzgar hızını ölçmek hayati bir tedbirdir. Çoğu anemometre rüzgar hızının yanısıra sıcaklık değeri gibi değerleri de ölçmektedir. Sporcular için üretilen anemometreler yaklaşık 100 Avro civarında satılmaktadır. Bununla beraber farklı anemometreler de vardır. Bilindiği gibi rüzgar vektörel bir büyüklüktür. Yani hem şiddeti, hem de yönü önemlidir. Bunun için meteorolojik çalışmalarda biraz daha farklı rüzgar ölçerler kullanılmaktadır. Bir bölgenin rüzgar rejimini incelemek rüzgar türbinlerinin kurulacağı alanı tespit etmekte çok önemlidir. Uzun bir süreç içinde

33 incelenen alanın rüzgar rejimi uygun bulunursa buraya rüzgar türbini kurulabilmektedir. RÜZGAR ENERJİSİ TAHMİN SİSTEMİ Rüzgâr şiddetinin alansal ve zamansal olarak süreksizliğe sahip olması nedeniyle, rüzgar güç üretiminin kısa süreli tahmini ve planlamasına ihtiyaç bulunmaktadır. Günümüzün değişen enerji piyasaları içinde doğru ve uygun tahminler önem kazanmaktadır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK), elektrik şebekesinin Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından etkin ve verimli bir şekilde yönetilmesi için; rüzgâr santrallerinden dakikalık ve saatlik toplam elektrik üretim tahminini TEİAŞ a vermeyi zorunlu hale getirmektedir. Bu noktada rüzgar enerjisi üretim tahmini, yeni bir iş alanı olarak ortaya çıkmıştır. Yurt dışı bağlantılı çeşitli firmalarca bu hizmetin üretilerek, Rüzgâr Santrallerine ücreti

34 karşılığında verilmesi üzerine çalışmalar yapıldığı bilinmektedir. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü de sektörün bu ihtiyacını tespit etmiş ve Genel Müdürlüğümüzde kullanılan Sayısal Hava Tahmin Model ürünleri ile Rüzgâr Enerjisi Üretimi Tahmini geliştirilmiştir. Deneme aşamasında olan pilot ölçekli çalışma, internet ortamında yayınlanmaya başlamıştır. Halen İstanbul ve civarı için üretilen tahminlerin, kısa süre içinde daha yüksek çözünürlüklü olarak, rüzgar enerjisi yatırımlarının yoğun olduğu Kuzey Ege ve Doğu Akdeniz gibi alanlarda da yapılması planlanmaktadır. adresinde yayınlanan bu tahminlere ait örnekler aşağıda bulunmaktadır.

35 RÜZGAR ENERJİSİ TAHMİNİ Rüzgar şiddetinin alansal ve zamansal olarak süreksizliğe sahip olması nedeniyle, rüzgar güç üretiminin kısa süreli tahmini ve planlamasına ihtiyaç bulunmaktadır. Günümüzün değişen enerji piyasaları içinde doğru ve uygun tahminler önem kazanmaktadır. Bu amaçla Türkiye nin rüzgar enerjisi kurulu gücünün yoğun olduğu bölgelerde (Çanakkale, Balıkesir, İzmir ve Hatay gibi) rüzgar hızının birkaç kilometre çözünürlükte ve tipik olarak saatlik tahminin yapılmasını gerektirmektedir. DMİ de mevcut sayısal hava tahmin modelleri ile grid bazlı rüzgar

36 tahmini yapılmaktadır. Mevcut sistemde en yüksek çözünürlük İstanbul ve Antalya için 2.3 km dir. Rüzgar enerjisi tahmin sistemi çalışmasının 2 aşamada gerçekleştirilmesi planlanmıştır. İlk aşamada İstanbul ve civarı için halihazır model çözünürlüğü olan 2.3 km çözünürlükteki rüzgar parametreleri (Rüzgar Gücü, W/m2 ve Enerji Üretimi, kwsaat) hazırlanmıştır. İkinci aşamada ise yeni bilgisayar sisteminin kullanılmaya başlamasıyla birlikte yaklaşık 1 km çözünürlükte, 24 ve/veya 48 saatlik ürün elde edilmesi planlanmaktadır. ÇALIŞMA YÖNTEMİ Yapılan çalışmada, belirlenen alan için MM5 modeli tarafından üretilen 10, 36, 109 ve 182 m yükseklikler için rüzgar tahminleri alınmıştır. 36 ve 109 m yükseklikteki rüzgar hızları kullanılarak aşağıda verilen formül ile istenilen yükseklikteki rüzgar hızları bütün grid noktaları için hesaplanmıştır (Adekoya and Adewale, 1992). Burada; H1 : rüzgar hızının ölçüldüğü yükseklik (m) H2 : rüzgar hızının hesaplanacağı yükseklik

37 (m) V1 : H1 yüksekliğinde ölçülen rüzgar hızı (m/s) V2 : H2 yüksekliği için hesaplanacak rüzgar hızı (m/s) k : pürüzlülük katsayısını göstermektedir. Rüzgar Gücünü Hesaplama Formulü: P : Rüzgar Gücü (W/m2) V : Rüzgar Hızı (m/s) ρ : Hava yoğunluğu (kg/m3) (Hava yoğunluğu ρ = 1.2 kg/m3 alınmıştır). Rüzgardan üretilecek elektrik enerjisi hesabı için, Rüzgar Enerjisi Potansiyelinin Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik te tanımlanan 65 m yüksekliğinde ve 1 MW gücündeki referans rüzgar türbini ile, 80 m yüksekliğindeki 2 MW ve 90 m yüksekliğindeki 3 MW lık türbinlerin güç eğrileri kullanılmıştır. Referans Rüzgar Türbininin Ortak özellikleri: Rüzgar türbini anma gücü rated power :

38 1MW Türbinin devreye girdiği Cut-in rüzgar hızı: 3m/s Türbinin devreden çıktığı Cut-out rüzgar hızı: 26 m/s Anma gücündeki rüzgar hızı : 11 m/s Kanat çapı : 64 m Türbin göbek yüksekliği : 65 m Rüzgar türbini hız-güç tablosu (W<1MW) Rüzgar Üretilen Rüzgar Üretilen Hızı güç Hızı güç > VE 3 MW gücündeki türbinlerin hıza bağlı güç üretimleri

39 RETS ile üretilen tahminler adresinde yayınlanmaktadır. RETS ürünleri test ve verifikasyon çalışması devam etmektedir. RÜZGAR ENERJİSİ TAHMİN SİSTEMİ Rüzgâr şiddetinin alansal ve zamansal olarak süreksizliğe sahip olması nedeniyle, rüzgar güç üretiminin kısa süreli tahmini ve planlamasına ihtiyaç bulunmaktadır. Günümüzün değişen enerji piyasaları içinde doğru ve uygun tahminler önem kazanmaktadır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK), elektrik şebekesinin Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından etkin ve verimli bir

40 şekilde yönetilmesi için; rüzgâr santrallerinden dakikalık ve saatlik toplam elektrik üretim tahminini TEİAŞ a vermeyi zorunlu hale getirmektedir. Bu noktada rüzgar enerjisi üretim tahmini, yeni bir iş alanı olarak ortaya çıkmıştır. Yurt dışı bağlantılı çeşitli firmalarca bu hizmetin üretilerek, Rüzgâr Santrallerine ücreti karşılığında verilmesi üzerine çalışmalar yapıldığı bilinmektedir. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü de sektörün bu ihtiyacını tespit etmiş ve Genel Müdürlüğümüzde kullanılan Sayısal Hava Tahmin Model ürünleri ile Rüzgâr Enerjisi Üretimi Tahmini geliştirilmiştir. Deneme aşamasında olan pilot ölçekli çalışma, internet ortamında yayınlanmaya başlamıştır. Halen İstanbul ve civarı için üretilen tahminlerin, kısa süre içinde daha yüksek çözünürlüklü olarak, rüzgar enerjisi yatırımlarının yoğun olduğu Kuzey Ege ve Doğu Akdeniz gibi alanlarda da yapılması planlanmaktadır. adresinde yayınlanan bu tahminlere ait örnekler aşağıda bulunmaktadır.

