Uluslararası Anadolu Sagğlık Federasyonu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Uluslararası Anadolu Sagğlık Federasyonu"

Transkript

1 Uluslararası Anadolu Sagğlık Federasyonu International Anatolian Health Federation OCAK 2013 Röportaj Bülent Arınç Sigara ve sağlığımız Hastalar iyileşmek ister... Sevgili hastam Doç. Dr. Tuncay Delibaşı Ambulansta çalışmak Dr. M. Akif Güleç Afet zamanında sağlık hizmetleri Prof. Dr. Ali Coşkun

2 2 3 KÜNYE YAYIN DANIŞMA KURULU Prof. Dr. Yaşar KARAASLAN Doç. Dr. Ekrem YETER Doç. Dr. Tevfik PINAR Doç. Dr. Sinan CANAN Ahmet DEVECİ EDİTÖR Doç. Dr. Ekrem YETER HABER, İÇERİK, ARAŞTIRMA Ahmet DEVECİ GRAFİK VE TASARIM Nilüfer DEMİREL BASIM YERİ Bütün hakları a aittir. İzinsiz kopya edilemez ve alıntı yapılamaz. Başkanın yazısı / President s Article ULUSLARARASI ANADOLU SAĞLIK FEDERASYONU INTERNATIONAL ANATOLIAN HEALTH FEDERATION Gelişen ulaşım imkanları dünyamızı oldukça küçülttü, artık iki günlük bir uçak yolculuğu ile dünyayı bir tur atmak mümkün hale geldi. Dünya insanları olarak birbirimizi daha çok tanımak ve anlamak gerekliliği doğarak, çeşitli ietişim yolları açıldı ve kültürlerarası iletişimin yöntemleri; ticaretle, turistik gezilerle, öğrenci değişim programlarıyla, serbest bölgeler yoluyla gelişti.bunların devamı olarak, yeni iletişim yöntemlerinin ortaya çıkması kaçınılmaz oldu; sağlık turizmi, teknolojik ortaklıklar gibi.. Dolayısıyla farklı ihtiyacların farklı kültürler tarafından karşılanması süreci başladı. Federasyonumuz sağlık alanında uluslararası faaliyet gösteren bir sivil toplum kuruluşudur. Birincil amacımız; kültürlerarası iletişime sağlık yönünden katkıda bulunmak, sağlık ihtiyaclarını ortak bir platformda karşılamaktır. Bu amaçla yapılan uluslararası sağlık hizmetlerimiz mevcut olup, sağlık taramaları yaparak, sağlık merkezleri açarak, dünya insanlarına sağlık hizmeti sunmaktayız. Gine, Kenya, Somali, Nijerya, Nepal, Madagaskar, Moritanya, Haiti, Tanzanya, Liberya, Azerbaycan.. ulaştığımız ülkelerden bazılarıdır. Bütün bunlar devam ederken, sağlık alanında üniversiteler dahil, eğitim kurumları açmak gönüllülerden oluşan federasyonumuzun birincil hedefidir. Dil, din, renk, ırk ayrımı yapmayan, yaratılana Yaratan dan ötürü değer veren, beklentisiz ve özverili sağlık gönüllüleri bu faaliyetleri yürütürken, insanımız bu faaliyetlere gücü yettiği kadar destek vermektedir. Elinizdeki bu katalog, şimdiye kadar yapılan hizmetlerin bir kısmından numuneler içermektedir. Bir nebze olsun kendimizi tanıtmaya yönelik olarak hazırlanmış olup, belli periyotlarda yenilenecektir. Ülkemizin özellikle son yıllarda, dünya standartlarına ulaşan sağlık alanındaki tecrübesini, bir sivil insiyatif olarak insanlığın hizmetine sunmak yolunda, nice kataloglarda buluşmak üzere, güzel günler temennisiyle... Improving means of transportation have made our world smaller considerably, yet it became possible to tour around the world through an airplane flight of two days. As people of the world, the need of knowing and understanding each other more has emerged, various communication ways have been opened and the methods of intercultural communication have developed by way of trade, touristic trips, student exchange programs and free zones. As a continuation of these, the emergence of new communication methods became inescapable; such as health tourism, technologic partnerships So, the period of meeting different necessities through different cultures began. Our federation is acting as a nongovernmental organization serving in the health field internationally. Our initial objective is contributing to intercultural dialogue from the point of health and meeting health requirements in a common platform. We already have international health services for this purpose and we have been supplying those services to the people of the world by making health screenings and by opening health centers. Guinea, Kenya, Somalia, Nigeria, Nepal, Madagascar, Mauritania, Haiti, Tanzania, Liberia, Azerbaijan are some of the countries we have reached. While all these go on, opening educational institutions in the field of health including universities is the number one goal of our federation that is constituted from volunteers. As self sacrificing health volunteers, who do not differentiate language, religion, color, race, who value the creature because of the Creator, run these activities without any expectations, our people support these activities as much as they can. This catalogue in your hand includes samples of some of these services that have been done up to today. It was prepared to introduce ourselves some and will be renewed periodically. In the way of providing the experience of our country reaching the world standards in health area especially in recent years, to the service of humanity as a civilian initiative, towards meeting at many catalogues, with the wishes of beautiful days Doç. Dr. Tuncay DELİBAŞI Assoc. Prof. Tuncay DELİBAŞI

3 4 5 İÇİNDEKİLER / CONTENTS 10 OBEZİTE Doç. Dr. Tuncay DELİBAŞI Tıp Eğitiminin Ne Eksiği Var? Doç. Dr. Sinan CANAN NİJERYA YA BAKIŞ Op. Dr. Mustafa AHSEN 52 RÖPORTAJ BÜLENT ARINÇ 26 Hastalar Doktordan Ne İster? 56 ORADA BİR HASTANE VAR UZAKTA Dr. Ali MÜSEVVİTOĞLU 58 Ne olur bebeğimi gözümle göreyim Hasan DUMAN 22 AMBULANSTA ÇALIŞMAK Dr. Mehmet Akif GÜLEÇ 42 SİGARA VE SAĞLIĞIMIZ 32 Acil Sağlık Hizmetleri Alanında Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet Riski ve Çözüm Önerileri Dr. Ebru KORKMAZ - Hem. Emine TAHHAN HER YIL BİNLERCE TÜRK ÖĞRENCİ EĞİTİM İÇİN YURT DIŞINA GİDİYOR! AFET ZAMANINDA SAĞLIK HİZMETLERİ Prof. Dr. Ali COŞKUN 86 SANAT SOMALİ DE SAĞLIK USAF FAALİYETLERİ Federasyonlarımızdan Faaliyetler DERNEK FAALİYETLERİ Türkiye nin Sağlıktaki Son 10 Yılı 94

4 6 7 BUNLARIbiliyor Do you know these? musunuz Çocuklarınızı obeziteden korumak için günde en az 1 saat bedensel olarak aktif olmaları gerektiğini... Yılda ortalama 730 bin kalori harcadığımızı... Obezitenin; yüksek tansiyon, tip 2 diyabet, kas-iskelet sistemi, kalp-damar hastalıkları ve depresyon gibi rahatsızlıklara neden olduğunu... Kansere karşı savaşta yer alan ve önemli bir antioksidan olan DOMATES içindeki LİKOPEN maddesinin yağda çözündüğünü ve bu etkiden yararlanabilmek için domatesi bir miktar zeytinyağı ile tüketmek gerektiğini Bel çevresi ölçümü obeziteyi tespit etmede önemlidir. Kadında > 88 cm. olmaması, erkekte >102 cm. olmaması gerekir. Bel çevresinin fazla olması diyabet (şeker) gibi hastalıkları da beraberinde getirdiğini... Sağ elini kullananlar sol elini kullananlardan ortalama 9 yıl daha uzun yaşadığını... Yılda on milyon kez göz kırptığımızı... Böbreklerimizin yılda 700 litre suyu dışarı attığını...? Bir kilo limonda,bir kilo çilekten daha fazla şeker olduğunu... A vitamini kaynağı olan HAVUÇLA tüketildiğinde kırmızı etin proteininden daha fazla yararlanabileceğinizi... Her yıl üç kez deri değiştirdiğimizi ve her deri değişiminin 120 gün sürdüğünü... Düzenli yapılan fiziksel aktivitenin obezite nedeniyle görülmesi muhtemel şeker, yüksek tansiyon ve bazı kanser türlerine yakalanma riskini azalttığını yaşına kadar her çocuğun kalsiyum açısından günde 3 bardak süt içmesi gerektiğini... Dakikada 16 kez soluduğumuzu ve 8 litre hava aldığımızı... Havaların bir sıcak bir soğuk geçtiği şu günlerde vücut savunmamızı güçlendiren çinko elementinin özellikle PEYNİR, YUMURTA, MISIR VE BROKOLİDE bol miktarda bulunduğunu... Bir insanda hayatı boyunca 6 ile 10 kez kanser hücreleri oluşabildiğini... Hindistan daki yıllık doğum sayısının, Avusturya nın toplam nüfusundan fazla olduğunu... İnsan doğduktan bir kaç gün sonraya kadar hiç birşey duymayacak kadar sağır olduğunu... Düzenli yürüyüşün anksiyete ve depresyon riskini azalttığını. İnsanın uzun süre bir böbrek ve bir akciğerle midesiz dalaksız yaşayabildiğini ama karaciğersiz bir dakika bile yaşayamadığını...

