DOPİNG. Dr. Sadun TEMOÇİN ADÜTF Fizyoloji AD Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD Aydın 2007

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DOPİNG. Dr. Sadun TEMOÇİN ADÜTF Fizyoloji AD Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD Aydın 2007"

Transkript

1 DOPİNG Dr. Sadun TEMOÇİN ADÜTF Fizyoloji AD Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD Aydın 2007

2 Sunum Planı Doping Nedir? Yasaklı maddeler Kullanımı kısıtlı maddeler Kullanımı izinli olan maddeler Yasaklı doping yöntemleri Doping neden yasaklanmıştır? Doping kontrolü nedir? Doping Kontrol İstasyonu'nda neler olur? Doping suçlarında cezalar

3 Doping Nedir? Doping, "Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından yasaklanmış madde veya yöntemlerin sporcu tarafından bilinçli veya bilinçsiz olarak kullanımı" diye tanımlanmaktadır.

4 Yasaklı maddeler IOC tarafından bildirilen yasaklı maddeler 5 ana grup altında toplanmaktadır: 1-Uyarıcılar (Amfetamin, efedrin v.b.) 2-Narkotik Analjezikler (Morfin v.b.) 3-Anabolik Ajanlar (Testosteron v.b.) 4-Diüretikler (Furosemid v.b) 5-Peptid hormonlar ve benzerleri (Eritropoietin, büyüme hormonu, v.b.)

5 UYARICILAR, aktiviteyi arttıran ve yorgunluk hissini azaltan maddelerdir. Bu tip maddeler, sporcunun performansının artmasına neden olan psikolojik ve fiziksel uyarı sağladıkları için yasaktırlar.

6 Uyarıcılar sinirlilik, kalp atışını hızlandırması, kan basıncını yükseltmesi, su kaybı ve dolaşım bozukluklarına neden olması gibi bazı yan etkileri bulunmaktadır. Uyarıcı kullanmanın fiziksel göstergeleri olarak göz bebeğinin büyümesi, terlemenin artması, sinirlilik, saldırganlık, elde titremeler, kilo kaybı, hızlı kalp atışı ve yüksek kan basıncı verilebilir.

7 Kafein Gösterdiği uyarıcı etki nedeniyle IOC tarafından yasaklı madde olarak kabul edilmiştir. Kafein miktarının idrarda 12 mikrogram/ml olması normal kabul edilir; üzerinde olması sonucunda test pozitif sayılmaktadır. Kahve, çay veya kola gibi kafein içeren içeceklerin normal sınırlar içerisinde kullanılmaları pozitif test sonucuna neden olmaz. Ancak kafein tabletlerinin kullanılması, kafein suppozituvarlarının uygulanması veya benzer enjeksiyonlar pozitif bir test sonucuna neden olacaktır.

8 Kokain hem yasaklı bir doping maddesidir, hem de ülkemiz sınırları içinde kullanımı yasa dışıdır. Çoğu öksürük ve nezle ilacı, yasaklı uyarıcı maddeler taşımaktadır. Ancak bu tip maddeler taşımayan ilaçlar da bulunmaktadır. Konu mutlaka spor hekimine danışılarak çözülmelidir.

9 NARKOTİK ANALJEZİKLER morfin ve morfinin kimyasal ve farmakolojik benzerleri olup, öncelikle ağrı kesici olarak kullanılmaktadır. Ağrıyı hissetmemek için kullanılan narkotiklerin pek çoğu solunum depresyonuna neden olup, fiziksel ve psikolojik bağımlılık gibi oldukça tehlikeli yan etkileri bulunmaktadır.

10 Sporcu, bir rahatsızlıktan dolayı ağrı kesiciye gereksinim duyarsa; hafif ya da orta derecedeki ağrıların tedavisinde kullanılabilecek çeşitli doping sınıfına girmeyen ağrı kesiciler bulunmaktadır. Sporcu, bu konuyu spor hekimine danışarak çözebilir.

11 ANABOLİK AJANLAR, vücutta üretilen doğal bir steroid olan testosteron hormonuna benzer etkilere sahip sentetik maddelerdedir. Doğal testosteron "anabolik" (kas yapıcı) ve "androjenik" (erkeğe özgü hal ve davranış) etki sağlar.

12 Atletik performansı arttırmak için anabolik ajanları kullanmak, ciddi sağlık riskleri taşımakta ve spor ahlakına ters düşmektedir. Anabolik ajanlar, normal hormon fonksiyonunu etkiler, karaciğer hastalığı riskini artırır, kan basıncını yükseltir, yüksek yoğunluklu lipidlerin düzeyini yükselterek kardiyovasküler olay riskinin artmasına neden olur. Bu etkilerinin yanı sıra psikolojik etkileri de bulunmaktadır.

13 Anabolik ajanların kadınlarda kullanımları sonucu oluşan etkiler: - Erkeksi karakterlerin oluşması - Artan agresiflik, ruh halinde dalgalanmalar, depresyon - Anormal menstrual sikluslar ve mensturasyonun fonksiyon görmesinin baskılanması - Yüz ve vücutta fazla tüylenme - Klitorisin genişlemesi - Sesin kalınlaşması

14 Anabolik ajanların erkeklerde kullanımları sonucu oluşan etkiler: - Akne - Artan agresiflik, ruh halinde dalgalanmalar, depresyon - Testislerin boyutlarının küçülmesi - Azalmış sperm üretimi - Karaciğer ve böbrek fonksiyonlarında azalma - Göğüslerde büyüme - Vaktinden evvel oluşan kellik - Prostat bezinin genişlemesi

15 Anabolik ajanların büyüme çağındaki çocuklarda kullanımının etkileri: - Vücut ve yüzde oluşan akneler - Kemiklerdeki kıkırdak dokusunun erken sertleşmesi sonucu boyda uzamanın ve büyümenin durması

16 DİÜRETİKLER, böbrek üzerinde etkili olan ve fazla miktarlarda suyun vücuttan atılmasına neden olan bir ilaç grubudur. Bunlar genellikle sporcular tarafından, belirli ağırlık sınıflarına girebilmek için (örneğin güreş, boks v.b) geçici ağırlık kaybı ve diğer bileşikler ile ilaçların vücuttan atılmalarını sağlayarak doping testlerinden kaçmak amacıyla kullanılmaktadır.

17 Diüretikler, kullanımları sonucu ortaya çıkabilecek sağlık risklerine ek olarak, idrar numunelerinin seyreltilmesi veya daha düşük ağırlık sınıflarında yarışmak amacıyla kilo kaybında kullanılabildiği için yasaklanmıştır. Ayrıca diüretiklerin kullanımı, hakça bir yarışmada sporun ruhuna aykırı olduğu için de yasaktır.

18 Diüretiklerin kullanımı, dehidratasyona, kas zayıflamasına, kramplara, kan basıncının düşmesine ve elektrolit dengesizliğiyle oluşan kalp düzensizliklerine neden olabilir.

19 PEPTİD HORMONLAR VE BENZERLERİ, büyüme, cinsel davranışlar, ağrıya karşı duyarlık ve davranış gibi çeşitli bedensel fonksiyonların uyarılmasında bir organdan diğerine mesaj iletimi görevini yerine getirmektedir.

