ÜNİTE 6 HÜCRE, ÜREME VE GELİŞME HÜCRE ÜREME GELİŞME. Eşeysiz veya eşeyli şekilde. Hücre bölünmesi, büyümesi. ve farklılaşması ile.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜNİTE 6 HÜCRE, ÜREME VE GELİŞME HÜCRE ÜREME GELİŞME. Eşeysiz veya eşeyli şekilde. Hücre bölünmesi, büyümesi. ve farklılaşması ile."

Transkript

1 ÜNİTE 6 HÜCRE, ÜREME VE GELİŞME HÜCRE Eşeysiz veya eşeyli şekilde Tanımı Temel İlke Temel Kısımları Görevi Oluşturur Farklılaşma Canlıların yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirir Tüm canlılar tek hücre veya hücrelerden oluşur Hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek Yaşamsal faaliyetleri gerçekleştirir Hücreler dokuları, dokular organları, organlar sistemleri ve sistemler de organizmayı Kırmızı ve beyaz kan hücreleri, yumurta ve sperm ÜREME Hücre bölünmesi, büyümesi ve farklılaşması ile Türleri Eşeyli ve eşeysiz üreme Temel İlke Üreme canlıların yaşamsal faaliyetleriden biridir İnsanda Sperm hücresinin yumurtayı döllemesiyle olur Çiçekli Bitkilerde Eşeyli çiçekte üreme tozlaşmadan sonra döllenmeyle olur ve üreme organı çiçektir GELİŞME Doğum Öncesi İnsanda Doğum Sonrası İnsan, civciv ve kurbağa örnekleri Bebeklik, çocukluk,ergenlik, yetişkinlik, yaşlılık

2 6 Giriş Etkinlikleri Resimde insan kanında bulunan farklı şekillerdeki hücreler farklı renkler ile gösterilmiştir. Hücrelerin şekilleri sizce neden farklıdır? Düşüncelerinizi defterinize not ediniz. Ünite sonunda not aldığınız cevapları tartışınız. Hurma ağaçlarının bazıları meyve veriyor, bazıları ise vermiyor. Resimde meyve veren bir hurma ağacı görülüyor. Sebeplerini araştırınız ve defterinize not ediniz. Ünite sonunda öğrendiğiniz bilgileri kullanarak not ettiğiniz cevabınızı tartışınız. Bahçenin bir bölümüne acı biber ekilirken, diğer bölümüne tatlı biber ekilir. Bir süre sonra acı biberler arasında tatlılarına ve tatlı biberler arasında acılarına rastlanması nedendir? Düşüncelerinizi defterinize not ediniz ve ünite sonunda bu soruyu tekrar tartışınız. 78

3 HÜCRE, ÜREME VE GELİŞME Hücre,Üreme ve Gelişme Altıncı ünitede canlıların yapı taşlarını oluşturan hücreleri, insan ve diğer hayvanlarda üremeyi, canlılarda doğum ve sonrasındaki gelişmeyi, yeni doğanların bakımını ve son olarak da bitkilerde üremeyi tartışacağız. Devekuşu yumurta hücresi ile sinir hücresi dışındaki çoğu hücreler gözle görülemeyecek kadar küçüktür. Hücreleri görmek için mikroskop adlı aleti kullanırız. Mikroskop, 17. yüzyılın başlarında icat edildi. Biliminsanları mikrospkop sayesinde cisimlerin büyütülmüş görüntülerini elde edebiliyorlar. Hücre terimini ilk olarak İngiliz bilimci Robert Hooke 1665 yılında kullandı. Şişe mantarına baktığında küçük odalara benzeyen şekiller gördü ve bunlara latincede küçük oda anlamına gelen cella ismini verdi yılında ise ilk canlı hücreler görüldü ve 1839 yıllarında tüm bitkilerin ve tüm hayvanların hücrelerden oluştuğu saptandı yılında ise yeni hücrelerin eski hücrelerin bölünmesinden oluştuğu ileri sürüldü. Tüm canlılar bir ya da daha fazla hücreden oluşur. Genellikle hayvan ve bitkiler milyonlarca hücrelerin birleşmesinden meydana gelirler. Bir insan vücudunda yaklaşık olarak 1,000,000,000,000,000 (1 Katrilyon) hücre bulunur! Devekuşu Yumurta Hücresi Sinir Hücresi Mikroskop sayesinde biliminsanları hücre konusunda önemli bilgiler elde ettiler. Hücrelerin nasıl çalıştığını, yeni hücrelerin nasıl oluştuğunu, farklılaşmış hücrelerin yeni canlıların oluşması ve gelişmesini nasıl sağladıklarını anladılar. Biz de altıncı ünitede bahsi geçen konuları inceleyeceğiz. 17. Yüzyılda Tasarlanan Bileşik Mikroskop 79

4 6 6.1 A- Hücrelere Yakından Bakış Canlılar ikinci ünitede tartıştığımız yaşamsal faaliyetleri yerine getirmek için hücrelere ihtiyaç duyarlar. Hücre canlının en küçük yapı birimi olup yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirir. Hücreyi bir fabrikaya benzetebiliriz. Fabrikanın farklı bölümlerinde farklı işlemler yapılmaktadır. Aşağıdaki şekilde bir hücrede yapılan işlemler verilmiştir. Yandaki şekilde de anlatıldığı gibi hücrenin yaşamsal faaliyetlerini yerine getiren organel denilen birimler vardır. Hücre nin üç temel kısım şunlardır: 1. Hücre zarı 2. Sitoplazma 3. Çekirdek Yandaki çizimde bu kısımları bularak, görevlerini tartışınız. Protein Golgi Cisimciği Ribozom Çekirdek Mitokondri Hücre Zarı Endoplazmik Retikulum Hücre zarı hücreyi dış dünyadan ayırır. Hücre zarı seçici geçirgendir. Hücrenin içine girecek olan maddeleri seçerek geçirir, çıkacak olanları da seçerek çıkartır. Hücre zarı seçici geçirgenliği sayesinde hücre içi madde dengelerinin korunmasında önemli rol oynar. Sitoplazma tüm organelleri bulunduran saç jölesi gibi bir ortamdır. Sitoplazmada mitokondri, kloroplast ve koful gibi organeller bulunabilir. Mitokondri solunumun gerçekleştiği ve yaşam için enerji üreten organeldir. Bitki hücrelerinin sitoplazmasında kloroplast denilen ve fotosentez olayını gerçekleştiren organel vardır. Koful ise içinde sıvı çözelti depolayan bir organeldir. Çekirdek hücrenin tüm faaliyetlerini düzenleyen ve kalıtsal bilgiyi taşıyan kısmıdır. Genellikle hücrelerde bir çekirdek bulunur, fakat bu kurala uymayan hücreler vardır. Beyaz kan hücrelerinde birden fazla çekirdek bulunurken, olgun kırmızı kan hücrelerinde çekirdek yoktur. 1- Hücre kısımları ve görevleri nelerdir? 2- Hücrenin gerçekleştirdiği yaşamsal faaliyetler Nelerdir? (Ünite 2'den yararlanabilirsiniz.) 3- Solunum ve fotosentez nedir? Hücrelerimizin yenilenmesi ve sağlıklı gelişmemiz için süt ve süt ürünlerini daha çok tüketelim. Kanser hücrelerin dış etkenler ile farklılaşıp kontrolsüzce bölünmesidir. Kuzey Kıbrıs'ta her gün 1 yeni kanser vakaası kaydedilmektedir. Hücre zarı sadece mm kalınlığındadır. Deli dana hastalığı sinir hücrelerindeki kofulların büyümesiyle olur. 80

