Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi"

Transkript

1 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi Emel YILMAZ *, Ela YILMAZ **, Fatoş KARACA **, Sümeyye UÇAR **, Tuğba YÜCE ** Bu araştırma; Haziran 2007, İstanbul da yapılan 6. Ulusal Hemşirelik Öğrencileri Kongresi nde poster bildiri olarak sunulmuştur. ÖZET Amaç: İlaçlar hastalıkların tedavisi ve korunmasında önemli role sahiptir. Bu araştırma, Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin ilaç kullanım durumlarını incelemek amacıyla planlanmış ve uygulanmıştır. Gereç ve yöntem: kesitsel tipteki bu araştırmanın evrenini, Celal Bayar Üniversitesi Manisa Sağlık Yüksekokulu nda okuyan 413 öğrenciden veri formunu cevaplamayı kabul eden 358 öğrenci oluşturmuştur (katılım oranı %87). Veriler 15 Şubat-15 Mart 2007 tarihleri arasında araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formu ile toplanmıştır. Araştırmanın yürütülmesi için kurumdan yazılı izin ve çalışmaya katılan öğrencilerden araştırmanın amacı anlatıldıktan sonra onam alınmıştır. Verilerin analizi SPSS 11.0 bilgisayar istatistik paket programında değerlendirilmiş ve verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve ki kare analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 20.46±1.68 dir. Öğrencilerin %26.0 sının son 1 ay içinde ilaç kullandığı, bu ilaçların %36.6 sının analjezik, %22.6 sının antibiyotik olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin kullandıkları ilaçların % 81.3 ünün reçeteli ve %94.1 inin kullandığı ilaç hakkında bilgi sahibi olduğu belirlendi. Öğrencilerin herhangi bir ağrıda %51.1 inin analjezik ilaç aldığı, %32.1 inin alternatif yöntemleri uyguladığı belirlenmiştir. Yapılan analizlerde reçeteli ilaç kullanma durumu ile diğer değişkenler (yaş, cins, sınıf, sosyal güvence vb.) arasında istatistiksel fark saptanmamıştır (p>0.05). Sonuç: Araştırma sonucunda öğrencilerin daha çok reçeteli ilaç kullandığı ve en fazla analjezik, antibiyotik türü ilaçları kullandığı saptanmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin akılcı ilaç kullanımı konusundaki bilgilerinin pekiştirilmesi ve alternatif tedavi yöntemleri hakkında eğitim yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Analjezik ve antibiyotik ilaçlar, ilaç kullanımı, sağlık yüksekokulu öğrencileri. * Yrd. Doç. Dr., Celal Bayar Üniversitesi Manisa Sağlık Yüksekokulu ** Celal Bayar Üniversitesi Manisa Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Mezun Öğrencileri

2 70 Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, Cilt:3, Sayı:8 (2008) The Investigation of the School of Health Students Drug Usage ABSTRACT Aim: Medications may play important role in treatment and protection of diseases. The study was applied to investigate the drug usage of the school of health students. Material and method: The universe of this cross sectional study consisted of 413 students currently attending at Manisa School of Health, 358 who were available for contact were involved in this study (participation rate 87%).Data were collected using data forms which prepared by researchers between February 15 and March 15, 2007.Before the study, permission was taken from the school and students. The analysis of the data was obtained by using descriptive statistical and chi-square test in SPSS Results: The mean age of the study population was 20.46±1.68. The rate of drug use was 26.0% during the last 30 days. 36.6% of these drugs were analgesic, 22.6% of them were antibiotics. It was determined that, 81.3% of these drug were doctor s prescription, 94.1% of students were knowledgeable about these drug. 51.1% of the students were used analgesic drug in case of pain and 32.1% of them were used alternative therapy. There wasn t statistical difference among prescribed drug use and other variables (age, sex, social insurance etc.) (p>0.05). Conclusion:The study indicated that students used more prescription drug. Analgesics and antibiotics were the most frequently used drugs among the students. As a result of this study, we recommend that the students should be consolidated knowledge about rational use of drug and educated about complementary and alternative therapies. Key Words: Analgesic and antibiotic drugs, Drug usage, School of health students. GİRİŞ İlaç; insanlarda hastalıklardan korunma, tanı, tedavi veya bir fonksiyonun düzeltilmesi ya da insan yararına değiştirilmesi için kullanılan genellikle bir veya birden fazla yardımcı madde ile formüle edilmiş etkin madde veya maddeleri içeren bitmiş dozaj üründür (Özata ve ark., 2007). İlaç, doğru kullanıldığında insan sağlığını ve yaşamını tehdit eden olumsuzluklara son verirken, yanlış kullanıldığında yaşama son verebilen bir madde olması nedeniyle, toplum sağlığında önemli bir yere sahiptir (Canbolat, 2007). Tedavi edici hizmetlerde önemli rol oynayan ilaçların kötü kullanımı, WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tarafından Kabul edilebilir bir tıbbi gerekçe ile ilişkili olmadan, zaman zaman veya devamlı olarak aşırı derecede ilaç kullanımı olarak tanımlanmaktadır (İptes ve Khorshid, 2004).

3 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi 71 WHO ilaçların kötü kullanımı sorununun büyük boyutlara ulaştığını bildirmektedir. Bazı ilaçların mediko-legal sınırlar içinde kullanılması ile bile tolerans, rezistans, yan etkiler hatta ilaç bağımlılığına varan kötü sonuçların ortaya çıktığı bilinmektedir. Bu konu sağlık ekibini ve hastayı ilgilendirdiği kadar sağlıklı bireyleri de ilgilendiren bir halk sağlığı sorunudur (Fadıloğlu ve ark., 1989). Bilinçsiz ve reçetesiz ilaç tüketimi dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de önemli bir problemdir. Günümüzde sebebi iyi olarak anlaşılmamış olmakla birlikte, ekonomisi güçlü, teknolojisi son derece ileri olan ve toplum sağlığı konusunda daha hassas davranan ABD ve diğer gelişmiş ülkelerde dahi bu tür problemlerin olduğu, reçeteli ilaçların reçetesiz bir şekilde illegal yollardan satılabildiği, bu ilaçların rahat bir şekilde satın alınabildiği ve bilinçsiz bir şekilde kullanıldığı bilinmektedir (Güngörmüş, 2001). Kişiler, hasta olduklarında, daha önceki deneyimlerinden hareketle, ellerinde mevcut ilaçlardan herhangi birini kullanabilmekte, yakınlarının tavsiyesi ile ilaç alabilmekte ya da eczaneden doğrudan aldıkları kimi ilaçları kullanabilmektedirler. Dahası bu yanlış davranışlar doktora başvurduktan sonraki aşamalarda da devam edebilmektedir. İlaçların hekimin belirttiği ve/veya prospektüste belirtilen doz ve biçimden farklı kullanılması, semptomların ortadan kalkmasına bağlı olarak öngörülen süreden önce kesilmesi, olumsuz tıbbi sonuçlara neden olabileceği gibi, evde bulundurulan kullanılmayan ilaçların sayısını da arttırmaktadır (Özkan ve ark., 2005). Uygunsuz ilaç kullanımı ile ortaya çıkan bir diğer olumsuzluk oluşan ekonomik kayıplardır (Canbolat, 2007). İlaç tüketimindeki savurganlık 20. yüzyılın ikinci yarısında tüm ülkelerde olduğu gibi Türkiye de de artış göstermektedir. Toplumsal örgütlenmenin tam anlamı ile yerleşemediği ülkemizde 1928 yılında yürürlüğe giren 1268 sayılı yasa ile ilacın hekim reçetesi ile verilmesi bir sorumluluk iken bugün reçetesiz ilaç kullanımı yaygınlaşmıştır (Fadıloğlu ve ark., 1989). Ülkemizde en fazla ağrı kesici, antibiyotik ve vitamin gibi ilaçlar savurgan ve hatalı bir şekilde, çevrenin önerisiyle ya da kişinin kendi kararıyla hekime danışmadan kullanılmaktadır (Fadıloğlu ve ark., 1989; Güngörmüş, 2001). Bunun sonucu olarak toplumda birçok zehirlenmeler ya da ilaçlara karşı duyarlılıkta azalmalar görülmektedir. Reçetesiz ilaç kullanımının, semptomları gizleme, hastalığın tanılamasını geciktirme gibi birçok sakıncaları da bulunmaktadır. İlaçların aşırı derecede tüketilmesi ilaca bağlı istenmeyen

