ÜNİTE 6 HÜCRE, ÜREME VE GELİŞME HÜCRE ÜREME GELİŞME. Eşeysiz veya eşeyli şekilde. Hücre bölünmesi, büyümesi. ve farklılaşması ile.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜNİTE 6 HÜCRE, ÜREME VE GELİŞME HÜCRE ÜREME GELİŞME. Eşeysiz veya eşeyli şekilde. Hücre bölünmesi, büyümesi. ve farklılaşması ile."

Transkript

1 ÜNİTE 6 HÜCRE, ÜREME VE GELİŞME HÜCRE Eşeysiz veya eşeyli şekilde Tanımı Temel İlke Temel Kısımları Görevi Oluşturur Farklılaşma Canlıların yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirir Tüm canlılar tek hücre veya hücrelerden oluşur Hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek Yaşamsal faaliyetleri gerçekleştirir Hücreler dokuları, dokular organları, organlar sistemleri ve sistemler de organizmayı Kırmızı ve beyaz kan hücreleri, yumurta ve sperm ÜREME Hücre bölünmesi, büyümesi ve farklılaşması ile Türleri Eşeyli ve eşeysiz üreme Temel İlke Üreme canlıların yaşamsal faaliyetleriden biridir İnsanda Sperm hücresinin yumurtayı döllemesiyle olur Çiçekli Bitkilerde Eşeyli çiçekte üreme tozlaşmadan sonra döllenmeyle olur ve üreme organı çiçektir GELİŞME Doğum Öncesi İnsanda Doğum Sonrası İnsan, civciv ve kurbağa örnekleri Bebeklik, çocukluk,ergenlik, yetişkinlik, yaşlılık

2 6 Giriş Etkinlikleri Resimde insan kanında bulunan farklı şekillerdeki hücreler farklı renkler ile gösterilmiştir. Hücrelerin şekilleri sizce neden farklıdır? Düşüncelerinizi defterinize not ediniz. Ünite sonunda not aldığınız cevapları tartışınız. Hurma ağaçlarının bazıları meyve veriyor, bazıları ise vermiyor. Resimde meyve veren bir hurma ağacı görülüyor. Sebeplerini araştırınız ve defterinize not ediniz. Ünite sonunda öğrendiğiniz bilgileri kullanarak not ettiğiniz cevabınızı tartışınız. Bahçenin bir bölümüne acı biber ekilirken, diğer bölümüne tatlı biber ekilir. Bir süre sonra acı biberler arasında tatlılarına ve tatlı biberler arasında acılarına rastlanması nedendir? Düşüncelerinizi defterinize not ediniz ve ünite sonunda bu soruyu tekrar tartışınız. 78

3 HÜCRE, ÜREME VE GELİŞME Hücre,Üreme ve Gelişme Altıncı ünitede canlıların yapı taşlarını oluşturan hücreleri, insan ve diğer hayvanlarda üremeyi, canlılarda doğum ve sonrasındaki gelişmeyi, yeni doğanların bakımını ve son olarak da bitkilerde üremeyi tartışacağız. Devekuşu yumurta hücresi ile sinir hücresi dışındaki çoğu hücreler gözle görülemeyecek kadar küçüktür. Hücreleri görmek için mikroskop adlı aleti kullanırız. Mikroskop, 17. yüzyılın başlarında icat edildi. Biliminsanları mikrospkop sayesinde cisimlerin büyütülmüş görüntülerini elde edebiliyorlar. Hücre terimini ilk olarak İngiliz bilimci Robert Hooke 1665 yılında kullandı. Şişe mantarına baktığında küçük odalara benzeyen şekiller gördü ve bunlara latincede küçük oda anlamına gelen cella ismini verdi yılında ise ilk canlı hücreler görüldü ve 1839 yıllarında tüm bitkilerin ve tüm hayvanların hücrelerden oluştuğu saptandı yılında ise yeni hücrelerin eski hücrelerin bölünmesinden oluştuğu ileri sürüldü. Tüm canlılar bir ya da daha fazla hücreden oluşur. Genellikle hayvan ve bitkiler milyonlarca hücrelerin birleşmesinden meydana gelirler. Bir insan vücudunda yaklaşık olarak 1,000,000,000,000,000 (1 Katrilyon) hücre bulunur! Devekuşu Yumurta Hücresi Sinir Hücresi Mikroskop sayesinde biliminsanları hücre konusunda önemli bilgiler elde ettiler. Hücrelerin nasıl çalıştığını, yeni hücrelerin nasıl oluştuğunu, farklılaşmış hücrelerin yeni canlıların oluşması ve gelişmesini nasıl sağladıklarını anladılar. Biz de altıncı ünitede bahsi geçen konuları inceleyeceğiz. 17. Yüzyılda Tasarlanan Bileşik Mikroskop 79

4 6 6.1 A- Hücrelere Yakından Bakış Canlılar ikinci ünitede tartıştığımız yaşamsal faaliyetleri yerine getirmek için hücrelere ihtiyaç duyarlar. Hücre canlının en küçük yapı birimi olup yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirir. Hücreyi bir fabrikaya benzetebiliriz. Fabrikanın farklı bölümlerinde farklı işlemler yapılmaktadır. Aşağıdaki şekilde bir hücrede yapılan işlemler verilmiştir. Yandaki şekilde de anlatıldığı gibi hücrenin yaşamsal faaliyetlerini yerine getiren organel denilen birimler vardır. Hücre nin üç temel kısım şunlardır: 1. Hücre zarı 2. Sitoplazma 3. Çekirdek Yandaki çizimde bu kısımları bularak, görevlerini tartışınız. Protein Golgi Cisimciği Ribozom Çekirdek Mitokondri Hücre Zarı Endoplazmik Retikulum Hücre zarı hücreyi dış dünyadan ayırır. Hücre zarı seçici geçirgendir. Hücrenin içine girecek olan maddeleri seçerek geçirir, çıkacak olanları da seçerek çıkartır. Hücre zarı seçici geçirgenliği sayesinde hücre içi madde dengelerinin korunmasında önemli rol oynar. Sitoplazma tüm organelleri bulunduran saç jölesi gibi bir ortamdır. Sitoplazmada mitokondri, kloroplast ve koful gibi organeller bulunabilir. Mitokondri solunumun gerçekleştiği ve yaşam için enerji üreten organeldir. Bitki hücrelerinin sitoplazmasında kloroplast denilen ve fotosentez olayını gerçekleştiren organel vardır. Koful ise içinde sıvı çözelti depolayan bir organeldir. Çekirdek hücrenin tüm faaliyetlerini düzenleyen ve kalıtsal bilgiyi taşıyan kısmıdır. Genellikle hücrelerde bir çekirdek bulunur, fakat bu kurala uymayan hücreler vardır. Beyaz kan hücrelerinde birden fazla çekirdek bulunurken, olgun kırmızı kan hücrelerinde çekirdek yoktur. 1- Hücre kısımları ve görevleri nelerdir? 2- Hücrenin gerçekleştirdiği yaşamsal faaliyetler Nelerdir? (Ünite 2'den yararlanabilirsiniz.) 3- Solunum ve fotosentez nedir? Hücrelerimizin yenilenmesi ve sağlıklı gelişmemiz için süt ve süt ürünlerini daha çok tüketelim. Kanser hücrelerin dış etkenler ile farklılaşıp kontrolsüzce bölünmesidir. Kuzey Kıbrıs'ta her gün 1 yeni kanser vakaası kaydedilmektedir. Hücre zarı sadece mm kalınlığındadır. Deli dana hastalığı sinir hücrelerindeki kofulların büyümesiyle olur. 80