5 6.1 B- Özel Görevi Olan Hücreler Hücre,Üreme ve Gelişme Yandaki resimde kanda bulunan farklı hücreler gösterilmektedir. Kırmızı renk ile gösterilenler kırmızı kan hücrelerini, sarı renk trombositleri ve yeşil ise beyaz kan hücrelerini göstermektedir. Kırmızı kan hücreleri oksijen taşımakla görevli olup, olgunlaştıktan sonra çekirdekleri yok olur. Beyaz kan hücreleri vücudumuzu hastalıklara karşı korurlar. Trombositler ise kanın pıhtılaşmasında rol alan hücre parçacıklarıdır.hücreler gerçekleştirdikleri görevlere göre farklılaşmışlardır. Farklılaşma gelişim sırasında ortaya çıkar. Farklılaşan hücreler belirli görevlerde uzmanlaşırlar. Farklılaşmış hücrelerin şekilleri, içerdikleri ve organellerin sayıları görevleri ile ilişkilidir. çekirdek hücre çeperi. sitoplazma hücre zarı kloroplast koful Yanak içinden alınan hayvan hücresi örneği çizimi Yapraktan alınan hücre örneği çizimi Yukarıdaki şekiller hayvan ve bitki hücrelerinin genel yapılarını göstermektedir. Hayvan ve bitki hücreleri arasında da farklar vardır. Bitki hücrelerinde hücre çeperi ve kloroplast bulunurken, hayvanlarda bu yapılar bulunmaz. 1- Bitki ile hayvan hücrelerinde ortak yapılar nelerdir? 2- Bitki ile hayvan hücresindeki farklılıklar Nelerdir? 3- Farklılaşma hakkında bilgi veriniz. Biyoloji biliminin hücre ile ilgilenen alt dalına sitoloji denir. Kök hücreler farklılaşmamış hücrelerdir. Bu hücreleri hangi ortama koyarsak, oradaki hücrelere dönüşürler. Tek hücreden oluşan Amip gibi canlılar da vardır. Amipleri durgun sularda bulabilir, mikroskopla görebilirsiniz. 81

6 6 6.1 C- Üremeyi Sağlayan Hücreler Bakteriler gibi canlılar ve basit hayvanlar hücre bölünmesi ile çoğalırlar. İnsanların da içinde bulunduğu hayvanlar grubu ise üreme için özel hücrelere ihtiyaç duyarlar. Genellikle iki tür üreme hücresi vardır. Söz konusu hücrelerden küçük olanı hareket edebilir. Hareketli olan hücrelere sperm diyoruz. Kendi başına hareket edemeyen hücreye ise yumurta diyoruz. Çekirdek Sperm Hücresi Yumurta Hücresi Farklılaşmış hücrelerden sperm ve yumurta hücreleri üreme görevli hücrelerdir. erkek üreme organlarında, yumurta hücreleri ise dişi üreme organlarında üretilirler. Sperm hücreleri Hücreden Organizmaya Vücudumuzun üreme ve boşaltım gibi yaşamsal faaliyetlerini sistemler aracılığıyla yerine getiririz. Sistemler birlikte çalışan organlardan oluşur. Organlarımız ise doku dediğimiz hücre gruplarından meydana gelir. Boşaltım sistemimizi örnek olarak alırsak, böbrek ve idrar kesesi gibi organlardan oluşur. Söz konusu organlar da kas, sinir ve deri gibi dokulardan meydana gelir. Dokuları da kas, sinir ve deri hücreleri oluşturur. 1- Yukarıdaki resimde verilen insana ait sperm ve yumurta hücresini inceledikten sonra Farklarını yazınız. 2- Bakteriler ve basit hayvanlar nasıl çoğalırlar? 3- Sistem hangi birimlerden oluşur? Dizüstü bilgisayarlar dizüstünde uzun süre tutulduğunda ürettiği ısı spermlere zarar verir. İnsan yumurta hücresi bu noktadan biraz daha küçüktür. Salyangoz ve toprak solucanı gibi canlılar hem sperm hem de yumurta üretebilirler. 82

7 Hücre,Üreme ve Gelişme 6.2 A- İnsanda Üreme İnsanlarda üremenin, sperm ve yumurta hücresi aracılığı ile gerçekleştiğini belirtmiştik. İnsanlardaki üreme eşeyli üremedir. Eşeyli üreyen canlılarda genelde erkek ve dişi diye iki cinsiyet vardır. İki cinsiyetin özel üreme organları sperm ve yumurtaları üretirler. Sperm erkeklerde ergenlik döneminden sonra sürekli olarak testislerde üretilir. Dişilerde ise yumurta yumurtalıklarda üretilir ve ergenlik dönemi ile ayda bir yumurtlanır. Aşağıdaki şekilde erkek ve dişi üreme organları gösterilmektedir. Üretra Testis Penis Fallopi tüpü Döl yatağı Yumurtalık Skrotum Vajina Erkek Üreme Sistemi Yumurta Sperm Dişi Üreme Sistemi Sperm Yumurta ile Buluşunca Yeni bir canlının oluşabilmesi için döllenme olması gereklidir. Döllenme, sperm ve yumurta hücresinin birleşmesidir. İnsanlarda sperm ve yumurta dişi vücudu içerisinde buluşur; biz bu işleme iç döllenme diyoruz. Birleşme sonrasında oluşan döllenmiş yumurta hücresi yeni canlının ilk hücresidir. İlk hücre bölünerek gelişir ve yeni organizmayı oluşturur. Yandaki resimde bir spermin yumurta yüzeyinden içeriye girmek üzere olduğu an gösterilmektedir. İki hücre buluşacak, çekirdeklerindeki bilgiler birleşecek ve yeni canlının ilk hücresi anne ve babadan gelen bilgileri içerecektir. Spermin, Yumurta ile buluşması 1- Eşeyli üreme nedir? 2- Döllenme ne demektir? 3- Erkek ve dişilerdeki üreme hücreleri nerede üretilir? Üreme organlarımızın sağlığı için pamuklu iç çamaşırları ve hava alabilen, sıkı olmayan giysiler giyelim. Eşeysiz üremede canlı kendisinin ikizlerini oluşturur. Kara yosunu gibi canlılar hem eşeyli hem eşeysiz üreyebilir. Tüp bebek teknolojisinde sperm ve yumurta dış döllenme ile döllenir. 83

8 6 6.2 B- Tek Hücreden Doğuma Kadar Olan Gelişme Döllenen yumurta, yumurta kanalından döl yatağına (rahim) doğru hareket eder ve oraya yerleşir. Doğuma kadar olan gelişimini döl yatağında gerçekleştirir (6.2 A' ya bakınız.) İlk hücre bölünerek embriyo adını alır. 12 hafta sonra ise fetus diye adlandırılır. 38 hafta (9 ay) boyunca döl yatağının sıcak ve güvenli ortamında bir sıvı bölme içerisinde gelişir. Dokuz ay boyunca bebek göbek bağı aracılığı ile anneden oksijen ve besin alır. Aşağıdaki şekilde 38 hafta boyunca gelişimin değişik evreleri görülmektedir. Gerçek boyutu 0,1 mm Gerçek boyutu 2,5 cm Gerçek boyutu 50 cm 1 Günlük 8 Haftalık 36 Haftalık (Yeni Doğmuş) Doğum Doğum öncesi genellikle bebek annenin döl yatağında yandaki şekildeki gibi durur. 9 ay sonra anne doğum sancısı geçirir. Doğum sancısı boyunca döl yatağında kasılmalar olur. Döl yatağının girişi genişler ve bebeğin içinde bulunduğu sıvı bölmeyi saran zar yırtılır. Sancılar daha da sıklaşmaya ve kuvvetlenmeye başlar ve bebek, anne vücudundan dışarıya itilir. Doğum Öncesi Bebeğin Anne Rahmindeki Duruş Şekli 1- Yumurta nerede oluşur ve döllenir? 2- Döllenmiş yumurta nerede gelişir? 3- Embriyo ve fetus kelimelerini açıklayınız. Hamilelik boyunca annenin sigara ve alkol kullanması, veya yanında sigara içilmesi bebeğin gelişimini kötü yönde etkiler. Döllenme olmamışsa, döllenmemiş yumurta vücuttan adet dönemi kanaması ile atılır. Hamilelik boyunca adet dönemi görülmez. Doğum sırasında bebeğin ilk ağlaması ilk nefes alışıdır. 84