4 72 Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, Cilt:3, Sayı:8 (2008) etkileri de beraberinde getirir (İptes ve Khorshid, 2004). Tüm dünyada etkisiz, yüksek maliyetli, yanlış ve gereksiz ilaç kullanımı ciddi bir sorundur ve toplam sağlık harcamaları içinde önemli bir yer tutmaktadır. Yüksek maliyetli, gereksiz ilaç kullanımı ülke ekonomisine ağır yükler getirmektedir (Canbolat, 2007). Ülkemizde çok yaygın olan reçetesiz ilaç kullanımı bu konudaki sakıncaları daha da arttırmaktadır (İptes ve Khorshid, 2004). Günümüzde, piyasadaki ilaç sayısının hızlı artışı, ilaç kullanımına bağlı risklerin çoğalması, gittikçe yükselen ilaç harcamaları, bireylerin otonomilerinin artmasıyla ilaçların bilinçli olmayan kullanımları, üzerinde durulması gereken konular arasındadır (Eğlence ve ark., 2007). Uygunsuz ilaç kullanımına sosyal, kültürel, ekonomik özellikler, yönetsel ve düzenleyici mekanizmalar ile eğitime ait pek çok faktör etki edebilir (Canbolat, 2007). Her geçen gün artan ilaç tüketimi ve savurganlığı nedeni ile tüm hekim, hemşire ve eczacıların bu konuda gerekli duyarlılığı göstermesi doğal bir görevdir. Bu konuda tüketicinin ilaçla ilgili istemlerini değiştirmeyi teşvik ve uyumu arttırmak için topluma sağlık eğitimi vermek gerekmektedir (Kırcan ve ark., 2004). Bu gerçeklerden yola çıkarak, mezun olduktan sonra sağlık hizmetlerinde ve sağlık eğitiminde önemli yer alacak olan sağlık yüksekokulu öğrencilerinin kendilerinin de uygunsuz ilaç kullanımına dikkat etmeleri ve bu konuda rol modeli olmaları beklenmektedir. Bu araştırma, Celal Bayar Üniversitesi Manisa Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin ilaç kullanım durumlarını belirlemek amacıyla planlanmış ve uygulanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Kesitsel tipteki bu araştırmanın evrenini, Celal Bayar Üniversitesi Manisa Sağlık Yüksekokulu nda okuyan 413 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada herhangi bir örneklem seçim yöntemi kullanılmadan evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiş, ancak araştırmaya katılmayı kabul etmeme, araştırmanın yapıldığı tarihlerde okula gelmeme vb. nedenlerle toplam 358 öğrenciye ulaşılabilmiştir (katılım oranı %87). Veriler 15 Şubat-15 Mart 2007 tarihleri arasında araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formu ile toplanmıştır. Anket formunda öğrencilerin ve ailelerinin tanıtıcı özellikleri, son bir ay içinde ilaç kullanma durumları, kullanılan ilaçlar hakkında bilgi sahibi olma, yan etki oluşma durumu ve öğrencilerin ağrı durumunda uyguladıkları yöntemlere ilişkin sorular yer almıştır. Araştırmanın yürütülmesi için kurumdan yazılı izin ve çalışmaya katılan öğrencilerden araştırmanın amacı

5 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi 73 anlatıldıktan sonra onam alınmıştır. Anket formları öğrencilere ders saatleri dışında dağıtılmış ve doldurmaları istenmiştir. Daha sonra doldurulan formlar araştırmacılar tarafından toplanmıştır. Anketin cevaplaması ortalama 10 dk sürmüştür. Verilerin analizi SPSS 11.0 bilgisayar istatistik paket programında değerlendirilmiş, verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve ki kare analizi kullanılmıştır (Akgül, 2003). BULGULAR Araştırmaya katılan öğrencilerin %56.1 i 20 yaş ve altında (yaş ortalaması: 20.46±1.68), %68.7 i kız, %98.0 i bekar, %34.4 ü hemşirelik ve %27.4 ü dördüncü sınıfta okumaktadır. Öğrencilerin %61.7 ü düz lise mezunu olduğunu, %44.1 i arkadaşlarıyla evde kaldığını, %93.6 sı bir işte çalışmadığını, %84.6 sı sigara, %88.8 si alkol kullanmadığını ve %91.3 ü kronik bir hastalığa sahip olmadığını ifade etmişlerdir (Tablo 1). Tablo 1. Öğrencileri Tanıtıcı Özellikleri (n=358) Öğrencileri Tanıtıcı Sayı % Özellikler Yaş Ort± ss 20.46± yaş ve altı yaş ve üzeri Cinsiyet Kız Erkek Medeni durum Evli Bekar Bölüm Hemşirelik Ebelik Sağlık memurluğu Sınıf 1.sınıf sınıf sınıf sınıf

6 74 Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, Cilt:3, Sayı:8 (2008) En son bitirilen Okul Sağlık Meslek Lisesi Düz Lise Anadolu /süper Lise Şu an kalınan yer Aile ile Yurtta Arkadaşlarıyla evde İşte çalışma durumu Evet Hayır Sigara kullanma Evet Hayır Alkol kullanma Evet Hayır Kronik hastalık Evet Hayır Tablo 2 de görüldüğü gibi; araştırma grubunun %85.8 inin sağlık güvencesi olduğu, %66.5 inin gelirinin giderine denk, %68.2 sinin annesinin, %63.7 sinin babasının ilköğretim mezunu, %49.4 ünün ailesinde ilaç kullanan kişilerin olduğu ve %77.9 unun anne/babasının ilaç kullandığı saptanmıştır (Tablo 2). Tablo 2. Öğrencilerin Ailelerini Tanıtıcı Özellikler (n=358) Öğrencilerin Ailelerini Sayı % Tanıtıcı Özellikler Sağlık güvencesi Yok Var Ailenin gelir durumu Gelir Giderden Az Gelir Gidere Denk Gelir Giderden Fazla

7 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi 75 Annenin eğitim durumu Okur-Yazar Değil İlköğretim mezunu Lise ve üzeri Baba eğitim durumu İlköğretim mezunu Lise mezunu Üniversite mezunu Ailede ilaç kullanan kişi Evet Hayır Ailede ilaç kullanan kişi (n=177) Anne/baba Kardeş Dede/anneanne/babaanne Tablo 3 de görüldüğü gibi; araştırmaya katılan öğrencilerin %26.0 ı son bir ay içinde ilaç kullandığını, %36.6 sı bu ilaçları ağrıyı gidermek için kullandığını, %81.3 ü kullandıkları bu ilaçların reçeteli, %94.1 i kullandıkları ilaçlara ilişkin bilgi sahibi olduğunu, %67.1 i ilaç hakkındaki bu bilgiyi prospektüsten edindiklerini, %6.7 si bu ilaçları kullanırken yan etki oluştuğunu, %54.2 si oluşan bu yan etkiler nedeni ile doktora başvurduğunu, %48.6 sı ağrının şiddetinin kullandıkları ilacın dozunu etkilediğini ve %24.6 sı ilacın renk, şekil ve büyüklüğünün ilaç kullanma durumlarını etkilediğini bildirmişlerdir. Tablo 3. Öğrencilerin Son Bir Ay İçinde İlaç Kullanma ve İlaç Hakkındaki Bilgileri (n=358) Sayı % Son 1 ay içinde ilaç kullanma Evet Hayır İlaç kullanma amacı (n=93) Ağrı kesici Sakinleştirici Antibiyotik Diğer* İlaçların reçeteli olma durumu Evet Hayır

8 76 Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, Cilt:3, Sayı:8 (2008) İlaç hakkındaki bilgi Evet Hayır İlaç hakkındaki bilgi kaynağı (n=337) Prospektüs Doktor/eczacı Medya, arkadaş İlaç yan etkisi oluşma durumu Evet Hayır Yan etki oluştuğunda yapılanlar (n=24) Doktora başvurma Kullanmaya devam etme İlaç değiştirme İlacı bırakma Ağrının şiddeti kullanılan ilacın miktarını/dozunu etkileme durumu Evet Hayır İlacın rengi, şekli ve büyüklüğünün ilaç kullanımını etkileme durumu Evet Hayır *Sedef, epilepsi, FMF, gastrit vb. Araştırma grubunun antibiyotik kullanımına ilişkin bilgi ve davranışları tablo 4 de verilmiştir. Buna göre; öğrencilerin %35.5 i antibiyotikleri ağrıyı azaltmak, ateşi düşürmek, halsizliği azaltmak ve nezle/gripte şikayetleri azaltmak için, %89.7 si bu ilaçları doktor önerisi ile %57.0 ı doktor tarafından tavsiye edildiği şekilde kullandığını ve %87.2 si bu ilaçları eşit aralıklarla aldığını ifade etmişlerdir (Tablo 4).