5 6.1 B- Özel Görevi Olan Hücreler Hücre,Üreme ve Gelişme Yandaki resimde kanda bulunan farklı hücreler gösterilmektedir. Kırmızı renk ile gösterilenler kırmızı kan hücrelerini, sarı renk trombositleri ve yeşil ise beyaz kan hücrelerini göstermektedir. Kırmızı kan hücreleri oksijen taşımakla görevli olup, olgunlaştıktan sonra çekirdekleri yok olur. Beyaz kan hücreleri vücudumuzu hastalıklara karşı korurlar. Trombositler ise kanın pıhtılaşmasında rol alan hücre parçacıklarıdır.hücreler gerçekleştirdikleri görevlere göre farklılaşmışlardır. Farklılaşma gelişim sırasında ortaya çıkar. Farklılaşan hücreler belirli görevlerde uzmanlaşırlar. Farklılaşmış hücrelerin şekilleri, içerdikleri ve organellerin sayıları görevleri ile ilişkilidir. çekirdek hücre çeperi. sitoplazma hücre zarı kloroplast koful Yanak içinden alınan hayvan hücresi örneği çizimi Yapraktan alınan hücre örneği çizimi Yukarıdaki şekiller hayvan ve bitki hücrelerinin genel yapılarını göstermektedir. Hayvan ve bitki hücreleri arasında da farklar vardır. Bitki hücrelerinde hücre çeperi ve kloroplast bulunurken, hayvanlarda bu yapılar bulunmaz. 1- Bitki ile hayvan hücrelerinde ortak yapılar nelerdir? 2- Bitki ile hayvan hücresindeki farklılıklar Nelerdir? 3- Farklılaşma hakkında bilgi veriniz. Biyoloji biliminin hücre ile ilgilenen alt dalına sitoloji denir. Kök hücreler farklılaşmamış hücrelerdir. Bu hücreleri hangi ortama koyarsak, oradaki hücrelere dönüşürler. Tek hücreden oluşan Amip gibi canlılar da vardır. Amipleri durgun sularda bulabilir, mikroskopla görebilirsiniz. 81

6 6 6.1 C- Üremeyi Sağlayan Hücreler Bakteriler gibi canlılar ve basit hayvanlar hücre bölünmesi ile çoğalırlar. İnsanların da içinde bulunduğu hayvanlar grubu ise üreme için özel hücrelere ihtiyaç duyarlar. Genellikle iki tür üreme hücresi vardır. Söz konusu hücrelerden küçük olanı hareket edebilir. Hareketli olan hücrelere sperm diyoruz. Kendi başına hareket edemeyen hücreye ise yumurta diyoruz. Çekirdek Sperm Hücresi Yumurta Hücresi Farklılaşmış hücrelerden sperm ve yumurta hücreleri üreme görevli hücrelerdir. erkek üreme organlarında, yumurta hücreleri ise dişi üreme organlarında üretilirler. Sperm hücreleri Hücreden Organizmaya Vücudumuzun üreme ve boşaltım gibi yaşamsal faaliyetlerini sistemler aracılığıyla yerine getiririz. Sistemler birlikte çalışan organlardan oluşur. Organlarımız ise doku dediğimiz hücre gruplarından meydana gelir. Boşaltım sistemimizi örnek olarak alırsak, böbrek ve idrar kesesi gibi organlardan oluşur. Söz konusu organlar da kas, sinir ve deri gibi dokulardan meydana gelir. Dokuları da kas, sinir ve deri hücreleri oluşturur. 1- Yukarıdaki resimde verilen insana ait sperm ve yumurta hücresini inceledikten sonra Farklarını yazınız. 2- Bakteriler ve basit hayvanlar nasıl çoğalırlar? 3- Sistem hangi birimlerden oluşur? Dizüstü bilgisayarlar dizüstünde uzun süre tutulduğunda ürettiği ısı spermlere zarar verir. İnsan yumurta hücresi bu noktadan biraz daha küçüktür. Salyangoz ve toprak solucanı gibi canlılar hem sperm hem de yumurta üretebilirler. 82

7 Hücre,Üreme ve Gelişme 6.2 A- İnsanda Üreme İnsanlarda üremenin, sperm ve yumurta hücresi aracılığı ile gerçekleştiğini belirtmiştik. İnsanlardaki üreme eşeyli üremedir. Eşeyli üreyen canlılarda genelde erkek ve dişi diye iki cinsiyet vardır. İki cinsiyetin özel üreme organları sperm ve yumurtaları üretirler. Sperm erkeklerde ergenlik döneminden sonra sürekli olarak testislerde üretilir. Dişilerde ise yumurta yumurtalıklarda üretilir ve ergenlik dönemi ile ayda bir yumurtlanır. Aşağıdaki şekilde erkek ve dişi üreme organları gösterilmektedir. Üretra Testis Penis Fallopi tüpü Döl yatağı Yumurtalık Skrotum Vajina Erkek Üreme Sistemi Yumurta Sperm Dişi Üreme Sistemi Sperm Yumurta ile Buluşunca Yeni bir canlının oluşabilmesi için döllenme olması gereklidir. Döllenme, sperm ve yumurta hücresinin birleşmesidir. İnsanlarda sperm ve yumurta dişi vücudu içerisinde buluşur; biz bu işleme iç döllenme diyoruz. Birleşme sonrasında oluşan döllenmiş yumurta hücresi yeni canlının ilk hücresidir. İlk hücre bölünerek gelişir ve yeni organizmayı oluşturur. Yandaki resimde bir spermin yumurta yüzeyinden içeriye girmek üzere olduğu an gösterilmektedir. İki hücre buluşacak, çekirdeklerindeki bilgiler birleşecek ve yeni canlının ilk hücresi anne ve babadan gelen bilgileri içerecektir. Spermin, Yumurta ile buluşması 1- Eşeyli üreme nedir? 2- Döllenme ne demektir? 3- Erkek ve dişilerdeki üreme hücreleri nerede üretilir? Üreme organlarımızın sağlığı için pamuklu iç çamaşırları ve hava alabilen, sıkı olmayan giysiler giyelim. Eşeysiz üremede canlı kendisinin ikizlerini oluşturur. Kara yosunu gibi canlılar hem eşeyli hem eşeysiz üreyebilir. Tüp bebek teknolojisinde sperm ve yumurta dış döllenme ile döllenir. 83

8 6 6.2 B- Tek Hücreden Doğuma Kadar Olan Gelişme Döllenen yumurta, yumurta kanalından döl yatağına (rahim) doğru hareket eder ve oraya yerleşir. Doğuma kadar olan gelişimini döl yatağında gerçekleştirir (6.2 A' ya bakınız.) İlk hücre bölünerek embriyo adını alır. 12 hafta sonra ise fetus diye adlandırılır. 38 hafta (9 ay) boyunca döl yatağının sıcak ve güvenli ortamında bir sıvı bölme içerisinde gelişir. Dokuz ay boyunca bebek göbek bağı aracılığı ile anneden oksijen ve besin alır. Aşağıdaki şekilde 38 hafta boyunca gelişimin değişik evreleri görülmektedir. Gerçek boyutu 0,1 mm Gerçek boyutu 2,5 cm Gerçek boyutu 50 cm 1 Günlük 8 Haftalık 36 Haftalık (Yeni Doğmuş) Doğum Doğum öncesi genellikle bebek annenin döl yatağında yandaki şekildeki gibi durur. 9 ay sonra anne doğum sancısı geçirir. Doğum sancısı boyunca döl yatağında kasılmalar olur. Döl yatağının girişi genişler ve bebeğin içinde bulunduğu sıvı bölmeyi saran zar yırtılır. Sancılar daha da sıklaşmaya ve kuvvetlenmeye başlar ve bebek, anne vücudundan dışarıya itilir. Doğum Öncesi Bebeğin Anne Rahmindeki Duruş Şekli 1- Yumurta nerede oluşur ve döllenir? 2- Döllenmiş yumurta nerede gelişir? 3- Embriyo ve fetus kelimelerini açıklayınız. Hamilelik boyunca annenin sigara ve alkol kullanması, veya yanında sigara içilmesi bebeğin gelişimini kötü yönde etkiler. Döllenme olmamışsa, döllenmemiş yumurta vücuttan adet dönemi kanaması ile atılır. Hamilelik boyunca adet dönemi görülmez. Doğum sırasında bebeğin ilk ağlaması ilk nefes alışıdır. 84