20 Peptid hormonları; insan koryonik gonadotropin (HCG), adreno kortikotropin (ACTH), insan büyüme hormonu (HGH) ve eritropoietin (EPO)dir. Benzerleri ise kimyasal olarak üretilmiş doğal olarak vücutta oluşan peptid hormonlar ile benzer etkileri bulunan ilaçlardır

21 Erkeklerde HCG'nin verilmesi, vücuttaki androjenik steroidlerin normal düzeylerinde artışa yol açar ve bu, testosteronun verilmesiyle aynı etkiyi gösterir. HCG'nin kullanımı, baş ağrısı, sinirlilik, depresyon, yorgunluk ve jinekomastiye (erkeklerde meme büyümesi) neden olabilir. ACTH, sporcular tarafından vücutta doğal olarak üretilen kortikosteroidlerin düzeylerini arttırmak ve öfori sağlamak amacıyla kullanılır.

22 İnsan büyüme hormonu, metabolizma ve kas yapımını etkileyen ve doğal olarak oluşan bir maddedir. Bununla birlikte bu ilacın kullanımı ile ilgili tehlikeli yan etkileri bulunmaktadır. Aşırı HGH kullanımı, deride kalınlaşma, kulaklar, el ve ayak parmaklarında büyüme, iç organlarda genişleme, kemik ve yüz hatlarının büyümesindeki bozulma ile karakterize edilebilen akromegaliye neden olabilir. HGH; diyabete, kalp ve tiroid hastalığına, menstrual düzensizliklere, seksüel istek azalmasına, iktidarsızlığa ve yaşam sürecinin kısalmasına neden olabilir.

23 Eritropoietin hormonu (EPO) böbrekler tarafından salınır ve kırmızı kan hücrelerinin üretimini uyarır. EPO, bazı sporcular tarafından dayanıklılık sporlarında, kırmızı kan hücrelerinin sayısını ve buna bağlı olarak kaslara oksijen taşınımını arttırdığı için kullanılmaktadır. Enjekte edilebilen EPO'nu kullanımı, kan pıhtılaşması, felç ve kalp hastalıkları riskinin artması gibi ciddi sağlık riskleri taşımaktadır. Eğer aynı iğneyi birden fazla sporcu kullanmışsa, sarılık (hepatit) ve AIDS gibi enfeksiyon hastalıklarının bulaşma riski vardır.

24 Kullanımı kısıtlı maddeler IOC tarafından bildirilen ve sporcular tarafından kullanımı kısıtlı olan maddeler de vardır; bunlar 5 ana grup altında toplanır: 1- Alkol 2- Marihuana 3- Lokal anestezikler 4- Kortikosteroidler 5- Beta-blokerler

25 Alkol, yasaklı olmamasına karşın ulusal ve uluslararası federasyonların isteği üzerine, örneğin eskrim ve pentatlon gibi spor dallarında sporcularda alkol düzeyi ölçülebilir.

26 Marihuana, IOC tarafından kısıtlı kullanımı olan maddeler sınıfında olup, Türkiye'de kullanımı kanuni açıdan yasaktır. Bazı spor dallarında ulusal ve uluslararası federasyonların isteği üzerine kontrol edilebilir.

27 Lokal anestezikler, ancak aşağıdaki koşullar yerine getirildiği zaman kullanılabilirler: - Kokain dışında prokain, ksilokain, karbokain ve benzer analjezikler kullanıldığında, - Lokal enjeksiyon uygulandığında (i.v. enjeksiyona izin verilmemektedir), - Uygulanan ilaçların içinde epinefrin gibi vazokonstriktörler bulunmadığı durumlarda, - Tıbbi olarak kullanımı yazılı bir belge ile kanıtlandığı durumlarda.

28 Kortikosteroidlerin kullanımı; yüzeysel (topikal) uygulama (kulak, göz ve deri), solunum yolu ile (inhalasyon) uygulanması (astım, allerjikrinit), lokal ve eklem içine (intraartiküler) enjeksiyon dışında, yasaklanmıştır. Kortikosteroidlerin ağızdan, kas veya damar içine enjeksiyon ile kullanımı izinli değildir. İzinli bazı antienflamatuvar ilaçların isimleri ise Doping Kontrol Merkezi'nden elde edilebilir.

29 Beta-blokerler, kalp hastalıklarında kullanılan kan basıncını düşürüp kalp atışlarını azaltan ilaçlardır. Bu ilaçlar, aynı zamanda migren tedavisinde ve el titremelerinin önüne geçilmesinde kullanılır. Beta-blokerlerin, kalp atış hızını düşürerek atıcılık ve okçuluk gibi spor dallarında kolun sallanmaması ve parmakların titrememesi için kullanılması hakça bir yarış kavramına karşıdır.

30 Sporcunun dayanıklılık performansını azaltıcı etkisinin yanı sıra, beta-blokerlerin kullanılması sonucu kalp hastalıkları, astım, depresyon, uykusuzluk ve cinsel problemler ortaya çıkmaktadır.

31 Tedavi amaçlı kullanım ayrıcalığı (TAKA): Sporcular herkes gibi bazı durumlarda tedavi amacıyla ilaç kullanabilirler. Tedavi amacıyla alınan ilaçlar içerisinde yasaklı maddeler bulunabilir. Bu durumda önceden uluslararası federasyonunuza ya da dopingle mücadele kuruluşuna TAKA (Therapeutic Use Exemption-TUE) için başvurulur ve gerekli izin alınır. Bu süreç, bir spor organizasyonundan 21 gün önce tamamlanmalıdır.

32 Yasaklı doping yöntemleri IOC tarafından bildirilen yasaklı yöntemler 2 ana grup altında toplanır: 1- Kan dopingi 2- İdrarın farmakolojik, kimyasal ve fiziksel olarak işlem görmesi.

33 Kan dopingi, kan ve kan ürünlerinin, kanın oksijen taşıma kapasitesini ve dolayısıyla aerobik atletik performansı arttırmak amacıyla damardan verilmesi yöntemine verilen isimdir. Kan dopingi için kullanılan kan, sporcunun kendi kanı olabileceği gibi başkasına da ait olabilir.

34 Atletik performansın arttırılması için sporculara damardan kan verilmesi, spor ahlakına aykırıdır. Kan dopingi aynı zamanda tehlikeli sağlık problemleri de oluşturmaktadır.

35 İdrarın farmakolojik, kimyasal ve fiziksel olarak işlem görmesi; üzerinde doping kontrolü yapılacak idrarın bütünlüğünü, özelliğini bozmaya yönelik yöntem ve maddelerin kullanımıdır.

36 İdrar söktürücü kullanma, sporcunun kendi idrarı yerine sonda ile başkasının idrarını verme, idrarı değiştirme, idrarın bütünlüğünü bozma, probenesid ve benzeri maddelerle böbrekten doping maddesinin idrarla atılışını önleme, bromantan ve epitestosteron vererek testosteron ve epitestosteron tayinini engelleme bu grup içinde değerlendirilir.

37 doping ilaç kullanımının tarihçesi

38 Doping neden yasaklanmıştır? Doping, sporun temel prensiplerine aykırıdır; sporcuların haksız avantajlar elde etmelerine neden olur; bazı doping maddeleri ve yöntemlerinin sporcu üzerinde yan etkileri olur.

39 Doping kontrolü nedir? Doping kontrolü, sporcuların seçimi; idrar numunelerinin toplanması; analizi; sonuçların yorumlanması işlemlerini içermektedir.