9 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi 77 Tablo 4. Öğrencilerin Antibiyotik Kullanımına İlişkin Bilgi ve Davranışları (n=358) Sayı % Antibiyotik kullanma nedeni Ağrıyı azaltmak Ateşi düşürmek Halsizliği azaltmak Nezle/grip Hepsi Antibiyotik ilaçlara başlama Evde kullanılmayan ant. ile Doktor tavsiyesi ile Eczacı tavsiyesi ile Antibiyotikleri kullanma süresi Antibiyotik şişesi bitene kadar Şikayetler azalıncaya kadar Dr tarafından tavsiye edildiği gibi Antibiyotikleri kullanırken dikkat edilecekler Sabah uyanır uyanmaz Eşit aralıktaki saatlerde Herhangi bir zamanda alırım Sadece gece uyumadan önce 3.8 Öğrencilerin herhangi bir ağrı durumunda %51.1 inin ağrı kesici ilaç, %32.1 inin alternatif tıp yöntemlerini, %35.7 sinin masaj ve %32.2 sinin bitkisel ilaç gibi alternatif tıp yöntemlerini kullandığı saptanmıştır (Tablo 5). Tablo 5. Öğrencilerin Ağrı Durumunda Uyguladıkları Tedavi Yöntemleri (n=358) Ağrıda kullanılan yöntem Sayı % Ağrı kesici ilaç kullanma Alternatif tıp yöntemleri kullanma Doktora gitme Hiçbir şey yapmama Alternatif tıp yöntemi kullanımı (n=115) Masaj Meditasyon Müzik Bitkisel ilaç

10 78 Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, Cilt:3, Sayı:8 (2008) Yapılan analizlerde reçeteli ilaç kullanma durumu ile yaş, cinsiyet, medeni durum, devam edilen sınıf, bölüm, en son bitirilen okul, sosyal güvence olma durumu, gelir durumu vb. diğer değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). TARTIŞMA İpteş ve Khorshid in (2004) üniversite öğrencileri ile yaptıkları çalışmada örneklemin yarısından fazlasını (%69.6) kız öğrenciler oluşturmuştur. Bu araştırmada öğrencilerin %68.7 i kızdır. Bu araştırmanın örneklemi literatür ile benzerdir. Yine İpteş ve Khorshid in (2004) çalışmasında öğrencilerin %37.2 sinin ailesiyle birlikte kaldığı, Eğlence ve ark.nın (2007) çalışmasında ise öğrencilerin %53.2 sinin yurtta kaldığı bildirilmiştir (Eğlence ve ark., 2007). Bu araştırmada öğrencilerin %44.1 i arkadaşlarıyla evde kalmaktadır. Bu araştırmadan elde edilen kişisel tanımlayıcı bilgiler konu ile ilgili yapılan diğer araştırmalar ile uyumludur. Bu araştırmada öğrencilerin daha fazla arkadaşlarıyla evde kalma nedeninin araştırmanın yapıldığı ilde yurt sayısının yetersizliğinden kaynaklandığı düşünülmektedir (Tablo 1). Altındağ ve ark.nın (2005) üniversite öğrencileri ile yaptıkları çalışmada; öğrencilerin %26.5 inin halen sigara içtiği, %9.8 inin ise alkol kullandığı saptanmıştır (Altındağ ve ark., 2005). Yurt dışında yapılan çalışmalarda yüksek okul öğrencilerinde sigara içme oranı %74.2, alkol kullanma oranı ise %48.6 olarak bildirilmiştir (Schiffmann, 2004). İsrail de adölesanlar ile yapılan çalışmada kızların %77 sinin, erkeklerin ise %69 unun sigara kullandıkları saptanmıştır (Isralowitz ve Rawson, 2006). Bu çalışmada ise öğrencilerin %15.4 ünün sigara, %11.2 sinin alkol kullandığı belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulguların literatür bulgularından düşüktür (Tablo 1). Okulumuz öğrencilerinin istenmeyen alışkanlıklara sahip olmaması sevindiricidir. Bu sonuç ğrencilerin kendi sağlıklarına verdikleri önemin göstergesidir. Eğlence ve ark.nın (2007) çalışmasında öğrencilerin %94.2 sinin sağlık güvencesine sahip olduğu saptanmıştır. İlaçların alınmasında ekonomik durum ve sosyal güvence varlığı belirleyici olmaktadır. Gökalp ve Mollaoğlu (2003) ekonomik durumun ilaç alımında etkili bir faktör olduğunu belirtmişlerdir. Yine Gökalp ve Mollaoğlu nun (2003) bildirdiğine göre; ekonomik durumu kötü olanların yarısının ilaçlarını aldığı ve bu oranın ekonomik durumu iyi olanlarda %85'e çıktığı, diğer yandan bir sosyal güvenlik kurumuna bağlı olanların %90'a yakın bölümünün ilaçlarını aldığını, sosyal güvencesi

11 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi 79 olmayanlarda bu oranın %60'ın altında olduğu tespit edilmiştir (Gökalp ve Mollaoğlu, 2003). Seçil ve ark., (2005) çalışmalarında sosyal güvencesi olan kişilerin, hasta olunca daha fazla doktora gittiğini, eczacı tavsiyesi ile veya evdeki ilaçları daha az kullandıklarını bildirmişlerdir. Bu sonuçlar Kişilerin ekonomik düzeyi, sosyal güvenceleri ve aldıkları sağlık hizmetinin kalitesi, hasta oldukları zamanki tutumlarını etkileyebildiğini düşündürmektedir. Bu araştırmada da öğrencilerin %85.8 sinin sağlık güvencesine sahip olduğu belirlenmiştir (Tablo 2). Okulumuz öğrencilerinin büyük çoğunluğu kendilerine verilen sağlık güvencesi olanaklarından yararlanmaktadır. İpteş ve Khorshid in (2004) çalışmasında öğrencilerin %51.6 si son bir ay içinde ilaç kullanmışlardır. Son bir ay içinde ilaç kullanan öğrencilerin %55.8 inin bu ilacı hekimin önerisiyle, %44.2 sinin ise reçetesiz olarak kullandıkları saptanmıştır. Yine İpteş ve Khorshid in (2004) bildirdiğine göre; Avsaroğlu ve ark.nın (2003) çalışmasında üniversite öğrencilerinin %66.3 ü reçetesiz ilaç kullanmaktadır. Eğlence ve ark.nın (2007) çalışmasında sağlık yüksekokulu öğrencilerinin %59.1 inin reçetesiz olarak ilaç kullandığı, %76.6 sının ağrı kesici ilaçları reçetesiz olarak aldığı ve %95.9 unun kullandıkları ilaçlar hakkındaki bilgiyi prospektüslerden edindiği belirtilmiştir. Gazi Üniversitesi ne başvuran hastalar ile yapılan çalışmada; araştırma grubunun %69.5 i ilk olarak doktora başvurduğunu belirtirken, %15.8 i hastalığın geçmesini beklediğini, %11.4 ü ise evdeki ilaçları kullandığını söylemiştir. Yine Seçil ve ark.nın (2005) bildirdiğine göre; Ankara il merkezindeki sağlık ocaklarında 2000 yılı içerisinde 387 hasta üzerinde yapılmış bir çalışmada hastaların %31.9 u hasta olduklarında doktora gitmeden eczaneye gidip ilaç almışlardır. Bizim araştırmamızda öğrencilerin %26.0 ının son bir ay içinde ilaç kullandığı ve %81.3 ünün reçeteli, %36.6 sının en fazla analjezik türü ilaç kullandığı, %94.1 inin kullandığı ilaç hakkında bilgi sahibi olduğu ve %67.1 inin bu bilgiyi prospektüsden edindiği saptanmıştır (Tablo 3). Bu araştırmada öğrenciler literatürde belirtilenden daha fazla reçeteli ilaç kullanmaktadır. Bu sonuç, öğrencilerin kullandıkları ilaçları rast gele kullanmamaları sağlıklarına önem verdiklerinin göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Bu araştırmada da öğrencilerin en fazla analjezik türü ilaçları kullanmaları ve ilaç hakkındaki bilgiyi prospektüsden okumaları açısından Eğlence ve ark.çalışmasına benzer sonuçlar elde edilmiştir. Uskun ve ark.nın (2004) çalışmasında sağlık ocağına başvuru öncesinde hastaların %76.2'sinin analjezik ilaç kullandığı ve %74.7 sinin evde bulunan ilaçlardan aldığı saptanmıştır. Yunus Emre sağlık ocağında yapılan çalışmada