41 RÜZGAR ENERJİSİ TAHMİNİ Rüzgar şiddetinin alansal ve zamansal olarak süreksizliğe sahip olması nedeniyle, rüzgar güç üretiminin kısa süreli tahmini ve planlamasına ihtiyaç bulunmaktadır. Günümüzün değişen enerji piyasaları içinde doğru ve uygun tahminler önem kazanmaktadır. Bu amaçla Türkiye nin rüzgar enerjisi kurulu gücünün yoğun olduğu bölgelerde (Çanakkale, Balıkesir, İzmir ve Hatay gibi) rüzgar hızının birkaç kilometre çözünürlükte ve tipik olarak saatlik tahminin yapılmasını gerektirmektedir. DMİ de mevcut sayısal hava tahmin modelleri ile grid bazlı rüzgar

42 tahmini yapılmaktadır. Mevcut sistemde en yüksek çözünürlük İstanbul ve Antalya için 2.3 km dir. Rüzgar enerjisi tahmin sistemi çalışmasının 2 aşamada gerçekleştirilmesi planlanmıştır. İlk aşamada İstanbul ve civarı için halihazır model çözünürlüğü olan 2.3 km çözünürlükteki rüzgar parametreleri (Rüzgar Gücü, W/m2 ve Enerji Üretimi, kwsaat) hazırlanmıştır. İkinci aşamada ise yeni bilgisayar sisteminin kullanılmaya başlamasıyla birlikte yaklaşık 1 km çözünürlükte, 24 ve/veya 48 saatlik ürün elde edilmesi planlanmaktadır. ÇALIŞMA YÖNTEMİ Yapılan çalışmada, belirlenen alan için MM5 modeli tarafından üretilen 10, 36, 109 ve 182 m yükseklikler için rüzgar tahminleri alınmıştır. 36 ve 109 m yükseklikteki rüzgar hızları kullanılarak aşağıda verilen formül ile istenilen yükseklikteki rüzgar hızları bütün grid noktaları için hesaplanmıştır (Adekoya and Adewale, 1992). Burada; H1 : rüzgar hızının ölçüldüğü yükseklik (m) H2 : rüzgar hızının hesaplanacağı yükseklik

43 (m) V1 : H1 yüksekliğinde ölçülen rüzgar hızı (m/s) V2 : H2 yüksekliği için hesaplanacak rüzgar hızı (m/s) k : pürüzlülük katsayısını göstermektedir. Rüzgar Gücünü Hesaplama Formulü: P : Rüzgar Gücü (W/m2) V : Rüzgar Hızı (m/s) ρ : Hava yoğunluğu (kg/m3) (Hava yoğunluğu ρ = 1.2 kg/m3 alınmıştır). Rüzgardan üretilecek elektrik enerjisi hesabı için, Rüzgar Enerjisi Potansiyelinin Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik te tanımlanan 65 m yüksekliğinde ve 1 MW gücündeki referans rüzgar türbini ile, 80 m yüksekliğindeki 2 MW ve 90 m yüksekliğindeki 3 MW lık türbinlerin güç eğrileri kullanılmıştır. Referans Rüzgar Türbininin Ortak özellikleri: Rüzgar türbini anma gücü rated power : 1MW

44 Türbinin devreye girdiği Cut-in rüzgar hızı: 3m/s Türbinin devreden çıktığı Cut-out rüzgar hızı: 26 m/s Anma gücündeki rüzgar hızı : 11 m/s Kanat çapı : 64 m Türbin göbek yüksekliği : 65 m Rüzgar türbini hız-güç tablosu (W<1MW) Rüzgar Üretilen Rüzgar Üretilen Hızı güç Hızı güç > VE 3 MW gücündeki türbinlerin hıza bağlı güç üretimleri

45 İstanbul Bölgesi 80 m de Ortalama RETS ile üretilen tahminler adresinde yayınlanmaktadır. RETS ürünleri test ve verifikasyon çalışması devam etmektedir. İstanbul Bölgesi 80 m de Ortalama Rüzgar Hızı (m/s)

46 Rüzgar Güç Yoğunluğu (W/m2) İstanbul Bölgesi 80 m de Enerjisi Üretimi, 2 MW lık Türbin için (kwsaat)

47 İstanbul Bölgesi 80 m de Enerjisi Üretimi, 2 MW lık Türbin için (kwsaat) (Günlük Toplam). Rüzgar Türbünleri Şimdi Sessizce Fısıldıyor Büyük, modern rüzgar türbünleri çok sessiz hale getirilmişlerdir. Öyleki türbünlerin 200 m ötesinde motor kanatlarının hışırtısı tamamen ağaç ve çalı yapraklarının yaptığı gürültü tarafından maskelenir. Bir rüzgar türbününden kaynaklanan gürültünün iki potansiyel kaynağı vardır: Dişli kutusu veya jeneratörden kaynaklanan mekanik gürültü ve motor kanatlarından kaynaklanan aerodinamik gürültü. Mekanik gürültü, modern rüzgar türbünlerinde titreşimden kaçınma konusunda kazanılan iyi mühendislik sayesinde gerçekten yok olmuştur. Elastiki nemlendirme, kafa kısmında (nacelle) bulunan esas büyük bağlantıları ve kesin bir ses yalıtımını kapsar. Diğer teknik gelişmeler sayesinde, esas bileşenlerin kendileri, dişli kutuları dahil, yıllardan beri önemli derecede geliştirilmiştir. Modern rüzgar türbün dişli kutularında yumuşak dişli tekerler kullanılır, sert yüzeyli tekerlerin dişleri nisbeten elastik

48 girinti ve çıkıntıya sahiptir. Aerodinamik gürültü, motor kanatlarındaki şıst sesi, esas olarak, kanatların en ucu ve gerisinden yükselir. Dönme hızı ne kadar yüksekse o kadar gürültülü olan aerodinamik gürültü, motor kanatlarının daha iyi dizaynına bağlı olarak son on yılda büyük ölçüde azaltılmıştır ( özellikle kanatların uçları ve gerileri arasında). Tek (saf) tonda sesler bir dinleyiciyi daha fazla sıkarken, beyaz sesler artık fark edilmezler. Kanat üreticileri düzgün bir yüzey oluştururken kanatların zarar görmemesine ve tek tip sesten kaçınmak için, çok dikkatli davranırlar. Bu yüzden, bir rüzgar türbünü kurulurken yerleştirilirken motor kanatlarının zarar görmemesi için çok dikkatli olmak gereklidir. 2. Rüzgar Enerjisi Temiz Bir Enerji Sağlar Bir rüzgar türbünü bakım ve serviste harcanan enerjiyi telafi edebilir mi? Rüzgar türbünleri elektrik üretiminde sadece havanın hareket enerjisini kullanırlar. Bir yerde KW lık modern bir rüzgar türbünü, diğer elektrik üreten kaynaklardan, ekseriya