40 Doping kontrol analizleri halen daha çok idrar örneklerinde yapılmaktadır. Yakın bir gelecekte doping kontrol analizlerinin daha geçerli ve kesin sonuç vermesi için, idrar örnekleri yerine kan örneklerinin alınması ve bu işlemin yaygınlaşması planlanmaktadır.

41 Doping kontrolü için sporcunun seçimi, yarışmalarda veya çalışma kamplarında yapılır. Yarışma dışı doping numunesi alım işlemi, yıl boyunca herhangi bir zamanda önceden yapılan bir uyarı sonucunda veya hiç haber vermeksizin yapılmaktadır.

42 Doping Kontrolleri Ulusal ve Uluslararası Dopingle Mücadele Kuruluşları tarafından organize edilmekte ve yönetilmektedir. Dünyadaki Dopingle Mücadele çalışmaları Dünya Anti-Doping Ajansı (World Anti-Doping Agency WADA) tarafından konulan kurallarla organize edilmektedir.

43 WADA 1999 yılında kurulmuş ve 2003 yılı Mart ayında Danimarka nın Kopenhag kentinde kabul edilen Dünya Anti-Doping Kodu (World Anti- Doping Code) uyarınca tüm dünyada dopingle mücadelede etkin duruma gelmiştir.

44 Ulusal ve Uluslararası Dopingle Mücadele Kuruluşları doping kontrollerini kabul edilen uluslararası standartlara uygun yapmak zorundadır. Bu standartlar Dünya Anti-Doping Ajansı ve/veya Uluslararası Spor Federasyonları tarafından yayınlanmaktadır.

45 Yarışma süresince veya bir takvime bağlı sporcu çalışma kamplarında yürütülen önceden programlanmış doping numunesi alım işlemleri, ilan edilmiş doping kontrolü olarak sınıflandırılır.

46 İlan edilmiş doping kontrolü için sporcular, doping kontrolü için genel olarak aldıkları derecelere göre veya ilgili kurulların oluşturduğu bir protokol sonucunda seçilmektedirler. Seçilen sporcuya yarışma sonunda verilen çağrı formu ilgili kişi tarafından imzalanıp onunla Doping Kontrol İstasyonu'na kadar birlikte gelmesi istenir. Bunun yapılmaması, bir reddetme olarak rapor edilir ve bu davranış dopingle ilgili bir suçtur.

47 İlan edilmemiş doping kontrolü işlemlerinde; Bağımsız Doping Kontrol Görevlileri sporcuyu arayarak 36 saat içerisinde bir Doping Kontrol İstasyonu'nda bulunmasını isteyebildiği gibi sporcunun çalışma veya yarışma bölgesine giderek kendisine duyuru formunu verebilir.

48 Doping Kontrol İstasyonu'nda neler olur? 1- Kayıt 2- Toplama Kaplarının Seçimi 3- İdrar Numunesinin Verilmesi 4- Saklama Kaplarının Seçimi 5- İdrar Numunelerinin Bölünmesi 6- ph ve Yoğunluk Kontrolü 7- Kod Numarasının Yazılması 8- İdrar Numunelerinin Ambalajlanması 9- İmza Atma 10- Sporcuya Ait Kopyanın Alınması

49 Kayıt sırasında görevli, sporcuya adını sorar, kimliğini kontrol eder ve son 10 gün içerisinde kullandığı ilaçları, özel besin ve bitkisel ürünleri ilgili forma kaydeder. Sporcunun, aldığı tüm ilaçları bildirmesi, kendisi için yararlıdır. Burada bildirilecek ilaçlar, ceza durumunda hafifletici nedenler olabilir. Sporcu Doping Kontrol İstasyonu'na yanında birisini getirmeli; su, kola, bira gibi ufak ve orijinal ambalajlarında çeşitli içecekleri bulundurmalıdır.

50 İdrar numunesi vermeye hazır olduğunda, sporcudan doping numunesi alım istasyonunda bulunan toplama kaplarından bir tanesini seçmesi istenir.

51 Sporcudan, bir görevlinin yakın gözetiminde seçilen kap içerisine en az 100 ml olmak üzere idrar vermesi istenir. Bu sırada sporcunun diz altından göğüs üstüne kadar soyunması gerekir.

52 İdrar numunesinin, sporcunun kendisi tarafından ve doğru yöntemle verildiğinden emin olunması için sporcunun görevli tarafından yakından gözlenmesi gerekmektedir. Sporcu gerekli olan en az 100 ml idrarı verene kadar birkaç dakika ile birkaç saat arasında beklenebilir.

53 Sporcudan, verilen idrar numunesini koymak için 2 tane saklama kabını seçmesi istenir. İdrar numunesi, seçilen "A" ve "B" şişelerine sporcu tarafından paylaştırıldıktan sonra şişelerin ağızları görevli tarafından kapatılıp özel bir şekilde mühürlenir. Eğer numune miktarı az ise "A" şişesine en az 50 ml olacak şekilde idrar konulmalıdır. Laboratuvarda yapılan analizlerde, "A" numunesinde bir veya daha çok yasaklı madde bulunması halinde, sporcunun yanında yapılan "B" şişesindeki numune analizi ile "A daki sonucun doğru olup olmadığı kesinlik kazanır.

54 İdrar numunesi seçilen "A" ve "B" şişelerine sporcu tarafından paylaştırıldıktan sonra idrar toplama kabında kalan idrarın ph değeri (asitlik derecesi) ve yoğunluğu, görevli tarafından kontrol edilip, sonuçlar kaydedilir.

55 Görevli, numunelere ait kod numaralarını 2 ayrı etiket üzerine yazar ve etiketleri ait olduğu şişe ve kaplar üzerine yapıştırır. Kod numaraları daha sonra ilgili formlara da işlenir.

56 Görevli, idrar numunelerini taşıyan "A" ve "B" şişelerinin ağızlarını özel olarak kapatıp, şişeleri ait oldukları kaplar içine ayrı ayrı yerleştirir. Özel bir kilit ile kilitlendikten sonra kilit numaraları ilgili formlara işlenir.

57 Sporcudan, bütün işlemler tamamlandıktan sonra doping numunesi alım işlemlerinin kurallara uygun olarak yapıldığını belirtmek için doping kontrol formunun ilgili yerini imzalaması istenir. İmzalanan doping kontrol formunun bir kopyası sporcuya verilir. Bu kopya, sporcu tarafından saklanmalıdır. İşlemleri tamamlanan sporcu istasyonu terk eder.

58 Sporcular Doping Kontrol İstasyonu'nu terk ettikten sonra idrar numuneleri ne olur? Toplanan idrar numuneleri, güvenlik altında, IOC tarafından ruhsatlandırılmış bir laboratuvara en hız yolla gönderilir. Laboratuvarda önce "A" numunesi analiz edilir. "B" numunesi ise güvenli bir şekilde saklanır.

59 Doping kontrol laboratuvarlarının sonuçlarının geçerli olabilmesi için her yıl WADA World Anti- Doping Agency (Dünya Anti-Doping Ajansı) tarafından kontrollerinin yapılarak onaylanmaları (akredite edilmeleri) gereklidir. Onaylanmamış laboratuvarlardan alınan doping kontrol analiz sonuçlarıyla sporculara ceza vermek yasal sorunlara neden olmaktadır. Bu nedenle doping kontrol örnekleri, onaylanmış laboratuvarlarda analiz edilmektedir.