5 8 9 RÖPORTAJ / INTERWIEV SORU: Öncelikle dergimize röportaj vermeyi kabul ettiğiniz için çok teşekkür ederiz. Her şeyin başı sağlık diyerek başlamak isteriz. CEVAP: İnsanların sahip olduğu en büyük ve en değerli nimetlerden birisi sağlıktır. Sağlık olmadan hayatta hiçbir şey olmaz. Çünkü sağlıksız hayatın ne tadı ve ne de bir anlamı vardır. İnsan; hayatını sağlık, afiyet ve mutluluk içerisinde sürdürdüğü müddetçe neşeli, mutlu, huzurlu ve verimlidir. Bu sayede insan hayatın tadı ve güzelliğine ulaşır. Sağlığı, huzuru ve mutluluğu yerinde olmayan bir insanın kendisine, ne ailesine ve ne de içinde yaşadığı topluma bir yararı Bülent ARINÇ Başbakan Yardımcısı ESKİDEN NE VARSA ELİMİZDE SATIP SAVARDIK, DOKTORA, HASTANEYE PARA YETMEZDİ In the past, we used to sell all we have, and weren t still able to afford doctor, hospital bills olamaz, çevresindeki insanlara yük haline gelir. Mutlu bir hayat için, öğrenmek, iş yapabilmek, hayattan zevk almak, sıkıntılarına sabredebilmek ve başarılı olabilmek için insanın öncelikle sağlıklı olması gereklidir. Toplumların refahında ve ekonomik kalkınmalarında sağlığın önemli bir yeri vardır. Sağlıksız kişiler, çalışamadıkları için üretemezler. Üretim olmazsa kalkınma da olmaz. Bu sebepten kişinin sağlığına dikkat etmesi son derece önemlidir. İnsanın sağlığını koruması, kendisine karşı yerine getirmesi gereken yükümlülüklerden biridir. İnsanın bu yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için sağlık kurallarına, beslenmesine dikkat etmesi gereklidir. Bizlerin hastalanmadan önce sahip olduğumuz sağlığımızın ve sıhhatimizin değerini çok iyi bilmeliyiz. Sağlığımız bize verilen bir emanettir. Bu nedenle hastalık anında tedavi yolları aramalıyız. Çünkü şifası olmayan bir hastalık yoktur. SORU: 15 Ekim günü Bursa Orhaneli nde açılan 50 yataklı Devlet Hastanesinin açılışında bizleri çok mutlu eden bir açıklamanız var Sayın Arınç Her işin başına sağlığı koyduk, milletimizin mutlu olmasını istiyoruz demişsiniz. Kanuni Sultan Süleyman ın Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi sözünü de anımsatarak hükü- metin vatandaşların sağlığına verdiği önemi de belitmişsiniz. CEVAP: Bursa Orhaneli Devlet Hastanesi nin açılışında - Her şeyin başının sağlık olduğunu söyledim. Osmanlı İmparatorluğu nda 46 yıl padişahlık yapmış olan zamanın bütün zenginliklerine ve Osmanlı İmparatorluğunun tahtına sahip olan Kanuni Sultan Süleyman; sağlığın elde edilen tüm nimet ve zenginliklerden daha üstün olduğunu söylemiştir. Kanunu Sultan Süleyman sağlık konusunun önemini Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi / Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi. çok anlamlı bir biçimde bu şiirle dile getirmiştir. Yani, sultan oldun mu padişah oldun mu en büyük devlet budur, hayır diyor. Bir nefes sıhhat daha kıymetlidir. Aldığınız nefesi veremediğinizi düşünün, su içemediğinizi, içtiğiniz suyu çıkaramadığınızı düşünün. O zaman hiç bir unvan ve makam fayda sağlamıyor, hastalığa şifa bulamıyor. Onun için en büyük zenginlik sağlıktır. Sağlık mutlu bir hayatın vaz geçilmez şartıdır. Sağlık olmadan mutlu olunmaz. Bu yüzden, insanlar önce sağlığını, daha USAF, başta Afrika kıtasındaki halklar olmak üzere dünyanın her yerinde insanlığın sağlık ihtiyaçlarını bir ölçüde giderme amacıyla kurulmuş, günümüzde sembol olan bir kuruluştur. sonra ise dünyadaki diğer işlerini düşünmelidir. Kendimiz hasta oluruz, eşimiz dostumuz hasta olur, çocuklarımız hasta olur, annemiz, babamız hasta olur. Hasta olduğumuz, sıkıntıya düştüğümüz zaman gözümüz hiçbir şey görmez. Bu durumda bizim için en birinci öncelik hastalığın bir an önce tedavi edilmesidir. Hastalıktan kurtulmak için bütün çarelere başvururuz. Eskiden ne varsa elimizde satıp savardık, onları iyi et-

6 10 11 Çocuğun bedensel yapısını geliştirmek amacıyla spor yapmasına ve hobileri olmasına zemin hazırlamalıyız. mek için harcadık. Doktora, hastaneye para yetmezdi. Şimdi hamd olsun hastaneler ayağımıza geldi. Çok değerli doktorlarımız, sağlık çalışanlarımız fedakar şekilde bizlere hizmet etmek için çalışıyor. Ne zaman hasta olsak kapısını çalacağınız her türlü teknik donanıma sahip hastanelerimiz, çok iyi yetişmiş doktorlarımız ve sağlık personeliz var. Bizi tedavi edecek her türlü imkanlarımız var. 10 yıldır iktidarda bulunan ve insan sağlığını dünyada en kutsal değer olarak gören AK Parti Hükümetimiz sağlık hizmetlerine büyük önem vermektedir. İmkanı olmayanların hastane kapısından geri döndürülmemesi, memur- işçi ayrımı yapılmadan hastanelerde tedavi görmeleri ve hastalıklarına çare bulmaları için çeşitli düzenlemeler yapmıştır. Yapılan araştırmalar halkımızın çok büyük oranda sağlık hizmetlerinden memnun olduğunu göstermektedir. SORU: Her işin başı sağlık siz sağlığınız için nelere dikkat edersiniz? CEVAP: Hepimizin hasta olmadan önceden gerekli her türlü tedbiri almamız gereklidir. Beslenmemize, temizliğe, çalışmamıza ve dinlenmemize dikkat etmeliyiz. Sağlıklı ve düzenli beslenme çok önemlidir. İmkanı olanların spor yapması, sağlık ve zinde kalmak açısından çok önemlidir. İnsanların hasta olmadan önce sağlığın ne kadar önemli olduğunu ve ne büyük bir hazine olduğunun farkında olmaları gerekir. Sağlık Allah ın bize verdiği en büyük bir nimettir. Onun için sağlık kurallarına uyarak sıhhatimizi korumalıyız. SORU: Sağlık Bakanlığı nın Obezite ye karşı savaş kampanyasını nasıl buluyorsunuz? CEVAP: Sağlıklı toplum sağlıklı fertlerden olur. Sağlıklı fert ve toplum için sağlık kurallarına ve bu konudaki uyarılara kulak verilmesi gerekir. Bu uyarılar, insanların bedensel ve zihinsel sağlıklı olmasına yöneliktir. Sağlık Bakanlığımız da sağlıklı fert ve sağlıklı toplum oluşturmak amacıyla çalışmalarını sürdürmektedir. Zira bir ülkenin sosyal ve ekonomik yönden ileri düzeylere ulaşabilmesi için bedensel ve zihinsel yönden güçlü, sağlıklı, yetenekli fertlere ihtiyaç vardır. Bunun için her yaşta, her kesimden insanlarımızın sağlıklı beslenmesi ve obezitenin önlenmesi gereklidir. Özellikle obezitenin önlenmesi için dengeli beslenme, spor yapmak, fiziki aktiviteler çok önemlidir. Şimdi hamd olsun hastaneler ayağımıza geldi. Çok değerli doktorlarımız, sağlık çalışanlarımız fedakar şekilde bizlere hizmet etmek için çalışıyor. Ne zaman hasta olsak kapısını çalacağınız her türlü teknik donanıma sahip hastanelerimiz, çok iyi yetişmiş doktorlarımız ve sağlık personeliz var. Bizi tedavi edecek her türlü imkanlarımız var. Sadece Türkiye de değil bütün dünyada obezite çok büyük bir sorun olmaya başladı. Bunun sebebi de sosyal hayatta yaşanan gelişmelerdir. Özellikle hazır yiyeceklerin ve içeceklerin tercih edilmesi, sağlıklı beslenme kurallarına uyulmaması ve insan hareketinin sınırlı olması, fiziksel aktivitelerin azlığı gibi hareketsiz yaşam obeziteye davetiye çıkarmaktadır. Hamburger, pizza, kola, cips gibi hazır yiyeceklerde aşırıya kaçılması hem obeziteye hem de değişik hastalıklara sebep olmaktadır. Önemli bir halk sağlığı sorunu olan obezitenin önlenmesi ve azaltılması için yeterli ve dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivitelerin yapılması ve sağlıklı bir yaşam tarzının benimsenmesi gereklidir. Bunun için mutfaklarımızda hazırlanan ve yemek kültürümüzde önemli yer tutan zeytin yağlı yemeklerin ve sağlıklı yiyeceklerin tercih edilmesi yararlıdır. SORU: Sigara ile de çok önemli bir kampanya var. Devam etmesi gereken önemli kampanyalardan birisi. Siz nasıl buluyorsunuz? CEVAP: Sağlık Bakanlığımız obezite ve şişmanlığın önlenmesine yönelik kampanyalar düzenlediği gibi, halk sağlığı açısında ciddi sonuçları olan sigaranın bırakılmasına yönelik çeşitli kampanyalar düzenlemektedir. Ben bu kampanyaları devam etmesi gereken, fert ve toplum için gayet yararlı olduğunu düşünüyorum. Ülkemiz sigara tüketiminde Avrupa ülkeleri arasında 3., Dünya ülkeleri arasında 7. sıradadır. Yapılan araştırmalar ülkemizde 17 milyon civarında sigara içen kişinin olduğunu ve her yıl sigaraya bağlı nedenlerle 100 bin vatandaşımızın hayatını kaybettiğini göstermektedir. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı, kişileri ve gelecek nesilleri tütün mamullerinin zararlarından, bunların alışkanlıklarını özendirici reklam, tanıtım ve teşvik kampanyalarından koruyucu tedbirler almakta, herkesin temiz hava solumalarının sağlanması ve kapalı alanlarda sigara yasağının uygulanması yönünde düzenlemeler yapmaktadır. Özellikle Bakanlığın yaptığı çalışmalar, düzenlediği kampanyalar sigarayı bırakma fikrinin oluşması, bırakmak isteyenlere yardımcı olunması, sigaranın zararları ve sağlıklı yaşam konusunda genel bilinçlenmeye katkıda bulunmaktadır. Zira sigara içen kişiler kendilerine zarar verdikleri gibi çevrelerinde bulunan kişilere de zarar verirler. Bu gerçekler göz önünde bulundurularak, sigara konusunda daha duyarlı olmalıyız. Yeni nesile, çocuklarımıza ve çevremize iyi örnek olarak, onları eğiterek zamanımızda sağlıklı yaşam ve sağlıklı bir gelecek için büyük bir problem olan bu ölümcül kötü alışkanlıktan korumalıyız. SORU: Çocukları çok seviyor, özel alaka gösteriyorsunuz. Yeni ve sağlıklı bir nesil için