49 kömür yakan güç santrallerinden atmosfere verilen karbondioksit miktarının yılda ton kadarını azaltmış olur. Bir rüzgar türbününün ( vasat bir yerde ) 20 yıllık ömür süresince ürettiği enerji, onun kurulma, işletilme, sökülme, hatta atılma gibi işlerinde harcanan enerjilerden 80 kat daha büyüktür. Diğer bir ifadeyle bir rüzgar türbünü, onu kurmak ve işletmek için gerekli enerjiyi sadece 2-3 ay içinde üretir. 3. Rüzgar Enerjisi Boldur Rüzgar kaynakları boldur. Ülkeler elektrik enerjisinin bir kısmını rüzgardan elde edebilecektir ve rüzgar enerjisi tükenmeyecek enerjilerden biridir. Örneğin, halen ( 2002 ) de Danimarka elektrik tüketiminin % 18 ini rüzgardan karşılamaktadır, bu rakam 2003 te %21 e çıkarılacaktır. Hükümet planlarına ( enerji 21 ) göre 2030 yıllarında rüzgardan elektrik üretimi %50 olacaktır. Avrupa etrafındaki denizlerin sığ suları üzerindeki rüzgar kaynağı elektrik üretimini fazlasıyla karşılayabilecek durumdadır. Sadece Danimarka, sığ su bölgesinde bin km karelik

50 bir alandan off-shore türbünleri ile halen elektrik tüketiminin %40 ını karşılayabilecek durumdadır. 4. Rüzgar Enerjisi Fark Yaratır Rüzgar türbünleri, büyüklük ve güç üretimi bakımından oldukça hızlı gelişmiştir lerin tipik bir rüzgar türbünü 26 KW lık bir jeneratör ve 10.5 m kanat yarıçapında idi. Modern bir türbün şimdi 54 m kanat yarıçaplı ve 1000 KW lık jeneratör gücüne erişmiştir. Bu, yılda 2-3 milyon kwh enerji üretecektir ve bu, ailenin yıllık evsel enerji tüketimine denktir. En son üretilen rüzgar türbünlerinde kw lık bir jeneratör ve m lik kanat çapı vardır. Danimarka nın Kuzey denizi kıyılarındaki en son kurulan rüzgar çiftlik alanındaki, Horns Rev, ( toplam 160 MW ) lık 80 rüzgar türbünü ile yılda 600 bin kwh ( 600 MWh ) enerji üretimi yapılacaktır. Bu 150 bin evin yıllık tüketimine veya Danimarka daki ( toplam 5 milyon nüfus) tüm buzdolaplarının tükettiği enerjiye eşit olacaktır. Rüzgar gücü Avrupa da 2002 Ocak ayında online olarak 17 bin MW dan

51 daha fazladır, bu 10 milyon evin dahili evsel elektrik tüketimini karşılamaktadır. Dünya çapında 24 bin MW kurulu güç vardır. Bu, 1971 yılına kadar dünya üzerinde kurulmuş nükleer gücün toplamına eşittir. 5. Rüzgar Enerjisi Gelişmiş Bir Teknolojidir Aerodinamik, yapısal dinamik ve mikrometeorolojideki teknolojik gelişmeler rüzgar türbün motoru alanında ( yıllarında ) her m kare için yıllık enerji üretiminde %5 lik bir artış sağlamıştır. Yeni teknoloji yeni rüzgar türbünlerinde sürekli olarak uygulanmaktadır. 6. Rüzgar Enerjisi Ucuzdur Halen rüzgar enerjisi en ucuz olan yenilenebilir enerji kaynağıdır. Rüzgarın enerji içeriği küpü ile değiştiği için, ( yani rüzgar hızının küpü ile ) rüzgar enerjisinin ekonomisi, ağırlıklı olarak yerin ne kadar rüzgarlı olduğuna bağlıdır. Ayrıca, çok sayıda türbünden rüzgar çiftliği oluşturulduğunda ölçeğin toplamının ekonomileri vardır. Bugün elektrik gücü şirketlerine göre, Avrupa da elektriğin

52 topluma maliyeti (sosyal maliyet) rüzgardan her kwh elektriğin maliyeti, kömür yakan duman ölçer aleti olan yeni bir güç istasyonunki ile aynıdır, yani 1 kwh lık güç 0.04 Amerikan doları civarındadır. Avrupa daki R&D gelecek yıllarda rüzgardan üretilen enerjinin maliyetinin yüzde olarak daha düşeceğini göstermektedir. 7. Rüzgar Enerjisi Emniyetlidir Rüzgar enerjisi çevreye zararlı emisyonlar veya herhangi bir atık bırakmaz. Rüzgar enerjisi ispatlanmış bir emniyet kaydına sahiptir. Rüzgar endüstrisinde var olan tehlikeli kazalar sadece kurulma ve bakım işleriyle ilgilidir. 8. Rüzgar Türbünleri Güvenilirdir Rüzgar türbünleri sadece rüzgar estiği zaman enerji üretir ve enerji üretimi rüzgarın her hamlesi ile değişir. Bir rüzgar türbününe etki eden değişken kuvvetlerin, türbün işletim süresinde makinada yıpranma ve aşınma yapacağı beklenebilir. Bu sebeple türbünlerin endüstri standartlarına göre tam olarak inşa edilmesi zorunludur. Yüksek kaliteli modern rüzgar türbünleri %98 in

53 üzerinde bir mevcudiyet faktörüne sahiptir. Türbünler ortalama bir işletim üzerinden yıl içinde %98 saatten daha fazla sürede çalıştırılmaya hazırdır. Modern rüzgar türbünleri sadece her 6 ayda bir bakım ve kontrol ister. 9. Rüzgar Enerjisi Karasal Kaynakların Ne Kadarını Kullanır? Tipik bir rüzgar türbün park alanında, alanın % 1 inden daha az bir kısmı rüzgar türbünleri ve ona giden yolları kaplar. Arazinin kalan %98 inde tarım, hayvan otlatması yapılabilir veya alışıldığı şekilde kullanılabilir. Rüzgar türbünleri enerjiyi rüzgardan çıkardığı için bir rüzgar türbününü gerisinde önündekinden daha az rüzgar (daha çok türbülans ) vardır. Bir rüzgar parkında rüzgar türbünleri bir diğerini çok fazla gölgelememek için 3-9 çap arasındaki bir uzaklıkla yerleştirilmek zorundadır ( 5-7 çap mesafesi en yaygın olarak kullanılandır). Eğer tek yönlü özel bir hakim rüzgar yönü varsa, örneğin batı, türbünler batı yönünden rüzgarı dik açı ile alacak konumda sıkça yerleştirilebilir ( yani

54 Kuzey- Güney doğrultusunda batıya bakacak şekilde dizilebilir). Her ne kadar bir rüzgar türbünü her yıl milyon kwh enerji üretmek için 36 m karelik bir yer kullanırsa, tipik bir biyoyakıt santrali her yıl 1.3 milyon kwh üretmek için 154 söğüt ormanına gerek duyar. Aynı miktarda elektriği üretmek için güneş pilleri 1.4 hektarlık bir alana ihtiyaç duyacaktır. Hidro santral ise aynı güç için 200 hektarlık bir alana ihtiyaç duymaktadır. 10. Rüzgar Enerjisi Arazideki Varlıklara Saygılı Mıdır? Rüzgar türbünleri ekonomik amaçlarla, açık arazilerdeki rüzgarlı alanlara kurulduğu için açıkça gözle görünür durumdadır. Kurmadan önceki dikkatli görselleştirme çalışmaları ile, daha iyi bir dizayn ve renklendirme gibi, rüzgar türbünlerinin görsel etkileri geliştirilebilir. Bazı insanlar silindirik çelik tüpler yerine kafes örgü kuleyi tercih eder, türbünü daha az görünür yaptığı için. Arazide geleneksel mimari ile eşleştiğine ait çok bir bilgi bulunmamaktadır. Rüzgar türbünleri her durumda görünür