12 80 Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, Cilt:3, Sayı:8 (2008) ağrı kesici kullanan hastaların %76.6 sı evlerinde sürekli ağrı kesici bulundurduğu ve araştırmaya katılanların %65.5'inin her zaman, genellikle veya bazen reçeteli ağrı kesici kullandığı, %57.8 inin bu ilaçları genellikle veya hep reçetesiz aldığı ve %67.2 sinin bunları eczaneden temin ettiği belirlenmiştir (Önder ve ark., 2002). Türk Algoloji Derneği ağrısı olan kişilerin %73'ünün ağrı kesici kullandığı, ağrı kesici kullananların ise ancak %58.4'ünün hekime başvurarak bu ilaçları kullandığı bildirilmiştir (Önder ve ark., 2003). Güngörmüş ün (2005) çalışmasında da reçetesiz olarak en fazla ağrı kesici (%53.5) ilaçların kullanıldığı bunu vitamin ve antibiyotik türü ilaçların izlediği saptanmıştır. Ülkemizde yapılan bu çalışma bulgularına karşılık yurt dışında yapılmış olan bazı çalışmalarda da halkın reçetesiz olarak ilaç kullandığı gösterilmiştir. İskoç halkı ile yapılan bir çalışmada; halkın %37 sinin son iki hafta içinde reçetesiz analjezik kullandığı ve araştırmaya katılanların %59 unun baş ağrısı yada migren, %27 sinin soğuk algınlığı gibi nedenlerle reçetesiz analjezik kullandığı (Porteous ve ark.,2005), Shankar ve ark. nın (2002) çalışmasında halkın %59 unun son 6 ay içinde doktora gitmeden kendilerinin ilaç kullandığı ve bu ilaçların en fazla ağrı kesici ve antibiyotik ilaçlar olduğu bildirilmiştir. Ağrı kesici alırken hekime danışılmaması, reçetesiz kullanımın sıklığı akılcı olmayan ağrı kesici kullanımına yol açmaktadır. Bu konuda belirtilen bulgular, evlerdeki kullanılmayan ve/veya ihtiyaç fazlası ilaç miktarındaki artışa çözüm olabilecek uygulamaların hayata geçirilmesi ve halkın kendisine ait olmayan ilacı kullanmama bilincini arttırma gereğini işaret etmektedir. Bu araştırmada da öğrencilerin %36 sının analjezik ilaç kullandığı, %51.1 inin herhangi bir ağrı durumunda ağrıyı azaltmak için bu ilaçları kullandığı saptanmıştır (Tablo 3). Öğrencilerin bu ilaçları ilk sırada kullanma nedeni olarak; ders yoğunluğu nedeniyle sağlık kurumuna gidecek zaman bulamama, bu ilaçların etki mekanizmaları bilmeleri ve kendi kendilerini tedavi etme eğiliminden kaynaklandığı düşünülmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular analjezik kullanım oranı ve amacı yönünden literatür bulgularıyla uyumludur. Reçetesiz antibiyotik kullanım oranlarını Canbolat (2007) %67, Uskun ve ark. (2004) 88.5 olarak bildirmişlerdir. Kırcan ve ark nın (2004) 0-6 yaş grubu çocuğu olan annelerin antibiyotik kullanımını değerlendirdikleri çalışmada hastaların %93.7 si reçetesiz antibiyotik almadığını belirtmiştir. Uygunsuz antibiyotik kullanımına ilişkin üniversite öğrencileri ile yapılan bir çalışmada; öğrencilerin %32.1 inin ateşi düşürmek, %27.9 unun ağrıyı azaltmak, %24.2 sinin halsizlik ve yorgunluğu azaltmak ve %83.1 inin soğuk algınlığı durumlarında antibiyotik kullandıkları bulunmuştur (Büke ve ark., 2005). Büke

13 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi 81 ve ark. (2005) çalışmasında öğrencilerin %89.1 inin antibiyotikleri doktor tavsiyesi ile reçeli olarak, %80.9 unun doktorun önerdiği şekilde ve %27.2 sinin sabah ve akşam aldıklarını saptanmıştır. Bizim çalışmamızda öğrencilerin %26.5 inin ağrıyı azaltmak, %11.5 inin ateşi düşürmek, %11.7 sinin halsizliği azaltmak, %14.8 inin nezle/grip durumlarında ve %35.5 inin tüm bu durumlarda semptomları azaltmak amacıyla antibiyotik kullandıkları, %89.7 sinin bu ilaçları doktor tavsiyesi ile, %57.0 ı doktorun önerdiği şekilde ve %87.2 si eşit aralıklarla alınması gerektiğini belirtmişlerdir (Tablo 4). Bu araştırmada öğrencilerin antibiyotik kullanım amaçları ve reçeteli olarak kullanmaları literatür ile benzerlik göstermektedir. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin antibiyotik ilaçların kullanımı ile ilgili doğru bilgi ve davranışlara sahip olması sevindirici ve istendik bir davranıştır. Öğrencilerin eğitimleri esnasında elde ettikleri bilgileri davranışa dönüştürdükleri düşünülmektedir. Yurt dışında yapılan çalışmalarda adölesanların %68.1 inin herhangi bir hastalık durumunda alternatif tedavi yöntemlerini kullandıkları saptanmıştır. Adölesanların %27.2 sinin bitkisel ilaç, %26.7 sinin masaj ve %66.3 ünün alternatif tedavi yöntemlerini ağrıyı azaltmak amacıyla kullandıkları bildirilmiştir (Braun ve ark., 2005). Araz ve ark. (2007) çalışmasında alternatif tedavi yöntemlerinin en fazla kas iskelet sistemi hastalıklarında kullanıldığı ve bioenerji, masaj, kaplıca ve dua okumanın ilk sıralarda olduğu saptanmıştır. Ayrıca akupunktur, bitkisel tedavi, yoga, meditasyon ve müzik terapisi de genel olarak bilinen yöntemler arasında bildirilmiştir (Araz ve ark., 2007). Uzun ve Tan ın (2004) hemşirelik öğrencileri ile yaptıkları çalışmada öğrencilerin alternatif tedavi yöntemi olarak masaj, diyet, vitaminler ve bitkisel ürünleri bildiklerini saptanmıştır (Uzun ve Tan, 2004). Bizim çalışmamızda öğrencilerin %32.1 inin ağrıyı azaltmak için alternatif tedavi yöntemlerini kullandıkları, bu yöntemlerin en fazla masaj (%35.7) ve bitkisel ilaç (%32.2) olduğu belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular literatür bulgularına benzerdir (Tablo 5). SONUÇ ve ÖNERİLER Araştırma sonucunda, öğrencilerin reçetesiz olarak ilaç kullanma durumlarının düşük olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin reçeteli olarak en fazla analjezik ve antibiyotik türü ilaçları kullandığı ve herhangi bir hastalık durumunda alternatif tedavi yöntemlerini daha az kullandıkları saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda;

14 82 Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, Cilt:3, Sayı:8 (2008) Reçetesiz ilaç kullanan öğrenci sayısı az olmasına karşın, bu konunun önemini pekiştirmek amacıyla öğrencilere akılcı ilaç kullanımı hakkında bilgilendirmek için eğitim programları düzenlenmesi, Akılcı ilaç kullanımının öneminin lisans ders programları içinde verilmesi, Mezun olduklarından sonra bireylerin bakım ve eğitimlerinde rol oynayacak olan bu öğrencilerinin öncelikle akılcı ilaç kullanımı konusunda kendi farkındalıklarının arttırılması, Öğrencilerin reçetesiz ilaç kullanımının zararları konusunda eğitim programları düzenlenerek eğitilmesi, Tüm dünyada kullanım oranı artmakta olan alternatif tedavi yöntemleri hakkında panel ve toplantılar düzenlenmesi önerilmektedir. KAYNAKLAR Akgül, A. (2003). Tıbbi Araştırmalarda İstatistiksel Analiz Teknikleri SPSS Uygulamaları, Emek Ofset Ltd. Şti., Ankara. Altındağ, A., Yanık, M., Yengil, E. ve Karazeybek, AH. (2005). Şanlıurfa da Üniversite Öğrencilerinde Madde Kullanımı, Bağımlılık Dergisi, 6: Araz, A., Harlak, H. ve Meşe, G. (2007). Sağlık Davranışları ve Alternatif Tedavi Kullanımı, TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 6 (2): Braun, CA., Bearinger, LH., Halcón, LL ve Pettingell, SL. (2005). Adolescent Use of Complementary Therapies, Journal of Adolescent Health, 76.e1 76.e9. Büke, Ç., Limoncu, MH., Ermertcan, Ş., Çiceklioğlu, M., Tuncel, M., Köse, T. ve Eren, Ş.(2005). Irrational Use of Antibiotics among University Students, Journal of Infection, 51: Canbolat, F. (2007). Birinci Basamak Sağlık Kuruluşlarına Başvuran Hastalarda İlaç Kullanım Alışkanlıklarının ve Reçete Maliyetlerinin Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Konya Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya. Eğlence, R., Şimşek, N., Güven, ŞD., Taşdemir, G., Kaplan, F. ve Çifçibaşı, Z. (2007). Erciyes Üniversitesi Nevşehir Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinde İlaç Kullanım Durumlarının Belirlenmesi, (erişim 10/9/2007) Fadıloğlu, Ç., Yılmaz, D. ve Yürekli, A. (1989). Toplumda Analjezik, Antibiyotik ve Trankilizan Grubu İlaçların Kullanımlarının ve Bu Konudaki Bilgilerinin Saptanması, Ege Üniversitesi HYO Dergisi, 5 (1):11-10.

