İNTERNET REKLAMLARININ ENGELLENMESİNDE KULLANICI, REKLAMCI VE ONLINE İÇERİK ÜRETİCİLERİN ALGISI ÜZERİNE İNCELEME

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İNTERNET REKLAMLARININ ENGELLENMESİNDE KULLANICI, REKLAMCI VE ONLINE İÇERİK ÜRETİCİLERİN ALGISI ÜZERİNE İNCELEME"

Transkript

1 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve İNTERNET REKLAMLARININ ENGELLENMESİNDE KULLANICI, REKLAMCI VE ONLINE İÇERİK ÜRETİCİLERİN ALGISI ÜZERİNE İNCELEME 75 Osman KÖROĞLU * Öz Reklam özellikle internet yayıncılığı açısından önde gelen gelir kaynaklarından sayılmaktadır. Ancak, yapılan bilimsel çalışmalarda çevrimiçi reklamların, internet kullanıcılarının dikkatini dağıtıp, bant genişliğini tükettikleri yönünde bilimsel bulgulara ulaşılmıştır. Internet reklamlarından rahatsız olan kullanıcılar, öncelikle yazılım temelli bir takım teknik çözümlerle bunları engellemekte ve bu çözümleri çevrelerindeki diğer internet kullanıcılarına tavsiye ederek internet reklamlarının engellenmesini yaygınlaştırmaktadırlar. Bu makalenin öncelikli amacı, internet reklamlarını engellemenin, kullanıcı tarafındaki algısını ortaya koymak ve bunun reklamveren, reklam ve yayın profesyonellerine etkisini tartışmaktır. Bunun için reklam engelleyen internet kullanıcılarının görüş ve nedenleri ile internet reklamlarını engellemede kullanıcılar tarafından sıklıkla tercih edilen başlıca yöntemler de açıklanmıştır. Makale amacına ulaşmak için araştırmada kullanılan yöntemler ve bunların adımları şöyledir: Öncelikle basılı ve çevrimiçi kaynakları esas alan geniş çaplı literatür taraması ile keşifsel bir araştırma yapılmıştır. Ardından, konuyla ilişkisi bağlamında, çevrimiçi erişime açık web sitelerinde özellikle kullanıcı ve yayıncı taraflarını yansıtacak biçimde yayınlanan konuyla ilgili makalelere ve internet kullanıcılarının yorumlarına erişilerek analiz edilmiştir. Aktif olarak makale konusuyla ilgili deneyimler edinmekte olan Internet reklamcılığı profesyonellerine doğrudan ulaşılmıştır. Son olarak da bazı haber sitelerinin ana sayfalarının boyutları bant genişliği tüketimi ve dikkat dağıtma özellikleri açısından, içerik ve reklam boyutu noktalarında ölçülmüştür. Anahtar Sözcükler: Internet, Reklam, Engelleme Abstract: Blocking Internet Advertisements: An Analysis on Perceptions of Users, Advertisers and Online Content Producers Advertisements are considered as an important income source especially in terms of internet publishing. But the scientific studies on online advertisements have revealed that online advertisements distract users attention, and consume bandwidth. Users, who are uncomfortable with internet advertisements, prevent them through primarily a set of software based technical solutions and popularize them by recommending these solutions to other users. The primary purpose of this article is to put forth the user side of the perception of blocking internet ads, and to discuss the impact of it on the advertiser, advertising and broadcast professionals. For this, opinions and reasons of internet users who are blocking ads are explained and frequently preferred ad-blocking methods are also described. To achieve the purpose of article, primarily an exploratory study is conducted through large scale literature review. Then, articles being related to the subject in some online open access web sites and comments of Internet users are investigated and analyzed. After that, Internet advertising professionals who have experience on the subject are directly contacted. Finally, dimensions of the main pages of some news sites are measured on content and ads sizes in terms of bandwidth consumption and distracting users attention. Key Words: Internet, Advertisement, Blocking * Yrd. Doç. Dr., Fatih Üniversitesi İstanbul Meslek Yüksek Okulu Halkla İlişkiler Programı,

2 76 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve GİRİŞ Bu çalışma, yayın ve reklam sektörü profesyonelleri açısından ekonomik yönden, kullanıcılar açısından da içerik seçim hakkı ve maruz kalacakları pazarlama mesajlarını seçme özgürlükleri noktasında önemlidir. Çevrimiçi reklamcılık, bir web sayfasını ziyaret edenlerin, reklamda geçen ürün ve hizmetleri ve pazarlama enformasyonunu fark etmesini sağlayarak, onları satın almaya teşvik ederek satışları artırmayı hedefleyen bir sektördür (Danaher & Mullarkey, 2003). Reklamlar, internet içerik yayıncılarının önde gelen gelir kaynağıdır (Gallaugher et al., 2001; Swatman et al.., 2006). Ancak kullanıcıların önemli bir kısmı internet reklamlarından rahatsız olmaktadırlar (McStay, 2010; Bond, 2010; Cho & Cheon, 2004). Çevrimiçi reklamlar şunlar gibi farklı biçimlerde görülebilmektedir: metin, resim, flash, video, banner, pop-up, pop-under, yüzen, duvar kâğıdı, genişleyen. Çevrimiçi reklamlar arama sonuçlarıyla birlikte, web sayfalarında sabit alanlarda, içerik metnindeki bazı kelimeler linklenerek veya e-postayla sunulabilmektedirler. Reklamverenler yayıncılardan reklamları için alan satın alırken başlıca şu yolları kullanmaktadırlar: CPC tıklama başı ücretlendirme, CPM bin gösterim başı ücretlendirme, CPV ziyaretçi başı ücretlendirme, CPA form doldurmak gibi tamamlanan bir eylem başına ücretlendirme, CPO sipariş edilen ürün/hizmet başına ücretlendirme (Singh & Potdar, 2009; Fain & Pedersen, 2006). Maruz kalma etkisi nedeniyle, reklama tıklamasa bile kullanıcı ürün ve hizmete aşina olup bir fikir edinmektedir (Fombrun & Shanley, 1990; Brooks & Highhouse, 2006). Bunu bilen reklamcılar daha çok ve uygun özellikte sitede, daha dikkat çekici, kullanıcıların dikkat etmeden geçemeyeceği reklamlar yayınlamayı tercih etmektedir. Internet, odaklı reklamcılıkta, bireylerin satın alma ve internet alışkanlıklarının daha iyi anlaşılmasında başka ortamlardan daha başarılı olmaktadır (Gmail, 2012). Ancak aynı teknolojiyle, Internet reklamları da engellenebilmektedir. Internetin erişim, hedefleme ve kullanıcıyı bağlama konusundaki etkinliği reklam profesyonellerinin bu ortama olan ilgisinin ana sebebidir. Internet, reklamcılığın geliştiği ülkeler olan ABD ve İngiltere de televizyon reklamcılığından sonra ikinci büyük reklam ortamıdır (Goode, 2010; Bradshaw, 2009). ABD internet reklamcılığı gelirleri 2009 da 22.7 milyar USD seviyesindedir (IAB USA, 2010). Yeni nesil kullanıcıların çoğu internetsiz yaşamı hayal edemezken, kendileri gibi yetişkinlerin çoğu da televizyonlarını kapatarak haber ve eğlence için internete yönelmektedir (Hein & Wasserman, 2006). Reklamlar, diğer tüm endüstrilerde olduğu gibi yayıncılık endüstrisinde de satın alma ve kullanmayı başlatan unsurlardandır ve ekonomik sistemin sürdürülebilirliğini desteklemektedirler. Kullanıcıları veya tüketicileri alternatifler konusunda bilgilendirmekte, kuruma rekabet avantajı sağlamaktadırlar (Kotler et al., 2008). Ekonomik açıdan önemine rağmen reklamcılık ve reklamlar rahatsız edicilik, dikkat dağıtıcılık, etik dışılık, gerçek dışılık, abartı gibi çeşitli yönlerden eleştirilmektedir. Yazılım ve eklentilerle internet reklamlarının engellenmesi 1998 yılından beri hem gerçekleşmekte ve hem de tartışılmaktadır (Kornblum, 1998). Bu yöntemlerle reklamlar ya da reklam gibi düşünülebilecek içerikler tamamen veya kısmen engellenebilmektedir. Sonuçta web sayfalarındaki ilgili yerler boşaldığından sadece metin ve içerikle ilişkili resim ve videolar geride kalmaktadır. Tüketicilerin mahremiyetlerini koruma istekleri ve reklam profesyonellerinin doğru tüketicilere ulaşabilmek için onlar hakkında daha çok şey öğrenme istekleri arasında her zaman hassas bir denge vardır (Rosenbaum, 2008). Bağlam ve kültüre göre değişmekle birlikte, tüm insanlar mahremiyetlerini koruyarak istemedikleri şeylerin hayatlarına girmesini engellemeye çalışmaktadırlar. Ancak tüketiciler kendilerine özel teklif ve satın alma fırsatlarını değerlendirebilmek ve gereksizlerden kaçabilmek için sıklıkla bilerek veya fark etmeyerek bazı mahremiyetlerinden vazgeçmektedirler. Pazarlamacılarsa sürekli daha iyi, daha zamanında ve daha kesin pazar bilgisi istemektedirler. Böylece maliyet etkin ve odaklı reklamcılık yapabilmektedirler. Ama izin almadan kullanıcıların çok derin bilgilerine ulaşmak, onların saygısını ve ilgisini kazanma noktasında geri tepebilmektedir, güvensizliğe ve saygısızlık algısına yol açabilmektedir. Örneğin arasında aktif olan, Facebook un Beacon adlı reklam özelliği, kullanıcıların online faaliyetlerini izleyip reklamverenlere bildirdiğinden geri tepen bir teknolojik girişimdir (Fletcher, 2010). Son kullanıcıların kontrolünün artması

3 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve 77 ve tercihlerinin daha belirleyici olması reklam sektörü açısından olumludur. Reklamcılık ve sponsor destekli radyo televizyon yayıncılığının ilk günlerinden itibaren maliyet etkin kaliteli programcılık ve içerik sunma arzusu ile bir zamanların izleyici ve dinleyicisi olan şimdilerin son kullanıcısının hangi reklamların ne zaman ve ne biçimde karşısına çıkacağını belirleme hakkı arasında bir denge vardır. Reklam mali açıdan basın yayını desteklemede önemli rol oynamaktadır. Bireyin teknoloji ve tercihleri çerçevesinde televizyon reklamlarını izlememek için odayı terk etme veya zaman kaydırmalı kayıt teknolojisinden yararlanma, internette de reklam engelleyici yazılımlar kullanma hakkı vardır. Reklam destekli içerik ve yayınların ortadan kalkması içeriklerin ücretlerini önemli ölçüde artırabilir ve ücretsiz içerik ve yayınların kalitesini düşürebilir veya onları ortadan kaldırabilir. Tüketicilerin çoğu internet erişimi için ödedikleri ücret dışında televizyon ve radyodan alıştıkları biçimde internetten eriştikleri her şeyin ücretsiz olduğunu düşünmektedir. Sorun, bireylerin interneti dikkatlerini dağıtan reklamlara maruz kalmadan dolaşma hakları ve reklam sektörünün ürün, fikir ve hizmetlerin internette istedikleri gibi reklamını yapabilmeleri arasındaki dengenin sağlanmasıdır. Bu konu bağlamında ticari ve bireysel olarak kendini ifade özgürlüğü de düşünülebilir. Bireyler reklam görmeyi istemeyebilmektedir ve çevrimiçi sitelerin başka bireyler tarafından belli masraflarla üretildiğinin farkında olmayabilmektedirler. Kurumlar tarafından veya belki Internet servis sağlayıcılar tarafından üretiliyor sanabilmektedirler. Bu yüzden reklamları engelleme konusunda bir rahatsızlık hissetmeyebilmektedirler. Ancak bireysel tercihler bir yana, otomatik olarak tüm reklamları engelleyecek bir düzenlemeye şüpheyle yaklaşılabilir ve ancak uygun ve kanuni olarak dengeyi sağlayacak başka bir yol yoksa bu kabul edilebilir. Internetin doğası gereği sitelerde yayınlanan içerik aksi belirtilmedikçe ücretsiz kabul edilmektedir. Aksi bir durumda bu konuda kullanıcılara açıkça bilgi verilmektedir ve gerekli görülüyorsa kullanıcı bir parolayla ilgili içeriğe eriştirilmektedir. Ancak reklam destekli içerikler için buna benzer bir açıklama yapılmamaktadır. Internet Reklamının Değeri ve Yayıncılıktaki Ekonomik İşlevi Internet içeriklerinin bollaşmasını sağlayan iş modeli birincil olarak reklam gelirlerine dayalıdır. Internet servis sağlayıcıları ve içerik sunan şirketler Internet reklamları konusunda anlaşmaktadırlar ve içerik üretenlere reklamlardan elde edilen gelirden pay vererek veya sayfalara reklam yerleştirerek bunları kullanıcılar için çeşitli ve zengin içeriklere çevirmektedirler. Reklam maliyetleri düşürerek yayıncılığa yardımcı olur (Business Wire, 2006). Bu işbirlikleri olmadan Internette kapsamlı ve kaliteli içerikler sunmanın maliyeti yüksektir. Bununla birlikte, diğer mecralardaki reklam harcamaları azalırken, Internet te artmayı sürdürmektedir (Abramovich, 2007). Internet reklam gelirleri sadece ABD de 2009 da 22.7 milyar USD olmuştur ve bu rakamın 2010 da da arttığı belirtilmektedir (IAB.net, 2010). Bu veriler bireylerin reklam engellemeyi seçme haklarını ve reklam ve yayın profesyonellerinin reklamlardan bekledikleri değeri elde etmesini dengeleyecek bir strateji geliştirmenin önemini vurgulamaktadır. Değilse, yayın ve reklam sektörlerinin temelleri çürütülür, Internetteki ücretsiz, kaliteli içeriğin varlığı baltalanır ve sektöre giriş maliyetleri ve finansal engellerin artışıyla bu içerikler ortadan kalkabilir. Reklam engelleme yazılımlarının hızla artması bu hipotezi güçlendirmektedir. Reklamlarla birlikte özellikle ebeveynler tarafından çocuklarının karşılaşabileceği müstehcen içerikler gibi istenen diğer içeriklerin de engellenmesi, gittikçe daha çok kişi tarafından tüketicilerin mahremiyet özgürlüğü olarak görülmektedir. Bu durum da, ifade özgürlüğünü sonuna kadar kullanan reklam ve içerik yayıncılarının rahatlarını kaçırmaktadır. Kişisel enformasyonun mahremiyetinin korunması açısından, e-posta ve telepazarlama alanında kabul gören uygulamalar arasında, kullanıcının istediğinde bilgilerini sildirip bu tür sistemlerden ayrılabilmesi de bulunmaktadır. Örneğin ABD de Gramm- Leach-Bliley kanunu ile bankacılık ve finansal hizmetler alanındaki bilgilerin korunması hedeflenmekte, The Children s Online Privacy Protection kanunu ile de çocuklara yönelik benzer bir düzenleme yapılmaktadır (Coppa. org, 2011) tarihli CAN-SPAM kanunu, istenmeyen ticari e-postaların alınmaması için

