DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ"

Transkript

1 1 DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ

2 Doğru Akım Motor Çeşitleri Motorlar; herhangi bir enerjiyi yararlı mekanik enerjiye dönüştürür. Doğru akım motoru, doğru akım elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren makinelerdir. Doğru akım motorları Kutup Şekillerine göre iki çeşittir. Kalıcı (Daimi) mıknatıslı doğru akım motoru Alan Sargılı doğru akım motoru Doğru akım motorları Uyartım Şekillerine göre üç çeşittir. Seri motor Şönt motor Kompunt motor 2

3 Şönt Motor Şönt Motor Şönt motorda uyartım (alan) sargısı endüviye paralel olarak bağlanmıştır. Motorun uyartım sargıları çok sarımlı ve ince kesitli iletkenlerden yapılmıştır. Şönt motorun eşdeğer devresinde yolverme(başlatma) direnci endüvi devresine seri olarak bağlıdır. Şönt alan sargısı kaynak gerilimine direk olarak bağlıdır. Uyartım akımının ayarlanması amacıyla uyartım devresine R f direnci bağlanmıştır Dış devre akımı I = I a + I m Şönt motor eşdeğer devresi Uyartım devresi toplam direnci R m = R f + R ş Uyartım akımı Zıt EMK Endüvi akımı I m = U R m E b = U I a R a I a = U E b R a 3

4 Şönt Motor Klemens Bağlantısı ve yol verme direnci ile Şönt motora yol verme 4

5 Şönt Motor Motorda üretilen moment M = K. φ. I a olduğuna göre şönt sargıdan geçen akım sabit olduğu sürece üretilen kutup akısı da sabit olacağından moment denklemi M = K f. I a şekline gelir. Şönt motorda üretilen momentin endüvi akımıyla direk bağlantılı olur. Yük akımı ile moment ve hız değişimi 5

6 Şönt Motor Karakteristiği Şönt motor belirli bir yükü döndürmekte iken; Üretilen zıt emk E b = U I a R a Devir sayısı n = U I a.r a K.φ Şönt motor yüklendikçe şu olaylar meydana gelir. Endüvi akımı yüke bağlı olarak artar. Endüvi direnci R a üzerindeki gerilim düşümü Ia.Ra artar. Sabit kaynak gerilimi için motorda üretilen zıt emk azalır. Endüvi reaksiyonu ihmal edilirse akı sabit olduğu sürece zıt emk daki azalma devir sayısını azaltır. Motor yüklendikçe endüvi devresinde artan gerilim düşümü zıt emk nin küçülmesi ve dolayısıyla da devir sayısının düşmesine neden olmaktadır. Yük akımı ile artan endüvi reaksiyonu ana kutup akısını azalttığı için devir sayısını da artırmaya çalışmaktadır. Bu durumda motorun manyetik doyumuna ve endüvi reaksiyonundan dolayı hızdaki artış endüvi akımından dolayı hızdaki azalmadan büyük, eşit ve küçük olabilir. 6

7 Şönt Motor Özellikleri ve Kullanım Yerleri Şönt Motorların Özellikleri ve Kullanıldıkları Yerler Şönt motorların yol alma anındaki momentleri yüksek değildir. Bu bakımdan aşırı yüklerde kolay yol almazlar. Devir sayıları yük ile çok az bir değişme gösterir. Bu nedenle devir sayıları sabit kabul edilebilir. Motor boşta çalışırken devir sayıları seri motorlarda olduğu gibi yüksek devirlere çıkmaz. Ancak uyartım devresindeki bir kopukluk devir sayısının tehlikeli değerlere çıkmasına sebep olabilir. Şönt motorlar; vantilatör, aspiratör ve tulumbalarda, kağıt fabrikalarında, dokuma tezgahlarında, gemi pervanelerinin döndürülmesinde, matbaa makinelerinde ve elevatörlerde kullanılırlar. 7

8 Seri Motor Seri Motorlar Seri alan sargısının endüvi sargısına seri olarak bağlandığı doğru akım motorlarıdır. Endüvi akımının kontrol edilmesi amacıyla harici direnç devreye seri olarak bağlanmıştır. Bu direnç motor anma hızına ulaştığında kısa devre edilerek devre dışı bırakılır. Seri sargıdan devre akımı da geçtiğinden sargının sipir sayısı az, kesiti kalındır. Seri motorlarda endüvi akımı yük ile değişirken alan sargılarından geçerek manyetik akıyı oluşturur. Dış devre akımı Zıt EMK Endüvi akımı I = I a = I s E b = U I a R a I s R s I a = U E b R a +R s Seri motor eşdeğer devresi 8

9 Seri Motor Seri motor klemens bağlantısı 9

10 Seri Motor Karakteristikleri Seri motorda üretilen zıt emk, E b = K. φ. n ve üretilen moment; M = K. φ. I a olur. Manyetik akı φ = k f. I a dir. Seri motorlarda endüvi akımı artarken üretilen akı da artar. Akı miktarı arttıkça motor doyuma yaklaşır. Motor doyuma ulaştığında endüvi akımına karşılık akıdaki artış çok küçük olur. Seri motor boşta çalışırken üretilen moment sadece döner kayıpları karşılayacak kadardır. Bundan dolayı boşta çalışan bir seri motorun endüvi akımı çok küçük olur. Buna ilave olarak indüklenen zıt emk yaklaşık olarak uygulanan gerilim U ya eşit alınır. Boşta çalışan bir seri motorun zıt emk sının endüvi akımına bağlı olması ve endüvi akımının da boşta çok küçük olması sebebiyle hız maksimum olur. Seri motorun momenti yüklendikçe artar ve artan moment motorun endüvi akımını arttırır. 10

11 Seri Motor Endüvi akımındaki artış endüvi devresi direnci üzerinde düşen gerilimi arttırır ve sabit bir kaynaktan beslenen motorun zıt emk sı azalır. Zıt emk endüvi akımına bağlı olduğundan motorun devri düşer. Seri motor yüksek hızlarda düşük moment, düşük hızlarda yüksek moment üreten bir doğru akım motorudur. E b = U I a. R R = R a + R s + R ax n = U I a.r K.φ Yük Akımına Bağlı Olarak Devir Sayısı ve Moment Değişimi 11

12 Seri Motor Özellikleri ve Kullanım Yerleri Seri Motorların Özellikleri ve Kullanıldıkları Yerler Seri motorların yol alma momentleri çok yüksektir. Bu sebeple yük altında bile çok yüksek bir döndürme momenti ile kalkınırlar. Devir sayıları yüke bağlı olarak çok geniş sınırlar içerisinde değişebilir. Yük arttıkça devir sayısı azalır, yük azaldıkça devir sayısı artar. Seri motorlar yüksüz iken devir sayıları çok yükselerek motorun parçalanmasına sebep olabilir. Bu sebeple seri motorların milinde çok küçük de olsa mutlaka bir yük bulundurulmalıdır. Seri motorlar yük altında yüksek döndürme momenti ile çalışabildiklerinden taşımacılıkta; tren, tramvay, troleybüs, vinç, elevatörlerde kullanılırlar. 12

13 Kompund Motorlar Kompunt Motorlar Kompunt motorların seri ve şönt olmak üzere iki uyartım sargısı bulunmaktadır. Seri sargı endüviye seri olup, şönt sargı alanını kuvvetlendirecek veya zayıflatacak şekilde manyetik alan meydana getirir. Seri sargı alanı şönt sargı alanını kuvvetlendirecek şekilde bağlanırsa eklemeli(arttırmalı) kompunt motor; seri sargı ters bağlı olup şönt sargı alanını zayıflatacak şekilde bir manyetik alan oluşturuyorsa ters(azaltmalı) kompunt motor olarak adlandırılır. Kompunt motor eşdeğer devresi Dış devre akımı I = I a + I m Uyartım devresi direnci R m = R f + R ş Uyartım akımı I m = U R m Zıt EMK E b = U I a R a I s R s Endüvi akımı I a = U E b R a R s 13

14 Kompund Motorlar Karakteristikleri Klemens bağlantısı 14

15 Kompund Motorlar Karakteristikleri Eğriden de görüldüğü gibi yük artıkça devir sayısının değişmemesi için ters kompunt; yüke göre devir sayısının azalması bir sakınca oluşturmuyorsa eklemeli kompunt motor kullanılır. sayısı; Kompunt motorların devir sayısı motorun bağlantı şekline bağlıdır. Buna göre devir n = U I a(r a +R s ) K.(φ ş +φ s ) n = U I a(r a +R s ) K.(φ ş φ s ) Eklemeli kompunt Ters kompunt 15

16 Kompund Motor Özellikleri ve Kullanım Yerleri Kompunt Motorların Özellikleri ve Kullanıldıkları Yerler Eklemeli kompunt motorların devir sayıları seri ve şönt motor arası bir değişim gösterir yani sabit değildir. Ters kompuntta ise yükselen yada değişmeyen devir sayısı elde edilebilir. Boş çalışmada devir sayıları normal devirlerinde olup tehlikeli olacak şekilde artmaz. Eklemeli kompunt motorların yol alma momentleri oldukça yüksektir. Ters kompunt motorların yol alma momentleri zayıftır. Eklemeli kompunt motorlar hemen hemen seri motor özelliği gösterirler. Bu nedenle seri motorların kullanıldığı yerlerde örneğin; vinç, asansör ve hadde makinelerinde kullanılırlar. Ters kompunt motorlar ise fazla yol alma momenti istemeyen fakat yükle devir sayısı hiç değişmemesi istenen sesli sinema makinelerinde, dokuma tezgahları ve buna benzer yerlerde kullanılırlar. 16

17 Çeşitli Doğru Akım motorlarının moment-hız karakteristikleri 17

18 18 DOĞRU AKIM MOTORLARINDA DEVİR YÖNÜNÜN DEĞİŞTİRİLMESİ

19 DOĞRU AKIM MOTORLARI Doğru Akım Motorlarında Devir Yönünün Değiştirilmesi Doğru akım motorlarında devir yönünün değiştirilmesi elektromıknatıslı (alan sargılı) yada kalıcı (sabit) mıknatıslı olmasına göre değerlendirilir. İçinden akım geçen iletkenin alan tarafından itilmesi ve iletkenin manyetik alan içindeki durumu 19

20 DOĞRU AKIM MOTORLARI Doğru Akım Motorlarında Devir Yönünün Değiştirilmesi Alan Sargısı Bulunduran Doğru Akım Motorları Doğru akım motorlarında uygulanan sol el kuralına göre, motorun devir yönü, endüviden geçen akımın veya ana manyetik alanın yönüne bağlıdır. Bunlardan birinde değişme olursa motorun devir yönü değişir. Her ikisinin de değiştirilmesi durumunda devir yönü değişmez. Buna göre alan sargısı bulunduran doğru akım motorlarının devir yönünün değiştirilmesinde iki metot kullanılır. Sadece endüvi sargılarının uçlarını yer değiştirmek Sadece endüktör sargılarının uçlarını yer değiştirmek NOT: Her iki alan sargısının uçları aynı anda değiştirildiğinde motorun devir yönü değişmez. 20

21 DOĞRU AKIM MOTORLARI Doğru Akım Motorlarında Devir Yönünün Değiştirilmesi Şönt motorların devir yönünün değiştirilmesi Seri motorların devir yönünün değiştirilmesi 21

22 DOĞRU AKIM MOTORLARI Doğru Akım Motorlarında Devir Yönünün Değiştirilmesi Kompunt motorların devir yönünün değiştirilmesi 22

23 Kalıcı Mıknatıslı Doğru Akım Motorlarında Devir Yönünün Değiştirilmesi Kalıcı mıknatıslı doğru akım motorlarında sargılardan geçen akımın yönünün değiştirilmesi için dört adet anahtarlama elemanı kullanılabilir. Şekildeki gibi yerleştirilmiş olan S1, S2, S3 ve S4 anahtarlarının açık yada kapalı olması ile motordan iki yönlü akım geçmesi sağlanır. S1 ile S4 kapalı, S2 ile S3 açık iken motor bir yönde dönerken; S1 ile S4 açık, S2 ile S3 kapalı iken motor bir yönde döner. S1 ile S3 kapalı yada S2 ile S4 kapalı iken motor frenlenir. Burada gösterilmiş olan anahtarlar yerine transistörlü bir devre tasarlanarak motorun her iki yönde de kontrolü sağlanabilir. 23

24 Bu işlem için genelde H köprüsü kullanılır. Bir H-köprüsü bir elektronik devre bir yük üzerinden her iki yönde de uygulanacak bir gerilim sağlar. Bu devrelerin sık kullanım alanları robotik ve diğer uygulamalar ile DC motorların ileriye ve geriye doğru çalıştırmak için kullanılırlar. H-köprü olarak entegre devreler mevcuttur, ya da ayrık bileşenlerinden (transistörlerden) inşa edilebilir. Böyle bir uygulama için L298, TA7257P, L99H01, LMD18245, gibi H-Köprü Entegreleri kullanılabilir. 24

25 25 DOĞRU AKIM MOTORLARININ DEVİR SAYISI AYARI

26 DOĞRU AKIM MOTORLARI Doğru Akım Motorlarında Devir Sayıs Ayarı Genel olarak bir doğru akım motorunun döner hızı uygulanan gerilim, momenti akım ile orantılıdır. Hız kontrolü değişken kaynak gerilimi, direnç yada elektronik kontrol ile gerçekleştirilebilir. Alan sargılı doğru akım motorunun yönü ya alan yada endüvi bağlantılarının terslenmesi ile değiştirilebilir. Ama ikisi birlikte değiştirilirse motorun dönüş yönü değişmez. Bu işlem yaygın olarak devre açıcılarının özel ayarlanması ile yapılır. Etkin gerilim, seri olarak bağlanmış dirençler yada tristör, transistörlerden yapılmış elektronik olarak kontrol edilen anahtarlama devreleri ile değiştirilebilir. Doğru akım motorlarında devir sayısı formülü n = U I a.r a K.φ dir. 26

27 Doğru akım motoruna ait hız-moment ilişkisini gösteren denkleme göre bir doğru akım motorunun hız kontrolü genel olarak aşağıdaki yöntemlerden biri kullanılarak yapılabilir. Motora uygulanan gerilimin genliği değiştirmek, Alan sargısının manyetik alanı değiştirmek, Endüvi devresine direnç ilave etmek. Bu yöntemler içerisinde en çok kullanılanı gerilimin ayarlanmasıyla gerçekleştirilen hız kontrol yöntemidir. Ayarlı doğru gerilim yardımıyla yapılan hız kontrol yönteminde elde edilen hızmoment karakteristiklerinin eğimi değişmezken hız sıfırdan anma hızına kadar ayarlanabilmektedir. 27

28 Endüvi devresine bağlanacak olan ayarlı bir direnç vasıtasıyla gerçekleştirilecek olan yöntemde ise, kullanılan direnç ile bir gerilim bölücü devre meydana getirilmektedir. Bu nedenle gerilimin bir kısmı ayarlı direnç üzerinde düşeceğinden motor endüvisine genliği değişmiş bir gerilim uygulanmış ve böylelikle motor hızı ayarlanmış olur. Bu yöntem, ucuz ve basit bir yöntem olmasına rağmen seri bağlanacak olan dirençte bakır kayıpları meydana gelmesi, direnç değeri arttıkça hız-moment eğrisinin eğiminin artması gibi bazı sakıncaları bulunmaktadır. Alan sargısının manyetik alanının değiştirilmesi yönteminde endüviye uygulanan gerilim sabit kalırken uyartım devresine bağlanan seri direnç yardımıyla uyartım akımı ayarlanır. Sadece alan sargısının oluşturduğu manyetik alan değiştirilerek motorun hız kontrolü yapılacak olursa, motorun hızı ancak anma hızın üzerinde bazı hız değerlerine ayarlanabilir. 28

29 KAYNAKLAR OĞUZ, Necati; GÖKKAYA, Muhittin; Elektrik Makineleri I, MEB Yayınları, 1992 PEŞİNT, M.Adnan; ÜRKMEZ, Abdullah; Elektrik Makineleri II, MEB Yayınları, 1992 BAL, Güngör; Doğru Akım Makineleri ve Sürücüleri, Seçkin Yayıncılık, Ağustos 2001 ALTUNSAÇLI, Adem; Elektrik Makineleri I,

DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ VE KARAKTERİSTİKLERİ

DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ VE KARAKTERİSTİKLERİ 1 DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ VE KARAKTERİSTİKLERİ DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ Tanımlar Doğru akım makinelerinin kutupları sabit veya elektromıknatıslı olmaktadır. Sabit mıknatıslar küçük güçlü generatörlerde

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05 EELP212 DERS 05 Özer ŞENYURT Mayıs 10 1 BĐR FAZLI MOTORLAR Bir fazlı motorların çeşitleri Yardımcı sargılı motorlar Ek kutuplu motorlar Relüktans motorlar Repülsiyon motorlar Üniversal motorlar Özer ŞENYURT

Detaylı

DOĞRU AKIM MAKİNELERİNDE KAYIPLAR

DOĞRU AKIM MAKİNELERİNDE KAYIPLAR 1 DOĞRU AKIM MAKİNELERİNDE KAYIPLAR Doğru Akım Makinelerinde Kayıplar Doğru akım makinelerinde kayıplar üç grupta toplanır. Mekanik kayıplar, Manyetik kayıplar, Bakır kayıplar. Bu üç grup kayıptan başka

Detaylı

ENDÜVİ REAKSİYONU VE KOMİTASYON

ENDÜVİ REAKSİYONU VE KOMİTASYON 1 ENDÜVİ REAKSİYONU VE KOMİTASYON Doğru Akım Makinelerinde Endüvi Reaksiyonu ve Endüvi Reaksiyonu Endüvi sargılarında herhangi bir akım yok iken kutupların oluşturduğu manyetik akı, endüvi üzerinde düzgün

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK MAKİNALARI 10. HAFTA 1 İçindekiler Doğru Akım Generatörleri 2 Doğru akım makinelerinin

Detaylı

6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI

6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI 6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI KONULAR 1. Doğru Akım Jeneratörleri (Dinamolar) 2. Doğru Akım Jeneratörlerinin Paralel Bağlanması 3. Doğru Akım Motorları GİRİŞ Bir iletkende

Detaylı

DANIŞMAN Mustafa TURAN. HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ

DANIŞMAN Mustafa TURAN. HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ DANIŞMAN Mustafa TURAN HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT 0101.00001

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR 22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR KONULAR 1. YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 2. YOL VERME YÖNTEMLERİ 3. KULLANILDIĞI YERLER Herhangi bir yükü beslemekte olan ve birbirine paralel bağlanan iki altematörden birsinin

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

DOĞRU AKIM MAKİNELERİ

DOĞRU AKIM MAKİNELERİ 1 DOĞRU AKIM MAKİNELERİ DOĞRU AKIM MAKİNELERİ - Giriş Doğru Akım Makineleri Doğru akım makineleri elektromekanik güç dönüşümü yapan makinelerdir. Makine üzerinde herhangi bir değişiklik yapmadan her iki

Detaylı

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I Deney No:2 1 TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I Öğretim Üyesi : Prof. Dr. Güngör BAL Deneyin Adı : Şönt generatör özelliklerinin elde edilmesi

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Of Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Doğru Akım Makinaları - I

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Of Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Doğru Akım Makinaları - I KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Of Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü 1. Deneyin Adı Doğru Akım Makinaları 2. Deneyi Amacı Doğru akım motorunun yük eğrilerinin elde edilmesi 3. Deneye

Detaylı

SENKRON MAKİNA DENEYLERİ

SENKRON MAKİNA DENEYLERİ DENEY-8 SENKRON MAKİNA DENEYLERİ Senkron Makinaların Genel Tanımı Senkron makina; stator sargılarında alternatif akım, rotor sargılarında ise doğru akım bulunan ve rotor hızı senkron devirle dönen veya

Detaylı

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır.

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. ASENKRON MOTORLARDA HIZ AYARI ve FRENLEME Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. Giriş Bilindiği üzere asenkron motorun rotor hızı, döner alan hızını (n s )

Detaylı

18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR

18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR 18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR KONULAR 1. DOĞRU AKIM MOTORLARI, YAPILIŞLARI VE ÇEŞİTLERİ 2. ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 3. BİR FAZLI ASENKRIN MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIŞMA

Detaylı

YABANCI UYARTIMLI D.C. ŞÖNT DİNAMONUN BOŞ ÇALIŞMASI YABANCI UYARTIMLI D.C. ŞÖNT DİNAMONUN YÜKTE ÇALIŞMASI

YABANCI UYARTIMLI D.C. ŞÖNT DİNAMONUN BOŞ ÇALIŞMASI YABANCI UYARTIMLI D.C. ŞÖNT DİNAMONUN YÜKTE ÇALIŞMASI DENEY-7 YABANCI UYARTIMLI D.C. ŞÖNT DİNAMONUN BOŞ ÇALIŞMASI YABANCI UYARTIMLI D.C. ŞÖNT DİNAMONUN YÜKTE ÇALIŞMASI D.C. Makinenin Yapısı Sabit bir manyetik alan içerisinde hareket eden iletkenlerde elde

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02 DERS 02 Özer ŞENYURT Mart 10 1 DA DĐNAMOSUNUN ÇALIŞMA PRENSĐBĐ Dinamolar elektromanyetik endüksiyon prensibine göre çalışırlar. Buna göre manyetik alan içinde bir iletken manyetik kuvvet çizgilerini keserse

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ DOĞRU AKIM MOTORLARI 522EE0123 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer

Detaylı

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ 1. Temel Teori (Şönt Uyarmalı Motor) DC şönt motorlar hızdaki iyi kararlılıkları dolayısıyla yaygın kullanılan motorlardır. Bu motor tipi seri

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNALARI I DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN HÜNER

ELEKTRİK MAKİNALARI I DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN HÜNER ELEKTRİK MAKİNALARI I DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN HÜNER DOĞRU AKIM MAKİNALARI Doğru akım makinaları genel olarak aşağıdaki sınıflara ayrılır. 1-) Doğru akım generatörleri (dinamo) 2-) Doğru akım motorları 3-)

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) RAYLI SİSTEMLER TEKNOLOJİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) RAYLI SİSTEMLER TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) RAYLI SİSTEMLER TEKNOLOJİSİ DOĞRU AKIM MAKİNELERİNİN KUMANDASI ANKARA 2008 İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR...iii

Detaylı

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar Üniversal motorlar 1.1. Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar 1.1.3. Yardımcı Sargıyı Devreden Ayırma Nedenleri Motorun ilk kalkınması anında

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları İkincisinde ise; stator düşük devir kutup sayısına göre sarılır ve her faz bobinleri 2 gruba bölünerek düşük devirde seri- üçgen olarak bağlanır. Yüksek devirde ise paralel- yıldız olarak bağlanır. Bu

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNALARI I DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN HÜNER

ELEKTRİK MAKİNALARI I DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN HÜNER ELEKTRİK MAKİNALARI I DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN HÜNER DOĞRU AKIM MAKİNALARI Doğru akım makinaları genel olarak aşağıdaki sınıflara ayrılır. 1-) Doğru akım generatörleri (dinamo) 2-) Doğru akım motorları 3-)

Detaylı

KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Elektrik Makinaları II Laboratuvarı DENEY 3 ASENKRON MOTOR A. Deneyin Amacı: Boşta çalışma ve kilitli rotor deneyleri yapılarak

Detaylı

9. ÜNİTE KOLLEKTÖRLÜ ALTERNATİF AKIM MOTORLARI

9. ÜNİTE KOLLEKTÖRLÜ ALTERNATİF AKIM MOTORLARI 9. ÜNİTE KOLLEKTÖRLÜ ALTERNATİF AKIM MOTORLARI KONULAR 1. Bir Fazlı Kollektörlü Alternatif Akım Motorları 2. Repülsiyon Motorları 3. Üç Fazlı Kollektörlü Alternatif Akım Motorları 9.1. Bir Fazlı Kollektörlü

Detaylı

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları Elektrik Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 2 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 3 Buton/Anahtar / Limit Anahtarı Kalıcı butona basıldığında, buton

Detaylı

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I Deney No:1 1 TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I Öğretim Üyesi : Prof. Dr. Güngör BAL Deneyin Adı : Yabancı uyartımlı generatör (YUG) özelliklerinin

Detaylı

Im[A] n[d/d] Im[A] n[d/d] 0,55 1315 0,3 1720 0,5 1355 0,35 1665 0,45 1410 0,4 1540 0,4 1490 0,45 1450 0,35 1610 0,5 1370 0,3 1725 0,55 1315

Im[A] n[d/d] Im[A] n[d/d] 0,55 1315 0,3 1720 0,5 1355 0,35 1665 0,45 1410 0,4 1540 0,4 1490 0,45 1450 0,35 1610 0,5 1370 0,3 1725 0,55 1315 Deney No: 1 Deney Adı: : Doğru Akım Motorları (Seri, Şönt :Kompund) Deneyin Amacı: DA Motorlarının İşletme Karakteristiklerinin İncelenmesi 1 - ŞÖNT MOTOR DENEYİN BAĞLANTI ŞEMASI: 1. Deney: Devir Karakteristiği

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER BÖLÜM 4 A.A. MOTOR SÜRÜCÜLERİ 4.1.ALTERNATİF AKIM MOTORLARININ DENETİMİ Alternatif akım motorlarının, özellikle sincap kafesli ve bilezikli asenkron motorların endüstriyel uygulamalarda kullanımı son yıllarda

Detaylı

Asenkron Makineler (2/3)

Asenkron Makineler (2/3) Asenkron Makineler (2/3) 1) Asenkron motorun çalışma prensibi Yanıt 1: (8. Hafta web sayfası ilk animasyonu dikkatle inceleyiniz) Statora 120 derecelik aralıklarla konuşlandırılmış 3 faz sargılarına, 3

Detaylı

TRANSFORMATÖRÜN YÜKLÜ ÇALIŞMASI, REGÜLASYON VE VERİMİN BULUNMASI

TRANSFORMATÖRÜN YÜKLÜ ÇALIŞMASI, REGÜLASYON VE VERİMİN BULUNMASI DENEY-5 TRANSFORMATÖRÜN YÜKLÜ ÇALIŞMASI, REGÜLASYON VE VERİMİN BULUNMASI TEORİK BİLGİ Yüklü çalışmada transformatörün sekonder sargısı bir tüketiciye paralel bağlanmış olduğundan sekonder akımının (I2)

Detaylı

7 Kondansatör motor. 7.1 Motorun yapısı. V 0170 Kondansatör motor 59

7 Kondansatör motor. 7.1 Motorun yapısı. V 0170 Kondansatör motor 59 V 0170 Kondansatör motor 59 7 Kondansatör motor Kondansatör motorların yapısı, kısa devre çubuklu ÜFA ile prensip olarak aynıdır. Bu tip motorlar üç fazlı şebekenin olmadığı ve 1,5 kw ya kadar güce gerek

Detaylı

BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ

BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ Genellikle üç fazlı alternatif akımın bulunmadığı yerlerde veya küçük güçlü olduklarından işyerlerinde bir fazlı kolon hattına bağlanırlar

Detaylı

ASENKRON MOTORLARI FRENLEME METODLARI

ASENKRON MOTORLARI FRENLEME METODLARI DENEY-7 ASENKRON MOTORLARI FRENLEME METODLARI Frenlemenin tanımı ve çeşitleri Motorların enerjisi kesildikten sonra rotorun kendi ataletinden dolayı bir süre daha dönüşünü sürdürür. Yani motorun durması

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

DOĞRU AKIM MAKİNELERİNİN ARIZALARI, ONARILMASI VE BAKIMI

DOĞRU AKIM MAKİNELERİNİN ARIZALARI, ONARILMASI VE BAKIMI 1 DOĞRU AKIM MAKİNELERİNİN ARIZALARI, ONARILMASI VE BAKIMI Kutup Sargılarındaki Arızalar (Elektriksel Arıza) Devre kopukluğu Kutup sargılarındaki kopukluk; sarımda dikkatsizlik, sarsıntı, çekme, dışarıdan

Detaylı

GERİLİM REGÜLATÖRLERİ DENEYİ

GERİLİM REGÜLATÖRLERİ DENEYİ GERİLİM REGÜLATÖRLERİ DENEYİ Regüleli Güç Kaynakları Elektronik cihazlar harcadıkları güçlere göre farklı akımlara ihtiyaç duyarlar. Örneğin; bir radyo veya amplifikatörün hoparlöründen duyulan ses şiddetine

Detaylı

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME METODLARI

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME METODLARI DENEY-6 ASENKRON MOTORLARA YOL VERME METODLARI TEORİK BİLGİ KALKINMA AKIMININ ETKİLERİ Asenkron motorların çalışmaya başladıkları ilk anda şebekeden çektiği akıma kalkınma akımı, yol alma akımı veya kalkış

Detaylı

3. ELEKTRİK MOTORLARI

3. ELEKTRİK MOTORLARI 3. ELEKTRİK MOTORLARI Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren makinalardır. Her elektrik motoru biri sabit (Stator, Endüktör) ve diğeri kendi çevresinde dönen (Rotor, Endüvi) iki ana parçadan oluşur.

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER ELEKTRİK MOTORLARINDA DENETİM PRENSİPLERİ

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER ELEKTRİK MOTORLARINDA DENETİM PRENSİPLERİ BÖLÜM 2 ELEKTRİK MOTORLARINDA DENETİM PRENSİPLERİ 2.1.OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİNE GİRİŞ Otomatik kontrol sistemleri, günün teknolojik gelişmesine paralel olarak üzerinde en çok çalışılan bir konu olmuştur.

Detaylı

9 Doğru akım makineleri

9 Doğru akım makineleri V 0170 Doğru Akım Makineleri 95 9 Doğru akım makineleri 9.1 Motorun yapısı Şekil 9.1.1 de bir doğru akım makinesinin yapısı görülmektedir. Manyetik alan gövdesi olarak da adlandırılan stator çelik bir

Detaylı

A.Ü. GAMA MYO. Elektrik ve Enerji Bölümü ÖLÇME TEKNİĞİ 11. HAFTA

A.Ü. GAMA MYO. Elektrik ve Enerji Bölümü ÖLÇME TEKNİĞİ 11. HAFTA A.Ü. GAMA MYO. Elektrik ve Enerji Bölümü ÖLÇME TEKNİĞİ 11. HAFTA İÇİNDEKİLER Sayaçlar Elektrik Sayaçları ELEKTRİK SAYAÇLARI Elektrik alıcılarının gücünü ölçen aygıt wattmetre, elektrik alıcılarının yaptığı

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ DOĞRU AKIM MOTORLARI ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları 10. MOTORLARIN FRENLENMESİ Durdurulacak motoru daha kısa sürede durdurmada veya yükün yer çekimi nedeniyle motor devrinin artmasına sebep olduğu durumlarda elektriksel frenleme yapılır. Kumanda devrelerinde

Detaylı

TRANSFORMATÖRÜN YÜKLÜ ÇALIŞMASI, REGÜLASYON VE VERİMİN BULUNMASI

TRANSFORMATÖRÜN YÜKLÜ ÇALIŞMASI, REGÜLASYON VE VERİMİN BULUNMASI DENEY-4 TRANSFORMATÖRÜN YÜKLÜ ÇALIŞMASI, REGÜLASYON VE VERİMİN BULUNMASI 4. Teorik Bilgi Yüklü çalışmada transformatörün sekonder sargısı bir tüketiciye paralel bağlanmış olduğundan sekonder akımının (I2)

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DERE E KISA DERE KARAKTERİSTİKERİ DENEY 4-04. AMAÇ: Senkron jeneratör olarak çalışan üç faz senkron makinanın

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ RÜZGAR GÜCÜ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ 4. HAFTA 1 İçindekiler Rüzgar Türbini Çalışma Karakteristiği

Detaylı

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORAT UARI II

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORAT UARI II TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTİK MAKİNALAI LABOAT UAI II Öğretim Üyesi : Pro. Dr. Güngör BAL Deneyin Adı : Senkron Makina Deneyleri Öğrencinin Adı Soyadı : Numarası :

Detaylı

1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR

1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı motorların bir fazlı motorlardan daha iyi çalışma performansı olmasına rağmen, çoğu zaman üç fazlı şebeke bulunmayabilir. Şehir merkezlerinde bir fazlı şebekenin

Detaylı

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI 3. Bölüm: Asenkron Motorlar Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 3.1. Asenkron Makinelere Giriş Düşük ve orta güç aralığında günümüzde en yaygın kullanılan motor tipidir. Yapısal olarak çeşitli çalışma koşullarında

Detaylı

DOĞRU AKIM MOTORLARININ ÇALIŞMA PRENSİPLERİ

DOĞRU AKIM MOTORLARININ ÇALIŞMA PRENSİPLERİ 1 DOĞRU AKIM MOTORLARININ ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DOĞRU AKIM MAKİNELERİ Doğru Akım Motorlarının Çalışma Prensipleri Elektrik motoru: Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren elektromekanik sistemlerdir.

Detaylı

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi 1. GİRİŞ Bilezikli asenkron motor, sincap kafesli asenkron motordan farklı olarak, rotor sargıları dışarı çıkarılmış ve kömür fırçaları yardımıyla elektriksel bağlantı

Detaylı

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı AC makinelerde üretilen üç fazlı gerilim, endüstride R-S-T (L1-L2- L3) olarak bilinir. R-S-T gerilimleri, aralarında 120 şer derece faz farkı

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR Step (Adım) Motorlar Elektrik enerjisini açısal dönme hareketine çeviren motorlardır. Elektrik motorlarının uygulama alanlarında sürekli hareketin (fırçalı

Detaylı

Elektrik Motorları ve Sürücüleri

Elektrik Motorları ve Sürücüleri Elektrik Motorları ve Sürücüleri Genel Kavramlar Motor sarımı görüntüleri Sağ el kuralı bobine uygulanırsa: 4 parmak akım yönünü Başparmak N kutbunu gösterir N ve S kutbunun oluşumu Manyetik alan yönü

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri 3

Elektrik Devre Temelleri 3 Elektrik Devre Temelleri 3 TEMEL KANUNLAR-2 Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi ÖRNEK 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini bulun. (KGK) PROBLEM 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini

Detaylı

Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır.

Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır. Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır. Uygulama -1: Dirençlerin Seri Bağlanması Uygulama -2: Dirençlerin Paralel Bağlanması Uygulama -3: Dirençlerin Karma Bağlanması Uygulama

Detaylı

A.Ü. GAMA MYO. Elektrik ve Enerji Bölümü GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ 10. HAFTA

A.Ü. GAMA MYO. Elektrik ve Enerji Bölümü GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ 10. HAFTA A.Ü. GAMA MYO. Elektrik ve Enerji Bölümü GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ 10. HAFTA İçindekiler FV Güneş Pili Karakteristikleri FV GÜNEŞ PİLİ KARAKTERİSTİKLERİ Bir Fotovoltaj güneş pilinin elektriksel

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORDA KAYMANIN BULUNMASI

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORDA KAYMANIN BULUNMASI DENEY-2 Kapaksız raporlar değerlendirilmeyecektir. ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORDA KAYMANIN BULUNMASI 1. Teorik Bilgi Asenkron Motorların Çalışma Prensibi Asenkron motorların çalışması şu üç prensibe dayanır:

Detaylı

Senkron Motorun Kalkınma Durumu

Senkron Motorun Kalkınma Durumu 1 SENKRON MOTORLAR Senkron Motorların Çalışma Prensipleri Senkron makine generatör olarak çalıştırılabildiği gibi, eğer kutuplar bir DC kaynaktan beslenip, endüvi (stator) sargılarına da alternatif gerilim

Detaylı

Öğrencinin Adı - Soyadı Numarası Grubu İmza DENEY NO 1 ÖN HAZIRLIK RAPORU DENEYİN ADI SERBEST UYARMALI D.A. GENERATÖRÜ KARAKTERİSTİKLERİ a) Boşta Çalışma Karakteristiği b) Dış karakteristik c) Ayar karakteristik

Detaylı

Araç Gereçler :-Enerji üniteli deney masası -Raylı motor sehpası -Üç faz asenkron motor -Jaglı kablo,iec fişli kablo -Takometre RPM A ENERJİ

Araç Gereçler :-Enerji üniteli deney masası -Raylı motor sehpası -Üç faz asenkron motor -Jaglı kablo,iec fişli kablo -Takometre RPM A ENERJİ Deney no : ASEKRO OTOR BO Ş ÇALŞAS. Deneyin amacı :Asenkron motorun sabit kayıpları (Pfe) demir,(ps) sürtünme kayıpları bulmak ve,r bağlantılarında boş çalışmada kalkış akımını inceleyip analiz etmektir.

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri

Elektrik Devre Temelleri Elektrik Devre Temelleri 3. TEMEL KANUNLAR-2 Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi ÖRNEK 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini bulun. (KGK) 1 PROBLEM 2.5 v 1 ve v 2

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Şaban ULUS Şubat 2014 KAYSERİ

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK MAKİNALARI 6.

ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK MAKİNALARI 6. ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK MAKİNALARI 6. HAFTA 1 İçindekiler Oto Trafo Üç Fazlı Transformatörler Ölçü Trafoları

Detaylı

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir.

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir. Elektrik motorlarında yol verme işlemi Motorun rotor hızının sıfırdan anma hızına hızına ulaşması için yapılan işlemdir. Durmakta olan motorun stator sargılarına gerilim uygulandığında endüklenen zıt emk

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAMA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK VE ENERJİ BÖLÜMÜ ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK MAKİNALARI 4.HAFTA 1 İçindekiler Transformatörlerde Eşdeğer Devreler Transformatör

Detaylı

DENEY-3 BİR FAZLI TRANSFORMATÖRÜN BOŞ ÇALIŞMASI VE DÖNÜŞTÜRME ORANININ BULUNMASI

DENEY-3 BİR FAZLI TRANSFORMATÖRÜN BOŞ ÇALIŞMASI VE DÖNÜŞTÜRME ORANININ BULUNMASI DENEY-3 BİR FAZLI TRANSFORMATÖRÜN BOŞ ÇALIŞMASI VE DÖNÜŞTÜRME ORANININ BULUNMASI TRANSFORMATÖRLER Bir elektromanyetik endüksiyon yolu ile akımı veya gerilimi frekansı değiştirmeden yükselten veya düşüren,

Detaylı

İngiliz Bilim Müzesinde gösterimde olan orijinal AC Tesla İndüksiyon Motorlarından biri.

İngiliz Bilim Müzesinde gösterimde olan orijinal AC Tesla İndüksiyon Motorlarından biri. Levent ÖZDEN ASENKRON MOTORLARA GENEL BİR BAKIŞ Alternatif akım makinelerinin isimlendirilmesi ürettikleri döner manyetik alanın (stator manyetik alanı), döner mekanik kısım (rotor) ile eş zamanlı oluşu

Detaylı

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME 1 ASENKRON MOTORLARA YOL VERME Üç Fazlı Asenkron Motorlara Yol Verme Yöntemleri Kısa devre rotorlu asenkron motorlar sekonderi kısa devre edilmiş transformatöre benzediklerinden kalkış anında normal akımlarının

Detaylı

L3 Otomasyon Laboratuvarı

L3 Otomasyon Laboratuvarı L3 Laboratuvarı Otomasyon laboratuvarı olarak kullanılmaktadır. Bu laboratuvarda ders alan öğrencilerimiz; Elektrik makinelerinin yapısı, bakımı, kontrolü ve endüstriyel uygulama alanlarını öğrenir. Enerji

Detaylı

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler AKTÜATÖRLER Bir sitemi kontrol için, elektriksel, termal yada hidrolik, pnömatik gibi mekanik büyüklükleri harekete dönüştüren elemanlardır. Elektromekanik aktüatörler, Hidromekanik aktüatörler ve pnömatik

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER BÖLÜM 3 3.1.DC MOTOR SÜRÜCÜLERİ Elektrik motorlarını işletme özellikleri,iş makinesinin işletme koşullarına bağlı olarak, kumanda devreleri yardımıyla değiştirilebilir. Motorlarda ayarlanması istenen belli

Detaylı

TRANSFORMATÖRLER (TRAFOLAR)

TRANSFORMATÖRLER (TRAFOLAR) 1 TRANSFORMATÖRLER (TRAFOLAR) Transformatörler (Trafolar) Genel Tanımlar Transformatör, alternatif gerilimin alçaltılıp yükseltilmesi amacıyla kullanılan ve elektromanyetik güç dönüşümü yapan elektrik