7 12 çocuk sağlığı bilinci konusunda fikirlerinizi öğrenmek isteriz. CEVAP: Çocuklar bize verilen bir nimettir. Çocukları iyi yetişen bir toplum geleceğe daha güvenle bakar. Onun için çocuklarımızı sevmeli, onlara zaman ayırıp, kendilerine beslediğimiz sevgi ve merhamet hislerini göstermeliyiz. Sohbet etmeliyiz. Onlara çok iyi bir eğitim vermeliyiz. Yaşantımızla hareketlerimizle çocuklarımıza örnek olmalıyız. Özellikle çocuklarımızın bedenen ve ruhen sağlıklı olabilmesi için onlara sağlık kurallarına uyma ve sosyal yaşama hakkında güzel alışkanlıklar oluşturmalıyız. İyi arkadaşlar edinmelerini sağlamalıyız. Çocuğun bedensel yapısını geliştirmek amacıyla spor yapmasına ve hobileri olmasına zemin hazırlamalıyız. Güzel hareketleri sebebiyle onları takdir etmeli ve mükafatlandırmalıyız. Sağlık ve ahlak kuralları ile toplumsal değerlere saygı göstermesi ve çevresi ile sağlıklı ilişkiler kurması, görgü kuralları, sorumluluk bilinci oluşturulması, başkaların haklarına saygı göstermesi ve güvenli olabilmesi için onlara örnek olmalıyız. Fiziksel ve ruhsal yönden sağlıklı bir çocuk yetiştirilmesi için, aile ortamının da sağlıklı olması gereklidir. Sağlıklı çocuk yetiştirmek anne ve babanın en önemli sorumluluğudur. SORU: Biraz özel yaşamınızda sağlığınızla ilgili sorular sormak isteriz. Sağlık kontrollerinizi yaptırır mısınız? Çok yoğun bir temponuz olduğunu biliyoruz. Sporla aranız nasıl? Vakit bulabiliyor musunuz? CEVAP: Sağlık söylediğim gibi çok önemli. Ben de sağlığıma dikkat ederim. Çok yoğun çalışmama rağmen fırsat bulduğum zaman sağlık kontrollerimi yaptırırım ve spor da yaparım. SORU: Son olarak, Uluslararası Anadolu Sağlık Federasyonu ( USAF ) olarak özellikle Afrika kıtasındaki sağlık çalışmalarımıza devam ediyoruz. Çalışmalarımızı nasıl buluyorsunuz? CEVAP: Uluslararası Anadolu Sağlık Federasyonu (USAF) Anadolu daki fedakâr sağlık gönüllülerinin ülkemizde ve yurt dışında hastalara yardım etme, onlara şifa dağıtma, başta açlık,susuzluk, kuraklık ve fakirlikle mücadele eden Afrika kıtasındaki halklar olmak üzere dünyanın her yerinde insanlığın sağlık ihtiyaçlarına bir ölçüde giderme amacıyla kurulmuş, günümüzde bir sembol olan bir kuruluştur. USAF bu amaçları doğrultusunda çalışmalarını yürütürken öğretim elemanlarının çalışmalarını teşvik etmekte, yurt içi ve yurt dışında düzenlenen kongre, sempozyum ve benzeri toplantılara katılmalarını sağlamakta, maddi yardımda bulunmaktadır. USAF bugün,kuraklık, açlık, sıtma, ishal, çocuk ölümleri, katarakt ve katarakta bağlı körlük sebebiyle başta Somali olmak üzere Afrika da birçok ülkede yaşanan insanlık dramlarını hafifletmek, buradaki insanlara yardımcı olabilmek amacıyla birçok alanda yardım seferberliği başlatmıştır. Bu çalışmalar ihtiyaç sahiplerine yardım etme geleneği olan ve yeniden bu tarihi kimliğine dönüş yolunda olan insanımız tarafından takdir edilmekte ve desteklenmektedir. Bu tür yardımlar, Afrika daki ülkeler ve halklar arasında ülkemize ve insanımıza karşı sıcak duygular beslenmesine ülkeler ve halklar arasında yakınlaşma olmasına, dostlukların ve ilişkilerin kurulmasına sebep olmaktadır. İyilik eden iyilik bulur. Bir karşılık beklemeden yardım yapan, destek olan, yardımcı olan, yararlı işlerde bulunan kimse, hemen herkes tarafından sevilir. Yaptığı iyiliğin karşılığını er geç görür.

8 14 15 SAĞLIK / HEALTH Sevgili hastam OBEZİTE Dear patient OBESITY Doç. Dr. Tuncay Delibaşı Yıldırım Beyazıt EAH Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Klinik Şefi Günlük kalorinin 1000 kkal azaltılması, haftada yaklaşık 1 kg, yani ayda yaklaşık 4 kg lık sağlıklı kilo kaybını yansıtır. Sevgili Hastam, Şişmanlık (obezite); vücutta aşırı miktarda yağ birikimi olarak tanımlanan obezite, yüksek sağlık riskleri taşıyan ciddi bir klinik hastalık ve tehlikeli bir toplumsal sorundur. Kalp hastalıklarından şeker hastalığına, yüksek tansiyon, damar tıkanıklığı, felç, uyku bozuklukları, eklem hasarları, safra kesesi hastalıkları, kanserler (meme, kalın barsak, yumurtalık, prostat) gibi birçok ciddî sonuçlar doğurabilir. Bunun yanı sıra obesite, toplumdan uzaklaşma, özgüven kaybı, depresyon gibi psikolojik rahatsızlıklarla da ilişkilidir. Yapılan çalışmalar, ciddi şişman bireylerin yaşam sürelerinin 13 yıl kısaldığını göstermektedir. Obezite sadece endüstriyel ağırlıklı beslenen toplumların sorunu değil, ülkemizde de önemli bir sorun haline gelmiştir. Son veriler erişkin yaşlardaki Türk toplumunun 2/3 ünün fazla kilolu veya obez olduğuna işaret etmektedir. Gelecek kuşaklarda bu sorunların azaltılabilmesi için obeziteyi önlemeye yönelik yaşam tarzını benimsetici acil bir eylem planını hemen uygulamaya başlamamız gerekmektedir. Vücuttaki yağ fazlalığını değerlendirilmek için en yaygın kullanılan ölçüt, beden kitle indeksidir [BKİ=vucut ağırlığı(kg)/boy2(m)]. Dünya sağlık örgütü tarafından belirlenmiş sınıflamaya göre BKİ değeri arasındaki bireyler normal kilolu, arası fazla kilolu, arası obez ve 40 ın üzeri morbid obez olarak tanımlanmaktadır. Obezite gelişiminde kişinin biyolojik özellikleri, genetik yapısı, psikolojik faktörler ve çevresel faktörler rol oynar. Örneğin, anne ve babanın her ikisi de obez olan kişilerin %80 ninde, çocukluk çağında şişman olan kişilerin ise %50 sinde erişkin yaşta obezite görülmektedir. Kalıtsal hastalıklara bağlı obezite ise ancak %5 oranında görülür.

9 16 17 Obezitenin en önemli nedeni, eksojen obezite olarak ifade edilen tüketilenden fazla kalori alımı, yani aşırı yeme durumudur. Beslenme durumundaki kısa süreli değişimler, sindirim sistemi hormonları tarafından beyine iletilir. Bu hormonlar besin alımı ile uyarılır ve besin alım sıklığını ve miktarını belirler. Vücut yağ miktarındaki artış, vücut ağırlığındaki değişime direnç gösteren mekanizmaların tetiklenmesine neden olur. Örneğin hızlı kilo kaybı açlığı arttırıp bazal metabolizmayı yavaşlatır. Yani bu sistem vücudu kilo almadan ziyade kilo kaybına karşı korur. Ancak yağ miktarındaki sürekli artış, yağ dokusundan salınan hormonların aşırı üretimi, beyinde bu hormonlara cevapsızlığa neden olan kısır döngüyü başlatır. Bu sistemlerin anlaşılması günümüzde obeziteye karşı tedavilerin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır. Vücut ağırlığının %10 kadar kaybı, obeziteyle ilişkili risk faktörlerinde çok önemli oranda azalma sağlamaktadır. Bu nedenle güncel tedavi önerileri hastada %10 luk kilo kaybına odaklanmış olup, aynı zamanda amaç kilo kaybının uzun süre idamesinin sağlanmasıdır. Tedavide başarı uzun süreli davranış değişikliği, dengeli ve sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitenin artırılmasına bağlıdır. İdeal bir diyet tedavisinde amaç, kas doku ve hayati organlardan önemli hücre kaybına yol açmadan, enerji açığı oluşturarak yağ depolarında azalma sağlamaktır. Günlük kalorinin 1000 kkal azaltılması, haftada yaklaşık 1 kg, yani ayda yaklaşık 4 kg lık sağlıklı kilo kaybını yansıtır. Altı ayda %10 kilo kaybı günlük kalorinin kkal azaltılması ile sağlanabilir. Bunun yanı sıra fizik aktivite ve düzenli egzersiz, kilo korumada, kilo kaybederken kas kitlesini korumada ve kalp-damar hastalıkları ve şeker hastalığından korunmada son derece önemlidir. Egzersiz ile yağ yakımı aktive olur, dolaşımda biriken serbest yağ asitleri karaciğerde kullanılarak kan şekerinin sabit kalması sağlanır. Sağlıklı bir yaşam için aşağıdaki önerilere uyulması fayda sağlayacaktır. Yemekten dakika önce bir-iki bardak su içmenin, doygunluk hissi sağlamaya büyük katkısı vardır. In the development of obesity, biologic characteristics, genetic structure, psychological factors and environmental factors play roles. For example, at 80 % of people whose both mother and father are obese and at 50 % of people who were over weighted at childhood, obesity is observed at adult ages. Obesity due to hereditary diseases is only observed at a rate of 5 %. Reducing daily calorie 1000 kcal, almost 1 kg in a week, namely reflects almost 4 kg of healthy weight loss in a month. 10 % weight loss within six months can be obtained by a kcal drop in daily calories. While % of the energy we daily use up is spent for the performance of brain, hearth and innards (internal organs) called basal metabolism, % is spent to digest the foods we eat. The rest % is spent for daily activities. As we can understand from here, we can not lose weight by just a lot of exercises and extreme sport. At the beginning, it is recommended to perform medium level physical activities lasting minutes per day for 3-5 days a week.

10 18 Total enerji alımı kısıtlamak için birçok obez birey öğün atlamaktadır. Ancak açlık dürtüsü daha sonra daha fazla gıda alımına neden olmakta ve buna bağlı olarak daha fazla insülin salınımı oluşmaktadır. Ayrıca öğün atlamak gıdaların termojenik etkilerini de azaltır. Bu yüzden total kalori bölünerek kahvaltıda %20-25, öğle yemeğinde %30-35, akşam yemeğinde %30-35 oranlarında alınmalıdır. Uzun süreli açlıkta vücut kendisini korumaya alır ve harcadığı oranı azaltır. Bunun için ara öğün alarak sık ama az yemeyi öneriyoruz. Bunu yaparken günlük toplam kalori miktarını arttırmamaya dikkat etmek gerekir. Yemekten dakika önce bir-iki bardak su içmenin, doygunluk hissi sağlamaya büyük katkısı vardır. Şöyle ki; midemize bir şey değdiği zaman buradan kalkan uyarılar dakikada beyindeki doygunluk merkezine ulaşır. Ama biz bu dakikada yemeğin tümünü bitirmiş hatta fazlaca yemiş olabiliriz. Buradan çıkan bir başka sonuç da, yemek süresini biraz uzatmak gerektiğidir. Yemekleri çok iyi çiğnemek de başka faydalarının yanında yeme sürecini uzatacaktır. REKLAM SAYFASI Hepinize sağlıklı günler dilerim Günlük harcadığımız enerjinin % i bazal metabolizma dediğimiz beyin, kalp ve iç organlarımızın çalışması için harcanırken, % si yediğimiz besinleri sindirmek için harcanır. Geri kalan % i ise günlük hareketlerimizle harcanır. Buradan anlaşılacağı üzere, sadece çok hareket veya aşırı spor ile kilo veremeyiz. Başlangıçta haftada 3-5 gün, günde dakika süren orta derecede fiziksel aktivite önerilmektedir. Gebelik, emzirme süreci, ciddi kalp hastalıkları, ritm bozuklukları, kemik erimesi, safra taşı gibi rahatsızlıkları olanlar herhangi bir zayıflama programına başlamadan önce bir uzman kontrolüne girmelidirler. Doç. Dr. Tuncay Delibaşı

11 20 21 SİGARA VE SAĞLIĞIMIZ Smoking and Our Health Birçok ölümcül hastalığa neden olan sigara, çok uzun yıllardan beri zevk verici bir alışkanlık ya da daha doğru bir deyişle, bağımlılık maddesi olarak toplumda yaygın olarak tüketilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sigara bağımlılığını hızla yayılan bir salgın hastalık olarak ele almaktadır. Gerçekten de mevcut olan rakamlara göz atıldığında, tüm dünyada 1,1 milyar kişinin sigara bağımlısı olduğu, erkeklerin yaklaşık % 47, kadınların ise % 12 sinin sigara içtiği ve her yıl dünyada 4,5 milyon insanın sigaraya bağlı hastalıklar nedeniyle yaşamını kaybettiği görülmektedir. Sigara kullanımındaki bu eğilimin devam etmesi halinde, 2030 yılında 10 milyon insan sigaraya bağlı olarak yaşamını kaybedecektir. Yine DSÖ verilerine göre bu ölümlerin yaklaşık % 70 i ülkemizin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkelerde meydana gelecektir. Ülkemizde 17 milyon civarında sigara tiryakisi olduğu bilinmektedir. Kadınlarda sigara içme oranı % 28, erkeklerde ise % 57 olarak saptanmıştır. Biz yılda yani her 6 dakikada 1 insanımızı sigaraya kurban veriyoruz. Sigaranın içinde neler vardır? Bilindiği gibi sigara tütün, kağıt, filtre ve katkı maddeleri ile imal edilmektedir. Ancak üretim sürecinde pestisidler (tarım zararlısı ilaçları), fertilizer (gübre) ve dezenfektan maddeler de kalıntı şeklinde sigaraya karışmaktadırlar. Sigara dumanında ise 2000 i zehir olmak üzere 4000 çeşit kimyasal madde bulunur. World Health Organization (WHO) takes smoking addiction as a quickly spreading epidemic illness. As a matter of fact, when we look at the existing numbers, it can be seen that; 1,1 billion people in the world are cigarette addicts, 47 % of men and 12 % of women smoke, and 4,5 million people lose their lives every year in the world due to smoking related illnesses. If this trend on smoking continues, 10 million people will lose their lives in connection with smoking. Again, according to WHO data, 70 % of these deaths will occur in developing countries that our country is included, too. It is known that there are around 17 million cigarette addicts in our country. Smoking rate was determined as 28 % among women and 57 % among men. We sacrifice 100,000 people annually, in other words one person in every 6 minutes to smoking.

12 22 23 Sigara dumanında bulunan kimyasal maddelerden bazıları : +Karbonmonoksit: Egzost gazı +Arsenik: Zehir +Metanol: Roket gazı +DDT: Böcek ilacı +Kadmiyum: Araba aküsü +Bütan gazı: Tüp ve çakmak gazı +Aseton: Kimyasal sökücü +Naftalin: Güve ilacı +Amonyak: Kimyasal temizleyici Sigarada bulunan kanser yapıcı (karsinojen) maddeler : Sigara dumanında yaklaşık 60 çeşit karsinojen madde vardır. Bu karsinojen maddelerden bazıları şunlardır: + Styrene + Benzen + Nitrozaminler + Formaldehit + Hidralazin + Vinil klorür + Nikel + Kadmiyum + Arsenik + Polonyum + Polisiklik aromatik hidrokarbonlar Sigara insan sağlığını nasıl etkiliyor? BEYİN gerginlik SAÇ GÖZ KULAK BURUN : İnme, bağımlılık, beyin kimyasının bozulması, : Koku ve renk değişimi : Körlük (sarı nokta), katarakt, tik, göz kırpma : Duyma kaybı, kulak enfeksiyonu : Sinüzit, koku kaybı, burun boşluğu kanseri AĞIZ : Dudak, ağız ve gırtlak kanseri, boğaz ağrısı, tat alma duygusunda bozukluk, kötü nefes DİŞ KALP : Çürük, diş kaybı, plak renk kaybı : Kalp krizi, kalp damarı hastalıkları GÖĞÜS : Göğüs kanseri riski, mide, kolon, pankreas kanseri, ülser AKCİĞER : Akciğer, bronş kanseri, kronik bronşit, nefes darlığı, astım, kronik öksürük KARACİĞER BÖBREK-MESANE ELLER CİLT yaşlanma : Karaciğer kanseri : Böbrek ve mesane kanseri : Kan dolaşımının bozulması, damar hastalığı : Ten renginin değişmesi, kırışıklık, erken Üreme sistemi / ERKEK kısırlık Üreme sistemi / KADIN menopoz, ağrılı regl, kısırlık : Sperm kalitesinde azalma, : Rahim ağzı kanseri, erken İSKELET : Osteoporosis, kalça ekleminde sorun, kemik iliği kanseri DOLAŞIM SİSTEMİ : Buerger hastalığı, akut kan kanseri YARA-AMELİYATLAR : Yavaş iyileşen yara, ameliyatın etkisinden geç kurtulmak, sigara yüzünden oluşan yanık izleri BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ : Enfeksiyonlara karşı dayanıksızlık AYAK-BACAK: Kan dolaşımının yavaşlaması, bacak ağrısı, gangren ANNE Plasenta erken ayrılır. Plasenta, doğum kanalının girişini tıkar. Erken doğum. Düşük. Dış gebelik. ÇOCUK Ölü doğum. Ani bebek ölümü sendromu. Akciğerin görevini yerine getirememesi. Akciğerlerin orantısız büyümesi. Astım. Bronşit. Öksürük. Kanser.

13 24 25? Hastalar Doktordan Ne İster What do patients want from doctors? Vücudu ve yüzü bilgisayara dönük bir doktor, karşısına almak için hastası yerine bir makineyi tercih etmektedir. alanlar kendilerini yalnız hissetmediklerinden bu iki ruh halini yaşarlar ve iyileşmeleri kaçınılmaz olur. Doktor hastasının tedavisine odaklanırken iyileşmesini görmezden gelirse, damardan çıkmış bir serum iğnesinden akan ilaç gibi, her ne kadar bir yere gitse de doğru adrese gitmeyen ilaç gibi yararsız bir eylemin içerisinde olabilir. Çağın anaforu bir yandan insanlara yüz yüze gelmeyi unuttururken diğer taraftan hastalara kendilerine yönelmiş bir hekimle karşılaşmayı çok görmektedir belki. Vücudu yüzü bilgisayara dönük bir doktor, karşısına almak için hastası yerine bir makineyi tercih etmektedir. Hastalar bu durumun şüphesiz farkındadır ve karşısında dünyasından biri olmadığı düşüncesine kapılmıştır. Yalnız hissetmiştir kendini, bazen de hasta yatağının başucuna gelmiş doktorunun dosyayı bırakıp göz ucu ile bir bakışını ister. Dertli olan anlaşılmak, derdini dinleyen birinin yanında olmak ister. Dosyaların ihtiyacı olmayan Buradayım yanındayım diyen bir bakış. Seninleyim seni anlıyorum diyen bir yöneliş hastalar için çok önemlidir. Çok da zor değildir hastanın yanında olmak onu anladığımızı ifade etmek. Geometrik düzlemde aynı seviyede olanlar birbirlerinin yanındadırlar. Çok kolaydır yanında olmak, göz göze gelmek, birbirine dönmek, birlikte olmanın, çözmenin tutkalıdır. Yanında olmak anlaşılmayı da kolaylaştırır, anlatmayı da. Ve öyle kolaydır ki iyileşmek, kendinin yanında hissettiği bir hekimle beraberken. Aynı zamanda göz kontağı kurmak en bilinen güven ifadesidir. Hastalar kendine güvenen ve göz teması kuran biri olduğunu bilirler. Daha en başta dertlerini anlatırken kendilerine yönelen, gözlerinin içine bakan doktorlarla karşılaşmak isterler. Dosyalara bakan gözler tedavi içindir. Ama hasta iyileşmek ister. Bunu bilen iyi doktorlar göz kontağı kurarlar ve ilk göz teması ile hastanın yalnızlığı biter. Daha en başta dertlerini anlatırken kendilerine yönelen, gözlerinin içine bakan doktorlarla karşılaşmak isterler. Göz göze gelmek, hastaya yönelmek çok önemli bir adımdır ancak yeterli değildir. Yanlarında olan hekimlerinin kendileri için bir şeyler Hastalar Doktordan Ne İster? İstenilen bir sağlık hizmeti verilmemesinin çok farklı faktörlerinden söz edilir. Bunlar yeterince bilgili olmamak, hastaya zaman ayıramamak, teknolojik yetersizlik, ekonomik yapı, eğitimsizlik, sosyal eğitimler ve daha birçoklarıdır. Çoğu zaman iyi bir sağlık hizmeti için bilinen konular ile yapılması gerekenler tartışılır. Bununla birlikte gözden kaçan bir konu hastaların iyileşmemesinin asıl nedeni yalnızlık faktörüdür. Tedavi olmak her zaman mümkün olmasa bile, iyileşmek ya da iyi hissetmek isteği her zaman, hastalar için tedaviye göre önceliklidir. Hasta, yardıma ihtiyacı olan kişidir. Sağlık hizmeti verenlerin, kendini anlayan, kendi dünyasından, anlaşabileceği, derdini anlatabileceği biri olmasını ister. Yalnız olduğunu hissederse kendini yalnız bırakanların derdine çare olmayacağını düşünür. Bu düşünce bile tek başına tedaviye başlangıç için kötü bir adımdır. Sabır ve ümit olmadan hastalar iyileşemez. Bunu hastalar da bilirler, sabırlarını besleyecek, ümitlerini yeşertecek sağlık personeliyle karşılaşmak isterler. Sağlık hizmeti Maybe, while the whirlpool of the era makes people forget to come face to face, on the other hand, it grudges patients meeting a doctor facing them. A doctor whose body, face are turned to computer prefers a machine to face instead of his patient. Patients are doubtlessly aware of this condition and get the idea that who he faces is not from his world. He feels alone and sometimes he wants his doctor at his bedside to leave the file and check up on him. Sorrowful one desires to be understood and be next to someone who listens to his sorrows. A look reading I am here, stand by you and an approach saying I am with you, understand you that files do not need are very important for patients.

14 26 yaşayanların her zaman yalnız olmanın tedirginliğini hissettikleri gibi, hastalar da asık suratlı kimselerden sağlık hizmeti alırken aynı hislere kapılırlar. Ya zor durumda yanımda olmasa dedirtmemenin tek yolu doktorun yüreğinin harekete geçirdiği güler yüzüdür. Ve o hasta şanslıdır ki karşısında şefkati olan, faydalı olmaktan başka düşüncesi ve pazarlığı olmayan bir doktoru vardır. İyileşir, iyileşmesinin yapmalarını beklerler. Ama kendileri için bir şey yapılmasını. Bu noktada doktor teşhis koyabilmek için değil hastasını iyileştirmek için tektik tahlil ister. İkisi aynı şey değildir. İyileştirmek fikri hastanın kolaylıklarını gözetmekten, hasta için bir şeyler yapmaktan geçer. Hastalar bir makalenin parçası, acemi cerrahın deneme tahtası, sağlık sektörünün gelir kaynağı olmak istemezler. İyileşmek isterler. Böylece kendileri için bir şeyler yapılmasını isterler. İnsanca bir el uzatma, olabileceğince samimi bir adım beklerler doktordan, dokunulmak, kibar bir buyurun şuraya oturun gibi bir iltifat, ya da güzel bir söz duymak isterler. Mesleğini sevmek için çok nedeni vardır doktorların ama unutmamak gerekir ki bu sevginin temelinde faydalı olmak gelir. Faydalı olmanın şartı sürdürebilir olmasıdır. Hasta için sürdürülebilirlik, doktorunu her zaman yanında hissetmesidir. O an için yanında olabilir doktor ama ya sonrasında ulaşılamasa, ya doktoruma ihtiyacım olduğunda yanımda olamasa diye. Korkar ve bu soruyu hep sorarlar. Hastaların en büyük endişesi zor anlarında doktorlarına ulaşamayacaklarıdır. Doktor hastasına her zaman yanında olduğunun mesajını çok kolay verebilir. Güler yüzlü olmak ve bunu kalpten yapmak bir sağlık görevlisindeki şefkat hissinin en önemli işaretidir. Sosyal ilişkilerde gülümseyen bir ifade ya da mütebessim bir bakış şefkat hissi uyandırır. Şefkat demek karşılık beklemeksizin her zaman yanındayım demektir. Güler yüzlü insanlardan uzak yetişen ve Mesleğini sevmek için çok nedeni vardır doktorların ama unutmamak gerekir ki bu sevginin temelinde faydalı olmak gelir. yanısıra gözlerinin içine bakan, onun için bir şey yapan ve her zaman şefkate ve yanında olacağını bildiği bir doktor vardır. Sabırlı ve ümitli olmak için sebebi vardır onun. Makinelerin, teknolojilerin, laboratuarların, kitapların, akademik unvanların ve paranın yapamayacağı şeylerdir bunlar. Bunlar iyi doktorun işidir. Tedavi eden değil iyileştiren doktorun işi, ümit veren sabır telkin eden doktorun işi. Çünkü hastalar iyileşmek ister

15 28 29 Her Yıl Binlerce Türk Öğrenci Eğitim İçin Yurtdışına Gidiyor! Every Year, Thousands of Turkish Students are going Abroad for Education! Yurtdışında Dil Eğitimi Dünyada ortak iş dili olarak İngilizce kabul ediliyor. Hatta özellikle global şirketlerde aksansız bir İngilizce bilmek bile işe kabul edilmek için yetersiz sayılıyor, pek çok işveren birkaç yabancı dili konuşabilen adaylarla çalışmayı tercih ediyor. Öğrenciler en çok İngiltere, Amerika, Malta, İspanya ve İtalya gibi ülkelere dil öğrenmeye gidiyor. Bu ülkeleri Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda takip ediyor. Yabancı dili, konuşulduğu ülkede ve yaşandığı kültürde öğrenmenin, en faydalı yöntem olduğu muhakkak. Bu sayede dil, daha hızlı, akıcı ve en önemlisi o ülkede konuşulduğu şekilde öğrenilmektedir. Yurtdışındaki dil okullarında her seviyeye ve amaca uygun kurslar mevcuttur. Dersler hafta içi her gün ve haftada ders arası verilmektedir. Eğitim ücretleri ülkelere ve okullara göre farklılık göstermekle beraber, genellikle aylık 1000$-1500$ arasında değişmektedir. Öğrenciler daha çok Host Family diye tabir edilen aile yanlarında kalmaktadır. Bu sayede daha çok pratik imkanı bulmaktadırlar. Dil okulu seçmek için, ilk etapta kendinize uygun ülke, şehir ve program belirlemelisiniz. Kararınızı verdikten sonra okul seçimi kolaylaşacaktır. Dil okulunun kaliteli, akrediteli ve sınıf mevcudunun 15 in altında olması HAZIRLAYAN PELİN OĞUZ ERŞAN (Armada Grandee Yurtdışı Eğitim Danışmanlığı Eğitim Programları Koordinatörü) Her Yıl Binlerce Türk Öğrenci Eğitim İçin Yurtdışına Gidiyor! Türkiye nin uluslararası her alanda, neredeyse her ülkeyle iş bağlantılarının, sosyal ve kültürel ilişkilerinin artmasının ve gelişmesinin bir sonucu olarak her yıl on binlerce genç insan yurtdışına eğitim almaya gidiyor. Teknolojinin gelişmesiyle iletişim imkânlarının artması ve profesyonel danışmanlık hizmetleri, ailelere güven veriyor. Aileler çocuklarını yurtdışına gönderirken, artık eskisi kadar korkmuyor. önemlidir. Ne kadar az öğrenci olursa kaliteli eğitim alma durumunuz o kadar artar. Bu şekilde tercihler daraltıldıktan sonra sıra bütçenize gelmektedir. Bütçeniz doğrultusunda hareket ederek kendinize en uygun dil okulunu seçmiş olursunuz. Hiçbir zaman en pahalı dil okulu en kaliteli dil okuludur şeklinde düşünmemeniz gerekir. Yurtdışında Üniversite Eğitimi Bu yıl üniversite sınavına giren 1 milyon 787 bin öğrenciden yaklaşık 357 bini 4 yıllık bir üniversiteye yerleşti. Pek çok öğrenci üniversiteyi Türkiye de okuma şansını bile elde edemiyor. Üniversite sınavında başarılı olan öğrencilerden bir kısmı da bir üniversite ve bölüm olsun da hangisi olursa olsun mantığı ile sadece sınavı kazanmaya odaklı bir biçimde çoğu kez istemedikleri bölümlerde okuyorlar. Yurtdışında ise, is- temedikleri bir bölümde okumak yerine, ideallerindeki mesleğe sahip olma şansına sahipler. Son yıllarda yurtdışı eğitimin önündeki denklik engelinin büyük ölçüde kaldırılması, Türkiye ekonomisindeki hızlı büyüme, gidip başarılı olup ülkesine prestijli bir diploma ile dönen öğrencilerin sayısının artması teşvik edici birer unsur olsa da, maalesef öğrencilerin, velilerin ve okul yöneticilerinin bir çoğu hala bu çok önemli fırsatın farkında bile değil. Yurtdışı eğitim hakkında ulaşılamaz yahut sadece zenginler yurtdışında okuyabilir gibi bazı yanlış kanaatler hâkim. Bir anlamda insanların kafalarında bu konu ile ilgili bazı tabular var. Hâlbuki yurtdışında eğitim almak ulaşılamaz değildir. Avrupa Birliği Ülkelerinde Eğitim Olanakları Avrupa Birliği ülkelerinde tamamen YÖK denkliği olan üniversitelerde, YGS ve LYS Daha detaylı bilgiyi Armada Grandee ofisleri ile iletişime geçerek alabilirsiniz. Ülkelere Göre Yıllık Üniversite Eğitim Maliyeti Detayları sınavlarını dert edinmeden eğitim almak mümkün. Avrupa Birliği nde Avrupa Yüksek Öğrenim Alanı isimli bir proje, Bologna Bildirisi nin imzalanması ile geçtiğimiz yıllarda hayata geçmiştir. Türkiye de bu projeye imza atan ülkeler arasındadır. İmzalanan bu anlaşma ile öğrencilerin Avrupa Birliği ülkelerinde okumaları teşvik edilmektedir. Bu bağlamda alınan karar ve yeni yönetmeliklerce Türkiye deki öğrencilerin bir Avrupa ülkesinde üniversite eğitimi alması için üniversite sınavına girmeleri veya ÖSYM tercih kataloğunda belirlenen üniversiteleri seçme zorunluluğu ortadan kaldırılmıştır. Ayrıca Avrupa Birliği ülkelerinde alınan diplomaların tanınması ve denkliği önündeki engeller resmen ortadan kaldırılmıştır. Yurtdışında Üniversite Eğitimi Almanın Maliyeti Yurtdışında üniversite eğitimi sanılanın aksine sadece pahalı seçeneklerden oluşmamaktadır. ABD, İngiltere, Kanada gibi İngilizce konuşulan ülkelerde Türkiye deki vakıf üniversitelerinin maliyetlerine yakın maliyetlerle eğitim alınabilir. Türkiye de bir vakıf üniversitesinde okuyan öğrencinin yıllık eğitim ve yaşam masrafları ortalama 30 bin liraya gelmektedir. ABD, İngiltere ve Kanada gibi ülkelerde bu miktar her şey dahil ortalama 40 bin TL civarındadır. Avrupa Birliği üyesi ülkelerde ise, eğitim maliyetleri çok daha ucuzdur. Hatta Almanya ve Avusturya da eğitim ücretsizdir. Bu ülkelerdeki üniversitelerde Türkiye deki devlet üniversitelerinde olduğu gibi çok cüz i miktarda harç ücretleri alınmaktadır. Bu harç ücretleri Almanya da yıllık ortalama 350 Euro, Avusturya da ise yıllık 760 Euro dur. Nobel ödüllü bir çok bilim adamı yetiştiren Macaristan ve Polonya da birçok üniversite İngilizce eğitim vermektedir. Ücretler ise yıllık yaklaşık 3500 Euro dur. Almanya Avusturya Macaristan Polonya Amerika İngiltere Kanada Aylık Konaklama $ CND Aylık Beslenme $ CND Aylık Ulaşım $ CND Aylık Sigorta $ 0 50 CND Aylık Çeşitli Giderler $ CND Aylık Gider Toplamı $ 710 1,000 CND Yıllık Gider Toplamı (10ay) 6,450 6,950 4,250 4,200 10,600 $ 7,100 10,000 CND Yıllık Eğitim Ücreti ,500 3,500 15,000 $ 8,000 12,000 CND Yıllık Genel Toplam 6,800 7,710 7,750 7,750 25,600 $ 15,100 22,000 CND Yıllık Genel Toplam (TL) 15,640 TL 17,733 TL 17,825 TL 17,825 TL 44,800 TL 42,280 TL 38,500 TL