15 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi 83 Gökalp, O. ve Mollaoğlu, H. (2003). Uygunsuz İlaç Kullanımı, Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi,10 (2): Güngörmüş, Z. (2001). Bilinçsiz ve Reçetesiz İlaç Kullanımı ile Sağlık Sorumluluğu Arasındaki İlişki, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzurum. Isralowitz, R. ve Rawson, TR. (2006). Gender Differences in Prevalence of Drug Use Among High Risk Adolescents in Israel, Addictive Behaviors, 31: İptes, S. ve Khorshid L. (2004). Üniversite Öğrencilerinin İlaç Kullanım Durumlarının İncelenmesi, Ege Üniversitesi HYO Dergisi, 20(1): Kırcan, N., Baybek, H., Eksen, M. ve Erdem, D. (2004). 0-6 Yaş Çocuğu Olan Annelerin Antibiyotik Kullanım İlkelerini Uyma Durumlarının Değerlendirilmesi, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, ISSN: , 1(1). Önder, E., Koçia, O., Öztürk, S., Sabuncu, Z., Soyutemiz, Ö. ve Altıntaş, H. (2007). Yunus Emre Sağlık Ocağı Bölgesinde Yasayan 18 Yaş ve Üstü Bireylerin Ağrı Kesici Kullanımı ve Bu Konudaki Bilgilerin Saptanması, (erişim tarihi 1/2/2007) Özata, M., Mete, M. ve Aslan, Ş. (2007). Rasyonel İlaç Kullanımının Hasta Güvenliğine Etkileri: Hekimlerin Rasyonel İlaç Kullanımına Yönelik Tutumlarının Sorgulanması, http// (erişim 10/9/2007) Özkan, S., Özbay, OD., Aksakal, FN., İlhan, MN. ve Aycan, S. (2005). Bir Üniversite Hastanesine Başvuran Hastaların Hasta Olduklarındaki Tutumları ve İlaç Kullanım Alışkanlıkları, TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 4 (5): Porteous, T., Bond, C., Hannaford, P. ve Sinclair, H. (2005). How and Why are Non- Prescription Analgesics Used in Scotland?, Family Practice, 22: Schiffmann,RF. (2004). Drug & Substance Use in Adolescent, MCN, 29(1): Shankar, PR., Partha, P. ve Shenoy, N.( 2002). Self-Medication and Non-Doctor Prescription Practices in Pokhara Valley, Western Nepal: A Questionnaire-Based Study, BMC Family Practice, 3:1-7. Uskun, E., Uskun, SB., Öztürk, M. ve Kişioğlu, AN. (2004) Sağlık Ocağına Başvuru Öncesi İlaç Kullanımı, Sted, 13 (12): Uzun, Ö. ve Tan, M. (2004). Nursing Students' Opinions and Knowledge about Complementary and Alternative Medicine Therapies, Complementary Therapies in Nursing & Midwifery, 10:

Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin antibiyotik kullanma durumlarının incelenmesi

Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin antibiyotik kullanma durumlarının incelenmesi Cilt:7 Sayı:1 Yıl:2010 Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin antibiyotik kullanma durumlarının incelenmesi Sevim Çelik* Mine Alacadağ** Yeliz Erduran*** Filiz Erduran**** Nilüfer Berberkayar***** Özet Amaç:

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Prof. Dr. H. Zafer Güney Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

Prof. Dr. H. Zafer Güney Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. H. Zafer Güney Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Araştırma Serisi 9-2011 1 AİK- DSÖ TANIMI Hastaların ilaçları klinik ihtiyaçlarına uygun şekilde,

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( )

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( ) HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK (2.0.20) Gülay Turgay, Emre Tutal 2, Siren Sezer Başkent Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Diyaliz Programı

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR Feray Gökdoğan 1, Duygu Kes 2, Döndü Tuna 3, Gülay Turgay 4 1 British University of Nicosia, Hemşirelik Bölümü 2 Karabük

Detaylı

Doç.Dr. Nilay ÇÖPLÜ. Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Salgın Hastalıklar Araştırma Müdürlüğü

Doç.Dr. Nilay ÇÖPLÜ. Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Salgın Hastalıklar Araştırma Müdürlüğü Doç.Dr. Nilay ÇÖPLÜ Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Salgın Hastalıklar Araştırma Müdürlüğü Ülkemizdeki antibiyotik kullanımı ile ilgili gerçeklerin araştırılması Toplumda Antibiyotik Kullanımı

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinde İlaç Kullanımı

Üniversite Öğrencilerinde İlaç Kullanımı Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2010; 9(5):505-512 Üniversite Öğrencilerinde İlaç Kullanımı [Medication Use among University Students] ÖZET AMAÇ: Bu çalışma Erzincan il merkezinde okuyan Erzincan

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı Tüm maddeler zehirdir, ilacı zehirden ayıran dozudur 3 Akılcı İlaç Kullanımı

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı Tüm maddeler zehirdir, ilacı zehirden ayıran dozudur 3 Akılcı İlaç Kullanımı

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Evaluation of nonprescription drug usage on faculty of medicine students

Evaluation of nonprescription drug usage on faculty of medicine students S.D.Ü Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt 4 / Sayı 2 / 2013 SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ARAŞTIRMA Tıp Fakültesi öğrencilerinde reçetesiz ilaç kullanımının değerlendirilmesi Evaluation of nonprescription

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr.Şenol Çomoğlu

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr.Şenol Çomoğlu AKILCI İLAÇ KULLANIMI Dr.Şenol Çomoğlu 2 AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılmıştır. Kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI OTURUMLARI İÇİN ÖRNEK SUNUM. Dr. Sibel Aşçıoğlu Hayran Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları AD

AKILCI İLAÇ KULLANIMI OTURUMLARI İÇİN ÖRNEK SUNUM. Dr. Sibel Aşçıoğlu Hayran Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları AD AKILCI İLAÇ KULLANIMI OTURUMLARI İÇİN ÖRNEK SUNUM Dr. Sibel Aşçıoğlu Hayran Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları AD AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ 22.10.2016 Gülay Turgay 1, Emre Tutal 2, Siren Sezer 3 1 Başkent Üniversitesi Sağlık

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı ( ) Uzm. Dr. Şermin BÖREKÇİ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

Akılcı İlaç Kullanımı ( ) Uzm. Dr. Şermin BÖREKÇİ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Akılcı İlaç Kullanımı (29.05.2016) Uzm. Dr. Şermin BÖREKÇİ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sunu Planı 1. Akılcı İlaç Kullanımı Tanım 2. Akılcı İlaç Kullanımı Sorumluluk Sahibi

Detaylı

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİ ANALİZİ, İZLEME VE DEĞERLENDİRME DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne AKILCI İLAÇ KULLANIMI Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI İLAÇ KULLANIMI İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Perinatoloji BD Prenatal-Tanı Tedavi Ünitesi Dr. Tuğba Saraç Sivrikoz Akılcı İlaç Kullanımı Akılcı İlaç Kullanımı tanımı

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı Prof. Dr. Mehdi Zoghi

Akılcı İlaç Kullanımı Prof. Dr. Mehdi Zoghi Akılcı İlaç Kullanımı Prof. Dr. Mehdi Zoghi http://www.cardiovascularacademy.org/ Orijinal İlaç Geliştirme Süreci Türkiye İlaç Sektörü Vizyon 2023 Raporu Akılcı İlaç Kullanımı Nedir? Kişilerin hastalığına

Detaylı

Akılcı olmayan ilaç kullanım davranışları: Ankara da üç ilçe örneği

Akılcı olmayan ilaç kullanım davranışları: Ankara da üç ilçe örneği Orijinal Çalışma Akılcı olmayan ilaç kullanım davranışları: Ankara da üç ilçe örneği Mustafa Necmi İlhan a, Önder Aydemir b, Mustafa Çakır c, Sefer Aycan d Özet Amaç: Akılcı olmayan ilaç kullanımının olumsuz

Detaylı

Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuranların ilaç kullanımı konusundaki tutum ve davranışları

Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuranların ilaç kullanımı konusundaki tutum ve davranışları 458 Dicle Tıp Dergisi / G. Yapıcı ve ark. Birinci basamakta ilaç kullanımı 2011; 38 (4): 458-465 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2011.04.0066 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Birinci

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNDE ÇALIŞAN SAĞLIK ÇALIŞANLARININ RUHSAL SAĞLIK DURUMUNUN BELİRLENMESI VE İŞ DOYUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNDE ÇALIŞAN SAĞLIK ÇALIŞANLARININ RUHSAL SAĞLIK DURUMUNUN BELİRLENMESI VE İŞ DOYUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNDE ÇALIŞAN SAĞLIK ÇALIŞANLARININ RUHSAL SAĞLIK DURUMUNUN BELİRLENMESI VE İŞ DOYUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ Ercan AYDOĞDU Akdeniz Üniversitesi Hastanesi İşyeri Sağlık Birimi

Detaylı

GEBELERİN BİTKİSEL ÜRÜN TÜKETİM VE SIKLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

GEBELERİN BİTKİSEL ÜRÜN TÜKETİM VE SIKLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ GEBELERİN BİTKİSEL ÜRÜN TÜKETİM VE SIKLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ Arş. Gör. Muteber Gizem KESER Sağlık Bilimleri Yüksekokulu Beslenme ve Diyetetik Bölümü Sunum Akışı TÜİK Doğum Verileri Çalışmanın Tanım

Detaylı

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI Burcu BAYRAK KAHRAMAN* Derya TÜLÜCE* Musa BALİ** Turgay ARINSOY** *Gazi Üniversitesi Sağlık

Detaylı

HEMŞİRELİK VE SAĞLIK MEMURLUĞU ÖĞRENCİLERİNİN ATILGANLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ*

HEMŞİRELİK VE SAĞLIK MEMURLUĞU ÖĞRENCİLERİNİN ATILGANLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ* ARAŞTIRMA HEMŞİRELİK VE SAĞLIK MEMURLUĞU ÖĞRENCİLERİNİN ATILGANLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ* Filiz ADANA** Betül AKTAŞ*** Semra ERDAĞI**** Sevda ELİŞ**** Hicran ALKAN*** Özgü ULUMAN*** Alınış Tarihi:14.02.2008

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI DR. NURİYE TAŞDELEN FIŞGIN İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ

AKILCI İLAÇ KULLANIMI DR. NURİYE TAŞDELEN FIŞGIN İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ AKILCI İLAÇ KULLANIMI DR. NURİYE TAŞDELEN FIŞGIN İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ Akılcı İlaç Kullanımı Nedir? Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Kenya da Dünya Sağlık Örgütü

Detaylı

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor?

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Ebru Turgut 1, Yunus Emre Sönmez 2, Şeref Can Gürel 1, Sertaç Ak 1 1 Hacettepe

Detaylı

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi 186 Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi Filiz Kantek, Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu, Antalya,Türkiye, fkantek@akdeniz.edu.tr

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER FAALİYETLERİNİN SAĞLIK HİZMETİ ALANLAR VE ÇALIŞANLAR TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİ ÖRNEĞİ

HALKLA İLİŞKİLER FAALİYETLERİNİN SAĞLIK HİZMETİ ALANLAR VE ÇALIŞANLAR TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİ ÖRNEĞİ HALKLA İLİŞKİLER FAALİYETLERİNİN SAĞLIK HİZMETİ ALANLAR VE ÇALIŞANLAR TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİ ÖRNEĞİ Uzm. İbrahim BARIN Prof. Dr. Murat BORLU Başmüdür Özcan ÖZYURT

Detaylı

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri*

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Hamza FİDANCIOĞLU**, K.Derya BEYDAĞ***, Fadime GÖK ÖZER***, Mehtap KIZILKAYA*** ÖZET Amaç: Bu çalışma, sağlık yüksek okulu öğrencilerinin

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Ardahan İl Sağlık Müdürlüğü. Ardahan Lise Öğrencileri EĞİTİM SEMİNERİ

T.C. Sağlık Bakanlığı Ardahan İl Sağlık Müdürlüğü. Ardahan Lise Öğrencileri EĞİTİM SEMİNERİ T.C. Sağlık Bakanlığı Ardahan İl Sağlık Müdürlüğü Ardahan Lise Öğrencileri EĞİTİM SEMİNERİ AKıLCı İLAÇ KULLANıMı TANıMı İLK DEFA 1985 YıLıNDA DÜNYA SAĞLıK ÖRGÜTÜ TARAFıNDAN YAPıLMıŞTıR. KİŞİLERİN KLİNİK

Detaylı

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Fatma Büşra Atalay, Gökhan Barutcu, Anıl Öner Koçak, Emine Gül Taş, Irmak Üstündağ Danışman: Prof. Dr. Rengin Erdal ÖZET Genç nüfusun oldukça

Detaylı

İLACIM NE EKSİK, NE FAZLA! M.Ümit Uğurlu MÜTF Genel Cerrahi Ad.

İLACIM NE EKSİK, NE FAZLA! M.Ümit Uğurlu MÜTF Genel Cerrahi Ad. İLACIM NE EKSİK, NE FAZLA! M.Ümit Uğurlu MÜTF Genel Cerrahi Ad. 1948'de kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 25.maddesi; "1. Herkesin kendisinin ve ailesinin sağlık ve refahı için beslenme,

Detaylı

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Meryem METİNOĞLU Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü Giriş Doğum kadın hayatında yaşanılan

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı. Prof. Dr. Rümeysa Demirdamar Lefke Avrupa Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Kurucu Dekan

Akılcı İlaç Kullanımı. Prof. Dr. Rümeysa Demirdamar Lefke Avrupa Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Kurucu Dekan Akılcı İlaç Kullanımı Prof. Dr. Rümeysa Demirdamar Lefke Avrupa Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Kurucu Dekan 23.09.2016 Akılcı İlaç Kullanımı Kişilerin uygun ilacı, uygun süre ve dozda, en düşük fiyata

Detaylı

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI Dr. Evren Özdemir Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Ankara 05.04.2014 Akılcı İlaç Kullanımı İçin Sorumluluk Sahibi Taraflar Hekim Eczacı Hemşire Diğer sağlık personeli

Detaylı

OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ

OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ Pınar ŞANLIBABA 1, Eda GÜMÜŞ 2 Özet Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıklarına

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Bireylerin Akılcı İlaç Kullanımıyla İlgili Bilgi ve Uygulamaları

Bireylerin Akılcı İlaç Kullanımıyla İlgili Bilgi ve Uygulamaları Bireylerin Akılcı İlaç Kullanımıyla İlgili Bilgi ve Uygulamaları Individuals Knowledge and Practices About Rational Drug Use (Araştırma) Şükrü EKENLER 1, Deniz KOÇOĞLU 2 1 Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri

Detaylı

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları, çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan personelleriyle çok özel merkezlerdir Ameliyathane

Detaylı

Akılcılık Zihnin dogustan itibaren bazı temel ilkeler ya da fikirlerle donatılmıs oldugu anlayısı

Akılcılık Zihnin dogustan itibaren bazı temel ilkeler ya da fikirlerle donatılmıs oldugu anlayısı Felsefi olarak akılcılık akımı Platon la baslamıstır Akılcılık Zihnin dogustan itibaren bazı temel ilkeler ya da fikirlerle donatılmıs oldugu anlayısı İlaç kullanımında akılcılık Deney ve gözleme dayalı

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNE BAŞVURAN HASTALARIN HASTA OLDUKLARINDAKİ TUTUMLARI VE İLAÇ KULLANIM ALIŞKANLIKLARI

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNE BAŞVURAN HASTALARIN HASTA OLDUKLARINDAKİ TUTUMLARI VE İLAÇ KULLANIM ALIŞKANLIKLARI ARAŞTIRMA BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNE BAŞVURAN HASTALARIN HASTA OLDUKLARINDAKİ TUTUMLARI VE İLAÇ KULLANIM ALIŞKANLIKLARI Yrd.Doç.Dr. Seçil ÖZKAN*, Ar.Gör.Dr. Olga D. ÖZBAY*, Öğ.Gör.Dr. F. Nur AKSAKAL*,

Detaylı

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Sibel Yıldırım*, İlknur İnanır**, Zerrin Kaya*** * Acıbadem Hastanesi,

Detaylı

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ Yrd. Doç. Dr. Tahsin Gökhan TELATAR Sinop Üniversitesi SYO İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü 28.03.2017 Uluslararası

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Osman Raif Karabacak Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH

Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Osman Raif Karabacak Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Osman Raif Karabacak Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH 1 Akılcı İlaç Kullanımı Akılcı ilaç kullanımı tanımı ilk kez 1985 yılında DSÖ tarafından yapılmıştır Kişilerin ilaçları; Klinik

Detaylı

Erzurum İl Merkezi ndeki Erişkinlerin İlaç Kullanım Davranışları ve İlişkili Faktörler

Erzurum İl Merkezi ndeki Erişkinlerin İlaç Kullanım Davranışları ve İlişkili Faktörler A r a ş t ı r m a m a k a l e s i Erzurum İl Merkezi ndeki Erişkinlerin İlaç Kullanım Davranışları ve İlişkili Faktörler Serhat VANÇELİK Okşan ÇALIKOĞLU Asuman GÜRAKSIN Ercüment BEYHUN 1 ÖZET Amaç: Bu

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANE ÇALIŞANLARININ HASTA GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜNÜN ARAŞTIRILMASI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANE ÇALIŞANLARININ HASTA GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜNÜN ARAŞTIRILMASI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANE ÇALIŞANLARININ HASTA GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜNÜN ARAŞTIRILMASI AMAÇ Bu çalışma, hastane de çalışan tüm personelin hasta güvenliği kültürünü ölçerek bilgi sahibi olmak ve çalışanların