55 olduğu için arazideki insan yapımı ya da doğal özellikleri vurgulamak için türbünleri kullanmak ekseriya iyi bir fikirdir. İnsan ürünü diğer yapılar gibi, iyi dizayn edilmiş rüzgar türbünleri ve rüzgar parkları ilginç perspektifler verebilir ve arazileri yeni mimari değerlerle donatabilirler. Rüzgar türbünleri Avrupa da uzun yıllardan beri bir kültür değeri olarak zaten mevcuttur. 11. Ekolojik Etkiyi Minimum Yapan Rüzgar Projeleri Rüzgar türbün üreticileri ve rüzgar çiftliği geliştiricileri, dağlar, kırlar veya off-shore alanlarda rüzgar çiftlikleri kurulması gibi hassas alanlarda, yapı işlerinin ekolojik etkilerini azaltma konusunda oldukça tecrübe kazanmışlardır. Kurma işleminden sonra etrafı orijinal duruma getirme, türbün geliştiricileri için rutin bir iş olmuştur. Bir rüzgar türbünü faydalı bir işlev gördükten sonra, temeller tamamen uzaklaştırılabilir veya yeniden kullanılabilir. Bir rüzgar türbünü sökülüp bir tarafa alındığında o yer ilk durumuna getirilmek için düzenlenir, bu işler genelde türbünün maliyeti içindedir.

56 12. Rüzgar Türbünleri Yaban Hayatı İle Barışık Durumdadır Sığır ve geyikler türbün altında otlayabilir, koyunlar altlarında gölgelik arayabilirler. Kuşlar insan yapımı elektrik güç santralları, direkler ve binalara çarpmaya meyilli iken, doğrudan rüzgar türbünlerinden etkilendikleri çok ender görülür. Avrupa da yapılan yakın zamanlı bir çalışma kuş ölümlerinin rüzgar çiftliklerinin kendilerinden ziyade türbünlerden uzakta elektrik taşıyan güç hatlarından daha fazla etkilendiklerini ortaya koymuştur. Gerçekte, rüzgar türbününe bitişik kafeslerde yaşayan ve üreyen şahinler vardır. Hollanda, Danimarka ve Amerika da yapılan çalışmalar rüzgar türbünlerinden kuşlar üzerine olan etkinin, yol trafiğinden olan etkilerle karşılaştırıldığında yok sayılabilecek kadar az olduğu şeklindedir. 13. Rüzgar Türbünleri Daha Dikkatli Yerleştirme İster Rüzgarın enerji içeriği rüzgar hızının küpü ile, (yani hızın 3. kuvvetiyle) değişir. Rüzgar hızı iki katına çıktığında enerjisi 8 katına

57 çıkar. Üreticiler ve rüzgar çiftliği geliştirenler, bu sebeple mümkün olan en rüzgarlı alanlarda türbün yerleştirmeye ekstra dikkat gösterirler. Bölgenin pürüzlülüğü, yani bölgenin yüzeyi, binalar, ağaçlar, çalılar ve bitkilerin varlığı bile lokal rüzgar hızını etkiler. Çok dalgalı yüzey veya yanı başındaki büyük engeller enerji üretimini azaltan ve türbünlerde aşınmayı artıran, türbülans oluşturabilirler. Bir rüzgar türbününün yıllık enerji üretiminin hesaplanması oldukça karışık bir iştir. Alanın detaylı haritalarını gerektirir ( hakim rüzgar yönlerinde 3 km mesafeye kadar bir alanda ve en az 1 yıllık bir peryot için doğru rüzgar ölçümleri ile ). Tecrübeli üreticiler veya danışman firmalardan tavsiyeler, bir rüzgar projesinin ekonomik başarısı için esastır. 14. Karadaki Rüzgar Türbünleri Oldukça Ekonomik Olabilir Rüzgar projelerinde, kıyıya yakın rüzgar şartları ideal şartlar olarak görülmesine rağmen, gerçekte rüzgar türbünleri için kara içlerinde uygun alanlar bulmak mümkündür.

58 Bir tepe veya bir dağ üzerinden rüzgar geçerken, hava sıkıştığı için, önemli derecede rüzgar hızı artar. Hakim rüzgar yönlerinde bulunan geniş tabanlı tepeler bu sebeple rüzgar türbün kurulma alanları olarak idealdir. Hız artırıcı etkiler konusunda yüksek rüzgar kuleleri bir rüzgar türbününün enerji çıktısını artırmanın bir yoludur, çünkü rüzgar hızı ekseriya yerden yukarı çıkıldıkça önemli derecede artar. Düşük rüzgar alanlarında, üreticiler elektrik jeneratörünün boyutu ile karşılaştırıldığında büyük rotor alanlı özel türbün versiyonları ile destek sağlayabilirler. Böyle makinalar, bazı yüksek rüzgar hızlarındaki enerji potansiyelini kullanamamalarına rağmen nisbeten düşük rüzgar hızlarında pik üretime erişeceklerdir. Üreticiler dünyanın her yanında lokal rüzgar şartlarına uyumluluğu giderek artan türbünler üretmektedir. 15. Rüzgar Enerjisi Elektrik Gridi İçine İyi Entegre Olur Rüzgar gücünün en büyük zorluğu değişkenliğidir. Büyük elektrik gridlerinde, tüketicilerin talebi de değişken olduğu için,

59 elektrik şirketleri başlıca üretim biriminin bozulması durumunda çalışacak yedek bir kapasiteyi atıl olarak bulundururlar. Eğer güç üretici bir şirket tüketicilerin talebini yönetebilirse, rüzgar türbünlerinden negatif elektrik tüketimini de o, teknik olarak yönetebilir. Gride bağlı ne kadar fazla türbün varsa, bir türbünden olan kısa süreli dalgalanmalar bir diğerinden olan dalgalanmayı yok edecektir. Türbünlerden bu şekilde üretilen elektriğin %25 inden fazlası rüzgarlı kış geceleri boyunca üretilmiş olan enerjiden desteklenmektedir. 16. Rüzgar Enerjisi Ölçeklendirilebilir Bir Teknolojidir Rüzgar enerjisi uygulanabilir uygulamaların her türünde kullanılabilir. Örneğin, deniz fenerlerindeki küçük batarya doldurucularından, uzak yerleşimlerdeki ailenin elektrik tüketimini karşılayabilecek, endüstriyel ölçekli 1.5 MW kapasiteli türbünlere kadar. Diğer ilginç ve ekonomik uygulamaların bir kısmı, dünyanın her tarafında küçük izole edilmiş dizelle güçlendirilmiş jeneratörlerin birlikte

60 kullanıldığı rüzgar enerji uygulamalarını kapsar. Atlantik ve Akdeniz deki adalarda deniz suyunu tuzundan arındıran santraller son zamanların örneklerindendir. 17. Rüzgar Enerjisi Gelişen Bir Ülkede İdeal Bir Teknolojidir Rüzgar türbün dizaynı yüksek tekno endüstri olmasına rağmen, rüzgar türbünleri gelişmekte olan ülkelerde kolayca kurulabilir, hizmet edebilir ve lokal kontrolu de yapılabilir. Türbün üreticileri türbün kurucu personel için eğitim imkanı sağlar, lokal çevrede iş yaratır. Üreticiler çok kere türbünün ağır parçalarını, kule gibi, kurma hızı belli bir seviyeye erişinceye kadar lokal olarak üretir. Rüzgar türbünleri kurulduktan sonra, gelişmekte olan ülkelerdeki diğer elektrik üretim teknolojilerini tökezleten yakıt gibi pahalı destekleri istemez. Bugün Hindistan büyük ölçüdeki lokal üretimi ile dünyanın rüzgar enerji teknolojisine sahip ülkelerinden biridir. 18. Rüzgar Enerjisi İş Temin Eder Bugün ( 2002 ) rüzgar enerjisi den fazla kişiye iş sağlamaktadır. Rüzgar