60 Günümüzde sayıları zaman içinde değişmekle birlikte akredite edilmiş otuza yakın doping kontrol laboratuvarı bulunmaktadır. Ankara da Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi bünyesinde 1989 yılında kurulmuş bir doping kontrol laboratuvarı bulunmaktadır. Laboratuvar 2003 yılında Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından onaylanmıştır.

61 Eğer "A" numunesi analizi pozitif sonuç verdiyse; sonuç, ilgili federasyon tarafından sporcuya bildirilir. "B" numunesinin açılması ve analizinin istenilip istenilmediğini sorulur. Sporcu, "A" numunesinin açıklanan sonucuna itiraz edebilir. İkinci analiz, sporcunun ve getireceği ilgili kişinin huzurunda "B" numunesi üzerinden yürütülerek son karar verilir.

62 "B" numunesi, "A"daki sonucu doğrulamak amacıyla analiz edilir. Sporcu, "B" numunesinin analizinde başından itibaren bulunabilir. Eğer sporcu, herhangi bir nedenle "B" numunesinin analizinde bulunamazsa, bağlı olduğu federasyonun tayin edeceği kişi ile de temsil edilebilir.

63 Eğer "B" numunesi sonuçları "A" numunesini doğruluyorsa, bu durum sporcuya bildirilir. Sporcu, ilgili yasa ve yönetmelikler çerçevesinde cezalandırılır. Eğer "B" numunesinin analizi sonucunda herhangi bir yasaklı madde bulunmazsa test negatif sayılır.

64 Doping pozitif test için yasaklı maddelerin idrar içindeki derişimleri

65 Doping kontrol akış şeması

66 GSGM veya ilgili bağımsız federasyon, doping analiz sonuçlarını ilgili kuruluşlara (kamuoyuna) duyurmaya yetkilidir.

67 Doping suçlarında cezalar Ulusal bağımlı ve bağımsız federasyonlar, kendi kuralları içerisinde ve uluslararası kurallara uygun bir şekilde, doping suçları saptanan sporculara cezalarını verir. Dopingle Mücadele Kurallarına aykırı davranan sporculara ceza verme yetkisi Ulusal ve Uluslararası Federasyonlardadır.

68 4 Şubat 1999 da İsviçre nin Lozan kentinde, "Sporda Doping Dünya Konferansı nda hazırlanan bildiride konu başlıkları: 1. Eğitim, dopingin önlenmesi ve sporcuların hakları 2. Dopingle Mücadelede Olimpik Hareket İlkeleri 3. Cezalar 4. Uluslararası Dopingle Mücadele Kurulu (Ajansı) 5. Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Uluslararası Spor Federasyonları, Ulusal Olimpiyat Komitelerinin ve Spor Yüksek Mahkemesi'nin Sorumlulukları 6. Olimpik Hareket ve kamu oyu ile olan işbirliği

69 Temel doping maddelerini veya yasaklanmış yöntemleri ilk kez kullanan sporcular için uygulanacak en az ceza sporcunun tüm yarışmalardan iki yıl süre ile men edilmesidir. Ancak, özel ve ayrıcalıklı durumlarda Uluslararası Spor Federasyonlarının ilgili kurullarınca ele alınmak üzere, ilk kez doping kullanan sporcular için uygulanacak olan iki yıl yarışmalardan men cezasında farklı uygulamalar yapılabilir. Ek cezalar veya farklı ölçüm kriterleri ortaya konabilir. Dopingle Mücadelede Olimpik Hareket İlkelerini zedeleyen ve suçlu bulunan antrenör ve idarecilere çok daha büyük cezalar uygulanabilir.

70 Uluslararası Olimpiyat Komitesi her yılın ilk aylarında hangi maddelerin ve yöntemlerin yasaklı kapsamına girdiğini bildiren bir doping listesi yayınlamaktadır. Genellikle bir önceki yılın listesine eklemeler veya çıkarmalar yapılan bu listeler ilgili Federasyonlara gönderilir. WADA nın her yıl yayınladığı yasaklı madde ve yöntemler listesi o yılın 1 Ocak gününden 31 Aralık gününe kadar geçerli olmaktadır. Bu listede bulunan yasaklı madde ve yöntemlerin tedavi amaçlarla bile olsa sporcular tarafından kullanılması yasaktır.

71 Sporcular kullanacakları ilaçların yasaklı listesine girip girmediğini bir hekime danışarak öğrenmek zorundadırlar. Listede yer alan yasaklı maddeleri kullandığı saptanan sporcular dopingli sayılarak ceza alırlar.

72 WADA tarafınca yayınlanan Sporcular Tarafından Kullanımı Yasak Olan Maddeler ve Yöntemler Listesi 1 Ocak 2007 I-YARIŞMA VE YARIŞMA DIŞINDA KULLANIMI YASAK OLAN MADDE SINIFLARI: S1. Anabolik maddeler S2. Hormonlar ile bunların benzerleri S3. Beta-2-agonistler S4. Anti-östrojenik aktivite gösteren maddeler S5. Diüretik ve diğer siliciler II-KULLANIMI YASAK OLAN YÖNTEMLER M1. Oksijen transferini arttıranlar M2. Kimyasal ve fiziksel uygulamalar M3. Gen dopingi III-YARIŞMADA KULLANIMI YASAK OLAN MADDE SINIFLARI S1 den S5 e ve M1 den M3 e kadar olan kategorilere ek olarak: S6. Uyarıcılar S7. Narkotik analjezikler S8. Kannabinoidler IV-BAZI SPOR DALLARINDA KULLANIMI YASAK OLAN MADDE SINIFLARI P1. Alkol P2. Beta-blokerler

73 ÖZET Ben sporcunun zeki, çevik ve aynı zamanda ahlaklısını severim.

74 Kaynaklar: (erişim, ) (erişim, ) (erişim, ) (erişim, )

75 Sunumu için, Kadim Dost Sayın Sadun TEMOÇİN e

Yasaklı maddeler Kullanımı kısıtlı maddeler Kullanımı izinli olan maddeler Yasaklı doping yöntemleri

Yasaklı maddeler Kullanımı kısıtlı maddeler Kullanımı izinli olan maddeler Yasaklı doping yöntemleri Dopingin Tanımı Doping, "Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından yasaklanmış madde veya yöntemlerin sporcu tarafından bilinçli veya bilinçsiz olarak kullanımı" diye tanımlanmaktadır. Yasaklı maddeler

Detaylı

DOPİNG VE ERGOJENİK YARDIMCILAR

DOPİNG VE ERGOJENİK YARDIMCILAR DOPİNG VE ERGOJENİK YARDIMCILAR Doç.Dr.AYDIN ŞENTÜRK KORKMAZ ATALAY DOPİNG KONTROLÜ Doping kontrolü, dürüst bir yarışma için sporcuların haklarını korumak ve ilaçsız amatör ve profesyonel sporun yaygınlığını

Detaylı

Doping nedir? Sporcu doping kontrol işlemleri nasıl yapılır?