9 6.2 C- İnsanda Doğum Sonrası Gelişme Hücre,Üreme ve Gelişme Doğum sonrasında dünyaya gelen bebek, gelişimini hızla sürdürür. İnsanın gelişim dönemleri ve özelikleri şunlardır: Bebeklik: Bebeklik döneminde bebek tamamıyla bağımlıdır. Bebeğin anne sütü emmesi çok yararlıdır. Anne sütü ile beslenen bebek hastalıklara karşı direnç kazanır ve gelişmesi için enerji sağlar. Bir yıl boyunca vücudunu kontrol etmeyi, emeklemeyi, yürümeyi, ellerini kullanmayı ve bazı sözcükleri söylemeyi öğrenir. Bebeklik döneminde gelişim çok hızlıdır. Çocukluk: Çocukluk döneminde insanın ince kasları ve vücut koordinasyonu gelişir. Konuşmayı, koşmayı, yemek yemeyi, giyinmeyi çocukluk döneminde öğrenir. Çevresindeki olayları merak eder. Ergenlik: Ergenilik döneminde insan vücudu büyük değişimler geçirir. Kız ve erkek çocuklarda değişimler farklılık gösterir: Erkeklerin sesleri çatlamaya ve kalınlaşmaya, vücutları tüylenmeye başlar ve omuzları gelişir. Erkekler sperm üretimine başlarlar. Kızlarda ise göğüsler büyür, vücutta tüylenmeler başlar ve kalça kısmı genişler. Yumurta üretimi ve salgılanmasıyla adet döngüsü dediğimiz mensturasyon başlar. Ergenlik döneminde üreme organlarımızdaki değişiklikler sebebiyle hormon seviyeleri değişir ve kilo alabiliriz. Sivilcelenme ve ses değişikliği gibi durumlar ortaya çıkar. Vücudumuzun çok büyük değişikliklere alışması zaman alacaktır. Ergenlik döneminde karşılaşacağımız sorunlar geçicidir. Yetişkinlik: Vücudumuzdaki değişimler dengelenmiştir. Üreme için yeterli olgunluğa ulaşırız. Yaşlılık: Yaşlılıkta hücre yenilenmesi azalır ve yavaşlar. Dişilerde yumurta üretimi durur erkekler ise sperm üretimi azalır. Bebeklik Çocukluk ve Yetişkinlik Ergenlik Yaşlılık 1- Siz hangi gelişim dönemindesiniz? Yaşadığınız zorluklar nelerdir? 2- Yaşlılık döneminin özelikleri nelerdir? 3- Arkadaşlarımızın yaşadıkları ergenlik döneminde kendilerini iyi hissetmeleri için Onlara nasıl yaklaşabiliriz? Yaşlılarımız kendilerini toplumdan dışlanmış hissederler. Onlarla ilgilenelim ve onlara sabırla yaklaşalım. Her 10 kız öğrenciden 1'i ergenlik döneminde kilo almaktan strese girmekte ve yetersiz beslenmeden dolayı hasta olmaktadır. Sigara, uyukusuzluk, sağlıksız beslenme, vücut temizliğine önem vermeme ve hastalıklar gelişimimizi engeller. Menopoz (yumurta üretiminin durması) sadece insan dişilerinde olur. 85

10 6 6.2 D- Diğer Hayvanlarda Üreme ve Gelişme Farklı canlıların embriyoları birbirlerine şu açılardan benzerler: Döllenmiş bir yumurtanın bölünmesiyle gelişirler. Gelişmek için oksijen ve besine ihtiyaç duyarlar. Gelişme sıvı bir ortam içerisindedir. Canlıların embriyoları aşağıda belirtilen özelikler bakımından farklı olabilirler: Embriyoların bir kısmı yumurta içerisinde dış ortamda gelişirler. Diğerleri ise anne vücudunda gelişir ve geliştikten sonra doğarlar. Bazı embriyolar besini yumurta sarısından alır. Embriyoların ihtiyacı olan oksijen de yumurta katmanlarını geçerek onlara ulaşır. Bir kısım embriyo ise besin ve oksijeni anne kanından alırır. Bazı embriyolar gelişip genç canlıyı oluşturur; fakat çoğu böcek ve kurbağa embriyoları önce larvaya (kelebek, kurtçuk ve tadpol) sonra da başkalaşım geçirerek genç canlıya dönüşürler. Başkalaşım bir canlı larvasının büyük değişiklikler geçirerek çok farklı bir genç canlıya dönüşmesidir. Tavuk, Kurbağa ve İnsanın Gelişim Evreleri 1- Farklı canlıların embriyoları birbirlerine hangi açılardan benzerler? 2- Başkalaşım geçiren canlılara örnek bulup yazınız. 3- Embriyo gelişimi iki farklı ortamda olabilir. Bunları açıklayınız. Yaz aylarında ülkemizin plajlarına yumurtlamaya çıkan deniz kaplumbağaları geceleri yumurtlarlar. Plajları arası kullanmayalım. Plaj yanında konaklayacaksak kesinlikle ışık kullanmayalım ve ses yapmayalım. 86 Döllenmeden sonra doğuma kadar olan süreye hamilelik süresi diyoruz. Farklı canlılar için hamilelik süreleri şöyledir: Tavuklar için 21, kediler için 61, insanlar için 267, filler için 645, eşekler için 374 gündür. Marketten satın aldığımız yumurtalar döllenmemiş de olabilir. Kanguru gibi keseli hayvanlarda yavru yarı gelişmiş olarak doğar, gelişimini kese içerisinde sürdürür.

11 6.2 E- Yeni Doğanların Doğal Bakımı Hücre,Üreme ve Gelişme Balık, kurbağa ve sürüngenlerde yeni doğanların doğal bakımı: Genç canlılar tehlikeli bir dünyada büyürler. Bakım ve korunmaları için sadece ailelerine güvenemezler. Çoğu balık, kurbağa ve sürüngenler yalnız başlarına gelişirler. Aileleri onlara bakmaz ve korumaz. Genelde anne döllenmiş yumurtasını kendi başına gelişmek üzere yumurtlar. Gelişmek sadece şansa kalmıştır. Çoğu genç canlı ya ölür ya da başka canlıların besini olur. Bazı sürüngenler yumurtalarını yuvalara koyarak veya toprakta açtıkları deliklere bırakarak korumaya çalışırlar. Sadece Afrika timsahı gibi birkaç tür yumurtalarını bekler ve korur. Kuş ve memeli hayvanlarda yeni doğanların doğal bakımı: Genç kuşlar ve memeliler hayatta kalabilmek için bakıma ihtiyaç duyarlar. Kuş ve memeliler az sayıda yavru doğurduğu için bakımları daha kolaydır. Kuşlar önce yumurtalarını sonra da yeni doğan yavrularını korur ve beslerler. Memeliler ise yavrularını korur ve beslerler. Erkek imparator penguen, anne penguen beslenmek için yuvadan ayrıldığında, yumurtayı ayağında kanatlarına sararak taşır. Yumurtada gelişen yavrunun donup ölmemesi için açlık içerisinde anne geri dönene kadar yumurtayı yanından ayırmaz. 1- Balık, kurbağa ve sürüngenlerde yeni doğanların doğal bakımı hakkında bilgi veriniz. 2- Sizce penguen yumurtası neden yere bırakılmıyor? 3- Neden bir alabalık çok fazla sayıda Yumurta yumurtluyor? Evcil hayvanlar bakım ve sorumluluk ister. Bakımını üstlenemeyeceğimiz ve sorumluluğunu alamayacağımız evcil hayvanları almayalım. Hayvanların sadece %0.1'i yavrularına bakar. Yavrularına bakmayan canlılar yılda çok fazla sayıda yavru doğururlar: Alabalık 6 milyon, kurbağa , kuş 12, deniz kaplumbağası 150 yumurta doğururlar. Akdeniz foklarından dünyada 2004 yılında sadece 500 tane kaldığı bildirilmiştir. Akdeniz foklarında anne ve bebeği arasındaki bağ çok güçlüdür. 6 ile 14 haftalığa kadar bakıma ihtiyaçları vardır. Stresli ortamlarda bebek ve anne arasındaki bağ kopar ve bebeğin hayatı tehlikeye girer. 87