61 endüstrisi, olgunlaştıkça ve yeni pazarlarda daha fazla üretildikçe daha çok uluslu bir hal alır. Sadece Danimarka da den daha fazla kişi rüzgar enerjisinde, türbün dizaynı, parçalarının imalatı veya danışmanlık ve mühendislik hizmetleri veren şirketlerde iş sahibidir. Bugün bazı ülkelerde rüzgar endüstrisindeki istihdam oranı balıkçılık endüstrisi gibi, bazı iş kollarından daha fazladır. Rüzgar türbünlerinin üretiminde diğer ülkelerde jeneratör, dişli kutusu,.., gibi türbün parçalarının imalatı veya türbün kurulması alanlarında iş imkanı da sunulur. 19. Rüzgar Enerjisi Popülerdir Birkaç Avrupa ülkesinde yapılan oylamadan çıkan görüş, halkın %60dan fazlasının elektrik temininde rüzgar enerjisinin payının daha fazla olmasını istediği şeklindedir. Bir gazete tarafından 2001 de yapılan oylamaya göre, avrupalıların %65 i, elektrik temininde rüzgar enerjisinin payının daha fazla olmasının iyi bir fikir olduğuna inanmaktadır. Bu, 5 ve 10 yıl önce yapılan iki oylamanın sonucuyla tam olarak benzerdir. Enerji tüketiminde rüzgar

62 enerjisinin payındaki artışın, oylanma sonucu 1996 dan önceki beş yıllık peryot boyunca, 1991 dekinden 6 faktörlük bir fazlalık bugün iyi bilinen bu gerçeğin ifadesinde oldukça sürpriz bir karardı. Rüzgar türbünlerine yakın yaşayan halk rüzgar enerjisi lehinde %80 daha fazla bir sayıyla oy kullanmışlardır. Danimarka da den fazla aile ülkenin her tarafına dağılmış modern rüzgar türbününden en az birinde hisse sahibidir. Buradaki rüzgar gücü kapasitesinin %85 inden fazlası özel şahısların veya kooperatiflerindir. Danimarka turizminin sembolu olan Küçük Denizkızı heykeli, Kopenhag da su kenarından türbünleri seyretmektedir. Genel olarak bir alanda yeni kurulmuş modern rüzgar türbünleri turistler için bir cazibe alanı olmaya hazırdır. Geniş rüzgar çiftliklerini geliştirenler, turizm ve rüzgar çiftlikleri arasında sistematik bir ilişkiyi gösteren araştırmalar, henüz bulunmamasına rağmen, kendi çiftliklerinde turistler için merkezler kurmaktadırlar.

63 20. Rüzgar Gücü Oldukça Hızlı Büyüyen Bir Pazardır 1993 ten beri rüzgar türbün pazarının büyüme oranı her yıl %40 civarındadır, gelecek onlu yıllarda büyüme oranının %20 ler civarında olması beklenmektedir. Halen dünyada 40 kadar türbün üreticisi vardır. Dünyadaki türbünlerin hemen, hemen yarısı Danimarkalı üreticilerin yapımıdır. Rüzgar enerjisi gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde aynı benzerlikte yer tutmaya başlamıştır. Gelişmiş ülkelerde rüzgar enerjisi kirleticiden bağımsız olduğu için çoğunlukla talep edilmektedir. Gelişmekte olan ülkelerdeki popülaritesi türbünlerin çabuk kurulması ve petrol masrafı istememesiyle bağlantılı görülmektedir. Rüzgar türbün endüstrisi 6 milyar Amerikan doları ile oldukça parlak geleceği olan bir endüstridir. 21. Rüzgar Türbün Endüstrisinde Dünyanın Büyüklerinden biri Danimarka dır 2001 yılında, Danimarka daki rüzgar türbün şirketleri MWlık yeni üretim kapasitesi

64 ile orta büyüklükteki beş nükleer güç bloğuna eşdeğer olarak, dünya türbün pazarının yarısına sahip olmuşlardır. Elektrik üretimi için modern rüzgar türbünlerinin geliştirilmesinde de 1891den beri uzun bir geleneğe sahiptirler

Rüzgar Enerjisinin Kullanım Alanları

Rüzgar Enerjisinin Kullanım Alanları Güneşten gelen ışınlar dünya atmosferinde ısınmaya neden olmaktadır. Isınarak yoğunluğu azalan hava yükselmekte, bu havanın yerini soğuk hava doldurmaktadır. Bu hava akımı dünyanın kendi etrafında dönme

Detaylı

Elektrik. Rüzgardan ve Sudan Elektrik eldesinde Kullanılan Sistemler

Elektrik. Rüzgardan ve Sudan Elektrik eldesinde Kullanılan Sistemler Elektrik Rüzgardan ve Sudan Elektrik eldesinde Kullanılan Sistemler Rüzgar enerjisi değişime uğramış güneş enerjisidir: Güneş enerjisinin karalan, denizleri ve atmosferi her yerde özdeş ısıtmamasından

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ FEYZULLAH ALTAY

RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ FEYZULLAH ALTAY İçerik: -Rüzgâr Enerjisi Nedir? -Rüzgâr Tribünleri Nasıl Çalışır? RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ -Türkiye Rüzgâr Enerjisi Santralleri Haritası -Konya İli Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli RÜZGÂR

Detaylı

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON-2

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON-2 SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON-2 Yrd.Doç.Dr. Mehmet Ali Dayıoğlu Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları & Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Kaynak: YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE TEKNOLOJİLERİ

Detaylı

YELİ EMO SAMSUN ŞUBESİ-04-05 EYLÜL 2007. MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şube Müdür V.

YELİ EMO SAMSUN ŞUBESİ-04-05 EYLÜL 2007. MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şube Müdür V. ORTA KARADENİZ Z BÖLGESB LGESİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ EMO SAMSUN ŞUBESİ-04-05 EYLÜL 2007 MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şube Müdür V. TÜRKİYE RÜZGAR

Detaylı

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi, RETS DMİ, 2010, Ankara Bu yayının herhangi bir bölümü kaynak

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLAR

ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLAR ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLAR Alternatör Elektrik elde etmek için bir mıknatısı iletken sargı içinde kendi çevresinde döndürmemiz yeterlidir. Manyetik alanın hareketi ile de elektrik

Detaylı

ENERJİ AMAÇLI RÜZGAR ÖLÇÜMÜNDE İZLENECEK YOL

ENERJİ AMAÇLI RÜZGAR ÖLÇÜMÜNDE İZLENECEK YOL ENERJİ AMAÇLI RÜZGAR ÖLÇÜMÜNDE İZLENECEK YOL 1.Optimum ölçüm yerinin tespit edilmesi 2.Ölçüm yüksekliğinin belirlenmesi 3.Direk tipi ve kalitesinin seçilmesi 4.Ölçülecek parametrelerin ve cihaz sayılarının

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard.