Doping nedir? Sporcu doping kontrol işlemleri nasıl yapılır? Doping nedir? Sporcu doping kontrol işlemleri nasıl yapılır? Doping Nedir? Doping, sporcunun yarışma sırasında fiziksel ve zihinsel performansını arttırmak amacı ile, "Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC)

Detaylı

DOPİNGLE MÜCADELE DERS NOTLARI

DOPİNGLE MÜCADELE DERS NOTLARI DOPİNGLE MÜCADELE DERS NOTLARI DOPİNG Organizmaya yabancı bir ajanın veya fizyolojik performansı yapay olarak ve kural dışı Bir şekilde artırmak ile verilmesidir. loc ye göre DOPİNG Yarışma sırasında performansın

Detaylı

TÜRKİYE TAEKWONDO FEDERASYONU DOPİNGLE MÜCADELE TALİMATI

TÜRKİYE TAEKWONDO FEDERASYONU DOPİNGLE MÜCADELE TALİMATI TÜRKİYE TAEKWONDO FEDERASYONU DOPİNGLE MÜCADELE TALİMATI TÜRKİYE TAEKWONDO FEDERASYONU DOPİNGLE MÜCADELE TALİMATI İÇİNDEKİLER 1. Amaç.....1 2. Kapsam......1 3. Dayanak........1 4. Tanımlar........ 1 5.

Detaylı

WADA 2014 TEST RAKAMLARI RAPORU (I)

WADA 2014 TEST RAKAMLARI RAPORU (I) WADA 2014 TEST RAKAMLARI RAPORU (I) 1-) WADA 2014 TEST RAKAMLARI RAPORU NE ANLATMAKTADIR? WADA 2014 TEST RAKAMLARI RAPORU, Laboratuvarlar Raporu ( 15 sayfa), Spor Dalları Raporu (47 sayfa), Test Yapan

Detaylı

ATLET (SPORCU) BİYOLOJİK PASAPORTU (ABP)

ATLET (SPORCU) BİYOLOJİK PASAPORTU (ABP) ATLET (SPORCU) BİYOLOJİK PASAPORTU (ABP) Sporcu Biyolojik Pasaportu nun temel prensibi, yasaklı madde ve metotların etkilerinin, seçilen parametrelerde (değişkenlerde) zaman içinde oluşturduğu değişikliklerin

Detaylı

Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor.

Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor. Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor. 1- Hiçbir şey susuz yaşayamaz. 2- Göreceli su yetersizliği vücudun bazı fonksiyonlarını

Detaylı

WADA 2014 TEST RAKAMLARI RAPORU (II)

WADA 2014 TEST RAKAMLARI RAPORU (II) WADA 2014 TEST RAKAMLARI RAPORU (II) 9-) NEDEN YARIŞMA İÇİ TESTLERDEKİ AYKIRI ANALİTİK BULGU SAYISI YARIŞMA DIŞI TESTLERE NAZARAN FAZLADIR? Doğası gereği, yarışma içi test menüsünde daha fazla sayıda ilaç

Detaylı

TÜRKİYE DOPİNGLE MÜCADELE KOMİSYONU 2015 YILI İSTATİSTİKLERİ

TÜRKİYE DOPİNGLE MÜCADELE KOMİSYONU 2015 YILI İSTATİSTİKLERİ TÜRKİYE DOPİNGLE MÜCADELE KOMİSYONU 2015 YILI İSTATİSTİKLERİ 1 Tablo:1 Komisyonumuz tarafından 2015 yılında alınan doping kontrol örneklerinin federasyonlara göre dağılımı Federasyonlar Doping Kontrol

Detaylı

Türkiye Doping Kontrol Merkezi

Türkiye Doping Kontrol Merkezi Türkiye Doping Kontrol Merkezi DOPİNG I. Spor ahlakı yönünden nden doğru değildir Sporculuk prensiplerine ve centilmenliğe e aykırıdır, r, Diğer yarış ışmacılar için i in haksız rekabet ortamı doğurur,

Detaylı

SPORDA DOPİNG-DOPİNGLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI VE ULUSAL HUKUKİ ve KURUMSAL ÇERÇEVEYE (I)

SPORDA DOPİNG-DOPİNGLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI VE ULUSAL HUKUKİ ve KURUMSAL ÇERÇEVEYE (I) SPORDA DOPİNG-DOPİNGLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI VE ULUSAL HUKUKİ ve KURUMSAL ÇERÇEVEYE (I) Sporda Doping Kavramı Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA), ulusal ve uluslararası dopingle mücadele programlarında

Detaylı

TÜRKİYE DOPİNGLE MÜCADELE KOMİSYONU 2016 YILI İSTATİSTİKLERİ

TÜRKİYE DOPİNGLE MÜCADELE KOMİSYONU 2016 YILI İSTATİSTİKLERİ TÜRKİYE DOPİNGLE MÜCADELE KOMİSYONU 2016 YILI İSTATİSTİKLERİ 1 Tablo:1 Komisyonumuz tarafından 2016 yılında alınan doping kontrol örneklerinin federasyonlara göre dağılımı Alınan Biyolojik Pasaport ve

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

Uyarıcılar UYARICILAR

Uyarıcılar UYARICILAR Uyarıcılar merkezi sinir sistemi üzerine doğrudan etkiyle uyarım yapan maddelerdir. Metabolizma hızına, beyin, omurilik ve kalp üzerine uyarıcı etkileri vardır.uyarıcılar sınıflaması içinde yer alan efedrin,

Detaylı

TÜRKİYE DOPİNGLE MÜCADELE KOMİSYONU 2014 YILI İSTATİSTİKLERİ

TÜRKİYE DOPİNGLE MÜCADELE KOMİSYONU 2014 YILI İSTATİSTİKLERİ TÜRKİYE DOPİNGLE MÜCADELE KOMİSYONU 2014 YILI İSTATİSTİKLERİ 1 Tablo:1 Komisyonumuz tarafından 2014 yılında alınan doping kontrol örneklerinin federasyonlara göre dağılımı Federasyonlar Doping Kontrol

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

AİLE PLANLAMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER HORMONAL YÖNTEMLER- 2. Yrd. Doç. Dr. İlknur M. GÖNENÇ

AİLE PLANLAMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER HORMONAL YÖNTEMLER- 2. Yrd. Doç. Dr. İlknur M. GÖNENÇ AİLE PLANLAMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER HORMONAL YÖNTEMLER- 2 Yrd. Doç. Dr. İlknur M. GÖNENÇ GEÇEN HAFTANIN KISA TEKRARI KOK MİNİ HAPLAR HORMONAL YÖNTEMLER DEVAM AYLIK İĞNELER Düzenli olarak ayda bir kez

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI DROGSAN SODYUM BĐKARBONAT % 8.4 Ampul Sadece damar içi kullanım içindir. Etkin madde Yardımcı maddeler : 10 ml lik ampul de 0.84 g sodyum bikarbonat içerir. : Enjeksiyonluk su Bu ilacı

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER)

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) 11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZ) Her bir böbreğin üst kısmında bulunan endokrin bezdir. Böbrekler ile doğrudan bir bağlantısı

Detaylı

DOPİNG İÇİN KULLANILAN MADDELER. Prof. Dr. ALİ BİLGİLİ

DOPİNG İÇİN KULLANILAN MADDELER. Prof. Dr. ALİ BİLGİLİ DOPİNG İÇİN KULLANILAN MADDELER Prof. Dr. ALİ BİLGİLİ 1 DOPİNG Doping = bir yarışa girecek olan veya giren insan veya hayvanlarda (at, köpek, deve vb) yarış hızı ya da gücünün artırılması; ama, belirtilen

Detaylı

Dopingle Mücadele. WADA Sporcu Rehberindeki Başlıca Hususlar ve Önemli Bilgiler. Bir Bakışta