12 6 6.3 A- Çicekli Bitkilerde Üreme ve Gelişme B A Çiçek bir çiçekli bitkinin eşeyli üreme organıdır. Bitkinin çiçeğini koparırsak, üremesini etkilemiş oluruz. Çiçek genellikle hem erkek hem de dişi üreme organlarını bulundurur. Erkek ve dişi üreme hücreleri de söz konusu organlarda oluşur. Yandaki resimde bir çiçek görülmektedir. Resimde A harfiyle gösterilen, bitkinin dişi üreme organı ve B harfiyle gösterilen de erkek üreme organıdır. A 'da yumurtalar üretilirken, B'de polenler üretilir. Çiçeğin üremesi iki adımda gerçekleşir: B 1. Tozlaşma A 2. Döllenme Çiçek Kesiti Tozlaşma Erkek üreme organında oluşan polenlerin dişi üreme organına konmasına tozlaşma diyoruz. Çiçekte oluşan polenler, aynı çiçeğin üzerine konabileceği gibi farklı bir çiçeğe de konabilir. Tozlaşmaya böcekler ve rüzgar gibi aracılar da yardımcı olur. Bazı çiçeklerde sadece dişi, bazılarında ise sadece erkek üreme organı da bulunabilir. Hurma ağaçlarının bazıları erkek ve bazıları dişidir. Erkek hurma ağacının çiçekleri sadece erkek üreme organını, dişi hurma ağacının çiçekleri ise dişi üreme organını içerir. Kuzey Kıbrıs'ta hurma ağacının tozlaşmasında insanlar rol oynar. Bilir kişi erkek ağaçtan kopardığı çiçekli dalını, dişi ağaç üzerine serper ve tozlaşmanın gerçekleşmesini sağlar. Arı yolu ile tozlaşmakta olan böğürtlen çiçeği Döllenme Tozlaşma sonrasında polen içerisinde bulunan erkek üreme hücresi polen borusu aracılığıyla yumurta ile buluşur. Döllenmiş yumurta embriyo olur. Embriyo gelişerek tohumu oluşturur. Meyveyi embriyoyu içerisinde bulunduran dişi üreme organı bölümü oluşturur. 1- Çiçek nedir? 2- Bitkilerde üreme nasıl olur? Adımları ile anlatınız. 3- Polen bir çiçekten diğerine nasıl gidebilir? Çiçek bir bitkinin üremesi için gereklidir. Orkide gibi türlerinin çiçeklerini kesmek onların çoğalmasını etkiler. Renkli taç yapraklara sahip çiçekler böcekler, çimler ise rüzgar aracılığıyla tozlaşırlar. Eğer bir tür bitkinin polenleri farklı bir bitkiye konarsa, polenler ölür. 88

13 6.3 B- Tohumdan Bitkiye Gelişme Hücre,Üreme ve Gelişme Döllenme gerçekleştikten sonra, çiçeğin çoğu bölümleri solar ve ölür. Döllenmiş olan yumurta hücreleri ise yumurtalıkta gelişmeye devam eder ve Gabbar Çiçeği Gabbar Meyvesi Gabbar Meyvesi Kesiti tohumu oluşturur. Her tohum içerisinde embriyo, besin deposu ve koruyucu tohum kabuğu bulunur. Tohumu içerisinde bulunduran yumurtalık da gelişerek meyveyi oluşturur. Mevye içerisinde tohum bulunduran gelişmiş yumuratlıktır. Tohum Tohumların Yayılması Tohumların yayılması çok önemlidir çünkü yan yana büyüyen bitkiler, besinleri ve suyu paylaşacaklarından yaşam şansları azalır. Tohumlar rüzgar, hayvanlar aracılığıyla veya kendi kendilerine yayılırlar. Yandaki resimlerde farklı aracılar ile yayılan tohumlar gösterilmiştir. Resimleri inceleyerek kendi kendine, hayvanlar ve rüzgar aracılığı ile yayılan tohumların fiziksel özeliklerini not ediniz. Kendi Kendine Yayılan Rüzgar Aracılığıyla Yayılan Çimlenme Yeterli ısı, su ve oksijen olduğunda tohumlar çimlenir. Tohum, içerisinde çok az su bulundurur ve bu şekilde uzun süre çimlenmeden kalabilir. Çimlenme aşamaları aşağıdaki çizimde gösterilmiştir. Hayvanlar Aracılığıyla Yayılan Hayvanlar Aracılığıyla Yayılan Hayvanlar Aracılığıyla Yayılan 1- Tohumun bölümleri nelerdir? 2- Meyve nedir? 3- Çimlenme için ne gereklidir? 4- Rüzgar aracılığı ile yayılan tohumların fiziksel özelikleri nedir? Tarım ilaçları doğru kullanılmadığında doğaya ve insan sağlığına büyük zarar verir. Çilek gerçek bir meyve değildir. Dış kabuğundaki siyah noktalar gerçek çilek meyvesidir. İncir de gerçek meyve değildir. Girne Kalesi'nde bulunan MÖ 300 yılına ait batık gemi bozulmamış şekilde duran tohumlar durmaktadır. 89

14 6 6.3 C- Çiçekli Bitkilerin Albenisi Çiçekler, böcek, kuş ve yarasa gibi hayvanlar tarafından tozlaşırlar. Sizce böcek, kuş ve yarasa gibi hayvanları çiçeklere çeken nedir? Bu bölümde çiçeklerin albenisi konusunu işleyeceğiz. Kuşlar tarafından tozlaşma Kuşlar kırmızı rengi çok iyi görürler. Kuşlar aracılığıyla tozlaşan bitkilerin kırmızı çiçekleri vardır. Yandaki bitki kuşlar tarafından tozlaşır. Böcekler tarafından tozlaşma Çin Gülü Böcekler çoğu rengi çekici bulurlar. Kırmızı rengi böceklerden sadece kelebekler ve güveler görebilir. Böcekler genellikle kokulu çiçekleri tozlaştırırlar. Kokuların onlara besinlerini hatırlattığı düşünülür. Kum Zambağı Yol işaretleri Çiçekler üzerindeki desenler nektarın nerede olduğunu işaret eder. Nektar çiçek tarafından oluşturulan kokulu şekerli sudur. Orkide 1- Neden böcekler ve kuşlar gibi hayvanlar çiçekleri ziyaret ederler? 2- Sizce yarasaları bir çiçeğin rengi mi, kokusu mu çeker? 3- Nektar nedir? Bitkilerin tozlaşmasında çok önemli rolleri olan böcek ve kuşları koruyalım. 90 İngiliz Fulu Orkidelerin ürettiği koku o kadar kuvvetlidir ki oradan geçen arılar bayılır ve çiçeğin içerisine düşer. Polenlere bulaşan arı, başka orkidelere polenleri taşır. Hanımeli ve Pakistan Geceleri diye bilinen ve akşamları kokan çiçekler geceleri dolaşan güveler tarafından tozlaşırlar.

15 TEST 6 Hücre,Üreme ve Gelişme 1. Tohumlar bitkinin hangi kısmından gelişir? a. Çiçek b. Yaprak c. Gövde d. Kök 2. Dokular canlılarda bulunur. Dokuları nasıl tanımlarız? a. Benzeri yapı ve özellikleri olan hücre grubudur. b. Yapıları ve özellikleri farklı olan hücre grubudur. c. Hücre içerisinde bulunan organellerdir. d. Hücre zarı dokulardan oluşur. 3. Erkek canlılarda sperm çok sayıda üretilirken, dişilerde çok az sayıda yumurta hücresi üretilmesi sizce neden olabilir? 4. Resimde bir deniz kaplumbağasının yumurtaları görülmektedir. Sizce neden bir deniz kaplumbağası bu kadar fazla yumurta bırakır? 5. Neden farklılaşmış hücrelere ihtiyaç duyarız? Örneklendiriniz. 6. İnsanda eşeyli üreme konusunu göz önünde bulunundurarak annenize ve babanıza benzeme sebeplerinizi not alınız. 7. Hamilelik dönemininde insan gelişimini detayları ile anlatınız. Bu dönemde nelere dikkat edilmesi gerektiğini velilerimize soralım ve yazalım. 8. Ailenizde sizden farklı gelişim döneminde olan biri ile röportaj yapınız. 9. Taç ve çanak yapraklarının bitki üremesine katkısını araştırınız. 10. Resimlerde gösterilen tohumlar sizce nasıl yayılırlar? A B C D 11. Bahçenizde veya evinizde bulunan bir çiçekli bitkinin ismini yazıp, çiçeğini tarif ediniz. Sizce bu çiçek nasıl tozlaşır? Neden? 91