9 6.2 C- İnsanda Doğum Sonrası Gelişme Hücre,Üreme ve Gelişme Doğum sonrasında dünyaya gelen bebek, gelişimini hızla sürdürür. İnsanın gelişim dönemleri ve özelikleri şunlardır: Bebeklik: Bebeklik döneminde bebek tamamıyla bağımlıdır. Bebeğin anne sütü emmesi çok yararlıdır. Anne sütü ile beslenen bebek hastalıklara karşı direnç kazanır ve gelişmesi için enerji sağlar. Bir yıl boyunca vücudunu kontrol etmeyi, emeklemeyi, yürümeyi, ellerini kullanmayı ve bazı sözcükleri söylemeyi öğrenir. Bebeklik döneminde gelişim çok hızlıdır. Çocukluk: Çocukluk döneminde insanın ince kasları ve vücut koordinasyonu gelişir. Konuşmayı, koşmayı, yemek yemeyi, giyinmeyi çocukluk döneminde öğrenir. Çevresindeki olayları merak eder. Ergenlik: Ergenilik döneminde insan vücudu büyük değişimler geçirir. Kız ve erkek çocuklarda değişimler farklılık gösterir: Erkeklerin sesleri çatlamaya ve kalınlaşmaya, vücutları tüylenmeye başlar ve omuzları gelişir. Erkekler sperm üretimine başlarlar. Kızlarda ise göğüsler büyür, vücutta tüylenmeler başlar ve kalça kısmı genişler. Yumurta üretimi ve salgılanmasıyla adet döngüsü dediğimiz mensturasyon başlar. Ergenlik döneminde üreme organlarımızdaki değişiklikler sebebiyle hormon seviyeleri değişir ve kilo alabiliriz. Sivilcelenme ve ses değişikliği gibi durumlar ortaya çıkar. Vücudumuzun çok büyük değişikliklere alışması zaman alacaktır. Ergenlik döneminde karşılaşacağımız sorunlar geçicidir. Yetişkinlik: Vücudumuzdaki değişimler dengelenmiştir. Üreme için yeterli olgunluğa ulaşırız. Yaşlılık: Yaşlılıkta hücre yenilenmesi azalır ve yavaşlar. Dişilerde yumurta üretimi durur erkekler ise sperm üretimi azalır. Bebeklik Çocukluk ve Yetişkinlik Ergenlik Yaşlılık 1- Siz hangi gelişim dönemindesiniz? Yaşadığınız zorluklar nelerdir? 2- Yaşlılık döneminin özelikleri nelerdir? 3- Arkadaşlarımızın yaşadıkları ergenlik döneminde kendilerini iyi hissetmeleri için Onlara nasıl yaklaşabiliriz? Yaşlılarımız kendilerini toplumdan dışlanmış hissederler. Onlarla ilgilenelim ve onlara sabırla yaklaşalım. Her 10 kız öğrenciden 1'i ergenlik döneminde kilo almaktan strese girmekte ve yetersiz beslenmeden dolayı hasta olmaktadır. Sigara, uyukusuzluk, sağlıksız beslenme, vücut temizliğine önem vermeme ve hastalıklar gelişimimizi engeller. Menopoz (yumurta üretiminin durması) sadece insan dişilerinde olur. 85

10 6 6.2 D- Diğer Hayvanlarda Üreme ve Gelişme Farklı canlıların embriyoları birbirlerine şu açılardan benzerler: Döllenmiş bir yumurtanın bölünmesiyle gelişirler. Gelişmek için oksijen ve besine ihtiyaç duyarlar. Gelişme sıvı bir ortam içerisindedir. Canlıların embriyoları aşağıda belirtilen özelikler bakımından farklı olabilirler: Embriyoların bir kısmı yumurta içerisinde dış ortamda gelişirler. Diğerleri ise anne vücudunda gelişir ve geliştikten sonra doğarlar. Bazı embriyolar besini yumurta sarısından alır. Embriyoların ihtiyacı olan oksijen de yumurta katmanlarını geçerek onlara ulaşır. Bir kısım embriyo ise besin ve oksijeni anne kanından alırır. Bazı embriyolar gelişip genç canlıyı oluşturur; fakat çoğu böcek ve kurbağa embriyoları önce larvaya (kelebek, kurtçuk ve tadpol) sonra da başkalaşım geçirerek genç canlıya dönüşürler. Başkalaşım bir canlı larvasının büyük değişiklikler geçirerek çok farklı bir genç canlıya dönüşmesidir. Tavuk, Kurbağa ve İnsanın Gelişim Evreleri 1- Farklı canlıların embriyoları birbirlerine hangi açılardan benzerler? 2- Başkalaşım geçiren canlılara örnek bulup yazınız. 3- Embriyo gelişimi iki farklı ortamda olabilir. Bunları açıklayınız. Yaz aylarında ülkemizin plajlarına yumurtlamaya çıkan deniz kaplumbağaları geceleri yumurtlarlar. Plajları arası kullanmayalım. Plaj yanında konaklayacaksak kesinlikle ışık kullanmayalım ve ses yapmayalım. 86 Döllenmeden sonra doğuma kadar olan süreye hamilelik süresi diyoruz. Farklı canlılar için hamilelik süreleri şöyledir: Tavuklar için 21, kediler için 61, insanlar için 267, filler için 645, eşekler için 374 gündür. Marketten satın aldığımız yumurtalar döllenmemiş de olabilir. Kanguru gibi keseli hayvanlarda yavru yarı gelişmiş olarak doğar, gelişimini kese içerisinde sürdürür.

11 6.2 E- Yeni Doğanların Doğal Bakımı Hücre,Üreme ve Gelişme Balık, kurbağa ve sürüngenlerde yeni doğanların doğal bakımı: Genç canlılar tehlikeli bir dünyada büyürler. Bakım ve korunmaları için sadece ailelerine güvenemezler. Çoğu balık, kurbağa ve sürüngenler yalnız başlarına gelişirler. Aileleri onlara bakmaz ve korumaz. Genelde anne döllenmiş yumurtasını kendi başına gelişmek üzere yumurtlar. Gelişmek sadece şansa kalmıştır. Çoğu genç canlı ya ölür ya da başka canlıların besini olur. Bazı sürüngenler yumurtalarını yuvalara koyarak veya toprakta açtıkları deliklere bırakarak korumaya çalışırlar. Sadece Afrika timsahı gibi birkaç tür yumurtalarını bekler ve korur. Kuş ve memeli hayvanlarda yeni doğanların doğal bakımı: Genç kuşlar ve memeliler hayatta kalabilmek için bakıma ihtiyaç duyarlar. Kuş ve memeliler az sayıda yavru doğurduğu için bakımları daha kolaydır. Kuşlar önce yumurtalarını sonra da yeni doğan yavrularını korur ve beslerler. Memeliler ise yavrularını korur ve beslerler. Erkek imparator penguen, anne penguen beslenmek için yuvadan ayrıldığında, yumurtayı ayağında kanatlarına sararak taşır. Yumurtada gelişen yavrunun donup ölmemesi için açlık içerisinde anne geri dönene kadar yumurtayı yanından ayırmaz. 1- Balık, kurbağa ve sürüngenlerde yeni doğanların doğal bakımı hakkında bilgi veriniz. 2- Sizce penguen yumurtası neden yere bırakılmıyor? 3- Neden bir alabalık çok fazla sayıda Yumurta yumurtluyor? Evcil hayvanlar bakım ve sorumluluk ister. Bakımını üstlenemeyeceğimiz ve sorumluluğunu alamayacağımız evcil hayvanları almayalım. Hayvanların sadece %0.1'i yavrularına bakar. Yavrularına bakmayan canlılar yılda çok fazla sayıda yavru doğururlar: Alabalık 6 milyon, kurbağa , kuş 12, deniz kaplumbağası 150 yumurta doğururlar. Akdeniz foklarından dünyada 2004 yılında sadece 500 tane kaldığı bildirilmiştir. Akdeniz foklarında anne ve bebeği arasındaki bağ çok güçlüdür. 6 ile 14 haftalığa kadar bakıma ihtiyaçları vardır. Stresli ortamlarda bebek ve anne arasındaki bağ kopar ve bebeğin hayatı tehlikeye girer. 87

