ENDOKRİNOLOJİ HİPOTALAMUS

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ENDOKRİNOLOJİ HİPOTALAMUS"

Transkript

1 ENDOKRİNOLOJİ HİPOTALAMUS Tiroid Relasing Hormon (TRH), Gonodatropin Relasing Hormon (GnRH), Somatostatin, Kortikotrop Relasing Hormon (CRH), Growth Hormon Relasing Hormon (GHRH) ve Prolaktin Relasing Faktör (PRF) Prolaktin İnhibiting Faktör (PİF) = Dopamin salınır. 1

2 HİPOFİZ Anterior hipofiz: GH, ACTH, PRL, TSH, LH ve FSH Posterior hipofiz: ADH (Vazopressin) Oksitosin HİPOTALAMOHİPOFİZER SİSTEMİN DEĞERLENDİRİLMESİ 2

3 ENDOKRİNOLOJİK DEĞERLENDİRİLMESİ 1. ACTH'NIN DEĞERLENDİRİLMESİ: ACTH eksikliği = adrenokortikal yetmezlik Stimulasyon testleri (İnsülin-hipoglisemisi testi, CRH stimulasyon testi, Metirapon testi) Bazal ACTH ölçülmesi yetersiz (pulsatil salgı) ENDOKRİNOLOJİK DEĞERLENDİRİLMESİ 1. ACTH'NIN DEĞERLENDİRİLMESİ: ACTH fazlalığı= Cushing sendromu Plazma ve idrar kortizol düzeyleri, DXM supresyon testi Bazal ACTH ölçümü güvenilir değil 3

4 ENDOKRİNOLOJİK DEĞERLENDİRİLMESİ 2. BÜYÜME HORMONU DEĞERLENDİRİLMESİ GH eksikliği Pulsatil salgılandığı için bazal düzey kullanılmaz Stimulasyon testleri (İnsülin hipoglisemisi testi, L- Dopa testi, Arjinin testi, GHRH testi, Egzersiz testi, Uyku testi) ile IGF-1 düzeyi GH fazlalığı OGTT ile IGF-1 ölçümü ENDOKRİNOLOJİK DEĞERLENDİRİLMESİ 3. PRL DEĞERLENDİRİLMESİ: Bazal düzeyleri yeterli PRL eksikliği sadece postpartum dönemde laktasyonun olmaması şeklinde kendini gösterir. 4

5 ENDOKRİNOLOJİK DEĞERLENDİRİLMESİ 4. TSH DEĞERLENDİRİLMESİ: Laboratuar olarak hipotiroidi varken TSH nın düşük veya düşük-normal olması hipotalamikhipofizer disfonksiyonu gösterir. ENDOKRİNOLOJİK DEĞERLENDİRİLMESİ 5. LH, FSH DEĞERLENDİRİLMESİ: Erkeklerde testesteron, kadınlarda estradiol düzeyleri düşükken, FSH ve LH düzeyleri düşük veya düşük-normal ise hipotalamo-hipofizer hastalık düşünülür. GnRH (LHRH) stimulasyon testi, Klomifen sitrat testi 5

6 NÖRORADYOLOJİK DEĞERLENDİRİLMESİ Kesin tanı için sella tursikanın nöroradyolojik değerlendirilmesi: direkt sella grafisi (ilk test), MRG (en iyi test) NÖRORADYOLOJİK DEĞERLENDİRİLMESİ Genel popülasyonda % oranında nonfonksiyonel, asemptomatik hipofiz mikroadenomu vardır (insidentaloma). Bu nedenle klinik ve biyokimyasal olarak hipofiz fonksiyonları değerlendirilmeden radyolojik görüntüleme yapılması önerilmez. 6

7 NÖROOFTALMOLOJİK DEĞERLENDİRME Suprasellar büyüme gösteren hipofiz tümörleri: bitemporal hemianopsi Lateral olarak kavernöz sinusa doğru büyüme gösteren hipofiz tümörleri: kafa çiftleri felçleri HİPOTALAMUS HASTALIKLARI 7

8 HİPOTALAMUS HASTALIKLARI Klinik olarak, Tümör kitlesine bağlı nörolojik yakınma ve bulgular (başağrısı, görme alanı defektleri) Ön hipofiz hormonlarındaki anormallikler Hipotalamik fonksiyon bozuklukları (vücut sıcaklığı, iştah / susama ve davranış anormallikleri) HİPOTALAMUS HASTALIKLARI Çocuk ve genç erişkinde hipotalamus fonksiyon bozukluğunun en sık primer sebebi Kraniofarenjioma 8

9 HİPOTALAMUS HASTALIKLARI Hipotalamus hasarında Prolaktin hariç diğer tüm ön hipofiz hormonlarının düzeyi azalır. HİPOTALAMUS HASTALIKLARI Hipotalamus patolojilerini değerlendirmede en iyi yöntem MRG'dir. 9

10 HİPOTALAMUS HASTALIKLARI Hipotalamusun en sık primer tümörü ise Kraniofarenjioma dır. DİABETES İNSİPİDUS ADH YETMEZLİĞİ Poliüri, polidipsi, hipotonik idrar, normal ya da artmış serum sodyumu ile karakterizedir. Etiyoloji: Santral (hipotalamik): Primer: Familyal, DİDMOAD sendromu Sekonder: Cerrahi (en sık), travma, primer tümör 10

11 DİABETES İNSİPİDUS Nefrojenik diabetes insipidus: Distal tüp ve toplayıcı kanallarda ADH a yanıtsızlık vardır Herediter veya akkiz olabilir. Nefrojenik diabetes insipidus: a. Kronik pyelonefrit, b. Hipokalemi, C. Hiperkalsemi, D. Orak hücreli anemi, e. Sjögren hastlığı f. Lityum, g. Demeklosiklin, h. Konjenital, ailevi Psikojenijk polidipsi (primer polidipsi). Gestasyonel Dİ: Hamilelikte 3. trimisterde ADH yıkımı artar. Doğum sonrası spontan düzelir. DİABETES İNSİPİDUS Klinik: Hasta yeterince su içerse problemsiz seyreder (serum Na normal kalır). Sadece polidipsi ve poliüri vardır. Ancak şuur değişikliği, küçük çocuk, ileri yaşlı birey, yatak bağımlı hasta ve susama hissi bozukluğu -> hipernatremi (konfüzyon ve koma) Hipotalamik diabetes insipidus da susama merkezi de etkileneceği için dehidratasyon bulguları vardır. Primer polidipside nokturnal diürez gözlenmez 11