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Türkiye de Rüzgar Enerjisi Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Akış Ülkemizde rüzgar enerjisi Destekleme Mekanizmaları Lisanslı Elektrik Üretim Tesisleri Lisanssız Elektrik Üretim Tesisleri Ülkemizde Rüzgar

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

Enerji Kaynakları ENERJİ 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

Enerji Kaynakları ENERJİ 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Enerji, iş yapabilme kabiliyetidir. Bir sistemin enerjisi, o sistemin yapabileceği azami iştir Enerji Kaynakları 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEMEZ ENERJİ

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ

TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ 7.Ç.1. Enerjinin Dönüşümü ve Tasarım Burdur İl Koordinatörleri Bu ünitede su, rüzgar ve güneş gibi doğal kaynakları kullanarak temiz ve sürdürülebilir enerji elde etme teknolojilerini

Detaylı

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR TÜRKİYE RÜZGAR R ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR RÜZGAR ENERJİSİ VE SANTRALLERİ SEMİNERİ Rahmi Koç Müzesi Konferans Salonu - İstanbul (27 MAYIS 2011) MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3 Enerji Kaynakları MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3 Enerji kaynakları Yakıtlar Doğa kuvvetleri Özel doğa kuvvetleri Yrd. Doç. Dr. Yüksel HACIOĞLU Katı Sıvı Gaz Odun Petrol Doğal Gaz Hidrolik Güneş Rüzgar

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS. 5 Mart 2010

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS. 5 Mart 2010 T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS 5 Mart 2010 Cihan DÜNDAR Çevre Yüksek Mühendisi Araştırma rma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanl

Detaylı

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi,

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi, ENERJİ SANTRALLERİ Enerji Enerji soyut bir kavramdır. Doğrudan ölçülemeyen bir değer olup fiziksel bir sistemin durumunu değiştirmek için yapılması gereken iş yoluyla bulunabilir. Enerjinin varlığını cisimler

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ

RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ RÜZGAR ENERJİSİ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİ Günümüzde kullanımı ve teknolojisi en hızlı gelişme gösteren yenilenebilir enerji kaynağı rüzgar enerjisidir. Rüzgar türbin teknolojisindeki

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

Mikroşebekeler ve Uygulamaları

Mikroşebekeler ve Uygulamaları Ders 1 Güz 2017 1 Dağıtık Enerji Üretimi ve Mikroşebekeler 2 Başlangıçta... Elektriğin üretimi DC Küçük güçte üretim DC şebeke Üretim-tüketim mesafesi yakın Üretim-tüketim dengesi batarya ile sağlanıyor

Detaylı

TÜRKİYE DE GÜNEŞ ENERJİSİ

TÜRKİYE DE GÜNEŞ ENERJİSİ TÜRKİYE DE GÜNEŞ ENERJİSİ ALİ BÜLENT KAPCI Elektrik-Elektronik Mühendisi ETKB - Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM) Muhtelif sektör/alanlarda gelişimin takip

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA CEVAP 1: (TOPLAM 10 PUAN) 1.1: 165 150 = 15 meridyen fark vardır. (1 puan) 15 x 4 = 60 dakika = 1 saat fark vardır. (1 puan) 12 + 1 = 13 saat 13:00 olur. (1 puan) 1.2:

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ AKAN SUYUN ENERJİSİNİN ELEKTRİĞE DÖNÜŞÜMÜ

ÖZEL EGE LİSESİ AKAN SUYUN ENERJİSİNİN ELEKTRİĞE DÖNÜŞÜMÜ ÖZEL EGE LİSESİ AKAN SUYUN ENERJİSİNİN ELEKTRİĞE DÖNÜŞÜMÜ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİ: Bürge ÖZTÜRK DANIŞMAN ÖĞRETMEN: Melike GÜZEL İZMİR 2016 İÇİNDEKİLER 1.Proje özeti...2 2.Projenin amacı...2 3. Giriş...3-4 4.Yöntem...4-5

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Türkiye Güneş Enerjisi Geleceği Solar TR2016, 06 Aralık

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Türkiye Güneş Enerjisi Geleceği Solar TR2016, 06 Aralık YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Türkiye Güneş Enerjisi Geleceği Solar TR2016, 06 Aralık 1 YE ve EV Politika,Mevzuat İzin süreçleri Enerji Verimliliği Yenilenebilir Enerji YEGM Teknik Etki Analizleri

Detaylı

ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER. Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY

ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER. Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY RÜZGAR Rüzgar nedir? Rüzgarı etkileyen faktörler Türbülans Tepe etkisi Tünel etkisi Rüzgar

Detaylı

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek KAPASİTE FAKTÖRÜ VE ENERJİ TAHMİNİ Kapasite faktörü (KF) bir santralin ne kadar verimli kullanıldığını gösteren bir parametredir. Santralin nominal gücü ile yıllık sağladığı enerji miktarı arasında ilişki

Detaylı

HİDROELTRİK SANTARALLERİ

HİDROELTRİK SANTARALLERİ HİDROELTRİK SANTARALLERİ Bir miktar yükseklik kazandırılmış akışkanın(suyun) potansiyel enerjisine hidrolik enerji denir. Bu enerjiyi önce çeşitli düzeneklerle mekanik enerjiye, ordanda elektrik enerjisine

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

Türbin modeli : LARUS45. Güç: 45 kw. (Maksimum) Kanat çapı: 15,6 m., 3 kanat.

Türbin modeli : LARUS45. Güç: 45 kw. (Maksimum) Kanat çapı: 15,6 m., 3 kanat. TEKNİK BİLGİLER Türbin modeli : LARUS45 Güç: 45 kw. (Maksimum) Kanat çapı: 15,6 m., 3 kanat. Kule : Bakım ve kurulum eğilmesi yapılabilen, hidrolik piston monte edilebilen, galvanizli çelik kule. Yükseklik

Detaylı

FOTOVOLTAIK HÜCRELERIN YAPıSı VE ÇALıŞMA PRENSIPLERI DOĞRUDAN ELEKTRIK ÜRETIMI

FOTOVOLTAIK HÜCRELERIN YAPıSı VE ÇALıŞMA PRENSIPLERI DOĞRUDAN ELEKTRIK ÜRETIMI DOĞRUDAN ELEKTRIK ÜRETIMI DOĞRUDAN ELEKTRIK ÜRETIMI Güneş enerjisinden doğrudan elektrik enerjisi üretmek için güneş hücreleri (fotovoltaik hücreler) kullanılır. Güneş hücreleri yüzeylerine gelen güneş

Detaylı

SORULAR S1) Elektrik enerjisi üretim yöntemlerini sıralayarak şekilleri ile birlikte açıklayınız (25 P).

SORULAR S1) Elektrik enerjisi üretim yöntemlerini sıralayarak şekilleri ile birlikte açıklayınız (25 P). SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ I. öğretim II. öğretim A şubesi B şubesi C şubesi Elektrik Öğrencinin, Adı ve Soyadı Numarası İmzası Tarih Elektronik Bilgisi

Detaylı

SOLAR GÜNEŞ ENERJİSİ

SOLAR GÜNEŞ ENERJİSİ SOLAR GÜNEŞ ENERJİSİ Evinize veya işletmenize kuracağımız üstün Alman teknolojisi güneş enerjisi sistemimiz ile dilediğiniz miktarda elektrik enerjisi sağlayabilirsiniz. İster sadece TV, buzdolabı ve aydınlatma

Detaylı

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI 1

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI 1 T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ESM 413 ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI 1 DENEY 7: KÜÇÜK RÜZGAR SANTRALLARENİN DİZAYNI TEST EDİLMESİ TÜRBİN SİSTEMİ İLE

Detaylı

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri 5 Kasım 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Enerji Sektöründe Düzenlenen Teşvik Belgeleri V - 20.06.2012-30.06.2014 Döneminde Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Kaynaklarına

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE RÜZGAR TÜRBİNLERİ. Mustafa Ersin KELSOY Melih A5lla SOYSAL