Detaylı

Servo Motor. Servo Motorların Kullanıldığı Yerler

Servo Motor. Servo Motorların Kullanıldığı Yerler Servo Motor Tanımı: 1 devir/dakikalık hız bölgelerinin altında bile kararlı çalışabilen, hız ve moment kontrolü yapan yardımcı motorlardır. Örneğin hassas takım tezgâhlarında ilerleme hareketleri için

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNALARI LABARATUARI-1 DENEY-1

ELEKTRİK MAKİNALARI LABARATUARI-1 DENEY-1 ELEKTRİK MAKİNALARI LABARATUARI-1 DENEY-1 1. Kısa devre çubuklu veya sincap kafes rotorlu üç fazlı asenkron motor Kısaca ÜFAM ifade edilen üç fazlı asenkron motorlar çok güvenilir olmaları, basit ve buna

Detaylı

1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR

1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı motorların bir fazlı motorlardan daha iyi çalışma performansı olmasına rağmen, çoğu zaman üç fazlı şebeke bulunmayabilir. Özellikle şehir merkezlerinde bir fazlı

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER ELEKTRİK ELEKTROİK MÜHEDİSLİĞİ FİZİK LABORATUVAR DEEY TRASFORMATÖRLER . Amaç: Bu deneyde:. Transformatörler yüksüz durumdayken giriş ve çıkış gerilimleri gözlenecek,. Transformatörler yüklü durumdayken

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

Öğrencinin; Adı: Görkem Andaç Soyadı: KİRİŞ Sınıfı: 10 FEN B No su: 277. Konu: Transformatörler

Öğrencinin; Adı: Görkem Andaç Soyadı: KİRİŞ Sınıfı: 10 FEN B No su: 277. Konu: Transformatörler 1 Öğrencinin; Adı: Görkem Andaç Soyadı: KİRİŞ Sınıfı: 10 FEN B No su: 277 Konu: Transformatörler 2 3 1- Şekildeki transformatörde, primerden uygulanan 100 V gerilim çıkıştan V 2 =20 V olarak alınıyor.

Detaylı

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel Genel ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir. Genellikle sanayide kullanılan

Detaylı

ÜÇ FAZLI MOTORLARIN BİR FAZLI OLARAK ÇALIŞTIRILMASI

ÜÇ FAZLI MOTORLARIN BİR FAZLI OLARAK ÇALIŞTIRILMASI 1 ÜÇ FAZLI MOTOLAI Bİ FAZLI OLAAK ÇALIŞTIILMASI Üç fazlı şebekenin bulunmadığı yerlerde veya özel olarak üç fazlı motorlar bir fazlı olarak çalıştırılırlar. Bunun için motorun yıldız ve üçgen bağlı oluşuna

Detaylı

A.Ü. GAMA MYO. Elektrik ve Enerji Bölümü GÜÇ ELEKTRONİĞİ 3. HAFTA

A.Ü. GAMA MYO. Elektrik ve Enerji Bölümü GÜÇ ELEKTRONİĞİ 3. HAFTA A.Ü. GAMA MYO. Elektrik ve Enerji Bölümü GÜÇ ELEKTRONİĞİ 3. HAFTA 1 İçindekiler Tristör Triyak 2 TRİSTÖR Tristörler güç elektroniği devrelerinde hızlı anahtarlama görevinde kullanılan, dört yarı iletken

Detaylı

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ 1-Step Motorlar - Sabit mıknatıslı Step Motorlar 2- Sorvo motorlar - Sabit mıknatıslı Servo motorlar 1- STEP (ADIM) MOTOR NEDİR Açısal konumu adımlar halinde değiştiren,

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞEMİ E MOTOR OARAK ÇAIŞTIRIMASI DENEY 4-06. AMAÇ: Senkron jeneratörün kaynağa paralel senkronizasyonu

Detaylı

ÜÇ FAZ ASENKRON MOTORDA FAZ DİRENÇLERİNİ ÖLÇME

ÜÇ FAZ ASENKRON MOTORDA FAZ DİRENÇLERİNİ ÖLÇME DENEY-1 ÜÇ FAZ ASENKRON MOTORDA FAZ DİRENÇLERİNİ ÖLÇME Kapaksız raporlar değerlendirilmeyecektir. 1. Teorik Bilgi Asenkron Motorların Genel Tanımı Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Engin HÜNER

Yrd.Doç.Dr. Engin HÜNER Yrd.Doç.Dr. Engin HÜNER engin.huner@klu.edu.tr 0506 295 44 25 ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ DC MAKİNALARA GİRİŞ DC MAKİNALARIN UYARMA ŞEKİLLERİ VE ELEKTRİKSEL EŞDEĞER DEVRELERİ DC MAKİNALARIN GEÇİCİ REJİM GERİLİM DENKLEMLERİ

Detaylı

BC237, BC338 transistör, 220Ω, 330Ω, 4.7KΩ 10KΩ, 100KΩ dirençler ve bağlantı kabloları Multimetre, DC güç kaynağı

BC237, BC338 transistör, 220Ω, 330Ω, 4.7KΩ 10KΩ, 100KΩ dirençler ve bağlantı kabloları Multimetre, DC güç kaynağı DENEY 7: BJT ÖNGERİLİMLENDİRME ÇEŞİTLERİ 7.1. Deneyin Amacı BJT ön gerilimlendirme devrelerine örnek olarak verilen üç değişik bağlantının, değişen β değerlerine karşı gösterdiği çalışma noktalarındaki

Detaylı

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04 İNÖNÜ ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖL. 26 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 26-04. AMAÇ: Üç-faz sincap kafesli asenkron

Detaylı

TRANSFORMATÖRLERDE BOŞ ÇALIŞMA VE KISA DEVRE DENEYİ

TRANSFORMATÖRLERDE BOŞ ÇALIŞMA VE KISA DEVRE DENEYİ DENEY-3 TRANSFORMATÖRLERDE BOŞ ÇALIŞMA VE KISA DEVRE DENEYİ 3. Teorik Bilgi 3.1 Transformatörler Bir elektromanyetik endüksiyon yolu ile akımı veya gerilimi frekansı değiştirmeden yükselten veya düşüren,

Detaylı