12 Laboratuvar: DİABETES İNSİPİDUS 1. İdrar Dansitesi: 1010 veya altında (hipostenüri) 2. İdrar osm: 300 mosm altında (düşük) 3. Plazma osm: 285 mosm üzerinde (yüksek) Santral ve nefrojenik Dİ da serum ozmolaritesi yüksek, idrar ozmolaritesi düşüktür. Oysa primer polidipside serum ozmolalitesi hafif düşüktür. Santral Dİ da serum vazopressin düzeyleri düşük, nefrojenik de yüksektir. DİABETES İNSİPİDUS Su kısıtlama testi: Hasta yakın takip ile susuz bırakılır. İdrar dansitesi < 1010 ve idrar osmolaritesi < 300 mosm ise santral Dİ vardır. Gerçek (santral ya da nefrojenik) ve psikojenik Dİ ayırımında kullanılır. Vazopressin testi: İntranazal vazopressin verilir İdrar dansitesi ve osmolaritesi artar ise santral Dİ, artmazsa nefrojenik Dl 12

13 Poliürik Sendromlarda Tanı Testleri Nörojenik DI Nefrojenik DI Psikojenik Polidipsi Plazma osmolalitesi* İdrar osmolalitesi* Susuzluk testinde İdrar osmolalitesi Vazopressin verildikten sonra idrar osmolalitesi Plazma vazopressin yüksek yüksek düşük düşük düşük düşük değişiklik yok değişiklik yok yükselir yükselir değişiklik yok yükselir düşük normal/yüksek düşük * random DİABETES İNSİPİDUS Tedavi: Santral diabetes insipidus: Desmopressin oral, intranazal, sc, iv Nefrojenik diabetes insipidus: Klorpropramid, Klofibrat, Karbamazepin Tiazid grubu diüretikler İbuprofen, İndometazin gibi NSAİİ Bazen yüksek doz DDAVP Psikojenik D.İ.: Psikiyatrik tedavi Su kısıtlaması 13

14 UYGUNSUZ ADH SENDROMU Plazma sodyum ve plazma osmolaritesi düşük, idrar sodyum ve osmolaritesi uygunsuz olarak yüksek UADHS da HT,poliüri ve ödem görülmez Etiyoloji: Malign hastalıklar (en sık UADHS nedeni) Akciğer küçük hücreli CA (en sık neden) Pulmoner hastalıklar Pnömoni, akciğer apsesi, tüberküloz, solunum yetmezliği SSS hastalıkları Ensefalit, menenjit, beyin apsesi İlaçlar Klorpropamid, vinkristin, vinblastin, siklofosfamid, karbamezapin UYGUNSUZ ADH SENDROMU Laboratuar 1.Plazma ADH düzeyi yüksek 2.Hiponatremi (Övolemik hiponatreminin en sık sebebi) 3.Serum osmolaritesi < 285 mosm 4.İdrar osmolaritesi > 300 mosm 5.İdrar Na > 20 meq/l 6.Hipoürisemi 7. Böbrek, adrenal ve tiroid fonksiyonları normal 14

15 UYGUNSUZ ADH SENDROMU Klinik: Hiponatremiye bağlı beyin ödemi İştahsızlık, bulantı, kusma, konfüzyon, koma Klinik semptomlar hiponatreminin derecesi ve gelişim sürati ile korele Tanı: Kesin tanı su yükleme testi ile UYGUNSUZ ADH SENDROMU Tedavi: İlk basamak su kısıtlaması (< ml) Demeklosiklin, Lityum Serum sodyumu < 125 meq/l -> sodyum ver Serum sodyumu 24 saatte 12 meq/l'den fazla arttırılmaz (hızlı sodyum artışı -> pons ta miyelinolizis) 15

16 HİPOFİZ HASTALIKLARI HİPOPİTUİTARİZM Bir veya daha fazla hipofiz ön lob hormonunda azalma: hipopituitarizm Tüm ön hipofiz hormonlarında eksiklik: panhipopituitarizm 16

17 Hipopitiutarizm nedenleri Tümör 1. Adenom (en sık neden) 2. Kraniofarenjioma (konjenital hipopituitarizmin en sık sebebi) 3. Metastaz 4. Teratom, disgerminom, meningiom, lösemi, lenfoma, hamartom İnfeksiyon İnflamasyon Mantar, tbc, sfiliz, Eozinofilik granülom, sarkoidoz (granülomatöz hastalıklar içinde en sık), hemakromatozis, histiositoz Konjenital Pitüiter aplazi, Kraniofarenjioma (en sık konjenital panhipopitiutarizm) Vasküler Iskemik nekroz (Sheehan sendromu : postpartum hemoraji), Pituiter apopleksi, Karotid anevrizması, SAK İatrojenik Diğer Sekonder Cerrahi, RT DM, orak hücreli anemi, vaskülit, lenfositik hipofizitis (gebe ve postpartum kadında sıktır), Kallmann sendromu Hipotalamus hastalıkları Sheehan Sendromu İnfarktüs: Sheehan Sendromu: Gebelik sırasında hipofiz bezi kitlesi ve metabolik ihtiyacı artar Aşırı kanamaya bağlı hipofiz arter vazospazmı nekroza yol açar (Sheehan Sendromu) İlk belirti doğum sonrası laktasyonun olmaması Hipofiz tümörlerindeki spontan hemorajik nekroz da (Hipofizer apopleksi) hipopituitarizme yol açabilir. 17

18 Adenohipofiz hormon yetmezliklerinin sonuçları ACTH GH PRL TSH LH FSH Adrenokortikal yetmezlik (Addison) Çocuk: Kısa boy Erişkin: Kas kitlesinde azalma, halsizlik, güçsüzlük, Laktasyon yetersizliği Sekonder Hipotroidi Erkek: Hipogonadizm, Sperm sayısında azalma Kadın: Hipogonadizm, Amenore, Oligomenore İnfertilite HİPOPİTUİTARİZM- KLİNİK Klinik, eksik hormonların sayısı ve eksiklik oranı ve gelişim hızına göre değişir. Başlangıç belirtileri siliktir. Progresif hipopituitarizmde önce GH (en erken ve en çok etkilenen, ancak silik klinik) ve gonadotropinler (en erken ve en sık bulgu), en son ise PRL etkilenir. 18

19 HİPOPİTUİTARİZM- KLİNİK Hastalar genellikle hafif obezdirler. Cilt ince ve pürüzsüzdür. Göz kenarlarında ve dudaklarda wrinkling Sekonder hipogonadizm, hipotiroidi ve Addison yakınma ve bulguları Anemi (tiroid hormonları ve androjen eksikliği), hipoglisemi, hiponatremi HİPOPİTUİTARİZM-TANI Tiroid, gonad ve adrenal yetersizlik durumunda TSH, FSH, LH ve ACTH'nın düşük ya da düşüknormal olması hipotalamus-hipofiz sorununu düşündürür. Kesin tanı için provokatif testler (stimülasyon testleri, uyarı testleri) kullanılır. 19