12 6 6.3 A- Çicekli Bitkilerde Üreme ve Gelişme B A Çiçek bir çiçekli bitkinin eşeyli üreme organıdır. Bitkinin çiçeğini koparırsak, üremesini etkilemiş oluruz. Çiçek genellikle hem erkek hem de dişi üreme organlarını bulundurur. Erkek ve dişi üreme hücreleri de söz konusu organlarda oluşur. Yandaki resimde bir çiçek görülmektedir. Resimde A harfiyle gösterilen, bitkinin dişi üreme organı ve B harfiyle gösterilen de erkek üreme organıdır. A 'da yumurtalar üretilirken, B'de polenler üretilir. Çiçeğin üremesi iki adımda gerçekleşir: B 1. Tozlaşma A 2. Döllenme Çiçek Kesiti Tozlaşma Erkek üreme organında oluşan polenlerin dişi üreme organına konmasına tozlaşma diyoruz. Çiçekte oluşan polenler, aynı çiçeğin üzerine konabileceği gibi farklı bir çiçeğe de konabilir. Tozlaşmaya böcekler ve rüzgar gibi aracılar da yardımcı olur. Bazı çiçeklerde sadece dişi, bazılarında ise sadece erkek üreme organı da bulunabilir. Hurma ağaçlarının bazıları erkek ve bazıları dişidir. Erkek hurma ağacının çiçekleri sadece erkek üreme organını, dişi hurma ağacının çiçekleri ise dişi üreme organını içerir. Kuzey Kıbrıs'ta hurma ağacının tozlaşmasında insanlar rol oynar. Bilir kişi erkek ağaçtan kopardığı çiçekli dalını, dişi ağaç üzerine serper ve tozlaşmanın gerçekleşmesini sağlar. Arı yolu ile tozlaşmakta olan böğürtlen çiçeği Döllenme Tozlaşma sonrasında polen içerisinde bulunan erkek üreme hücresi polen borusu aracılığıyla yumurta ile buluşur. Döllenmiş yumurta embriyo olur. Embriyo gelişerek tohumu oluşturur. Meyveyi embriyoyu içerisinde bulunduran dişi üreme organı bölümü oluşturur. 1- Çiçek nedir? 2- Bitkilerde üreme nasıl olur? Adımları ile anlatınız. 3- Polen bir çiçekten diğerine nasıl gidebilir? Çiçek bir bitkinin üremesi için gereklidir. Orkide gibi türlerinin çiçeklerini kesmek onların çoğalmasını etkiler. Renkli taç yapraklara sahip çiçekler böcekler, çimler ise rüzgar aracılığıyla tozlaşırlar. Eğer bir tür bitkinin polenleri farklı bir bitkiye konarsa, polenler ölür. 88

13 6.3 B- Tohumdan Bitkiye Gelişme Hücre,Üreme ve Gelişme Döllenme gerçekleştikten sonra, çiçeğin çoğu bölümleri solar ve ölür. Döllenmiş olan yumurta hücreleri ise yumurtalıkta gelişmeye devam eder ve Gabbar Çiçeği Gabbar Meyvesi Gabbar Meyvesi Kesiti tohumu oluşturur. Her tohum içerisinde embriyo, besin deposu ve koruyucu tohum kabuğu bulunur. Tohumu içerisinde bulunduran yumurtalık da gelişerek meyveyi oluşturur. Mevye içerisinde tohum bulunduran gelişmiş yumuratlıktır. Tohum Tohumların Yayılması Tohumların yayılması çok önemlidir çünkü yan yana büyüyen bitkiler, besinleri ve suyu paylaşacaklarından yaşam şansları azalır. Tohumlar rüzgar, hayvanlar aracılığıyla veya kendi kendilerine yayılırlar. Yandaki resimlerde farklı aracılar ile yayılan tohumlar gösterilmiştir. Resimleri inceleyerek kendi kendine, hayvanlar ve rüzgar aracılığı ile yayılan tohumların fiziksel özeliklerini not ediniz. Kendi Kendine Yayılan Rüzgar Aracılığıyla Yayılan Çimlenme Yeterli ısı, su ve oksijen olduğunda tohumlar çimlenir. Tohum, içerisinde çok az su bulundurur ve bu şekilde uzun süre çimlenmeden kalabilir. Çimlenme aşamaları aşağıdaki çizimde gösterilmiştir. Hayvanlar Aracılığıyla Yayılan Hayvanlar Aracılığıyla Yayılan Hayvanlar Aracılığıyla Yayılan 1- Tohumun bölümleri nelerdir? 2- Meyve nedir? 3- Çimlenme için ne gereklidir? 4- Rüzgar aracılığı ile yayılan tohumların fiziksel özelikleri nedir? Tarım ilaçları doğru kullanılmadığında doğaya ve insan sağlığına büyük zarar verir. Çilek gerçek bir meyve değildir. Dış kabuğundaki siyah noktalar gerçek çilek meyvesidir. İncir de gerçek meyve değildir. Girne Kalesi'nde bulunan MÖ 300 yılına ait batık gemi bozulmamış şekilde duran tohumlar durmaktadır. 89

14 6 6.3 C- Çiçekli Bitkilerin Albenisi Çiçekler, böcek, kuş ve yarasa gibi hayvanlar tarafından tozlaşırlar. Sizce böcek, kuş ve yarasa gibi hayvanları çiçeklere çeken nedir? Bu bölümde çiçeklerin albenisi konusunu işleyeceğiz. Kuşlar tarafından tozlaşma Kuşlar kırmızı rengi çok iyi görürler. Kuşlar aracılığıyla tozlaşan bitkilerin kırmızı çiçekleri vardır. Yandaki bitki kuşlar tarafından tozlaşır. Böcekler tarafından tozlaşma Çin Gülü Böcekler çoğu rengi çekici bulurlar. Kırmızı rengi böceklerden sadece kelebekler ve güveler görebilir. Böcekler genellikle kokulu çiçekleri tozlaştırırlar. Kokuların onlara besinlerini hatırlattığı düşünülür. Kum Zambağı Yol işaretleri Çiçekler üzerindeki desenler nektarın nerede olduğunu işaret eder. Nektar çiçek tarafından oluşturulan kokulu şekerli sudur. Orkide 1- Neden böcekler ve kuşlar gibi hayvanlar çiçekleri ziyaret ederler? 2- Sizce yarasaları bir çiçeğin rengi mi, kokusu mu çeker? 3- Nektar nedir? Bitkilerin tozlaşmasında çok önemli rolleri olan böcek ve kuşları koruyalım. 90 İngiliz Fulu Orkidelerin ürettiği koku o kadar kuvvetlidir ki oradan geçen arılar bayılır ve çiçeğin içerisine düşer. Polenlere bulaşan arı, başka orkidelere polenleri taşır. Hanımeli ve Pakistan Geceleri diye bilinen ve akşamları kokan çiçekler geceleri dolaşan güveler tarafından tozlaşırlar.