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ DERYA DUMAN EMRE ERDEM Prof.Dr. TEVFİK ECDER DİAVERUM GENEL MERKEZ ÖZEL MERZİFON DİYALİZ MERKEZİ GİRİŞ Son yıllarda önem

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri YATAN HASTALARDA, HASTANE HİZMET KALİTESİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ ERCİYES TIP ÖRNEĞİ Uzm. İbrahim BARIN Prof. Dr. Murat BORLU Başmüdür Özcan ÖZYURT Müdür Aydemir KAYABAŞI İstatistikçi

Detaylı

AĞRIDA AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Prof. Dr. Arzu Yağız On Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, İzmir

AĞRIDA AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Prof. Dr. Arzu Yağız On Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, İzmir AĞRIDA AKILCI İLAÇ KULLANIMI Prof. Dr. Arzu Yağız On Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, İzmir AKILCI İLAÇ KULLANIMI -Tanım- Kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV ÖZET Amaç: Araştırma, Aile Planlaması (AP) polikliniğine başvuran kadınların AP ye ilişkin tutumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma

Detaylı

: İçerenköy Mh. Kayışdağı Cd. No: 32 Ataşehir/İSTANBUL. Education: License: Celal Bayar University School of Nursing, Department of Nursing, 2007.

: İçerenköy Mh. Kayışdağı Cd. No: 32 Ataşehir/İSTANBUL. Education: License: Celal Bayar University School of Nursing, Department of Nursing, 2007. CURRICULUM VITAE Ela Yılmaz Instructor Birth Date : 15.09.1984 Birth place Work Address : Kdz.Ereğli : İçerenköy Mh. Kayışdağı Cd. No: 32 Ataşehir/İSTANBUL Phone: 0 216 500 41 66 Fax: 0 216 576 50 76 E-mail:

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

TİP 1 DİYABETİ OLAN İNSÜLİN POMPASI KULLANAN BİREYLERE BAZAL İNSÜLİN DOZ DEĞİŞİKLİĞİ EĞİTİMİ VERMELİ MİYİZ?

TİP 1 DİYABETİ OLAN İNSÜLİN POMPASI KULLANAN BİREYLERE BAZAL İNSÜLİN DOZ DEĞİŞİKLİĞİ EĞİTİMİ VERMELİ MİYİZ? TİP 1 DİYABETİ OLAN İNSÜLİN POMPASI KULLANAN BİREYLERE BAZAL İNSÜLİN DOZ DEĞİŞİKLİĞİ EĞİTİMİ VERMELİ MİYİZ? Sacide Kılıç* Alime Selçuk Tosun** Elif Eliş* *Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Endokrinoloji

Detaylı

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr Türkiye de Bazı İllerde Çocuk Servislerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin 0-6 Ay Arası Bebeklerin Yatış Pozisyonları Konusundaki Bilgi ve Uygulamaları Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

TEŞEKKÜR. EĢim Behcet Çelebi, tezin analizlerinin yapılmasında yardımcı olmuģ, tezim süresince desteği ve olumlu fikirleri ile daima yanımda olmuģtur.

TEŞEKKÜR. EĢim Behcet Çelebi, tezin analizlerinin yapılmasında yardımcı olmuģ, tezim süresince desteği ve olumlu fikirleri ile daima yanımda olmuģtur. iii iv TEŞEKKÜR Yazar, bu çalıģmanın gerçekleģmesine katkılarından dolayı, aģağıda adı geçen kiģi ve kurumlara teģekkür eder. Tez danıģmanım değerli hocam Prof.Dr.Nurgün Platin, tezin oluģumundan tamamlanmasına

Detaylı

BİR YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE HASTANE ENFEKSİYONU MALİYETİ OLGU-KONTROL ÇALIŞMASI

BİR YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE HASTANE ENFEKSİYONU MALİYETİ OLGU-KONTROL ÇALIŞMASI BULAŞICI HASTALIK ANTALYA DA 2015 YILI LEJYONER HASTALIĞI SÜRVEYANSININ ANTALYA DA OTEL ÇALIŞANLARINA VERİLEN LEJYONER HASTALIĞI EĞİTİMLERİNİN AŞILAR VE AŞILAMA HAKKINDA 18 YAŞ ÜZERİ BİREYLERİN BİLGİ,

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI

AKILCI İLAÇ KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI AKILCI İLAÇ KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI Uzm. Dr. Burçak Deniz DEDEOĞLU Akılcı İlaç Kullanımı Şube Müdürü AKILCI İLAÇ KULLANIMI Kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine göre uygun ilacı,

Detaylı

KADINLARIN PAP-SMEAR TESTİ BİLGİ VE TUTUMLARININ

KADINLARIN PAP-SMEAR TESTİ BİLGİ VE TUTUMLARININ KADINLARIN PAP-SMEAR TESTİ İLE İLGİLİ BİLGİ VE TUTUMLARININ BELİRLENMESİ Hatice ACAR BEKTAŞ, Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli Sağlık Yüksekokulu Ebelik Bölümü, Arş. Gör. Gülennur SUAR, Zeynep Kamil Kadın

Detaylı

HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN MESLEĞİ ALGILAYIŞLARI* Ayşe SAN TURGAY** Birsen KARACA ** Esin ÇEBER*** Gülsün AYDEMİR****

HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN MESLEĞİ ALGILAYIŞLARI* Ayşe SAN TURGAY** Birsen KARACA ** Esin ÇEBER*** Gülsün AYDEMİR**** HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN MESLEĞİ ALGILAYIŞLARI* Ayşe SAN TURGAY** Birsen KARACA ** Esin ÇEBER*** Kabul Tarihi: 01.09.2004 ÖZET Bu araştırma, hemşirelik öğrencilerinin hemşirelik mesleğini algılamalarını

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Kardiyoloji kliniğinde yatan hastaların akılcı ilaç kullanımı konusundaki tutumları

Kardiyoloji kliniğinde yatan hastaların akılcı ilaç kullanımı konusundaki tutumları Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2015;14(2):137-144 Kardiyoloji kliniğinde yatan hastaların akılcı ilaç kullanımı konusundaki tutumları [Inpatients attitudes towards the rationale use of

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

Denizli Sağlık Yüksekokulu Son Sınıf Öğrencilerinin Mesleki Örgütlenme Konusundaki Görüşleri

Denizli Sağlık Yüksekokulu Son Sınıf Öğrencilerinin Mesleki Örgütlenme Konusundaki Görüşleri ARAŞTIRMA Denizli Sağlık Yüksekokulu Son Sınıf Öğrencilerinin Mesleki Örgütlenme Konusundaki Görüşleri Sibel KİPER *, Nazan KOŞTU ** Bu çalışma, 5. Ulusal Hemşirelik Öğrencileri Kongresi nde (20-21 Nisan

Detaylı

Hemşirelerin Akılcı İlaç Kullanımı

Hemşirelerin Akılcı İlaç Kullanımı Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2013; 12(1):57-64 Hemşirelerin Akılcı İlaç Kullanımı [Rational Drug Use of Nurses] ÖZET AMAÇ: Bu çalışmada; Sivas il merkezindeki kamu ve özel sağlık kurumlarında

Detaylı

ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ

ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ ALTAN YILMAZ ÖZLÜCE ORTAOKULU TÜRKÇE ÖĞRETMENİ MÜRÜVVET ÖZTÜRK

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Aysel TOPAN Doğum Tarihi: 03 Mayıs 1981 Yabancı Dil: İngilizce Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans lik Y. Lisans lik Doktora lik Zonguldak

Detaylı

Van İl Merkezinde Bir Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Erişkinlerde Antibiyotik Kullanımı ve Etkileyen Faktörler

Van İl Merkezinde Bir Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Erişkinlerde Antibiyotik Kullanımı ve Etkileyen Faktörler KLİNİK ÇALIŞMA / CLINICAL RESEARCH Van Tıp Derg 24(1): 29-34, 2017 Van İl Merkezinde Bir Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Erişkinlerde Antibiyotik Kullanımı ve Etkileyen Faktörler Antibiotic Use in the

Detaylı

14. ULUSAL HALK SAĞLIĞI KONGRESİ, 4-7 EKİM 2011 P220 CEZAEVİNDE BULUNAN MAHKÛMLARIN İLKYARDIM BİLGİ DÜZEYLERİ

14. ULUSAL HALK SAĞLIĞI KONGRESİ, 4-7 EKİM 2011 P220 CEZAEVİNDE BULUNAN MAHKÛMLARIN İLKYARDIM BİLGİ DÜZEYLERİ P220 CEZAEVİNDE BULUNAN MAHKÛMLARIN İLKYARDIM BİLGİ DÜZEYLERİ SÜMBÜLE KÖKSOY, EMİNE ÖNCÜ, ŞENAY ŞERMET, MEHMET ALİ SUNGUR Mersin Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu sumbulekoksoy@gmail.com Bildiri Konusu:

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI. Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI. Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılmıştır. Kişilerin

Detaylı

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3)

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3) Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2008; 7(3):23-236 Lisansüstü Eğitime Devam Eden Evli Kadınların Üreme Sağlığı Sorunları ve Etkileyen Faktörler [Reproductive Health Problems of Married Women

Detaylı

Bu çalışmanın kısmen Türk Farmakoloji Derneği 22. Ulusal Farmakoloji Kongresi'nde (1-7 Kasım 2013, Antalya) sunulmuştur.