RÜZGAR ENERJİSİ VE RÜZGAR TÜRBİNLERİ. Mustafa Ersin KELSOY Melih A5lla SOYSAL RÜZGAR ENERJİSİ VE RÜZGAR TÜRBİNLERİ Mustafa Ersin KELSOY Melih A5lla SOYSAL Yenilenebilir Enerji Kaynağı RÜZGAR ENERJİSİ NEDİR? Rüzgar enerjisi; doğal, yenilenebilir, temiz ve sonsuz bir güç olup kaynağı

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Akışkanlar ile ilgili temel kavramlar MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Yrd. Doç. Dr. Yüksel HACIOĞLU Su,, gaz, buhar gibi kolayca şekillerini değiştirebilen ve dış etkilerin etkisi altında kolayca hareket

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması,

Detaylı

Mars Enerji Hakkında

Mars Enerji Hakkında Mars Enerji Hakkında Mars Enerji International Hollanda Üretim Planı ; RES Servis ve kurulumda, Hollanda lı partner Avrupalı yatırımcıları TR ye gelmesinde köprü Üreticiler ile hızlı işbirlikleri Mars

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ

MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU Makineler 2 / 30 Makineler: Enerjiyi bir formdan başka bir forma dönüştüren, Enerjiyi bir yerden başka bir yere ileten,

Detaylı

Solar PV Paneller Genel Bilgi

Solar PV Paneller Genel Bilgi Solar PV Paneller Genel Bilgi PV paneller güneş enerjisi solar elektrik sistemlerinin en önemli bileşenleridir. Solar PV paneller sayesinde güneş enerjisi DC (doğru akım) elektriğe dönüştürülür. Bir PV

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI. Yrd.Doç.Dr. Cabbar Veysel BAYSAL Erciyes Üniversitesi Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Böl.

ENERJİ KAYNAKLARI. Yrd.Doç.Dr. Cabbar Veysel BAYSAL Erciyes Üniversitesi Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Böl. ENERJİ KAYNAKLARI Yrd.Doç.Dr. Cabbar Veysel BAYSAL Erciyes Üniversitesi Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Böl. cvbaysal@erciyes.edu.tr 1 Giriş Enerji Nedir? Enerji, en basit tarifle, iş yapabilme yetisidir.

Detaylı

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler Çevre dostu teknolojiler Kuruluş yılımız olan 2007 senesi, alarm veren iklim değişimi raporunun Birleşmiş Milletler tarafından açıklanmasının da tarihidir. Aynı zamanda fosil enerji kaynakları miktarının

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

FRANCİS TÜRBİNİ DENEY SİMÜLASYONU

FRANCİS TÜRBİNİ DENEY SİMÜLASYONU 1 COK-0430T 2 COK-0430T FRANCİS TÜRBİN DENEYİ DENEYİN AMACI: Francis türbinin çalışma prensibini uygulamalı olarak öğrenmek ve performans karakteristiklerinin deneysel olarak ölçülmesi ile performans karakteristik

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

SUNİ RÜZGAR BACASI. Nurettin AYDIN Patent no:200903009. Dünyadan Benzer Örnek: Güneş Bacası havayı güneşle ısıtıp rüzgar üretir

SUNİ RÜZGAR BACASI. Nurettin AYDIN Patent no:200903009. Dünyadan Benzer Örnek: Güneş Bacası havayı güneşle ısıtıp rüzgar üretir SUNİ RÜZGAR BACASI TÜBİTAK desteği ile ULUSLARARASI İNCELEMELİ PATENT Patent No: 200903009 Patent Sahibi: Nurettin AYDIN İletişim: 05053195090 nurettin.aydin68@gmail.com Ankara Neden? Dünyada her yıl 2

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat Hulusi KARA Grup Başkanı Sunum Planı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Potansiyelimiz ve Mevcut Durum İzmir ve Rüzgar Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına İlişkin

Detaylı

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) :

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) : Günümüzde küresel olarak tüm ülkelerin ihtiyaç duyduğu enerji, tam anlamıyla geçerlilik kazanmış bir ölçüt olmamakla beraber, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren önemli bir kriterdir. İktisadi olarak

Detaylı

Güneş Enerjisi nde Lider

Güneş Enerjisi nde Lider Güneş Enerjisi nde Lider GO Enerji, 2003 yılından itibaren, Güneş enerjisinden elektrik üretimi teknolojilerinde uzmanlaşmış ekibiyle faaliyet göstermektedir. Kendi markaları ile ABD den Avustralya ya

Detaylı

YUNUS ACI 2011282001

YUNUS ACI 2011282001 YUNUS ACI 2011282001 Güneş enerjisi,güneşten yayılan ısı ve ışık enerjsine verilen gelen isimdir.güneş ışınları rüzgar ve dalga enerjisi,biyokütle ve hidroelektrik ile birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarının

Detaylı

%100 TÜRK ÜRETİMİ YAŞAMIN KONFORU ÇEVRE DOSTU

%100 TÜRK ÜRETİMİ YAŞAMIN KONFORU ÇEVRE DOSTU 1 %100 TÜRK ÜRETİMİ YAŞAMIN KONFORU ÇEVRE DOSTU 2 DİKEY EKSENLİ RÜZGAR SİSTEMLERİ Daha az rüzgârla daha fazla güç üreten, doğaya daha saygılı, taşınması ve kurulumu daha kolay bir rüzgâr türbini düşünün;

Detaylı

Başlıca Hizmetleri. yenilenebilir Enerji alanında. prowind Alternatif Enerji Şirketi`nin 1 / 5

Başlıca Hizmetleri. yenilenebilir Enerji alanında. prowind Alternatif Enerji Şirketi`nin 1 / 5 1 / 5 prowind Alternatif Enerji Şirketi`nin yenilenebilir Enerji alanında Başlıca Hizmetleri 2 / 5 prowind Alternatif Enerji Şirketi nde görev yapan kilit mevkiideki personeli, doksanlı yılların ortalarından

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi -Çimento Sanayinde Enerji Geri Kazanımı Prof. Dr. İsmail Hakkı TAVMAN Dokuz Eylül Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Enerji Kaynakları Kullanışlarına Göre

Detaylı

BİYOKÜTLE ENERJİ SANTRALİ BİOKAREN ENERJİ

BİYOKÜTLE ENERJİ SANTRALİ BİOKAREN ENERJİ BİYOKÜTLE ENERJİ SANTRALİ BİOKAREN ENERJİ BİYOKÜTLE SEKTÖRÜ Türkiye birincil enerji tüketimi 2012 yılında 121 milyon TEP e ulaşmış ve bu rakamın yüzde 82 si ithalat yoluyla karşılanmıştır. Bununla birlikte,

Detaylı

SIKÇA SORULAN SORULAR

SIKÇA SORULAN SORULAR SIKÇA SORULAN SORULAR 1) Off-Grid (Şebeke bağlantısız) sistem nedir? Şebekenin ulaşmadığı veya ulaşımının çok zor olduğu koşullarda bu sistemler enerji ihtiyacını karşılayacak şekilde tasarlanır. Şebekeden

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM DERSİ-DÖNEM SONU PROJELERİ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM DERSİ-DÖNEM SONU PROJELERİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM DERSİ-DÖNEM SONU PROJELERİ 4. Proje: Hidrolik Türbin Tasarımı (Hydrolic Turbine) Barajlardan ve çaylardan elektrik üretmek için hidrolik (sıvı) türbinler kullanılır. Bunlar

Detaylı

Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES

Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES Modüler Hibrit Enerji istasyonu (MOHES) Sivil ve Askeri Endüstrinin bir çok alanında şebeke elektriğinden veya petrol kaynaklı diğer enerji kaynaklarından istifade