4 78 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve mesajda seçenek sunulmasını gerektirmektedir (Kigerl, 2009; FTC.gov, 2009). Internette ve Yeni İletişim Ortamlarında Reklamın Konumu Online reklamcılık yaygınlaşmadan önce siteler abonelikle veya erişim başına ücret alırken, artık internet içeriğinin çoğu reklamcılığa dayalı olmaktadır. Sadece içerik yaymak hedeflenir, ürün ve hizmet satışı düşünülmezse, site sahibi reklamcılıkla giderlerini karşılamayı seçebilmektedir. Karma modeller de sözkonusudur (Vallade, 2009). Internette ücretsiz içerik arttıkça, kullanıcıların çoğu içeriğin ücretsiz olması gerektiğini düşünmeye, ancak bu içerikleri destekleyen reklamları rahatsız edici ve saldırgan bulmaya başlamıştır. Bazı kullanıcılar internet reklamlarının içeriklerin ücreti olduğunu reddetmekte, bazılarıysa bir siteye girmekle o sitenin sahibiyle içerik karşılığı reklamları izlemek konusunda bir anlaşma yapmadığını düşünmektedir (Adblock.org, 2006). Sonuçta internet kullanıcıları reklamları göz ardı etmeye başlamışlardır. Etkileşimliliğin az olduğu sitelerde kullanıcılar reklamlardan kaçınmak eğilimidedir (Jin & Villegas, 2007). Internet reklamlarına olumsuz tepki gösterenler, bu reklamların bilgiye erişmelerini engellediklerini düşünmektedirler (Cho & Cheon, 2004). Adblock Plus gibi eklentiler bu kullanıcı eğilimlerinin sonucunda ortaya çıkmıştır. Kullanıcı böylece reklamdan otomatik olarak kaçınabilmektedir. Televizyon reklamları için TiVo donanımının etkisi neyse, internet için Adblock gibi eklentilerin ve işletim sisteminin hosts adlı dosyasının değiştirilmesi o etkidedir. TiVo bir sayısal video kayıt cihazıdır. İzlenmek istenen programların kaydedilip sonradan izlenmesi için geliştirilmiştir. Ancak program aralarındaki reklamların hızla geçilerek sadece programın izlenmesini sağladığından yaygınlaşmıştır (Carlson, 2006). Internet reklamlarının verimliliği gibi, engellemenin ne kadar gerçekleştiği de ölçümlenebilir. Televizyon reklamcılığında reyting sistemleriyle bir nebze ortaya çıkarılan izleme ölçümü, internette tam anlamıyla gerçekleştirilebilmektedir. Internet te bir sayfa üretildiğinde, eğer erişim denetimi yapılmıyorsa, her ziyaretçinin rahatça erişimi ve içeriği görmesi hedeflenmektedir. Reklamlar, reklamcı ve reklamveren tarafından bakılırsa, ilgili ürün ve hizmetin ilgili ziyaretçi tarafından fark edilip, tercih edilip, kullanılmasını hedefleyerek söz konusu siteye yerleştirilmektedir. Yayıncı açısından da bunlar gelir getirici unsurlardır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ofis çalışanları ve öğrenciler günlerinin önemli bir kısmını bilgisayar ve internet karşısında geçirmektedirler. Internet kullanılırken erişilen içeriklerin yanında reklamlar da görülmektedir. İçerikten istenen fayda, reklamlar yüzünden yarıya düşmektedir (McCoy et al., 2007). Üstelik kullanıcıların reklamları zihnen görmemeyi seçmesini açıklayan Banner körlüğü artık literatüre girmiş bir kavramdır (Cho & Cheon, 2004). Reklam engelleme, istenmeyeni süzerek zihni istenen bilgiye odaklayabilme açısından da faydalı görülebilmektedir (Smith, 2007). Bir web sayfasının görüntülenebilmesi için indirilmesi gereken veri miktarı reklamlar yüzünden üç katına çıkmaktadır (Palant, 2007). Mobil ve kablosuz erişimde bant genişliği ayrı bir önem kazanmakta, ekran alanının verimli kullanımı açısından (Marshall, 2005), reklamların mobil iletişim donanımıyla aktarımında rahatsız edicilikleri artabilmekte (Tsang et al., 2004) ve donanımın pil ömrünü azaltmaktadırlar. Internet Reklamlarını Engellemede Kullanıcıların Uyguladığı Başlıca Yöntemler Internet reklamlarını engelleme yöntemleri arasında Firefox ve Internet Explorer gibi internet tarayıcı yazılımlarla çalışan eklentiler, bilgisayardaki işletim sisteminin hosts adlı dosyasının değiştirilmesi, özel programların kurulması, Internet erişiminde proxy kullanımı sayılabilmektedir. Eğer, Clearly ve Readability gibi sayfalardaki metinlerin okunmasını kolaylaştıran internet tarayıcı eklentileri dışarıda bırakılacak olursa, bu başlıkta sayılabilecek önemli yazılımlar şunlardır: AdBlock, AdBlock Plus, ufdbguard, Adarmor, STOPzilla, Ad Blocker, IE7 Pro, Super Adblocker, Serenity ad blocker, AdShield. Eklentiler, örneğin Mozilla şirketinin ücretsiz internet tarayıcısı Firefox la kullanılabilen küçük yazılımlardır (Mozilla. org, 2011) Firefox eklentilerle kişiselleştirilebilir, yeni yeteneklerle donatılabilir, yazılım kodu halka açıktır (Strickland & Grabianowski,

5 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve ). İlgili kodu okumayı ve değiştirmeyi bilen herkes Firefox u farklı biçimde çalıştırabilmektedir. Eklentiler bunun içindir. Örneğin arama motoru eklentileri, ilgili siteye gitmeksizin arama yapmayı sağlar (Mycroft Project, 2011). Reklamların ziyaret edilen sitede yüklenmesini engelleyen Adblock Plus eklentisi, Wladimir Palant tarafından Firefox eklentisi olarak geliştirilmiştir (McDougall, 2007). Mozilla, geliştirilen neredeyse tüm eklentilerin sitesinden indirilmesini sağlamaktadır (Mozilla. org, 2011b). Her ay 300 bin yeni kullanıcının yüklediği eklentinin 3 milyona yakın kullanıcısı vardır (Carr, 2010; Broache & McCullagh, 2007). Benzer biçimde, IE7 Pro eklentisi de Internet Explorer da diğer bazı işlevleri yanında reklam engelleyebilmektedir. Bir diğer reklam engelleme tekniğinde kullanılan hosts dosyası, işletim sistemlerince Internet erişiminde alan adları ve Internet Protokolü-IP numaralarını düzenlemede kullanılmaktadır. Notepad gibi bir metin editörüyle bu dosya değiştirilerek reklam kaynağı olan web sunucuları engellenebilmektedir. Internette bu konuda teknik açıklamalar içeren ve hatta varolanın ön tanımlı dosyanın yerine konulabilecek alternatif Hosts dosyalarını barındıran web siteleri vardır (MVPS.org, 2011; Crenshaw, 2006; Saunders & Levine 2011; Haas, 2011). Metin tabanlı tarayıcılar reklam görmeden internete erişmeyi isteyenler için alternatiftir. Lynx (Internet Software Consortium, 2009) ve Elinks (Elinks Project, 2009) bunlar arasındadır. Reklam engelleyen ve tarayıcılardan bağımsız çalışan programlar da vardır (PCWorld.com, 2011) Örneğin Admuncher tüm tarayıcılardaki ve internet gerektiren bazı programlardaki reklamları engellemektedir (Hurps, 2011). Bazı antivirüs yazılımları da reklam engelleyebilmektedir (TopTenREVIEWS, 2011; About.com, 2011). Tarayıcı reklam engellemeyi desteklemediğinde kullanılabilen Privoxy gibi bazı proxy yazılımları veya web siteleri üstünden de reklamlar engellenebilmektedir (Programlar.com, 2009). Reklamları görmemek bazen kullanılan tarayıcının sadece metin tabanlı içeriği göstermesine de bağlı olabilmektedir. Ayrıca, tüm internet tarayıcılarda, resimlerin ve animasyonların gösteriminin engellenebileceği seçenekler de sunulmaktadır. Reklam Engellemeye Karşı, Yayıncılar ve Reklam Uzmanlarınca Uygulananlar Bazı web siteleri ücretli abonelikle içerik sunarak abonelere reklamsız içerik erişimi sağlamaktadır. Web sitesi dosyalarında bulunan, küçük yazılımlar olan Javascriptlerle kullanıcının reklam engellediğini fark eden siteler, söz konusu oturumu engelleyebilmektedir (Vi- ButX, 2007). Ayrıca sayfada ve bağlantılarda bazı anahtar kelimelerin kullanımını durduran siteler, reklam engelleme yazılımlarını bir süreliğine etkisizleştirmektedir (Fulton, 2008). Reklam alanı resim boyutları değiştirilerek de, resim boyutlarına göre engelleme yapan sistemler aşılmaktadır. Yayıncıya has, standart dışı isimlere veya adreslere sahip yerel reklam sunucuları kullanımı da başka bir yöntemdir. Tarafların Bakış Açıları Bu bölümde bazı web sitelerinde internet reklamlarının engellenmesiyle ilgili yapılan tartışmalarda taraf olanların görüşleri örneklendirilecek ve farklı bakış açıları ortaya konulmaya çalışılacaktır. Kullanıcı Bakış Açısı Kullanıcı bakış açısı alınması için, çevrimiçi forumlar ve konuyla ilgili makalelere yapılan yorumlar değerlendirilmiştir. Örneğin teknoloji haberleri ve teknik bilgilerin paylaşıldığı Shiftdelete.net sitesinin forum bölümünde farklı tarayıcılarda reklam engelleme eklentileriyle ilgili bir yazı hakkında 28 bin 465 kişi, Facebook Like özelliği ile beğenilerini bildirmiştir (Moderatör, ) Bu durum, konuya gösterilen olumlu ilgi seviyesini nicel olarak sergilemekte olduğundan önemlidir. Nitel temsil gücü açısından, farklı sitelerden seçilen örnek kullanıcı yorumlarına da aşağıda yer verilmiştir: Bir kullanıcı olarak yayıncıyla aramda herhangi bir sözleşme yok. Yayıncı içeriği oraya koyup kamuya açar. Eğer yayıncı özel bir site istiyorsa ve onu kullanırken uymamız gereken kurallar koymak istiyorsa bunu (ayrıca) yapmalıdır. Eminim yayıncı kullanıcıların sitesine girip kurallarını takip etmesini sağlayacak bir yazılım bulabilir (Jones, 2007).

6 80 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve Sayfa kullanıcı donanımına indirildiği andan itibaren kullanıcı tekrar yayınlamamak ve kendisine ait olduğunu söylememek kaydıyla içerik üstünde istediği değişikliği yapabilir (Jones, 2007). Basılı yayınlardaki insert gibi yayınla birlikte gelen reklam içeriklerini okumadan çöpe atan insanlar var. Internet reklamlarının engellenmesi de benzer bir uygulamadır. Bireyler internet reklamlarını engellemek için yöntemler ve yazılımlar geliştirirken, diğerleri de bunları arayıp, bulup, kullanmaya başlarken bir çaba harcıyorlar. Bu reklamların saldırgan, rahatsız edici özellikte olmasından ve istenmeyen derecede sık görülmesinden kaynaklanıyor (Jones, 2007). Internet reklamlarının içerik ve özelliklerine karşı olmasa da, bilgisayarları web sayfalarındaki reklamlardan olumsuz etkilenen ve yavaşlayan kullanıcılar da reklam engellemeyi seçebiliyor (Jones, 2007). İçerik yayıncıları ücretsiz siteleri kullanarak yayınlarını web üstünden ilgililere ulaştırabilirler. Kendine ait bir alan adı kullanarak yayın yapan sitelerin bunu seçmemeleri bir maliyete yol açar. Bu maliyeti karşılamak için kullanabilecekleri yöntemler arasında internet reklamları da vardır. Zaman ve zihinsel kaynaklar bireyler için gittikçe önem kazanıyor. Internet reklamlarının engellenmesi bireylere bu konuda yardımcı olmaktadır. Engellemeler yüzünden gelir kaybederek ortadan kalkabilecek içerik yayıncıları ve sitelerin dışında kullanıcıların alternatif reklam içermeyen bilgi ve eğlence kaynakları bulabilecekleri de söylenebilir. Bu tür engellemeleri yapanlara hırsız ve korsan isimleri yakıştırılmaktadır. Ancak yayıncıların ellerinde olan bir şeyden mahrum olmadıkları için engellenen reklamlar sebebiyle hırsızlığa veya korsanlığa uğradıkları söylenemez (Jones, 2007). Birçok site gereğinden çok fazla reklamla dolu ve o siteyi veya sayfayı ziyaret edene kadar bu durumdan kullanıcının haberi olmuyor. Ziyaret ettiği anda da iş işten geçmiş ve reklamlara maruz kalmış oluyor. (Jones, 2007). Televizyonlardaki reklam kullanımına farklı bir açıdan da bakılabilir. Programlar kullanıcıları reklamları izleyecek biçimde davranmaya itiyor. Örneğin eğer izlememeye karar verirlerse programın ikinci yarısını veya belli bir bölümünü kaçırabilirler. Bu sayede reklamları izlememek külfetli hale geliyor. Eğer izleyiciler TiVo benzeri sistemler kullanarak reklamları izlemeden programları izlemenin yolunu buluyorlarsa, hırsızlık yapmıyorlar veya ödemeleri gereken bir bedeli ödememiş de olmuyorlar. Sadece sözkonusu külfeti ortadan kaldırıyor ve reklamcılara alternatif bir iş modeli bulmaları konusunda bir meydan okuma yöneltiyorlar. Aynı durum webde reklam engelleyen kullanıcılar için de geçerlidir. (Jones, 2007). Alternatif bir kullanıcı tepkisi de, reklamverenlerin reklam bütçelerini araştırma geliştirmeye ayırarak bireylerin satın almayı isteyecekleri bir ürün üretmelerinin, ürettikleri ürünün satılmasını sağlamak için reklam harcaması yapmalarından daha iyi olacağı düşüncesine dayalıdır. Buna göre insanlarda reklam dolayısıyla ürünü alma veya kullanma isteği uyandırmak yerine, ürünün özellikleri dolayısıyla aynı isteği uyandırmak daha doğrudan bir yaklaşım olabilecektir (Jones, 2007). Eğer internet reklamlarını kullanarak para kazanmaya çalışan tüm yayıncılar ortadan kalksa, içerik ve hizmetler gerçekten azalırdı. Ancak geride kalan içerik ve hizmetler çoğu insan için yeterli olurdu. (Jones, 2007). Reklam engelleme teknolojisi pizza kadar önemli bir buluştur. (Jones, 2007) Reklamcılık ve pazarlama etik açıdan sorgulanabilir, insanların bir ürün hakkındaki algılarını psikolojik olarak değiştirme çabası etik dışı kabul edilebilir. (Jones, 2007) Internet reklamlarını engelleyenler sadece kapitalizm, reklamcılar veya yayıncılar konusunda olumsuz düşünenlerden oluşmamaktadır. Sonuçta reklamlar kullanıcıya fayda sağlamıyorsa, reklamların görüntülenmesi de kullanıcıya maliyet getiriyorsa reklam engellemek kullanıcı bakış açısıyla olumlanabilmektedir.