20 HİPOPİTUİTARİZM- TANI Anamnez + FM bulguları + Laboratuar: Statik hormonal değerlendirme Dinamik hormonal değerlendirme Görüntüleme yöntemleri HİPOPİTUİTARİZM- TANI Statik hormonal değerlendirme: Adenohipofiz hormonları ve hedef gland hormonları araştırılır. 1. LH, FSH ve estradiol, testesteron 2. TSH ve T4, T3 3. ACTH ve plazma kortizolü ya da 24 saatlik idrarda serbest kortizol 4. GH ve S-MC 5. PRL 20

21 HİPOPİTUİTARİZM- TANI Dinamik hormonal değerlendirme: İnsülin tolerans testi: İnsülin hipoglisemisi testi ile hipotalamus ve hipofiz yetersizlikleri değerlendirilir En iyi (seçkin) test insülin hipoglisemisi (insülin tolerans) testi (GH ve ACTH yanıtı ile hipofiz rezervini belirler) HİPOPİTUİTARİZM- TANI TRH uyarı testi: 1) Hipofiz yetmezliği: PRL düşüklüğü olan bireylerde hipofizi değerlendirmek için TRH PRL düzeyini arttırır. 2) Hipotiroidi: Sebep hipofizer mi, hipotalamik mi? Hipofizer hipotiroidide cevap hiç yok Hipotalamik hipotiroidide ise cevap var, ancak geç ve zayıf 21

22 HİPOPİTUİTARİZM- TANI CRH uyarı testi: ACTH ve kortizol cevabında yetersizlik -> hipofizer yetmezlik Metyrapon uyarı testi: 11-Deoksi kortizol ün (kortizon) kortizole dönüşümünü sağlayan 11-OHaz enzimini inhibe eder. Plazma kortizol düzeyi azalır. ACTH üzerindeki negatif feed-back kalkar, ACTH artar. Yetersiz cevap hipotalamus veya hipofiz yetmezliğini düşündürür. Hipofiz hormonlarının araştırılmasında kullanılan testler Aşırı sekresyonu Eksikliği GH 1. OGTT 2. IGF-1 düzeyi 1. İnsülin tolerans testi** 2. IGF-1 düzeyi PRL 1. Bazal PRL düzeyi 1. TRH uyarı testi TSH 1. TSH, ST4 ve st3 1. TSH, ST4 ve ST3 2. TRH uyarı testi Gonadotropinler FSH, LH 1. FSH, LH 2. GnRH stimülasyon testi 3. Klomifen testi ACTH 1.Plazma / idrar kortizolü 2. DXM supresyon testi 1. İnsülin tolerans testi** 2. Metirapon testi 3. CRH uyarı testi ADH Su yükleme testi Su kısıtlama testi 22

23 HİPOPİTUİTARİZM Tedavi: 1. Glukokortikoid (öncelikli***): Mineralokortikoid gerekmez. HİPOPİTUİTARİZM Levotiroksin ( mcg/gün): Tedavi cevabı TSH ile değil klinik ve serum L-T4 düzeyi ile takip edilir. Öncelikle glukokortikoid tedavi başlanmalıdır. 23

24 HİPOPİTUİTARİZM Seks steroidleri: Kadınlarda estrojen + progesteron Erkeklerde testesteron Fertilite isteniyorsa FSH + LH HİPOPİTUİTARİZM 4. Büyüme hormonu: Rekombinant gen teknolojisi ile hazırlanmış GH kullanılır. 24

25 25

Yrd. Doç. Dr. Ali DUMAN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A. D.

Yrd. Doç. Dr. Ali DUMAN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A. D. Yrd. Doç. Dr. Ali DUMAN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A. D. Sunu Planı Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi ve fizyolojisi Etiyoloji Klinik Tanı Tedavi Tanım ve Epidemiyoloji

Detaylı

DEKSAMETAZON SÜPRESYON TESTİ

DEKSAMETAZON SÜPRESYON TESTİ DEKSAMETAZON SÜPRESYON TESTİ Kortizol süpresyon testi; ACTH süpresyon testi; Deksametazon süpresyon testi Hipotalamus ve hipofiz bezinin kortizole cevabını ölçen laboratuar testidir. Kortizol Hipotalamus

Detaylı

DEKSAMETAZON SÜPRESYON TESTİ

DEKSAMETAZON SÜPRESYON TESTİ DEKSAMETAZON SÜPRESYON TESTİ Kortizol süpresyon testi; ACTH süpresyon testi; Deksametazon süpresyon testi Hipotalamus ve hipofiz bezinin kortizole cevabını ölçen laboratuar testidir. Kortizol Hipotalamus

Detaylı

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği SUNU PLANI Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi Etiyoloji Tanı Klinik Tedavi TANIM-EPİDEMİYOLOJİ Adrenal

Detaylı

Hipotalamus hormonları. Leptin 1/30/2012 HİPOFİZ ÖN LOP HORMONLARI. Growth hormon : Büyüme hormonu Somatotropin

Hipotalamus hormonları. Leptin 1/30/2012 HİPOFİZ ÖN LOP HORMONLARI. Growth hormon : Büyüme hormonu Somatotropin Hipotalamus hormonları Hipotalamik hormonlar, ön hipofiz hormonlarının sentezini ve sekresyonunu düzenler. Hipotalamik hormonlar, hipotalamik-hipofizer sistemin kapillerlerindeki hipotalamik sinir uçlarından

Detaylı

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İlk kez 1855 te Thomas Addison tarafından tanımlanmıştır Sıklığı milyonda 60-120

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

Uygunsuz ADH Salınımı ve Serebral Tuz Kaybı Sendromları

Uygunsuz ADH Salınımı ve Serebral Tuz Kaybı Sendromları Uygunsuz ADH Salınımı ve Serebral Tuz Kaybı Sendromları Elif Bahat Özdoğan Karadeniz Teknik Üniversitesi TRABZON Anti Diüretik Hormon (ADH) Hipotalamus ta üretilir Nörohipofizde depolanır Plazma ozmolaritesinde

Detaylı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal Yetmezlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal bez Etiyoloji Adrenal yetmezlik Primer adrenal yetmezlik Sekonder adrenal yetmezlik Fizyo-patoloji

Detaylı

Sürrenal Yetmezlik. Dr. Mustafa Burak SAYHAN Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilimdalı

Sürrenal Yetmezlik. Dr. Mustafa Burak SAYHAN Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilimdalı Sürrenal Yetmezlik Dr. Mustafa Burak SAYHAN Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilimdalı Sürrenal Yetmezlik Adrenokortikal Yetmezlik & Adrenal Yetmezlik (AY) Adrenal Yetmezlik Hipotalamus, Hipofiz,Adrenal

Detaylı

YDUS İÇİN TARİHİ FIRSAT

YDUS İÇİN TARİHİ FIRSAT YDUS İÇİN TARİHİ FIRSAT İnternet Üzerinden Canlı Yayınlarla YDUS Hazırlık Programları www.e-yandal.com Bu kitabın tüm hakları e-tus UZAKTAN EĞİTİM VE YAYINCILIK LTD.ŞTİ. ne aittir. Hangi amaçla olursa

Detaylı

UYGUNSUZ ADH SENDROMU

UYGUNSUZ ADH SENDROMU UYGUNSUZ ADH SENDROMU Dr Sevin Başer Pamukkale Üniversitesi Göğüs G Hastalıklar kları Anabilim Dalı PAMUKKALE TARİHÇE 1957 yılında y Schwartz ve arkadaşlar ları Schwartz WB. Am J Med 1957; 23: 529-42 Bartter

Detaylı

KADIN İNFERTİLİTESİNDE LABORATUVARIN ROLÜ

KADIN İNFERTİLİTESİNDE LABORATUVARIN ROLÜ KADIN İNFERTİLİTESİNDE LABORATUVARIN ROLÜ OVERYEN REZERV PREMATÜR OVARYEN YETMEZLİK POLİKİSTİK OVER SENDROMU Dr.MURAT ÖKTEM Menstrüel siklusların düzenli olması %95 ovülasyon olduğunu gösterir. Fakat yeterli

Detaylı

Hipofiz gelişimi. Hipofiz ektodermden gelişir.adenohipofiz Rathke kesesinden,nörohipofiz ise infindubulumdan gelişir.

Hipofiz gelişimi. Hipofiz ektodermden gelişir.adenohipofiz Rathke kesesinden,nörohipofiz ise infindubulumdan gelişir. Hipofiz gelişimi Hipofiz bezinin diferensiasyonu Hipofiz ektodermden gelişir.adenohipofiz Rathke kesesinden,nörohipofiz ise infindubulumdan gelişir. Rathke kesesi artığından kraniofarengeomlar gelişir.

Detaylı

ACTH (Synacten) STİMÜLASYON TESTİ

ACTH (Synacten) STİMÜLASYON TESTİ ACTH (Synacten) STİMÜLASYON TESTİ Adrenal rezerv testi; Synacten stimülasyon testi; ACTH stimülasyon testi adrenal yetmezlik teşhisinde kullanılır. ACTH stimülasyon testi neyi ölçer? ACTH beyinde hipofiz

Detaylı

SODYUM (Na + ) SODYUM METABOLİZMASI BOZUKLUKLARI HİPONATREMİ HİPONATREMİ. Plazma Na + : meq/l,

SODYUM (Na + ) SODYUM METABOLİZMASI BOZUKLUKLARI HİPONATREMİ HİPONATREMİ. Plazma Na + : meq/l, SODYUM (Na + ) SODYUM METABOLİZMASI BOZUKLUKLARI Dr.M.Murat Özgenç Plazma Na + : 138 145 meq/l, Total vücut Na + : 58 meq/kg (Ort. total Na + : 4000 meq) Total değişebilir Na + : 41 meq/kg (Ort. 3000 meq,

Detaylı

E DOK O RİN İ S İ S S İ T S EM

E DOK O RİN İ S İ S S İ T S EM ENDOKRİN SİSTEM Prof.Dr. Erdal ZORBA Kontrol sistemleri Sinir sistemi Hızlı, anlık değişim ve yanıtlar Endokrin sistem Saniyelerden aylara kadar süren etki ve yanıt endokrin sistem hormonal iletişim 2

Detaylı

OLGULARLA HİPOKORTİZOLEMİ. Doç Dr. Gonca Tamer Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi

OLGULARLA HİPOKORTİZOLEMİ. Doç Dr. Gonca Tamer Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi OLGULARLA HİPOKORTİZOLEMİ Doç Dr. Gonca Tamer Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adrenal yetmezlikli hastaya genellikle adrenal kriz nedeni araştırılırken çok geç tanı konulmaktadır.

Detaylı

HORMONLARIN ETKİ MEKANİZMALARI

HORMONLARIN ETKİ MEKANİZMALARI HORMONLARIN ETKİ MEKANİZMALARI Prof. Dr. Orhan Turan KAYNAKÇA: 1.Stephen J. McPhee, Gary D.Hammer eds. Pathophysiology of Disease. 6th ed. Mc Graw Hill; 2010. 2.Damjanov I. Pathophisiology. 1st ed. Saunders

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEME GENEL BAKIŞ. İngilizce Aslından Çeviren ve Yayına Hazırlayan : Uğur AYDOĞAN. Gazi Üniversitesi

ENDOKRİN SİSTEME GENEL BAKIŞ. İngilizce Aslından Çeviren ve Yayına Hazırlayan : Uğur AYDOĞAN. Gazi Üniversitesi ENDOKRİN SİSTEME GENEL BAKIŞ İngilizce Aslından Çeviren ve Yayına Hazırlayan : Uğur AYDOĞAN Gazi Üniversitesi ANKARA - 2017 1 ENDOKRİN SİSTEME GENEL BAKIŞ Endokrin sistem, farklı organlar arasındaki fonksiyonel

Detaylı

adrenalin, noradrenalin, dopamin

adrenalin, noradrenalin, dopamin ADRENAL HORMONLAR Z.glomerulosa (mineralokortikoitler) Z.fasciculata (glukokortikoitler) Z.reticularis (adrenal androjenler) Adrenal medulla adrenalin, noradrenalin, dopamin GLUKOKORTİKOİTLER Metabolik

Detaylı

TESTOSTERON (TOTAL) Klinik Laboratuvar Testleri

TESTOSTERON (TOTAL) Klinik Laboratuvar Testleri TESTOSTERON (TOTAL) Kullanım amacı: Erkeklerde ve kadınlarda farklı kullanım amaçları vardır. Erkeklerde en çok, libido kaybı, erektil fonksiyon bozukluğu, jinekomasti, osteoporoz ve infertilite gibi belirti

Detaylı

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Hipofiz bezi (hypophysis) Hipofizial çukurlukta bulunur (sella turcica) 9 adet hormon üretir İki bölümü vardır: Anterior

Detaylı

CUSHİNG SENDROMLU GEBEYE YAKLAŞIM. Dr HULUSİ ATMACA Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim DalıSAMSUN

CUSHİNG SENDROMLU GEBEYE YAKLAŞIM. Dr HULUSİ ATMACA Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim DalıSAMSUN CUSHİNG SENDROMLU GEBEYE YAKLAŞIM Dr HULUSİ ATMACA Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim DalıSAMSUN Gebelerde Cushing Sendromu Klinik Etyoloji Tanı Ayırıcıtanıve görüntüleme Tedavi

Detaylı

Hipotalamus ve Hipofiz Hormon Denetim Süreçleri. Ders Öğretim Üyesi: Prof. Dr. T. Demiralp v1: 30 Nisan 2009

Hipotalamus ve Hipofiz Hormon Denetim Süreçleri. Ders Öğretim Üyesi: Prof. Dr. T. Demiralp v1: 30 Nisan 2009 F i z 2 0 8 S i s t e m l e r i n Ko n t r o l M e k a n i z m a l a r ı Hipotalamus ve Hipofiz Hormon Denetim Süreçleri Adnan Kur t Ders Öğretim Üyesi: Prof. Dr. T. Demiralp v1: 30 Nisan 2009 Motivasyon:

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

MİKSÖDEM. Yrd. Doç. Dr. Mücahit GÜNAYDIN Giresun Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

MİKSÖDEM. Yrd. Doç. Dr. Mücahit GÜNAYDIN Giresun Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı MİKSÖDEM Yrd. Doç. Dr. Mücahit GÜNAYDIN Giresun Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Miksödem Koma(Miksödem Kriz) Tedavi edilmemiş ciddi hipotirodizmden kaynaklanan, çoklu organ ve metabolik

Detaylı

ADH Anti Diüretik Hormon

ADH Anti Diüretik Hormon ADH Anti Diüretik Hormon Anti diüretik Hormon; Arginine vasopressin; Antidiuretic hormone; AVP; Vasopressin Kanda Anti diüretik Hormon ( ADH) miktarını tespit eden laboratuar testidir. ADH vücutta yapılır

Detaylı

ARKA HİPOFİZ HASTALIKLARI. Dr.Nihal HATİPOĞLU

ARKA HİPOFİZ HASTALIKLARI. Dr.Nihal HATİPOĞLU ARKA HİPOFİZ HASTALIKLARI Dr.Nihal HATİPOĞLU Arka Hipofiz Hormonları 1) Arjininovazopressin (AVP-ADH) a) Diabetes insipidus - santral (nörojenik Dİ) - nefrojenik Dİ b) Uygunsuz ADH salınması 2) Oksitosin

Detaylı

ÇOK İDRAR YAPAN ÇOCUĞA YAKLAŞIM

ÇOK İDRAR YAPAN ÇOCUĞA YAKLAŞIM ÇOK İDRAR YAPAN ÇOCUĞA YAKLAŞIM Doç.Dr. Şükran POYRAZOĞLU İÜ İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Pediatrik Endokrinoloji BD POLİÜRİ Su Diürezi Dİ Solid Diürezi Glukoz Ca NaCl BUN Mannitol

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE

TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE 11 ÜNİTE 11 ENDOKRİN SİSTEM İç salgı bezleri, endokrin bezler (glandulae endocrinae) olarak tanımlanır. Bu bezlerin oluşturdukları sisteme de Endokrin Sistem adı verilir. Endokrin

Detaylı

Tiroid Hormonları ve Yorumlanması.

Tiroid Hormonları ve Yorumlanması. Tiroid Hormonları ve Yorumlanması www.hepsaglik.net Tiroid Hastalıklarında İlk İstenecek Testler Tiroid tarama testi olarak TSH kullanılabilir. Son derece hassas bir testtir. Primer hipotiroidi ve hipertiroidiyi

Detaylı

Arka hipofiz hormonları

Arka hipofiz hormonları Arka hipofiz hormonları Arka hipofizden (nörohipofiz) peptid yapılı iki hormon sentezlenir. Bunlardan biri antidiüretik ve vazokonstriktör etkili vazopresin ya da antidiüretik hormon (ADH) ve diğeri de

Detaylı

Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer

Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com 2 1 3 4 2 Hipotalamus ve hipofiz Metabolizma, gelişme ve üreme gibi vücut

Detaylı

Arka hipofiz hormonları

Arka hipofiz hormonları Arka Hipofiz ve Diabetes İnsipitus Arka hipofiz hormonları Arka hipofizden (nörohipofiz) peptid yapılı iki hormon sentezlenir. Bunlardan biri antidiüretik ve vazokonstriktör etkili vazopresin ya da antidiüretik

Detaylı

ADDİSON HASTALIĞI ve AKUT ADRENAL YETMEZLİK. İnt. Dr. Utku TURAN Mart 2014

ADDİSON HASTALIĞI ve AKUT ADRENAL YETMEZLİK. İnt. Dr. Utku TURAN Mart 2014 ADDİSON HASTALIĞI ve AKUT ADRENAL YETMEZLİK İnt. Dr. Utku TURAN Mart 2014 Thomas Addison 1855 yılında yorgunluk, hiperpigmentasyon ve ölümle sonuçlanan bir durum tespit etmiş ve bu durumun adrenal bezin

Detaylı

Dr. İhsan ESEN. Çocuk Endokrinolojisi

Dr. İhsan ESEN. Çocuk Endokrinolojisi Cushing Sendromu Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Harvey Williams Cushing Doğum Ölüm Eğitim Meslek 08 Nisan 1869 Cleveland, Ohio 7 Ekim1939 (70 yaşında) New Haven, Connecticut,

Detaylı

PROLAKTİNOMAYA YAKLAŞIM

PROLAKTİNOMAYA YAKLAŞIM PROLAKTİNOMAYA YAKLAŞIM Prof. Dr. Ferihan Aral İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Prolaktinoma * En sık hipofiz

Detaylı

ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE

ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE Dönem 3 Kurul 5 (ÜG ve Endokrin) 05.Şub.18 09.00-09.50 Serbest Çalışma Pazartesi 10.00-10.50 Glomerül Hastalıkları Patolojisi 11.00-11.50 Glomerül Hastalıkları Patolojisi 12.00-12.50 Glomerül Hastalıkları

Detaylı

KADINDA REPRODÜKTİF SİSTEM HASTALIKLARI. Prof. Dr. Özer Açbay

KADINDA REPRODÜKTİF SİSTEM HASTALIKLARI. Prof. Dr. Özer Açbay KADINDA REPRODÜKTİF SİSTEM HASTALIKLARI Prof. Dr. Özer Açbay (-) (+) (-) (-) involution Gonadarj Telarj Adrenarj Aromataz Hipogonadizmin semptom ve sonuçları 1. Amenore (primer, sekonder) veya oligomenore

Detaylı

Çocuk Endokrinolojisi Örnek Sorular

Çocuk Endokrinolojisi Örnek Sorular Çocuk Endokrinolojisi Örnek Sorular 1- Genital bölgede erken kıllanma yakınması ile getirilen 6 yaşında erkek hastanın fizik muayenesinde önikoid vücut yapısı olduğunu saptıyorsunuz. Takiben tetkikler