16 30 31 Ambulansta çalışmak Working in an ambulance Dünyanın en zor işlerinden birisidir ambulansta çalışmak. İşiniz zamana karşı yarışmaktır. Nerede, ne zaman, nasıl bir olayla karşılaşacağınız belli değildir. Kaybedilen her an sizden yardım talep eden hasta / yaralının sağ kalım ya da sağlıklı kalım ihtimalini etkileyecektir. Hastanızla baş başa kaldığınızda ise artık aranızda hiç kimse yoktur. Bilgiye ulaşma ihtimaliniz artık kalmamıştır ve o ana kadar ki bilgi ve birikiminiz sizin hastaya vereceğiniz faydayı etkileyecektir. Dr. Mehmet Akif Güleç 112 Acil Sağlık Hizmetleri Daire Başkanı Neden Önemlidir Acil Sağlık Hizmetleri! Bizler biliriz ki, hastalığımız ne kadar kötü olursa olsun planlı bir tedaviyi dünyanın her yerinden alabiliriz. Maddi ya da sosyal gücümüz nispetinde en iyi sağlık merkezlerine giderek fayda görmeye çalışabiliriz. Ancak bir tedavi vardır ki; ona nerede, ne şekilde ihtiyaç duyacağınız belli değildir. Kim olursanız olun size en hızlı kim ulaşabiliyorsa ve en yakınınızda kimler varsa bu hizmeti onlardan almak zorundasınızdır. İşte bu önemli hizmet Acil Sağlık Hizmetidir. Acil Sağlık Hizmetleri günümüzde başlıca Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri (Ambulans Hizmetleri) ve Hastane Dönemi Acil Sağlık Hizmetleri (Acil Servisler) olarak ikiye ayrılmaktadır. Gerçekten her ikisinin de çeşitli zorlukları olmakla birlikte ambulans hizmetlerinin sahada yapılıyor olması ona farklı özellikler vermektedir. İnsanlar gerek savaş yıllarında, gerekse de acil durumlarda yardıma gitmeyi, ihtiyacı olanları da ihtiyaç duydukları yerlere ulaştırmayı her zaman bir görev bilmişler, bu hizmeti en iyi şekilde yapabilmek için sürekli arayış içerisinde olmuşlardır. Ülkemizde de 1994 yılında 077 Hızır Acil olarak kurulan Kamusal Ambulans Hizmetleri, geçen yıllar içerisinde hızla gelişmiş ve bilhassa son yıllarda büyük bir ilerleme göstererek çeşitlenmiş ve yaygınlaşmıştır. Toplum tarafından da tanınan ve büyük bir memnuniyet içerisinde yararlanılan ambulans hizmetlerinin nasıl verildiği ve bu hizmetlerde personel olarak We all know that we can receive a planned treatment from anywhere in the world regardless of how bad our illness is. We can try to benefit from the best health centers in accordance with our financial or social power. However, there is a treatment that, where and how you will need it is not clear. Whoever you are, you have to receive this service from anyone who can reach you the fastest and any people who are near you. Here, this important service is Emergency Health Service. But, keeping your eyes open, constantly listening to radio, keeping your materials and vehicles ready and the most important one, supplying this service 24 hours nonstop, really requires a different skill and motivation. Independent from the number of incidents you responded and period of time you have worked, you have to approach every incident selectively and meticulously as if it is your first one.

17 32 33 çalışmanın güçlükleri nelerdir, bu konulara biraz değinmeye çalışalım. Hastanelerde hizmet verirken; hastanız sizin ayağınıza gelmektedir. Kendi özgür iradesi ile sosyal güvencesine, ekonomik gücüne, bilgisine yada ulaşılabilirliğine göre istediği sağlık kurumunu kendisi seçmektedir. Sağlık personeli olarak hastanede yada bir sağlık merkezinde hizmet sunarken kendi ortamınızda, destek ve yardım alabileceğiniz ekip arkadaşlarınızla beraber size gelen hastaya müdahale etme imkanına sahipsinizdir. Gerek malzeme ekip ve ekipman, gerekse de bilgi ve insan gücü açısından yardım alma şansınız bulunmaktadır. Ancak ambulans hizmetlerinde böyle bir avantajınız yoktur. Bugün ülkemizde gerek ambulans ve gerekse de acil sağlık hizmetleri; en ücra yerlere kadar, ihtiyacı olan herkese eşit, ücretsiz ve her hangi bir katkı payı alınmaksızın verilmektedir. Hastane öncesi Acil Sağlık Hizmeti; 112 hattının aranması, Arayan kişilerin ihtiyaçlarının sorgulanması ve Ambulans hizmetinin gerekip gerekmediğine karar verilmesi, Ambulansın gönderilmesine karar verildikten sonra en yakın ambulansın olay yerine yönlendirilmesiyle başlar. Belki bu görevlendirmede arayan kişiler size yanlış bilgi vermiş, iddia sonucu ambulans çağırmış olabilir. Fakat siz bütün çağrıları YA DOĞ- RUYSA olduğunu düşünerek görevlendirme yaparsınız. Gelen çağrıya göre hareket ettiğinizde neyle karşılaşacağınız, nerede ve nasıl bir hizmet sunacağınız belli değildir. Yol ve iklim şartları, 112 Komuta kontrol Merkezlerine gelen çağrıların %85 i gereksiz ve suistimal aramalarından oluşmaktadır. güvenlik sorunları farklı farklı boyutlarda karşınıza çıkabilecektir. Kimi zaman karayollarında karşılaştığınız bir trafik kazasında kolu bacağı kopmuş kan revan içindeki yaralılara müdahale edecek, kimi zaman yolların kapandığı karın insan boyunu aştığı iklim şartlarında yağmurun çamurun içerisinde, hastanıza ulaşmaya çalışacaksınız. Bazen bir çatışmada, bazen bir patlamada, bazen kim olduğunu bilmediğiniz insanların evlerinde sağlık hizmeti sunarken güvenliğinizin hep tehdit altında olduğunu göreceksiniz. Bütün bunlara rağmen sizin hedefiniz ve asli göreviniz zamana karşı yarışarak yardıma ihtiyaç duyan bu insanlara HIZIR gibi yetişmek olacaktır. Bu gün biliyoruz ki 112 Komuta Kontrol Merkezlerine gelen çağrıların %85 i gereksiz ve suistimal aramalarından oluşmaktadır. Bütün bunlara rağmen 112 Komuta Kontrol Merkezinde görevli çağrı karşılama personeli çağrı geldiğinde hızlı bir Bugün ülkemizde gerek ambulans ve gerekse de acil sağlık hizmetleri; en ücra yerlere kadar, ihtiyacı olan herkese eşit, ücretsiz ve her hangi bir katkı payı alınmaksızın verilmektedir. şekilde sorgulama ve karar verme sürecini geçerek, 112 Ambulans istasyona ulaşmak zorundadır. Bütün bunlar için Komuta Kontrol Merkezlerinde tanınan maksimum süre 2-4 dakika arasında değişmektedir. Telsiz ve telefonla ulaşılan 112 Ambulans istasyonu ise vakayı ve adresi aldıktan sonra maksimum 2 dakika içerisinde hareket etmek mecburiyetindir. Bu durumun ne kadar zor olduğunu tahayyül etmek gerekir. Vaka bildirildiği sırada kişisel ihtiyaçlarınızı gideriyor, dinleniyor, yemek yiyor yada ambulansınızı bir sonraki vaka için hazırlıyor olabilirsiniz. Ama sürekli tetikte olmak, sürekli telsiz dinlemek, malzeme ve aracınızı hazır halde tutmak, en önemlisi bu hizmeti 24 saat kesintisiz yapmak gerçekten farklı bir beceri ve motivasyon gerektirir. Ne kadar çok vaka yaparsanız yapın, ne kadar uzun süre çalışırsanız çalışın her vakaya ilk vakanızmış gibi titizlik ve özenle yaklaşmak zorundasınız. İstasyonunuzdan vaka için çıkış yaptıktan sonra yol ve iklim şartları, trafik yoğunluğu ve diğer çevresel koşullar içerisinde vakanıza en hızlı şekilde ulaşmaya çalışacaksınız. İşte o andan itibaren ekip olarak yalnızsınız ve keşke dediğiniz her türlü olumsuz gelişme belki bir insanın hayatta veya sakat kalmasına sebep olacaktır. İlaçlarınız, malzemeleriniz, vakaya yapacağınız müdahale, tıbbi bilgi ve birikimiz neyse artık vakanın başında onu kullanacaksınız. Belki olay yerinde NERDE KALDINIZ diye öfke ile sizi bekleyen bir grup insanla karşılanacaksınız. Belki tartaklanacak, tacize uğrayacak ama yinede önce insan ve insan sağlığı diyerek görevinizi yapmaya çalışacaksınız. Belki hastanızı asansörü bile olmayan yüksek binalardan indirmek zorunda kalacak belinizi sakatlayacaksınız. Bazen de yardım talep ettiğinizde BU SİZİN GÖREVİNİZ DEĞİL Mİ diyen insanlarla karşılaşacaksınız. Tüm bu olumsuzluklara rağmen hastanıza ilk ve doğru müdahaleyi yapıp EN YAKIN VE EN UYGUN sağlık merkezine tıbbi bakımınıza devam ederek ulaştırmak zorundasınız. Hastane acil servislerine giriş yaptığınız zaman da BUYU- RUN HOŞGELDİNİZ diyen birileriyle karşılaşmayacaksınız. Hastanızı acil servise, ön bilgileri vererek teslim edip bir sonraki göreve devam edeceksiniz.

18 34 Buradan da anlıyoruz ki, bilhassa Ambulans Hizmetleri ULAŞILABİLİR ve ULAŞABİ- LİR olmak üzerine kurgulanmıştır. Arayan kişi size ulaşabilecek, siz de arayan kişiye en hızlı şekilde yardım ulaştırabileceksiniz. Bu yüzdendir ki; Acil çağrı numaraları gerek sabit gerekse cep telefonlarından ücretsiz olarak aranmakta, Acil Sağlık Hizmeti ücretsiz olarak sunulmakta, Acil Yardım istasyonları nüfus yoğunluğu, bölgenin vaka yoğunluğu, mahrumiyet ve karayolları yol güvenliği çerçevesinde belli aralıklarla konuşlandırılmakta ve hizmet sunmakta, Ambulanslardaki telsiz sistemleri, röle sistemleri, GPRS takipleri, entegre navigasyon sistemleri bu temel felsefeye göre yapılmaktadır. Aslında bugün gelinen noktada Komuta Kontrol Merkezleri şehrin bütün hastanelerinin boş yatak kapasitelerini online gördükleri için hastalar hastane kapılarında kalmamakta, kapı kapı dolaştırılmamaktadır. Ambulans çeşitlilikleri de bütün bu vakalara yer ve konum mevzu bahis olmadan ulaşmak için arttırılmıştır. Bildiğimiz tek hasta taşıyan acil yardım ambulanslarının yanı sıra 4 hasta taşıyan Çoklu vaka ambulansları, obez hasta taşıyan ambulanslar, kar paletli ambulanslar, helikopter, uçak ve deniz ambulansları ile motosikletli ve bisikletli acil yardım ekipleri ile acil sağlık hizmetini en iyi şekilde vermek için oluşturulmuştur. Son yıllarda Yazılı ve görsel medyada birkaç yıl öncesine kadar ülkemiz için uzak görünen uçak ambulansların vatandaşlarımızı başka ülkelerden alıp geldiğini, kardan yolları kapanan köylere kar paletli ambulansların ulaşıp onları alarak sağlık merkezlerine götürdüğünü, kimi zamanda sıkışık alanlarda motosikletli ekiplerin acil vakalara ulaşmak için trafikte canla başla mücadele ettiğini görmekteyiz. Bu ve buna benzer hizmetlere ulaşım kolaylığı ve hizmet kalitesindeki hızlı artış sebebiyle vatandaşın Acil sağlık hizmetinin karşılanması konusunda beklentileri çok artmıştır. Aynı bağlamda acil sağlık hizmetinin sunumunda görev alan personelin de vatandaşlarımızdan talep ve beklentileri bulunmaktadır. Bunların başında; 112 Acil Yardım hattının gereksiz yere meşgul edilmemesi, Trafikte ambulans ekiplerine yol verilmesi, Vaka başındaki sağlık görevlilerine yardımcı olunması, Acil ambulans hizmetlerinin toplum tarafından bilinçli olarak kullanılması sıralanabilir. Bütün ambulans ekipleri aldığı teorik ve pratik eğitimler ve yaptıkları tatbikatlar ile Acil Sağlık Hizmetleri en iyi şekilde sunmayı hedeflemektedirler. Biz de onlara bu hizmetlerinde başarılar diliyoruz. İYİ Kİ VARLAR

19 36 37 Afet Zamanlarında Sağlıkçı Olmak Health services at the time of disaster Afetleri, afet potansiyelleri açısından değerlendirdiğimizde, bazı öngörülerde bulunabilmek mümkün olsa da, ne zaman ve nerde toplumu etkileyeceğini önceden söyleyebilmek, pek de mümkün değildir. Acil durum, olağan dışı durum, afet, felaket ve kıyamet sıralaması içerisinde; afetleri, başlıca insan Ülkeler teknolojik gelişmişlik kapasitelerine ve aldıkları ciddi risk yönetimi tedbirlerine rağmen zaman zaman afetlerle baş edebilmede yetersiz kalabilmektedir. ve doğa kaynaklı olarak tanımlayabiliriz. Afetler doğası gereği yerel imkanlarla altından kalkılamayan ve içinde doğrudan veya dolaylı olarak etkilediği insan faktörünü barındıran bir kavramdır. Afet potansiyellerine karşı yürütülecek risk yönetimi sayesinde afetler önlenemese bile, insanlar, Prof. Dr. Ali COŞKUN Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü canlılar ve doğa üzerinde oluşturacağı zararlı etkiler hafifletilebilir. Ülkeler teknolojik gelişmişlik kapasitelerine ve aldıkları ciddi risk yönetimi tedbirlerine rağmen zaman zaman afetlerle baş edebilmede yetersiz kalabilmektedir. Gelişmiş ülke dahi olunsa karşı karşıya kalınması belki de kaçınılmaz olan Afet döngüsünün kriz dönemi ve sonrasındaki iyileştirme dönemlerinde insanlığa düşen çok önemli vazifeler vardır. Sağlık çalışanı afet gönüllüleri açısından bu dönem, daha farklı bir anlam taşır Afet Zamanlarında Sağlıkçı Olmak. Mesleğinin, bilgi birikiminin gerekliliğini (vergisini) vermek. Sağlık hizmetlerinde vergiyi hep farklı algılamış, farklı algılamak istemişimidir. Diğer sektörler açısından, mal ve hizmet teslimlerinde, alan kişi tarafından ödenmesi gereken bir vergi vardır. Sağlık hizmetlerinde ise, hizmetin tüketiminde tüketiciye değil, üretiminde üreticiye ödeme yükümlülüğü getirmektedir. Bu yükümlülük, afet zamanlarında, ihtiyaç sahibi insanların yanında olma ve onlara bu hizmeti sunma yükümlülüğüdür. Bu yükümlülük bir zorunluluk değil, bir sorumluluktur. Devlet tarafından ilgiliye ekonomik ve maddi bir yaptırım getirmez. Bir gönüllülük vergisidir, afet zamanlarında afetzedenin yanında olmak Literatür, afet anında üç önemli ihtiyaca vurgu yapmaktadır. Arama kurtarma faaliyetleri sonrası, sağlık ile birlikte, gıda temini ve barınma. Afetlerde sağlık hizmetleri hem erken dönemde arama kurtarma ekipleri ile birlikte medikal kurtarma hizmeti sunması, hem de orta ve uzun vadede sağlık hizmetleri sunması bakımından büyük önem taşımaktadır. Literature emphasizes on three important needs during a disaster. After search and rescue operations, together with health, food supply and accommodation. Health services during disasters has great importance with regards to both submission of medical rescue services together with search and rescue teams at early stage, and submission of health services in middle and long term. Health services are one of three sine qua non (indispensables). As a matter of fact, it is the most important one in terms of providing service to man directly. Providing health services at the time of disasters is possible with medicine, medical equipment and mobile health elements out of volunteer personnel. So, in addition to volunteer staff, being prepared for a disaster requires being prepared with equipments, as well.

20 38 Afetlerde sağlıkçı olmak, gönüllü olmak, UMKE olmak, her şeyden önce her zaman için göreve hazır olmak demektir. Afetlerde sağlık hizmetleri sacın üç ayağından biridir. Hatta doğrudan insana hizmet sunması bakımından en önemli ayağıdır. Afet dönemlerinde sağlık hizmeti sunmak; gönüllü personellerin dışında, ilaç, tıbbi malzeme ve seyyar sağlık unsurlarıyla mümkündür. Dolayısı ile afete hazırlıklı olmak, gönüllü personellerin yanında, donanım olarak ta hazırlıklı olmayı gerektirir. Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri; başta deprem olmak üzere tüm doğal ve insan kaynaklı afetlerde, afetin olmazsa olmaz unsuru olan, insanın yaşatılmasına yönelik medikal kurtarmayla alakalı tüm faaliyetleri gerçekleştirir. Bu faaliyetleri olay yerinde, enkazın altında yapacak kapasitede bilgi birikimine ve donanıma sahiptirler. Yaşadığımız Marmara depremi içinde bulunduğumuz durumu bir kez daha gözler önüne sermiştir. Sağlık Bakanlığı olarak 2004 yılında ASOP (Afetlerde Sağlık Organizasyonu Projesi) başlatılmış ve 2005 yılında UMKE kurulumunu ve yapılanmasını tamamlamıştır. Afetlerde gönüllü olarak çalışmak isteyen sağlık personelleri bu konuda eğitimlere tabi tutulmuşlardır. Gerekli donanımla donatılmışlardır. UMKE ler Türkiye nin her yerine yaygınlaştırılmış ve yaptıkları tatbikatlarla her zaman göreve hazır duruma getirilmişlerdir. Süreç içerisinde UMKE ler Avrupa, Asya, Amerika ve Afrika kıtalarındaki afetlerde de önemli görevler üstlenmiştir. İhtiyaç sahibi insanların var olduğu her coğrafyaya yardıma koşmuştur. Afetlerde sağlıkçı olmak, gönüllü olmak, UMKE olmak, her şeyden önce her zaman için göreve hazır olmak demektir. Afetzedelerin size olan ihtiyacını düşünerek yola çıktığınızda, ailenizi, çocuğunuzu yakınlarınızı ve mevcut işinizi bırakmanız, unutmanız demektir. Buna kendini hazırlarken, neden orada olmalıyım? ın cevabını kendine verebilmiş olmaktır. Biriktirdiği ile değil, verdikleriyle zengin olunacağını bilmek demektir. En son olarak bir yıl önce yaşanan Van Depreminde başarılı hizmetler sunan UMKE ve bakanlığımız başta Cumhurbaşkanımız ve Başbakanımız olmak üzere vatandaşlarımızdan hak ettiği övgü ve takdiri almıştır. Bu kapsamda hizmet sunan; Kimse Yok mu?, Yeryüzü Doktorları, Beşir, İHH, Yardımeli, Cansuyu, ASYA gibi çeşitli sivil toplum kuruluşları da, hem yurt içi hem de yurt dışı sağlık hizmetlerinde gönüllü sağlık personelleri ile önemli vazifeler yerine getirmişlerdir. Bir zorlamaya dayanmayan, mesleğinin, bilgi birikiminin vergisini (gönüllülük vergisini) verme adına, afet zamanlarında afetzedelerin yanında olanlara KİMSE YOK MU? ASYA var. Biz, ülkemizde ve dünyanın her yerinde meydana gelen felaketlerin ardından Kimse yok mu? diyen seslere umut olmak için canla ba la çalı an bir arama-kurtarma ekibiyiz. C M Y CM MY CY CMY K

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I Sağlık Bülteni ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Kasım 2013 İLK YARDIM BÖLÜM I Hayatımız boyunca çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın çeşitli

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan.

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan. SİGARA VE GENÇLİK Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü 01.Nisan. 2015 TÜTÜN ZEHİRLİ BİR BİTKİDİR VE İSTER ELDE İSTER FABRİKADA İŞLENSİN BU

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı? Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI AKCİĞER KANSERİNİN ÖLÜMLERİNİN %90 neden sigaradır. SİGARA NEDİR? Zehirli bir bitki olan tütünün, ince bir kağıt içine sıkıştırılarak sarılmış

Detaylı

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ?

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? Kalsiyum bir çok kişinin bildiği gibi kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini azaltmada yardımcı

Detaylı

Çocukluk Çağı Obezitesi

Çocukluk Çağı Obezitesi Çocukluk Çağı Obezitesi Prof. Dr. Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü hozcebe@hacettepe.edu.tr Çocuklarda Obezite Son yıllarda önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmesi Gelişmiş

Detaylı

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir. Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca

Detaylı

OBEZİTE NEDİR? Erkeklerde %20,5 Kadınlarda ise % 41,0 Toplamda % 30,3 olarak bulunmuştur. İstanbul 33,0 Orta Anadolu 32,9

OBEZİTE NEDİR? Erkeklerde %20,5 Kadınlarda ise % 41,0 Toplamda % 30,3 olarak bulunmuştur. İstanbul 33,0 Orta Anadolu 32,9 OBEZİTE NEDİR? Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından obezite, sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmıştır. Günlük yaşamda bireylerin (gebe, emzikli, bebek, okul çocuğu, genç,

Detaylı

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır OBEZİTE Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Lesson 30: will, will not Ders 30: will, will not

Lesson 30: will, will not Ders 30: will, will not Lesson 30: will, will not Ders 30: will, will not Reading (Okuma) I hope you will visit me one day. ( Umuyorum bir gün beni ziyaret edeceksin ) I think your sister will like that cellphone. ( Bence kız

Detaylı

YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI. Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ

YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI. Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ Dünyada 13.5 milyon koroner kalp hastası var. Yılda 1.5 milyon insan kalp krizi geçiriyor.

