Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1

2

3

4

5

6

7 Ergenlerin Benlik Saygýsýna Ailelerinin Tutum ve Davranýþlarýnýn Etkisi Öðr.Gör.Dr. Nülüfer ERBÝL* Öðr.Gör.Dr. Zeynep DÝVAN** Öðr.Gör.Dr. Perihan ÖNDER** Özet Bu araþtýrma, ergenlerin benlik saygýsýna anne-babanýn tutum ve davranýþlarýnýn etkisini belirlemek amacýyla planlanmýþ ve uygulanmýþtýr. Tanýmlayýcý tipteki araþtýrmanýn evrenini Ordu ili Atatürk Lisesinde öðrenim gören 750 öðrenci oluþturmaktadýr. Araþtýrmada örneklem seçimine gidilmeyerek, öðrencilerin tamamý çalýþma kapsamýna alýnmak istenmiþ, ancak ulaþýlabilen 690 öðrenci ile çalýþýlmýþtýr. Veriler, anket formu ve Coopersmith benlik saygýsý ölçeði ile Mayýs 2004 tarihlerinde toplanmýþtýr. Verilerin analizi SPSS 11.5 bilgisayar, istatistik programý yardýmýyla, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, ANOVA varyans analizi, t testi ve Kruskal Wallis testi ile yapýlmýþtýr. Ergenlerin benlik saygýsý puan ortalamasý 59.14±15.37'dir. Ergenlerin, kardeþ sayýsý (P<.05), anne eðitim düzeyi (P<.01) ve annebaba tutum ve davranýþlarýna göre benlik saygýsý puanlarýnýn istatistiksel olarak gruplar arasý anlamlý fark gösterdiði belirlenmiþtir. Anahtar Kelimeler: Ergen, benlik saygýsý, ailenin tutum ve davranýþý. Abstract Affect of Attýtudes and Behaviors of Families on Self-Esteem of Adolescents This research was conducted and planned to define affect of attitude and behaviors of their parent to self-esteem of adolescents. The universe of this descriptive research included of 750 students at Atatürk High School in Ordu. All of the high school students were wanted to take part in our study but only 690 high school students accepted to take part in the questionnarie. The data were collected with questionnarie and Coopersmith Self-Esteem Inventory between May 12-13, The analysis of data was done with percentage, arithmetic mean, standard deviation, ANOVA variance analysis, t test, Kruskal Wallis test in SPSS 11.5 computer program. The mean of self esteem point of adolescents is 59.14± It was determined that the statisticaly significant difference were found the level of self-esteem according to number of sibling (P<.05), Education level of mother (P<.01) and attitude and behaviors of families. Key Words: Adolescent, self-esteem, attitute and behavior of family. *Ondokuz Mayýs Üniversitesi, Ordu Saðlýk Yüksekokulu. **Ondokuz Mayýs Üniversitesi, Ordu Saðlýk Yüksekokulu Mezunu. Temmuz-Aðustos-Eylül

8 Giriþ Ergenlik dönemi, hýzlý anatomik, fizyolojik ve psikolojik deðiþikliklerin olduðu, çocuklukla yetiþkinlik arasýnda yer alan kendine özgü özellikleri ve sorunlarý olan bir geçiþ çaðýdýr (1). Dünya Saðlýk Örgütü (DSÖ), yaþ grubunu "ergen", yaþ grubunu "genç insan" olarak tanýmlamaktadýr (2). Dünya'da genç nüfusa bakýldýðýnda, 20 yaþ altý nüfusun oraný Fransa, Ýngiltere, Ýtalya gibi ülkelerde % 8 iken, Türkiye'de % 36.4'tür (3,4). Aile fizyolojik, ekonomik, kültürel ve toplumsal olarak çocuk ve ergenin ruhsal geliþimini ve davranýþlarýný biçimlendirip yönlendiren, insan yaþamýnda doðumdan önce baþlayan ve hayatýn sonuna kadar etkisini sürdüren bir kurumdur. Ergenin çocukluk döneminden itibaren ailede anne-babanýn çocuða karþý tutum ve davranýþlarý, çocuðun gelecekteki yaþantýsý açýsýndan önemli olduðu kadar, çocuða ailenin bir üyesi olduðu bilincini de aþýlamakta ve topluma uyumun temelini atmaktadýr. Ayný zamanda ergen ailede bir birey olarak sosyal deneyimlerini edinmekte, tercihler yapmakta ve kararlarda etkin rol alarak karar vermeyi de öðrenmektedir (4,5). Ailede anne-babanýn kendi deðer ve inançlarýna göre çocuk yetiþtirmede deðiþik tutumlarý vardýr. Anne- baba tutumlarý "demokratik tutum" ve "otoriter tutum" olmak üzere iki genel baþlýkta toplanabilir. Temelinde demokratik tutum olan aile içinde yetiþen ergenin, bir birey olarak kabul edilmesi, alýnan kararlara katýlmasý, anne-baba davranýþlarýný eleþtirebilmesi ve bazý konularda kendi kendine karar verebilmesi için fýrsatlar tanýnmaktadýr. Bu tutumu benimseyen anne-babalar ergenin baðýmsýz kiþilik geliþtirmesine yardýmcý olmakta, sözlü iletiþime önem vermekte ve istekleri konusunda tartýþabilmekte; kendini ifade etmesi için motive ederek dýþa dönük, yaratýcý, etkin ve liderlik özelliklerine sahip bir birey olabilmeleri için fýrsat tanýmaktadýr (6-9). Otoriter tutumu benimseyen ailelerde, annebabada çocuklarýnýn hakimi olduklarý düþüncesi, yoðun baský, itaat ve ceza vardýr. Koyulan katý kurallara uymayan çocuklar genelde fiziksel þiddetle cezalandýrýlýrlar. Böyle ailelerde çocuk, anne-baba arasýnda korkuya dayalý bir iliþki vardýr (10). Yapýlan çalýþmalarda anne-babanýn otoriter olma düzeylerinin artmasýyla birlikte çocuklarda problem görülme sýklýðýnýn da arttýðý görülmektedir (11,12). Kimlik geliþimi yaþam boyu sürmesine karþýn, en önemli dönüm noktasý ergenlik dönemidir. Ergende yeterlilik duygusu, tutum ve baþarý için gerekli bir koþul ve bir ruh saðlýðý göstergesi gibi deðiþik anlamlarý olan benlik saygýsýnýn geliþimi de oldukça önemlidir (13). Benlik saygýsý, bireyin kendi hakkýnda ne hissettiði ya da neye inandýðý ile ilgili "kendini algýlayýþý"dýr. Benlik saygýsý, motivasyon, tutum, davranýþ ve emosyonel algýlamalarýn etkisini tanýmlar (14). Çuhadaroðlu (1986), benlik saygýsý ve ergenlik dönemi arasýnda çift yönlü iliþki olduðunu, benlik saygýsýnýn bugüne kadar olan durumunun ergenin geliþimini etkileyeceðini belirtmektedir. Bu dönemde, içsel faktörler ile birlikte, çevresel faktörlerin etkisi ile geliþen benlik imgeleri, ergenin kendine yaklaþým biçimini de belirlemektedir. Bu yaklaþýmýn yönü, yani kendisi hakkýnda olumlu ya da olumsuz bakýþ açýsýna sahip olmasý, kendini deðerli ya da deðersiz görmesi benlik saygýsýný belirlemektedir. Benlik saygýsý ergenin ileriki yaþamýnda düþüncelerini, duygularýný ve davranýþlarýný belirleyen kimliðinin çekirdeðini oluþturur (15). Anne-babanýn ve arkadaþlarýnýn ergenle olan iliþkisi, ergenin benlik deðerine katkýda bulunur. Özellikle anne-baba desteði ergenlerin kendilerini önemli ve deðerli algýlamalarý için önemli bir faktördür. Ergenin benlik deðerini artýrmak için yeterli olduklarý ve baþarýlý olacaklarý alanlarýn onlara tanýtýlmasý ve bu alandaki baþarýlarýn teþvik edilmesi, duygusal destek ve sosyal onay vererek ergenlerin güven duygularýnýn pekiþtirilmesi önerilmektedir (16). 8 Temmuz-Aðustos-Eylül 2006

9 Aile bireyleri arasýnda duygular ve düþünceler paylaþýldýkça birbirlerinin ortak yönlerini tanýyýp farklý taraflarýna saygýlý olmayý öðrendikçe; iliþkiler derinleþir, içtenlik kazanýr ve dýþa yansýtmak istemedikleri davranýþlar azalarak karþýlýklý güven duygusu daha anlamlý bir düzeye ulaþýr (3,13). Bu araþtýrma, ergenlerin demografik özellikleri ve ailelerinin tutum ve davranýþlarý ile benlik saygýsý düzeyleri arasýndaki iliþkiyi incelemek amacýyla yapýlmýþtýr. YÖNTEM Tanýmlayýcý olan bu araþtýrmanýn evrenini Eðitim Öðretim yýlýnda Ordu Ýli Milli Eðitim Müdürlüðü Atatürk Lisesi'nde eðitim görmekte olan 750 öðrenci oluþturmaktadýr. Örneklem seçimine gidilmeyerek tüm öðrencilerin araþtýrma kapsamýna alýnmalarý planlanmýþ, ancak ulaþýlabilen 690 öðrenci ile çalýþýlmýþtýr. Araþtýrmayý uygulamak için kurumdan yazýlý izin alýnmýþtýr. Veriler, araþtýrmanýn amacýna uygun olarak, literatür bilgileri doðrultusunda hazýrlanan demografik özellikler (11 soru) ile ailenin ergene karþý tutum ve davranýþlarýný (14 soru) deðerlendirmek amacýyla hazýrlanan toplam 25 soruluk anket formu ve Coopersmith Benlik Saygýsý Ölçeði aracýlýðý ile elde edilmiþtir. Anket formunun anlaþýlýrlýðýný deðerlendirmek için 20 kiþiye ön uygulama yapýlmýþtýr. Gerekli düzeltmeler yapýldýktan sonra anket formu ile Coopersmith Benlik Saygýsý Ölçeði, Mayýs 2004 tarihlerinde, araþtýrmacýlarýn gözetiminde öðrencilere verilerek cevaplamalarý istenmiþ ve formlarýn doldurulmasý dakika sürmüþtür. Coopersmith Benlik Saygýsý Ölçeði: Stanley Coopersmith (1986) tarafýndan hazýrlanan ölçek, çeþitli yaþ gruplarýna, özellikle yetiþkinlere uygulanabilecek þekilde geliþtirilmiþtir. Ölçek "benim gibi" ve "benim gibi deðil" þeklinde seçenekleri olan 25 ifadeden oluþmaktadýr. Ölçeðin ülkemizde geçerlik-güvenirlik çalýþmasý Turan ve Tufan (1987) tarafýndan yapýlmýþtýr (17). Verilerinin analizi bilgisayarda SPSS 11.5 istatistik paket programýnda yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, t testi, ANOVA varyans analizi ve Kruskal Wallis testi ile yapýlmýþtýr. BULGULAR VE TARTIÞMA Araþtýrmaya katýlan ergenlik dönemdeki gençlerin %28.6'sý 16 yaþýnda, %54.8'i kýz, %36.7'si 2 kardeþ, % 40.6'sý ailede çocuklarýn en büyüðüdür. Öðrencilerin %92.6'sýnýn anneleri en az ilkokul mezunu; annelerin %83.5'i ev hanýmý, %37.4'ünün babasý lise mezunu ve babalarýn %32.2'si serbest meslek sahibidir. Öðrencilerin %77'si il merkezinde oturmakta ve % 92'si annebabanýn beraber yaþadýðý aile yapýsýna sahiptir (Tablo 1). Öðrencilerin benlik saygýsý puan ortalamalarý karþýlaþtýrýlmýþ, demografik özelliklerden kardeþ sayýsý (P<.05) ve annenin eðitim durumu'na (P<.01) göre istatistiksel olarak gruplar arasý anlamlý fark olduðu, diðer özelliklerine göre ise gruplar arasý anlamlý fark olmadýðý belirlenmiþtir (P>.05) (Tablo 1). Benlik saygýsýnýn ergenin geldiði aile, annebaba eðitim düzeyi, mesleði ve cinsiyet gibi etkenlerle de iliþkili olduðunu gösteren çalýþmalar vardýr. Ailelerin sosyal ve ekonomik durumlarý ile gençlerin benlik saygýsý arasýndaki iliþkinin incelendiði bir çalýþmada; varlýklý olan ailelerden gelen gençlerin % 51'inde yüksek benlik saygýsý saptanmasýna karþýlýk, düþük gelir düzeyine sahip gençlerde bu oranýn %38 olduðu belirlenmiþtir. En üst ve en alt toplumsal sýnýftaki erkek gençler karþýlaþtýrýldýðýnda, benlik saygýsý belirgin bir biçimde üst sýnýfta yüksek bulunmuþtur. Buna karþýlýk her iki sýnýftaki genç kýzlar karþýlaþtýrýldýðýnda fark daha küçük bulunmuþtur (18). Hatipoðlu (1996) kýz ergenlerin benlik saygý düzeylerinin erkek ergenlere göre daha düþük olduðunu, Güngör(1989) ise kýz ve erkeklerin benlik saygýlarý arasýnda fazla bir fark olmadýðýný belirlemiþlerdir. Bu araþtýrmada bulunan kýz ve erkekler arasýnda benlik saygýsý düzeyinin farklý olmamasý sonucu Güngör'ün araþtýrma sonucunu desteklemektedir (19, 20). Temmuz-Aðustos-Eylül

10 Tablo 1. Öðrencilerin Demografik Özelliklerine Göre Daðýlýmý ve Benlik Saygýsý Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý De?i?kenler Deðiþkenler (n=690) Say? Sayý % Benlik Sayg?s? Saygýsý Test ve P Deðeri De?eri Puanlarý Puanlar? Ya? Sayý ± ± ±14.61 KW=9.163 P> ± ±19.74 Cinsiyet K?z Kýz ±15.34 Erkek ±15.43 t=.052 P>.05 Karde? Kardeþ Sayýsý Say?s? ± ±14.85 KW=7.821 P< ± ±14.63 Karde? Kardeþ Sýra S?ra Durumu ± ±16.19 F=1.746 P> ± ±14.85 Anne Eðitim E?itim Durumu Okur-yazar deðil de?il ±15.05 Ýlkokul?lkokul mezunu ±15.08 Ortaokul mezunu ±16.31 F=3.847 P<.01 Lise mezunu ±15.08 Üniversite mezunu ±14.26 Anne Mesleði Mesle?i Ev hanýmý han?m? ±14.39 t=1.668 P>.05 Çalýþýyor Çal???yor ±15.52 Baba Eðitimi E?itimi Okur-yazar deðil de?il ±20.22 Ýlkokul?lkokul Mezunu mezunu ±16.13 Ortaokul mezunu ±13.75 KW=6.370 P>.05 Lise mezunu ±15.55 Üniversite mezunu ±14.94 Baba Mesleði Mesle?i Serbest ±14.76 Çiftçi ±16.37??çi Ýþçi ±16.66 Memur ±14.86 KW= P>.05 Emekli ±12.63 Yan?ts?z Yanýtsýz ±14.94 Ya?ad???Yer Yaþadýðý Yer Köy ±16.29?lçe Ýlçe ±15.03 F=3.164 P>.05?l Ýl ±15.13 Anne Babanýn Baban?n Durumu Anne baba beraber ±15.43 Anne baba bo?anm?? boþanmýþ ±11.21 KW=5.837 P>.05 Anne baba birisi ölü ±16.88 Aile büyükleriyle birlikte ± Temmuz-Aðustos-Eylül 2006

11 Bu çalýþmada anne ve baba eðitim düzeyi yükseldikçe benlik saygý puanlarýnýn da arttýðý, anne eðitim düzeyine göre benlik saygýsý puanlarýnda gruplar arasý anlamlý farklýlýk olduðu, baba eðitim düzeyine göre ise anlamlý fark olmadýðý görülmüþtür. Anne-baba eðitim düzeyinin yükselmesine paralel olarak ergenin benlik saygýsý da artmaktadýr. Güngör (1989), Ankara'da 1000 lise öðrencisi üzerinde yaptýðý araþtýrmada annebabalarýnýn eðitim düzeyi orta ve yüksek olan ergenlerin, eðitim düzeyi düþük olan annebabalarýn çocuklarýna göre daha yüksek benlik saygýsýna sahip olduklarýný saptamýþtýr (19). Çam, Khorshid ve Altuð Özsoy'un (2000) hemþirelik öðrencileri üzerinde yapmýþ olduklarý çalýþmada anne eðitim düzeyinin yüksek olmasýnýn benlik saygýsýný olumlu yönde etkilediðini saptamýþtýr(21). Bu araþtýrmanýn sonucunu literatür destekler niteliktedir. Ergenlerin anne-babalarýnýn tutum ve davranýþlarý incelendiðinde; ergenlerin %54.1'i ailelerinin kendilerine yeterli zaman ayýrdýðýný, %11.3'ü "hiçbir zaman" ve % 49.1'i "bazen" sorunlarýný aileleriyle paylaþtýðýný, ailede karar alma sürecinde %37'sinin "etkili" olduðunu ifade ettiði belirlenmiþtir. Ergenlerin %47'si ailesinin arkadaþ seçimlerine müdahale etmediðini, %61.4'ü kabul edilmeyen istekleri olduðunda aileleri tarafýndan açýklama yapýldýðýný, %62'si özel hayatlarýna saygý gösterildiðini, %66.8'i duygu ve düþüncelerini ifade etmeleri için uygun ortam oluþturulduðunu ifade etmiþlerdir. Ergenlerin %44.8'i aileleriyle cinsel konularý konuþmaktan çekindiðini, %92.8'i ailede kýz-erkek ayýrýmý yapýlmadýðýný ve %80'i anne-babasýnýn fikirlerini aile ortamýnda açýkça söylediðini ifade ettikleri belirlenmiþtir (Tablo 2). Araþtýrma kapsamýna alýnan ergenlerde benlik saygýsý puan ortalamasýnýn olduðu belirlenmiþtir. Ergenlerin ailelerinin tutumlarýna göre aldýklarý benlik saygýsý puan ortalamalarý deðerlendirildiðinde, ergenlik dönemi hakkýnda aileleri tarafýndan açýkça bilgilendirilen (63.39 P<.001), ailede yeterli zaman ayrýlan (62.68 P<.001), sorunlarý paylaþýlan (65.37 P<.001), karar alma sürecine katýlan (62.04 P<.001), arkadaþ seçimine müdahale edilmeyen (60.93 P<.001), istekleri kabul edilmediði durumlarda açýklama yapýlan (62.93 P<.001), özel hayatlarýna saygý gösterilen (62.03 P<.001), duygu ve düþüncelerini ifade etmelerine saygý duyulan ve bunun için uygun ortam oluþturulan (62.16 P<.001), aileleriyle her konuda konuþmaktan çekinmeyen (63.54 P<.001), kýz erkek ayýrýmý yapýlmayan (59.73 P<.01), anne babanýn fikrini açýkça ifade ettiði (59.57 P<.05) ailelere sahip ergenlerde diðerlerine göre benlik saygýsý puanlarýnýn daha yüksek olduðu ve ailelerin tutum ve davranýþlarýna göre benlik saygýsý puanlarý deðerlendirildiðinde gruplar arasý anlamlý fark olduðu saptanmýþtýr (Tablo 2). Bu çalýþmada, aile ile iyi iliþkileri olan, kararlara katýlan, kendilerine ve görüþlerine saygý duyulan, kýz-erkek ayrýmýnýn olmadýðý, aileleriyle her konuda konuþmaktan çekinmeyen ve demokratik ailelere sahip ergenlerde benlik saygýsýnýn daha yüksek olduðu görülmektedir. Çuhadaroðlu (1986), ergenlik döneminde benlik saygýsýnýn, ergenin yaþantýlarýna, içinde bulunduðu aile ve sosyal ortamýna göre azalma ya da çoðalma gösterebileceðini belirtmiþtir(4). Muhlenkamp ve Sayles (1986) benlik saygýsýnýn yaþam biçiminin göstergesi olduðunu ve içinde yetiþilen sosyal çevre ile kendine saygý duyma arasýnda iliþki olduðunu belirlemiþtir(22). Bu çalýþmada bulunan sonuçlar literatürdeki bilgileri desteklemektedir. Hatipoðlu (1996) orta öðretimde okumakta olan 619 öðrenci üzerinde yaptýðý araþtýrmada, annenin çocuk yetiþtirme tutumlarý ile benlik tasarým düzeyleri arasýnda anlamlý iliþkiler olduðu, annelerini "ilgili ve þefkat gösteren" ile "amaçlarýna ulaþmada yardýmcý olan" ve "tutarlý disiplin uygulayan" olarak algýlayan ergenlerin benlik tasarýmý puanlarý ile algýladýklarý tutumlar arasýnda ayný yönde olumlu iliþkiler olduðunu belirlemiþtir. Buna karþýlýk benlik tasarým puanlarý ile duygusal cezalandýrma davranýþlarýndan alýnan puanlar arasýnda ters yönde bir iliþki bulunmuþtur. Koruyuculuk, fiziksel cezalandýrma ve baþarý için baský boyutlarýnda elde edilen puanlarla benlik tasarým puanlarý arasýnda anlamlý bir iliþki bulunamamýþtýr (20). Bu araþtýrmada bulunan sonuç literatüre benzerlik göstermektedir. Temmuz-Aðustos-Eylül

12 Tablo 2. Ergenlerin Seçme ve Sorun Yaþama Durumuna Göre Aile Tutumlarýnýn Daðýlýmý ve Aile Tutumlarýna Göre Benlik Saygýsý Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý Deðiþkenler De?i?kenler Sayý* Say?* %** Benlik Saygýsý Sayg?s? Test Test ve Pve P Puanlarý Puanlar? Deðeri De?eri Yeterli Zaman Ayýrma Ay?rma (n=690) (n=690) Evet ±15.26 Hay?r Hayýr ±13.12 F= K?smen Kýsmen ±14.06 P<.001 Aile ile ile sorun paylaþma payla?ma(n=690) Evet ±14.10 Hay?r Hayýr ±12.77 F= Bazen ±14.80 P<.001 Ailede karar almaya almaya katýlma kat?lma(n=690) Etkiler ±15.50 Etkilemez ±15.70 F= K?smen Kýsmen Etkiler etkiler ±14.48 P<.001 Ailelerin arkadaþ arkada? seçimine seçimine müdahalesi müdahalesi (n=690) Evet ±15.45 Hay?r Hayýr ±15.17 F=7.783 Bazen ±15.20 P<.001 Kabul edilmeyen isteklerde açýklama aç?klama yapma (n=690) (n=690) Evet ±14.06 Hay?r Hayýr ±15.44 F= Bazen ±15.32 P<.001 Özel hayatlarýna hayatlar?na saygý sayg?gösterme gösterme (n=665) (n=665) Kesinlikle ±14.51 K?smen Kýsmen ±16.07 F= Hiç ±13.73 P<.001 Duygu ve ve düþüncelerini dü?üncelerini ifade ifade edilmesine saygý sayg?gösterme gösterme (n=690) (n=690) Uygun ortam oluþturuluyor olu?turuluyor ±14.38 Anne saygý sayg?gösteriyor, gösteriyor, baba baba otoriter otoriter ±15.41 Baba saygý sayg?gösteriyor, gösteriyor, anne anne otoriter otoriter ±13.64 F= Uygun ortam oluþturulmuyor olu?turulmuyor ±14.99 P<.001 Aile ile ile paylaþmaktan payla?maktan çekinilen çekinilen konular konular (n=600) Cinsel konular ±14.59 Arkada? Arkadaþ ile ile ilgili sorunlar ±15.95 Hiçbir konuda çekinmem ±15.26 KW= Her konuda çekinirim ±14.70 P<.001 Cinsiyete göre göre düþünceye dü?ünceye önem önem verme verme (n=679) (n=679) K?z Kýz çocuðunun çocu?unun düþüncesi dü?üncesi önemsiz önemsiz ±19.95 Erkek çocuðunun çocu?unun düþüncesi dü?üncesi önemli önemli ±13.01 KW=11.58 K?z-erkek Kýz ayýrýmý ay?r?m?yap?lmaz yapýlmaz ±15.26 P<.01 Anne-baba arasýndaki aras?ndaki demokrasi demokrasi (n=675) Anne-baba fikrini ifade ifade eder eder ±15.04 Baba ifade eder, anne anne uygular uygular ±16.59 Baba fikrini söyler ama, ama, sonuçta sonuçta ±15.26 F=2.807 P<.05 annenin dediði dedi?i olur olur *Bazý sorularýn yanýtlanmamasý, bazý sorulara birden fazla yanýt verilmesi nedeniyle n farklýdýr. **Yüzdeler "n" üzerinden alýnmýþtýr. 12 Temmuz-Aðustos-Eylül 2006

13 Tablo 3'te ergenlerin çeþitli deðiþkenler ile benlik saygýsý arasýndaki iliþki deðerlendirildiðinde, %43.9'u ergenlik dönemi ile ilgili üstü örtülü olarak bilgilendirildiðini, %43.1'i bu dönemde kendilerine okul arkadaþlarýný yakýn hissettiklerini, ergenlik döneminde ailelerinden %46.8'i hoþgörü, % 11'i saygý, %7'si her konuda yardým beklentisi olduðunu, %37.9'u eve geliþ-gidiþ saatleri, %26.1'i arkadaþ seçimi, %18.7'si televizyon programlarý izleme konusunda aileleri ile aralarýnda sorun çýktýðýný ifade ettikleri belirlenmiþtir. Ergenlerin çeþitli deðiþkenleri ile benlik saygýsý puanlarý arasýndaki iliþki deðerlendirildiðinde, ailenin ergenlik dönemi hakkýnda bilgi vermesi (P<.001), ergenlik döneminde yakýn olan kiþiler (P<.001), ergenlik döneminde aileden beklentiler (P<.01) ve aile ile yaþanýlan sorun nedenleri (P<.001) arasýnda benlik saygýsý puanlarý açýsýndan gruplar arasý anlamlý fark olduðu saptanmýþtýr (Tablo 3). Tablo 3. Ergenlerin Çeþitli Deðiþkenlere Göre Daðýlýmý ve Deðiþkenlere Göre Benlik Saygýsý Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý Deðiþkenler De?i?kenler Sayý Say?* %** Test ve ve P P Deðeri De?eri Ailenin adölesan dönemi hakk?nda hakkýnda bilgi verme durumu (n=657) Açýkça Aç?kça bilgilendirildim Bilgi verilmedi F=17.581<.001 Üstü örtülü Adölesana bu bu dönemde yakýn yak?n olan olan kiþiler (n=798) ki?iler (n=798) Aile Okul arkadaþlarý arkada?lar? F=51.40 P<.001 Yakýn Yak?n çevre arkadaþlarý arkada?lar? Adölesana döneminde aileden beklentiler (n=509) beklentiler (n=509) Hoþgörü Ho?görü Her konuda yardým yard?m Saygý Sayg? Güven F=2.639 P<.01 Baský Bask?olmamas? olmamasý Sorun yok Aile ile yaþanýlar ya?an?lan sorun nedenleri (n=364) (n=364) Eve geliþ-gidiþ geli?-gidi? saatleri Arkadaþ Arkada? seçimi Alýnganlýk Al?nganl?k gösterme TV programlarý programlar??zleme izleme Sýnav S?nav ve ders çalýþma çal??ma F=2.200 P<.01 Ailevi sorunlar Görüþler Görü?ler Sorun yok Yok *Bazý sorularýn yanýtlamamasý, bazý sorulara birden fazla yanýt verilmesi nedeniyle n farklýdýr. **Yüzdeler "n" üzerinden alýnmýþtýr. Temmuz-Aðustos-Eylül

14 Anne-babalar ergenlik dönemi ile ilgili çocuklarýný ilk bilgilendiren olmalýdýr (23). Ergenler özellikle aileleri tarafýndan anlaþýlamamaktan, çocuk yerine konulmaktan, onlarýn baskýcý otoriter, anlayýþsýz ve hoþgörüsüz tutumlarýndan þikayetçi olmaktadýrlar (10). Yalçýnkaya ve Þanlý (2003) yaþ grubunda aile kararlarýna katýlma durumu ile ilgili yaptýðý araþtýrmada, anne, baba ile en çok sorun yaþanan durumlarýn televizyon izleme ve eve geliþ-gidiþ saatleri konusunda olduðu saptanmýþtýr (4). Bu araþtýrmanýn sonucu daha önce yapýlan araþtýrma sonuçlarýyla paralellik göstermektedir. Saydam ve Gençöz (2005), yaþ grubunda olan gençlerle yaptýklarý çalýþmada, benlik saygýsýnýn düþük olmasýný gençlerde toplam problem ile içe yönelim ve dýþa yönelim problemlerinin artýþýnda açýklayýcý bulmuþlardýr (24). Literatürde, anne-babalarýn çocuklarýna yaklaþým biçimlerinin onlarýn kiþilik özelliklerinin biçimlenmesinde etkili olduðu, "aþýrý korumanýn" baþkalarýna baðýmlý bireyler, "aþýrý hoþgörünün" bencil ve baþkalarýndan hizmet bekleyen bireyler, "çocuða karþý olumsuz duygular beslemenin" sinirli, özellikle kendinden küçük ve zayýflara karþý düþmanca duygulara sahip bireyler, "baskýcý tutumun" baþkalarýnýn etkisinde kolay kalabilen, çekingen bireyler, çocuklar arasýnda dengenin olmadýðý "çocuk kayýran tutum" sonucunda kýskanç, çevresi ile sevincini ve kederini paylaþamayan, giderek yalnýzlaþan bireyler yetiþmesine neden olduðu belirtilmektedir (9). Ayrýca hoþgörülü, gerekli bazý kýsýtlamalar dýþýnda çocuðun kendi baþýna karar almasýný destekleyen, kendini ailenin diðerleri kadar önemli bir elemaný olarak algýlamasýný saðlayan, iþbirliðine açýk, ödüllendirme ve istediði gezi programýnýn ertelenmesi gibi cezalandýrmalarla (ancak dayaðý içermeyen) saðlanan iliþkinin, çocukta yüksek benlik saygýsýna ve ruhsal fonksiyonlarda ileri derecede uyuma yol açtýðý belirtilmektedir (5). Çocuklarýndan genel olarak memnun olmayan, onlara öfke duyan ve hüsran kaynaðý olarak algýlayan ailelerin çocuklarýnda benlik saygýsýnýn düþük düzeyde olduðu, ailesel kabul ve desteðin, tutarlý bir disiplinin olduðu ailelerin çocuklarýnda ise uyum ve benlik algýsý olumlu bir þekilde geliþmektedir (25, 26-28). SONUÇ VE ÖNERÝLER Araþtýrmanýn sonucunda, ergenlerin benlik saygýsý puan ortalamasýnýn olduðu belirlenmiþtir. Ergenlerin demografik özelliklerinden; kardeþ sayýsý, anne eðitim düzeyleri ile benlik saygýsý puanlarý karþýlaþtýrýldýðýnda istatistiksel olarak gruplar arasý anlamlý fark olduðu saptanmýþtýr. Ailede yeterli zaman ayrýlan, sorunlarý paylaþýlan, karar alma sürecine katýlan, arkadaþ seçimine müdahale edilmeyen, istekleri kabul edilmediði durumlarda açýklama yapýlan, özel hayatlarýna saygý gösterilen, duygu ve düþüncelerine saygý duyulan ve ifade etmeleri için uygun ortam oluþturulan, aileleriyle her konuda konuþmaktan çekinmeyen, kýz erkek ayýrýmý yapýlmayan, anne-babanýn fikrini açýkça ifade ettiði ailelere sahip olan ergenlerde diðerlerine göre benlik saygýsý puanlarýnýn daha yüksek olduðu ve ailelerin tutum ve davranýþlarýna göre benlik saygýsý puanlarý deðerlendirildiðinde gruplar arasý anlamlý fark olduðu saptanmýþtýr. Bulunan sonuçlar doðrultusunda öneriler: Ergenlik dönemindeki gence; -Aileler sevecen bir tutumla yaklaþmalý ve onlarý kabul görülen ortamda yetiþtirerek yeteneklerini geliþtirilmelerine olanak saðlamalý, -Yeterli zaman ayrýlmalý ve iyi dinleyici olunmalý, aileden beklentilerini açýkça ifade edebileceði ve her konuda rahatça konuþabileceði uygun ortamlar oluþturulmalý, alýnan kararlarda etkin rol almalarý saðlanmalý, -Anne-baba kendi aralarýndaki iliþkide demokrasi kültürünü yaþatarak çocuklarýna örnek olmalý, -Anne-babalar çocuklarýný ergenlik dönemi hakkýnda bilgilendirmeli, ihtiyaç duymalarý halinde aileler profesyonel yardým almalarý yönünde desteklenmeli, -Okulda öðretmenler tarafýndan ergenin benlik saygýsýna olumlu katký sürdürülmeli, - Ergenler, aileler ve öðretmenleri de kapsayan daha ileri çalýþmalar yapýlmalýdýr. 14 Temmuz-Aðustos-Eylül 2006

15 KAYNAKLAR 1. Üstün B.(1990), Ergenlik Dönemi ve Aile Ýliþkileri, "Türk Hemþireler Dergisi, (3) (2002), "Sexual And Reproductive Health Of Adolescent", Progress in Reproductive health Research, 8:1, 29 Temmuz 2005'te who.int/reproductive-health/hrp/ progress/ 58 /news58.html adresinden indirildi. 3. Yörükoðlu A.(1985), "Gençlik Yýlý Oturumu Açýþ Konuþmasý", Türk Hemþireler Dergisi. 35(2): Yalçýnkaya H., Þanlý N. (2003), Ýlköðretim Okulu Yaþ Öðrencilerin Ailede Karar Vermeye Katýlýmý Konusundaki Görüþleri, Milli Eðitim Dergisi, 29 Temmuz 2005'te gov.tr/yayimlar/157/yalcinkaya.htm adresinden indirildi. 5. Herken H., Özkan Ý. (1998), "Sigara Alýþkanlýðý Ve Anne Baba Tutumu", Genel Týp Dergisi, 8(2): Bilen M. (1983), Ailede Kurumlarda ve Toplumda Saðlýklý Ýnsan Ýliþkileri, 3.Baský, s: Yalçýn S. (1994), "Ergen ve Bedensel Geliþim Ýle Ýlgili Sorunlar", Türk Hemþireler Dergisi. 44(5-6): Aral N. (1999), "Çocuðun Benliðinin Geliþmesinde Ana Baba Tutumlarýnýn Rolü. Sosyal Hizmetler Dergisi, s Öksüz Y(2005). Ergenin kiþilik geliþiminde ebeveynin rolü, 3 Aðustos 2005 tarihinde adresinden indirildi. 10..(2005). Ebeveyn tutumlarý, 2 Aðustos 2005'te ebeveyn- tutumlari. php adresinden indirildi. 11. Güneysu S (1982).Ana-babalarýn çocuklarýna karþý tutumlarý ve çocuklarýndaki davranýþ problemleri. H.Ü. Saðlýk Bilimleri Enstitüsü, Yayýnlanmamýþ Yüksek Lisans Tezi, Ankara. 12. Arý M, Bayhan P, Artan Ý (1997). "Farklý ana-baba tutumlarýnýn 4-11 yaþ grubu çocuklarýnda görülen problem durumlarýna etkisinin araþtýrýlmasý." 10.Ya-Pa Okul Öncesi Eðitimi ve yaygýnlaþtýrýlmasý semineri Mayýs 1995, Ya-Pa Yayýnlarý,s.23-38, Ýstanbul. 13. Karadaðlý A(1993). "Öðrenci hemþirelerin benlik saygýsý düzeyleri ile algýladýklarý okul yaþantýlarý arasýndaki iliþkinin incelenmesi." Türk Hemþireler Dergisi, 43(2): Dowshen S Mesinger B (2005) Developing your child's self-esteem, 27 Temmuz 2005'te mhtml adresinden indirildi. 15. Çuhadaroðlu F(1986). Adölesanlarda benlik saygýsý, Uzmanlýk Tezi, H.Ü. Týp Fakültesi, Ankara. 16. Kulaksýzoðlu A (1998). Ergenlik Psikolojisi, Remzi Kitapevi, Ýstanbul. 17. Pýnar R, Arýkan S (1998). "Hemþirelerde iþ doyumu: Etkileyen faktörler, iþ doyumu ile benlik saygýsý ve asersivite iliþkisi", VI.Ulusal Hemþirelik Kongresi Kitabý, GATA Hemþirelik Yüksekokulu, Mayýs, s Yörükoðlu A(1986). Gençlik Çaðý, Türkiye Ýþ Bankasý Kültür Yayýnlarý, Ankara, s Güngör E.(1998). Ahlak Psikolojisi ve Sosyal Ahlak, Ötüken Yayýnevi, Ýstanbul,. 20. Hatipoðlu Z(1996). Ergenlik çaðýndaki öðrencilerin benlik tasarým düzeyleri ile algýlanan anne davranýþlarý arasýndaki iliþkinin incelenmesi, Yayýnlanmamýþ Yüksek Lisans Tezi, Ýstanbul, Çam O, Khorshid L, Altuð Özsoy S (2000). Bir hemþirelik yüksekokulundaki öðrencilerin benlik saygýsý düzeylerinin incelenmesi, Hemþirelik Araþtýrma Dergisi, 1(1): Muhlenkamp A F, Sayles J A(1986). "Self - esteem, social support and positive health practices, Nursing Research, 35(6): Gölbaþý Z(2003). Saðlýklý gençlik ve toplum için bir adým: Cinsel saðlýk eðitimi, Aile ve Toplum Dergisi, 5(2):6, Saydam Bahçivan R, Gençöz T (2005). Aile iliþkileri, ebeveynin çocuk yetiþtirme tutumu ve kendilik deðerinin gençler tarafýndan belirtilen davranýþ problemleri ile iliþkisi, Türk Psikoloji Dergisi, 20(55): Urbanc K.(2001), "Adolescense happens to whole family", IUC Journal of Social Work 26 Ekim 2005'te journal/issue02/contenes.htm adresinden indirildi. 26. Felson RB, Zielinski MA. (1989), "Children's self esteem and parental Sopport, Journal of Marriage and the Family, 51: Özbay H., Þahin N., Hýncal G. ve ark. (1991), "Ergenlikte benlik imajý, çalýþan ve öðrenci ergenler arasýnda karþýlaþtýrmalý bir çalýþma." Türk Psikiyatri Dergisi, 2(2): Temel F., Maðden D. (1989), "Çocuk Yuvasýnda Kalan 9-10 Yaþlarýndaki Korunmaya Muhtaç Çocuklarýn Aile Bireylerini ve Ýliþkilerini Algýlamalarý", Saðlýk Dergisi, 61(4): Temmuz-Aðustos-Eylül

16 16 Temmuz-Aðustos-Eylül 2006

17 Kadýnlarýn Enerji Tasarrufuna Ýliþkin Bilgileri * Öðr.Gör.Dr. Hülya ÖZTOP ** Yrd.Doç.Dr. Seval GÜVEN Özet Sürdürülebilir kalkýnmanýn en temel sorunlarýndan biri konutta kullanýlan enerjinin azaltýlmasýdýr. Kadýnlarýn geleneksel olarak üstlendikleri rolleri, onlarý bu hedefe ulaþmanýn kilit oyuncularýndan biri yapmaktadýr. Bu araþtýrma farklý öðrenim düzeyindeki kadýnlarýn konutun aydýnlatýlmasý, ýsýtýlmasý ve elektrikli büyük araçlarýn kullanýmý konusunda enerji tasarrufuna iliþkin bilgi düzeylerini belirlemek amacýyla planlanmýþ ve yürütülmüþtür. Bu amaçla toplam 560 kadýn araþtýrma kapsamýna alýnmýþtýr. Araþtýrma sonucunda kadýnlarýn öðrenim düzeyi yükseldikçe, konutun aydýnlatýlmasý, ýsýtýlmasý ve elektrikli büyük araçlarýn kullanýmý konularýndaki enerji tasarrufuna iliþkin bilgi düzeyi ortalama puanlarýnýn da yükseldiði saptanmýþtýr. Anahtar Kelimeler: Kadýn, enerji, enerji tasarrufu. Abstract One of the main problems of the sustainable economic development is to reduce the energy consumption. Traditional roles that have been undertaken by women make them key persons to reach this target. This research about energy saving during the usage of white goods as well as during the lighting and heating of the residence has been planned and conducted to determine the knowledge of women, who have different education levels. Scope of the research comprises of 560 women. The results show that together with increase in education level of women, it is observed the average score of the knowledge level about energy saving during the lighting and heating of the residence, usage of white goods, increase as well. Key Words: Woman, energy, energy saving. * Hacettepe Üniversitesi Ev Eko.Y.O. Aile ve Tük. Bil. Böl. ** Hacettepe Üniversitesi Ev Eko.Y.O. Aile ve Tük. Bil. Böl. Temmuz-Aðustos-Eylül

18 Giriþ Ülkemizde ve dünyanýn geliþmekte olan ülkelerinde sanayileþme, kentleþme ve sosyal zenginleþmeye paralel olarak enerji talebi giderek artarken, insan hayatý için þart olan hizmetleri saðlayan enerji kaynaklarý ise sürdürülebilir olmayan tüketimden dolayý giderek azalmaktadýr [Agusman ve Nadar, 1999]. Konutlar enerjinin yaygýn olarak büyük miktarda tüketildiði alanlardan birisidir. Isýnma, aydýnlatma, temizlik, rekreasyon vb. faaliyetlerin yürütülmesinde aileler büyük ölçüde enerji tüketen araçlar kullanmaktadýrlar [Anon, 2001]. Ailelerin yaþam düzeylerinin devamýna ve geliþimine katkýsý olan evle ilgili faaliyetlerin istenen düzeyde gerçekleþtirilmesi, enerji kaynaklarýnýn rasyonel kullanýmýnýn öðrenilmesi ile mümkün olacaktýr [Matthews, 1986]. Bu nedenle günümüzde artýk, üretilen ya da satýn alýnan enerjinin etkin kullanýmýna iliþkin bilgi sahibi olma, üzerinde durulan en önemli konudur. Bireylerin enerji tasarrufu konusundaki bilgi yetersizliði ya da yanlýþ bilgi edinmeleri, enerji tüketimini azaltmak için etkili yöntemler geliþtirmelerini engelleyebilir [Kooreman, 1996]. Enerjiden tasarruf saðlamak için ne yapacaðýný bilmeyen bireylerden tasarrufta bulunmalarý da beklenemez. Bu araþtýrma farklý öðrenim düzeyindeki kadýnlarýn konutun aydýnlatýlmasý, ýsýtýlmasý ve elektrikli büyük araçlarýn kullanýmý konusunda, enerji tasarrufuna iliþkin bilgi düzeylerini belirlemek amacýyla planlanmýþ ve yürütülmüþtür. YÖNTEM Araþtýrma bölgesi olarak Ankara Ýli Altýndað Saðlýk Grup Baþkanlýðý, Mutlu Saðlýk Ocaðýnýn bulunduðu yerleþim bölgesi seçilmiþtir. Araþtýrma kapsamýna alýnacak örneklem sayýsýnýn belirlenmesinde örneklem geniþliði formülünden yararlanýlmýþtýr. Mutlu Saðlýk Ocaðýnda bulunan ev tespit fiþlerinden yararlanýlarak sistematik örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 560 aile araþtýrma kapsamýna alýnmýþtýr. Araþtýrma verileri hazýrlanan anket formuna baðlý kalýnarak ailelerde eþlerden kadýnla yüz yüze yapýlan görüþmeler sonucu toplanmýþtýr. Konutun aydýnlatýlmasý, ýsýtýlmasý, çamaþýr makinesi, buzdolabý, ocak ve fýrýn, bulaþýk makinesi kullanýmý konularýnda enerji tasarrufuna iliþkin bilgileri saptamak amacýyla hazýrlanan sorularýn seçeneklerine 0, 1, 2 þeklinde aðýrlýk puanlarý verilmiþtir. Doðru seçeneðe "2", yanlýþ seçeneðe "1" ve bilmiyorum seçeneðine "0" puan verilmiþtir. Olumsuz cümleler ters kodlanarak deðerlendirilmiþtir. Konutun aydýnlatýlmasýna iliþkin tam puan 14, ýsýtýlmasýna iliþkin tam puan 20, çamaþýr makinesi kullanýmýna iliþkin tam puan 8, Buzdolabý kullanýmýna iliþkin tam puan 22, ocak ve fýrýn kullanýmýna iliþkin tam puan 16, bulaþýk makinesi kullanýmýna iliþkin tam puan 6'dýr. Kadýnlarýn enerji tasarrufuna iliþkin bilgilerini belirlemeye yönelik soru gruplarýndan aldýklarý ortalama puanlar üzerinde öðrenim düzeyinin etkisini belirlemede varyans analizi uygulanmýþtýr [Sümbüloðlu ve Sümbüloðlu, 1994]. BULGULAR VE TARTIÞMA Deneklere Ýliþkin Genel Bilgiler Araþtýrma kapsamýna alýnan kadýnlarýn %28.7'si "34-41", %25.5'i "26-33", %21.8'i "41-49", %13.0'ü "18-25", %10.9'u "50 ve üzeri" yaþ grubunda yer almaktadýr. Kadýnlarýn yarýdan fazlasý (%63.0) ilkokul ve daha az, %32.5'i ortaöðrenim %4.5'i ise yükseköðrenim düzeyine sahiptir. Kadýnlarýn Konutun Aydýnlatýlmasýnda Enerji Tasarrufuna Ýliþkin Bilgileri Araþtýrma kapsamýna alýnan 560 kadýnýn konutun aydýnlatýlmasýna iliþkin bilgilerini ölçmeyi amaçlayan 7 sorudan aldýklarý toplam ortalama 18 Temmuz-Aðustos-Eylül 2006

19 puan, 14 tam puan üzerinden, 'dýr (Tablo 1). Öðrenim durumlarýna göre toplam ortalama puanlar incelendiðinde; yükseköðrenim düzeyindeki kadýnlarýn puanýnýn (10.920), ortaöðrenim (10.758) ve ilkokul ve daha az (10.363) öðrenim düzeyindekilerin puanýndan yüksek olduðu belirlenmiþtir (p<0.05) (Tablo 1). Bu durum öðrenim düzeyi yüksek olan kadýnlarýn konutun aydýnlatýlmasýnda enerji tasarrufuna iliþkin bilgi düzeylerinin yüksek olduðunu göstermektedir. Kadýnlarýn konutun aydýnlatýlmasýnda enerji tasarrufuna iliþkin bilgilerle ilgili her bir sorudan aldýklarý ortalama puanlar öðrenim durumlarýna göre incelendiðinde; en yüksek ortalama puaný, tüm öðrenim gruplarýnda, "aydýnlatmada enerji tasarrufunu saðlamak için az enerji tüketen Tablo 1. Kadýnlarýn Öðrenim Durumlarýna Göre Konutun Aydýnlatýlmasýnda Enerji Tasarrufu Bilgilerine Ýliþkin Ortalama Puanlar Kad?nlar?n Kadýnlarýn Konutun Ayd?nlat?lmas? Aydýnlatýlmasý Konusunda Enerji Tasarrufuna?li?kin Ýliþkin Bilgileri 1. Ayd?nlatmada Aydýnlatmada enerji tasarrufunu sa?lamak saðlamak için az enerji tüketen lambalar tercih edilmelidir 2. Flüoresan Floresan lambalar lambalar akkor lambalara akkor göre lambalara watt baþýna göre 3 veya watt 4 ba??na kat daha 3 veya fazla ýþýk 4 kat verir daha fazla???k verir 3. Lambalar?n Lambalarýn ve armatürlerin sýk s?k sýk s?k tozu alýnarak al?narak daha fazla enerji harca- harcamadan aydýnlatma ayd?nlatma miktarý artýrýlabilir miktar? artt?r?labilir 4. Daha verimli ayd?nlatma aydýnlatma saðlamak sa?lamak için fazla ýþýða????a ihtiyaç duyulan bölümlerde yüksek güçlü tek bir lamba yerine düþük dü?ük güçlü çok sayýda say?da lamba lamba kullanýlmalýdýr(-) kullan?lmal?d?r (-) 5. K?sa Kýsa bir süre için dahi olsa terk oda terk edildi?inde edildiðinde ýþýklar???klar söndürülmelidir söndürülmelidir 6. Çal??ma Çalýþma ve okuma s?ras?nda sýrasýnda odanýn odan?n tamam?n? tamamýný aydýnlatmak ayd?nlatmak gerekir (-) gerekir (-) 7. Aç?k Açýk renkli duvarlar, duvarlar, mobilyalar, mobilyalar, perdeler ve perdeler halýlar ýþýða ve yansýtýr hal?lar ve?????yans?t?r odanýn aydýnlatma ve odan?n ihtiyacýný ayd?nlatma azaltýr ihtiyac?n?azalt?r Ö? ÖÐRENÝM REN?M DÜZEYÝ DÜZEY??LKOKUL ÝLKOKUL VE ORTA YÜKSEK TOPLAM DAHA AZ AZ Ö? ÖÐRENÝM REN?M Ö? ÖÐRENÝM REN?M n = 353 n = 182 n = 25 N = 560 x sx x sx x sx x Sx Varyans Analizi Sonuçlarý Sonuçlar? sd K.O. F P 1,912 0,312 1,940 0,300 2,000 0,000 1,925 0, ,119 1,305 0,272 1,425 0,549 1,511 0,583 1,520 0,653 1,452 0, ,496 1,554 0,212 1,765 0,547 1,676 0,621 1,640 0,569 1,730 0, ,583 1,773 0,171 0,782 0,795 0,962 0,894 0,600 0,707 0,832 0, ,643 3,885 0,021* 1,960 0,269 1,896 0,440 2,000 0,000 1,941 0, ,297 2,737 0,066 0,830 0,932 1,000 0,986 1,240 0,970 0,904 0, ,216 3,551 0,029* 1,688 0,568 1,775 0,503 1,920 0,400 1,722 0, ,936 3,192 0,042* GENEL ORTALAMA 1,480 0,568 1,537 0,618 1,560 0,471 1,501 0, ,471 3,849 0,022* GENEL TOPLAM 10,363 10,758 10,920 10,506 *P<0.05 Temmuz-Aðustos-Eylül

20 lambalar tercih edilmelidir" (ilkokul ve daha az: 1.912, ortaöðrenim: 1.940, yükseköðrenim: 2.000) (p>0.05) ve "kýsa bir süre için dahi olsa oda terk edildiðinde ýþýklar söndürülmelidir" (ilkokul ve daha az: 1.960, ortaöðrenim: 1.896, yükseköðrenim: 2.000) (p>0.05) cümlelerinden aldýklarý bulunmuþtur. Konuya iliþkin yapýlan çalýþmalarda normal ampul yerine floresan kullanmanýn enerji tasarrufuna büyük oranda katkýda bulunduðu, 18 watt'lýk bir floresanýn 75 watt'lýk bir ampul ile ayný verimlilikte aydýnlatma saðladýðý belirtilmektedir (Anon, 1999). Bu araþtýrmada tüm öðrenim düzeyindeki kadýnlarýn olumsuz olarak hazýrlanan (ilkokul ve daha az: 0.782, ortaöðrenim: 0.962, yükseköðrenim: 0.600) "daha verimli aydýnlatma saðlamak için fazla ýþýða ihtiyaç duyulan bölümlerde yüksek güçlü tek bir lamba yerine düþük güçlü çok sayýda lamba kullanýlmalýdýr" (p>0.05) (Tablo1) cümlesinden en düþük puaný almalarý ise özellikle bu konudaki bilgi ihtiyacýnýn daha fazla olduðu kanýsýný uyandýrmaktadýr. Kadýnlarýn Konutun Isýtýlmasýnda Enerji Tasarrufuna Ýliþkin Bilgileri Bir konutta ýsý; çatý, kapý, pencere, duvar ve döþemelerden kaybolur. Bu nedenle bu alanlarýn yalýtým malzemeleri ile ya da mobilyalarýn uygun biçimde yerleþtirilmesi ile izole edilmesi gereklidir. Pencere ve kapýlarýn kýþ aylarýnda yalýtýmýnýn saðlanmasý, perdelerin radyatörü örtmesinin önlenmesi, bacalarýn kýþ aylarýna girmeden temizlenmesi gibi konut kullanýmý ile ilgili deðiþiklikler enerji kaybýnýn azaltýlmasýnda etkin rol oynar [Bayraktar, 1987; Anon., 2000]. Tablo 2'de de görüldüðü gibi araþtýrma kapsamýna alýnan 560 kadýnýn konutun ýsýtýlmasýna iliþkin bilgilerini ölçmeyi amaçlayan 10 sorudan aldýklarý toplam ortalama puan, 20 tam puan üzerinden, 'dir. Riecken ve Yavaþ (1979) tarafýndan yapýlan araþtýrmada da bireylerin enerji tasarrufuna iliþkin konular arasýnda en fazla konutun ýsýtýlmasýnda enerji tasarrufu ile ilgili bilgi sahibi olduklarý bulunmuþtur. Öðrenim durumlarýna göre toplam ortalama puanlar incelendiðinde; öðrenim düzeyi arttýkça kadýnlarýn konutun ýsýtýlmasýnda enerji tasarrufuna iliþkin bilgileri ile ilgili ortalama puanlarý da artmaktadýr (ilkokul ve daha az: , ortaöðrenim: , yükseköðrenim: ) (p<0.05) (Tablo 2). Ersoy ve Kalýnkara (2002) tarafýndan yapýlan araþtýrmada da konut ýsýtmada enerji verimliliðine yönelik toplam tutum puanlarý bakýmýndan öðrenim düzeyinin etkili olduðu ve öðrenim düzeyi yükseldikçe puanlarda önemli artýþlar olduðu görülmüþtür. Konutun ýsýtýlmasýnda enerji tasarrufuna iliþkin bilgiler konusunda her bir sorudan alýnan ortalama puanlar öðrenim durumuna göre incelendiðinde; en yüksek puanýn, ilkokul ve daha az (1.997) ile ortaöðrenim (2.000) gruplarýnda "bacalar kýþ aylarýna girmeden önce kontrol edilerek temizlenmelidir" cümlesinden, yükseköðrenim düzeyinde birbirine eþit ortalama puanlarla (2.000) "bacalar kýþ aylarýna girmeden önce kontrol edilerek temizlenmelidir" ve "perdeler radyatör önünü örtmeyecek þekilde kapatýlmalýdýr" cümlelerinden, en düþük puanýn ise her üç öðrenim grubunda da olumsuz olarak hazýrlanan "çamaþýrlar radyatör üzerinde kurutulabilir" (p<0.05) cümlesinden alýndýðý belirlenmiþtir (ilkokul ve daha az: 0.844, ortaöðrenim: 1.121, yükseköðrenim: 1.240) (Tablo 2). Kadýnlarýn Çamaþýr Makinesinin Kullanýmýnda Enerji Tasarrufuna Ýliþkin Bilgileri Bir aracýn enerji kullanýmý, saatte harcadýðý enerji miktarýna ve kullaným süresine baðlý olmakla birlikte araçlarýn enerji ihtiyaçlarý, bilinçsizce kullanýmla da artar. Bu nedenle ailelerin araç kullanýmýnda minimum tüketimde bulunmak için neler yapýlabileceklerini bilmeleri, aracýn üretici talimatlarýna baðlý olarak kurulmasý, çalýþtýrýlmasý, bakýmýnýn yapýlmasý gibi kullanýmýna iliþkin bilgileri edinmeleri enerji tasarrufuna yardým eder ve aracýn ömrünü uzatýr [Caselman, 1993]. 20 Temmuz-Aðustos-Eylül 2006

21 Tablo 2. Kadýnlarýn Öðrenim Durumlarýna Göre Konutun Isýtýlmasýnda Enerji Tasarrufu Bilgilerine Ýliþkin Ortalama Puanlar Kadýnlarýn Konutun Isýtýlmasý Kad?nlar?n Konusunda Konutun Enerji Is?t?lmas?Konusunda Tasarrufuna Ýliþkin Enerji Bilgileri Tasarrufuna?li?kin Bilgileri 1. Doðalgaz Do?al veya tüplü gazlý gazl?sobalar yerine elektrik sobalarý sobalar?tercih tercih edilmelidir. (-) edilmelidir (-) 2. Hava giriþlerini giri?lerini önlemek için pencere ve ve kapýlarýn kap?lar?n her yýl izalasyonu her y?l izalosyonu saðlanmalýdýr? sa?lanmal?d?r 3. Yerleri halý hal?ile kaplamak zeminde ýsý kaybýný?s?kayb?n?azalt?r azaltýr. 4. Kalýn Kal?n perdeler kullanýlarak kullan?larak pencelerden pencerelerden ýsý kaybý?s? azaltýlabilir. kayb?azalt?labilir 5. Perdeler radyatör önünü örtmeyecek þekilde?ekilde kapatmalýdýr? kapat?lmal?d?r 6. Radyatör üzerine mermer veya ahþap ah?ap levha levhe konmamalýdýr? konmamal?d?r 7. Çamaþýrlar Çama??rlar radyatör üzerinde kurutulabilir. (-) (-) 8. Kullanýlmayan Kullan?lmayan odalar ýsýtýlmamalý?s?t?lmamal? ve ve kapýlar kap?lar?kapal? kapalý tutulmalý ancak bu odalarda tutulmal?ancak sýcaklýk belli bir bu derecenin odalarda s?cakl?k altýna da düþürülmemelidir. belli bir derecenin alt?na da dü?ürülmemelidir 9. Kullanýlan Kullan?lan odalarýn sýcaklýklarý odalar?n s?cakl??? derece 21ºC aras?nda arasýnda tutulmalýdýr. tutulmal?d?r 10. Bacalar kýþ k?? aylarý- aylar?na girmeden girmeden önce önce kontrol kontrol edilerek temizlenmelidir. edilerek temizlenmelidir?lkokul ÝLKOKUL VE DAHA AZ ÖÐRENÝM Ö? REN?M DÜZEY? DÜZEYÝ ORTA YÜKSEK ORTA Ö? REN?M ÖÐRENÝM Ö? ÖÐRENÝM REN?M TOPLAM TOPLAM n = 353 n = 182 n = 25 N = 560 x sx x sx x sx x sx Varyans Analizi Sonuçlarý Sonuçlar? sd K.O. F P 1,697 0,667 1,802 0,551 1,680 0,748 1,730 0, ,699 1,732 0,178 1,929 0,316 1,885 0,437 1,920 0,400 1,914 0, ,120 0,905 0,405 1,700 0,640 1,626 0,731 1,880 0,440 1,684 0, ,826 1,875 0,154 1,779 0,581 1,643 0,728 1,840 0,473 1,738 0, ,251 3,168 0,043* 1,816 0,474 1,890 0,419 2,000 0,000 1,848 0, ,632 3,178 0,042* 1,615 0,643 1,797 0,490 1,840 0,473 1,684 0, ,307 6,609 0,001* 0,844 0,930 1,121 0,962 1,240 0,970 0,952 0, ,683 6,404 0,002* 1,788 0,587 1,797 0,583 1,920 0,400 1,796 0, ,205 0,612 0,543 1,360 0,562 1,467 0,563 1,600 0,500 1,405 0, ,186 3,785 0,023* 1,997 0,053 2,000 0,000 2,000 0,000 1,998 0, ,001 0,292 0,747 GENEL ORTALAMA 1,652 0,545 1,703 0,546 1,792 0,440 1,675 0,547 GENEL TOPLAM 16,524 17,028 17,920 16,750 * p< ,663 6,893 0,001* Temmuz-Aðustos-Eylül

22 Araþtýrma kapsamýna alýnan 560 kadýnýn çamaþýr makinesinin kullanýmýnda enerji tasarrufuna iliþkin bilgilerini ölçmeyi amaçlayan 4 sorudan aldýklarý toplam ortalama puan, 8 tam puan üzerinden 6.527'dir. Toplam ortalama puanlar öðrenim düzeylerine göre incelendiðinde; öðrenim düzeyi arttýkça kadýnlarýn çamaþýr makinesinin kullanýmýnda enerji tasarrufuna iliþkin bilgileri ile ilgili ortalama puanlarý da artmaktadýr. Ancak aralarýndaki farklýlýk istatistiksel açýdan önemsiz (p>0.05) bulunmuþtur (ilkokul ve daha az: 6.476, ortaöðrenim: 6.572, yükseköðrenim: 6.920). Çamaþýr makinesinin kullanýmýnda enerji tasarrufuna iliþkin bilgiler konusunda her bir sorudan alýnan ortalama puanlar öðrenim durumuna göre incelendiðinde; her üç öðrenim düzeyinde de kadýnlarýn "çamaþýr makinesi tamamen dolmadan çalýþtýrýlmamalýdýr" (ilkokul ve daha az: 1.960, ortaöðrenim: 1.923, yükseköðrenim: 1.920) ve "çamaþýr makinesinde tavsiye edilenden fazla deterjan kullanýlmamalýdýr" (ilkokul ve daha az: 1.909, ortaöðrenim: 1.929, yükseköðrenim: 2.000) cümlelerinden en yüksek puaný aldýklarý görülmüþtür. En düþük puanýn ise yine tüm öðrenim düzeylerinde olumsuz olarak hazýrlanan "çamaþýr makinesinde yüksek sýcaklýk derecelerinde çamaþýr yýkamak elektrik enerjisi tüketimini arttýrmaz" (ilkokul ve daha az: 1.264, ortaöðrenim: 1.385, yükseköðrenim: 1.600) (p<0.05) cümlesinden alýndýðý bulunmuþtur. Bu durum tüm öðrenim düzeyindeki kadýnlarýn yüksek sýcaklýk derecelerinde çamaþýr yýkamanýn elektrik enerjisi tüketimini arttýrdýðý konusunda bilgilendirilmeye gereksinim duyduklarýný ortaya koymaktadýr. Nitekim Türkiye Bilimsel ve Teknik Araþtýrmalar Kurumunun yaptýðý ölçümlerde deðiþik marka çamaþýr makinelerinin 90 0 C'de çalýþtýrýldýðý zaman 40 0 C'ye göre dört kat daha fazla enerji tükettiði ortaya çýkmýþtýr. Tübitak tarafýndan üç büyük ilde (Ýstanbul, Ankara ve Ýzmir) yapýlan araþtýrmada kadýnlarýn sadece %5'inin çamaþýr yýkarken 40 0 C ile 90 0 C arasýnda dört kat daha fazla elektrik tüketimi olduðunu bildikleri belirlenmiþtir. Ayrýca araþtýrmada kadýnlarýn çoðunluðunun kir ve lekelerin ancak yüksek ýsý derecesinde temizleneceðini düþündükleri belirtilmektedir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlýðý bünyesindeki Ulusal Enerji Tasarrufu Merkezi de yayýnladýðý broþür ve kitapçýklarda çamaþýr yýkama ile ilgili olarak düþük ýsý kullanýlmasý ve kullaným kýlavuzlarýnda belirtilen doluluk oranýna uyulmasýný tavsiye etmektedir [Anon, 2003]. Kadýnlarýn Buzdolabý Kullanýmýnda Enerji Tasarrufuna Ýliþkin Bilgileri Aracýn doðru þekilde kullanýlmasýný bilmek enerji tasarrufu açýsýndan çok önemlidir. Doðru kullanýldýðý sürece bir buzdolabý iyi bir depolama olanaðý oluþturarak alýþveriþ ve ulaþýma harcanan para, zaman ve enerjiden de tasarruf saðlayacaktýr. Ayný zamanda bir buzdolabýnýn harcadýðý enerji miktarý defrost sistemine, büyüklüðüne, izolasyon durumuna, oda sýcaklýðýna, buzdolabýnýn yerleþim yerine ve aile üyelerinin kullaným biçimlerine baðlýdýr [Caselman, 1993; Du Bois ve ark. 1998]. Araþtýrma kapsamýna alýnan 560 kadýnýn buzdolabý kullanýmýnda enerji tasarrufuna iliþkin bilgileri ile ilgili 11 sorudan aldýklarý toplam ortalama puan 22 tam puan üzerinden 'dir. Öðrenim düzeyi arttýkça kadýnlarýn buzdolabý kullanýmýnda enerji tasarrufu bilgilerine iliþkin ortalama puanlarý da artmaktadýr (p<0.05) (ilkokul ve daha az: , ortaöðrenim: , yükseköðrenim: ). Buzdolabý kullanýmýnda enerji tasarrufuna iliþkin bilgilerle ilgili her bir sorudan alýnan ortalama puanlar öðrenim düzeyine göre incelendiðinde; yükseköðrenim düzeyindeki kadýnlarýn "buzdolabýnda mevsimlere göre ýsý ayarý yapýlmalýdýr" ve "buzdolabýna sýcak yiyecekler konulmamalýdýr" cümlelerinden tam puan (2.000) aldýklarý, ilkokul ve daha az (1.994) ve ortaöðrenim düzeyindeki (1.995) kadýnlarýn ise en yüksek 22 Temmuz-Aðustos-Eylül 2006

23 puaný "yiyeceklerin kapalý olarak yerleþtirilmesine dikkat edilmelidir" cümlesinden aldýklarý belirlenmiþtir. Bu konuda en düþük puanýn ise tüm öðrenim düzeylerinde olumsuz olarak hazýrlanan "geniþ buzdolaplarý küçük olanlardan daha az enerji harcar" cümlesinden alýndýðý saptanmýþtýr (ilkokul ve daha az: 1.022, ortaöðrenim: 1.131, yükseköðrenim: 1.160). Kadýnlarýn olumsuz olarak hazýrlanan "buzdolabý kapaðýnýn sýk sýk açýlmasý enerji tüketimini etkilemez" cümlesinden aldýklarý ortalama puanlarýn öðrenim düzeyinin yükselmesine baðlý olarak artmasý da dikkat çekicidir (p<0.05) (ilkokul ve daha az: 1.232, ortaöðrenim: 1.533, yükseköðrenim: 1.640). Ülkemizde ailelerin hemen hemen tamamýnýn buzdolabýna sahip olduðu dikkate alýndýðýnda; hem sürekli kullanýlmasý hem de harcadýðý enerji miktarýnýn yüksek olmasý nedeniyle enerji tasarrufu açýsýndan buzdolabýnýn doðru þekilde kullanýlmasý için tüm öðrenim düzeyindeki kadýnlarýn, özellikle de düþük öðrenim düzeyindekilerin bu konuda daha fazla bilgi edinmelerinin gerekliliði de açýkça ortaya çýkmaktadýr. Nitekim Kalýnkara ve Ersoy tarafýndan (2000) yapýlan araþtýrmada düþük sosyo-ekonomik düzeydeki kadýnlarýn enerji tasarrufu konusunda yeterli bilgiye sahip olmamalarý nedeniyle sorumluluklarýný yerine getiremedikleri ve enerji tasarrufu eðitimine daha fazla gereksinim duyanlarýn düþük sosyoekonomik düzeydekiler olduðu belirtilmiþtir. Kadýnlarýn Ocak ve Fýrýnlarýn Kullanýmýnda Enerji Tasarrufuna Ýliþkin Bilgileri Mutfaklarda kullanýlan piþirme araçlarýnýn kullanýþlý ve yüksek verimli olmasý kullanýlan enerjiyi büyük ölçüde azalmaktadýr. Ýster elektrik enerjisi, isterse gaz kullanýlsýn ocakta yemek piþirme, fýrýnda yemek piþirmeden daha ekonomiktir [Akkaya ve Güven, 2000]. Piþirme iþlemi için baþlangýçta yüksek sýcaklýk gerekebilir ancak kaynama baþladýktan sonra ocak alevi piþirmeyi saðlayacak en düþük ayara getirilmelidir. Ayrýca mümkünse piþirme iþleminde az su kullanýlarak tencere kapaðýnýn sýkýca kapatýlmasý da enerji tasarrufu saðlar. Piþirme sýrasýnda tencere içerisinde oluþan basýnç nedeni ile yüksek ýsý saðlayan basýnçlý tencereler ise piþirme süresini kýsaltarak enerji harcamasýný azaltýrlar [Erel, 1978]. Fýrýnda piþirme iþlemlerinde de fýrýn kapaðýnýn sýk sýk açýlmamasý, gerekli olmadýkça ön ýsýtma yapýlmamasý, donmuþ yiyeceklerin fýrýnda piþirilmeden önce çözdürülmesi, az miktardaki yiyeceklerin mümkünse küçük fýrýnda piþirilmesi kullanýlan enerjiden maksimum fayda saðlar [Caselman, 1993; Albrecht, 1998]. Bu araþtýrmada kadýnlarýn (n=560) ocak ve fýrýnlarýn kullanýmýnda enerji tasarrufuna iliþkin 8 cümleden aldýklarý toplam ortalama puan 16 tam puan üzerinden 'dir. Öðrenim düzeyi yükseldikçe kadýnlarýn ocak ve fýrýnlarýn kullanýmýnda enerji tasarrufu bilgilerine iliþkin ortalama puanlarý da yükselmektedir. Ancak fark istatistiksel açýdan önemsiz (p>0.05) bulunmuþtur (ilkokul ve daha az: , ortaöðrenim: , yükseköðrenim: ). Bu konuda her bir sorudan alýnan ortalama puanlar öðrenim düzeyine göre incelendiðinde; her üç öðrenim düzeyinde de en yüksek puanýn "yemek kaynamaya baþladýktan sonra ocak alevi iyice kýsýlmalýdýr" cümlesinden (ilkokul ve daha az: 1.992, ortaöðrenim: 1.978, yükseköðrenim: 2.000) (p>0.05), en düþük puanýn da olumsuz olarak hazýrlanan "piþirme iþleminde fýrýn yerine ocak tercih edilmesi daha çok enerji tüketilmesine neden olur" cümlesinden alýndýðý görülmüþtür (ilkokul ve daha az: 0.983, ortaöðrenim: 1.017, yükseköðrenim: 1.320) (p>0.05). Kadýnlarýn Bulaþýk Makinesi Kullanýmýnda Enerji Tasarrufuna Ýliþkin Bilgileri Ailelerin tükettiði yiyeceklerin depolanmasý ve hazýrlanmasý yanýnda piþirme ve serviste kulla- Temmuz-Aðustos-Eylül

2006 cilt 15 sayý 10 179

2006 cilt 15 sayý 10 179 Ankara'da Bir Lisenin 9 ve 10. Sýnýf Öðrencilerinin Kiþisel Hijyen Konusunda Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination of the Behaviours of Ninth and Tenth Grade High School Students About Personal Hygiene

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir Ebelik Son Sýnýf Öðrencilerinin Aile Planlamasý Eðitimi Etkinliðinin Deðerlendirilmesi* The Evaluation of the Educational Activitres of Pregraduate Midwifery Students on Family Planning Methods Dr. Emel

Detaylı

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi The Analysis of the General Psychological Conditions of Nurses Dr. Serpil Yýlmaz*, Rabia Hacýhasanoðlu**, Zeynep Çiçek** Öz Hemþirelik, insanlarla iliþkiye

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri Assertiveness levels of nurses Birgül Özkan, Msc, Department of Nursing, Kayseri Atatürk Health Vocational School, Erciyes University,

Detaylı

ünite1 Sosyal Bilgiler

ünite1 Sosyal Bilgiler ünite1 Sosyal Bilgiler Ýletiþim ve Ýnsan Ýliþkileri TEST 1 3. Ünlü bir sanatçýnýn gazetede yayýnlanan fotoðrafýnda evinin içi görüntülenmiþ haberi olmadan eþinin ve çocuklarýnýn resimleri çekilmiþtir.

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

Modüler Proses Sistemleri

Modüler Proses Sistemleri Ürünler ve Hizmetlerimiz 2011 Modüler Proses Makineleri Modüler Proses Sistemleri Proses Ekipmanlarý Süt alým tanklarý Süt alým degazörleri Akýþ transfer paneli Vana tarlasý Özel adaptör Tesisat malzemeleri

Detaylı

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz****

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz**** Ýstanbul'da Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Kadýnlarýn Genel Saðlýk Anketine Göre Ruhsal Durumlarýnýn Deðerlendirilmesi Assessment of the Psychological Status of Women Who Applied to a Primary Care Unit in

Detaylı

Ýstanbul ilindeki hemþirelik yüksekokulu öðrencilerinin saðlýklý yaþam biçimi davranýþlarý

Ýstanbul ilindeki hemþirelik yüksekokulu öðrencilerinin saðlýklý yaþam biçimi davranýþlarý ARAÞTIRMA 19 Ýstanbul ilindeki hemþirelik yüksekokulu öðrencilerinin saðlýklý yaþam biçimi davranýþlarý Merve Kocaakman*, Güler Aksoy**, Hasan Hüseyin Eker* *Ýstanbul Ýl Özel Ýdaresi, Ýstanbul **Florence

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ*

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ* Dr. Sevgi CANBAZ Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Tevfik SÜNTER Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Yýldýz PEKÞEN Prof., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak.

Detaylı

ünite1 Kendimi Tanıyorum Sosyal Bilgiler 1. Resmî kimlik belgesi Verilen kavram ile aþaðýdakilerden hangisi iliþkilendirilemez?

ünite1 Kendimi Tanıyorum Sosyal Bilgiler 1. Resmî kimlik belgesi Verilen kavram ile aþaðýdakilerden hangisi iliþkilendirilemez? ünite1 Sosyal Bilgiler Kendimi Tanıyorum TEST 1 3. 1. Resmî kimlik belgesi Verilen kavram ile aþaðýdakilerden hangisi iliþkilendirilemez? A) Nüfus cüzdaný B) Ehliyet C) Kulüp kartý D) Pasaport Verilen

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý 16 Haziran ve 23 Haziran 2002 tarihlerinde yapýlan Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) ve Yabancý Dil Sýnavý (YDS) sonuçlarýna aðýrlýklý

Detaylı

Montaj. Duvara montaj. Tavana montaj. U Plakalý (cam pencere) Açýsal Plakalý Civatalý (cam pencere)

Montaj. Duvara montaj. Tavana montaj. U Plakalý (cam pencere) Açýsal Plakalý Civatalý (cam pencere) Genel Özellikler Hava perdeleri yüksek debili ve ince formlu hava akýmý saðlamak amacýyla üretilmiþlerdir. Kullanýlýþ amacý birbirinden farklý sýcaklýk deðerlerine sahip iki ortamý hareket serbestisi saðlayacak

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi The level of knowledge of inpatiens at Erciyes University hospital on the patient

Detaylı

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ ARAÞTIRMALAR (Research Reports) TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ The evaluation of hygiene and health attitudes of cleaning workers Elçin Balcý 1,

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 2 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7 TEST 8 Ünite Sonu Testi 1. 40 m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 2. A noktasýndan harekete baþlayan üç atletten Sema I yolunu, Esra II yolunu, Duygu ise III yolunu kullanarak eþit sürede B noktasýna

Detaylı

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Aslý Eker*, Mine Yurdakul* Öz Bu çalýþma hastanede

Detaylı

Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý

Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý 123 ARAÞTIRMA Özet Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý Tufan Nayir*, Ersin Uskun**, Hakan Türkoðlu**, Ertan Uzun***, Mustafa Öztürk**, A. Nesimi Kiþioðlu**.

Detaylı

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Reports) Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi The Relation Between Anxiety

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý An Intervention Study on Handwashing Among Secondary School Students in Ankara Mehmet Kaya M.D.

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer*****

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer***** Sývas Ýl Merkezi nde Sosyoekonomik Düzeyi Farklý Üç ÝlköðretimOkulu Öðrencilerinde Kiþisel Hijyen Alýþkanlýklarý Personal Hygiene Behaviors of The Students Attending in Primary Schools, in Sývas Dr. Selma

Detaylı

OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008

OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008 OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008 6 Eylül 2008 CUMARTESÝ Resmî Gazete Sayý : 26989 YÖNETMELÝK Millî Eðitim Bakanlýðýndan: OKUL ÖNCESÝ

Detaylı

Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý

Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2007: 5 (1): 31-35 ARAÞTIRMA Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý Uz. Dr. Ayfer Gözü Dicle Üniversitesi Týp Fakültesi,

Detaylı

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi ARAÞTIRMA Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi Depression, Death Anxiety and Daily Life Functioning in the Elderly Living in Nursing Home

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

29 Fizik Tedavi Alan Hastalarýn Yaþam Kalitesinin Deðerlendirilmesi Assessment For Quality Of Life Of Patients Receiving Physical Therapy 1 Yrd.Doç. Dr.Birsen ALTAY 2 Yrd.Doç. Dr. H.Demet GÖNENER 1 Hemþ.

Detaylı

Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri

Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri Knowledge levels of physicians working in Kayseri on patient rights Ali Özer, Dr., MD.

Detaylı

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 63-69 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Levent Akýn (*), Nilüfer Özaydýn

Detaylı

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Birsen CEYHUN*, Ömer OÐUZTÜRK**, Ayþe Gülsen CEYHUN*** ÖZET Alkol ve diðer maddelerin kötü kullanýmý ülkemizde yaygýn bir sosyal sorun haline

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi Change of Smoking Prevalence among Erciyes University Students between 1985

Detaylı

Halkla Ýliþkiler ve Cinsiyet

Halkla Ýliþkiler ve Cinsiyet Halkla Ýliþkiler ve Cinsiyet Damla YILDIRIM, Selin METÝN Ýzmir Ekonomi Üniversitesi Ýletiþim Fakültesi Özet Literatürde öðrenciler üzerinde yapýlan çalýþmalar cinsiyete göre ileriye dönük mesleki algýlarý

Detaylı

Ýnternet teknoloji ve iletiþim

Ýnternet teknoloji ve iletiþim citation Vardi, Recep. Authenticity of the information at the Internet regarding to religion Journal of Faculty of Theology of Bozok University. 3,3 (2013/3), pp. 79-87. İnternette yer alan dini içerikli

Detaylı

Yasemin Taþ**, Dr. Dilek Aslan***, Dr. Ýskender Sayek****

Yasemin Taþ**, Dr. Dilek Aslan***, Dr. Ýskender Sayek**** Doktorluk Mesleðini Çocuklar Resimlerine Nasýl Yansýtýyorlar? 7-12 Yaþ Grubu Çocuklar Arasýnda Yapýlmýþ Bir Örnek* How Do Children Reflect the "Physician" Profession to Their Drawings? An Example Conducted

Detaylı

BÝR KAMU KURULUÞUNDA ÇALIÞAN KADINLARLA ÇALIÞMAYAN KADINLARIN GEBELÝK SORUNLARI YÖNÜNDEN KARÞILAÞTIRILMASI

BÝR KAMU KURULUÞUNDA ÇALIÞAN KADINLARLA ÇALIÞMAYAN KADINLARIN GEBELÝK SORUNLARI YÖNÜNDEN KARÞILAÞTIRILMASI BÝR KAMU KURULUÞUNDA ÇALIÞAN KADINLARLA ÇALIÞMAYAN KADINLARIN GEBELÝK SORUNLARI YÖNÜNDEN KARÞILAÞTIRILMASI Dr. Çiðdem ÇAÐLAYAN Yrd. Doç. Kocaeli Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý A.D. Özet Bu çalýþmanýn

Detaylı

PANEL RADYATÖRLERÝ MV 21 geprüfte Sicherheit

PANEL RADYATÖRLERÝ MV 21 geprüfte Sicherheit MV 1 geprüfte Sicherheit Teknik Katalog PANEL RADYATÖRLERÝ EN 44 ISO 9001:000 T S E BAG UV PRODUCTO CONFORME A NORMAS Épitésügyi Minóségellenórzó Intézet GÝRÝÞ Bu katalog genelinde siz sayýn müþterilerimize,

Detaylı

Dr. Meltem Çiçeklioðlu*, Dr. Esin Ceber Ege**, Dr. Meral Türk Soyer*, Hem. Sündüz Çýmat***

Dr. Meltem Çiçeklioðlu*, Dr. Esin Ceber Ege**, Dr. Meral Türk Soyer*, Hem. Sündüz Çýmat*** Birinci Basamaktaki Hemþire/Ebelerin Eðitiminde Akran Eðiticilerin Kullanýlmasý; Meme Kanseri Erken Tanýsý Eðitim Programý Geliþtirme Deneyimi Use of Peer-Educators in the Education of Nurses/Midwifes

Detaylı

Ýzmir Ýlinde Çeþitli Kurumlarda Görev Yapan Öðretmenler ile Öðretmen Adaylarýnýn Demokratik Tutumlarý Üzerine Karþýlaþtýrmalý Bir Araþtýrma

Ýzmir Ýlinde Çeþitli Kurumlarda Görev Yapan Öðretmenler ile Öðretmen Adaylarýnýn Demokratik Tutumlarý Üzerine Karþýlaþtýrmalý Bir Araþtýrma Ýzmir Ýlinde Çeþitli Kurumlarda Görev Yapan Öðretmenler ile Öðretmen Adaylarýnýn Demokratik Tutumlarý Üzerine Karþýlaþtýrmalý Bir Araþtýrma A. Seda SARACALOÐLU *, Ýlke EVÝN **, S. Rana VAROL *** Özet Bu

Detaylı

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu Opinions of Primary Care Health Workers on Family Medicine

Detaylı

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi ARAÞTIRMA 1 Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi Fahriye Oflaz, Huriye Varol GATA Hemþirelik Yüksek Okulu 06010 Etlik-Ankara Özet Amaç: Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

ünite1 Sosyal Bilgiler Verilenlerden kaçý sosyal bilimler arasýnda yer alýr? A. 6 B. 5 C. 4 D. 3

ünite1 Sosyal Bilgiler Verilenlerden kaçý sosyal bilimler arasýnda yer alýr? A. 6 B. 5 C. 4 D. 3 ünite1 Sosyal Bilgiler Sosyal Bilgiler Öðreniyorum TEST 1 3. coðrafya tarih biyoloji fizik arkeoloji filoloji 1. Ali Bey yaþadýðý yerin sosyal yetersizlikleri nedeniyle, geliþmiþ bir kent olan Ýzmir e

Detaylı

Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu

Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu Burnout Syndrome Among Last Year Medical Students of a Medical Faculty in Ankara Dr. Mehmet Güdük*, Dr. Þerafettin Erol*,

Detaylı

Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik

Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik ARAÞTIRMA Ruh Saðlýðý Çalýþanlarýnda Tükenmiþlik Müge Oðuzberk 1, Arzu Aydýn 2 1 Psk., Lodos Özel Eðitim Okulu, 2 Yrd.Doç.Dr., Mersin Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü, Mersin ÖZET Amaç:

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

Sivas Ýl Merkezinde Sosyoekonomik Düzeyi Farklý Üç Ýlköðretim Okulu Öðrencilerinin Benlik Saygýsý Düzeyi

Sivas Ýl Merkezinde Sosyoekonomik Düzeyi Farklý Üç Ýlköðretim Okulu Öðrencilerinin Benlik Saygýsý Düzeyi ARAÞTIRMA Sivas Ýl Merkezinde Sosyoekonomik Düzeyi Farklý Üç Ýlköðretim Okulu Öðrencilerinin Benlik Saygýsý Düzeyi Selma Çetinkaya 1, Seher Arslan 2, Naim Nur 3, Deniz Özdemir 4, Ö.Faruk Demir 2, Haldun

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM

DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2013; 14(1) : 1-9 Araþtýrma DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ 1 1 1 Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM

Detaylı

Merkezi Finans ve Ýhale Birimi'nin sözleþme makamý olduðu bu araþtýrma, Avrupa Komisyonu'nun mali destekleriyle ICON Institut Public Sector Gmbh, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü ve BNB

Detaylı

SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI

SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 2, Yýl: 8, Aralýk 2008 SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI Türkan

Detaylı

7. SINIF SOSYAL BiLGiLER

7. SINIF SOSYAL BiLGiLER 7. SINIF SOSYAL BiLGiLER KAZANIM ODAKLI SORU BANKASI Tudem Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş 1476/1 Sokak No: 10/51 Alsancak/Konak/ÝZMÝR Yazarlar: Tudem Yazý Kurulu Dizgi ve Grafik: Tudem Grafik Ekibi Baský

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Major Depresyon, Davraným Bozukluðu ve Madde Kullaným Bozukluðu olan Ergenlerde Fluoksetin ve Biliþsel Davranýþcý Terapinin Karþýlaþtýrýldýðý Randomize Kontrollü Çalýþma Riggs

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence

Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence Dr. Esma Demirezen*, Dr. Gülhan Coþansu* Öz Günümüzde gençler biyolojik ve psikososyal

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

DENÝZ LÝSESÝ KOMUTANLIÐI Denizcilik tarihin en eski ve en köklü mesleðidir. Bu köklü ve þerefli mesleðin insanlarýnýn eðitimi için ilk adým atacaklarý Deniz Lisesi, bu güne kadar Türk ve dünya denizcilik

Detaylı

.:: TÇÝD - Tüm Çeviri Ýþletmeleri Derneði ::.

.:: TÇÝD - Tüm Çeviri Ýþletmeleri Derneði ::. Membership TÜM ÇEVÝRÝ ÝÞLETMELERÝ DERNEÐÝ YÖNETÝM KURULU BAÞKANLIÐINA ANTALYA Derneðinizin Tüzüðünü okudum; Derneðin kuruluþ felsefesi ve amacýna sadýk kalacaðýmý, Tüzükte belirtilen ilke ve kurallara

Detaylı

Dr. Meral Aksoy*, Dr. Makbule Gezmen**, Dyt. Çiðdem Çetinkaya***, Dyt. Hatice Nur Tuluk***, Dyt. Burcu Ýncekara ***

Dr. Meral Aksoy*, Dr. Makbule Gezmen**, Dyt. Çiðdem Çetinkaya***, Dyt. Hatice Nur Tuluk***, Dyt. Burcu Ýncekara *** 7-12 Yaþ Arasý Sokak Çocuklarýnýn Farklý Yerlerdeki Yaþýtlarýyla Karþýlaþtýrmalý Beslenme Durumlarý Nutritional Status of Homeless Children at the Age of 7-12, in Comparison with Children at the Same Age

Detaylı

ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ

ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Hasan Hüseyin AKSU * ÖZET Bu araþtýrma,

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

ÝLKÖÐRETÝM OKULLARI BÝRÝNCÝ SINIF ÖÐRENCÝLERÝNÝN ÝLKOKUMA VE YAZMA ÖÐRETÝMÝNE HAZIRLIK DÜZEYLERÝ

ÝLKÖÐRETÝM OKULLARI BÝRÝNCÝ SINIF ÖÐRENCÝLERÝNÝN ÝLKOKUMA VE YAZMA ÖÐRETÝMÝNE HAZIRLIK DÜZEYLERÝ Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 ÝLKÖÐRETÝM OKULLARI BÝRÝNCÝ SINIF ÖÐRENCÝLERÝNÝN ÝLKOKUMA VE YAZMA ÖÐRETÝMÝNE HAZIRLIK DÜZEYLERÝ Süleyman

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

Öðrenci ve Eðitimcilerin Hemþirelik Biliþimine Ýliþkin Tutum ve Yeterlikleri

Öðrenci ve Eðitimcilerin Hemþirelik Biliþimine Ýliþkin Tutum ve Yeterlikleri ve lerin Hemþirelik Biliþimine Ýliþkin Tutum ve Yeterlikleri Neþe ZAYÝM a, Arzu AKCAN b, Özlem METREÞ c Akdeniz Üniversitesi a Týp Fakültesi, Biyoistatistik ve Týp Biliþimi A.D., b Antalya Saðlýk YO, Halk

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

Brain Q RSC/2 Termostat

Brain Q RSC/2 Termostat Brain Q RSC/2 Termostat Kullaným Kýlavuzu . Kod No: A.2.3.15 Kitap Baský Tarihi: 071206 Revizyon No: 071206 Brain Q RSC/2 Termostat 06 Kullaným Kýlavuzu . Ýçindekiler Kontrol Seviyesi Gösterge ve Çalýþtýrma

Detaylı

HEMAR-G. Yaþlýlarýn Evde Günlük Yaþam Aktivitelerini Sürdürme Durumu ve Yaþam Kaliteleri HEMÞÝRELÝKTE ARAÞTIRMA GELÝÞTÝRME DERGÝSÝ.

HEMAR-G. Yaþlýlarýn Evde Günlük Yaþam Aktivitelerini Sürdürme Durumu ve Yaþam Kaliteleri HEMÞÝRELÝKTE ARAÞTIRMA GELÝÞTÝRME DERGÝSÝ. HEMAR-G HEMÞÝRELÝKTE ARAÞTIRMA GELÝÞTÝRME DERGÝSÝ Yaþlýlarýn Evde Günlük Yaþam Aktivitelerini Sürdürme Durumu ve Yaþam Kaliteleri Hatice TEL* Nuran GÜLER** Havva TEL*** * Doç. Dr. Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði The Evaluation of Satisfaction With Nursing Care; an Example of Gynaecology Service Tuðba

Detaylı

Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex?

Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex? Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex? Dr. Didem Ateþ*, Dr. Aktan Karahan**, Dr. Tuðrul Erbaydar*** Özet Bu çalýþma gençlerin güvenli

Detaylı

A Ç I K L A M A L A R

A Ç I K L A M A L A R A Ç I K L A M A L A R 2006-ÖSS'ye giren adaylara iki bölümden oluþan bir sýnav uygulanmýþtýr. Birinci bölümde ortak derslerle ilgili Matematik-1 Testi (Mat-1), Fen Bilimleri-1 Testi (Fen-1), Türkçe Testi

Detaylı

Koruma ve Bakým Altýndaki Çocuklara Yönelik Bireysel Risk Deðerlendirme Formu'nun (BÝRDEF) Geliþtirilmesi, Güvenirlik ve Geçerliði

Koruma ve Bakým Altýndaki Çocuklara Yönelik Bireysel Risk Deðerlendirme Formu'nun (BÝRDEF) Geliþtirilmesi, Güvenirlik ve Geçerliði ARAÞTIRMA Koruma ve Bakým Altýndaki Çocuklara Yönelik Bireysel Risk Deðerlendirme Formu'nun (BÝRDEF) Geliþtirilmesi, Güvenirlik ve Geçerliði Reliability and Validity of Individualized Risk Assessment Form

Detaylı

Aile Hekimliðinde Genogram

Aile Hekimliðinde Genogram Aile Hekimliðinde Genogram Prof. Dr. Ýsmail Hamdi KARA, Düzce Üniversitesi Týp Fakültesi Aile Hekimliði AD, Düzce Aile Hekimliði Dersleri - 02.06.2010 15:30 1 I. Tanýmlar Hastalarý yalnýz bir birey olarak

Detaylı

Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students

Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students Dr. Güngör Güler**, Dr. Mine Bekar**, Dr. Nuran Güler**, Dr. Semra Kocataþ*** Özet

Detaylı

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Orhan DOÐAN* ÖZET Bu çalýþmada mezuniyet öncesi ve/veya sonrasý psikiyatri eðitimi ve hizmeti veren

Detaylı

ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI

ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI Ankete Cevap Veren MESS Üyesi Ýþyeri Sayýsý 154 Toplam Çalýþan Sayýsý Erkek Çalýþan Sayýsý Kadýn Çalýþan Sayýsý Mavi Yakalý Çalýþan Sayýsý Beyaz

Detaylı

Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 25-29 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi Aygül Akyüz (*), Gülten Güvenç (*), Tülay

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý Investigation of Death Anxiety Among Depressive Patients Nilgün Öngider 1, Suna Özýþýk Eyüpoðlu 2 1 Psk.Dr., P.S. Yaþam Özel Aile

Detaylı

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN YAZ OKULU Çocuklarýnýza YAZ KEYFiNi GYM PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN ONLINE KAYIT facebook.com/gympark instagram.com/gym_park twitter.com/gym park info@gympark.com.tr www.gympark.com.tr 0 236 233 00 55 0

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý Köylerden (kýrsal kesimden) ve iþ olanaklarýnýn çok sýnýrlý olduðu kentlerden yapýlan göçler iþ olanaklarýnýn fazla olduðu kentlere olur. Ýstanbul, Kocaeli, Ýzmir, Eskiþehir, Adana gibi iþ olanaklarýnýn

Detaylı

KKMM, maliyetsiz, her zaman uygulanabilen ve kadýnlarýn mahremiyetinin korunduðu, evinde tek baþýna rahatlýkla uygulayabileceði bir muayenedir. Bu ned

KKMM, maliyetsiz, her zaman uygulanabilen ve kadýnlarýn mahremiyetinin korunduðu, evinde tek baþýna rahatlýkla uygulayabileceði bir muayenedir. Bu ned DERLEME Kadýnlarýn Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM) Ýle Ýlgili Bilgi, Tutum ve Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination Of Women s Knowledge, Attitude And Behaviours About The Self Examination Of

Detaylı

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy****

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy**** Eskiþehir'de Yaþlýlarýn Sosyoekonomik Özellikleri ve Saðlýk Durumlarý Socio-economical Characteristics and Health Status of Elderly People in Eski ehir Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar

Detaylı

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi ARAÞTIRMA Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi The Efficacy of Psychoeducation as an Adjuvant Therapy in Generalized Anxiety Disorder Havva

Detaylı

21-23 Kasým 2011 Çeþme Ýzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atýf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz

Detaylı

ÝLKÖÐRETÝM OKULU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÖRGÜTSEL DEÐERLERE ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ

ÝLKÖÐRETÝM OKULU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÖRGÜTSEL DEÐERLERE ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 ÝLKÖÐRETÝM OKULU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÖRGÜTSEL DEÐERLERE ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Raþit ÖZEN * ÖZET Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Proje Yönetimi ÝÇÝNDEKÝLER Konular 5 Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23 Araç 1: Araþtýrma sorularý Araç 2: Belirsiz talimatlar Araç 3: Robotlar 28 Örnek

Detaylı