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

Arş.Gör.Dr. Ahmet UZUNDURUKAN

Arş.Gör.Dr. Ahmet UZUNDURUKAN LİTYUM LİTYUM İNTOKSİKASYONU Arş.Gör.Dr. Ahmet UZUNDURUKAN Arş.Gör.Dr. Ahmet UZUNDURUKAN Giriş Farmakokinetik Patofizyoloji İntoksikasyon Tedavi Takip-Taburculuk GİRİŞ Lityum, bipolar bozukluk akut manide

Detaylı

4 Endokrin Sistem ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra,

4 Endokrin Sistem ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra, ÜNİTE 4 Endokrin Sistem Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Hipofiz bezi ve hormonlarını, Tiroid bezi ve hormonlarını, Adrenal korteks hormonlarını, Adrenal medulla ve katekolamin salgısını, Seks hormonlarını,

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Tanım. Tiroid hormon yetersizliği veya etkisizliği sonucu gelişen klinik tablodur. 03.12.2013 Çorlu/Tekirdağ 2

Tanım. Tiroid hormon yetersizliği veya etkisizliği sonucu gelişen klinik tablodur. 03.12.2013 Çorlu/Tekirdağ 2 Hipotiroidi Prof. Dr. Mustafa Kemal BALCI Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Tanım Tiroid hormon yetersizliği veya etkisizliği

Detaylı

Guatr (Tiromegali) İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Guatr (Tiromegali) İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Guatr (Tiromegali) İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Guatr Evrelemesi (DSÖ) Evre O : Guatr yok Evre 1a : Palpasyonla var, boyun ekstansiyonda bile görülmüyor

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

HİRŞUTİZM AYIRICI TANISI

HİRŞUTİZM AYIRICI TANISI HİRŞUTİZM AYIRICI TANISI Prof Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma hastalıkları BD Hirsutizm - Hipertrikoz Hipertirokoz : Androjen etkisinde olmayan bölgelerde

Detaylı

Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi

Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi Polikistik Over Sendromu ve Hiperandrojenemi Ayırıcı Tanı Nasıl Yapılmalı? Prof. Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Kayseri PKOS Tanı Kriterleri NIH 1990

Detaylı

GÖRSEL VAKA TANITIMLARI: Adrenal Yetmezlik / Cushing -Sendromu. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi

GÖRSEL VAKA TANITIMLARI: Adrenal Yetmezlik / Cushing -Sendromu. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi GÖRSEL VAKA TANITIMLARI: Adrenal Yetmezlik / Cushing -Sendromu Prof. Dr. Feyza DARENDELİLER Prof. Dr. Firdevs BAŞ Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Endokrinolojisi İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Adrenal

Detaylı

endokrinolog gözüyle SEKONDER AMENOREYE YAKLAŞIM

endokrinolog gözüyle SEKONDER AMENOREYE YAKLAŞIM endokrinolog gözüyle SEKONDER AMENOREYE YAKLAŞIM Prof.Dr. Mehmet Numan TAMER SDÜ Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Met Hast. BD ISPARTA Genel bilgiler Doğurganlık dönemi kadınların 1/3 ünde mens bozuklukları

Detaylı

GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM

GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM 1) Aşağıdaki hormonlardan hangisi uterusun büyümesinde doğrudan etkilidir? A) LH B) Androjen C) Östrojen Progesteron D) FUH Büyüme hormonu E) Prolaktin - Testosteron 2)

Detaylı

ĠKĠNCĠL AMENOREYE JĠNEKOLOG GÖZÜYLE YAKLAġIM. Doç. Dr Gürkan BOZDAĞ Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, ANKARA

ĠKĠNCĠL AMENOREYE JĠNEKOLOG GÖZÜYLE YAKLAġIM. Doç. Dr Gürkan BOZDAĞ Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, ANKARA ĠKĠNCĠL AMENOREYE JĠNEKOLOG GÖZÜYLE YAKLAġIM Doç. Dr Gürkan BOZDAĞ Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, ANKARA 2 Tanım BĠRĠNCĠL AMENORE 13 yaģ kadar adet olmaması 15 yaģ

Detaylı

SIVI-ELEKROLİT İZLEMİ. Dr. Aykut SİFİLS Dokuz Eylül Üniversitesi

SIVI-ELEKROLİT İZLEMİ. Dr. Aykut SİFİLS Dokuz Eylül Üniversitesi SIVI-ELEKROLİT İZLEMİ Dr. Aykut SİFİLS Dokuz Eylül Üniversitesi SIVI-ELEKTROLİT BOZUKLUKLARI Hiponatremi Hipernatremi Hiperpotasemi Hipopotasemi Hiperkalsemi SIVI-ELEKTROLİT BOZUKLUKLARI Dehidratasyon

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

Hipotalamo-hipofizer Hormonlar

Hipotalamo-hipofizer Hormonlar Hipotalamo-hipofizer Hormonlar Ön ve arka hipofizin hipotalamus tarafından kontrolu ÖN HİPOFİZ 1.Hipotalamik nöronlardan salıverici ve inhibe edici hormonlar hipotalamohipofizer portal sisteme salınır

Detaylı

SUBKLİNİK HİPERTİROİDİDE YÖNETİM 7. ULUSAL ENDOKRİN CERRAHİ KONGRESİ NİSAN 2015 ANTALYA

SUBKLİNİK HİPERTİROİDİDE YÖNETİM 7. ULUSAL ENDOKRİN CERRAHİ KONGRESİ NİSAN 2015 ANTALYA SUBKLİNİK HİPERTİROİDİDE YÖNETİM 7. ULUSAL ENDOKRİN CERRAHİ KONGRESİ 23-26 NİSAN 2015 ANTALYA DR GÜL DAĞLAR ANEAH GENEL CERRAHİ MEME-ENDOKRİN CERRAHİSİ KLİNİĞİ Sunum planı Subklinik hipertiroidizmin tanımı

Detaylı

AKUT ADRENAL YETMEZLĐK TEDAVĐ PROTOKOLÜ

AKUT ADRENAL YETMEZLĐK TEDAVĐ PROTOKOLÜ AKUT ADRENAL YETMEZLĐK TEDAVĐ PROTOKOLÜ GĐRĐŞ Aşağıdaki hastalarda adrenal kriz olabileceği düşünülmelidir. Bilinen primer adrenal yetmezliği olanlar Hipopituitarizm (herhangi bir hipofizer hormon eksikliği)

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Hipertiroidi ya da hipertiroidizm, tiroid bezinin fazla çalışmasıyla ortaya çıkan hastalık tablosudur. Hipertoridizme sebep olan birçok mekanizma

Detaylı

GROWTH HORMON. Klinik Laboratuvar Testleri

GROWTH HORMON. Klinik Laboratuvar Testleri GROWTH HORMON Diğer adı ve kısaltmalar: Büyüme hormonu, somatotropin, somatotrop hormon, GH, STH. Kullanım amacı: Growth hormon üretiminde fazlalık veya yetersizlik bulunup bulunmadığının araştırılması

Detaylı

BÖBREKÜSTÜ BEZİ. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Biyokimya 1

BÖBREKÜSTÜ BEZİ. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Biyokimya 1 BÖBREKÜSTÜ BEZİ Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ 8.1.2013 Biyokimya 1 Yapı-Fonksiyon Böbreküstü bezi korteks (dış) ve medulla (iç) olmak üzere iki kısımdan oluşur. Korteks: glikokortikoid, mineralokortikoid ve

Detaylı

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir?

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? 109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? A) Subserozal B) Pedinküle subserozal C) İntramural D) Servikal E) Tip 0 submukozal Soru kalitesiz

Detaylı

Serbest Çalışma / Akademik Danışma Görüşme

Serbest Çalışma / Akademik Danışma Görüşme Dönem 3 Kurul 5 (ÜG ve Endokrin) 06.Şub.17 09.00-09.50 Böbrek Fizyolojisinin Temel Prensipleri Nefroloji Pazartesi 10.00-10.50 Böbrek Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi ve Böbrek Hastalıklarına Klinik

Detaylı

NEFRİTİK SENDROMLAR. Dr.LATİFE ERDOĞAN Ekim 2013

NEFRİTİK SENDROMLAR. Dr.LATİFE ERDOĞAN Ekim 2013 NEFRİTİK SENDROMLAR Dr.LATİFE ERDOĞAN Ekim 2013 NEFRİTİK SENDROM NEDİR? Akut böbrek yetmezliği bulguları ile gelen bir hastada gross hematüri, varsa tanı nefritik sendromdur. Proteinürü

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

Olgularla hiperfonksiyone hipofiz adenomu. Doç.Dr. Yasemin Tütüncü

Olgularla hiperfonksiyone hipofiz adenomu. Doç.Dr. Yasemin Tütüncü Olgularla hiperfonksiyone hipofiz adenomu Doç.Dr. Yasemin Tütüncü Olgu:1 30y erkek hasta Başağrısı İmpotans İnfertilite Fizik muayene: özellik yok İlaç kullanımı yok Sistemik hst öyküsü yok Laboratuvar

Detaylı

KLİNİK OLARAK BELİRGİN OLMAYAN ADRENAL KİTLEYE (İNSİDENTALOMA) YAKLAŞIM

KLİNİK OLARAK BELİRGİN OLMAYAN ADRENAL KİTLEYE (İNSİDENTALOMA) YAKLAŞIM KLİNİK OLARAK BELİRGİN OLMAYAN ADRENAL KİTLEYE (İNSİDENTALOMA) YAKLAŞIM Adrenal bezler, her iki böbreğin üzerinde yerleşmiş üçgen biçiminde organlardır. Vücut metabolizmasını, su ve tuz dengesini düzenlemelerinin

Detaylı

GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ

GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ 1 GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ Plasental kompartman Hipotalamik hormonlar GnRH CRH TRH Somotostatin GHRH Hipofizer hormonlar hcg hpl hch hct ACTH Oksitosin 2 1 GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ

Detaylı

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal.

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal. 1. HAFTA Volüm dengesi bozuklukları Böbrek hastalıklarında tanısal yöntemler Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal Diabetes mellitus komplikasyonları Sevim Güllü Artritlere

Detaylı

BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Prof Dr Zehra AYCAN.

BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Prof Dr Zehra AYCAN. BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ Prof Dr Zehra AYCAN zehraaycan67@hotmail.com Büyüme Çocukluk çağı, döllenme anında başlar ve ergenliğin tamamlanmasına kadar devam eder Bu süreçte çocuk hem büyür hem de gelişir

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER)

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) 11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZ) Her bir böbreğin üst kısmında bulunan endokrin bezdir. Böbrekler ile doğrudan bir bağlantısı

Detaylı

TUBULOPATİLER. Dr Salim Çalışkan

TUBULOPATİLER. Dr Salim Çalışkan TUBULOPATİLER Dr Salim Çalışkan Emrullah 2 aylık 3 günlük karın şişliği, ishal, kusma Dehidratasyon Konvülziyon Hipokalsemi Emrullah, 2 aylık Kilo alamama Huzursuz Prematüre Polihidramnios İdrarda Na Cl

Detaylı

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal 1. HAFTA Volüm dengesi bozuklukları Böbrek hastalıklarında tanısal yöntemler Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal Diabetes mellitus komplikasyonları Sevim Güllü Artritlere

Detaylı

Gestasyonel Diyabet (GDM)

Gestasyonel Diyabet (GDM) Gestasyonel Diyabet (GDM) Tanım, Sıklık Gebelikte ortaya çıkan veya ilk defa tespit edilen glikoz intoleransı olarak tanımlanmaktadır (WHO 2012; ACOG, 2013). Aşikar diyabet kriterlerini içermeyen ve gebeliğin

Detaylı

ÜNİTE 10. Hormonlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 10. Hormonlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 10 Hormonlar Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Hormonların nasıl yapıldığını ve hangi yollarla etkili olduklarını bilecek, Hipotalamusun hormon salınımlarını kontrol edici faktörleri öğrenecek,

Detaylı

Hipotiroidi ve Tiroiditler. Prof. Dr. Özer Açbay

Hipotiroidi ve Tiroiditler. Prof. Dr. Özer Açbay Hipotiroidi ve Tiroiditler Prof. Dr. Özer Açbay Paraventricular n. Hipotalamus-hipofiz-tiroid aksın regülasyonu α1-adrenerjik uyarı östrojen AVP kortizol somatostatin dopamin TRH TSH T4, T3 Hipotiroidi

Detaylı

ENDOKRİN VE ÜROGENİTAL SİSTEMLERİ IV. DERS KURULU ( 03 ŞUBAT 2014 14 MART 2014)

ENDOKRİN VE ÜROGENİTAL SİSTEMLERİ IV. DERS KURULU ( 03 ŞUBAT 2014 14 MART 2014) T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III ENDOKRİN VE ÜROGENİTAL SİSTEMLERİ IV. DERS KURULU ( 03 ŞUBAT 2014 14 MART 2014) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM III

Detaylı

İNFERTİLİTE NEDENLERİ. İlknur M. Gönenç

İNFERTİLİTE NEDENLERİ. İlknur M. Gönenç İNFERTİLİTE NEDENLERİ İlknur M. Gönenç ERKEK İNFERTİLİTE NEDENLERİ Endokrin Bozukluklar Hipotalamik disfonksiyon (Kallmann) Hipoffizer yetmezlik ( tm., rad, cerrahi ) Hiperprolaktinemi, Adrenal hiperplazi

Detaylı

[embeddoc url= /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ]

[embeddoc url=  /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ] VÜCUT SIVILARI [embeddoc url= http://enfeksiyonhastaliklari.com/wp-content/uploads/2015 /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ] SODYUM ( Na+) Na+; Sodyum klor ile birlikte serumun en

Detaylı

Hipotiroidi. Hipotiroidi ve Koması ADRENAL KRİZ FEOKROMOSİTOMA. En sık s k nedenleri. Klinik. Klinik

Hipotiroidi. Hipotiroidi ve Koması ADRENAL KRİZ FEOKROMOSİTOMA. En sık s k nedenleri. Klinik. Klinik TİROİD D KRİZİ ADRENAL KRİZ FEOKROMOSİTOMA Yrd.Doç.Dr. Ayhan AKÖZ Atatürk Üniversitesi Acil Tıp AD Hipotiroidi ve Miksödem Koması 1 2 Hipotiroidi En sık s k nedenleri Tiroid hormonu üretimi veya sekresyonunun

Detaylı

Bu Ünitede; Metabolik ve Endokrin acillerin tanı ve tedavi yaklaşımlarının içerikleri anlatılacaktır.

Bu Ünitede; Metabolik ve Endokrin acillerin tanı ve tedavi yaklaşımlarının içerikleri anlatılacaktır. Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Metabolik ve Endokrin acillerin tanı ve tedavi yaklaşımlarının içerikleri anlatılacaktır. Metabolik ve Endokrin Aciller Endokrin ve metabolik acil durumlara diğer sistemlerin

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 09 Nisan 2009 02:34 - Son Güncelleme Perşembe, 09 Nisan 2009 03:06

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 09 Nisan 2009 02:34 - Son Güncelleme Perşembe, 09 Nisan 2009 03:06 ÇOCUKLARDA ENDOKRİN SORUNLAR Memorial Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bölümü'nden Prof. Dr. Oya Ercan, büyüme bozuklukları ile ilgili bilgi verdi. Bu sorunlar, büyüme bozukluklarını ve hormonların fazla

Detaylı

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN Reprodüktif Endokrinoloji Prof. Dr. Mithat EVECEN TANIMLAR: Hormon: Yunanca = uyarma, canlandırma, harekete geçirme. Tanım: Bir hücre ya da dokuda sentezlenen ve buralardan kan, lenf ve sinir yoluyla vücudun

Detaylı

SALI ( ) Bağımsız Çalışma

SALI ( ) Bağımsız Çalışma 7 1.HAFTA (12.02.2018) (13.02.2018) (14.02.2018) (15.02.2018) (16.02.2018) 08:30-09:20 Endokrinolojik Hastalıklar Belirti ve Bulguları Tiroid Hastalıkları Biyokimyası Doç Dr Adrenal Bez Biyokimyası Doç.

Detaylı

ADH salgılanmasında baskın etki ön hipotalamusta yer alan supraoptik çekirdek yakınındaki osmoreseptörler aracılığıyla gerçekleşir.

ADH salgılanmasında baskın etki ön hipotalamusta yer alan supraoptik çekirdek yakınındaki osmoreseptörler aracılığıyla gerçekleşir. DİABETES İNSİPİTUS ADH FİZYOLOJİSİ ADH yapımı ve salgılanması ön hipotalamusta yer alan supraoptik ve paraventriküler çekirdeklerde bulunan nöronların kontrolü altındadır ADH önce proprossefizin denilen

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 10.15-11.00 Kardiyovasküler sistem semiyolojisi M.YEKSAN 11.15-12.00

Detaylı

Konjenital hipotiroidi. Uzm. Dr. İhsan ESEN Firat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi

Konjenital hipotiroidi. Uzm. Dr. İhsan ESEN Firat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Konjenital hipotiroidi Uzm. Dr. İhsan ESEN Firat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Erken tanı neden önemli? Tedaviden Önce Sonra Erken tanı neden önemli? Tiroid hormonu ile muamele edilen

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK Pratik-Uygulama Anamnez alma semiyoloji 2.GÜN 08.15-09.00 Kardiyovasküler sistem

Detaylı

Hiponatremi yönetimi. Dr. Hayriye Sayarlıoğlu

Hiponatremi yönetimi. Dr. Hayriye Sayarlıoğlu Hiponatremi yönetimi Dr. Hayriye Sayarlıoğlu Sodyum su dengesi Su homeostazı serum osmolaritesi ile yakından ilgilidir Osmolariteyi belirleyen en önemli faktör sodyumdur Serum osmolaritesi: 2X Na+(Glukoz/18)

Detaylı

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN Reprodüktif Endokrinoloji Prof. Dr. Mithat EVECEN HORMON Kelime: Yun. Uyarma, Canlandırma, Harekete geçirme. Tanım: Bir hücre ya da dokuda sentezlenen ve buralardan kan, lenf ve ya sinir yoluyla vücudun

Detaylı

Hipofiz beyin tabanında burnun arkasında optik sinirlerin altında yer alan küçük bir bezdir.

Hipofiz beyin tabanında burnun arkasında optik sinirlerin altında yer alan küçük bir bezdir. PROLAKATİNOMA NEDİR? Hipofiz beyin tabanında burnun arkasında optik sinirlerin altında yer alan küçük bir bezdir. Hipofiz tiroid, overler, testisler ve adrenal bezleri kontrol eden hormonları üretir. Hipofiz

Detaylı

BÖBREKÜSTÜ BEZİ FİZYOPATOLOJİSİ

BÖBREKÜSTÜ BEZİ FİZYOPATOLOJİSİ FİZYOPATOLOJİ (KLİNİK BİYOKİMYA) BÖBREKÜSTÜ BEZİ FİZYOPATOLOJİSİ Prof. Dr Arif ALTINTAŞ Prof. Dr. Ulvi Reha FİDANCI Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Yapı-Fonksiyon Böbreküstü

Detaylı

Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi

Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi 1. Tiroid nodülü olan hastalarda sitolojik analiz için yapılmaktadır. 2. İşlem hasta yatar pozisyondayken, boyun geriye atılarak uygulanmaktadır. 3. İşlem öncesinde

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her 1 ml çözelti içeren ampul, mg gonadoreline eşdeğer, 0.1 mg gonadorelin asetat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her 1 ml çözelti içeren ampul, mg gonadoreline eşdeğer, 0.1 mg gonadorelin asetat içerir. KULLANMA TALİMATI LH-RH Ferring 0.1 mg/ml IV enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Her 1 ml çözelti içeren ampul, 0.091 mg gonadoreline eşdeğer, 0.1 mg gonadorelin asetat

Detaylı