15 TEST 6 Hücre,Üreme ve Gelişme 1. Tohumlar bitkinin hangi kısmından gelişir? a. Çiçek b. Yaprak c. Gövde d. Kök 2. Dokular canlılarda bulunur. Dokuları nasıl tanımlarız? a. Benzeri yapı ve özellikleri olan hücre grubudur. b. Yapıları ve özellikleri farklı olan hücre grubudur. c. Hücre içerisinde bulunan organellerdir. d. Hücre zarı dokulardan oluşur. 3. Erkek canlılarda sperm çok sayıda üretilirken, dişilerde çok az sayıda yumurta hücresi üretilmesi sizce neden olabilir? 4. Resimde bir deniz kaplumbağasının yumurtaları görülmektedir. Sizce neden bir deniz kaplumbağası bu kadar fazla yumurta bırakır? 5. Neden farklılaşmış hücrelere ihtiyaç duyarız? Örneklendiriniz. 6. İnsanda eşeyli üreme konusunu göz önünde bulunundurarak annenize ve babanıza benzeme sebeplerinizi not alınız. 7. Hamilelik dönemininde insan gelişimini detayları ile anlatınız. Bu dönemde nelere dikkat edilmesi gerektiğini velilerimize soralım ve yazalım. 8. Ailenizde sizden farklı gelişim döneminde olan biri ile röportaj yapınız. 9. Taç ve çanak yapraklarının bitki üremesine katkısını araştırınız. 10. Resimlerde gösterilen tohumlar sizce nasıl yayılırlar? A B C D 11. Bahçenizde veya evinizde bulunan bir çiçekli bitkinin ismini yazıp, çiçeğini tarif ediniz. Sizce bu çiçek nasıl tozlaşır? Neden? 91

16 6 Çoklu Zeka Etkinlikleri Çiçekler konusunda resimli sözlük hazırlayınız. Büyük çiçek veren bir bitkiyi (örneğin çin gülü, zambak) ikiye ayırarak inceleyebilir ve çiçeği oluşturan birimleri resimleyerek kağıt üzerine yerleştirebilirsiniz. Çiğ tavuk yumurtasını çukurca bir tabak içerisine yerleştiriniz. Dikkatlice kırarak yumurtayı açınız. Tavuk embriyosunun geliştiği bu ortamı inceleyerek ve resimleyerek hakkında bir pano hazırlayınız. Tavuk Yumurtasına Yakından Bakış Çiçek: Çiçekli bitkilerin üreme organı Not:Ünitedeki tüm ilke ve terimler için resimli bir sözlük hazırlayabilirsiniz. Hareketler zinciri ile farklı gelişim dönemlerindeki insanların özeliklerini anlatınız. Ünitedeki farklı kavram veya ilkeleri de kullanabilirsiniz. Bir grup oluşturup uzman hücreler hakkında işbirliği yaparak proje hazırlayınız. Projenin Adı: Hazırlayanlar: Projenin Amacı: Kullanılan Materyal ve Yöntemler: Sonuçlar: Bir Sonraki Adımlar: Not:Ünitedeki tüm ilke ve terimler için proje hazırlayabilirsiniz. 92

17 Çoklu Zeka Etkinlikleri Hücre,Üreme ve Gelişme Hücre, üreme ve gelişme hakkında neler öğrendiğinizi ve neler hissetiğinizi yazınız. Bir şarkının sözlerini değiştirip bir çiçeğin tozlaşmasından başlayarak, meyvenin ve sonra tohumun oluşumu ve dağılması sürecindeki ilke ve kavramları anlatınız. Hücreler Hakkında Öğrendiklerim: Hücreler Hakkında Hissettiklerim: Üreme Hakkında Öğrendiklerim:. Üreme Hakkında Hissettiklerim: Gelişme Hakkında Öğrendiklerim:. Gelişme Hakkında Hissettiklerim: Şarkı Adı:. Söz yazarı: Sözleri:.. Not: Ünitedeki tüm ilke ve terimler için şarkı sözü yazabilir veya beste yapabilirsiniz. Döllenmeden doğuma kadar olan insan gelişim sürecini bir karton üzerinde kolaj şeklinde anlatan bir şema meydana getiriniz. İnsan gelişimini yumurtadan çıkan civciv ve kurbağa embriyolarının gelişimlerini kıyaslarak farklılık ve benzerlikleri tablo halinde yazın. Döllenmeden yaşlılığa insan Sperm yumurtayı döllemesi gösteren resim yapıştırınız. Farklılıklar * İnsan doğar * Kurbağa yumurtadan çıkar * Civciv yumurtadan çıkar Benzerlikler Ergenlik döneminde insan resmi yapıştırınız Çoçuk resmi yapıştırınız. Not:Ünitedeki tüm ilke ve terimler için şema oluşturabilirsiniz. Not:Ünitedeki tüm ilke ve terimler için benzerlik ve farklılık tablosu oluşturabilirsiniz. 93

18 NOTLAR

4.Kofulları büyük ve az sayıdadır. Kofulları küçük ve çok sayıdadır

4.Kofulları büyük ve az sayıdadır. Kofulları küçük ve çok sayıdadır Hücre: *Canlıları oluşturan birimlere hücre adı verilir. * Hücrenin varlığının ve özelliklerinin bilinmesi mikroskobun bulunmasıyla başlamıştır. İlk kez Robert Hooke yaptığı basit mikroskopla şişe mantarının

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

GELİŞME. Hücre. Canlıların

GELİŞME. Hücre. Canlıların CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME ve GELİŞME Hücre Canlıların solunum, boşaltım, büyüme ve beslenme gibi yaşamsal işlevlerini sürdürebilen en küçük parçasınaa hücre denir. Gelişmişş yapıdaki canlıların hücreleri

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT Dünyamızda milyonlarca tür canlının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar kedi, köpek, aslan, yılan, böcek, kuş gibi hayvanlar, elma, meşe, erik,

Detaylı

TEST -1. 6. Sınıf Soru Bankası IİIS I. c > r s Hücrede, besin maddesi bulunuyor mu?

TEST -1. 6. Sınıf Soru Bankası IİIS I. c > r s Hücrede, besin maddesi bulunuyor mu? TEST -1 1. Hücre zarının sahip olduğu özeliklerle ilgili olarak, aşağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır? 4. Gelişmiş yapılı canlılardaki hücreler, bitki hücresi ve hayvan hücresi olarak iki gruba

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu:

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu: MAYOZ BÖLÜNME Mayoz-1 evreleri: Mayoz bölünme homolog kromozomların ve kardeş kromatidlerin ayrılmasını sağlayan ardışık iki bölünme bütünüdür. Homolog kromozomların ayrılmasına neden olan birinci evreye

Detaylı

ÜNİTE I: CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME, GELİŞME A. HÜCRE 1. Yaşamın Temel Birimi Hücreye Yolculuk

ÜNİTE I: CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME, GELİŞME A. HÜCRE 1. Yaşamın Temel Birimi Hücreye Yolculuk ÜNİTE I: CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME, GELİŞME A. HÜCRE 1. Yaşamın Temel Birimi Hücreye Yolculuk terliksi hayvan (paramesyum) ve mavi yeşil algler tek hücreli canlılardır. Çevremizdeki varlıklar canlı ve cansız

Detaylı

f t 1. UNITE Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme

f t 1. UNITE Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme f t 1. UNITE Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme CANLILIĞIN TEMELİ: HÜCRE Kazanımlar Bu bölümü bitirdiğimde; Hayvan hücreleri mikroskop ile incelendiğinde hücre şekillerinin genelde yuvarlak olduğu gözlenir.