7 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve 81 Kullanıcıların reklam engelleme konusundaki potansiyel ilgileri 1 Nisan şakalarına da yol açabilmektedir. Özel bir güneş gözlüğü olan Adblock Freedom duyurusu buna örnektir. Bu hayali ürün gerçek dünyadaki reklam panolarını ve basılı medyadaki reklamları ortadan kaldırabilmekte, artırılmış gerçeklik ve reklam engelleme özelliklerini birleştirmektedir (Chromeadblock.com, 2011). İlgi çekici biçimde, bu haberden bir yıl kadar sonra duyurusu yapılan ve artırılmış gerçeklik teknolojisine dayalı olan Google Glass projesi ise, reklamlar açısından tam olarak Adblock Freedom ın tersi duruma yol açacak bir teknolojiyi doğurmaktadır (Google, 2012 & Levy, 2012). Reklamveren ve Reklam Profesyoneli Bakış Açısı Makale hazırlanırken, Türkiye de internet reklamcılığı alanında çalışan yönetici ve uzmanlara ulaşılarak internet reklamlarının engellenmesi ve ilgili konulardaki görüşleri alınmıştır. Internet reklamcılığı alanında uzmanlaşan interaktif ajanslarda çalışan profesyoneller tarafından yapılan açıklamalara göre, bu alanda sektör firmaları tarafından detaylı bir çalışma yapılmamış olsa da (Varon, 2011) reklam engelleme yöntemlerini kullananların sadece teknik olarak donanımlı yoğun internet kullanıcıları ve internet kullanıcılarının yüzde 5 i civarında oldukları varsayılmaktadır (Mersin, 2011; Demirsar, 2011). Bu, 24 milyon Türk internet kullanıcısından 1.2 milyonuna karşılık gelmektedir (IAB Türkiye, 2011). Engelleme yöntemlerinden haberdar olan kullanıcı sayısı ise, toplamın yüzde 15 i, yani 3 milyon 600 bin olarak düşünülmektedir (Demirsar, 2011). Demirsar a göre reklam engellenmesi yükselen bir eğilimdir, ama henüz ne mecralara ne reklamverenlere etki edecek boyutta değildir. Bunun sebebi de engelleme oranlarının mecralara göre değişse de düşük olması ve özellikle banner reklamlarının çok özel durumlar dışında zaten yüzde yüz oranda satışa dönüşmemesidir. Hedefli reklamların teknolojiyle birlikte gelişeceğini söyleyen reklam profesyonelleri, eğer internet kullanıcılarının çoğunluğu reklamları engellerse, özgün ve kaliteli içeriklerin ortadan kalkacağını düşünmektedirler (Varon, 2011). Başka bir görüşe göre de şu anda en büyük sorun yasal içeriktir. Kullanıcıların yüklediği içerikle anlam kazanan sitelerde içerikler denetimsizse sorun yaşanabilmektedir. Reklamveren de yasaklı içeriklerin olduğu ve telif hakları olan siteleri tercih etmeyebilmektedir (Tamer, 2011). Reklam ve pazarlama profesyonelleri Adblock Plus gibi yazılımların etkilerine nasıl karşılık verecekleri konusunda kararsızlardır. Bazıları Adblock Plus ın Firefox için hazırlanan binlerce eklentiden birisi olduğunu ileri sürerek, internet reklamcılığının tehdit altında olmadığını belirtmektedir. Başkalarıysa bekle-gör politikası uygulamaktadır. Internet Advertising Bureau gibi uluslararası organizasyonlarsa, bireyler değil, örgütlü yazılım üreticilerince reklam engelleme uygulamalarının yaygınlaştırılması söz konusu olduğundan bu konuda hassastırlar (Ryan, 2007; Broach & McCullagh, 2007). Reklamcılık sayesinde özellikle görsel-işitsel içeriklerin çoğu kullanıcılara bedelsiz sunulabilmekte, basılı içeriklerin de ücretleri düşürülebilmektedir. Bu yüzden bazı reklam ve pazarlama profesyonellerine göre reklamların izlenmemesi içeriğin çalınmasıyla eşdeğerdir (Turner, 2007). Bu konuda yasal bir örnek Sony ile Universal şirketlerinin davasıdır. Bu dava detaylarına göre, Sony nin VCR (video kaset kaydedici) teknolojisi kullanıcıların reklamları izlemeden geçmelerini kolaylaştırmaktadır. Ancak Sony bundan sorumlu tutulamaz çünkü bu kullanım ikincil durumdadır. Birincil kullanım, bireylerin zaman-kaydırma mantığıyla istedikleri programı yayın saati dışında izleyebilmeleridir. Zamanla ilk DVR (sayısal video kayıt) teknolojisi üreticileri olan TiVo ve ReplayTV şirketleri de benzer davalara taraf olurlar. DVR tıpkı VCR gibi çalışır ancak kaset yerine sabit disk kullanır ve reklamların geçilmesini daha da kolaylaştırır. ReplayTV mahkeme dışında davacı taraf olan Paramount Pictures ile anlaşırken, TiVo kullanıcıların reklam geçme özelliklerini inceleme konusunda reklamverenlere bilgi sağlamayı teklif ederek davacı yayıncılarla anlaşmıştır (Vallade, 2009; Snow, 2005; Piccalo, 2004). Karşı çıkılan teknolojilerin özelliği, bireylerin özgürce yapabildiği reklamları göz ardı etmek eylemini kolaylaştırmasıdır. Reklamlar yayınlanırken başka işle uğraşanlar suçlanamaz. Taraflar bireysel tercihe değil, bir iş modelini öldürebilecek bir

8 82 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve teknolojiye karşı çıkmaktadır (Black, 2002). DVR kullanıcılarından alınan bilgilere göre, çoğu kullanıcı reklamları geçmektedir ve onları içeriği engelleyen unsurlar olarak görmektedir (Moore, 2002). İşte bu yüzden, her ne kadar genelde dikkat edilmese de, reklamların içeriklerle sunulmasında dikkate alınması gerekenler arasında ortamın özellikleri, içeriğin özellikleri, reklamverenlerin tercihleri yanında kullanıcıların davranışları ve sözkonusu ortamın özelliklerine olan bağlılıkları da yer alır (Yuan et al., 1998). İzleyiciler deneyimlerini kontrol etmek istemektedirler ve reklam engelleme yazılım ve donanımları da bu gücü onlara vermektedir. Profesyoneller ise varolan iş modellerinin sürmesini istemektedir. Yayıncı Bakış Açısı Web sitesi sahipliği maliyeti, reklam gelirleriyle de karşılanmaktadır. Reklamların engellenmesi bu geliri engellemektedir. Internet yayıncılığı yapan geleneksel yayıncıların yaşadıkları uyum sorunlarının ardında benzer konular yatmaktadır. Reklam dışında, bağışlarla sitenin yayınının sürdürülmesi de düşünülebilmektedir. Normalde reklamlarla birlikte tüm içerikler sunulmaktadır. Sadece üye olanlar içeriklere reklamsız erişmekte ve üyelere has içerikler de sunulmaktadır. Site veya içerik logolu ürün satışı da bir yöntemdir. Site izlerkitlesinin ilgisinin gelire çevrilmesi, okurların reklamla hedeflenmesinden çok, yayıncının çabasına bağlıdır. Popüler siteler, iyi iş modelleriyle yayıncılara gelir getirmektedir. Basılı yayınlardaki reklamlar okurlarca kolayca kesilip atılmazken, bu internette yapılabilmektedir. Söz gelimi dergiler odaklı reklamlara yer vermektedir. Örneğin bilişim yayınlarında, çoğunlukla bu alandaki kurum, ürün ve hizmetlerin reklamlar çıkmaktadır. Böylece reklam ve hedef kitle uyumu yakalanmaktadır. Google Adwords gibi metin esaslı çevrimiçi reklam teknolojilerinin kullanımından önce, internet reklamları içerik ve hedef kitleye gerektiği kadar odaklanmıyordu ve içerikle ilgili reklamlar çıkmıyordu. Metin esaslı reklamlar hem içerik ve hedef kitleyle uyumludur, hem de kullanıcıları diğer reklam türlerine göre daha az rahatsız etmektedir. Ayrıca basılı yayınlardaki reklamlar, yayın maliyetini düşürüp okurlara fayda sağlamaktadır. Webde bu durum, kullanıcılar tarafından indirilen veri oranında, yayıncıların servis sağlayıcılara ödediği ücretler yüzünden tam tersinedir. Internet reklamcılığında, verimlilik açısından görüntüleme başı ödeme yerine tıklama başı ödeme esas olmaya başlamıştır. Bu da reklam görüntüleme ücretlerini düşürmektedir. Böylece artık sadece reklamların görüntülenmesi yetmemektedir. Bu modelde yayıncı, ancak kullanıcının reklama tıklamasıyla gelir kazanmaktadır. Bunun bir adım ötesinde tıklama sonrası doldurulan form ve/veya satılan ürün başına ödeme de uygulanmaktadır. Reklamcı ve yayıncılar, kullanıcıları ilgilendirmeyen internet reklamlarının spam görüldüğünü anlayıp durumu değiştirmedikçe reklam engelleme sıkıntısı sürebilecektir (Humphries, 2006). Yayıncıların reklam sunmaları, etkililik, uygunluk ve iş modeli açısından incelenip, reklamdan gelir elde edip etmemeleri tartışılmalıdır. Herhangi bir iş modelinin kötü olması, o işletmenin tüketicilerce boykot edilmesi, ürün ve hizmetin kullanılmamasıyla sonuçlanabilmektedir. Bir yayıncının kötü reklamcılık uyguladığı düşünülüyorsa, ilgililere e-postayla veya sitedeki yorum özelliğiyle ulaşılabilir ve durum değişene kadar siteye uğranmayabilir. Reklama dayalı içerik yayıncılığının olumsuzluğunu savunanlara karşı, bağlama uygun reklamcılığın milyonlarca web sayfasının üretilmesini desteklediği de söylenebilmektedir (Jones, 2007). Yayıncıların yaklaşımı açısından, üstü kapalı örtük bir sözleşme den bahsedilebilir: Bir yayıncı, sitesinde reklam yayınladığında, izlerkitleyle değiştokuş yapmaktadır. Değiştokuşun aslı, bir süre reklamlara bakması karşılığında içerik erişimidir. Bazı yayıncılar daha fazla ve dikkat çekici reklam kullanmaktadır. Kullanıcı bunun uygun olmadığını düşünürse o içeriği kullanmayı bırakabilmektedir. Bu gizli anlaşmanın var olduğunu düşünen yayıncılar reklamların engellenmesini içeriklerinin çalınmasıyla eşdeğer, etik ve ahlak dışı bulurlar; çünkü içerik üretimi ve yayını için zaman, emek ve para harcamışlardır. Kullanıcıların bu sözleşmeye itirazları olmayabilir. Ancak bilgi ve deneyim seviyesi artan kullanıcılar böyle bir sözleşmenin varlığını inkâr edebilmektedir (Jones, 2007). Bu tartışmanın her iki tarafında da bulunmayanlar, yayıncı olana kadar, reklamları engellemeyle ilgili bir yanlışlık görmeyebilmektedir.

9 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve 83 Bu durumdaki kişiler, çevrimiçi yayıncılığa ve birçok yayıncıyla çalışmaya başladıktan sonra reklamları engellememenin önemini ve etkisini anlamaktadırlar. Reklamlar içerik sitelerinin ana ve genelde de tek gelir kaynağıdır. Bunları tamamen engelleyen kullanıcılar, yayıncılar tarafından adeta kendilerine ihanet etmiş gibi görülmektedir. Yayıncı bakış açısıyla sitedeki reklamları engellemek, web sitesinin başarısızlığını istemektir (Jones, 2007). Bir reklamın rahatsız ediciliğine katlanmak, içeriği görmek için ödenmesi gereken ücrettir. Etik açıdan dikkatli bir kişi bu içeriği görmek için reklamlara katlanmanın deyip deymeyeceğine karar verebilir. Etik dışı davranan bir kişi, maliyetlerden kaçınmanın bir yolunu bulur ve bu durum içerik üreticisini mahrum bırakma anlamına gelse bile, içeriği sıkıntı yaşamadan ücretsiz olarak edinir. Bir işletme sahibi istediği iş modeliyle çalışabilir. Potansiyel müşterilerin etik ve ahlak açısından iki seçeneği vardır: Bu iş modelini uygun görmek veya hizmet veya ürünü almamak ya da kullanmamak. Reklam destekli içerik ve hizmet modelinin kullanılmaması, internet için olumsuzdur. Örneğin Google ın arama gibi tüm temel hizmetleri reklam desteğiyle ücretsizdir. Televizyon yayıncıları, seçtikleri içerikleri üretenlere veya sanatçılara ücret öder. DVD, BlueRay gibi yan ürünlerden elde edilen gelirler de içerik üretenlere aktarılır. PVR (kişisel video kaydedici) donanımlarının TV reklamlarının izlenmeden geçilmesini sağlaması konusunda durum benzerdir. TV programları kablolu kanal aboneliği, ürün yerleştirme, yayın haklarının satılması, ticari ürünler, DVD satışı ve televizyon reklamlarıyla desteklenir. TV reklamlarının donanım veya yazılımlarla izlenmeden geçilmesi genel gelir kaynaklarının sadece bir kısmını etkiler: Kullanıcı reklamı izlemeyince, yayıncının tüm para kazanma yolları elinden alınmaz. Durum bir çevrimiçi site yayıncısı için aynı değildir. Sıradan bir blog yayıncısı ticari ürünler veya çevrimdışı satışla para kazanmaz. Digg veya Reddit gibi sitelerde yazdığı makale için telif ücreti almaz. Ürün yerleştirme yaptıklarında dürüst olup, izlerkitlelerini önceden uyarmaları beklenir. Tek gelir kaynakları reklamdandır. Yayıncı bakış açısı şöyle de açıklanabilir: Elinde sayaç bulunan ve üstündeki tişört bir reklam içeren bir kişi (yayıncı), kendisinden bilgi isteyenlere açıklamada bulunmakta ve tişörtünü görenlerin sayısını tutmaktadır. Bilgi alanlardan bazıları tişörtü görmeyi engelleyecek bir gözlük takıp (reklam engelleyen kişi), kendilerinin sayılmasını da engellemektedir. Bir başka açıdan, içeriğin değeri değil, yayıncının içeriği için istediği bedel önemlidir. İçerik ücretsiz, reklamlı veya ücretli olabilir. Kullanıcının etik sorumluluğu, istemediği bedel olan reklam rahatsızlığını yaşamamak veya ücreti ödememek için ilgili içeriğe erişmemektir. Yayıncılar sitelerinde alabilecekleri bazı teknik tedbirlerle, reklam engellemeyi seçen kullanıcıları uyarıp düşüncelerini paylaşabilirler, belli bir bağış karşılığı siteye reklamsız eriştirebilirler veya reklam engelleyenlerin siteye girmelerini de engelleyebilirler (Adblock.org, 2004 & 2006). Etik ve Hukuk Yönünden Reklam Engelleme Etik kavramı rıza, şuurluluk ve niyetle ilişkilidir. Kamunun erişebileceği bir içeriği sunabilmek için reklama dayalı çalışan bir web sitesine erişirken reklam engelleme sistemlerini kullanan bir kişinin eylemi kanundışı değilse de etik dışıdır. Ancak herkesin uğradığı her web sitesinin hangi iş modeline dayalı olarak içerik ürettiğini bilemeyebileceği düşünülmelidir. Büyük habercilik siteleri, çevrimiçi mağazalar gibi sitelerin alternatif gelir kaynakları vardır. Eğer gelirin çok az bir kısmı reklamlardan geliyorsa, ilgili kullanıcı, televizyon reklamlarını izlemeyenlerle aynı seviyede bir etik sorumluluk taşır (Jones, 2007). Sitelerin bilinirliklerine göre reklam engellemeden muaf olabilecekleri düşünülebilirse de konu bireylerin etik algısına dayanmaktadır (Soydan, 2011). İçerik üreticileri, reklamcılar, yayıncılar ve site sahipleri internet reklamlarının engellenmesini etiğe uygun görmezken, sıradan internet kullanıcıları uygun görebilmektedir (Humphries, 2006). Birey bakış açısı şöyle örneklenebilir: Birey cadde kenarındaki açıkhava reklamlarının üstünü örtse, caddeden geçenlerin tamamını etkiler. Ancak internet reklamlarını engellerse bu karar kendini etkiler. Televizyon izleyicileri reklam kuşağı sırasında başka odaya gitmeyi veya sesi kapatıp yanlarındakilerle konuşmayı seçtiklerinde benzer bir karar almaktadır. Reklamı izlememek, izlemekten daha zor olduğu sürece reklamlar takip edilmektedir. Reklamlar eskiden beri insanların bundan kaçınmasının

10 84 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve zor olacağı biçimlerde onlara sunulmuştur. Ancak teknoloji bunu değiştirmiştir (Jones, 2007). Etik açısından sorunun incelenmesi gerekse de yayın ve reklam tarafındaki kişi ve kurumların aklında kazanılabilecek gelirin ortadan kalkması vardır. Kullanıcılara sadece içerikten oluşan ve izlenmesi, okunması, dolaşılması daha rahatlatıcı bir site sunmaktansa, onları ilgilendirmeyen ve rahatsız edip içeriğe odaklanmalarını zorlaştıran reklamlar sunmanın da etik dışı olduğu söylenmelidir (Jones, 2007). Lynx gibi, webde resim göstermeyen, sadece metin esaslı gezinme sunan tarayıcılarla internete bağlananların etik sorumluluğunda niyet önemlidir. Sitenin gelir elde etmesini engelleyerek zarar vermek veya sadece metne bağlı bir gezintinin sağladığı hızdan yararlanmak farklıdır. Hukuk açısından televizyon ve internet reklamlarının engellenmesi veya geçilmesi benzerdir. Her iki durumda da birey reklamsız içeriğe ulaşmayı ister. Her iki durumda da bireye yönelik davalar, davacılar için pratik olmaz. Ancak sözkonusu eylem bir suçsa, buna ilişkin kolaylaştırıcı ve/veya suç ortaklarına dava açılması mümkündür. Ancak telif hakları davaya konu olabileceğinden, dava açacak taraf reklam profesyoneli değil, ilgili bir site sahibi olmalıdır (Vallade, 2009). Telif hakları ihlalinin ispatı ve cezalandırılması her ülkenin kendi hukukuna bağlıdır. Bir web sitesindeki reklam alanlarının sitenin içeriği olup olmadığı tartışılabilir. Adblock Plus gibi ücretsiz yazılımlar zarar vermek için değil, bireylerin rahatsız verici buldukları reklamları engellemesi için üretilmekte, bu yüzden bunları suçlu bulmak zorlaşmaktadır. Hukuki takip zor görülmektedir. Reklamcılar özellikle video içeriklerinde alternatif yollarla kullanıcılara ulaşmaya çalışmaktadır. Bunun için internet ve televizyonda ürün yerleştirme gibi neredeyse engellenemez reklamlar geliştirilmiştir. Televizyonda, bir sonraki programı tanıtan veya reklam içeren ekran altı reklam şeridi bunlardandır (Television Dictionary and Research Guide, 2009; Business Wire, 2007). Çevrimiçi reklamcılıkta da video öncesi reklam izletme böyledir. Kullanıcılar televizyon reklamları kadar bu teknikten de hoşlanmıyorsa da reklam profesyonelleri bunu sürdürmektedir (Hau, 2007; Beet.tv 2006). Google 2007 de bu modeli TV reklam modeliyle birleştirerek YouTube videolarına reklam şeridi eklemeye başlamış, böylece kullanıcı rahatsızlığını azaltmayı hedeflemiş, ancak uygulamayı sürdürmemiştir (Claburn, 2007). Kullanıcılar sadece kendilerinin kullanımı için internet reklamlarını engelledikleri ve başkalarına reklamsız içeriği ileterek yayın amaçlı kullanmadıkları sürece bireysel özgürlükleri ve şu anki yasalar çerçevesinde yasal olarak sorumlu değillerdir. Ancak reklamdan arındırılmış internet içeriğini başkalarıyla paylaştıkları andan itibaren sözkonusu içeriği tekrar işleyip yayınlamış ve orijinal içeriğin yayıncısını reklam gelirinden mahrum ederek aynı içeriği ücretsiz olarak sunmuş olacaklarından burada bir yasal sorun ortaya çıkar. Aimster davası bu duruma örnektir (Rosenbaum, 2008). Yayıncılar ve hukukçular arasında, kullanıcının siteye girdiği anda sitede sunulan içerik ve hizmetlerden faydalanma konusunda yayıncının belirlediği kurallarla sınırlı olarak hareket etmeyi onayladığı kabul edilmektedir. Bu durum, browse-wrap agreement adlı site içi kurallarla ilişkilidir. Kullanıcı kabulünde koşul, ilgili metnin sitede açıkça sunulup kullanıcıya onaylatılmasıdır (Rambarran & Hunt, 2007; Kunz et al., 2003). Bazı Haber Sitelerinin Ana Sayfa Reklam ve İçerik Boyutları Reklam-içerik oranını anlamak ve karşılaştırma yapabilmek reklamların kullanıcılar tarafından nasıl algılandığıyla ilgili bazı bilgileri çözümlemek adına gereklidir. Somut örneklere ulaşmak için, sıralama sitesi Alexa.com un Top 100 listesindeki sitelerde aşağıdaki çalışma yapılmıştır (Alexa, 2011, 2011b). 13 Nisan 2011 de Windows 7 üstünde Firefox 4.0, reklam engelleme eklentisi AdblockPlus ve NoScript ile incelenen sitelerin ana sayfa boyutları şöyledir: hurriyet. com.tr reklamlı 2331 KB, reklamsız 1604 KB, fark 727 KB, reklam yüzde 31,1 dir. milliyet. com.tr reklamlı 4092 KB, reklamsız 3550 KB, fark 542 KB dır, reklam yüzde 13,2 dir. ntvmsnbc.com reklamlı 2462 KB, reklamsız 1845 KB, fark 617 KB dır, reklam yüzde 25 dir. sabah. com.tr reklamlı 2538 KB, reklamsız 2071 KB, fark 467 KB dır, reklam yüzde 18,4 dür. haber7. com reklamlı 2458 KB, reklamsız 1708 KB, fark 750 KB dır, reklam yüzde 30,5 dir. zaman.com. tr reklamlı 3859 KB, reklamsız 3188 KB, fark 671 KB dır, reklam yüzde 17,3 tür. haberturk.

11 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve 85 com reklamlı 4156 KB, reklamsız 3093 KB, fark 1063 KB dır, reklam yüzde 25 tir. gazetevatan. com reklamlı 4507 KB, reklamsız 3476 KB, fark 1031 KB dır, reklam yüzde 22 dir. internethaber. com reklamlı 4168 KB, reklamsız 3267 KB, fark 901 KB dır, reklam yüzde 21 dir. news.yahoo.com reklamlı 1637 KB, reklamsız 1333 KB, fark 304 KB dır, reklam yüzde 18 dir. bbc.co.uk reklamlı 1304 KB, reklamsız 1243 KB, fark 61 KB dır, reklam yüzde 4,6 dır. cnn.com reklamlı 1885 KB, reklamsız 1714 KB, fark 171 KB dır, reklam yüzde 9 dur. nytimes.com reklamlı 1550 KB, reklamsız 960 KB, fark 590 KB dır, reklam yüzde 38 dir. news.google.com reklamlı 788 KB, reklamsız 747 KB, fark 41 KB dır, reklam yüzde 5 dir. huffingtonpost.com reklamlı 3687 KB, reklamsız 1750 KB, fark 1937 KB dır, reklam yüzde 52 dir. msnbc.msn.com reklamlı 2076 KB, reklamsız 1491 KB, fark 585 KB dır, reklam yüzde 28 dir. foxnews.com reklamlı 2460 KB, reklamsız 2286 KB, fark 174 KB dır, reklam yüzde 7 dir. guardian.co.uk reklamlı 1575 KB, reklamsız 1019 KB, fark 556 KB dır, reklam yüzde 35 dir. washingtonpost.com reklamlı 4104 KB, reklamsız 3965 KB, fark 139 KB dır, reklam yüzde 3 tür. Buna göre Türkçe sitelerde en büyük boyutlu reklam hurriyet.com.tr de, en küçük boyutlu milliyet.com.tr de, İngilizce sitelerde en büyük boyutlu huffingtonpost.com da, en küçük boyutlu news.google.com dadır. Reklam boyutu Türkçe sitelerde ana sayfanın yüzde 10 undan, İngilizce sitelerde ise yüzde 5 inden az değildir. Banner reklamlarının internet sayfalarında alan olarak kapladığı yerin, dosya büyüklüğünden bağımsız olduğu unutulmamalıdır. Dosya boyutu küçük bir reklam, sayfada geniş bir yer kaplayabilmektedir. Bu da bilişsel olarak kullanıcıların zihin gücünü içeriğe odaklamalarını zorlaştırabilmektedir (Yun Yoo ve Kim 2005). TARTIŞMA VE SONUÇ Kullanıcılar, öncelikle web sitelerin içerikleriyle ilgilenmektedirler. Ancak reklamlar içerik takibini zorlaştırmakta, dikkat dağıtmakta ve gereksinimlerine de uymazsa kullanıcıyı rahatsız etmektedir. Artık kullanıcı reklamlara rağmen siteyi izlemektedir. Internet reklamcılığı başka mecralardakinden daha hassastır. Kullanıcıyı reklamı yapılan ürün, hizmet veya fikre çekmek istenirken, yanlış uygulamalarla uzaklaştırmak daha kolaydır. Kullanıcının reklamları izlemesi isteniyorsa ona reklamı yapılan ürün, hizmet ve fikirden ziyade en başta reklamın kendisiyle fayda sunulmalıdır. Bu fayda örneğin duygusal seviyede bir tebessüm veya gülüş hedeflenerek, merak etmesi sağlanarak elde edilebilecektir. Ancak kullanıcı reklamlarla asla rahatsız edilmemelidir. Kullanıcılar, kendilerine fayda sağlayacak, tutarlı ve uygun özellikte reklam içeriğinin, kendilerine göre uygun olan zaman ve yerde karşılarına çıkmasını istemektedir. Teknolojik imkânlar bu istenenleri karşılayabilmektedir. Google tarafından ilk defa geniş ölçekli başlatılan bağlam veya davranış esaslı reklamcılık uygulamaları gibi, tutarlı ve uygun içerikteki reklamlar, rahatsız etmeyecek biçimde ilgililere ulaştırıldığı müddetçe rağbet görebilmektedirler. Reklamlar bunu sağlayınca kullanıcı tarafından içerik olarak algılanmakta, gereksiz değil değerli görülmektedir. Bunun yayın ve reklam profesyonellerince sağlanmaması, bireysel bir seçim olarak reklam engellemenin kullanıcılarca değerlendirilmesine yol açmaktadır. Kullanıcıların hayatlarını kolaylaştırdığını düşündükleri bir yenilikten haberdar olup ona yönelmeleri teknolojinin yayılmasında etkilidir. Reklam profesyonelleri de buna uyum sağlayıp, gelişmiş reklamcılık uygulamalarına yönelmelidir. Bazı yayın ve reklam profesyonelleri, reklam engelleyenlere, sitelere girmek veya kullanmakta zorluk çıkararak bu gelişmeyi durdurmaya çalışabileceklerdir. Veya alternatif iş modelleri ile kaybettiklerini düşündükleri gelirleri elde etmeye de çalışabileceklerdir. Uzun vadede yapıcı olan yaklaşımın ikincisidir. Örneğin rahatsız etmeyen veya dikkat dağıtmayan metin esaslı reklamları kullanıcılar daha az engellemektedir. Etik tartışmaları genellikle doğru ve yanlış gibi iki kutupludur. Habersizler, nasıl yapacağını bilmeyenler veya önemsemeyenler internet reklamlarını engellemeyecektir. Bu sayede reklamdan eski biçimde gelir elde etmek sürebilecektir. Internet kullanıcıları bir sosyal topluluktur. Bu topluluğun bir örtük sözleşmesi vardır. Her ülkenin internet kanunlarını kullanıcıların tamamı onaylamaz, ama bu sosyal sözleşmeyi onaylarlar. Bu sosyal sözleşmede son sözü ana akım medya, yayın ve reklam profesyonelleri değil, Internet kullanıcıları söylemektedirler. Internet, genel anlamda sansüre, sayısal haklar yönetimine