16 6 Çoklu Zeka Etkinlikleri Çiçekler konusunda resimli sözlük hazırlayınız. Büyük çiçek veren bir bitkiyi (örneğin çin gülü, zambak) ikiye ayırarak inceleyebilir ve çiçeği oluşturan birimleri resimleyerek kağıt üzerine yerleştirebilirsiniz. Çiğ tavuk yumurtasını çukurca bir tabak içerisine yerleştiriniz. Dikkatlice kırarak yumurtayı açınız. Tavuk embriyosunun geliştiği bu ortamı inceleyerek ve resimleyerek hakkında bir pano hazırlayınız. Tavuk Yumurtasına Yakından Bakış Çiçek: Çiçekli bitkilerin üreme organı Not:Ünitedeki tüm ilke ve terimler için resimli bir sözlük hazırlayabilirsiniz. Hareketler zinciri ile farklı gelişim dönemlerindeki insanların özeliklerini anlatınız. Ünitedeki farklı kavram veya ilkeleri de kullanabilirsiniz. Bir grup oluşturup uzman hücreler hakkında işbirliği yaparak proje hazırlayınız. Projenin Adı: Hazırlayanlar: Projenin Amacı: Kullanılan Materyal ve Yöntemler: Sonuçlar: Bir Sonraki Adımlar: Not:Ünitedeki tüm ilke ve terimler için proje hazırlayabilirsiniz. 92

17 Çoklu Zeka Etkinlikleri Hücre,Üreme ve Gelişme Hücre, üreme ve gelişme hakkında neler öğrendiğinizi ve neler hissetiğinizi yazınız. Bir şarkının sözlerini değiştirip bir çiçeğin tozlaşmasından başlayarak, meyvenin ve sonra tohumun oluşumu ve dağılması sürecindeki ilke ve kavramları anlatınız. Hücreler Hakkında Öğrendiklerim: Hücreler Hakkında Hissettiklerim: Üreme Hakkında Öğrendiklerim:. Üreme Hakkında Hissettiklerim: Gelişme Hakkında Öğrendiklerim:. Gelişme Hakkında Hissettiklerim: Şarkı Adı:. Söz yazarı: Sözleri:.. Not: Ünitedeki tüm ilke ve terimler için şarkı sözü yazabilir veya beste yapabilirsiniz. Döllenmeden doğuma kadar olan insan gelişim sürecini bir karton üzerinde kolaj şeklinde anlatan bir şema meydana getiriniz. İnsan gelişimini yumurtadan çıkan civciv ve kurbağa embriyolarının gelişimlerini kıyaslarak farklılık ve benzerlikleri tablo halinde yazın. Döllenmeden yaşlılığa insan Sperm yumurtayı döllemesi gösteren resim yapıştırınız. Farklılıklar * İnsan doğar * Kurbağa yumurtadan çıkar * Civciv yumurtadan çıkar Benzerlikler Ergenlik döneminde insan resmi yapıştırınız Çoçuk resmi yapıştırınız. Not:Ünitedeki tüm ilke ve terimler için şema oluşturabilirsiniz. Not:Ünitedeki tüm ilke ve terimler için benzerlik ve farklılık tablosu oluşturabilirsiniz. 93

18 NOTLAR

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME HÜCRE: Canlıları oluşturan en küçük yapı birimine hücre denir.bütün canlılar hücrelerden oluşmuştur. * İnsanlar, hayvanlar, bitkiler, tek hücreli canlıların

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı Hayvan hücreleri mikroskop ile incelendiğinde hücre şekillerinin genelde yuvarlak

Detaylı

6.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ SORULARI. 1. Aşağıda verilen hayvan ve bitki hücresi özellikleri tablosunda yanlış verilen seçenek hangisidir?

6.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ SORULARI. 1. Aşağıda verilen hayvan ve bitki hücresi özellikleri tablosunda yanlış verilen seçenek hangisidir? 6.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ SORULARI 1. Aşağıda verilen hayvan ve bitki hücresi özellikleri tablosunda yanlış verilen seçenek hangisidir? Hayvan Hücresi Bitki Hücresi A) Koful vardır Koful yoktur B) Klorofil

Detaylı

4.Kofulları büyük ve az sayıdadır. Kofulları küçük ve çok sayıdadır

4.Kofulları büyük ve az sayıdadır. Kofulları küçük ve çok sayıdadır Hücre: *Canlıları oluşturan birimlere hücre adı verilir. * Hücrenin varlığının ve özelliklerinin bilinmesi mikroskobun bulunmasıyla başlamıştır. İlk kez Robert Hooke yaptığı basit mikroskopla şişe mantarının

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK EN KÜÇÜK OLANINDAN EN BÜYÜK OLANINA KADAR TÜM CANLILARIN YAPISINI OLUŞTURAN BİRİM: HÜCRE Canlıların tüm özelliklerini taşıyan en küçük birimine hücre denir. Canlı bir hücreden

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ 10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ Eşeysiz Üreme ile ilgili, I. Canlının yararlı özelliklerinin korunmasını sağlar. II. Canlının değişen ortam koşullarına uyumunu artırır. III.

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM

ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM Bulut Kuş OKUL Ağaç Çimenler Taş Ayşe Çocuklar Kedi Top Çiçekler Göl Yukarıdaki şekilde Ayşe nin okula giderken çevresinde gördüğü canlı ve cansız varlıkları inceleyelim.

Detaylı

GELİŞME. Hücre. Canlıların

GELİŞME. Hücre. Canlıların CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME ve GELİŞME Hücre Canlıların solunum, boşaltım, büyüme ve beslenme gibi yaşamsal işlevlerini sürdürebilen en küçük parçasınaa hücre denir. Gelişmişş yapıdaki canlıların hücreleri

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM Bulut Kuş OKUL Ağaç Çimenler Taş Ayşe Çocuklar Kedi Top Çiçekler Göl Yukarıdaki şekilde Ayşe nin okula giderken çevresinde gördüğü canlı ve cansız varlıkları inceleyelim.

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1: CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME KAZANIM: 1. Hücre

ÖĞRENME ALANI: CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1: CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME KAZANIM: 1. Hücre ÖĞRENME ALANI: CANLILAR VE HAYAT ÜNTE 1: CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELŞME AZANIM: 1. Hücre ÖRNE SORULAR VE ÇÖZÜMLER 1. Canlının tüm özelliklerini gösteren en küçük yapı birimi aşağıdakilerden hangisiyle

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2

ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2 ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2 4) Partenogenez Döllenmemiş yumurtadan mitoz bölünmeler ile canlı gelişimine PARTENOGENEZ denir. Arı, karınca, su piresi ve bazı kertenkele gibi canlılarda görülür.

Detaylı

İNSANDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME

İNSANDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME Salgı bezleri Testis İnsanda Üremeyi Sağlayan Yapı ve Organlar Yumurta Büyük Hareketsiz Kuyruksuz Ayda bir defa üretilir. Dişi Üreme Yapı ve Organları Döl yatağı Yumurtalık Vajina Erkek Üreme Yapı ve Organları

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT Dünyamızda milyonlarca tür canlının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar kedi, köpek, aslan, yılan, böcek, kuş gibi hayvanlar, elma, meşe, erik,

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü 10. SINIF KONU ANLATIMI 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü DÖLLENME Dişi üreme sistemine giren sperm hücreleri yumurta hücresinin salgıladığı FERTİLİZİN sayesinde yumurta hücresini

Detaylı

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN 1. Doğal sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisi göz önünde bulundurulmamıştır? A) Genetik (soy) benzerliği B) Anatomik benzerlik C) Dünyadaki dağılımları D) Akrabalık derecesi E) Embriyonik benzerlik

Detaylı

ÜREME. Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir.

ÜREME. Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir. 1 ÜREME Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir. *Eşeysiz üreme: EŞEYSİZ ÜREME Tek bir ata bireyin, kendisiyle aynı genetik özelliklere

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ A) MİTOZ BÖLÜNME a) Hazırlık evresi:

HÜCRE BÖLÜNMESİ A) MİTOZ BÖLÜNME a) Hazırlık evresi: HÜCRE BÖLÜNMESİ Hücre bölünmesi tüm canlılarda görülen ortak bir özelliktir. Hücre büyüyüp gelişirken madde ve enerji gereksinimleri artar. Sitoplâzma hücre zarına oranla daha hızlı büyümesinden dolayı,

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 Hücrenin bölünmeye başlamasından itibaren onu takip eden diğer hücre bölünmesine kadar geçen zaman aralığına hücre döngüsü denir. Hücreler belli

Detaylı

TEST -1. 6. Sınıf Soru Bankası IİIS I. c > r s Hücrede, besin maddesi bulunuyor mu?