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

7- Aşağıdakilerden hangisi hayatsal olayların tümünün gerçekleştiği canlının yapı birimidir? A-Kloroplast B-Mitokondri C-Hücre D-Doku

7- Aşağıdakilerden hangisi hayatsal olayların tümünün gerçekleştiği canlının yapı birimidir? A-Kloroplast B-Mitokondri C-Hücre D-Doku HÜCRE TEST 1- Aşağıdakilerden hangisi hücre zarının özelliklerinden değildir? A-Canlıdır B-Esnektir C-Tam geçirgendir D-Seçici geçirgendir 2- Aşağıdakilerden hangisi hücreye alınacak maddeleri kontrol

Detaylı

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU EMBRİYOLOJİ VE GENETİK 1 DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU 2/16 EMBRİYOLOJİ NEDİR? Embriyoloji; zigottan, hücreler, dokular, organlar ile tüm vücudun oluşmasına kadar geçen ve doğuma kadar devam

Detaylı

Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek)

Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek) KONU 10. ÜREME VE GELİŞME I. Bitki Hücrelerinde Üreme ve Gelişme: Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek) Yöntem: Rosa sp. ve Lilium sp. tam çiçeğinden alınan enine

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar.

ayxmaz/biyoloji Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar. Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar. çiçek kısımları ve görevleri : Çanak yaprak :tomurcuk açılana kadar koruma. Taç yaprak : böcekleri

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Ergenlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Nelerden konuşacağız? Ergenlik nedir? Ergenlik sürecinde vücutta nasıl değişiklikler olur? Üreme organları nelerdir ve nasıl

Detaylı

Karıncalar. Karıncaların vücutları diğer böceklerde olduğu gibi üç kısımdan oluşur: 1. baş 2. göğüs 3. karın (kuyruk kısmı) baş (Kopf)

Karıncalar. Karıncaların vücutları diğer böceklerde olduğu gibi üç kısımdan oluşur: 1. baş 2. göğüs 3. karın (kuyruk kısmı) baş (Kopf) Karıncalar Karıncalar, böcekler familyasına aittirler. Dünyada on binin üzerinde karınca türü vardır. Avusturya da ise yüz karınca türüne rastlanır. Organize koloniler (gruplar) halinde, toprağın altında

Detaylı

Sınav Süresi 85 Dakikadır

Sınav Süresi 85 Dakikadır Sınav Süresi 85 Dakikadır ŞEFKAT İMFO 6. SINIF SORU KİTAPÇIĞI ORTAOKUL 6. SINIF SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2014 6.SINIF FEN SORULARI 1. Bir devredeki ampul parlaklığının iletkenin kesit alanına bağlılığını

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK)

GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK) GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK) ERGENLİK ÇAĞI: Ergenlik; çocuk ile gelişmesini tamamlamış insan arasında bir geçit gibidir. Bu dönemdeki belirtiler özellikle cinselliğin bedene yansımasıyla başlar, gövdenin bu

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Mustafa Kemal ALTUNOĞLU

Yrd.Doç.Dr. Mustafa Kemal ALTUNOĞLU Yrd.Doç.Dr. Mustafa Kemal ALTUNOĞLU Şekil 6.1 Angiospermlerin çoğunda görülen olgun bir embriyo kesesi diyagramı. Kalın çizgi hücre çeperinin varlığını göstermekte (VVillemse ve van VVent, 1984). BÖLÜM

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ SORU 1: A türüne ait bir bitki (Yaprakları koparılmış) B türüne ait bir bitki (Yapraklı) cam fanus cam fanus su su Ortam sıcaklığı 10 C Ortam sıcaklığı 25 C Bir araştırmacı,

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Döllenmiş yumurta fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal gelişim ve kişilik gelişiminin bilimsel incelemesi Gelişim psikolojisinin başlıca

Detaylı

Dryocosmus kuriphilus(kestane gal arısı)sürvey Talimatı. Dryocosmuskuriphilus(Yasumatsu) (Kestane gal arısı)

Dryocosmus kuriphilus(kestane gal arısı)sürvey Talimatı. Dryocosmuskuriphilus(Yasumatsu) (Kestane gal arısı) Dryocosmus kuriphilus(kestane gal arısı)sürvey Talimatı Zararlı Organizma Dryocosmuskuriphilus(Yasumatsu) (Kestane gal arısı) Sınıf: Insecta Takım: Hymenoptera Familya:Cynipidae Tanımı Konukçuları Zarar

Detaylı

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

İNSANDA ÜREME SİSTEMİ

İNSANDA ÜREME SİSTEMİ Bild: commons.wikimedia.org public domain BY CDC Mysid Bild: commons.wikimedia.org GNU free documentation BY Elf Sternberg İNSANDA ÜREME SİSTEMİ İnsanlar, diğer omurgalılar gibi çoğalırlar. Bir kadının

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM ÜNİTE 1 VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ - 1 Ad :... Soyad :... Vücudumuzu ayakta tutan, hareket etmemizi sağlayan ve bazı önemli organları koruyan sert yapıya iskelet denir. İskelet

Detaylı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN Döl almaşı Angiospermlerde; Baskın döl sporofit, Gametofit indirgenmiş, Sporofit üreme yapısı olan çiçeği oluşturur. Ovaryum

Detaylı

A R I C I L I K MİLLİ EKONOMİNİN TEMELİ ZIRAATTIR. KEMAL ATATÜRK

A R I C I L I K MİLLİ EKONOMİNİN TEMELİ ZIRAATTIR. KEMAL ATATÜRK A R I C I L I K MİLLİ EKONOMİNİN TEMELİ ZIRAATTIR. KEMAL ATATÜRK ARILARIN BİYOLOJİK EVRELERİ: Yumurta : Petek üzerinde işçi arılar için yapılmış gözler küçük, döllenmemiş yumurtadan oluşan erkek arıların

Detaylı

Canlılar aleminin sınıflandırılması

Canlılar aleminin sınıflandırılması On5yirmi5.com Canlılar aleminin sınıflandırılması Canlılar bitkiler, hayvanlar, mantarlar ve mikroskobik canlılar olmak üzere sınıflandırılır. İşte ayrıntılar... Yayın Tarihi : 15 Kasım 2012 Perşembe (oluşturma

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur.

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur. ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım Üreme: Canlıların kendilerine benzer bireyler oluşturarak nesillerini devam ettirmeleri olayı üreme olarak adlandırılır. Üreme olayı;

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2012. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Üç yanlış cevap bir doğru cevabınızı iptal edecektir.

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2012. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Üç yanlış cevap bir doğru cevabınızı iptal edecektir. S O Fezalar ğitim urumları SO atematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı (25 ŞUB, CURS) 2 0 1 2 6. SINIF ÇILLR Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. atematik bölümünün cevaplarını optik formdaki

Detaylı

Çayın Bitkisel Özellikleri

Çayın Bitkisel Özellikleri Çayın Bitkisel Özellikleri Bir asırlık bir ömre sahip bulunan çay bitkisi doğada büyümeye bırakıldığında zaman bir ağaç görünümünü alır. Görünüş itibarı ile dağınık bir görünüm arz eden bitki yapısı tek

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. ÖEM ORTAK SIAVI KASIM 1 Saat: 9. FE VE TEKOLOJİ 1. Canlıların belirli çevre koşullarında yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özellikleri sayesinde ortama uyum sağlamasına adaptasyon

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji MİTOZ -. Ünite 6. Deniz yıldızının kopan parçasının yenilenmesi (onarım), ağaç gövdesinin büyümesi (büyüme) ve zigotun embriyoya dönüşmesi mitoz bölünme ile gerçekleşirken insanlarda yumurta hücresinin

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlı vücudunu oluşturan karakterleri üremeyle nesilden nesile aktarılmasını inceleyen kalıtım birimine genetik denir. Anne ve babadan gelen eşey hücreleri zigotu oluşturur. Bu hücrelerle birlikte gelen

Detaylı

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III 1) Bir gemiden deniz dibine gönderilen sesin yankısı 8 saniye sonra duyulmaktadır. Sesin sudaki hızının saniyede 1250 m olduğu bilindiğine göre denizin derinliği kaç metredir? A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000

Detaylı

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Bitkilerin Yapısı Biyoloji Ders Notları A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Karasal bitkiler iki organ sistemine sahiptir. Toprakların su ve mineral alınmasını sağlayan toprak altı kök sistemi ve gövde,

Detaylı

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI Aile nedir? Toplum içindeki en küçük sosyal kurumdur. Çekirdek aile Ana, baba ve çocuklardan oluşur. Geniş aile ise çeşitli akrabalardan oluşur. Aile kurumunun

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI DİSİPLİN/ GELİŞİM ALANI: UZUN DÖNEMLİ AMAÇ: - Vücudumuz bilmecesini çözelim - Maddeyi tanıyalım - Kuvvet ve hareket - Işık ve ses - Canlılar dünyasını

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Vücudumuzda aynı anda birçok karmaşık olayın birbirleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleşmesi denetleyici ve düzenleyici sistemler tarafından sağlanır. Denetleyici ve

Detaylı

BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ

BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ CANLILIK HÜCREYLE BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ Şehit Polis İsmail Özbek Orta Okulu Melisa B. ALADAĞ & Bersu PAŞA 245 256 6/C 1 HÜCRE Hücre, çok hücreli canlılardaki en küçük yaşam birimidir. Canlının

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

PENGUEN GRUBU MART AYI BÜLTENİ SİNCAPLAR TEMASI DÜNYA SU GÜNÜ ORMAN HAFTASI YAŞLILAR HAFTASI DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ

PENGUEN GRUBU MART AYI BÜLTENİ SİNCAPLAR TEMASI DÜNYA SU GÜNÜ ORMAN HAFTASI YAŞLILAR HAFTASI DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ PENGUEN GRUBU MART AYI BÜLTENİ SİNCAPLAR TEMASI DÜNYA SU GÜNÜ ORMAN HAFTASI YAŞLILAR HAFTASI DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ Sincapları tanıdık. Sincapları gözlemledik. Hayvan türlerini isimlendirdik. Hayvanların

Detaylı

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir CANLILIK HÜCREYLE BAŞLAR 1- Canlıların Ortak Özellikleri : Çevremizdeki varlıklar canlı ve cansız varlıklar olarak iki grupta toplanırlar. Cansız varlıklar katı, sıvı ve gaz halindeki maddelerden oluşur.

Detaylı

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri On5yirmi5.com Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir. Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle

Detaylı

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Kadın ve erkek üreme sistemi dölün üretilmesi amacı ile özelleşmiş özel organlardan oluşmaktadır. Bazı üreme organları cinsiyet hücrelerini üretir, diğerleri

Detaylı

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir.

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir. Embriyoloji, genel anlamıyla canlıların oluşmasını ve gelişmesini inceleyen bir bilim dalıdır. İnsan ve memeli hayvanların doğumdan önceki, kanatlı hayvanların ise kuluçka dönemindeki hayatını inceler.

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 ZEYTİN

Detaylı

ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2015 4.SINIF FEN SORULARI

ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2015 4.SINIF FEN SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2015 4.SINIF FEN SORULARI 1. 3. Petrol yer altından çıkarılan doğal bir üründür. I.Dünya nın en sıcak yeridir. II.Dünya nın en kalın katmanıdır. III.Yer kabuğunun altında bulunan katmandır.

Detaylı

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI 1. Aşağıdaki iskeletin temel bölümlerinin isimlerini yazınız. İskeletin temel bölümlerinin görevlerini belirtiniz. ( 10 puan) Bölümleri

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz Doğru Yanlış 1 Bir canlıya omurgalı ya da omurgasız demekle sistematik birimde şubesini belirlemiş oluruz. 2 Virüslerde DNA ya

Detaylı

ARILAR. Arıların yaşadıkları yere arı kovanı denir. Her kovanda yaklaşık 50.000 (elli bin) arıdan oluşan bir arı kolonisi yaşar.

ARILAR. Arıların yaşadıkları yere arı kovanı denir. Her kovanda yaklaşık 50.000 (elli bin) arıdan oluşan bir arı kolonisi yaşar. ARILAR Arıların yaşadıkları yere arı kovanı denir. Her kovanda yaklaşık 50.000 (elli bin) arıdan oluşan bir arı kolonisi yaşar. Böyle bir kovan içinde farklı arılar farklı görevleri yerine getirmek zorundadır.

Detaylı

TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ. Nihan Demirkasımoğlu

TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ. Nihan Demirkasımoğlu TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ Nihan Demirkasımoğlu 1 İçerik Sistem Kuramları Eğitime Sistem Yaklaşımı Eğitim sisteminin Alt Sistemleri Bu konu, Başaran ve Çınkır ın (2012) Türk Eğitim Sistemi ve

Detaylı

Sınav : FEN BİLGİSİ ÖĞ. Yarışma Sınavı. 4 Levha halindeki bir metal tel haline getirildiğinde; A ) Yalnız II B ) C ) D ) E ) A ) B ) C ) D ) A )

Sınav : FEN BİLGİSİ ÖĞ. Yarışma Sınavı. 4 Levha halindeki bir metal tel haline getirildiğinde; A ) Yalnız II B ) C ) D ) E ) A ) B ) C ) D ) A ) 1 I. Yapılarında tek cins molekül veya atom bulunur. II. Belirli sıcaklıkta erirler. III. yrımsal damıtma ile ayrılabilirler. Yukarıdaki özelliklerden hangisi/hangileri saf maddeler için doğrudur? Yalnız

Detaylı

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1. Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.5-2 m 2 ) Deri esas olarak iki tabakadan olu ur Üst deri (Epidermis)

Detaylı

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ Badem Anadolu nun en eski meyve türlerinden birisidir. Ancak ülkemizde bademe gerekli önem verilmemekte, genellikle tarla kenarlarında sınır ağacı olarak yetiştirilmektedir. Ülkemizde

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

A15 ARALIK 2013 Saat: 09.00

A15 ARALIK 2013 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. DÖEM ORTK (MZERET) SIVI 1 RLIK 213 Saat: 9. FE VE TEKOLOJİ 1. Hayvan hücresindeki mitoz bölünmenin bir evresinde, kromozomlar hücrenin ortasında sıraya dizilmiş durumda gözlenmiştir. 2.

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUENLER GRUBU NİSAN AYI BÜLTENİ ÇİÇEKLER TEMASI

ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUENLER GRUBU NİSAN AYI BÜLTENİ ÇİÇEKLER TEMASI ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUENLER GRUBU NİSAN AYI BÜLTENİ ÇİÇEKLER TEMASI 23NİSAN ULUSAL EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMI Bitkileri tanıdık. Bitkileri gözlemledik. Bitki türlerini isimlendirdik. Bitkilerin

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır.

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun boşluğu iki delikle dışarı açılır. Diğer taraftan

Detaylı

İLKYARDIM. www.hiasd.org

İLKYARDIM. www.hiasd.org İLKYARDIM www.hiasd.org Misyon & Vizyon Plan İlkyardım tanımı İlkyardım malzemeleri Haberleşme Kırık-çıkık Kanama Yanık Sara Hayvan dostlarımız Zehirlenme Duman zehirlenmesi Elektrik çarpması Kalp krizi

Detaylı

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2013. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır.

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2013. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. GROUP A M S O Fezalar Eğitim Kurumları Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı (23 ŞUBAT 2013, CUMARTESİ) 2 0 1 3 6. SINIF AÇIKLAMALAR Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. Matematik bölümünün

Detaylı

BUYUME VE GELISME. Yrd. Doc. Dr. Selcuk AKPINAR

BUYUME VE GELISME. Yrd. Doc. Dr. Selcuk AKPINAR BUYUME VE GELISME Yrd. Doc. Dr. Selcuk AKPINAR BUYUME VE GELISME Cocukluk cagi dollenme ile baslar ve ergenligin tamamlanmasina kadar devam eder. Diger butun canlilara kiyasla insanda cocukluk cagi cok

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2

SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2 SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2 OKUL ÇOCUĞUNUN BESLENMESİ Okul çağı 7-12 yaş arasıdır. Bu dönem, adölesan (ergenlik) dönemine göre oldukça sakin, sınırlı değişimlerin olduğu bir zamandır.

Detaylı

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR 6... Hayvan ve bitki hücrelerini, temel kısımları ve görevleri açısından karşılaştırır. a. Hücrenin temel kısımları için sadece hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek

Detaylı

ERGENLİK Uzm. Psk. Melike Akbıyık

ERGENLİK Uzm. Psk. Melike Akbıyık ERGENLİK Uzm. Psk. Melike Akbıyık Büyüme, gelişme, olgunlaşma sık sık kullandığımız terimler olmasına karşın, tanımları açısından karıştırılabiliyor ve birbirlerinin yerine kullanılabiliyor. Büyüme genel

Detaylı

Bitkilerde Çiçeğin Yapısı, Tozlaşma, Döllenme, Tohum ve Meyve Oluşumu

Bitkilerde Çiçeğin Yapısı, Tozlaşma, Döllenme, Tohum ve Meyve Oluşumu Bitkilerde Çiçeğin Yapısı, Tozlaşma, Döllenme, Tohum ve Meyve Oluşumu Çiçeğin Yapısı Tohumlu bitkilerin eşeyli üreme organı çiçektir. Açık tohumlu bitkilerin çiçeklerine kozalak adı verilir. Erkek kozalaklarda

Detaylı

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5.

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5. SINIF Mitoz - Mayoz Bölünme TEST. Mitoz bölünme, çekirdek bölünmesi ile başlar ve birbirini takip eden evrelerle devam eder. 4. Aşağıda mayoz bölünmenin özellikleriyle ilgili bilgiler veriliyor.. Bir ana

Detaylı

Seks. Psikolojiye Giriş. 2 zekice soru. Arasınav. Bizi Güdüleyen Nedir? Seks Ders 14

Seks. Psikolojiye Giriş. 2 zekice soru. Arasınav. Bizi Güdüleyen Nedir? Seks Ders 14 Psikolojiye Giriş Seks Bizi Güdüleyen Nedir? Seks Ders 14 2 Arasınav 2 zekice soru En yüksek puan 94 En yüksek %10 89 ve üstü En yüksek %25 85 ve üstü Zaman ölçümlerine bakmak bebeklerin zihinleri hakkında

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

07.11.2014. fetal dönem denir. Fetal dönemde, embriyonal dönemde oluşan organ sistemleri gelişir. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. fetal dönem denir. Fetal dönemde, embriyonal dönemde oluşan organ sistemleri gelişir. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.) Göbek Kordonu 2.) Fetus ve Fetal Dolaşım Fizyolojisi 3.) Fetusun Aylara Göre Gelişimi Slayt No: 10 2 7.) FETUS Üçüncü gebelik

Detaylı

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: BİTKİLERİN YAPISI ALIŞTIRMALAR Bu başlık altında her bölüm kazanımlara ayrılmış, kazanımlar tek tek çözümlü temel alıştırmalar ve sorular ile taranmıştır. Özellikle bu kısmın

Detaylı

Gebelik nasıl oluşur?

Gebelik nasıl oluşur? Normal doğurgan çiftlerde, normal sıklıkta cinsel ilişki durumunda aylık gebe kalma oranı % 25 dir. Bu oran 1 yıl sonunda % 85, 2 yıl sonunda ise % 90 civarındadır. Gebelik nasıl oluşur? Gebeliğin oluşması

Detaylı

www.kanatlibilgi.com

www.kanatlibilgi.com www.kanatlibilgi.com TAVUK EMBRİYOSUNUN GÜNLÜK GELİŞİM SAFHALARI Kaynak: Dr Stephan WARIN, DVM, Avian Business Unit. CEVA Santé Animale, La Ballastiere, BP 126, 33501 Libourne Cedex, France Çeviren: Barbaros

Detaylı

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz?

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz? 4) İnsanlarda kahverengi gözlülük yeşil gözlülüğe baskındır.aşağıda verilen göz genotiplerinden hangisine sahip olan aileden, yeşil gözlü çocuk olma ihtimali yoktur? 1) Himalaya tavşanı, tüyü kazınıp buz

Detaylı

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur?

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? 30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? A) Tohum B) Meyve C) Polen D) Embriyo E) Yumurta 39. Çiçekli bitkilerin üremesinde

Detaylı

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 6. sınıf seviyesinde öğrencilerden, canlıyı oluşturan temel yapı birimi ve diğer yapılarla ilişkisi, bazı sistemlere ait yapı ve organlar, bitki ve hayvanlardaki

Detaylı

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER BEBEKLİK DÖNEMİNDE (0 3 YAŞ) ERKEN TANI İÇİN KRİTİK DÖNEMLER Bebeklik dönemi, gelişimin en hızlı ilerlediği dönemdir. Çevrelerine

Detaylı

ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUEN GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ

ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUEN GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ ÖZEL EFDAL ERENKÖY ANAOKULU PENGUEN GRUBU EKİM AYI BÜLTENİ 1 SONBAHAR VE YAPRAKLAR Sonbahar Mevsimin de gözlemlediğimiz hava olaylarını isimlendirdik. Sonbahar mevsimine ait giysileri ayırt ettik. Rüzgâr

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

Türkçe. 1. Hafta. 1. Sınıfı Hatırlıyorum. 1 Bilgin, hangi özellikleriyle övünürmüş? 2 Bilgin, ne yapmaktan hoşlanmazmış? 3 Bilgin, nasıl bir çocukmuş?

Türkçe. 1. Hafta. 1. Sınıfı Hatırlıyorum. 1 Bilgin, hangi özellikleriyle övünürmüş? 2 Bilgin, ne yapmaktan hoşlanmazmış? 3 Bilgin, nasıl bir çocukmuş? 1. Sınıfı Hatırlıyorum Türkçe 1. Hafta Aşağıdaki metni iki defa okuyunuz. Verilen soruları cevaplandırınız. BİLGİN Bilgin, sürekli açıkgözlülüğü ile övünen bir çocuktu. Sinemada bilet alırken, otobüs,

Detaylı

DENİZYILDIZI GRUBU NİSAN AYI BÜLTENİ 2015

DENİZYILDIZI GRUBU NİSAN AYI BÜLTENİ 2015 DENİZYILDIZI GRUBU NİSAN AYI BÜLTENİ 2015 NİSAN AYINDA NELER ÖĞRENDİK? Çiçekleri tanıdık. Çiçekleri gözlemledik. Çiçek türlerini isimlendirdik. Çiçeklerin birer canlı olduğunu öğrendik. Farklı çiçeklerin

Detaylı

FERTİLİZASYON-Döllenme

FERTİLİZASYON-Döllenme FERTİLİZASYON-Döllenme Tanım Spermatozoon ile Oosit II nin birleşerek yeni bir canlı olan ZİGOT u şekillendirmesi Ovulasyonla yumurta yoluna atılan Oosit korona radiata hücreleri ile sarılıdır. - Oosit

Detaylı