12 86 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve ve Interneti kontrol etmek isteyenlere karşı olan kullanıcıları da barındırmaktadır. Reklam engelleme konusunda da durum böyledir. Reklam engellemenin yaygınlaşmasıyla iş modellerini değiştirmezlerse, internette ayakta kalabilecek web siteleri kurumsal, alışveriş amaçlı, üyelikli, bağışla girilebilen veya yayıncıların maliyetleri karşıladığı sitelerdir. Internet reklamcılığı ve içerik sağlayıcılığı gelişmektedir. Bunun sağlıklı sürebilmesi için, yasal ve düzenleyici kişi ve kurumlar, tüketici, yayıncı, teknoloji sağlayıcı ve reklam profesyonelleri ile çalışmalıdır. Tarafların çıkarlarını dengeleme açısından, maliyet açısından verimli, reklam destekli, kaliteli, program ve içeriklere rağbet gösterilmesini sağlama çabalarını sürdürme; tüketicilerin haklarına ve istedikleri içeriği görüp istemediklerini görmeme tercihlerine saygı gösterme; içerik sağlayıcıların, yayın hakkı sahiplerinin, barındırma ve hizmet sağlama şirketlerinin haklarına saygı gösterme gibi konulara odaklanılmalıdır. İzne bağlı reklamlar gibi tüketici seçimlerinin takibi, sektörün kendini düzenleyici bir çerçeve üretmesi ve yasal düzenleyici mekanizmalar, endüstriyle tüketici arasında yapıcı diyalog araçlarıdır. Internetin doğası gereği, kullanıcıları ilgilenmedikleri reklamları izlemeye, okumaya, dinlemeye zorlayacak yasal bir yol yoktur. Bunu yapmak için geliştirilen her teknoloji, olasılıkla rakip bir teknolojiyle karşılaşacaktır. Reklam uzmanlarıyla kullanıcılar, kullanıcıların ilgilerini çekip takip edecekleri reklamlar geliştirilene kadar iki farklı uçta yer alacaklardır. Reklam engellemeye, yeni iletişim ortamlarının geneli için düşünülebilecek en temel çözüm yolu, yayın ve reklam profesyonellerinin bağlama, gereksinime ve izne bağlı reklamcılık uygulamalarına ağırlık vermeleridir (Köroğlu, 2009). Çevrimiçi yayıncılar için reklama dayalı iş modelinin de değişimi gereklidir. Bu kısa vadede başarılamazsa reklam engelleme sistemlerini teknik olarak aşmanın yolları denendiği görülebilecektir. Hedef kitlenin davranışları ve bunların nedenleri anlaşılarak daha uzun vadeli ve kalıcı bir çözüme ulaşılabilir. Bu bağlamda Internet reklamlarının rahatsız ediciliğinin azaltılma yolları; yayıncı, reklamcı ve kullanıcı açısından yararlı bir içerik ve reklam oranına ulaşma yolları; reklamların konumlandırılmasında yayıncı, reklamcı ve kullanıcı açısından uygun yolların bulunması gibi araştırma konuları üstünde de çalışılmalıdır. KAYNAKLAR About.com, (2011). Antivirus Vendors. Retrieved April 17, 2012 from antivirus.about.com/od/antivirusvendors/antivirus_vendors.htm Abramovich, G. (September 12, 2007). Marketers Spending Less On Advertisements. Retrieved April 17, 2012 from dmnews.com/marketers-spending-less-on-advertisements/article/98420/ Adblock.org (2006). Use our voluntary ad blocking script. Retrieved August 11, 2011, from adblock.org/ donate-ad-free/use-our-voluntary-ad-blocking-script/ Adblock.org (July 27, 2004). Adblock detection script. Retrieved August 11, 2011, from adblock.org/2004/07/ adblock_detection_script/ Adblock.org, (February 22, 2006) Is Ad Blocking Ethical?. Retrieved August 11, 2011, from adblock. org/2006/02/is-ad-blocking-ethical Alexa, (2011). Top Sites in Turkey. (August 11, 2011). alexa.com/topsites/countries/tr Alexa, (2011b). Top Global News Sites. Retrieved August 11, 2011, from alexa.com/topsites/category/ Top/News Beet.tv (October 3, 2006) Pre-Roll Video Advertising is Annoying to Consumers. Retrieved April 17, 2012 from beet.tv/2006/10/online_video_ad.html Black, J. (February 6, 2002) ReplayTV is Not Another Napster. Retrieved April 17, 2012 from businessweek. com/bwdaily/dnflash/feb2002/nf _6277.htm Bond, S. (2010) Doctor Zuckerberg: Or, How I Learned to Stop Worrying And Love Behavioral Advertising. Kansas Journal of Law & Public Policy, 20: Fall, 129.

13 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve Bradshaw, T. (September 30, 2009). Web beats TV to biggest advertising share. Retrieved August 11, 2011, from ft.com/cms/s/0/9d2c1d9a-ad23-11de-9caf-00144feabdc0.html Broache, A., McCullagh, D. (2007). Web ad blocking may not be (entirely) legal. Retrieved April 17, 2012, from news.cnet.com/web-ad-blocking-may-not-be-entirely-legal/ _ html Brooks, M.E., & Highhouse, S. (2006). Familiarity breeds ambivalence. Corporate Reputation Review, 9, Business Wire (May 21, 2007) RGB Networks Advances State-of-the-Art in Television Advertising With Digital Overlay Capabilities. Retrieved April 17, 2012, from findarticles.com/p/articles/mi_m0ein/ is_2007_may_21/ai_n Business Wire, (November 13, 2006). Yahoo! News & ABC News Expand Video Content Agreement. Retrieved April 17, 2012, from yhoo.client.shareholder.com/releasedetail.cfm?releaseid= Carlson, (2006). Tapping into TiVo: Digital Video Recorders and the Transition from Schedules to Surveillance in Television. New Media & Society 8:1, Carr, N. (2010). Adblock Plus: the nuclear plug-in. Retrieved April 17, 2012, from roughtype.com/archives/2007/09/adblock_plus_th.php Cho, C., Cheon, H.J. (2004). Why Do People Avoid Advertising on the Internet?. Journal of Advertising, 33:4, Chromeadblock.com (2011). AdBlock Freedom. Retrieved April 17, 2012, from chromeadblock.com/ freedom/ Claburn, T. (August 22, 2007) Google Puts Ads in YouTube Videos. Retrieved April 17, 2012, from informationweek.com/news/ Coppa.org, (2011). Children s Online Privacy Protection. Retrieved April 17, 2012, from coppa.org/coppa. htm Crenshaw, A. (2006). Hosts File and Ad Blocking. Retrieved April 17, 2012, from irongeek.com/i. php?page=videos/hosts-file-ad-blocker Danaher, P.J., Mullarkey, G. (2003). Factors Affecting Online Advertising Recall: A Study of Students. Journal of Advertising Research, 43:03, Demirsar, Doruk (April 8, 2011), Bireysel görüşme, Reklamz Internet Advertising Agency Yönetici Ortağı, Dimm, B. (2001). External articles. Retrieved April 17, 2012, from savethefreeweb.com/extern_articles Elinks Project, (2009). ELinks Full-Featured Text WWW Browser. Retrieved April 17, 2012, from elinks.or.cz Fain, D. C., Pedersen, J. O. (2006), Sponsored search: A brief history. Bulletin of the American Society for Information Science and Technology, 32, Fletcher, D. (2010). How Facebook Is Redefining Privacy. Time, May, Fombrun, C., Shanley, M. (1990). What s in a name? Reputation building and corporate strategy. Academy of Management Journal, 33, Ftc.gov, (2009). The CAN-SPAM Act: A Compliance Guide for Business. Retrieved April 17, 2012, from business.ftc.gov/documents/bus61-can-spam-act-compliance-guide-business Fulton, M. (2008). Publishers: How To Bypass Ad Blocking Software. Retrieved April 17, 2012, from dotsauce.com/2008/02/27/how-to-bypass-ad-block-software Gallaugher, J.M., Auger, P., BarNir, A. (2001) Revenue streams and digital content providers: an empirical investigation. Information & Management, 38:7, Gmail, (2012). Ads in Gmail and your personal data. Retrieved April 17, 2012, from com/mail/bin/answer.py?hl=en&answer=6603&from= &rd=1 Goode, L. (2010). Internet is set to overtake newspapers in ad revenue. Retrieved April 17, 2012, from blogs.wsj.com/digits/2010/06/15/internet-is-set-to-overtake-newspapers-in-ad-revenue/ 87

14 88 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve Google, (2012), Google Project Glass. Retrieved April 17, 2012, from Haas, J. (2011). Linux Network Administrators Guide. Retrieved April 17, 2012, from linux.about.com/ od/lna_guide/a/gdelna46.htm Hau, L. (February 23, 2007) Will Video Ads Evolve?. Retrieved April 17, 2012, from forbes.com/2007/02/22/ video-ads-youtube-tech-media-cx_lh_0223video.html Hein, K., Wasserman, T. (June 19, 2006). As Web Matures, Sites Grow Up Too. Brandweek, s.65. Retrieved April 17, 2012, from business.highbeam.com/137330/article-1g /web-matures-sites-growup-too. Humphries, D. (June 26, 2006) AdBlock revisited. Retrieved April 17, 2012, from geekblog.oneandoneis2. org/index.php/2006/06/26/adblock_revisited Hurps, M. (2011). Ad Blocker: Ad Muncher. Retrieved April 17, 2012, from admuncher.com IAB Türkiye, (2011). IAB Türkiye Bülteni. Retrieved April 17, 2012, from iab-turkiye.org/files/newsletter/ iab_newsletter_13_01_2011_max.pdf IAB USA, (2010). IAB Internet Advertising Revenue Report. Retrieved April 17, 2012, from iab.net/media/ file/iab-ad-revenue-full-year-2009.pdf Internet Software Consortium, (2009). Lynx source distribution and potpourri. Retrieved April 17, 2012, from lynx.isc.org Jin, C.H. Villegas, J. (2007). Consumer Responses to Advertising on the Internet: The Effect of Individual Difference on Ambivalence and Avoidance. Cyber Psychology and Behaviour, 10:2, Jones, R. (August 2, 2007). Ad Blocking is Immoral. Retrieved April 17, 2012, from thegooglecache.com/ white-hat-seo/ad-blocking-is-immoral Kigerl, A.C. (2009). CAN SPAM Act: An Empirical Analysis. International Journal of Cyber Criminology, 3:2, Kornblum, J. (February 13, 1998), Ad filtering catching on?. Retrieved April 17, 2012, from news.cnet. com/ad-filtering-catching-on/ _ html Kotler, P., Armstrong, G., Saunders, J., Wong, V. (2008). Principles of Marketing. London: Prentice Hall. Köroğlu, O. (2009), Mobil içerik ve yayıncılıkta izne bağlı bireysel pazarlama. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul: Yayınlanmamış Doktora Tezi. Kunz, C.L., Ottaviani, J., Ziff, E., Moringiello, J.M., Porter, K., Debrow, J. (2003). Browse-Wrap Agreements: Validity of Implied Assent in Electronic Form Agreements. Business Lawyer, 59 (1). Levy, S. (2012). Google Gets Transparent With Glass, Its Augmented Reality Project. Retrieved April 17, 2012, from wired.com/epicenter/2012/04/epicenter-google-glass-ar/ Lowe, P. (2010) Ad blocking with ad server hostnames and IP addresses. Retrieved April 17, 2012, from pgl.yoyo.org/as/ Marshall, J.A., (2005). Internet Advertising: Are We Breaking Ground Or Moving Dirt?. University of Central Florida Orlando, Florida: Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. McCoy, S., A.E., Galletta, D. ve Polak, P., (2007). The effects of online advertising. Communications of the ACM, 50 (3), s McDougall, P. (September 12, 2007) Firefox AdBlock Foe Calls For Mozilla Boycott. Retrieved April 17, 2012, from informationweek.com/news/ McStay, A. (2010) A Qualitative Approach to Understanding Audience s Perceptions of Creativity in Online Advertising. The Qualitative Report, 15: 1, Mersin, Ebru Kütan (April 7, 2011), Bireysel görüşme, MEC Interactive Ajans Yöneticisi, mecglobal.com Moderatör Darknes$, (August 18, 2010) Tarayıcılar Için Tüm Reklam Engelleyiciler. Retrieved April 17, 2012,

15 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve from forum.shiftdelete.net/internet-haberleri/ tarayicilar-icin-tum-reklam-engelleyiciler.html Moore, D. (July 9, 2002). Something Good to Say About TiVo. Retrieved April 17, 2012, from businessworldnews.tv/html/pvr_users.html Mozilla.org, (2011). Our Mission. Retrieved April 17, 2012, from mozilla.org/about/mission.html Mozilla.org, (2011b). Add-ons. Retrieved April 17, 2012, from https://addons.mozilla.org/en-us/firefox/ Mvps.org, (2011). Blocking Unwanted Parasites with a Hosts File. Retrieved April 17, 2012, from mvps. org/winhelp2002/hosts.htm Mycroft Project, (2011). Mycroft Project. Retrieved April 17, 2012, from mycroft.mozdev.org Palant, W. (2007). Anatomy of ads. Retrieved April 17, 2012, from adblockplus.org/blog/anatomy-of-ads PCWorld.com, (2011). Adblockers. Retrieved April 17, 2012, from pcworld.com/downloads/1448/topic. html?catid=1448 Piccalo, G. (December 17, 2004) TIVO Will No Longer Skip Past Advertisers. Retrieved April 17, 2012, from articles.latimes.com/2004/nov/17/entertainment/et-tivo17 Programlar.com, (2009). Tarayıcı reklamlarını engellemek için geliştirilmiş 4 ücretsiz proxy. Retrieved April 17, 2012, from programlar.com/egitim/tarayici-reklamlarini-engellemek-icin-gelistirilmis- 4-ucretsiz-proxy.3h.o.1.html Rambarran, I., Hunt, R. (2007) Are Browse-Wrap Agreements All They Are Wrapped Up to Be?. 9 Tulane Journal of Technology & Intellectual Property, Spring:173. Rosenbaum, J.I. (September 18, 2008). Ad Blocking Technology The Potential Effects & Implications. Retrieved April 17, 2012, from adlawbyrequest.com/uploads/file/ad%20blocking%20technology.pdf Ryan, T. (February 28, 2007). TiVo for the Web Arrives. Retrieved April 17, 2012, from retailwire.com/ discussion/12470/tivo-for-the-web-arrives Singh, A.K., Potdar, V. (2009). Blocking online advertising A state of the art,. ICIT IEEE International Conference of Industrial Technology, Smith, A.D., (2007). Exploring advergaming and its online advertising implications. International Journal of Business Information Systems, 2(3), Snow, N. (2005) The TiVo Question: Does Skipping Commercials Violate Copyright Law?. Syracuse Law Review, 27: 36, 56 Soydan, B. (June 19, 2011) İnternette reklam engellemek etik mi?. Retrieved April 17, 2012, from sabah. com.tr/pazar/yazarlar/soydan/2011/06/19/internette-reklam-engellemek-etik-mi Strickland, J., Grabianowski, E. (February 23, 2005). How Firefox Works. Retrieved April 17, 2012, from computer.howstuffworks.com/internet/basics/firefox.htm Swatman, P.M.C., Krueger, C., van der Beek, K. (2006) The changing digital content landscape: An evaluation of e-business model development in European online news and music. Internet Research, 16:1, Tamer, Başak Serçe (April 13, 2011) Bireysel görüşme, People Communications, Head of Integration, Television Dictionary and Research Guide, (2009) Digital On-Screen Graphic. Retrieved August 11, 2011, from 123exp-tv.com/t/ / TopTenReviews, (2011). AntiVirus Software Review. Retrieved April 17, 2012, from anti-virus-softwarereview.toptenreviews.com/ Tsang, M.M., Ho S.C., ve Liang, T.P. (2004). Consumer Attitudes Toward Mobile Advertising: An Empirical Study. International Journal of Electronic Commerce, Spring 2004, 8:3, Turner, A. (September 25, 2007). From AdBlock Plus to Tivo Is Blocking The Ads Stealing?. Retrieved April 17, 2012, from itwire.com/opinion-and-analysis/seeking-nerdvana/14595-from-adblock-plusto-tivo-is-blocking-the-ads-stealing 89