Dopingle Mücadele. WADA Sporcu Rehberindeki Başlıca Hususlar ve Önemli Bilgiler. Bir Bakışta Dopingle Mücadele WADA Sporcu Rehberindeki Başlıca Hususlar ve Önemli Bilgiler Bir Bakışta WADA Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA), 1999 yılında spor alanındaki her türlü dopingle mücadele faaliyetlerini

Detaylı

Dopingle Mücadele. WADA Sporcu Rehberindeki Başlıca Hususlar ve Önemli Bilgiler. Bir Bakışta

Dopingle Mücadele. WADA Sporcu Rehberindeki Başlıca Hususlar ve Önemli Bilgiler. Bir Bakışta Dopingle Mücadele WADA Sporcu Rehberindeki Başlıca Hususlar ve Önemli Bilgiler Bir Bakışta WADA Nedir? Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA), 1999 yılında spor alanındaki her türlü dopingle mücadele faaliyetlerini

Detaylı

WADA SPORCU KILAVUZU

WADA SPORCU KILAVUZU WADA SPORCU KILAVUZU Kılavuzun içerisinde yer alan bu bilgiler herhangi bir zamanda değişime tabidir. Bu bilgiler ile Dünya Anti-Doping Kodu arasında çelişki olduğunda, Kod un orijinal metni geçerli kabul

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. SUSTANON Ampul 250 mg Kas içine enjeksiyon ile uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. SUSTANON Ampul 250 mg Kas içine enjeksiyon ile uygulanır. SUSTANON Ampul 250 mg Kas içine enjeksiyon ile uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her bir ml yağlı solüsyon testosteron esterleri içerir: Testosteron propiyonat 30 mg Testosteron fenilpropiyonat

Detaylı

ÜRÜN KATOLOĞU EMR KERVAN HERBS GARDEN (İSVEÇ ŞURUBU) Sinüzit Rahatsızlığında. Ağız içi Yaralarda. Kolit ve Mide Rahatsızlıklarında

ÜRÜN KATOLOĞU EMR KERVAN HERBS GARDEN (İSVEÇ ŞURUBU) Sinüzit Rahatsızlığında. Ağız içi Yaralarda. Kolit ve Mide Rahatsızlıklarında EMR KERVAN HERBS GARDEN (İSVEÇ ŞURUBU) Sinüzit Rahatsızlığında Ağız içi Yaralarda Kolit ve Mide Rahatsızlıklarında Egzama ve Sedef Rahatsızlıklarında Diş Ağrılarını Gidermeye Yardımcıdır Safra Kesesi Ağrılarında

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5)

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon No: Deney Laboratuvarı Adresi : Haccettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi İlaç Fabrikası 2.Kat 06100 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 305 21 56 Faks

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

Dünya Anti-Doping Ajansı (WADA), Türkiye Doping Kontrol Merkezi ne, Türkçe dokümanların hazırlanmasındaki değerli katkılarından dolayı takdir ve

Dünya Anti-Doping Ajansı (WADA), Türkiye Doping Kontrol Merkezi ne, Türkçe dokümanların hazırlanmasındaki değerli katkılarından dolayı takdir ve Dünya Anti-Doping Ajansı (WADA), Türkiye Doping Kontrol Merkezi ne, Türkçe dokümanların hazırlanmasındaki değerli katkılarından dolayı takdir ve teşekkürlerini bildirir. Böylece WADA, kamu yetkilileri

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

İNSAN BÜYÜME HORMONU (HGH)

İNSAN BÜYÜME HORMONU (HGH) İNSAN BÜYÜME HORMONU (HGH) 1-) HGH NEDİR? Büyüme hormonu (hgh), insan organizması tarafından doğal olarak üretilen bir maddedir. Beyin tabanında yer alan hipofiz bezinin ön kısmındaki hücreler tarafından

Detaylı

GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM

GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM 1) Aşağıdaki hormonlardan hangisi uterusun büyümesinde doğrudan etkilidir? A) LH B) Androjen C) Östrojen Progesteron D) FUH Büyüme hormonu E) Prolaktin - Testosteron 2)

Detaylı

oe(i!!!!!iillilll~ov;iwıj"mfiı11/ iii

oe(i!!!!!iillilll~ov;iwıjmfiı11/ iii Tr {;ıl Bakantıg S&()hl< ",mau.,n Genel M\.odl1rtuQU Sayı: 95966346 - Konu: Yasadışı ve Kötüye Kullal1llan ilaç ve Madde Analizi Yapan Tıbbi Laboratuvarlar ile Madde Bağımlılığı Teşhis ve Tedavi Merkezlerindeki

Detaylı

TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU BASKETBOLDE DOPİNGLE MÜCADELE YÖNERGESİ EKİ CEZAİ YAPTIRIMLAR 2007-2008 SEZONU

TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU BASKETBOLDE DOPİNGLE MÜCADELE YÖNERGESİ EKİ CEZAİ YAPTIRIMLAR 2007-2008 SEZONU TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU BASKETBOLDE DOPİNGLE MÜCADELE YÖNERGESİ EKİ CEZAİ YAPTIRIMLAR 2007-2008 SEZONU İÇİNDEKİLER MADDE 1. TEDBİRLİ MEN... 3 MADDE 2. MAÇ SONUÇLARI... 3 MADDE 3. İLAÇ LİSTELERİ...

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.)İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 2.) İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI VE ETKİSİNİ DEĞİŞTİREN FAKTÖRLER Slayt No : 13 1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

Detaylı

NORVEÇ DOPİNGLE MÜCADELE SİSTEMİ

NORVEÇ DOPİNGLE MÜCADELE SİSTEMİ NORVEÇ DOPİNGLE MÜCADELE SİSTEMİ Norveç Dopingle Mücadele Kurumu Dopingle Mücadele 2003 yılına kadar Norveç Olimpiyat Komitesi ve Spor Konfederasyonu içindeki bir birim tarafından yürütülmüştür. Sporda

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Adem Aköl Sinan Özyavaş Hazırlama Komitesi Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL

İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL Vücudun İlaçlara Etkisi (Farmakokinetik Etkiler) Farmakokinetik vücudun ilaca ne yaptığını inceler. İlaçlar etkilerini lokal veya sistematik

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER 0-2 Yaş Süt çocukluğu 2-5 Yaş Oyun çocukluğu veya okul öncesi 6-12,14 Yaş Okul çağı veya büyük çocukluk 4-5 yıl Ergenlik dönemi 23-26 Yaş Gençlik veya ergenlik sonu 2-5 YAŞ

Detaylı

Androjenler ve Anabolik Steroidler

Androjenler ve Anabolik Steroidler Androjenler ve Anabolik Steroidler Sentezleri Androjenler kolesterolden sentezlenirler. Testosteron, testisin interstisyel (leydig ) hücrelerinde, 5-Pregnonolon dan sentezlenir. Testosteron salındıktan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ANAPOLON 50 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir tablette 50 mg oksimetolon.

KULLANMA TALİMATI. ANAPOLON 50 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir tablette 50 mg oksimetolon. ANAPOLON 50 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir tablette 50 mg oksimetolon. KULLANMA TALİMATI Yardımcı maddeler: Laktoz, PVP, magnezyum stearat, nişasta Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA

Detaylı

Limon Eter Yağı. Limon Eter Yağı

Limon Eter Yağı. Limon Eter Yağı Limon Eter Yağı Limonu eski zamanlardan beri tıpta geniş şekilde kullanıyorlar. Eski Mısırlılar limonu, sehirli yemeklerin zararsızlaştırılması için ve tifo salgınları sırasında kullanıyorlardı. Avrupa'ya

Detaylı

SODYUM BİKARBONAT %8.4 IV İnfüzyon İçin Çözelti İçeren Ampul Sadece damar içi kullanım içindir.

SODYUM BİKARBONAT %8.4 IV İnfüzyon İçin Çözelti İçeren Ampul Sadece damar içi kullanım içindir. SODYUM BİKARBONAT %8.4 IV İnfüzyon İçin Çözelti İçeren Ampul Sadece damar içi kullanım içindir. Etkin madde : 10 mloik amputde 0.84 g sodyum bikarbonat içerir. * Yardımcı maddeler : Enjeksiyonluk su Bu

Detaylı

İŞYERİ HEKİMLİĞİ BELGESİ EK-1

İŞYERİ HEKİMLİĞİ BELGESİ EK-1 İŞYERİ HEKİMLİĞİ BELGESİ EK-1 1 İŞE GİRİŞ / PERİYODİK MUAYENE FORMU EK-2 İŞYERİNİN : Unvanı: SGK Sicil No: Adresi: Tel No: Faks No: E-posta: İşe giriş/periyodik muayene olmayı kabul ettiğimi ve muayene

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ADRENAL BEZ MEDULLA BÖLGESİ HORMONLARI Böbrek üstü bezinin öz bölgesi, embriyonik dönemde sinir dokusundan gelişir bu nedenle sinir sisteminin uzantısı şeklindedir. Sempatik

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TESTOGEL 50 mg transdermal jel içeren saşe Haricen kullanılır Etkin madde Herbir Testogel saşe 50 mg testosteron içerir. Yardımcı maddeler karbamer 980, izopropil miristat, etanol % 96,

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne AKILCI İLAÇ KULLANIMI Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık

Detaylı

DOPİNG - SPORDA İLAÇ SUİSTİMALİ Aytekin Temizer Hacettepe Üniversitesi

DOPİNG - SPORDA İLAÇ SUİSTİMALİ Aytekin Temizer Hacettepe Üniversitesi DOPİNG - SPORDA İLAÇ SUİSTİMALİ Aytekin Temizer Hacettepe Üniversitesi Spor, toplumun önemli bir parçasıdır. Daha çok sporcuları ilgilendiren ve ilaçların amaçları dışında kullanımı diye tanımlanan suiistimali

Detaylı

Okaliptüs Eter Yağı. Okaliptüs Eter Yağı

Okaliptüs Eter Yağı. Okaliptüs Eter Yağı Okaliptüs Eter Yağı Yeryüzündeki en yüksek yapraklı ağaç olan okaliptüsün şifalı özellikleri ilk defa Aborjinler bulmuştur. Onlar, okaliptüs yapraklarını, enfeksiyon kapmasını önlemek ve iyileşmesini hızlandırmak

Detaylı

KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA

KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ Ergenliğe kadar boy, ağırlık ve kuvvet bir cinsiyet farkı göstermezken, ergenlikten sonra cinsiyetler arasındaki bazı değişiklikler belirginleşir.

Detaylı

Turkish. 1 soru: Yuttuklarımdan, vücuduma enjekte ettiklerimden veya uyguladıklarımdan sonuç olarak ben sorumluyum.

Turkish. 1 soru: Yuttuklarımdan, vücuduma enjekte ettiklerimden veya uyguladıklarımdan sonuç olarak ben sorumluyum. Turkish 1 soru: Yuttuklarımdan, vücuduma enjekte ettiklerimden veya uyguladıklarımdan sonuç olarak ben sorumluyum. cevap: Doğru Bütün sporcular spor kariyerlerini tehlikeye atmamak için soru sorma konusunda

Detaylı

Son yıllarda tüm dünyada mücadelesi yoğun bir şekilde devam eden, uzun süreli enerji dengesizliği sonucunda oluşan ve birçok hastalığın ortaya

Son yıllarda tüm dünyada mücadelesi yoğun bir şekilde devam eden, uzun süreli enerji dengesizliği sonucunda oluşan ve birçok hastalığın ortaya Giriş Eğer mucizevi bir ilaç size zayıflamada, kaslarınızı kuvvetlendirmede, hastalıklardan korunmada, genel sağlık düzeyinizi iyileştirmede yardım edecek olsa bu ilacı almak ister miydiniz? Cevap vermeden

Detaylı

TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN DOPİNG

TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN DOPİNG TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN DOPİNG Yasaklı madde kullanımı, sadece spor dünyasını ilgilendiren bir sorun olmaktan çıkarak, özellikle gençler olmak üzere toplum genelinde kullanılması nedeniyle ciddi bir halk

Detaylı

KAFEİN. HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN

KAFEİN. HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN KAFEİN HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN KAFEİN NEDİR? Önemli fizyolojik etkileri olan alkoloid grubunun azotlu organik bir bileşiğidir. Kimyasal ismi trimethylxanthine dir ve formülü

Detaylı

TÜMÖR BELİRTEÇLERİNİN KLİNİK TANIDA ÖNEMİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006

TÜMÖR BELİRTEÇLERİNİN KLİNİK TANIDA ÖNEMİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006 TÜMÖR BELİRTEÇLERİNİN KLİNİK TANIDA ÖNEMİ Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006 1 Tümör (kanser), Vücudumuzun herhangi bir hücre veya hücre topluluğunun kontrolsüz bir şekilde çoğalması, büyümesi,

Detaylı

OVER KANSERİ. Yumurtalık kanseri; Over tümörü; Over kanseri neden olur?

OVER KANSERİ. Yumurtalık kanseri; Over tümörü; Over kanseri neden olur? OVER KANSERİ Yumurtalık kanseri; Over tümörü; Over hücrelerinden kaynaklanan kanserdir. Kadınlarda yumurtalıklara over denir. Over ler döllenme için gerekli yumurtaların hazırlandığı ve kadın hormonlarının

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN oral damla Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Propil paraben

Detaylı

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Soluduğumuz hava, yediğimiz ve içtiğimiz besinler vücudumuz tarafından işlenir, kullanılır ve ihtiyaç duyduğumuz enerjiye dönüştürülür. Gün içinde yapılan fiziksel aktiviteler kalp

Detaylı

Cinsel Kimlik Bozuklukları

Cinsel Kimlik Bozuklukları Endokrinolog Gözü ile Cinsel Kimlik Bozuklukları Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Cinsel Kimlik Bozukluğu (Transseksüalite) Bir kişinin normal seksuel

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ZOLADEX LA 10,8 mg subkutan implant Deri altına enjeksiyon yoluyla uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ZOLADEX LA 10,8 mg subkutan implant Deri altına enjeksiyon yoluyla uygulanır. ZOLADEX LA 10,8 mg subkutan implant Deri altına enjeksiyon yoluyla uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her kullanıma hazır enjektör 10,8 mg goserelin (goserelin asetat olarak) içerir. Yardımcı maddeler:

Detaylı

GÜNLÜK YAŞAMDA KARŞIMIZA ÇIKAN OLAY

GÜNLÜK YAŞAMDA KARŞIMIZA ÇIKAN OLAY GÜNLÜK YAŞAMDA KARŞIMIZA ÇIKAN OLAY Đnsanı olur olmadık zamanlarda yoklayan his olan heyecan kendini karın ağrısı, hızlı kalp atışı, terleyen eller, titreyen dudaklar ve ses şeklinde gösterebilir. Mutlu

Detaylı

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI NEDİR? Madde kullanımı sonucunda gelişen belirli bir hastalık

Detaylı

Sardunya Eter Yağı. Sardunya Eter Yağı.

Sardunya Eter Yağı. Sardunya Eter Yağı. Sardunya Eter Yağı. Sardunyanın şifali özellikleri çok eski zamanlardan beri biliniyordu. Sardunyayı, nazardan ve kötü ruhlardan korunmak için insanlar evlerinin etrafına ekiyorlardı. Fransa'da, eski zamanlarda,

Detaylı

10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Kalıtımın Genel İlkeleri Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları

10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Kalıtımın Genel İlkeleri Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları 10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Mitoz ve Eşeysiz Üreme Canlılarda hücre bölünmesinin gerekliliği Mayoz ve Eşeyli Üreme Kalıtımın Genel İlkeleri Kalıtım ve Biyolojik Çeşitlilik Kalıtımın genel

Detaylı

İNGİLTERE DOPİNGLE MÜCADELE SİSTEMİ

İNGİLTERE DOPİNGLE MÜCADELE SİSTEMİ İNGİLTERE DOPİNGLE MÜCADELE SİSTEMİ İngiltere, Avrupa Konseyi Dopingle Mücadele Sözleşmesi ni 16 Kasım İngiltere, Avrupa Konseyi Dopingle Mücadele Sözleşmesi ni 16 Kasım 1989 da imzalayıp 1 Mart 1990 da

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. CASODEX film tablet 28 tablet içeren ambalajda sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. CASODEX film tablet 28 tablet içeren ambalajda sunulmaktadır. KULLANMA TALİMATI CASODEX 50 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde : 50 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, metil hidroksi

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

BASKETBOLDE DOPİNGLE MÜCADELE YÖNERGESİ

BASKETBOLDE DOPİNGLE MÜCADELE YÖNERGESİ TÜRKİYE BASKETBOL FEDERASYONU BASKETBOLDE DOPİNGLE MÜCADELE YÖNERGESİ 2006-2007 SEZONU İÇİNDEKİLER BÖLÜM I GENEL HÜKÜMLER... 3 1. AMAÇ... 3 2. KAPSAM... 3 3. DAYANAK... 3 4. TANIMLAR... 3 BÖLÜM II GENEL

Detaylı

GENEL ANTRENMAN BİLGİSİ

GENEL ANTRENMAN BİLGİSİ HİTİT ÜNİVERİSTESİ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEK OKULU ANTRENÖRLÜK BÖLÜMÜ GENEL ANTRENMAN BİLGİSİ ANTRENMAN DURUMLARI ANTRENMAN DURUMLARI I-FORM(PEAKING) Sporcunun bir sezon içerisinde yakaladığı en iyi

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

KUZEY KIBRIS TENİS FEDERASYONU YENİ LİSANS BAŞVURU FORMU

KUZEY KIBRIS TENİS FEDERASYONU YENİ LİSANS BAŞVURU FORMU YENİ LİSANS BAŞVURU FORMU Sporcunun: Adı Soyadı Doğum Tarihi ve Yeri Mesleği Tabiyeti Baba Adı Ana Adı Kimlik Kartı No Telefon No :. :. :.. :.. :. Yabancılar İçin Pasaport No Adres.. Ben aşağıda imza sahibi.

Detaylı

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU Arı Zehiri - Tanım Arı zehiri, bal arıları tarafından öncelikle memelilere ve diğer iri omurgalılara karşı

Detaylı

ZARARLI ALIŞKANLIKLAR

ZARARLI ALIŞKANLIKLAR ZARARLI ALIŞKANLIKLAR İnsanın sağlıklı, başarılı ve mutlu olabilmesi için beden ve ruh sağlığının her türlü zararlı şeylerden korunması lâzımdır. İnsanın ruh ve beden sağlığını bozan şeylerin başında zararlı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her 1 ml çözelti içeren ampul, mg gonadoreline eşdeğer, 0.1 mg gonadorelin asetat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her 1 ml çözelti içeren ampul, mg gonadoreline eşdeğer, 0.1 mg gonadorelin asetat içerir. KULLANMA TALİMATI LH-RH Ferring 0.1 mg/ml IV enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Her 1 ml çözelti içeren ampul, 0.091 mg gonadoreline eşdeğer, 0.1 mg gonadorelin asetat

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI ANTRENMAN VE HAREKET BİLİMLERİ

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI ANTRENMAN VE HAREKET BİLİMLERİ T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI ANTRENMAN VE HAREKET BİLİMLERİ ÜNİVERSİTELER ARASI SPOR MÜSABAKALARINA KATILAN ÖĞRENCİLERİN DOPİNG KULLANIMINA YÖNELİK

Detaylı

2 yıl hak mahrumiyeti cezası. 2 yıl hak mahrumiyeti cezası

2 yıl hak mahrumiyeti cezası. 2 yıl hak mahrumiyeti cezası Satranç Sporu ve Doping Son zamanlarda, çeşitli spor branşlarındaki sporculardan alınan doping kontrol örneklerinin çoğunda, sporcuların bu yönde yasaklı madde kullandıklarının saptandığını Türkiye Milli

Detaylı

YÜKSEK İRTİFA VE AKCİĞERLER

YÜKSEK İRTİFA VE AKCİĞERLER YÜKSEK İRTİFA VE AKCİĞERLER Yükseklik Seviyesi (m.) İrtifa Tanımı 8000 + Ölüm Bölgesi (Death Zone) 7500-5500 Ekstrem Yüksek İrtifa (Extreme High Altitude) 5000-3500 Çok Yüksek İrtifa (Very High Altitude)

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir ölçek (5 ml) şurup 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Propil parahidroksibenzoat,

Detaylı

T.C MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SPOR ÖDÜL YÖNETMELİĞİ

T.C MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SPOR ÖDÜL YÖNETMELİĞİ T.C MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SPOR ÖDÜL YÖNETMELİĞİ Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; ulusal ve uluslararası spor hizmet ve faaliyetlerinde üstün başarı gösteren veya derece alan ve

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Yeni Anket Verisi Girişi

Yeni Anket Verisi Girişi Yeni Anket Verisi Girişi lara ait kimlik verileri kesinlikle başka bir alanda paylaşılmayacaktır. ya ait özel veriler, sadece bilimsel çalışma merkezinin kendisi tarafından görüntülenebilecektir. proje

Detaylı

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA 4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA EGZERSİZ SONRASI TOPARLANMA Toparlanma, organizmanın egzersiz sonrasında istirahat seviyesine dönmesi olarak tanımlanabilir ve toparlanma süreci 4 ana başlık altında incelenir;

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler, vücudumuzda gerçekleşen olayların düzenli, birbiriyle uyumlu ve sorunsuz olması, hücrelerin bir araya gelerek oluşturduğu doku,

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

TÜRKĠYE DAĞCILIK FEDERASYONU ÖDÜL TALĠMATI. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Genel Hükümler. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TÜRKĠYE DAĞCILIK FEDERASYONU ÖDÜL TALĠMATI. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Genel Hükümler. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar TÜRKĠYE DAĞCILIK FEDERASYONU ÖDÜL TALĠMATI BĠRĠNCĠ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: Madde:1-Bu talimatın amacı, Türkiye Dağcılık Federasyonu bünyesinde yer alan dağcılık, spor

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı