KONGRE VE ETK NL K YÖNET M

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KONGRE VE ETK NL K YÖNET M"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2901 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1858 KONGRE VE ETK NL K YÖNET M Yazarlar Yrd.Doç.Dr. Deniz YÜNCÜ (Ünite 1, 3) Yrd.Doç.Dr. Emre Ozan AKSÖZ (Ünite 2) Yrd.Doç.Dr. Ifl l ÖZGEN (Ünite 4) Yrd.Doç.Dr. Hilmi Rafet YÜNCÜ (Ünite 5) Yrd.Doç.Dr. Hakan YILMAZ (Ünite 6) Ö r.gör. Tülay POLAT ÜZÜMCÜ (Ünite 7) Yrd.Doç.Dr. Dilek ACAR GÜLER (Ünite 8) Editör Doç.Dr. Murat EMEKS Z ANADOLU ÜN VERS TES

2 Bu kitab n bas m, yay m ve sat fl haklar Anadolu Üniversitesine aittir. Uzaktan Ö retim tekni ine uygun olarak haz rlanan bu kitab n bütün haklar sakl d r. lgili kurulufltan izin almadan kitab n tümü ya da bölümleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kay t veya baflka flekillerde ço alt lamaz, bas lamaz ve da t lamaz. Copyright 2013 by Anadolu University All rights reserved No part of this book may be reproduced or stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means mechanical, electronic, photocopy, magnetic tape or otherwise, without permission in writing from the University. UZAKTAN Ö RET M TASARIM B R M Genel Koordinatör Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Genel Koordinatör Yard mc s Arfl.Gör.Dr. rem Erdem Ayd n Ö retim Tasar mc lar Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Arfl.Gör.Dr. rem Erdem Ayd n Grafik Tasar m Yönetmenleri Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Ö r.gör. Nilgün Salur Dil Yaz m Dan flman Hatice Çal flkan Grafikerler Ayflegül Dibek Gülflah Karabulut Aysun fiavl Kitap Koordinasyon Birimi Uzm. Nermin Özgür Kapak Düzeni Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Dizgi Aç kö retim Fakültesi Dizgi Ekibi Kongre ve Etkinlik Yönetimi ISBN Bask Bu kitap ANADOLU ÜN VERS TES Web-Ofset Tesislerinde adet bas lm flt r. ESK fieh R, Ocak 2013

3 çindekiler iii çindekiler Önsöz... vii Kongre ve Etkinlik Yönetimine Girifl... 2 G R fi... 3 ETK NL K SEKTÖRÜ... 3 ETK NL K KAVRAMI VE ÖZELL KLER... 5 ETK NL K TÜRLER... 6 Spor Etkinlikleri... 8 Festivaller... 9 fl Amaçl Toplant Etkinlikleri E itim Amaçl ve Bilimsel Etkinlikler Sanatsal ve Kültürel Etkinlikler Politik Etkinlikler ETK NL KLER N ETK LER Etkinliklerin Düzenlendikleri Bölge Turizmi Üzerindeki Etkileri Ekonomik Etkileri Yat r m Harcamalar Kat l mc Harcamalar Etkinliklerin Sosyal Etkileri Etkinliklerin Çevresel Etkileri Etkinliklerin Teknolojik Etkileri TOPLANTI KAVRAMLARI, TANIMLAR VE UYGULAMADAK YER TOPLANTILARIN TAR H TOPLANTI SEKTÖRÜNÜN YAPISI Al c lar fiirketler Dernekler Arac lar Kat l mc lar Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Turistik Bölge Yönetimi G R fi TUR ST K BÖLGE YÖNET M KAVRAMI TUR ST K BÖLGE YÖNET M ÖRGÜTLER N N ÖZELL KLER TUR ST K BÖLGE YÖNET MLER N N TAR HSEL GEL fi M TUR ST K BÖLGE YÖNET M ORGAN ZASYON YAPISI Devlet Destekli Örgüt Modeli Kamu - Özel Sektör Ortakl Modeli Özel Sektörün Öncü Oldu u Model TUR ST K BÖLGE YÖNET M H ZMETLER Profesyonel Kongre/Etkinlik Organizatörlerine Verilen Hizmetler ÖRNEK TUR ST K BÖLGE YÖNET M ORGAN ZASYON YAPILARI Almanya Fransa ngiltere Özet ÜN TE 2. ÜN TE

4 iv çindekiler Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Yararlan lan nternet Adresleri ÜN TE 4. ÜN TE Uluslararas Kongrelerin Yönetimi ve Pazarlanmas G R fi ULUSLARARASI KONGRELER N PLANLANMASI VE YÖNET M KONGRE ÖNCES PLANLAMA VE ARAfiTIRMA Görevlerin Tan mlanmas ve Organize Edilmesi Kongre Program n n Planlanmas Program Tasar m Program n Zamanlamas Program n Bileflenleri Kongre Tarihinin Tespiti Kongre Kay t Sürecinin Planlanmas Bütçeleme Harcama Alanlar ve Gelir Kaynaklar n n Tan mlanmas Bütçenin zlenmesi Fiyatlama Politikalar Turistik Bölge ve Mekân Seçimi Kongrenin Düzenlenece i Turistik Bölgenin Seçimi Kongre Mekân n n Seçimi KONGRELER N PAZARLANMASI Kongre Pazarlama Plan Pazarlama Karmas Ürün nsan Fiziksel Kan tlar Mekân Tutundurma Paketleme/Da t m Fiyat Süreç KONGRE SÜRES NCE FAAL YETLER N YÖNET M Kay t Süreci Girifl (Chek-in) fllemleri KONGRE SONRASI DE ERLEND RME Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Ticari Sergi ve Fuarlar T CAR SERG, FUAR KAVRAMI VE TAR HSEL GEL fi M Fuarc l k Tarihi Evrensel Sergiler Fuarlar n Önemi Fuar Türleri ve S n fland rmas Dikey ve Yatay Fuarlar Düzenlenme Amaçlar na Göre Fuarlar Hedeflenen Kitlenin Co rafyas na Göre Fuarlar

5 çindekiler v FUAR HAZIRLIKLARININ PLANLANMASI VE ORGAN ZASYONU Fuar Organizatörlerinin Fuar Öncesi, Fuar Zaman ndaki ve Fuar Sonras Çal flmalar Kat l mc fiirketlerin Fuar Haz rl klar Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Özel Etkinlikler G R fi ÖZEL ETK NL KLER N TANIMLANMASI Özel Etkinliklerin Düzenlenme Nedenleri ÖZEL ETK NL KLER N YÖNET M SÜREC Özel Etkinliklerin Planlanmas Özel Etkinliklerin Pazarlama ve Tan t m Çal flmalar Pazarlama Plan Etkinliklerde nsan Kaynaklar Yönetimi Gönüllülerin Yönetimi Özel Etkinliklerde Bütçeleme ve Finansal Yönetim Etkinli in Gelir Kaynaklar ve Giderleri Özel Etkinliklerde Risk Yönetimi Özel Etkinliklerde zleme ve De erlendirme Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Yararlan lan nternet Adresleri Bilgi Teknolojileri ve Toplant Yönetimi G R fi NTERNET VE TOPLANTI PAZARINDA E-T CARET KONGRE VE ETK NL K SEKTÖRÜNDE PAZARINDA E-PAZARLAMA NTERNET ÜZER NDEN KAYIT NTERNET ÜZER NDEN KONAKLAMA REZERVASYONU B LG TEKNOLOJ LER VE TUR ST K BÖLGE PAZARLAMASI B LG TEKNOLOJ LER NE DAYALI ETK NL K TÜRLER nternet Üzerinden Toplant lar (Web-Konferanslar) Video-Konferans Sanal Ticari Gösteriler KONGRE MERKEZLER VE B LG TEKNOLOJ LER B LG TEKNOLOJ LER GELECEKTEK TOPLANTILARI NASIL ETK LEYECEK? Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Yararlan lan nternet Adresleri ÜN TE 6. ÜN TE

6 vi çindekiler 7. ÜN TE 8. ÜN TE Otel flletmelerinde Toplant Hizmetleri G R fi TOPLANTI H ZMETLER NDE PAZARLAMA Toplant Hizmetlerinde Pazarlama Plan Toplant Hizmetlerinde Pazarlama Plan n n Gelifltirilmesi Pazar Araflt rmas Ürün ve Hizmetlerin Konumland r lmas Hedeflerin ve Eylem Planlar n n Oluflturulmas Pazarlama Plan n n Denetimi ve De erlendirilmesi TEMEL TOPLANTI/ETK NL K PAZARLARI fiirket Toplant Pazar Dernek-Birlik Pazar Kamu Kurulufllar Pazar Di er Toplant Pazarlar Profesyonel Kongre/Etkinlik Organizatörünün Otel Seçim Süreci OTELLERDE TOPLANTI H ZMETLER N N PLANLANMASI VE YÖNET M Otel Organizasyonu çerisinde Toplant Hizmetlerinin Yeri TOPLANTI OTEL ORGAN ZASYON fiemasi TOPLANTI ÖNCES NDE HAZIRLIK Toplant Sözleflme ve Formlar n n Haz rlanmas Matbu Formlar ve Yaz flmalar Menü ve Fiyat Listelerinin Haz rlanmas Profesyonel Kongre/Etkinlik Organizatörüne Otelin Gezdirilmesi Profesyonel Kongre/Etkinlik Organizatörüyle Müzakere ve Sözleflmenin mzalanmas TOPLANTI SIRASINDA VER LEN H ZMETLER Konaklama Hizmetleri Toplant lardaki Yerleflim Düzenleri Yiyecek- çecek Hizmetleri TOPLANTI SONRASINDA YAPILMASI GEREKEN FAAL YETLER Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Yararlan lan nternet Adresleri Etkinlik Hizmetleri ve nsan Kaynaklar Yönetimi G R fi KONGRE VE ETK NL K H ZMETLER NDE NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI PLANLANMASI fi ANAL Z fie ALMA E T M PERFORMANS DE ERLEND RME Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Sözlük

7 Önsöz vii Önsöz Bir araya gelmek, meta ve fikir al fl veriflinde bulunmak, yeni bilgiler edinmek, yeni insanlarla tan flmak, ortaklafla karar almak ve ortak ak l yaratmak; insan do- as na ve insanl n geliflimine uygun olarak geliflmifl eylemlerdir. Bu eylemler insanl k tarihi boyunca çeflitli nedenlerle tekrarlanm fl ve yeryüzündeki insan uygarl n etkilemifltir. Günümüzde say s artarak devam eden bir araya gelme etkinlikleri ulusal ve uluslararas çapta çok büyük bir hareketlilik oluflturmaktad r. Turizm endüstrisinin bütün arz unsurlar bu hareketlili in hizmetindedir. Buradan yola ç karak; kendi bafl na ba ms z hareket yetene i olmakla birlikte kongre ve etkinlik sektörüne turizm endüstrisinin bir parças olarak bak labilir. flletme Fakültesi, Konaklama flletmecili i Bölümü ö rencileri için haz rlanan bu kitap ö rencilere bir bütün olarak kongre ve etkinlik sektörünün iflleyiflini ö retmek amac n tafl maktad r. Daha önceki kitaplardan farkl olarak içerik; kongre, fuar ve özel etkinlik boyutlar ayr flt r larak haz rlanm flt r. Bir di er farkl l k ise otel iflletmelerinde toplant hizmetleri boyutunun ayr bir ünitede ele al nm fl olmas d r. Kongre ve etkinlik sektörü siz ö renciler için yeni bir f rsat ve kariyer alan d r. T pk temizlik sektörünün geçmifl y llarda konaklama sektöründen iflgören ihtiyac n karfl lamas gibi bugünde kongre ve etkinlik sektörü iflgören ihtiyac n turizmin çeflitli sektörlerinden çekmektedir. Kendinizi iyi yetifltirdi iniz takdirde, geliflmekte olan bu sektörün kap lar eminim sizlere de aç lacakt r. Kitab n genç yazarlar n n kitab n ad na yak fl r bir dinamizmle çal flt n belirtmek istiyorum. Bu vesileyle hepsine bilimsel dikkat ve titizlikleri için teflekkür ediyorum. Editör Doç.Dr. Murat EMEKS Z

8 1KONGRE VE ETK NL K YÖNET M Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; Etkinlik kavram n ve özelliklerini tan mlayabilecek, Etkinlik türleri ve etkilerini aç klayabilecek, Toplant kavram n tart flabilecek, Toplant sektörünün yap s n aç klayabileceksiniz. Anahtar Kavramlar Etkinlikler Ekonomik Etkiler Toplant Etkinlik Türleri Sosyal ve Çevresel Etkiler Toplant Sektörü çindekiler Kongre ve Etkinlik Yönetimi Kongre ve Etkinlik Yönetimine Girifl G R fi ETK NL K SEKTÖRÜ ETK NL K KAVRAMI VE ÖZELL KLER ETK NL K TÜRLER ETK NL KLER N ETK LER TOPLANTI KAVRAMLARI, TANIMLAR VE UYGULAMADAK YER TOPLANTILARIN TAR H TOPLANTI SEKTÖRÜNÜN YAPISI

9 Kongre ve Etkinlik Yönetimine Girifl G R fi nsanlar tarih boyunca bar flç l anlamda bir araya gelmeye yönelten çeflitli nedenler bulunmaktad r. Bilginin paylafl lmas, yeni bilgiler ö renme ortak karar alma iste i, üretilen mal ve hizmetlerin tan t lmas ve pazarlanmas, coflkunun, sevincin ve onurun paylafl lmas, e lence bu nedenler aras nda gösterilebilir. Bu amaçlara ulaflabilmek için düzenlenen toplant, fuar, festival, spor karfl laflmalar gibi etkinlikler özel bir turizm hareketi oluflturmaktad r. Bir araya gelme olay ayn zamanda birçok de iflkeni içinde bar nd rmakta ve duruma göre boyutlar büyüyüp küçülebilmektedir. Do al olarak bu kadar çok de iflkeni içinde bar nd ran bir olguyu ö renebilmenin ilk ad m, konuyla ilgili kavramlar çözümlemek ve yaflam içindeki karfl l klar n bulmakt r. Bu nedenle bu bölümde öncelikle toplant ve etkinlik kavram ve türleri aç klanm flt r. ETK NL K SEKTÖRÜ 1950 li ve 60 l y llar günümüzdeki etkinlik kavram n n flekillendi i dönemlerdir. Bu dönemlerde özellikle yerel ve ulusal yönetimler taraf ndan organize edilen festivaller gibi kültürel etkinlikler ön plana ç km fl, 1970 li ve 80 li y llarda ise bu tür etkinlikler özel sektör ve kamu taraf ndan organize edilmeye bafllanm flt r. Günümüzde ise bu etkinliklere ek olarak kongre, konferans, fuar ve ticari sergiler gibi ifl amaçl etkinlikler özellikle turizm bölgeleri aras ndaki rekabetin artmas yla önemli bir sektör hâline gelmifltir. Etkinlikler temelde bir bofl zaman aktivitesi olarak tan mlanmaktad r. Yeterli bofl zamana sahip bireyler e lenmek, rahatlamak; arkadafllar, akrabalar ve di er insanlarla bir arada olabilmek için çeflitli etkinliklere kat lmaktad r. Eski Ça lardan bu yana insanlar bofl zamanlar n de erlendirmek amac yla bayramlar, tar msal toplumlar n ürün ekimi ve hasat kutlamalar gibi çeflitli formlarda etkinlikler düzenlemifllerdir. Ancak günümüzde yaflanan çeflitli geliflmeler bireylerin bofl zamanlar süresince etkinliklere kat lmalar nda art fla neden olmufltur. Bu geliflmelerden ilki, teknolojinin geliflmesiyle bireylerin yaflamlar nda etkinlikler gibi daha fazla temas içeren deneyimler aramas d r. Di er bir neden ise hem ifl hem de bofl zamanda yaflanan de iflimlerdir. Günümüzde yaflamakta oldu umuz dünya ileri teknoloji ve yüksek düzeyde temas dünyas olarak tan mlanmakta ve hem geliflen hem de geliflmekte olan ülkelerde bireyler sanal bir dünyada, sanal bir gerçeklik içinde yaflamakta ve bu bireyler bireyleraras etkileflim arac l yla insani de er-

10 4 Kongre ve Etkinlik Yönetimi lerini korumak için etkinliklere daha fazla kat lmaktad rlar. Bireylerin etkinliklere kat l mlar n n ard nda yatan bir di er neden ise bofl zaman kavram nda yaflanan de iflimdir. Tarihsel aç dan bofl zaman iflin yoklu u, ifl d fl zaman olarak tan mlansa da günümüzde bireyler çok daha fazla ve daha yo un çal flmaktad rlar. Bu de iflime ait en büyük kan t ise bireylerin tatil sürelerini k sa tutmalar d r. Geçmifl y llarda, y ll k tatillerde yap lan iki haftal k büyük turlar art k yerini daha k sa süreli tatillere ve bofl zaman etkinliklerine b rakm flt r ve insanlar bu k sa süreli tatillere daha s k ç kmaya bafllam flt r. Tatil sürelerinin k salmas yla birlikte bireyler bofl zamanlar n daha kolay ulafl labilir, daha güvenli, sosyal ve bireysel aç dan kendileri için daha de erli gördükleri etkinliklere kat lmaya bafllam fllard r (Goldblatt, 2000). Daha büyük ölçekte ve çok say da etkinlik talebinin ortaya ç kmas ndaki bir di er neden ise ülke ekonomilerinde özellikle de bofl zaman ve rekreasyon sektöründe yaflanan büyüme ile birlikte etkinliklerin ekonomilere ve düzenlendi i flehirlere sa lad faydalard r. Etkinlikler öncelikle flehirler için güçlü bir turizm talebi yarat c s hâline gelerek, turizm, seyahat, bofl zaman ve konaklama endüstrilerine dikkat çekici bir katk sa lamaktad r. Olimpiyatlar, Grand Prix ler gibi büyük ölçekli spor etkinlikleri modern zamanlarda popüler olmas na ra men kongreler, konferanslar, fuar ve sergiler gibi ifl amaçl toplant etkinliklerinin y l boyunca düzenlenen etkinlik say s bak m ndan dünyada en s k ve en fazla düzenlenen etkinlikler oldu u görülmektedir. Uluslararas Toplant ve Kongreler Birli i (International Congress and Convention Association-ICCA) taraf ndan haz rlanan rapora göre, 2008 y l nda dünyada yaklafl k 7 bin 475 adet uluslararas toplant organize edilmifltir. ICCA kriterlerine uygun bu toplant lara yaklafl k 4 milyon 897 bin delege kat l rken kat l mc lar n yapm fl olduklar harcama ise kongre kay t ücreti hariç 12 milyar dolar civar nda gerçekleflmifltir. Bu ekonomik getirisi nedeniyle bu pazardan pay almak isteyen ülkeler ve flehirler yo un bir rekabet içindedirler. Tablo 1.1 Ülkelere Göre Toplant Say lar Toplant Say s na Göre 10 Ülke ve Türkiye S ra Ülke Toplant Say s De iflim %1999/ ABD ,2 2 Almanya ,7 3 spanya ,9 4 Fransa ,1 5 ngiltere ,3 6 talya Brezilya ,5 8 Japonya ,4 9 Kanada ,0 10 Hollanda ,4 28 Türkiye ,0

11 1. Ünite - Kongre ve Etkinlik Yönetimine Girifl 5 Günümüzde etkinliklere kat l m düzeyinde yaflanan art fl n nedenleri SIRA sizce S ZDE neler olabilir? ETK NL K KAVRAMI VE ÖZELL KLER Etkinlik kavram ngilizce event kelimesinin karfl l olarak kullan lmaktad r. Kavram olay ve daha çok etkinlik olarak günümüz Türkçe sinde kabul görmektedir. Etkinlik kavram, özel bir durumu kutlamak ya da çeflitli sosyal, S ORU kültürel, ekonomik hedef ve amaçlara ulaflmak için planlanm fl spesifik ritüeller, gösteriler ve kutlamalar olarak tan mlanmaktad r. Etkinlikler ulusal günleri ve kutlamalar, çeflitli D KKAT kültürel performanslar, önemli spor etkinliklerini, kurumsal etkinlikleri, ürün tan - t m ve tutundurma amaçl düzenlenen etkinlikleri de kapsamaktad r. Etkinlik kavram hem etkinlik organizatörleri hem de etkinlik müflterileri ya SIRA da S ZDE kat l mc lar aç - s ndan da tan mlanabilmektedir. Organizatörler aç s ndan etkinlikler, organizasyon komitesi veya sponsorlar n normal program ve aktiviteleri d fl nda bir kez ya da nadiren düzenlenen etkinlikler olarak tan mlanmaktad r. Ziyaretçiler veya kat l mc lar aç s ndan ise, bireylerin günlük aktivite tercihlerinin d fl ndaki deneyim f rsatlar olarak tan mlanmaktad r. Etkinliklerin temel özellikleri K flu T flekilde A P s ralanmaktad r (Getz, 1991: 45-46; Jago ve Shaw, 1998: 29): S n rl bir süre içerisinde gerçekleflmektedir. Bir ülke veya flehirde sadece bir kez ya da nadiren düzenlenmektedir. TELEV ZYON Ziyaretçilere veya kat l mc lara s ra d fl deneyimler sunmaktad r. Halka aç k kutlamalard r. Belirli bir temay kutlamak veya sergilemek amaçl d r. Ço u zaman kendilerine ait sabit bir yap lar (bina, tesis vb.) NTERNET bulunmamaktad r. Etkinlik programlar ayr ayr birçok aktiviteden oluflmaktad r. Tüm aktiviteler ayn turistik bölgede düzenlenmektedir. Bireyler bofl zamanlar nda etkinliklere genel olarak dört temel amaçla kat lmaktad r (Getz ve Cheyne, 1997:154): Eflsiz deneyimler yaflamak, Sosyalleflmek, farkl insanlarla tan flmak, Yeni bilgiler ö renmek, Çeflitli sosyal ve seyahat deneyimleri ile birlefltirilmesi. Etkinlik kavram n n tan m ndan hareketle, etkinliklerin temel özelliklerini rutin olmama ve eflsiz olma fleklinde ortaya koymak mümkündür. Ancak bu özellikler d fl nda etkinli in türüne ve gerektirdi i hizmetlere ba l olarak baz özelliklerin grupland r lmas gerekir. Etkinliklerin temel özellikleri aras nda eflsizlik, soyut olma, emek-yo un olma, dayan ks zl k, sadece kâr amac güdülmemesi, çeflitli paydafllara sahip olmas say labilir (Argan, 2009; Getz, 1997). Bu özelliklerin her biri flu flekilde özetlenebilir: 1 SORU D KKAT AMAÇLARIMIZ Ziyaretçiler veya AMAÇLARIMIZ kat l mc lar aç s ndan etkinlikler, günlük yaflam n ve günlük aktivite K T A P tercihlerinin d fl ndaki deneyim f rsatlar n ifade etmektedir. TELEV ZYON NTERNET Etkinlik kavram n n tan mlanmas nda öne ç kan ögeler nelerdir? Eflsizlik: Etkinliklerin temel özelli i benzersiz, eflsiz olufludur. Her bir etkinlik birbirinden farkl d r. Ayn tür etkinlik farkl zamanlarda tekrarlanabilir ancak kat - l mc lar, etkinli in yap ld ortam, seyirciler ve di er de iflkenler etkinli i eflsiz k - lar. Örne in, Olimpiyat Oyunlar uzun zamandan beri dört y lda SORU bir yap lmaktad r ve günümüze kadar birçok kez tekrarlanm flt r. Ancak her biri eflsizdir çünkü her birine farkl atlet, farkl organizasyon ve farkl seyirciler kat lm flt r. D KKAT 2 SORU D KKAT AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ

12 6 Kongre ve Etkinlik Yönetimi Etkinlikler kendine has özellikler tafl r. Bunlar; eflsizlik, soyutluk, depolanamazl k, önceden denetlenememe, sadece kâr amac gütmeme, standardize edilememe, emek-yo un olma ve çeflitli paydafllara sahip olmad r. Soyutluk: Etkinli e kat lan bireylerin deneyimleri ve yorumlar birbirinden farkl l k gösterir. Etkinli e kat lan bir tüketici etkinli e kat larak sanat bir fley elde edemez ancak eflsiz deneyimler ve hat ralar elde eder. Depolanamama: Etkinliklerde sat lamayan etkinlik biletleri, etkinlik nedeniyle kullan lmam fl koltuklar ya da odalar sabit maliyetlerin artmas anlam na gelmektedir. Çünkü sat lamayan bütün bu unsurlar mallar gibi bir sonraki etkinlikte sat lmak üzere depolan p, saklanamazlar. Örne in, günü geçmifl bir Formula 1 yar fl n n biletlerinin sat lmas düflünülemez. Çünkü o yar fl için, o koltu un bileti yar fl gününden sonra bir de er ifade etmeyecektir. Önceden denetlenememe: Etkinli in kendisi ve etkinlik kapsam ndaki seyahat, konaklama ve aktivite deneyimleri her zaman farkl l k gösterir. Etkinli e kat - lacak kifliler, kat lacaklar etkinlikleri ve etkinli in düzenlendi i ülke ya da flehirleri daha önceden bilmek isterler fakat etkinli in nas l gerçekleflece i konusunda bir fikir sahibi olamazlar. Sadece kâr amac gütmemek: Etkinliklerin baflar faktörleri, çeflitli flekillerde de erlendirilmektedir. Ekonomik talep ya da gelir, etkinliklerin baflar s nda ana unsur de ildir. Etkinlikler, gerçeklefltirildikleri bölge halk n n bofl zamanlar n de- erlendirebilecekleri sosyal f rsatlar olarak da görülmektedir. Bu nedenle ilgili bölgede ço unlukla kâr amac gütmeyen kurumlarca gerçeklefltirilmektedir. Standardize edilemez: Etkinlikler de di er turizm ürünleri gibi ayn anda üretilip tüketildi i için, o hizmeti sunan kifli veya kurum hizmetin bir parças konumuna geçer ve hizmetler çeflitli flekillerde ortaya ç kar. Örne in, Güney Kore ve Japonya da yap lan FIFA 2002 Dünya Futbol fiampiyonas n izlemek için seyahat acenteleri taraf ndan turlar düzenlenmifltir. Ancak acenteler bu turlar farkl paketler hâlinde tüketicilerine sunmufl ve böylece bir farkl laflma yaratm fllard r. Bu da etkinliklerin kolayca standardize edilemeyece ini göstermektedir. Ayn zamanda etkinli in gerçekleflmesi de bir önceki y llarla benzerlik göstermez. Bu durumu spor etkinlikleri için düflündü ümüzde, hangi sporcunun ya da tak m n yar fl kazanaca net olarak söylenemez. Örne in, Formula 1 de sürücüler kategorisinde, 2000 den beri Ferrari tak m ndan, Michael Schumacher flampiyon olmaktayd. Ancak, hiçbir sezon öncesi Schumacher in flampiyon olaca garanti edilmiyordu. Nitekim 2005 te Renault tak m ndan Fernando Alonso beklenenlerin aksine, büyük bir sürprizle Schumacher i geçerek 2005 Formula 1 flampiyonu olmufltur (Argan ve Kat rc, 2002). Emek-yo undur: Etkinlikler büyük ölçüde emek-yo undur. Etkinli in organize edilmesinde ve sahnelenmesinde temel unsur insan d r ve bu faaliyetlerin çeflitli teknolojiler kullan larak yerine getirilmesi mümkün de ildir. Çeflitli paydafllar: Etkinlikler, yerel yönetimler, özel sektör, sponsorlar ve kat l mc lar gibi farkl paydafllar taraf ndan organize edilirler. ETK NL K TÜRLER Etkinlik türlerine bak ld nda farkl s n fland rmalar n yap ld görülmektedir. Etkinlikler öncelikle ölçeklerine ve büyüklüklerine göre daha sonra da temalar na göre s n fland r lmaktad r. Ancak önce etkinlikler için ola an ve özel etkinlikler olarak bir ay r m yap lmas gerekmektedir. Bu ba lamda alan yaz nda her bir etkinlik türü ile ilgili hiyerarflik bir çerçeve gelifltirilmifl ve etkinliklerin temel özellikleri belirlenmifltir. Bu çerçevede araflt rmac lar, alan yaz n temel alarak etkinlikler için fiekil 1.1 deki yap y önermifllerdir (Jago ve Shaw, 1998: 25). fiekil 1.1. de görüldü ü üzere etkinlikler, temel olarak iki kategori içerir. Bunlar rutin veya ola an

13 SORU 1. Ünite - Kongre ve Etkinlik Yönetimine Girifl SORU D KKAT D KKAT etkinlikler ve özel etkinliklerdir. Özel etkinlikler; minör ve majör olmak üzere ikiye ayr l r. Kat l mc say s n n nispeten az oldu u ve k rsal/kültürel turistimqk bölgelerde gerçekleflen etkinliklere minör; kat l mc say s n n yüksek ve genellikle bü- yük kentlerde veya ülke çap nda gerçeklefltirilen, turistik amaçl festival kategorilerini de içeren etkinliklere majör etkinlikler ad verilmektedir. AMAÇLARIMIZ Majör etkinlikler; hallmark etkinlikler ve mega etkinlikler olmak üzere iki kategori içerir. AMAÇLARIMIZ 7 Metin Argan n, E lence Pazarlamas (Ankara: Detay Yay nc l k, 2007) K adl T Akitab ndaki P Etkinlik ( ) bölümünde etkinlik kavram ve etkinliklerin s n fland r lmas konusuyla ilgili detayl bilgiler bulabilirsiniz. TELEV ZYON Ola an Etkinlikler Özel NTERNET K T A P TELEV ZYON fiekil 1.1 Etkinliklerin S n fland r lmas NTERNET Kaynak: Masterman, 2004: 16. Minör Majör Hallmark Mega Özel Etkinlikler; bir ülke ya da flehirde nadiren veya sadece bir kez gerçekleflen temal etkinliklerin tan mlanmas nda kullan l r. Kat l mc lar veya ziyaretçiler için özel etkinlikler, günlük deneyimlerin ötesinde veya normal tercihlerin d fl nda sosyal, kültürel ve bofl zaman deneyimleri için sunulmufl bir f rsatt r (Getz, SORU 1997: 4). Özel etkinlikler, etkinlik kat l mc lar için s ra d fl bir deneyim ifade etmesi D KKAT nedeniyle ola- an etkinliklerden ayr lmaktad r. SORU D KKAT Hallmark Etkinlikler; s n rl bir süreç içerisinde gerçekleflen, bir flehirde düzenli olarak tekrarlanan, farkl temalara odaklanan, genifl kalabal klar n kat ld, destinasyonla birlikte an lan ulusal ve uluslararas ölçekli etkinliklerdir AMAÇLARIMIZ (Ritchie, AMAÇLARIMIZ 1984: 2). Mega Etkinlikler; turizm ve ekonomik etkileri aç s ndan bak ld nda mega etkinlikler, olimpiyatlar gibi, k sa dönemde ve genelde bir kezk gerçekleflen, T A P düzenlendikleri yerde önemli altyap yat r mlar ve harcamalar gerektiren, yüksek med- K T A P ya ilgisi ve turist harcamalar n n gerçekleflti i, genel olarak uluslararas ölçekte gerçekleflen üst düzey etkinliklerdir (Hiller, 2000: 439). Mega etkinliklerin TELEV ZYONözellikleri TELEV ZYON afla daki gibi s ralanmaktad r (Jago ve Shaw, 1998: 28): Genifl kalabal k kitlelerini çekmektedirler, Maliyetler oldukça yüksektir, NTERNET NTERNET Genifl ölçekte gerçekleflmektedir, Festival ve di er etkinliklerle iç içedirler ve bu etkinliklerle birlikte gerçekleflmektedirler,

14 8 Kongre ve Etkinlik Yönetimi fiekil 1.2 Temalar na Göre Etkinlik Türleri SORU Kaynak: Getz, 1997: 7. D KKAT K T A P TELEV ZYON NTERNET 3 Ulusal veya uluslararas düzeyde organize edilmektedirler, Konaklama ve yiyecek içecek gibi iliflkili hizmetlere talep yaratmaktad rlar, Gerçekleflti i bölgeye veya ülkeye büyük ölçüde prestij ve sayg nl k kazand rmaktad rlar, Bölgeye büyük yat r mlar çekebilmektedirler, Etkinlikler sonras gerçekleflti i bölgeye kal c hizmet ve yap lar b rakmaktad rlar, Kentsel yenilenmeyi sa lamaktad rlar. Bazen gösteri sanatlar yla desteklenen spor etkinlikleri, mega etkinliklerin ilgi oda d r. Buna örnek olarak olimpiyat oyunlar gösterilebilir. Bu tür etkinliklerin düzenlenmesinde yerel ve ulusal yönetimler ile özel sektör çeflitli destekler sa lamaktad rlar (Burns, Hatch ve Mules, 1986: 11). Bu destekler, etkinli in düzenlenmesi karar n n verilmesini, altyap n n gelifltirilmesi, etkinliklerin finansman n ve sponsorluk sa lanmas n içermektedir. Mega etkinlikler en büyük kâr getiren etkinlik kategorisi oldu undan ve ev sahibi flehrin imaj üzerinde önemli etkiler yaratt ndan turizmin etkilerinin en fazla araflt r ld etkinlik kategorisidir (Law, 2002: 141). Bu tür etkinliklerin baflar s n n ölçülmesinde, bölge içindeki turizm hacmi, ziyaretçi say s, altyap, organizasyonel geliflim, medyan n ilgisi gibi kriterler dikkate al nmaktad r. Yukar da aç kland gibi etkinlikler temalar na göre de farkl bir s n fland rmaya tabi tutulmaktad r. Bu kapsamda etkinlikler kültürel ve dinsel etkinlikler, toplumsal kutlamalar veya festivaller, sanat ve e lence etkinlikleri, spor etkinlikleri, ifl amaçl etkinlikler, e itim amaçl ve bilimsel toplant lar, rekreasyon etkinlikleri ve politik etkinlikler olarak s n fland r lmaktad r (Getz, 1997: 6-7). Hallmark etkinlikler ve mega etkinlikler aras ndaki temel farklar nelerdir? KÜLTÜREL KUTLAMALAR Festivaller SORU Karnavallar Dinsel Etkinlikler Törenler Tarihi Törenler D KKATve Merasimler SANAT/E LENCE Konserler Di er Gösteriler Sergiler AMAÇLARIMIZ Ödül Törenleri AMAÇLARIMIZ fi AMAÇLI/T CAR Fuarlar Ticari Gösteriler K T A P Sergiler Toplant ve Konferanslar TELEV ZYON Spor Etkinlikleri SPOR ETK NL KLER Profesyonel Amatör E T MSEL VE B L MSEL Seminerler, Workshop Kongreler REKREASYONEL E lence amaçl oyunlar ve spor etkinlikleri E lence Etkinlikleri POL T K Resmî Törenler VIP Ziyaretler ÖZEL OLAYLAR Bireysel Kutlamalar Y ldönümleri Aile Tatilleri Partiler, Galalar Dinletiler Spor etkinlikleri, karmafl k içeri i nedeniyle yarat c l k isteyen rekreasyonel aktivitelerdir. Ayr ca NTERNET spor etkinlikleri önceden belirlenen programa uygun bir flekilde gerçeklefltirilen e lendirici nitelikte, turistik etkilerin sa land ve etkinli in ger-

15 1. Ünite - Kongre ve Etkinlik Yönetimine Girifl 9 çekleflti i flehir ya da bölge için ciddi sosyal ve ekonomik önemi olan etkinliklerdir (Bjelac ve Radovanovic, 2003: 260). Spor etkinlikleri teriminin alt nda farkl spor karfl laflmalar ortaya ç kmaktad r. Bunlar tak m veya oyuncular aras nda çeflitli karfl laflmalarla bir birincinin seçildi i turnuvalar, bir lig içinde karfl laflmalar sonucunda kazanan tak m n veya oyuncunun seçildi i flampiyonalar, bir spor dal nda üst düzey karfl laflmalar içeren Grand Prix ler, dört y lda bir düzenlenen ve bünyesinde farkl spor dallar nda karfl laflmalar n yap ld Olimpiyat Oyunlar d r (Getz, 1997: 10). Spor etkinlikleri, FIFA Dünya Kupas, Olimpiyat Oyunlar ve Grand Prix ler gibi büyük ölçekli etkinliklerin yan s ra, turist çekme potansiyeline sahip her türlü orta ve küçük ölçekli spor etkinliklerini de kapsar (Argan, 2004: 164). E er spor karfl laflmalar bir veya birkaç bölgede ve turistik ürün bütünün karakteristik faaliyetlerinin efllik etti i bir sistem içinde yönetilirse turizm amaçl spor etkinlikleri yarat l r. Spor etkinlikleri, izleyici ve kat l mc sporcular n birbirinden kesin olarak ayr ld sunumsal kutlamalar olarak adland r labilece i gibi, belirli bir ölçüde amatör sporcular n hem oynay p hem de genifl bir izleyici kitlesini oluflturdu u kat l mc kutlamalar olarak da adland r labilir ve buna rekreatif spor etkinlikleri ad verilmektedir. Çeflitli spor etkinlikleri, turizm ürünlerinin bir formudur. Olimpiyat Oyunlar gibi baz mega etkinlikler, ekonomik ürünlerin sergilendi i fuarlar ve uluslararas sergiler, festivaller ve gösteriler gibi, kendi içinde, hem seyircilerin hem de sporcular n kat laca potansiyel turistleri çekebilecek bir turizm çekicili idir. Bu gibi etkinlikler, etkinli in yap ld yerdeki do al ve fiziksel çekiciliklerle ba lant l olarak organize edilen turistik programlara efllik eder. Spor etkinlikleri, ziyaretçilerin tatminine yard mc olmak, ev sahibi toplumda kal fl sürelerini uzatmak ve ekonomik aktivitelere teflvik etmek amac yla turistik yerlerde ikincil çekicilikler olarak kullan labilece i gibi, büyük ölçekli spor etkinlikleri bütün bu faydalar kendi bafl na da sa layabilir (Turco, Riley ve Swart, 2002: 3). Spor etkinlikleri düzenlendikleri bölgelere sa lad ekonomik faydalar nedeniyle etkinlik organizatörleri taraf ndan en çok tercih edilen etkinlik türüdür. Spor etkinlikleri ekonomik katk n n yan s ra flehir veya ülkenin imaj n n güçlenmesine, de ifltirilmesine katk sa lar ve ev sahibi flehir/ülkede yaflayan topluma moral kazand r r. Toplumsal de iflme, toplumla bütünleflme ve gönüllük duygusu spor etkinliklerinin ekonomi d fl yararlar aras nda say labilir. Spor etkinliklerine, sporla çok fazla ilgisi ve bilgisi olmayan çeflitli sosyal s n flardan ve gruplardan kifliler de kat l r. Ço u spor etkinlikleri izleyici temellidir ve turizm faydas temel olarak, spor etkinliklerini izlemek için seyahat eden kat l mc lardan sa lan r (Getz, 2003). Festivaller Di er etkinlik türleriyle karfl laflt r ld nda, festivaller genellikle çok çeflitli nedenlerle gerçekleflen kutlamalar olarak görülmektedir. Toplum için festivaller, y lda bir kez ya da y lda iki kez gibi belirli zamanlarda düzenlenen, topluluk kat l m n n önemli rol oynad tematik kutlama özellikleri tafl maktad r (Falassi, 1987). Bu nedenle etkinlik süresince ziyaretçiler, turist olarak ya da yerli halk olarak festival deneyimine kat lmaktad r. Festivaller turizm çekicili i olarak görülmekle birlikte, sosyal amaçl toplumsal kutlamalar olarak da görülmektedir. Festivaller, hem bireysel ve toplumsal kimli in bir parças hem de toplum, kültürel çevre ve toplumdaki bireyler aras nda ba lar güçlendirme sürecidir (Goldblatt, 1997). Bu tan ma göre gerçeklefltirilen festivaller kültürel kimli in korunmas na da yard mc olmaktad r.

16 10 Kongre ve Etkinlik Yönetimi SORU D KKAT Festivallerin genel özelliklerine bak ld nda afla da s ralanan unsurlar n öne ç kt görülmektedir (Falassi, 1987: 3-4): Kutsal veya kültürel, özel gelenek/göreneklerle belirginleflmifl kutlamalar, Belirli bir insan, tarihî bir olay veya önemli bir ürünün hasat yla ilgili y ll k kutlamalar, Genellikle tek bir sanatç veya sanat dal na adanm fl bir dizi güzel sanatlar çal flmas n n yap lmas n içeren kültürel etkinlikler, Fuar ve panay rlar, Herkese aç k flenlik, ziyafet ve e lenceler. Festivallerin belirgin bir özelli i de kamusal olmalar d r, bu nedenle festivaller toplum için toplum taraf ndan yap l r. Festivallerin, gerçekleflti i topluma ait bir kökeni, kayna ve halk n sahipli i yoksa baflar s zl kla karfl karfl ya kalma riski vard r (Getz ve Wendy Frisby, 1990). Festivaller, ayr ca ülkelerin, ulusal, kültürel çevre ve toplumdaki insanlar aras ndaki iliflkileri yaratan süreçler ve kapsamlar olarak da tan mlanabilir. Bu çerçevede festival tan m di er etkinlik tan mlar ile karfl laflt r ld nda, yerel halk üzerine, halk kapsayan bir etkinlik oldu u görülmektedir. Asl nda birçok festival genellikle toplumun sosyal normlar n n ve de erlerinin bir ifadesi olarak görülen küçük toplumsal etkinlikler olarak ortaya ç km flt r (Chacko ve Schaffer, 1993). Genel anlamda tipik festivallerin bir toplum taraf ndan sahiplenildi i gözlenmektedir. Çünkü festivaller gönüllü bir ifl gücü, hizmet veya en az ndan park veya sokak gibi bir alan kullanmakta ve bu etkinliklere yerel yönetimler veya sivil organizasyonlar sponsor olmaktad r. Sonuç olarak, bir festival halk temal kutlamalar olarak gerçekleflen özel bir etkinlik olarak tan mlanabilir ve bu söylemdeki odak noktas toplumsal temelli veya toplum taraf ndan sahiplenilmifl olmas d r. Çeflitli toplumlarda festivallerin düzenlenme nedenleri flu flekilde s ralanmaktad r (Weaver ve Robinson, 1989: 7): Toplumun heyecan n ve gururunu artt rmak, Toplumun neden eflsiz ve özel oldu unu göstermek, Toplumun imaj n gelifltirmek, Toplumun kültürel becerilerini ve yeteneklerini keflfetmeleri ve gelifltirmeleri için f rsat sa lamak, Bölge halk n n tiyatro, müzik, sanat ve de er yarat c alanlarda yeni faaliyetlerle u raflmas için f rsatlar sa lamak, Özel projeler için gelir sa lamak, SORU Bir insan, tarihî ya da önemli bir olay onurland rmak. Festivalleri di er D KKAT etkinlik türlerinden ay ran en önemli unsur, toplum için toplum taraf ndan düzenlenen etkinlikler olmas d r. fl Amaçl Toplant Etkinlikleri Etkinlik sektörünün bir alt kümesi de ifl amaçl etkinliklerdir. fl amaçl etkinlik- fl amaçl etkinlikler, kat l mc lar n yeni bilgiler AMAÇLARIMIZ ler, genellikle ticari yararlar sa lamak nedeniyle ifl amaçl, bilgilenmek ve bilgilendirilmek amac yla düzenlenen etkinliklerdir. fl amaçl etkinlikler içerisinde yer edinmek için kat ld ticari AMAÇLARIMIZ etkinliklerdir. alan etkinlik türleriyle ilgili çok farkl s n fland rmalar bulunmaktad r ancak ünitenin ilerleyen K bölümlerinde T A P bu etkinlikler detayl olarak aç kland ndan burada ele K T A P al nmamaktad r. TELEV ZYON TELEV ZYON NTERNET NTERNET

17 1. Ünite - Kongre ve Etkinlik Yönetimine Girifl 11 E itim Amaçl ve Bilimsel Etkinlikler E itimsel ve bilimsel etkinlikler, bilimsel kongre ve konferanslar, seminerleri, panelleri, forumlar ve atölye çal flmalar n içerir. Bu etkinliklerde temel amaç ö renme ve bilgi al flveriflidir (Getz, 1997: 9). Sanatsal ve Kültürel Etkinlikler Sanatsal ve kültürel etkinlikler, karnavallar, dinî anlam tafl yan etkinlikleri, birçok merasim ve tören geçiflini, tarihsel anma törenlerini, sergileri, konserleri ve bienalleri içermektedir. Turizm ile sanat aras ndaki iliflki son y llarda önemli bir araflt rma konusudur (Gilbert ve Lizotte, 1998). Özellikle sanat pazar n n büyüme potansiyelinden dolay, sanat ve kültür bir turizm fenomeni hâline gelmifltir. Geliflen kültürel endüstri ve ekonomik koflullar, sanatsal etkinliklere olan ilginin artmas sanat ve turizm aras ndaki iliflkinin oluflmas n sa lamaktad r. Baz sanatsal ve kültürel etkinlikler ilk olarak, uluslararas anlamda bir imaj ve önem kazanmak ve zamanla di er bölgelere ya da ülkelere aktar lmak amac yla oluflturulmufllard r. Amerika Birleflik Devletleri nde yap lan bir araflt rmaya göre sanatsal ve kültürel etkinliklere kat lanlar n iyi e itimli, yafl aras yafll nüfus ve yüksek gelir grubundan ziyaretçiler oldu unu görülmektedir. Araflt rma kat l mc lar n %51,3 nün y ll k gelirlerinin $ n üzerinde oldu u ve en az bir lisans program n bitirdiklerini göstermektedir (Hughes, 2000). Yüksek ziyaretçi profiline sahip olmalar na ve bütün etkinlik türleri içerisinde en yayg n etkinlikler olmas na ra men sanatsal ve kültürel etkinlikler, ekonomik etkilerinin küçük olmas nedeniye etkinlik organizatörlerinin ifl hacminde oldukça az bir yere sahiptir. Politik Etkinlikler Politik etkinlikler, etkinlik turizminin içindeki en küçük kategori olmalar na ra men yine de büyük etkiler yarat rlar. Politik etkinlikler, Davos ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu (World Economic Forum-WEF), Uluslararas Para Fonu (International Monetary Fund-IMF) toplant lar gibi ekonomik oldu u kadar politik içerikleriyle büyük bir medya ve izleyici ilgisi çeken, önemli politik insanlarla birlikte yap lan faaliyetleri içerir (Getz, 1997). ETK NL KLER N ETK LER Etkinliklerin düzenlendikleri ülke ve flehirlerde turizm hareketleri aç s ndan, ekonomik, sosyal, çevresel, teknolojik aç dan olumlu ve olumsuz etkileri bulunmaktad r. Etkinlik yöneticileri bu etkileri tan mlamak için çeflitli çal flmalar yapmakta ve etkinli in tüm paydafllar için en iyi dengeyi sa layacak flekilde etkinlikleri yönetmeye çal flmaktad r. Bunun baflar labilmesi için tüm öngörülebilir olumlu etkilerin gelifltirilmesi ve ço alt lmas, olumsuz etkilerin de azalt lmas gerekmektedir. Sonuç olarak etkinli in baflar s olumlu etkileri gerçeklefltirmeye çal flmakla mümkün olacakt r (Argan, 2009). Afla da etkinliklerin düzenlendikleri bölgelerin turizm hareketleri üzerindeki etkileriyle birlikte ekonomik, sosyal, çevresel ve teknolojik etkileri detayl olarak aç klanmaktad r. Etkinlikler düzenlendikleri bölgeler üzerinde ekonomik, sosyal, çevresel ve teknolojik etkilere neden olmaktad r. Etkinliklerin Düzenlendikleri Bölge Turizmi Üzerindeki Etkileri Etkinlik turizmi, düzenlendikleri yerde bulunan do al ve fiziksel turizm kaynaklar n canland r c, imaj oluflturucu ve bir turizm çekicili i olarak sistematik planlan-

18 12 Kongre ve Etkinlik Yönetimi mas, gelifltirilmesi ve pazarlanmas olarak da tan mlanabilmektedir (Getz ve Wicks, 1997: 16). Etkinlikler düzenlendikleri yere ya da bölgeye turist çekmelerinin yan s ra, toplumsal kimli in korunmas na ve geliflmesine de yard mc olmaktad rlar (Derrett, 2004: 39). Her toplum ya da kurum bu etkinlikleri, turizm alan nda etkili bir flekilde kullanabilmektedir. Ayr ca birçok topluluk ve kurum, ekonomik, kültürel ve çevresel alanlarda bütünleflmeyi sa lad klar için bu etkinliklerle ilgilenmektedir. Etkinlikler tüm turizm endüstrisinin en h zl büyüyen bölümlerinden biri hâline gelmesi nedeniyle turizm bölgelerinin gelifltirilmesinde, pazarlanmas nda ve markalanmas nda en önemli unsurlardan biridir (Peters ve Pikkemaat, 2005). Bu saptama, etkinliklerin flehirlerin turistik çekiciliklerini artt rmas, medya etkinli ini sa lamas ve gelecekte oluflabilecek ziyaretler için yeni hedeflerin yarat lmas gerçeklerinden hareketle ortaya at lm flt r. Ayr ca, etkinlikler bölge için bir turizm çekicili i yaratmas n n yan s ra, turistleri bölge içinde tutmaya yard mc olmakta ve böylece gelir kayb n önlemektedir (Getz, 1997: 52). Turizm endüstrisinin en önemli sorunlar ndan biri mevsimsel olmas d r. Etkinlikler sezon d fl nda da do al çekicilikleri kullanarak mevsimselli in getirdi i olumsuzluklar azaltmaktad r. Örne in turistik bölgede yo un sezon yaz ise k fl döneminde de k fl spor etkinliklerinden faydalanabilir veya kapal olan faaliyetleri gelifltirilebilir. Ayn zamanda birçok bölge de yerel halk kutlamalar n sezon d fl tarihlerde yapmay tercih etmekte ve böylece ziyaretçiler için daha otantik etkinlikler sunmaktad rlar. Bu strateji baflar l oldu unda da mevsimsellik sorunu ortadan kalkmaktad r. Turizm bölgelerine olan turizm talebi, manipüle edilerek farkl zamanlara oldu- u kadar farkl mekânlara da da t labilir. Uluslararas kitle turistlerinin belli bölgelerde yo unlaflt ülkelerde, özel etkinlikler turizm talebini daha farkl bölgelere yaymaya yard mc olurlar. Örne in, Türkiye ye gelen yabanc turistlerin Antalya, Bodrum gibi belirli bölgelerde yo unlaflt görülmektedir. Etkinlikler sayesinde bu yo unlaflman n, ülke içinde az bilinen turistik bölgelere ve do al turistik çekiciliklere sahip olmayan bölgelere yay lmas sa lanabilir. Sonuç olarak etkinlikler talebin sezonluk ve co rafi olarak da l m n n sa lanmas nda kullan labilir (Getz, 1997: 55). Özetle etkinlikler gerçeklefltirildi i bölgelere çeflitli faydalar sa lamaktad r. Bu faydalar flu flekilde s ralanabilir (McDonnel vd., 1999; Bowdin vd., 2001): Turizm sezonunu uzatmak, Turizmi çeflitlendirmek, Turizm talebinin ülke içindeki farkl bölgeler aras nda eflit da l m n sa lamak, Bölgelere yeni gelir kaynaklar yaratmak, Ülkelerin ve flehirlerin çekicili ini ve fark ndal n artt rmak, Yeni alt yap ve hizmetlerin oluflturulmas ya da mevcut hizmetlerin ve alt yap n n gelifltirilmesi için harekete geçirici bir etken olmak, Medya ilgisini çekmek, Güçlü ve aktif imajlar oluflturarak ve kültürel temalar yaratarak ülkelerin ve flehirlerin konumlanmas na yard mc olmak. Tek bir seyahatin yeterli oldu unu düflünen insanlar, daha s k ve tekrar ziyaretler için teflvik etmek.

19 1. Ünite - Kongre ve Etkinlik Yönetimine Girifl 13 DEST NASYONLARIN PAZARLANMASI Yat r mc lar ve turistleri bölgelere çekmek TUR ZM ÇEK C L Talebi farkl bölgelere ve zamanlara yaymak Ziyaretçi harcamalar n ve kal fl sürelerini artt rmak fiekil 1.3 Etkinliklerin Bölge Turizmi Üzerindeki Etkileri. Kaynak: Getz, 1997: 53. MAJ YARATMAK Ülkeler, flehirler ve di er çekicilikler için pozitif imaj yaratma ve var olan imaj güçlendirmek Olumsuz imaj yok etmek DESTEKLEY C Altyap y gelifltirmek Kentsel yenilenmeyi desteklemek lgili bölgede ticaretin geliflmesine yard mc olmak TEfiV K ED C lgili bölgeye ve di er çekiciliklere ilk ya da tekrar ziyaretleri teflvik etmek Ekonomik Etkileri Ekonomik ve kitlesel bir olgu hâline gelen etkinliklerin ülke ve bölge ekonomileri üzerindeki olumlu etkileri onun ekonomik yönünü daha da ön plana ç karm flt r (Kozak vd., 2001). Di er yandan, sektörün di er hizmet sektörlerini birlefltiren bir özellikte olmas, ayr ca ekonominin di er alt sektörleriyle do rudan ve dolayl ba lant lar n n olmas, önemini daha da artt rmaktad r. Son y llarda çeflitli ülke ve flehirlerde düzenlenen turizm amaçl etkinlikler, düzenlendikleri bölge ekonomisine büyük oranda katk sa lamaktad r. Etkinliklerinin genel olarak ekonomik etkileri üç farkl kaynaktan ortaya ç kmaktad r. Bunlar: Etkinlik nedeniyle gerçekleflen yat r m harcamalar, Etkinli e kat lan ziyaretçiler taraf ndan yap lan harcamalar, Etkinli i gerçeklefltirmesiyle iliflkili olarak organizatörler taraf ndan yap lan harcamalar. Etkinlik nedeniyle gerçekleflen yat r m harcamalar, ilgili bölgedeki fiziksel altyap n n infla edilmesi ve gelifltirilmesi için yap lan harcamalar içerir. Etkinlik harcamalar ise etkinliklerin düzenlenmesiyle ilgili personel gideri, reklam ve promosyon giderleri gibi operasyonel harcamalar içerir (Burns ve Mules, 1968). Yat r m Harcamalar Olimpiyatlar gibi etkinliklerin organize edilmesi etkinli in gerçekleflti i bölgede yeni altyap ve üstyap unsurlar n n infla edilmesini ya da var olan tesislerin yeniden gözden geçirilmesini gerektirmektedir. Özellikle bir bölgede spor etkinliklerinin düzenlenmesi, sporcular için yeni spor tesislerinin infla edilmesini gerektirmektedir. Etkinliklerin bölgesel ve ulusal ekonomiye katk lar sadece gelir ve istihdam etkisi de il, ayn zamanda toplumun ihtiyaç duydu u yeni yat r mlar n oluflumunu destekleyebilmesidir (Faulkner, 2003).

20 14 Kongre ve Etkinlik Yönetimi Etkinliklere ba l olarak gerçekleflen yat r m harcamalar ekonomi içerisinde harcama-gelir ak m na yol açarak, bafllang çtaki ilk yat r m harcamas n aflan bir gelir yarat r. Bir ülkede toplam yat r mlarda meydana gelen her art fl toplam fiili (aktif) talebi de etkileyebilece i için ulusal gelirde art fla neden olur. Etkinliklerin gerektirdi i altyap ya da tesis, otel, motel, restoran gibi üst yap inflaatlar nda kullan lan üretim faktörlerinin yat r ma katk lar ise ancak bu üretim faktörlerinin kendilerine gelir yarat r. Etkinlikler için gerçeklefltirilen yat r mlarda ilk aflamada gelir elde eden unsurlar flunlard r: Turizm plan ve programlama kadrosunda görev alan tüm çal flanlar, Etkinli in gerektirdi i yat r mlar n yap ld bölgelerdeki arazi sahipleri, Yat r mlarda istihdam edilen personel, Demir, çelik, alüminyum, çimento vb. gibi inflaat malzemeleri, tesisat gereçlerinin üretici ve sat c lar, Çeflitli vergi, resim ve harçlar nedeniyle kamu idareleri ve yerel yönetimler. Etkinli in gerektirdi i yat r m harcamalar ndan gelir elde edenler, bu gelirin bir bölümünü tasarruf edip, kalan bölümünü harcarlar ve bu harcamalar nedeniyle yeniden gelir halkalar yarat l r. Bu gelir halkalar birbirini izleyen dönemlerde devam eder, bu durum marjinal tasarruf ve tüketim e ilimlerinin etkisiyle bafllang çtaki yat r m harcamas belirli bir katsay ile çarp lm fl olarak toplam geliri art racakt r ( çöz, 2002). Kat l mc Harcamalar Etkinliklerin yaratt ekonomik sonuçlar makro düzeyde ele al nd nda, bu etkilerin iki temel alanda ülke ve bölge ekonomilerini etkiledi i görülmektedi. Bunlardan birincisi, parasal nitelikli olarak tan mlanan etkilerdir. Bu tip etkiler; etkinlik kat l mc lar n n yapm fl olduklar tüketim harcamalar n n, ilgili ülkenin ekonomisinde yaratt para hareketleri ve parasal de ifliklikler, kat l mc lar n tüketim harcamalar n n ekonomi içerisinde yaratt etkilerdir. Kat l mc harcamalar n n yaratt di er bir etki de ekonomide yarat lan gerçek nitelikli etkiler olarak bilinen ve ekonomideki üretim ve istihdam art fl fleklinde ortaya ç kan etkilerdir. Bu tip etkiler; genellikle etkinlikler nedeniyle yarat lan istihdam olanaklar, altyap n n geliflmesi, yat r mlar n artmas ve turizmin ekonominin di er sektörleri üzerindeki etkileri olarak ortaya ç kmaktad r ( çöz ve Kozak, 2002). Bir bölge veya ülke için ekonomik etkiyi yaratan, etkinlik kat l mc lar n n harcamalar ve çarpan etkisidir. Kat - l mc harcamalar n n ekonomik etkisi, yerli ve yabanc ziyaretçilerin harcamalar - n n bir fonksiyonudur (Goeldner vd., 2000: 412). Etkinlik turizminin büyümesi, endüstriyel ürün temelinden hizmet temelli ekonomilere geçifl paralelinde bir e ilim göstermektedir (McDonnel vd., 1999: 30). Turizm amaçl etkinliklerin gerçeklefltirilmesinde gerekçe, daha önce de belirtildi i gibi, ülke ve flehirler için ziyaretçi çekmekte oynad klar roldür. Konaklama, yiyecek içecek, ulafl m, hediyelik eflya gibi mal ve hizmetlerde, bölge içinde bu ziyaretçilerin yapt klar harcamalar bölge gelirlerinde uyar c bir etki yaratmakta ve yerel ekonomiye yeni sermaye katmaktad rlar (Faulkner, 2003: 93). Etkinli in gerçekleflmesiyle oluflan harcamalarla bölge içindeki istihdam oran da artmaktad r. Turizmden hemen hemen bütün ekonomik sektörler faydaland ndan, turizm gelirlerinin çabuk ve etkili bir flekilde ekonomik dolafl mda yer almas ; do rudan, dolayl ve uyar lm fl etkilere neden olmaktad r.

KONGRE VE ETKİNLİK YÖNETİMİ

KONGRE VE ETKİNLİK YÖNETİMİ DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. KONGRE VE ETKİNLİK YÖNETİMİ KISA ÖZET

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC STANBUL-2010 Yay n No : 2332 flletme-ekonomi Dizisi : 386 1. Bas m - Mart 2009 2. Bas m - Nisan 2010 ISBN 978-605 - 377-253 - 8 Copyright

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

Hukuk için Biliflim, Biliflim için Hukuk... Kurultay : 1-A ve 1-B No lu Salonlar Sergi (Stant) : 2 No lu Salon zmir Uluslararas Fuar Alan - Kültürpark Ülkemizin bilgi otoyollar ile sar ld günümüzde, bilgiyi

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI)

SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI) T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü SANAT VE TASARIM GUAJ BOYA RESĠM MODÜLER PROGRAMI (YETERLĠĞE DAYALI) 2011 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde sanat dallarının değişim ile karşı

Detaylı

Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL

Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL STANBUL-2009 Yay n No : 2149 flletme-ekonomi Dizisi : 329 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-067 - 1 Copyright

Detaylı

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI Haberler 4857 SAYILI fi KANUNU LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI 14 May s 2004 tarihinde Sendikam z Binas Mesut Erez Konferans Salonunda 4857 Say l fl Kanunu le lgili Yönetmeliklerin

Detaylı

flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi

flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi I Prof. Dr. Kas m KARAHAN flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi Hizmet Pazarlamas II Yay n No : 1695 flletme-ekonomi Dizisi : 194 2. Bask - Aral k 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 589-4 Copyright

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

Yrd. Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi Uluslararas liflkiler Bölümü Ö retim Üyesi.

Yrd. Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi Uluslararas liflkiler Bölümü Ö retim Üyesi. Turizmin Afrika Ülkeleri için Önemi: Afrika Ülkelerinin Gelece i çin Analitik Bir Bak fl Kenan DA CI Yrd. Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi Uluslararas liflkiler Bölümü Ö retim Üyesi. Girifl Bilim ve teknolojide

Detaylı

II. AMAÇ ve HEDEFLER 6-STRATEJ K ALAN: B L fi M TEKNOLOJ LER 6.1.STRATEJ K AMAÇ: Hizmetlerin kaliteli, güvenli, verimli, h zl ve düflük maliyetle sunulmas d r. STRATEJ K HEDEF 6.1.a) Birimler aras tam

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Girifl Schindler Kurumsal nsan Kaynaklar ( K) politikas, Schindler'in çal flanlar ile ilgili önceliklerini tan mlamaktad r. Bu belge, Navigator kitapç nda anlat

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ I Doç. Dr. Yonca Deniz GÜROL YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ II YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ Yay n No : 2377 flletme-ekonomi Dizisi : 447 1. Bask Ocak 2011 - STANBUL

Detaylı

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1995 yılından bu yana, hazırladığı ve titizlikle uygulamaya çalıştığı Stratejik

Detaylı

YEM Ödülleri 2008 YEM M MARIN LK YAPISI ÖDÜLÜ ALTIN ÇEKÜL YAPI ÜRÜN ÖDÜLÜ YEM MEDYA ONUR ÖDÜLÜ YEM M MAR TASARIM ÖDÜLLER www.yemodul.com YEM Ödülleri 2008 YEM M MARIN LK YAPISI ÖDÜLÜ ALTIN ÇEKÜL YAPI ÜRÜN

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

Ö RETMENL K UYGULAMASI-I

Ö RETMENL K UYGULAMASI-I T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2213 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1215 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES OKULÖNCES Ö RETMENL L SANS PROGRAMI Ö RETMENL K UYGULAMASI-I Yazarlar Doç.Dr. Mehmet GÜLTEK N (Ünite 1)

Detaylı

Doç. Dr. Nurhan BABÜR TOSUN. LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M STANBUL - 2010

Doç. Dr. Nurhan BABÜR TOSUN. LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M STANBUL - 2010 Doç. Dr. Nurhan BABÜR TOSUN I LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M STANBUL - 2010 I LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M Yay n No : flletme-ekonomi Dizisi : 1. Bask - Ocak 2010 - stanbul ISBN Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

MARKA OLMAK. T. Sabri ERD L * Yeflim UZUN ** MARKA OLMAK. * Marmara Üniversitesi ** stanbul Ayd n Üniversitesi

MARKA OLMAK. T. Sabri ERD L * Yeflim UZUN ** MARKA OLMAK. * Marmara Üniversitesi ** stanbul Ayd n Üniversitesi MARKA OLMAK I T. Sabri ERD L * Yeflim UZUN ** MARKA OLMAK 2. BASKI * Marmara Üniversitesi ** stanbul Ayd n Üniversitesi e-mail: serdil@marmara.edu.tr e-mail: yuzun@hotmail.com II MARKA OLMAK Yay n No :

Detaylı

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6 I dil Say mer Sanal Ortamda Halkla liflkiler II dil Say mer, TED Ankara Kolejinin ard ndan lisans e itimini stanbul Üniversitesi, Bat Dilleri ve Edebiyatlar bölümünde tamamlam fl, yüksek lisans ve doktora

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ ALANI ANKARA 2007 ÖĞRENME FAALİYETİ -19 HALKLA İLİŞKİLER VE

Detaylı

T.C. BURSA NİLÜFER BELEDİYE BAŞKANLIĞI Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. BURSA NİLÜFER BELEDİYE BAŞKANLIĞI Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. BURSA NİLÜFER BELEDİYE BAŞKANLIĞI Müdürlüğü ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu yönetmelik, Bursa Nilüfer Belediyesi Müdürlüğü görev ve çalışma esaslarını

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü

Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Kontenjan : 45 Puan türü : MF-4 Eğitim dili : Türkçe Hazırlık : İsteğe Bağlı Yerleşke : Konuralp Yerleşkesi Eğitim süresi : 4 Yıl Yüksek lisans/doktora

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA B üyükçekmece deki yeni kampüsünü e itim ve ö retime açan, anas n f, ilkö retim, anadolu ve fen liselerini içeren Ç nar Koleji 32 bin metrekarelik alana kurulu

Detaylı

Halkla İlişkiler ve Organizasyon

Halkla İlişkiler ve Organizasyon Halkla İlişkiler ve Organizasyon A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Halkla İlişkiler ve Organizasyon Hizmetleri alanı, küreselleşen dünya içinde kurum ve kuruluşlar için bir ihtiyaç olarak varlığını hissettirmektedir.

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

MÜS AD - SESRIC ULUSLARARASI Ö RENC STAJ PROGRAMI

MÜS AD - SESRIC ULUSLARARASI Ö RENC STAJ PROGRAMI MÜS AD - SESRIC ULUSLARARASI Ö RENC STAJ PROGRAMI MÜSTAK L SANAY C VE fiadamlari DERNE Sütlüce Mah. mrahor Cad. No: 28 34445 Beyo lu- STANBUL Tel: 0212 222 04 06 Faks: 0212 210 50 82 www.musiad.org.tr

Detaylı

Tablo 45 - Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Konaklama ve Belediye Sayıları

Tablo 45 - Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Konaklama ve Belediye Sayıları TURİZM Kütahya ya gelen yabancı turistler Merkez ve Tavşanlı ilçelerinde; yerli turistler ise Merkez, Emet, Simav ve Tavşanlı ilçelerinde yoğun olarak konaklamaktadırlar. 2012 yılı içerisinde ildeki işletme

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek De iflimi Yönetmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN*

Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN* Yeni Nükleer Reaktörler: Tasar m Kriterleri Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN* Girifl: Nükleer reaktörler halen dünyadaki elektrik üretiminin %16-17 sini sa lamaktad rlar. 50 y l aflk n bir geçmifle sahip nükleer

Detaylı

TMS 38 MADD OLMAYAN DURAN VARLIKLAR. Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Fakültesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 38 MADD OLMAYAN DURAN VARLIKLAR. Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Fakültesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 0. B Ö L Ü M TMS 38 MADD OLMAYAN DURAN VARLIKLAR Doç. Dr. Bar fl S PAH Marmara Üniversitesi BF flletme Fakültesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 171 10. Bölüm, TMS-38 Maddi Olmayan Duran

Detaylı

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz:

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz: AMPD ÖDÜLLER 2008 BAfiVURU FORMU AMPD 2008 Ödülleri Program nda yer almak için lütfen afla daki k sa formu doldurup AMPD Merkezi ne ulaflt r n z. Size daha detayl doküman ve kat l m formu gönderilecektir.

Detaylı

TÜRK YE FUTBOL FEDERASYONU MERKEZ HAKEM KURULU

TÜRK YE FUTBOL FEDERASYONU MERKEZ HAKEM KURULU Egitim Planlama 10/24/05 10:48 AM Page 1 TÜRK YE FUTBOL FEDERASYONU MERKEZ HAKEM KURULU E T M, PLANLAMA VE ARAfiTIRMA KOM SYONU ( EPAK ) TEfiK LATLANMA, ÇALIfiMA PRENS PLER VE GÖREVLER LE LG L Ç TAL MAT

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM Ali Kamil UZUN / DRT Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 403 404 1. Salon - Paralel Oturum VII - flletmelerde ç Denetimin Kurulmas, Rolü ve Önemi/Ali Kamil UZUN

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

29 Ekim coflkusu. 25-29 Ekim 2008. Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek

29 Ekim coflkusu. 25-29 Ekim 2008. Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek 25-29 Ekim 2008 Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek PDF 28 Ekim 2008 Sal Kongrenin perde arkas Çukurova Patoloji Derne i'nin Patoloji Dernekleri Federasyonu ile ortaklafla düzenledi i kongrenin perde

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

Cep Yönderi Dizisi. Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar

Cep Yönderi Dizisi. Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar Koçluk Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü ve zay f yanlar

Detaylı

M MAR S NAN ESERLER NDEN ÖRNEKLER OSMANLI VE CUMHUR YET DÖNEM PULLARINDA ANADOLU TÜRK M MARLI I VE M MAR S NAN M MARLIK HAFTASI 2004 SERG LER

M MAR S NAN ESERLER NDEN ÖRNEKLER OSMANLI VE CUMHUR YET DÖNEM PULLARINDA ANADOLU TÜRK M MARLI I VE M MAR S NAN M MARLIK HAFTASI 2004 SERG LER 4 SERG M MAR S NAN ESERLER NDEN ÖRNEKLER 09/22.04.2004 - Sergi Mimar Sinan n camileri, külliyeleri, köprüleri vb. yap lar n n Y. Mimar Ali Saim Ülgen taraf ndan haz rlanm fl rölövelerinden oluflan sergi,

Detaylı

BEYKENT OKULLARI MYP GRUBU BĠLGĠ OKURYAZARLIĞI PROGRAMI ESASLARI OluĢturulma Tarihi: 21 Ağustos 2015

BEYKENT OKULLARI MYP GRUBU BĠLGĠ OKURYAZARLIĞI PROGRAMI ESASLARI OluĢturulma Tarihi: 21 Ağustos 2015 BEYKENT OKULLARI MYP GRUBU BĠLGĠ OKURYAZARLIĞI PROGRAMI ESASLARI OluĢturulma Tarihi: 21 Ağustos 2015 1. Tüm çalıģma ünitelerinde araģtırma ödevi verilmesi esastır. Açıklama: Ünite çalıģmaları kapsamında

Detaylı

Temel Kaynak 4. Ülkeler

Temel Kaynak 4. Ülkeler SOSYAL B LG LER Temel Kaynak 4 Uzaktaki Arkadafl m Ülkeler Dünya n n 1/4 i karalarla kapl d r. Karalar, büyük parçalar hâlinde de bulunmaktad r. Buna k ta denir. Dünya da 6 k ta vard r. Bunlar, Asya Amerika

Detaylı

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI I. KURUMSALLA MA VE ÖRGÜTLENMEN N GEL LMES Trabzon ubesi nin kurumsal ve örgütlenme yap güçlendirerek daha etkin ve verimli

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

Faliyet Raporları. Toplu İş Sözleşmesi Çalışanlarımızın özlük haklarını düzenleyen Toplu İş Sözleşmesinin geliştirilerek uygulanmasına devam edilecek.

Faliyet Raporları. Toplu İş Sözleşmesi Çalışanlarımızın özlük haklarını düzenleyen Toplu İş Sözleşmesinin geliştirilerek uygulanmasına devam edilecek. 2010 Mali Yılı Çalışma Programı Faliyet Raporları Personel Çalışanların daha verimli olabilmesi için özellikle halkla ilişkiler konusunda hizmetiçi eğitim çalışması programlanacaktır. Toplu İş Sözleşmesi

Detaylı

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev EGEM MARLIK 00/ - 0 Yap Tan t m Genel görünüm O live Park Evleri Mimari Tasar m : M art D Mimarl k, Metin K l ç Mimari Proje ve Uygulama Ekibi: Özgür Dinçer, Gökhan Yadel, Okan Taflk ran, brahim Deniz,

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

2016 Ocak ENFLASYON RAKAMLARI 3 Şubat 2016

2016 Ocak ENFLASYON RAKAMLARI 3 Şubat 2016 2016 Ocak ENFLASYON RAKAMLARI 3 Şubat 2016 Ocak 2016 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Şubat 2016 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından aylık

Detaylı

YÖNETMELİK. Hacettepe Üniversitesinden: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ KANSERDE İLERİ TEKNOLOJİLER UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK. Hacettepe Üniversitesinden: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ KANSERDE İLERİ TEKNOLOJİLER UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 16 Mayıs 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29002 Hacettepe Üniversitesinden: YÖNETMELİK HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ KANSERDE İLERİ TEKNOLOJİLER UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur.

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur. Mevcut Kaynaklar Kullan lmas na Ra men 2020 li Y llarda Türkiye de Elektrik Enerjisi Aç Olabilir mi? H. Atilla ÖZGENER* I. Türkiye nin Elektrik Enerjisi Durumunun Saptanmas Türkiye nin elektrik enerjisi

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

Anaokulu /aile yuvası anketi 2015

Anaokulu /aile yuvası anketi 2015 Anaokulu /aile yuvası anketi 2015 Araştırma sonucu Göteborg daki anaokulları ve aile yuvaları ( familjedaghem) faaliyetlerinde kalitenin geliştirilmesinde kullanılacaktır. Soruları ebeveyn veya veli olarak

Detaylı

YEBKO 2013. Kocaeli İli Kandıra Kıyı Bölge Turizmi Gelişiminin Önündeki. Engeller ve Geliştirmeye Yönelik Çözüm Önerileri: Bir Alan Araştırması

YEBKO 2013. Kocaeli İli Kandıra Kıyı Bölge Turizmi Gelişiminin Önündeki. Engeller ve Geliştirmeye Yönelik Çözüm Önerileri: Bir Alan Araştırması YEBKO 2013 Kocaeli İli Kandıra Kıyı Bölge Turizmi Gelişiminin Önündeki Engeller ve Geliştirmeye Yönelik Çözüm Önerileri: Bir Alan Araştırması Dr. Nilay Kaleli Karasakal ARAŞTIRMANIN AMACI Bölge turizminin

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

a) Birim sorumluları: Merkez çalışmalarının programlanmasından ve uygulanmasından sorumlu öğretim elemanlarını,

a) Birim sorumluları: Merkez çalışmalarının programlanmasından ve uygulanmasından sorumlu öğretim elemanlarını, NİĞDE ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönetmeliğin amacı, Niğde Üniversitesine bağlı olarak kurulan

Detaylı

Danışma Kurulu Tüzüğü

Danışma Kurulu Tüzüğü Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu Otel Yöneticiliği Bölümü Danışma Kurulu Tüzüğü MADDE I Bölüm 1.1. GİRİŞ 1.1.1. AD Danışma Kurulu nun adı, Özyeğin Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu ve Otel

Detaylı