TEST -1. 6. Sınıf Soru Bankası IİIS I. c > r s Hücrede, besin maddesi bulunuyor mu? TEST -1 1. Hücre zarının sahip olduğu özeliklerle ilgili olarak, aşağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır? 4. Gelişmiş yapılı canlılardaki hücreler, bitki hücresi ve hayvan hücresi olarak iki gruba

Detaylı

f t 1. UNITE Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme

f t 1. UNITE Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme f t 1. UNITE Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme CANLILIĞIN TEMELİ: HÜCRE Kazanımlar Bu bölümü bitirdiğimde; Hayvan hücreleri mikroskop ile incelendiğinde hücre şekillerinin genelde yuvarlak olduğu gözlenir.

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu:

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu: MAYOZ BÖLÜNME Mayoz-1 evreleri: Mayoz bölünme homolog kromozomların ve kardeş kromatidlerin ayrılmasını sağlayan ardışık iki bölünme bütünüdür. Homolog kromozomların ayrılmasına neden olan birinci evreye

Detaylı

ÜNİTE I: CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME, GELİŞME A. HÜCRE 1. Yaşamın Temel Birimi Hücreye Yolculuk

ÜNİTE I: CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME, GELİŞME A. HÜCRE 1. Yaşamın Temel Birimi Hücreye Yolculuk ÜNİTE I: CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME, GELİŞME A. HÜCRE 1. Yaşamın Temel Birimi Hücreye Yolculuk terliksi hayvan (paramesyum) ve mavi yeşil algler tek hücreli canlılardır. Çevremizdeki varlıklar canlı ve cansız

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ

ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ e) Memeliler Hayvanlar aleminin en gelişmiş sınıfıdır. Dünyanın her yerinde dağılış göstermişlerdir.

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM Mitoz Bölünme Hücreler neden mitoz bölünme geçirir? 1 Büyüme ve gelişme için 2 Yıpranan doku ve organların onarılması için 3 Eşeysiz üreyen canlılarda üremenin sağlanması için.

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 ADIM ADIM YGS LYS 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 EMBRİYONUN DIŞINDA YER ALAN ZARLAR Zigotun gelişmesi ardından oluşan embriyo; sürüngen, kuş ve memelilerde

Detaylı

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

7- Aşağıdakilerden hangisi hayatsal olayların tümünün gerçekleştiği canlının yapı birimidir? A-Kloroplast B-Mitokondri C-Hücre D-Doku

7- Aşağıdakilerden hangisi hayatsal olayların tümünün gerçekleştiği canlının yapı birimidir? A-Kloroplast B-Mitokondri C-Hücre D-Doku HÜCRE TEST 1- Aşağıdakilerden hangisi hücre zarının özelliklerinden değildir? A-Canlıdır B-Esnektir C-Tam geçirgendir D-Seçici geçirgendir 2- Aşağıdakilerden hangisi hücreye alınacak maddeleri kontrol

Detaylı

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM CİNSİYETE BAĞLI KALITIM *Cinsiyetin belirlenmesi: Eşeyli üreyen hayvanlarda cinsiyetin belirlenmesi farklı şekillerde olabilmektedir. Bazı hayvanlarda cinsiyetin belirlenmesi, çevre koşulları tarafından

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji Fosfat - Şeker - Organik Baz

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji Fosfat - Şeker - Organik Baz Nükleotid - en - Dna - Kromozom Fen ve eknoloji Fosfat - Şeker - Organik Baz 6. Kromozomlar DN molekülü ve protein kılıftan oluşmuşlardır. DN molekülünün yapısında da genler bulunur. enler ise nükleotitlerden

Detaylı

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU EMBRİYOLOJİ VE GENETİK 1 DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU 2/16 EMBRİYOLOJİ NEDİR? Embriyoloji; zigottan, hücreler, dokular, organlar ile tüm vücudun oluşmasına kadar geçen ve doğuma kadar devam

Detaylı

6.Sınıf. Soru Bankası 8. I. Hücre II. Hücre. 6. a. Hücre çeperi b. Sentrozom c. Kloroplast d. Lizozom

6.Sınıf. Soru Bankası 8. I. Hücre II. Hücre. 6. a. Hücre çeperi b. Sentrozom c. Kloroplast d. Lizozom Hücre 6. a. Hücre çeperi b. Sentrozom c. Kloroplast d. Lizozom I. Hücre II. Hücre d a c b d Bazı hücre organellerini şekildeki hücrelere yerleştiren öğrenci bir yerde hata yapmıştır. Hatanın giderilmesi

Detaylı

ÖKARYOT CANLILAR Protista alemi

ÖKARYOT CANLILAR Protista alemi ÖKARYOT CANLILAR Protista alemi **Ökaryot canlılar: Çekirdekli hücre taşıyan canlılardır. Zarlı organeller bulunur. DNA' larında histon proteinleri bulunur. Ökaryot canlılar; 1. Protista 2. Bitkiler 3.

Detaylı

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir CANLILARDA ÜREME EYLÜL 3.HAFTA MİTOZ VE EŞEYSİZ ÜREME Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir Üreme canlıların ortak özelliğidir 3 4 Canlılar hücrelerden meydana gelir

Detaylı

Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek)

Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek) KONU 10. ÜREME VE GELİŞME I. Bitki Hücrelerinde Üreme ve Gelişme: Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek) Yöntem: Rosa sp. ve Lilium sp. tam çiçeğinden alınan enine

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar.

ayxmaz/biyoloji Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar. Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar. çiçek kısımları ve görevleri : Çanak yaprak :tomurcuk açılana kadar koruma. Taç yaprak : böcekleri

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Ergenlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Nelerden konuşacağız? Ergenlik nedir? Ergenlik sürecinde vücutta nasıl değişiklikler olur? Üreme organları nelerdir ve nasıl

Detaylı

Karıncalar. Karıncaların vücutları diğer böceklerde olduğu gibi üç kısımdan oluşur: 1. baş 2. göğüs 3. karın (kuyruk kısmı) baş (Kopf)

Karıncalar. Karıncaların vücutları diğer böceklerde olduğu gibi üç kısımdan oluşur: 1. baş 2. göğüs 3. karın (kuyruk kısmı) baş (Kopf) Karıncalar Karıncalar, böcekler familyasına aittirler. Dünyada on binin üzerinde karınca türü vardır. Avusturya da ise yüz karınca türüne rastlanır. Organize koloniler (gruplar) halinde, toprağın altında

Detaylı

KALITIMIN GENEL İLKELERI. Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1

KALITIMIN GENEL İLKELERI. Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1 KALITIMIN GENEL İLKELERI Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1 Eşey Tayini Kromozoma dayalı eşey saptanması çok hücreli canlılarda gerçekleştirilebilir. Otozomal kromozomlar üzerinde her iki eşeye ait özellikleri

Detaylı

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi.

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi. KONU 9. HÜCRE BÖLÜNMESİ MİTOZ BÖLÜNME Mitoz bölünme tek hücreli canlılardan, çok hücreli canlılara ve insana kadar birçok canlı grubu tarafından gerçekleştirilebilir. Mitoz bölünme sonunda bölünen hücrelerden

Detaylı

MENSTURASYON VE HORMONLAR

MENSTURASYON VE HORMONLAR MENSTURASYON VE HORMONLAR İLK ADET KANAMASI" Çocukluk çağından ergenlik çağına geçiş döneminde, ortalama olarak 12.5 yaşında kız çocuğu ilk adet kanamasını görür. Bu "ilk kanama" henüz yumurtlama süreci

Detaylı

Doğada Keşif Yapıyoruz

Doğada Keşif Yapıyoruz Bir Ağacı İnceleyin Doğada Keşif Yapıyoruz Aslı Zülal Çizim: Bengi Gençer Bulutları Gözlemleyin Kuş Gözlemi Yapın dogaetkinlik.indd 2 Keşif Çantası Hazırlayın Renk Avına Çıkın 26.09.2013 15:04 Bir ağacı

Detaylı

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar BESİN ZİNCİRİ VE ENERJİ AKIŞI Doğada canlıların birbiriyle beslenmesi ve enerjinin ayrıştırıcılara kadar geçmesiyle oluşan döngüye besin zinciri denir. Birbirlerine bağlı besin zincirine besin ağı denir.

Detaylı

Anatomik Sistemler. Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri

Anatomik Sistemler. Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri Anatomik Sistemler Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri Anatomik Sistem İskelet Sistemi İskeletin Görevleri Vücuda şekil verir. Vücuda destek sağlar. Göğüs kafes ve kafatası kemikleri

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI KASIMLI ORTAOKULU FEN BİLİMLERİ DERSİ 6.SINIF BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PLANI (B.E.P)

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI KASIMLI ORTAOKULU FEN BİLİMLERİ DERSİ 6.SINIF BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PLANI (B.E.P) 013-01 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI KASIMLI ORTAOKULU FEN BİLİMLERİ DERSİ 6.SINIF BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PLANI (B.E.P) ÖĞRENCİNİN ADI SOYADI: Songül DUMAN Sınıfı: 6-B Tanı: Hafif düzeyde zihinsel yetersizlik

Detaylı

Sınav Süresi 85 Dakikadır

Sınav Süresi 85 Dakikadır Sınav Süresi 85 Dakikadır ŞEFKAT İMFO 6. SINIF SORU KİTAPÇIĞI ORTAOKUL 6. SINIF SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2014 6.SINIF FEN SORULARI 1. Bir devredeki ampul parlaklığının iletkenin kesit alanına bağlılığını

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK)

GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK) GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK) ERGENLİK ÇAĞI: Ergenlik; çocuk ile gelişmesini tamamlamış insan arasında bir geçit gibidir. Bu dönemdeki belirtiler özellikle cinselliğin bedene yansımasıyla başlar, gövdenin bu

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 47. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-7 MANTARLAR ALEMİ

ADIM ADIM YGS-LYS 47. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-7 MANTARLAR ALEMİ ADIM ADIM YGS-LYS 47. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-7 MANTARLAR ALEMİ MANTARLAR (FUNGİ) ALEMİ Genellikle çok hücreli olan ökaryot canlılardır. Kloroplastları yoktur. Bu nedenle fotosentez yapamazlar.parazit

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Mustafa Kemal ALTUNOĞLU

Yrd.Doç.Dr. Mustafa Kemal ALTUNOĞLU Yrd.Doç.Dr. Mustafa Kemal ALTUNOĞLU Şekil 6.1 Angiospermlerin çoğunda görülen olgun bir embriyo kesesi diyagramı. Kalın çizgi hücre çeperinin varlığını göstermekte (VVillemse ve van VVent, 1984). BÖLÜM

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ SORU 1: A türüne ait bir bitki (Yaprakları koparılmış) B türüne ait bir bitki (Yapraklı) cam fanus cam fanus su su Ortam sıcaklığı 10 C Ortam sıcaklığı 25 C Bir araştırmacı,

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı

A R I C I L I K MİLLİ EKONOMİNİN TEMELİ ZIRAATTIR. KEMAL ATATÜRK

A R I C I L I K MİLLİ EKONOMİNİN TEMELİ ZIRAATTIR. KEMAL ATATÜRK A R I C I L I K MİLLİ EKONOMİNİN TEMELİ ZIRAATTIR. KEMAL ATATÜRK ARILARIN BİYOLOJİK EVRELERİ: Yumurta : Petek üzerinde işçi arılar için yapılmış gözler küçük, döllenmemiş yumurtadan oluşan erkek arıların

Detaylı

Dryocosmus kuriphilus(kestane gal arısı)sürvey Talimatı. Dryocosmuskuriphilus(Yasumatsu) (Kestane gal arısı)

Dryocosmus kuriphilus(kestane gal arısı)sürvey Talimatı. Dryocosmuskuriphilus(Yasumatsu) (Kestane gal arısı) Dryocosmus kuriphilus(kestane gal arısı)sürvey Talimatı Zararlı Organizma Dryocosmuskuriphilus(Yasumatsu) (Kestane gal arısı) Sınıf: Insecta Takım: Hymenoptera Familya:Cynipidae Tanımı Konukçuları Zarar

Detaylı

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Döllenmiş yumurta fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal gelişim ve kişilik gelişiminin bilimsel incelemesi Gelişim psikolojisinin başlıca

Detaylı

Diğer sayfaya geçiniz YGS / FEN. 28. Aşağıdaki şekilde, insandaki bazı endokrin bezler numaralandırılmıştır.

Diğer sayfaya geçiniz YGS / FEN. 28. Aşağıdaki şekilde, insandaki bazı endokrin bezler numaralandırılmıştır. 27. Aşağıda, sabun üretim aşamaları verilmiştir. 28. Aşağıdaki şekilde, insandaki bazı endokrin bezler numaralandırılmıştır. 1. aşamada A kabına 100 g X maddesi eklenmiş ve her iki kabın sıcaklığı getirilmiştir.

Detaylı

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM ÜNİTE 1 VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ - 1 Ad :... Soyad :... Vücudumuzu ayakta tutan, hareket etmemizi sağlayan ve bazı önemli organları koruyan sert yapıya iskelet denir. İskelet

Detaylı

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

İNSANDA ÜREME SİSTEMİ

İNSANDA ÜREME SİSTEMİ Bild: commons.wikimedia.org public domain BY CDC Mysid Bild: commons.wikimedia.org GNU free documentation BY Elf Sternberg İNSANDA ÜREME SİSTEMİ İnsanlar, diğer omurgalılar gibi çoğalırlar. Bir kadının

Detaylı

1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10

1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10 İçindekiler 1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10 1. BÖLÜM: BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI ve BİYOLOJİ... 12 A. BİLİMSEL ÇALIŞMA YÖNTEMİ... 12 1. Bilim İnsanı ve Bilim... 12 B. BİLİMSEL YÖNTEMİN AŞAMALARI...

Detaylı

GEBELİK VE LOHUSALIK

GEBELİK VE LOHUSALIK GEBELİK VE LOHUSALIK ANA SAĞLIĞI Sağlık hizmetleri açısından doğurganlık çağındaki (15-49 yaş arası) tüm kadınlara ana denir. 15-49 yaş doğurganlık çağındaki kadınlar nüfusumuzun % 27 sini oluşturmaktadır.

Detaylı

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN EKOSİSTEM Cihangir ALTUNKIRAN Ekosistem Nedir? Bir bölge içerisinde bulunan canlı ve cansız varlıkların karşılıklı oluşturdukları sisteme ekosistem denir. Ekosistem Bileşenleri Canlı Öğeler Üreticiler

Detaylı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN Döl almaşı Angiospermlerde; Baskın döl sporofit, Gametofit indirgenmiş, Sporofit üreme yapısı olan çiçeği oluşturur. Ovaryum

Detaylı

DNA NIN ÖZELLİKLERİ DNA HÜCRE. DNA da 4 çeşit nükleotid vardır. Bunlar Adenin (A), Timin (T) Guanin (G) ve Sitozin (S veya C)

DNA NIN ÖZELLİKLERİ DNA HÜCRE. DNA da 4 çeşit nükleotid vardır. Bunlar Adenin (A), Timin (T) Guanin (G) ve Sitozin (S veya C) 8. Sınıf Fen 8. Sınıf Bilimleri Fen Bilimleri İNSANDA İNSANDA ÜREME, ÜREME, BÜYÜME BÜYÜME VE VE GELİŞME GELİSME Ahmet KARAYEL KARAYEL Süleyman Süleyman ALTINTAS ALTINTAŞ HÜCRE DNA DNA NIN ÖZELLİKLERİ NEDİR:

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

12-B 61. Şekildeki yeşil bir bitki 1. durumdan 2. duruma getirilirse bitkinin bir süre sonra alacağı şekil hangisi C) D) 1. durum 2.

12-B 61. Şekildeki yeşil bir bitki 1. durumdan 2. duruma getirilirse bitkinin bir süre sonra alacağı şekil hangisi C) D) 1. durum 2. 61. Işık 1. durum 2. durum Işık Şekildeki yeşil bir bitki 1. durumdan 2. duruma getirilirse bitkinin bir süre sonra alacağı şekil hangisi gibidir? A) B) C) D) E) 14 62. Hayvanların sınıflandırılmasında

Detaylı

Canlılar aleminin sınıflandırılması

Canlılar aleminin sınıflandırılması On5yirmi5.com Canlılar aleminin sınıflandırılması Canlılar bitkiler, hayvanlar, mantarlar ve mikroskobik canlılar olmak üzere sınıflandırılır. İşte ayrıntılar... Yayın Tarihi : 15 Kasım 2012 Perşembe (oluşturma

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur.