16 90 İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / İnternet Reklamlarının Engellenmesinde Kullanıcı, Reklamcı ve Vallade, J. (2009). Adblock plus and the legal implications of online commercial-skipping. Rutgers Law Review, 61:3, 823. Varon, Rafy (April 11, 2011), Bireysel görüşme, PLAN_B Reklam Çözümleri Direktörü, com ViButX, (2007). ByPass Ad Blockers. Retrieved April 17, 2012, from webdesign.org/web/web-programming/javascript/bypass-ad-blockers html Yuan, Y., Caulkins, J.P., Roehrig, S. (1998) The relationship between advertising and content provision on the Internet. European Journal of Marketing, 32:7/8, Yun Yoo, C. ve Kim, K. (2005), Processing of animation in online banner advertising: The roles of cognitive and emotional responses. Journal of Interactive Marketing, 19, 18 34

YouTube Türkiye Verileri

YouTube Türkiye Verileri YouTube REKLAMLARI YouTube Türkiye Verileri Aralık 2013 verilerine göre; Türkiye de YouTube tekil kullanıcı sayısı 24.9 milyon kişi İzlenen video sayısı 3,5 milyar video İzleyici başına video 142,4 adet

Detaylı

«Pek çok küçük şey, doğru reklamla devleşmiştir.» Mark Twain

«Pek çok küçük şey, doğru reklamla devleşmiştir.» Mark Twain Video Reklamlar «Pek çok küçük şey, doğru reklamla devleşmiştir.» Mark Twain 1 2 3 4 Türkiye deki Arama Türkiye Pazarında Arama Hacmi Türkiye de Beyazperde Nerede? Rakip Analizi, Yıllık Analiz YouTube

Detaylı

TrueView ile Video için Google AdWords.

TrueView ile Video için Google AdWords. TrueView ile Video için Google AdWords. Reklam videonuzu izleyen kişilerş için ödeme yapın. YouTube'un Boyutu ve Kapsamı. #1 Çevrimiçi video sitesi #2 En büyük arama motoru (Google'dan sonra) #3 En büyük

Detaylı

Görüntülü Reklamcılık neden önemlidir? Google Görüntülü Reklam Ağı. Önemlidir? MURATOLMEZ.COM

Görüntülü Reklamcılık neden önemlidir? Google Görüntülü Reklam Ağı. Önemlidir? MURATOLMEZ.COM Google Görüntülü Ağı. Görüntülü ü cılıkneden ede Önemlidir? Program. Neden çevrimiçi reklamcılık? Müşteri Satın Alma Döngüsü Neden? Doğru hedefleme seçeneklerini belirleme i i denetleme Çevrimiçi reklamcılık

Detaylı

Google Görüntülü Reklam Ağı.Hedefleme

Google Görüntülü Reklam Ağı.Hedefleme Google Görüntülü Reklam Ağı.Hedefleme seçenekleri. Hedefleme seçeneğiniz. Google Görüntülü Reklam Ağı Nedir? (GDN), reklamlarınızı yerleştirebileceğiniz reklam alanlarına sahip web sitesi ağıdır, ilgi

Detaylı

İNTERNET VE BİLGİSAYAR AĞLARI

İNTERNET VE BİLGİSAYAR AĞLARI İNTERNET VE BİLGİSAYAR AĞLARI İNTERNET NEDİR? Dünya genelindeki bilgisayar ağlarını ve kurumsal bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan elektronik iletişim ağıdır. BİLGİSAYAR AĞI NEDİR? İki ya da daha

Detaylı

GENEL BAKIŞ. Rich Media ve Video Reklam. Rich Media Reklam Birimleri. Değer Önermesi ve Değişen Pazar Payı. Değer Önermesi

GENEL BAKIŞ. Rich Media ve Video Reklam. Rich Media Reklam Birimleri. Değer Önermesi ve Değişen Pazar Payı. Değer Önermesi GENEL BAKIŞ Rich Media ve Video Reklam Rich Media Reklam Birimleri Rich Media gelişmiş ve etkileşimli Internet teknolojileri ile entegre çalışan Online reklam birimleri ve çözümlerine verilen genel bir

Detaylı

2000 li yıllardan itibaren teknolojinin hızlı gelişiminden belki de en büyük payı alan akıllı telefon ve tabletler gibi kablosuz iletişim olanağı

2000 li yıllardan itibaren teknolojinin hızlı gelişiminden belki de en büyük payı alan akıllı telefon ve tabletler gibi kablosuz iletişim olanağı 2000 li yıllardan itibaren teknolojinin hızlı gelişiminden belki de en büyük payı alan akıllı telefon ve tabletler gibi kablosuz iletişim olanağı sağlayan cihazların daha iyi, hızlı ve ucuz modellerle

Detaylı

İnteraktif Türkler 2009 İnteraktif Mecra Kullanım Araştırması

İnteraktif Türkler 2009 İnteraktif Mecra Kullanım Araştırması İnteraktif Türkler 2009 İnteraktif Mecra Kullanım Araştırması Türkiye nin ilk ve öncü dijital ajansı adinteractive in Türk internet kullanıcısının davranış alışkanlıklarına ışık tuttuğu araştırması İnteraktif

Detaylı

Ben. https://www.linkedin.com/in/halilsoyler

Ben. https://www.linkedin.com/in/halilsoyler Facebook Reklamları Ben https://www.linkedin.com/in/halilsoyler Markalar Facebook Bitti Mi? Hayır. Facebook kullanıcılarının %92 si birbirlerine «4 degrees of seperation» ile bağlı. 1.320.000.000 aylık

Detaylı

SOCIAL ADS ALICILARINIZI FACEBOOK TA HEDEFLEYİN. ÇOK KANALLI PAZARLAMA YAPIN

SOCIAL ADS ALICILARINIZI FACEBOOK TA HEDEFLEYİN. ÇOK KANALLI PAZARLAMA YAPIN SOCIAL ADS ALICILARINIZI FACEBOOK TA HEDEFLEYİN. ÇOK KANALLI PAZARLAMA YAPIN SOCIAL ADS ALICILARINIZI FACEBOOK TA HEDEFLEYİN. ÇOK KANALLI PAZARLAMA YAPIN Social Ads Social ads mevcut müşterilerinizi facebook

Detaylı

DİJİTAL PAZARLAMA. İnternet çağının yeni pazarlama yöntemi

DİJİTAL PAZARLAMA. İnternet çağının yeni pazarlama yöntemi DİJİTAL PAZARLAMA İnternet çağının yeni pazarlama yöntemi DİJİTAL ÇAĞ Dijitalleşme süreci internetin günlük hayatımıza girmesi ile başladı. Bu ilk dönemde şirketler tek taraflı iletişim sağlayan kurumsal

Detaylı

Birinci Medya Reklam. Markanıza Değer KATALIM. Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399

Birinci Medya Reklam. Markanıza Değer KATALIM. Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399 HABER PORTALINIZ www.kibrisgenctv.com Kıbrıs ta Birinci, Akdeniz de bir inci 90.0* 96.6 Mağusa Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399 Birinci Medya Reklam Markanıza

Detaylı

E-Ticaret Kiti Satış Ortaklığı Tavsiyeleri

E-Ticaret Kiti Satış Ortaklığı Tavsiyeleri E-Ticaret Kiti Satış Ortaklığı Tavsiyeleri Ürün Sitesi www.eticaretkiti.com Ürün Fiyatları 1797 TL - 2397 TL - 3497 TL Satış Başına Kazanç %20 Satış Oranı Satış Ortaklığı Başvuru Satış Artıran Etkenler

Detaylı

Neden Sosyal Medyanın Geleceği Reklam Değil, Yayıncılık?

Neden Sosyal Medyanın Geleceği Reklam Değil, Yayıncılık? Neden Sosyal Medyanın Geleceği Reklam Değil, Yayıncılık? Bu pazarlamacılar, sosyal medya 'uzmanları' ve PR uzmanlarının her gün konuştuğu konu; Sosyal medyanın geleceği nasıl gözüküyor? 1. Geleneksel medya,

Detaylı

Plus500 Ltd. Gizlilik Politikası

Plus500 Ltd. Gizlilik Politikası Plus500 Ltd Gizlilik Politikası Gizlilik Politikası Plus500 Gizlilik Beyanı Müşterilerimizin ve web sitemizdeki ziyaretçilerin kişisel ve mali bilgilerinin gizliliği ve korunması en büyük önceliğimizdir.

Detaylı

Dijital pazarlama bir satış yöntemi değil; ulaşılan sonuçları sayesinde satış artışı sağlayan, bir ilişkilendirme ve iletişim sürecidir.

Dijital pazarlama bir satış yöntemi değil; ulaşılan sonuçları sayesinde satış artışı sağlayan, bir ilişkilendirme ve iletişim sürecidir. Dijital pazarlama bir satış yöntemi değil; ulaşılan sonuçları sayesinde satış artışı sağlayan, bir ilişkilendirme ve iletişim sürecidir. Dijital Pazarlama, rekabet avantajı için yeni kaynaklara ulaşımı

Detaylı

WEB ARAÇLARI VE UZAKTAN EĞİTİM CEIT357-4.HAFTA

WEB ARAÇLARI VE UZAKTAN EĞİTİM CEIT357-4.HAFTA WEB ARAÇLARI VE UZAKTAN EĞİTİM CEIT357-4.HAFTA 1 Giriş Bu bölümümde günümüzde en çok kullanılan Web araçları tanıtılacak ve anlatılacaktır.bunların eğitimde, özellikle uzaktan eğitimde nasıl kullanıldığından

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com

0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com 0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com Adını aldığı Ph1 gezegenin sahip olduğu 4 güneşi Kalite, Uzmanlık, Güven ve Yenilikçi olarak yörüngesine koyarak, markanızı 4 koldan saracak ve sizi gezegen savaşlarına

Detaylı

Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta

Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta f Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta Reklamın satmadığı dönemlere çoktan girdik. Markalar satış ve pazarlama stratejilerini bunun üzerine kurduğu, odaklandırdığı devirler de

Detaylı

Demografive Öykü Anlatma Tarzının, Video Reklam Etkinliğini Etkileme Biçimi

Demografive Öykü Anlatma Tarzının, Video Reklam Etkinliğini Etkileme Biçimi Demografive Öykü Anlatma Tarzının, Video Reklam Etkinliğini Etkileme Biçimi Demografive Öykü Anlatma Tarzının, Video Reklam Etkinliğini Etkileme Biçimi Yazan: Ben Jones Yayınlanma Tarihi: Ocak 2016 Konular

Detaylı

Yeni Veriler, İnternet'teki Video Reklamların Üzerinde Düşünme, Tercih Edilirlik, Satın Alma Amacı ve Satışları Teşvik Ettiğini Gösteriyor

Yeni Veriler, İnternet'teki Video Reklamların Üzerinde Düşünme, Tercih Edilirlik, Satın Alma Amacı ve Satışları Teşvik Ettiğini Gösteriyor Yeni Veriler, İnternet'teki Video Reklamların Üzerinde Düşünme, Tercih Edilirlik, Satın Alma Amacı ve Satışları Teşvik Ettiğini Gösteriyor Yazan: Mike Giordano, Celie O Neil-Hart, Howard Blumenstein Yayınlanma

Detaylı

BÖLÜM 8. Bilişim Sistemleri Güvenliği. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 8. Bilişim Sistemleri Güvenliği. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 8 Bilişim Sistemleri Güvenliği Doç. Dr. Serkan ADA Bilişim Sistemleri Güvenlik Açıkları Güvenlik bilişim sistemlerine yönelik yetkisiz erişimi, değiştirmeyi, hırsızlığı veya fiziksel hasarları engellemek

Detaylı

Birinci Medya Reklam. Markanıza Değer KATALIM. Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399

Birinci Medya Reklam. Markanıza Değer KATALIM. Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399 HABER PORTALINIZ www.kibrisgenctv.com Kıbrıs ta Birinci, Akdeniz de bir inci 90.0* 96.6 Mağusa Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399 Birinci Medya Reklam Birinci Medya

Detaylı

AVRUPA ÇEVRİMİÇİ ÇOCUKLAR (EU KIDS ONLINE) PROJESİ ve SONUÇLAR

AVRUPA ÇEVRİMİÇİ ÇOCUKLAR (EU KIDS ONLINE) PROJESİ ve SONUÇLAR AVRUPA ÇEVRİMİÇİ ÇOCUKLAR (EU KIDS ONLINE) PROJESİ ve SONUÇLAR Projenin Amacı Çocuklar ve çevrimiçi teknolojiler konusunda Avrupa çapındaki sosyal, kültürel ve düzenleyici etkilerin neler olduğunu belirlemek

Detaylı

Türkiye Haber Siteleri Reklam Performans Durum Raporu - 2007

Türkiye Haber Siteleri Reklam Performans Durum Raporu - 2007 Türkiye Haber Siteleri Reklam Performans Durum Raporu - 2007 Aytaç MESTÇİ Beykent Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü aytacmestci@beykent.edu.tr aytac@internetpazarlama.net Giriş Haber; her

Detaylı

Medyada Riskler. Öğr. Gör. Dr. Deniz Sezgin Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi dsezgin@media.ankara.edu.tr

Medyada Riskler. Öğr. Gör. Dr. Deniz Sezgin Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi dsezgin@media.ankara.edu.tr Medyada Riskler Öğr. Gör. Dr. Deniz Sezgin Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi dsezgin@media.ankara.edu.tr Plan Tarihsel arka plan: Çocukların medya kullanımı Günümüzde medya ve çocuk Medyada çocukları

Detaylı

SEO ve Sosyal Medya Tanıtım Semineri SEMİNER SÜRESİ 2 SAAT BİLGİYAZAN YAZILIM EĞİTİM VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ

SEO ve Sosyal Medya Tanıtım Semineri SEMİNER SÜRESİ 2 SAAT BİLGİYAZAN YAZILIM EĞİTİM VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ SEO ve Sosyal Medya Tanıtım Semineri SEMİNER SÜRESİ 2 SAAT BİLGİYAZAN YAZILIM EĞİTİM VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ Eğitim Ücreti: Ücretsiz Eğitim Programının Amacı: SEO Sosyal Medya Dijital Pazarlama Sanatı

Detaylı

Engellilik Ölçümünün İyileştirilmesi ve Engelleyici Olmayan Bir Çevrenin Sağlanması: Uluslararası Deneyimlerden Çıkarılan Dersler

Engellilik Ölçümünün İyileştirilmesi ve Engelleyici Olmayan Bir Çevrenin Sağlanması: Uluslararası Deneyimlerden Çıkarılan Dersler Engellilik Ölçümünün İyileştirilmesi ve Engelleyici Olmayan Bir Çevrenin Sağlanması: Uluslararası Deneyimlerden Çıkarılan Dersler ICT (Bilgi ve İletişim Teknolojisi) Erişilebilirliği Axel Leblois, G3ict

Detaylı

(... GÜÇLÜ KORUMA, DÜŞÜK SİSTEM KAYNAĞI KULLANIMI...)

(... GÜÇLÜ KORUMA, DÜŞÜK SİSTEM KAYNAĞI KULLANIMI...) (... GÜÇLÜ KORUMA, DÜŞÜK SİSTEM KAYNAĞI KULLANIMI...) Programın Özellikleri; En son online tehditlere karşı korunun Endişelenmeden e-posta alıp gönderin, sohbet edin ve web'de gezinin - Norton İtibar Hizmeti:

Detaylı

İNOVANKA TANITIM DOKÜMANI. Dijital Dünya da zirveyi arzulayan işletmelerin adresi

İNOVANKA TANITIM DOKÜMANI. Dijital Dünya da zirveyi arzulayan işletmelerin adresi İNOVANKA TANITIM DOKÜMANI Dijital Dünya da zirveyi arzulayan işletmelerin adresi Türksat ın Tercihi İnovanka Türksat A.Ş, Kablo Tv, Uydu Net, E-devlet sosyal medya ve dijital pazarlama uzmanlarına tarafımızca

Detaylı

Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu. Powered by MyBilet

Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu. Powered by MyBilet Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu Powered by MyBilet Online yayın nedir? MyStreamTurkey teknolojisi ile, firmanız tarafından uygun bulunulan görsel içerik ile, ekibimiz tarafından firmanızın veya

Detaylı

SOSYAL MEDYA YÖNETİMİ ve SOSYAL MEDYADA REKLAM UYGULAMALARI

SOSYAL MEDYA YÖNETİMİ ve SOSYAL MEDYADA REKLAM UYGULAMALARI SOSYAL MEDYA YÖNETİMİ ve SOSYAL MEDYADA REKLAM UYGULAMALARI SOSYAL MEDYA YÖNETİMİ ve SOSYAL MEDYADA REKLAM UYGULAMALARI Sosyal medya yönetimine artık diğer pazarlama aktivasyonları gibi stratejik bir bakış

Detaylı

IRMAK HANDAN iarslanoglu@boomads.com. : @irmakhandan

IRMAK HANDAN iarslanoglu@boomads.com. : @irmakhandan IRMAK HANDAN iarslanoglu@boomads.com : @irmakhandan What s yours? Bulunduğumuz çağın ekosisteminin özünde «paylaşmak» ve «konuşmak» yer alıyor. TÜKETİCİ HİKAYELERİ HİKAYELERİN GÜCÜ NEREDEN GELİYOR? EĞLENCELİ

Detaylı

İnternet Teknolojisi. İnternet Teknolojisi. Bilgisayar-II - 4. Hafta. Öğrt. Gör. Alper ASLAN 1. Öğrt. Gör. Alper Aslan. İnternet Nedir?

İnternet Teknolojisi. İnternet Teknolojisi. Bilgisayar-II - 4. Hafta. Öğrt. Gör. Alper ASLAN 1. Öğrt. Gör. Alper Aslan. İnternet Nedir? İnternet Teknolojisi Öğrt. Gör. Alper Aslan ENF102 Bilgisayar - II İnternet Teknolojisi İnternet Nedir? İnternet Kime Aittir İnternet in Türkiye deki Gelişimi İnternet in Türkiye de Kullanımı Yakın Gelecekte

Detaylı

BIG CONTENT > BIG DATA

BIG CONTENT > BIG DATA BIG CONTENT > BIG DATA Pazarlama Zirvesi 2013 Paralel Oturumlar KREA Digital 5 Aralık 2013 AKIŞ Terminoloji Bugün, Yarın ve Sonrası İçerik Doğru Soru : Nasıl? Uygulama Örnekler 1 Big Content > Big Data

Detaylı

DR. RAMAZAN DEMİR TÜRK TELEKOM 9 MART 2010 CONRAD HOTEL

DR. RAMAZAN DEMİR TÜRK TELEKOM 9 MART 2010 CONRAD HOTEL DR. RAMAZAN DEMİR TÜRK TELEKOM 9 MART 2010 CONRAD HOTEL Yeni bir dünyaya doğru 1 Milyar İnternet kullanıcısı 2 Milyar Web sayfası 2.6 Milyar Cep telefonu 3 Milyar Web araması 500 Milyar Gigabayte dijital

Detaylı

Street Smart Marketing

Street Smart Marketing Tek bir hedef için tasarlanmış kamu hizmeti şirket programları. Başarı. Street Smart Marketing Müşterilerinizi cezbeden pazarlama kampanyaları 30 yıllık deneyim Tasarlarız. Yakalarız. İlerleriz. 1.4 milyon

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ KÜTÜPHANE VERİTABANLARINA ÜNİVERSİTE DIŞINDAN ERİŞİM

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ KÜTÜPHANE VERİTABANLARINA ÜNİVERSİTE DIŞINDAN ERİŞİM Celal Bayar Üniversitesi kütüphane veritabanlarına üniversite dışından erişebilmek için kullandığınız internet tarayıcısına uygun olarak bazı ayarlar yapmanız gerekmektedir. Aşağıda tanımlanan ayarlar

Detaylı

TÜRKİYE HABER SİTELERİ REKLAM - PERFORMANS DURUM RAPORU - 2007

TÜRKİYE HABER SİTELERİ REKLAM - PERFORMANS DURUM RAPORU - 2007 REKLAM - PERFORMANS DURUM RAPORU - 2007 Aytaç Mestçi Beykent Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü aytacmestci@beykent.edu.tr İnternet Pazarlama.net, aytac@internetpazarlama.net GİRİŞ Haber; her

Detaylı

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu. Pazarlama Taktikleri Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Taktikleri Halkla ilişkiler Doğrudan posta Telepazarlama Reklam (Walters 1992) Internet Halkla İlişkiler

Detaylı

2. hafta Bulut Bilişime Giriş

2. hafta Bulut Bilişime Giriş 1 2. hafta Bulut Bilişime Giriş 3. Bulut Bilişime Duyulan İhtiyaç Son yıllarda veri kullanımında görülen artışlar sayesinde verinin elde edilmesi ve üzerinde analizler yapılarak genel değerlendirmelerde

Detaylı

Google Adwords Reklam Stratejileri ve Markalar İçin Önemi

Google Adwords Reklam Stratejileri ve Markalar İçin Önemi Google Adwords Reklam Stratejileri ve Markalar İçin Önemi Türkiye de İnternet Kullanımı Potansiyel Müşterileriniz Artık Size İnternet Üzerinden Ulaşıyor Amacınız işletmenizin daha fazla ulaşılır olmasını

Detaylı

e-öğrenmede İçerik Üretimi ve Yönetimi

e-öğrenmede İçerik Üretimi ve Yönetimi e-öğrenmede İçerik Üretimi ve Yönetimi Öğr. Gör. Dr. M. Emin Mutlu Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi III. E-Learning Zirvesi 18 Mart 2004 e-öğrenme Öğretimde elektronik teknolojilerin kullanıldığı

Detaylı

DİJİTAL & SOSYAL MEDYA NIN GELENEKSEL MEDYA YA GÖRE AVANTAJLARI

DİJİTAL & SOSYAL MEDYA NIN GELENEKSEL MEDYA YA GÖRE AVANTAJLARI Düzen Değişti HAMİNNE DİJİTAL MEDYA & SOSYAL AĞ PAZARLAMA Haminne, dijital medya ve sosyal ağlar üzerinde; lokal ve ulusal pazarlama çözümleri üreten, şehir hedefli yayın ve yayıncıları ile yüz binlerce

Detaylı

BDE Avantajlar & Dezavantajlar. http://w3.gazi.edu.tr/web/usta 1

BDE Avantajlar & Dezavantajlar. http://w3.gazi.edu.tr/web/usta 1 BDE Avantajlar & Dezavantajlar http://w3.gazi.edu.tr/web/usta 1 BDE in Avantajları Geleneksel öğretim yöntemleriyle karşılaştırıldığında, bilgisayar destekli eğitimin birçok avantajı olduğu görülmektedir.

Detaylı

PINGPONG. Kurumsal Sunum / Aplikasyon Tanıtım

PINGPONG. Kurumsal Sunum / Aplikasyon Tanıtım PINGPONG Kurumsal Sunum / Aplikasyon Tanıtım 1 Sunum İçeriği Biz Kimiz? Kuruluş amacımız ve gelişim sürecimiz. PINGPONG Sistem ve İşleyiş Çalışma modeli, aplikasyon işleyişi ve sistemimiz. PINGPONG Nedir?

Detaylı

DİJİTAL PAZARLAMA &SOSYAL MEDYANIN FAYDALI ve ŞAŞIRTICI GERÇEKLERİ

DİJİTAL PAZARLAMA &SOSYAL MEDYANIN FAYDALI ve ŞAŞIRTICI GERÇEKLERİ DİJİTAL PAZARLAMA &SOSYAL MEDYANIN FAYDALI ve ŞAŞIRTICI GERÇEKLERİ Sadece E-mail Abonelerine Özel BİLİYOR MUYDUN? Tüketicilerin %90 ı satın alma kararlarında internetteki yorumların etkili olduğunu düşünüyor.

Detaylı

2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm

2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm 2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm kesimlerinde şeffaflık, dürüstlük ve hesap verebilirlik ilkelerini

Detaylı

Satış Noktalarındaki Yeni Dijital Medya İletişim Mecranız

Satış Noktalarındaki Yeni Dijital Medya İletişim Mecranız 2016 Satış Noktalarındaki Yeni Dijital Medya İletişim Mecranız Digital Signage Nedir? Hedef kitlenizi bilgilendirme ya da davranışlarında teşvik edici değişiklik yaratmak amacıyla ses, video, grafik veya

Detaylı

Yazılım Destek Hizmeti

Yazılım Destek Hizmeti Veri sayfası Yazılım Destek Hizmeti HP Care Hizmetleri kapsamında Care Pack ve Sözleşmeli Hizmetler Hizmetin sağladığı avantajlar Sorun çözme amacıyla HP teknik kaynaklarına Yazılım güncellemelerini ayrı

Detaylı

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Hayatın Estetiği Tasarım Rakiplerinizle Aranız Sadece Farklılığınızla Açılsın İçerik Farklılık Gereksinimi Tasarımla Farklılık Yaratmak Farklı Tasarımların

Detaylı

INTERNET NEDİR? INTERNET İN TARİHÇESİ WEB SAYFALARININ UZANTILARI

INTERNET NEDİR? INTERNET İN TARİHÇESİ WEB SAYFALARININ UZANTILARI INTERNET NEDİR? Dünya çapında yaygın olan ve sürekli büyüyen bir iletişim ağıdır. Üretilen bilgiyi saklama, paylaşma ve ona kolayca ulaşma istekleri sonrasında ortaya çıkmış olan bir teknelojidir. Bilgilere

Detaylı

Güven KÖSE (Hacettepe Üniversitesi) Mehmet Emin KÜÇÜK (Aksaray Üniversitesi)

Güven KÖSE (Hacettepe Üniversitesi) Mehmet Emin KÜÇÜK (Aksaray Üniversitesi) Güven KÖSE (Hacettepe Üniversitesi) Mehmet Emin KÜÇÜK (Aksaray Üniversitesi) Bilimsel İletişim Bilimsel iletişim, bilimsel araştırmalar sonucu üretilen bilginin paketlenmesi, kalite açısından onaylanması,

Detaylı

ODTÜ BLOG SERVĐSĐ ve BLOG HAZIRLAMA

ODTÜ BLOG SERVĐSĐ ve BLOG HAZIRLAMA Instructional Technology Support Office ODTÜ BLOG SERVĐSĐ ve BLOG HAZIRLAMA Orta Doğu Teknik Üniversitesi Middle East Technical University Đletişim Bilgileri: Web adresi: http://its.metu.edu.tr Adres:

Detaylı

GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA

GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA Google Docs yani Google Dokümanlar hizmeti bir süre önce Google Drive adlı bulut depolama hizmetinin içerisine alındı ve çok daha gelişerek yoluna devam etti. Google

Detaylı

BDE Avantajlar & Dezavantajlar

BDE Avantajlar & Dezavantajlar BDE Avantajlar & Dezavantajlar 1 Öğrenme Hızı Katılımcı Öğrenme Çeşitlilik Kayıt Tutma Uygunluk Zamandan Bağımsızlık Görsel Çekicilik Güdüleme Özel Durumlar Tutarlılık Etkinlik ve Etkililik Bilgi Yönetimi

Detaylı

WEB TASARIMIN TEMELLERİ

WEB TASARIMIN TEMELLERİ WEB TASARIMIN TEMELLERİ ~ Sunu 1 ~ Öğr. Gör. Mehmet Fatih TAN http://blog.kmu.edu.tr/mftan mftan@kmu.edu.tr Bilgi paylaşıldıkça kıymetlenir.. Kaynak göstermek şartıyla sunu içeriğini çalışmalarınızda kullanabilirsiniz.

Detaylı

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI. Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI. Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI Bilgisayar I ve Bilgi İletişim Teknolojileri Dersi Öğr.Gör. Günay TEMUR BİLGİSAYARIN TANIMI VE TARİHÇESİ Bilgisayar, kullanıcıdan aldığı verilerle mantıksal ve aritmetiksel

Detaylı

SHARKUTERİ MEDYA Genel Sunum 2016

SHARKUTERİ MEDYA Genel Sunum 2016 SHARKUTERİ MEDYA Genel Sunum 2016 STRATEJİK DİJİTAL MEDYA PLANLAMA MEDYA SATIN ALMA SOSYAL MEDYA YÖNETİMİ KREATİF TASARIM ÇALIŞMALARI Stratejik Planlama Nedir? Dijital, gerçek zamanlı, tam detaylı ve

Detaylı

Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri. Yerel İşletmeler

Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri. Yerel İşletmeler Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri Yerel İşletmeler Marketing Anadolu Platformu, üretici Anadolu sanayicisine satışı artırıcı bir fonksiyon olarak pazarlama ve bileşenleri konusunda yön göstermek amacıyla

Detaylı

EkoPC Bilişim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Güvenli İnternet Kullanımı

EkoPC Bilişim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Güvenli İnternet Kullanımı Güvenli İnternet Kullanımı Mahir B. Aşut Şirket Müdürü EkoPC Bilişim Hizmetleri www.ekopc.com Gündem İnternet vazgeçilmez; problem ne? İnternet'te Çocuk Güvenliği Çevrimiçi ( Online ) Bankacılık İnternet

Detaylı

Online ve Offline Medya Planlama

Online ve Offline Medya Planlama Online ve Offline Medya Planlama Gizem Yücel 21.07.2012 gizemyucel mgyucel Dijitalist Online ve Offline ın Güncel Durumu Geleneksel Pazarlama, TV yi Koruyor «TV büyüyor.» «Daha da büyüyeceğini söylüyorlar.»