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan

Detaylı

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 -

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - (OECD ve Avrupa Birliği işbirliğinde hazırlanan Bir Bakışta Sağlık-Avrupa 2010 adlı yayının özetidir) AĞUSTOS 2011 ANKARA İçindekiler ÖZET 1 BÖLÜM 1- SAĞLIĞIN DURUMU...

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Doç.Dr.Mustafa N.İLHAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı mnilhan@gazi.edu.tr Sağlık Tanımı (DSÖ) Yalnızca sakatlık ve hastalık

Detaylı

FİZİKSEL AKTİVİTE VE AKTİF YAŞAM

FİZİKSEL AKTİVİTE VE AKTİF YAŞAM BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu FİZİKSEL AKTİVİTE VE AKTİF YAŞAM Doç. Dr. Fahri AKÇAKOYUN AKTİF YAŞAM VE EGZERSİZİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ Hareketsizliliğe Bağlı Oluşan Hastalıklar

Detaylı

AFYONKARAHİSAR HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI YAŞAM MERKEZİ VE ANNELİK OKULU FAALİYET RAPORU

AFYONKARAHİSAR HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI YAŞAM MERKEZİ VE ANNELİK OKULU FAALİYET RAPORU AFYONKARAHİSAR HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI YAŞAM MERKEZİ VE ANNELİK OKULU FAALİYET RAPORU Sağlık Bakanlığı nın Dünya Sağlık Örgütü yle yaptığı ortak çalışmaya göre Türkiye de 8,5 milyon obez (Şişman)

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

TURHAN DOĞRU NEFES ALMAK:

TURHAN DOĞRU NEFES ALMAK: Mustafa TURHAN A sınıfı İşgüvenliği Uzmanı mturhan.isg@gmail.com DOĞRU NEFES ALMAK: Solunum Koruyucuların Farklı Sektörlerde Kullanımı 1 Doğru Nefes Almak ne demek? Tehditler İmkanlar Solunum koruyucular

Detaylı

15 Ekim 2014 Genel Merkez

15 Ekim 2014 Genel Merkez ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri

Detaylı

Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim?

Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim? Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim? Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Nuray Uğur tarafından Prof.

Detaylı

Lesson 23: How. Ders 23: Nasıl

Lesson 23: How. Ders 23: Nasıl Lesson 23: How Ders 23: Nasıl Reading (Okuma) How are you? (Nasılsın?) How are your parents? (Ailen nasıl?) How was the interview? (Görüşme nasıldı?) How is your work? (İşin nasıl?) How do you go to school?

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Soluduğumuz hava, yediğimiz ve içtiğimiz besinler vücudumuz tarafından işlenir, kullanılır ve ihtiyaç duyduğumuz enerjiye dönüştürülür. Gün içinde yapılan fiziksel aktiviteler kalp

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından da obezite, sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmıştır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından da obezite, sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmıştır. Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ KOAH VE EGZERSİZ KOAH kalıcı nefes darlığı ile kendini gösteren, geri dönüşü olmayan bir akciğer hastalığıdır. Sigara ve cevre kirliliği gibi faktörlerin etkisiyle hasta sayısı hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik YB 205 Beslenme İkeleri Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr YAŞLANMA Amerika da yaşlı bireyler eskiye göre

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK

HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθηµα : ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΙV ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΟ (70013 Γ) HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK Sağlıklı bir

Detaylı

SORULAR / CEVAPLAR. 2 metabolic balance ile kilo nasıl dengeleniyor?

SORULAR / CEVAPLAR. 2 metabolic balance ile kilo nasıl dengeleniyor? SORULAR / CEVAPLAR 1 nedir? kilo düzenleyici metabolizma programıdır. Bu program doktorlar ve beslenme uzmanları tarafından geliştirilmiştir. Bu program yardımıyla yeme içme alışkanlıklarınız sağlıklı,

Detaylı

A LANGUAGE TEACHER'S PERSONAL OPINION

A LANGUAGE TEACHER'S PERSONAL OPINION 1. Çeviri Metni - 9 Ekim 2014 A LANGUAGE TEACHER'S PERSONAL OPINION Why is English such an important language today? There are several reasons. Why: Neden, niçin Such: gibi Important: Önemli Language:

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI NEDİR? Madde kullanımı sonucunda gelişen belirli bir hastalık

Detaylı

TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ

TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ KARTAL KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇOCUK KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ Doç. Dr. Ayşe YILDIRIM Teknolojik gelişmelerin olumsuz

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir;

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir; Yrd. Doç Dr. Gonca Güzel Şahin SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE Sağlık Turizmi; insanların tedavi olmak amacıyla yaşadıkları ülkeden, kaliteli ve görece daha ucuz hizmet alabilecekleri başka ülkelere

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Nedenleri tablo halinde sıralayacak olursak: 1. Eksojen şişmanlık (mutad şişmanlık) (Bütün şişmanların %90'ı) - Kalıtsal faktörler:

Nedenleri tablo halinde sıralayacak olursak: 1. Eksojen şişmanlık (mutad şişmanlık) (Bütün şişmanların %90'ı) - Kalıtsal faktörler: Obezite alınan enerjinin harcanan enerjiden fazla olmasıyla oluşur. Bunu genetik faktörler, metabolizma hızı, iştah, gıdaya ulaşabilme, davranışsal faktörler, fiziksel aktivite durumu, kültürel faktörler

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

İLKYARDIM. www.hiasd.org

İLKYARDIM. www.hiasd.org İLKYARDIM www.hiasd.org Misyon & Vizyon Plan İlkyardım tanımı İlkyardım malzemeleri Haberleşme Kırık-çıkık Kanama Yanık Sara Hayvan dostlarımız Zehirlenme Duman zehirlenmesi Elektrik çarpması Kalp krizi

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Z. Ş İ M Ş E K, C. D E M İ R, Z. KEKLİK, B. K A R A, M. A K B A B A Toplumların üretim biçimi, erken

Detaylı

21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ. Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü

21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ. Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü 21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü 1 OKULDA DİYABET PROGRAMI www.okuldadiyabet.org DİYABET VE OBEZİTE 2 KAN ŞEKERİ, İNSÜLİN VE DİYABET

Detaylı

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2.

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. UDAİS, İstanbul SERDAR GÜLER Amasya Trabzon Samsun Anadolu Lisesi Hacettepe

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sigara içmenin insan vücudu üzerine etkileri Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI. Eğitim Koordinatörlüğü

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI. Eğitim Koordinatörlüğü TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI Eğitim Koordinatörlüğü BANA 3 SORU SOR Herkes sağlıkla ilgili konularda bilgi

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

TEHLİKELİ YOLCULUKLAR

TEHLİKELİ YOLCULUKLAR TEHLİKELİ YOLCULUKLAR Maun masanın sahibi, ciddi bakışlarını üstümden çekmiyordu. O izin verse ben de gözümden birkaç damla yaş çıkmasına izin verecektim. Doktorumun karşısında oturmuş, son sözlerini kavramaya

Detaylı

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ Slayt No: 22 Bebeğin bağışıklık sisteminin gelişimini kolaylaştırır. Bebekte kulak enfeksiyonları

Detaylı

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Kanserli Hastalar Tarafından Sık Sorulan Sorular Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Hastaların Soruları Tıbbi tedavi Otonomi

Detaylı

Vakıfların toplumsal yaşamımızdaki hizmetlerini şöyle sıralayabiliriz. 1. Dini hizmetler. 2. Sağlık hizmetleri. 3. Eğitim ve öğretim hizmetleri

Vakıfların toplumsal yaşamımızdaki hizmetlerini şöyle sıralayabiliriz. 1. Dini hizmetler. 2. Sağlık hizmetleri. 3. Eğitim ve öğretim hizmetleri Bir hizmetin sürüp gidebilmesi için, kişilerin kendi istekleriyle bağışladıkları para ve mülklere Vakıf denir. Bağışlanan mülklerin, eserlerin geleceğe sağlıklı kalabilmeleri korunmalarına bağlıdır. Geçmişin

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Zayıflarken Yapılan 5 Hata ve Çözümleri

Zayıflarken Yapılan 5 Hata ve Çözümleri Zayıflarken Yapılan 5 Hata ve Çözümleri Ebru Pelin 10 günde 10 kilo verin... X diyetiyle bu yaza ideal kilonuzda girin... X biberi, Y kapsülü ile ayda 15 kilo verin... Bu ve benzeri iddialarla oluşturulan

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Obsidyen ile sağlıklı kalın. OBSİDYEN TAŞI NEDİR?

Obsidyen ile sağlıklı kalın. OBSİDYEN TAŞI NEDİR? HAKKIMIZDA Makro Grup A.Ş. bünyesinde yer alan Obsidyen Maden ve Mermercilik LTD. ŞTİ., 2002 yılında madencilik, değerli ve yarı değerli taş işleme alanlarında faaliyet göstermek üzere İstanbul da kurulmuştur.

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Öğrencim ve Diyabet ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Şeker hastalığının (diyabet) en sık görülen belirtileri sık sık ve bol miktarda idrar yapma, çok su içme, iştah artmasına rağmen

Detaylı

Reflü Hastaları Ne Yapmalı?

Reflü Hastaları Ne Yapmalı? On5yirmi5.com Reflü Hastaları Ne Yapmalı? Reflü hastalarının, yaşam kalitelerini yükseltmek ve daha az sorun yaşamaları için yapabilecekleri basit çözümler var. Yayın Tarihi : 11 Ekim 2011 Salı (oluşturma

Detaylı

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2 Doğum Yeri Katılımcıların doğum yerlerine bakıldığında üçte birine yakınının (%28,8) İzmir doğumlu olduğu görülmüştür. İzmirlileri, Kars doğumlular (%17,7) ve Kütahya doğumlular (6,6) izlerken diğer katılımcıların

Detaylı

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN 2005 DEN 2030 A DÜNYADA KANSER 7 milyon ölüm 17 milyon 11 milyon yeni vaka 27 milyon 25 milyon kanserli kişi

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

SİGARANIN ZARARLARI FEYZANUR SENA ÇİM 133 BİLGE BAĞCI 141 SINIF: 9ANESTEZİ

SİGARANIN ZARARLARI FEYZANUR SENA ÇİM 133 BİLGE BAĞCI 141 SINIF: 9ANESTEZİ SİGARANIN ZARARLARI FEYZANUR SENA ÇİM 133 BİLGE BAĞCI 141 SINIF: 9ANESTEZİ SİGARA NEDİR? Zehirli bir bitki olan tütünün ince bir kağıt içine sıkıştırılarak sarılmış halidir Sigara dumanında vücudumuz için

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK EÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθηµα: Τουρκικά Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: Πέµπτη, 1 Ιουνίου 2006 11:00 13:00

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

Yurtdışında Üniversite Eğitiminin Türkiye ye Göre Artıları

Yurtdışında Üniversite Eğitiminin Türkiye ye Göre Artıları Yurtdışında Üniversite Eğitiminin Türkiye ye Göre Artıları Size, bir insanın geleceğini belirleyen en önemli dönem olan üniversite eğitimi süreciyle ilgili doğru kararlar vermenize çok yardımcı olacak

Detaylı