Bu çalışmanın kısmen Türk Farmakoloji Derneği 22. Ulusal Farmakoloji Kongresi'nde (1-7 Kasım 2013, Antalya) sunulmuştur. Araştırma Makalesi Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Şahinbey Araştırma Ve Uygulama Hastanesi'nde Yatan Hastaların Akılcı İlaç Kullanımı İle İlgili Davranışlarının Değerlendirilmesi Evaluation of the

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçentlik Tarihi: 1999 Doçentlik Tarihi: 2012

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçentlik Tarihi: 1999 Doçentlik Tarihi: 2012 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Arzu Araz 2. Doğum Tarihi: 17/ 04/ 1967 3. Ünvanı: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Ege Üniversitesi 1988 Y. Lisans Sosyal Psikoloji

Detaylı

Risk Altında ve Korunması Gereken Çocuklar Uluslararası Sempozyumu Nisan 2011-Ankara

Risk Altında ve Korunması Gereken Çocuklar Uluslararası Sempozyumu Nisan 2011-Ankara 36-72 Aylık Çocukların Sigara Algısı ve Ebeveynlerin Sigara Kullanım Profili Uzm. Dilek Erol Sahillioğlu 02.05.2011 1 Sigara İlk kullanıcıları Aztekler ve Mayalar olduğu tahmin edilen sigaranın geçmişi

Detaylı

Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi

Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi Dr. Ahmet Akýcý*, Dr. M. Ümit Uðurlu*, Dr. Narin Gönüllü*, Dr. Þule Oktay*, Sibel Kalaça** Akýlcý olmayan ilaç

Detaylı

15-49 YAŞ EVLİ KADINLARIN ÜREME SAĞLIĞINI KORUYUCU TUTUMLARININ BELİRLENMESİ*

15-49 YAŞ EVLİ KADINLARIN ÜREME SAĞLIĞINI KORUYUCU TUTUMLARININ BELİRLENMESİ* ARAŞTIRMA 15-49 YAŞ EVLİ KADINLARIN ÜREME SAĞLIĞINI KORUYUCU TUTUMLARININ BELİRLENMESİ* Nazan KOŞTU** Kerime Derya TAŞÇI*** Alınış Tarihi:28.08.2007 Kabul Tarihi:20.11.2007 ÖZET Bu çalışma, 15-49 yaş evli

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÜZERİNDE BİR PİLOT ÇALIŞMA A PILOT STUDY ON RATIONAL DRUG USE

AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÜZERİNDE BİR PİLOT ÇALIŞMA A PILOT STUDY ON RATIONAL DRUG USE Ankara Ecz. Fak. Der 30(2) 9-18,2001 J. Fac. Pharm, Ankara 30(2) 9-18,2001 AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÜZERİNDE BİR PİLOT ÇALIŞMA A PILOT STUDY ON RATIONAL DRUG USE Gülbin ÖZÇELİKAY Ankara Üniversitesi Eczacılık

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI FARMAKOTERAPİ EĞİTİMİNDE GRONİNGEN MODELİ (AKILCI FARMAKOTERAPİ İLKELERİ) Yrd. Doç. Dr. İlker KELLE DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı AKILCI

Detaylı

Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme ve Sağlıklı Yaşam Davranışları

Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme ve Sağlıklı Yaşam Davranışları Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme ve Sağlıklı Yaşam Davranışları Nuriye Yıldırım Düzce Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü, Türkiye Özet Amaç: Bu araştırma hemşirelik lisans

Detaylı

Türkiye Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması Sonuçları. Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 21 Mayıs 2011-Antalya

Türkiye Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması Sonuçları. Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 21 Mayıs 2011-Antalya Türkiye Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması Sonuçları Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 21 Mayıs 2011-Antalya Sunuş Saygıdeğer Meslektaşlarımız, Hipertansiyon, dünyada ve ülkemizde

Detaylı

TEŞEKKÜR. Araştırmacı bu çalışmanın gerçekleşmesinde katkılarından dolayı aşağıda adı geçen kişi ve kuruluşlara içtenlikle teşekkür eder.

TEŞEKKÜR. Araştırmacı bu çalışmanın gerçekleşmesinde katkılarından dolayı aşağıda adı geçen kişi ve kuruluşlara içtenlikle teşekkür eder. IV TEŞEKKÜR Araştırmacı bu çalışmanın gerçekleşmesinde katkılarından dolayı aşağıda adı geçen kişi ve kuruluşlara içtenlikle teşekkür eder. Sayın Prof.Dr. Sevilay Şenol Çelik tez danışmanım olarak araştırmanın

Detaylı

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ COĞRAFYA DERSLERİNE YÖNELİK

Detaylı

Akılcı Ġlaç Kullanımı. SELĠME TOPRAK Malatya Devlet Hastanesi

Akılcı Ġlaç Kullanımı. SELĠME TOPRAK Malatya Devlet Hastanesi Akılcı Ġlaç Kullanımı SELĠME TOPRAK Malatya Devlet Hastanesi İLAÇ M.Ö. 300 : Al, bu kökü ye. M.S. 1000 : O kök kötü! gel, bu duayı oku. M.S. 1850 : O dua batıl inanç. Al, bu iksiri iç. M.S. 1940 : O iksir

Detaylı

Palyatif Bakım için Eksik bir Parçanın Tamamlanması: Kamu-Üniversite-Endüstri İşbirliği. 3. TÜKED Kongresi, Mart 2016, Dalaman - Muğla

Palyatif Bakım için Eksik bir Parçanın Tamamlanması: Kamu-Üniversite-Endüstri İşbirliği. 3. TÜKED Kongresi, Mart 2016, Dalaman - Muğla Palyatif Bakım için Eksik bir Parçanın Tamamlanması: Kamu-Üniversite-Endüstri İşbirliği Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı Prof. Dr. Bülent Gümüşel Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı

Akılcı İlaç Kullanımı Prof. Dr. Alaeddin Akcasu Prof. Dr. S. Oğuz Kayaalp Akılcı İlaç Kullanımı Eğitimi ve Temel İlkeleri Doç. Dr. Kamil VURAL Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Akılcı İlaç Kulanımı

Detaylı

Üniversite öğrencilerinin sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi*

Üniversite öğrencilerinin sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi* Üniversite öğrencilerinin sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi* Emel Yılmaz, Ela Yılmaz, Fatoş Karaca Celal Bayar Üniversitesi Manisa Sağlık Yüksekokulu, Manisa Amaç: Araştırma, Sağlık Yüksekokulu

Detaylı

MUĞLA ÜNĠVERSĠTESĠ ÖĞRENCĠLERĠNĠN ALKOL KULLANMA SIKLIĞININ ARAġTIRILMASI

MUĞLA ÜNĠVERSĠTESĠ ÖĞRENCĠLERĠNĠN ALKOL KULLANMA SIKLIĞININ ARAġTIRILMASI MUĞLA ÜNĠVERSĠTESĠ ÖĞRENCĠLERĠNĠN ALKOL KULLANMA SIKLIĞININ ARAġTIRILMASI Sema AKKAYA 1 ÖZET Alkol ve sigara gibi bağımlılık yapan ve sağlığı tehdit eden maddelerle ilk tanışmalar genellikle gençlik çağında

Detaylı

D DOĞAL ÜRÜNLERİN ECZANEDEKİ YERİ DR.ECZ.CANAN ERİŞ

D DOĞAL ÜRÜNLERİN ECZANEDEKİ YERİ DR.ECZ.CANAN ERİŞ D DOĞAL ÜRÜNLERİN ECZANEDEKİ YERİ DR.ECZ.CANAN ERİŞ eczacıların doğal sağlık ürünü rolleri ve sorumlulukları konusunda bir araştırma Kanada da eczane ve paydaş liderlerin (eczacılar,alternatif tedavi

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3(1): 191-198 Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Özet Bu çalışmanın amacı, üniversite

Detaylı

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER*

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* Emine BARAN 1, M. Esin OCAKTAN 2, Sabahattin KOCADAĞ 1, Ayşe YILDIZ 3, Recep AKDUR 4 1 Araş. Gör. Dr. Ankara Üniversitesi

Detaylı