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

Dijital Pazarlama Planı

Dijital Pazarlama Planı 2015 için güncellendi 2015 Dijital Pazarlama Planı Değişen pazarlama kurallarını yakından takip eden markalar, internet pazarlama çabalarını kalıcı kılmak ve elde ettikleri sonuçları takip etmek için uğraşmaktadır.

Detaylı

BİLGİSAYAR TEMEL KAVRAMLAR. Bilgi ve İletişim Teknolojisi Ders Notları

BİLGİSAYAR TEMEL KAVRAMLAR. Bilgi ve İletişim Teknolojisi Ders Notları BİLGİSAYAR TEMEL KAVRAMLAR Bilgi ve İletişim Teknolojisi Ders Notları Temel Kavramlar Donanım: Bilgisayarın fiziksel parçalarına verilen isimdir. Yazılım: Bilgisayarın verimli şekilde kullanımını sağlayan

Detaylı

(Bilgisayar ağlarının birbirine bağlanarak büyük bir ağ oluşturmasıdır)

(Bilgisayar ağlarının birbirine bağlanarak büyük bir ağ oluşturmasıdır) İnternet ve WWW İnternet Dünyadaki en büyük bilgisayar ağı, (Bilgisayar ağlarının birbirine bağlanarak büyük bir ağ oluşturmasıdır) İnternet teki web site sayısının yüksek bir hızla artması ve beraberinde

Detaylı

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür.

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür. Nagios Enterprises, kurumsal ölçekte, BT altyapı gözetiminde endüstri standardı olan Nagios için resmi ürünler, hizmetler ve çözümler sunuyor. Dünya çapında yüz binlerce kullanıcıyla Nagios bilgi teknolojileri

Detaylı

Doğruların buluştuğu adres...

Doğruların buluştuğu adres... M E D I A Doğruların buluştuğu adres... İletişim Sanattır Firmaların kıyasıya rekabet ettikleri Etnik Pazar sürekli yeniliklere açıktır. Reklam stratejileri yapılırken hedef kitlenin doğru bir şekilde

Detaylı

Site Türleri ve Yapıları. Web Teknolojileri ve Programlama ODTÜ-SEM

Site Türleri ve Yapıları. Web Teknolojileri ve Programlama ODTÜ-SEM Site Türleri ve Yapıları Web Teknolojileri ve Programlama ODTÜ-SEM Site Türleri Halka açık Web Siteleri: Belirli bir sınıfın erişimine kapalı olmayan İnternet sayfalarıdır. İç İnternet, intranet. Bir kuruluşa

Detaylı

SİZİN WEB SİTENİZ BİR TANEDİR!

SİZİN WEB SİTENİZ BİR TANEDİR! 1 SİZİN WEB SİTENİZ BİR TANEDİR! Tabi şu da bir gerçek ki, sizin siteniz 350 milyon ve hala artmakta olan siteden bir tanesidir. Sitenizin diğerlerinden ayrılması ve ayakta kalması için ne yapabilirsiniz?

Detaylı

Web 2.0 ve E-Pazarlama

Web 2.0 ve E-Pazarlama Web 2.0 ve E-Pazarlama Yaşar Tonta, Orçun Madran ve Umut Al tonta@hacettepe.edu.tr omadran@baskent.edu.tr umutal@hacettepe.edu.tr -1 Pazarlamanın Hedefleri Kaliteli hizmet Süreklilik Güven Müşteri memnuniyeti

Detaylı

İ te t rn r e n t t Re R klam a l m ar a ı r

İ te t rn r e n t t Re R klam a l m ar a ı r Lego Dijital Reklam Ajansı İnternet Reklamcılığı Bilgi Bankası Lego Dijital Reklam Ajansı Yenişehir Mh. Küba Cd. No: 6 Daire: 154 ARMA RESİDENCE Pendik/İSTANBUL 0850 840 5346 0850840 LEGO www.legodijital.com

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 1

Yrd. Doç. Dr. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 1 Yrd. Doç. Dr. Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 1 Gökçe BECİT İŞÇİTÜRK 2 Kullanıcıların site içeriğini belirlemede rol oynadığı, Dinamik, Teknik bilgi gerektirmeyen, Çok yönlü etkileşim sağlayan,

Detaylı

DESKPORT. Bilișim Hizmetleri. 2014 Yılı Hizmet Tanıtım Kataloğu

DESKPORT. Bilișim Hizmetleri. 2014 Yılı Hizmet Tanıtım Kataloğu 2014 Yılı Hizmet Tanıtım Kataloğu info@deskport.net BİZ KİMİZ? Biz Kimiz? Deskport Bilişim ekibinin karakteristik özellikleri olan; özgüven, çalısma azmi, tecrübe ve liderlik vasıflarımızla amacımız, müşterilerimizi

Detaylı

İnönü Üniversitesi Kütüphanesi Müzik Veritabanları

İnönü Üniversitesi Kütüphanesi Müzik Veritabanları İnönü Üniversitesi Kütüphanesi Müzik Veritabanları Prof. Server Acim (Besteci ve Devlet Konservatuvarı Müdürü) 18 Nisan 2013 - Perşembe - 12.15 İnönü Üniversitesi GSTF ve Devlet Konservatuvarı Konser Salonu

Detaylı

MOLDOVA SUNUMU Dr. Vasile CRETU Yüksek Yargı Kurulu Üyesi

MOLDOVA SUNUMU Dr. Vasile CRETU Yüksek Yargı Kurulu Üyesi VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yeni Teknolojiler ve Bunların Yargıda Uygulanmaları Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar Yüksek

Detaylı

2015Yılında Bilinmesi Gereken 5 Önemli Dijital Trend

2015Yılında Bilinmesi Gereken 5 Önemli Dijital Trend DIGINEWS 2015 2 2015Yılında Bilinmesi Gereken 5 Önemli Dijital Trend Temel bazı trendler 2015 te de değişmeyecek, fakat daha çok kabullenilmeleri ve akılda tutulmaları gerekecek. Mobil Aramalar Çapraz

Detaylı

AKADEMİK LMS Web Tabanlı Uzaktan Eğitim Genel Bilgi ve Ders Aktivitelerine Erişim Öğrenci Kullanım Kılavuzu

AKADEMİK LMS Web Tabanlı Uzaktan Eğitim Genel Bilgi ve Ders Aktivitelerine Erişim Öğrenci Kullanım Kılavuzu AKADEMİK LMS Web Tabanlı Uzaktan Eğitim Genel Bilgi ve Ders Aktivitelerine Erişim Öğrenci Kullanım Kılavuzu ÖNSÖZ Akademik LMS (ALMS), Türkiye'deki yüksek öğrenim kurumlarının ihtiyaçlarını karşılamak

Detaylı

INDUSTRIAL TRAINING LOGBOOK

INDUSTRIAL TRAINING LOGBOOK GÖRSEL İLETİŞİM BÖLÜMÜ VISUAL COMMUNICATION HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAMCILIK BÖLÜMÜ PUBLIC RELATIONS and ADVERTISING TELEVİZYON HABERCİLİĞİ VE PROGRAMCILIĞI BÖLÜMÜ TELEVISION NEWS REPORTING and YENİ MEDYA

Detaylı

Çok Önemli Not : ilgili yasaya ilişkin görüş ve yorumlarını yansıtmaktadır. Hiçbir kurum ve kuruluşu bağlayıcı niteliği yoktur.

Çok Önemli Not : ilgili yasaya ilişkin görüş ve yorumlarını yansıtmaktadır. Hiçbir kurum ve kuruluşu bağlayıcı niteliği yoktur. 5651 Sayılı Yasanın Getirdiği Yükümlülükler Çok Önemli Not : Bu dokümanda belirtilenler tamamen kuruluşumuzun ilgili yasaya ilişkin görüş ve yorumlarını yansıtmaktadır. Hiçbir kurum ve kuruluşu bağlayıcı

Detaylı

Bilişim Teknolojileri

Bilişim Teknolojileri Bilişim Teknolojileri Dünyada İnternet Kullanımı 2 milyardan fazla kişi internet kullanıyor. 1 milyardan fazla kişi sosyal ağ sitelerine üye. 5 milyardan fazla cep telefonu kullanıcısı var. Türkiye de

Detaylı

17 Haziran 2014 DenizBank Güncel Haber Bülteni

17 Haziran 2014 DenizBank Güncel Haber Bülteni 17 Haziran 2014 DenizBank Güncel Haber Bülteni Mobil RTB Harcamaları %459 Artış Gösterdi emarketer tahminlerine göre RTB harcamaları (tüm reklam çeşitleri dahil) 2018 yılında toplamda $12 milyar a ulaşacak.

Detaylı

Google Scripts. Neticaret Sistemine Google Analytics ve AdWords sistemleriyle ilgili 3 yeni parametre eklenmiştir.

Google Scripts. Neticaret Sistemine Google Analytics ve AdWords sistemleriyle ilgili 3 yeni parametre eklenmiştir. Google Scripts Neticaret Sistemine Google Analytics ve AdWords sistemleriyle ilgili 3 yeni parametre eklenmiştir. Yeni eklenen paremetrelere Neticaret Sistemi Yönetimi Paneli > Tanımlar bölümü altında

Detaylı

Asansör firmaları için özel olarak geliştirilen takip yazılımı: Asansör Otomasyon tanıtım sunumu ve kullanım açıklamaları. / 25

Asansör firmaları için özel olarak geliştirilen takip yazılımı: Asansör Otomasyon tanıtım sunumu ve kullanım açıklamaları. / 25 Asansör firmaları için özel olarak geliştirilen takip yazılımı: Asansör Otomasyon tanıtım sunumu ve kullanım açıklamaları. 2 Bakım yerleri Android uygulama Ödemeler Raporlama Arızalar Faturalar Aylık bakım

Detaylı

KURUM AĞLARINI ÖNEMLĠ ZARARLI YAZILIM SALDIRILARINDAN KORUMA. Osman PAMUK

KURUM AĞLARINI ÖNEMLĠ ZARARLI YAZILIM SALDIRILARINDAN KORUMA. Osman PAMUK KURUM AĞLARINI ÖNEMLĠ ZARARLI YAZILIM SALDIRILARINDAN KORUMA Osman PAMUK Ġçerik Giriş Örnek Zararlı Yazılımlar Conficker Stuxnet Önemli zararlı yazılım sızma noktaları ve korunma yöntemleri Taşınabilir

Detaylı

Sosyal Web te Yeni Eğilimler: Kurumlar İçin Dışa Dönük Sosyal Yazılımlar

Sosyal Web te Yeni Eğilimler: Kurumlar İçin Dışa Dönük Sosyal Yazılımlar Sosyal Web te Yeni Eğilimler: Kurumlar İçin Dışa Dönük Sosyal Yazılımlar Yrd. Doç. Dr. Rıza Cenk Erdur, Prof.Dr. Oğuz Dikenelli Serhat Safyürek, Oğuz Uz, Ahmet Melih Özcan Ege Üniversitesi, Bilgisayar

Detaylı

MÜHENDİSLİK KARİYERİ Mühendislik Kariyeri Mezun olduktan sonra çalışmak için seçtiğiniz şirket ne olursa olsun genelde işe basit projelerle başlayacaksınız. Mühendis olmak için üniversitede 4 yıl harcamanıza

Detaylı

TELEVIDYON.COM. Medya Kiti

TELEVIDYON.COM. Medya Kiti TELEVIDYON.COM Medya Kiti MYK MEDYA HAKKINDA Televidyon.com adresinde şu ana kadar 9 kategorideki 27 programda 2000'in üstünde yapımın hazırlanması, çekimi, montajı, yayını ve yönetimini gerçekleştirdik.

Detaylı

OverDrive Formatları. İçerik Genç erişkin ve çocuklar için heyecan verici yeni içerik

OverDrive Formatları. İçerik Genç erişkin ve çocuklar için heyecan verici yeni içerik OverDrive Nedir? OverDrive, 1.000.000 + fazla E-kitap,sesli kitap ve videoları sağlayan, milyonlarca son kullanıcıya hizmet eden 2.000+ fazla yayınevi (Penguen, Blackstone, Wiley,Taylor&Francis vb. önemli

Detaylı

w w w. a n k a r a b t. c o m

w w w. a n k a r a b t. c o m Şirket Profili w w w. a n k a r a b t. c o m AnkaraBT, yazılım geliştirme alanında faaliyet gösteren ve uzman kadrosuyla Türkiye'nin önde gelen kurumsal çözümlerini üreten %100 Türk sermayeli bilgi teknolojisi

Detaylı

Satış Servisi Müşterilerinizin soru ve problemlerine satıştan önce ve sonra nasıl cevap vereceksiniz?

Satış Servisi Müşterilerinizin soru ve problemlerine satıştan önce ve sonra nasıl cevap vereceksiniz? Web Sitesi Hazırlarken İş Stratejisi Birçok firma başarısını web sitesine olan ziyaret sayısı ile ölçer. Hâlbuki gerçek başarı genel olarak belirlenen strateji ile ilgilidir. Web tasarımcıları ile çalışmaya

Detaylı

İ.Ü. AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ Tanıtım Faaliyetleri Standartları Standardı

İ.Ü. AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ Tanıtım Faaliyetleri Standartları Standardı Dök. No: AUZEF-SS-2.1-10 Yayın Tarihi:30.06.2014 Rev.No:00 Rev Tarihi: Sayfa 1 / 8 1. AMAÇ... 3 2. KAPSAM... 3 3. SORUMLULAR... 3 4. TANIMLAR... 3 5. AUZEF Tanıtım Faaliyetlerin Standartları... 3 5.1.

Detaylı

İNTERNET KAFELERE GİDEN BİREYLERİN ÖĞRENİM DÜZEYLERİ İLE İNTERNETİ KULLANMA AMAÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ (Elazığ İli Örneği)

İNTERNET KAFELERE GİDEN BİREYLERİN ÖĞRENİM DÜZEYLERİ İLE İNTERNETİ KULLANMA AMAÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ (Elazığ İli Örneği) Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Fırat University Journal of Social Science Cilt: 13, Sayı: 2, Sayfa: 129-146, ELAZIĞ-2003 İNTERNET KAFELERE GİDEN BİREYLERİN ÖĞRENİM DÜZEYLERİ İLE İNTERNETİ KULLANMA

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

ANALİZ BİLİŞİM HAKKINDA

ANALİZ BİLİŞİM HAKKINDA ANALİZ BİLİŞİM HAKKINDA 1996 yılında bilişim dünyasına adım atmış olan Analiz Bilişim, kuruluşundan bu yana gelişim ve ilerlemeyi hedeflemiştir. Geliştirdiğimiz Jetra Raporlama Programı bu kurumsal çabanın

Detaylı