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur. ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım Üreme: Canlıların kendilerine benzer bireyler oluşturarak nesillerini devam ettirmeleri olayı üreme olarak adlandırılır. Üreme olayı;

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

PENGUENLER GRUBU MART AYI BÜLTENİ

PENGUENLER GRUBU MART AYI BÜLTENİ PENGUENLER GRUBU MART AYI BÜLTENİ HAYVANLAR TEMASI PENGUEN DÜNYA SU GÜNÜ ORMAN HAFTASI YAŞLILAR HAFTASI DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ Penguenleri tanıdık. Penguenleri gözlemledik. Penguen türlerini isimlendirdik.

Detaylı

Çayın Bitkisel Özellikleri

Çayın Bitkisel Özellikleri Çayın Bitkisel Özellikleri Bir asırlık bir ömre sahip bulunan çay bitkisi doğada büyümeye bırakıldığında zaman bir ağaç görünümünü alır. Görünüş itibarı ile dağınık bir görünüm arz eden bitki yapısı tek

Detaylı

9. SINIF KONU ANLATIMI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2

9. SINIF KONU ANLATIMI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2 9. SINIF KONU ANLATIMI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2 3 6) METABOLİZMA: Canlılarda meydana gelen hayatsal faaliyetlerin tamamıdır. Metabolizma anabolizma ve katabolizma olmak üzere ikiye ayrılır. ANABOLİZMA:

Detaylı

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2012. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Üç yanlış cevap bir doğru cevabınızı iptal edecektir.

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2012. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Üç yanlış cevap bir doğru cevabınızı iptal edecektir. S O Fezalar ğitim urumları SO atematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı (25 ŞUB, CURS) 2 0 1 2 6. SINIF ÇILLR Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. atematik bölümünün cevaplarını optik formdaki

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. ÖEM ORTAK SIAVI KASIM 1 Saat: 9. FE VE TEKOLOJİ 1. Canlıların belirli çevre koşullarında yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özellikleri sayesinde ortama uyum sağlamasına adaptasyon

Detaylı

ENERJİ VE YAŞAM NEJLA ADA

ENERJİ VE YAŞAM NEJLA ADA ENERJİ VE YAŞAM 1 NEJLA ADA 2010282058 CANLILAR VE ENERJİ GÜNEŞ 2 Yakıt olarak kullandığımız kömür ve odun bitkilerden elde edilir. Petrol ise bitki ve hayvan artıklarından oluşur. O halde yakıtlarımızdaki

Detaylı

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Bitkilerin Yapısı Biyoloji Ders Notları A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Karasal bitkiler iki organ sistemine sahiptir. Toprakların su ve mineral alınmasını sağlayan toprak altı kök sistemi ve gövde,

Detaylı

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir.

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir. DERS: BİYOLOJİ KONU: C.T.B(Vitaminler e Nükleik Asitler) VİTAMİNLER Bitkiler ihtiyaç duydukları bütün vitaminleri üretip, insanlar ise bir kısmını hazır alır. Özellikleri: Yapıcı, onarıcı, düzenleyicidirler.

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlı vücudunu oluşturan karakterleri üremeyle nesilden nesile aktarılmasını inceleyen kalıtım birimine genetik denir. Anne ve babadan gelen eşey hücreleri zigotu oluşturur. Bu hücrelerle birlikte gelen

Detaylı

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 2.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 2.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK 8. SINIF ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ 2016-2017 KAZANIM TESTLERİ TÜRKÇE MATEMATİK T.C İNKİLAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK FEN VE TEKNOLOJİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ İNGİLİZCE Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır

Detaylı

DENEME 400 SORU DENEME. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito AKILLI FEN BİLİMLERİ DEFTERLERİ AKILLI FEN BİLİMLERİ ATÖLYELERİ

DENEME 400 SORU DENEME. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito AKILLI FEN BİLİMLERİ DEFTERLERİ AKILLI FEN BİLİMLERİ ATÖLYELERİ AKILLI FEN BİLİMLERİ DEFTERLERİ 0 DENEME AKILLI FEN BİLİMLERİ ATÖLELERİ AKILLI FEN BİLİMLERİ ÖDEVLERİ 5 6 7 8 9 0 TEST 0 AKILLI FEN BİLİMLERİ TESTLERİ DENEME 00 SORU AKILLI FEN BİLİMLERİ TEST KUTULARI

Detaylı

HAYVAN HÜCRESİ BİTKİ HÜCRESİ

HAYVAN HÜCRESİ BİTKİ HÜCRESİ HÜCRE Canlıların en küçük yapıtaşı ve en küçük canlıdır. Bütün canlılar hücrelerden meydana gelmiştir.canlılar ya tek hücrelidir yada çok hücrelidir. Alg ve bakteriler tek hücreliler olup bütün olaylar

Detaylı

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III 1) Bir gemiden deniz dibine gönderilen sesin yankısı 8 saniye sonra duyulmaktadır. Sesin sudaki hızının saniyede 1250 m olduğu bilindiğine göre denizin derinliği kaç metredir? A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji MİTOZ -. Ünite 6. Deniz yıldızının kopan parçasının yenilenmesi (onarım), ağaç gövdesinin büyümesi (büyüme) ve zigotun embriyoya dönüşmesi mitoz bölünme ile gerçekleşirken insanlarda yumurta hücresinin

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI DİSİPLİN/ GELİŞİM ALANI: UZUN DÖNEMLİ AMAÇ: - Vücudumuz bilmecesini çözelim - Maddeyi tanıyalım - Kuvvet ve hareket - Işık ve ses - Canlılar dünyasını

Detaylı

BARDAK MISIRCILAR BİZE GDO MU SATIYOR?

BARDAK MISIRCILAR BİZE GDO MU SATIYOR? BARDAK MISIRCILAR BİZE GDO MU SATIYOR? Bu model 5.sınıf Canlılar ve Hayat ünitesinin 1.7. Besinlerin tazeliğinin, temizliğinin ve içerdiği katkı maddelerinin sağlığa etkilerini araştırır ve sunar (BSB-19,

Detaylı

Profil Saatimiz Risk Alan-Sorgulayanı gösteriyor!

Profil Saatimiz Risk Alan-Sorgulayanı gösteriyor! Profil Saatimiz Risk Alan-Sorgulayanı gösteriyor! 21. yüzyılın öğrenenleri ile yeni eğitim öğretim yılına başlarken bireysel olarak geliştirmemiz gereken tutum ve becerilerimizi IB nin kalbi olan öğrenen

Detaylı

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER NÜKLEİK ASİTLER Nükleik asitler, bütün canlı hücrelerde ve virüslerde bulunan, nükleotid birimlerden

Detaylı

BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ

BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ CANLILIK HÜCREYLE BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ Şehit Polis İsmail Özbek Orta Okulu Melisa B. ALADAĞ & Bersu PAŞA 245 256 6/C 1 HÜCRE Hücre, çok hücreli canlılardaki en küçük yaşam birimidir. Canlının

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

Adı ve Soyadı : Sınıfı ve Numarası : 1- DNA molekülünün görevlerini yazınız? * * 2- ATP molekülünün görevini açıklayınız?

Adı ve Soyadı : Sınıfı ve Numarası : 1- DNA molekülünün görevlerini yazınız? * * 2- ATP molekülünün görevini açıklayınız? Adı ve Soyadı : Sınıfı ve Numarası : A 1- DNA molekülünün görevlerini yazınız? 2- ATP molekülünün görevini açıklayınız? 3- Hücre teorilerinin açıklayınız? 4- Ökaryatik hücre yapısına sahip canlıları yazınız?

Detaylı

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI Aile nedir? Toplum içindeki en küçük sosyal kurumdur. Çekirdek aile Ana, baba ve çocuklardan oluşur. Geniş aile ise çeşitli akrabalardan oluşur. Aile kurumunun

Detaylı

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir.

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir. Embriyoloji, genel anlamıyla canlıların oluşmasını ve gelişmesini inceleyen bir bilim dalıdır. İnsan ve memeli hayvanların doğumdan önceki, kanatlı hayvanların ise kuluçka dönemindeki hayatını inceler.

Detaylı