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM- DURUMU Yusuf BAYRAK TEİAŞ APK Dairesi Başkanlığı Türkiye elektrik sistemi tümleşik bir sistemdir. Bölgelerin veya illerin coğrafi sınırları ile elektrik sistemi işletme bölgelerinin

Detaylı

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MANİSA TURGUTLU URGANLI TERMAL TURİZM MERKEZİ 1/25000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI PLAN NOTU İLAVESİ AÇIKLAMA RAPORU 2017-ANKARA 1 ALAN TANIMI

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

ME 331 YENİLENEBİLİR ENERJİ RÜZGAR ENERJİSİ. Ceyhun Yılmaz. Afyonkocatepe Üniversitesi

ME 331 YENİLENEBİLİR ENERJİ RÜZGAR ENERJİSİ. Ceyhun Yılmaz. Afyonkocatepe Üniversitesi ME 331 YENİLENEBİLİR ENERJİ RÜZGAR ENERJİSİ Ceyhun Yılmaz Afyonkocatepe Üniversitesi Teknik olarak her iki cihaz da türbin olmasına rağmen, akışkandan enerji ürettiğinden, mekanik enerji üretimi için kullanılan

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA 1 Onur GÜNAY, 2 Yiğit GÜLMEZ, 3 Oğuz ATİK 1 Araş.Gör., Dokuz Eylül Üniversitesi, Denizcilik Fakültesi, İzmir, onur.gunay@deu.edu.tr

Detaylı

YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ

YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Filiz UYSAL befi26@hotmail.com Dodurga İlköğretim Okulu BİLECİK Gökçe DENİZ gokceyildiz01@hotmail.com Özel Gebze Lisesi KOCAELİ Gülçin TÜKEN glcntkn21@hotmail.com Akpınar

Detaylı

Rüzgar ın Tarihçesi. 1970 lerde Rüzgar enerjisi sektörü ivme kazandı Petrol krizi. Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı.

Rüzgar ın Tarihçesi. 1970 lerde Rüzgar enerjisi sektörü ivme kazandı Petrol krizi. Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı. Rüzgar ın Tarihçesi Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı. İngiliz J. Semeaton rüzgar hızı ve enerji arasında bir bağlantı kurdu. Danimarka'da 10.000 kadar yel değirmeni kuruldu. Amerika'da su pompalamak

Detaylı

FOTOVOLTAİK SİSTEMLER ŞEBEKEYE BAĞLI OLDUĞUNDA OLUŞAN SORUNLAR Çiğdem KANDEMİR Doç.Dr.Mehmet BAYRAK

FOTOVOLTAİK SİSTEMLER ŞEBEKEYE BAĞLI OLDUĞUNDA OLUŞAN SORUNLAR Çiğdem KANDEMİR Doç.Dr.Mehmet BAYRAK FOTOVOLTAİK SİSTEMLER ŞEBEKEYE BAĞLI OLDUĞUNDA OLUŞAN SORUNLAR Çiğdem KANDEMİR Doç.Dr.Mehmet BAYRAK YENİLENEBİLİR ENERJİ Elektrik enerjisinin büyük çoğunluğunun fosil esaslı kaynaklardan üretilmesi sonucunda

Detaylı

TAŞINIMLA ISI AKTARIMI DENEYİ

TAŞINIMLA ISI AKTARIMI DENEYİ TAŞINIMLA ISI AKTARIMI DENEYİ Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1 1. Amaç Doğal ve zorlanmış taşınımla ısı aktarımının temel ilkelerinin deney düzeneği üzerinde uygulanması. Öğrenme

Detaylı

Güneşten Elektrik Üretimi

Güneşten Elektrik Üretimi Güneşten Elektrik Üretimi Lisanssız Uygulamalar enerji sistemleri Elektrik fiyatları neden artmakta ve artmaya devam edecek? Türkiye ürettiği elektriğin %50 sinden fazlasını doğalgaz termik santralleri

Detaylı

Kendi rüzgar enerjinize yatırabileceğiniz en akıllı yatırım De Blauwe Molen. www.windenergyholland.com

Kendi rüzgar enerjinize yatırabileceğiniz en akıllı yatırım De Blauwe Molen. www.windenergyholland.com Kendi rüzgar enerjinize yatırabileceğiniz en akıllı yatırım De Blauwe Molen www.windenergyholland.com www.windenergyholland.com Blauwe Molen ile akıllıca girişim yapmak Blauwe Molen kendi rüzgar enerjinize

Detaylı

DENİZ AKIMLARI ENERJİSİ VE TÜRBİNLERİ N.Esra ŞİMŞEK Çevre Mühendisi 2005,Adana e_simsek80@hotmail.com

DENİZ AKIMLARI ENERJİSİ VE TÜRBİNLERİ N.Esra ŞİMŞEK Çevre Mühendisi 2005,Adana e_simsek80@hotmail.com DENİZ AKIMLARI ENERJİSİ VE TÜRBİNLERİ N.Esra ŞİMŞEK Çevre Mühendisi 2005,Adana e_simsek80@hotmail.com Özet: Yirmi yıl önce ham petrolde yaşanan kriz, gelişmiş ülkeleri alternatif enerji kaynaklarını araştırmaya

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ. Prof. Dr. İlhami Horuz Gazi Üniversitesi TEMİZ ENERJİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (TEMENAR)

GÜNEŞ ENERJİSİ. Prof. Dr. İlhami Horuz Gazi Üniversitesi TEMİZ ENERJİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (TEMENAR) GÜNEŞ ENERJİSİ Prof. Dr. İlhami Horuz Gazi Üniversitesi TEMİZ ENERJİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (TEMENAR) Güneş, hidrojen ve helyum gazlarından oluşan orta büyüklükte bir yıldızdır. Sıcaklığı merkeze

Detaylı

SORULAR. 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir?

SORULAR. 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir? SORULAR 1- Termik enerji nedir? 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 3- Gaz atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir? 5- Bir termik

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ

YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ YENİLENEBİLİR ENERJİ LABORATUVARINA ALINACAK DENEY SETLERİ ŞARTNAMELERİ YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ 1. Genel Açıklamalar Deney setindeki tüm parçaların; en az 2(iki) yıl garantisi ve en az

Detaylı

MOTORLAR. İbrahim Kolancı Enerji Yöneticisi

MOTORLAR. İbrahim Kolancı Enerji Yöneticisi İbrahim Kolancı Enerji Yöneticisi Türkiye de; toplam net elektrik tüketiminin yaklaşık %36 sı,sanayi elektrik tüketiminin yaklaşık %70 i üçfazlı AC indüksiyon elektrik motor sistemlerinde kullanılıyor.

Detaylı

SİVİL DENİZCİLİK İÇİN ENERJİ ÇÖZÜMLERİ

SİVİL DENİZCİLİK İÇİN ENERJİ ÇÖZÜMLERİ SİVİL DENİZCİLİK İÇİN ENERJİ ÇÖZÜMLERİ Çevre dostu, düşük maliyetli ve güvenli! Bugün, denizcilik endüstrisinin pil için gereksinimleri bunlar. Sıkı düzenlemeler ve artan performans beklentileri, üreticileri

Detaylı

RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ

RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Sebahat Akın, Orhan Zeybek* Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Balıkesir sakin@balikesir.edu.tr * Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik

Detaylı

Rüzgâr Enerji Santrallerinin İnsan Kaynakları ve İstihdam Açısından Önemi

Rüzgâr Enerji Santrallerinin İnsan Kaynakları ve İstihdam Açısından Önemi ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Rüzgâr Enerji Santrallerinin İnsan Kaynakları ve İstihdam Açısından Önemi Prof. Dr. Okan ÖZGÖNENEL okanoz@omu.edu.tr 1

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı