SIVI 1~UTULUMU SENDROMU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SIVI 1~UTULUMU SENDROMU"

Transkript

1 J SSK TEPECiK HOSP TURKEY 1996; 6 (3) : SIVI 1~UTULUMU SENDROMU FLUID RETENTION SYNDROME Gülriz ÖZBEK SUMMARY fluid retention syndrome m idiopathic oedema is a dinical entity almost exdusively seen in women, which :remains poorly understood, It can produce a variety of symptoms nanging from headaches and b lurring of vision ~o abdominal pains and dia:rhoea, Mon:: comnwnly, it presents with symptoms of bloating, fatigue and weakness, In this review, the artides about the general features, factors that are thought to be effedive on physiopatlhology, differential diagnosis and management of the syndrome have been reviewed, In these repods, the syndrome was held responsible as the etiologic factor in a major group of pahe:nts with nonspe~ dfic symptoms. Fluid retention syndrome should be bome in mi:rıd in case of patients with the aforementioned symtomatology. (Key Words: Cydkal Oedema, Edema, Idiopathic Oederna, Periodic Oedema) ÖZET Sıvı tutulumu sendromu veya idyopatik ödem hemen tümüyle kadınlarda görülen, etyolojisi yeterince anla~ılınamı~ bir klinik antitedir. Ba~ağrısmdan görme bulanıklığma, karın ağrısından ishale dek deği~en bir grup semptoma sebep olabilir. Sıklıkla ~i~kinlik, halsizlik ve güçsüzlük semptomlarla ortaya çıkar. Bu derlemede sıvı tutulumu sendromunun genel özellikleri, fizyopatolojisinde etkisi olduğu dü~ünülen etkenler, ayrıca tanı ve tedavisine ili~kin çah~malar incelenmi~tir. Sözkonusu çalışmalarda, özgül olmayan yakınmalar taşıyan bu hastaların önemli bir bölümünde, sorumlu nedenin bu sendrom olabileceği belirtilmektedir. Tanımlanan yakınmalarla başvuran hastaların ayncı tanısında bu klinik tablo da akılda tutulmalıdır, (Anahtar Sözcükler: İdyopatik Ödem, Sildik Ödem, Periyodik Ödem) Fizik Tedavi ve Rehabililasyon Merkezi (Uz.Dr.G Özbek) Devlet Hastanesi Urla- izmir Vıı:ı:ışma: Uz. Dr. G Özbek 52/72 Sk. Aydınlar Sit. A Blok No:35/i3 Hatay izmir

2 SSK TEPECIK HAST DERG 1996 VoL 6 1\lo. 3 i65 Romatoloji polikliniklerine başvuran bazı hastalar ağrı ile birlikte vücutta r,ıi~me veya ~işkinlik hissinden yakınırlar. Eklem şişliği ya da objektif ödem bulgusu olmadığı durumlarda bu yakınmalar fonksiyonel veya subjektif olarak kabul edilir. Ancak bu ki ~ilerde altta yatan neden, çok sık tanınmayan bir klinik antite olan, sıvı tutulumu sendromu ("Fluid retention syndrome") olabilir. Sıvı tutulumu sendromu siklik ödem, periyodik ödem veya daha sık olarak idyopatik ödem gibi eşanlamlılarla adlandırılan, kardiyovasküler, renal, hipoprotejnemik veya obstrüktif nedenlere bağlı olmaksızm, yüzde, ekstremhelerde ve gövdede şişme, sıvı tuh:ılumu ile günlük ağırlık değişikliği gözlenen bir sendrorndur (1,2). Genellikle çukur bırakan bir ödem yoktur. Sıvı tutulumu sendromu hemen daima yetişkin kadmlarda görülmekle birlikte, çoculdarda ve erkeklerde de bildirilmiştir (3,4). Hastalarda şi~me ile ilgili septomlara fonksiyonel otonomik semptomlar e~lik edebilir (iritabl kolon sendromu, ani sıkı~ma ve idrar kaçırma, solukluk, halsizlik ve bayılına şeklinde vazarnotor semptomlar) (3,5,6). Bu sendromun metabolik (şişmanhk, kilo alımı, ~ekerli diyabet ve ailede diyabet öyküsü), afektif (anksiyete ve depresyon, stres öyküsü), ve yatrojenik (östrojenler, nonsteroid antienflamatuarilaçlar, psikotrop ve antineoplastik ilaçlar, diüretikler) risk faktörleri ile ilişkili olduğu dür:ıünülmektedir (3,7-13). Bu nedenle sıvı tutulumu sendromu tanımı olaym çoğul kaynaklı yönünü aniatmada daha uygun bir adlandırımı_dır. Sıvı tutulumu sendromlu hastalarda tam tanımlanamayan bir kapiler duvar defektinin dik pozisyondayken geçirgenliği artırdığı öne sürülm.üştür (6). Sıvınm interstisyel dokulara doğru hareketinde artma ve plazma hacmindeki azalma sonucu renin-anjiotensin-aldosteron m.ekanizması uyanlarak sodyum ve su tutulrnası gerçekler:ıir (5). Hastalarda, gün sonunda belirgin ~işlik yaratacak denli sıvı tutulması ile kilo artı~ı gözlenir. Gece yatar durumda dinlenmeyle kapiler fonksiyon yeniden düzenlenir ve fazla sıvı diürez ile atılır (6). Sendromun tan.ısı içjn iki esas kriter gereklidir. Öncelikle sıvı tutulumu ve ~ifjliğin renal, kardiyak, hepatik, hipoproteinemik veya lenfatik/venöz obstrüktif nedenlere bağlı olmadığının ortaya konması, daha sonra ise gün içinde sabah-akejam ağırlıklan arasında en az 1,4 kg'hk objektif ağırlık artışmm varlığı gerekir (2). Bu ölçüm sabah mesaneyi boejalhktan sonra ve gece yatmadan önce bir ay süreyle çıplak vücut ağırlığı kaydedilerek yapılır (5). Bazıları 1,4 kg ağırlık arhejmın tanıda hataya yol açabileceğini ve en az 2 kg'lık farkın gerekli olduğunu savunmaktadır (1). Denning ve ark. sernptomlu ve asemptomatik kadmlar arasında farklı şiddette bir sıvı tutulumu arasında tam bir ayının sı.mrı olmadığmı belirtmişlerdir (14). Tanıyı koymadan önce hipotiroidizm, Ejekerli diyabet ve ilaçlara bağlı geli.ejen ödemin de ayırt edilmesi gereklidir (5,15). Hastalar en çok gövdede, sonra el, yüz ve ayaldarda ~i!'jmeden yakmırlar. Geceleri yüzüklerini çıkarmada zodamrlar, günlük giysilerini çıkartıp daha rahat giysilerle deği~tirmek zorunluluğu duyarlar. Bildirilen diğer semptomlar; bafjağnsı, görmede bulanıklık, susama, poliüri, idrar kaçırma, karm ağrısı, ishal, kabızhk ve bayılınadır (3,6). Ayrıca fibromiyalji tipinde hassas tetik noktalar, ağnh sabah tutukluğu, paresteziler ve güçsüzlük yakmntaları tarif edilmi~tir (5). Ffbromiyalji ve sıvı tutulumu sendromu arasmda bir çok nokta vardır. Doğurganlık ya~ındaki kadınlarda daha sık rastlanması, halsizlik, gerilim ba~ağnsı, karın ağnsı1 bar~ sak problemleri ile el va ayaklarda ~ir:ıme her ikisjnde de görülür. Sıvı tutulumu sendromunda t:ıifjme ölçülebilir düzeydedir. Her iki durumda da psikolojik bozukluklar sıktır. Fibromiyalji uzun yıllarca psikojenik romatizma olarak adlandınjınıştır. Bugün fibromiyaljide bu semptomların ve bozuklukların gerçek olduğu, hasta tarafından yaratıl-

3 J SSK TEPECiK HOSP TURKEY 1996 Vol. 6 No madığı, patolojik anormallikten çok fonksiyonel anormalliği yansıttığı anlayı~ı yaygındır. Postviral myaljik ansefalit ve kronik yorgunluk sendromu da fibromiyalji ile ortak bulguları gösterir. Sıvı tutulumu sendromu da, sık görülen psikosomatik semptomları nedeni ile aynı gruptaki hastalıklar arasında sayılabilir (5). Kalori ve tuz alımında ani deği~iklikler, diyetle zayıflama veya fazla yeme ~eklinde düzensiz gıda alımı, sıvı tutulumunda geçici olarak artı~a sebep olabilir (14). Ani kilo artı~ı, sıcak hava ve uzun süreli oturma ile de etkilenebilir (15). Ancak günlük kilo alımı menstruel siklus ile deği~iklik göstermez. Bu nedenle sıvı tutulumu sendromu premenstruel gerginlik sendromunun bir alt tipi değildir. Yine de iki olay birlikte görülebilir (16). Şi~manlık gibi bir diğer önemli faktör psikiyatrik anormalliklerdir. Sağlıklı ki~ilere oranla sıvı tutulumu sendromlu kadınlarda depresyon, anksiyete, histerik nevroz ve ki~ilik bozuklukları gibi çe~itli afektif bozuklukların sıklığında artı~ tanımlanmı~tır (10,11). Sendroma ait semptomların ya~amda stres yaratan olaylarla ortaya çıktığı veya ~iddetlendiği dü~ünülmektedir (5). Sıvı tutulumu sendromlu hastalarda yapılan bir ara~tırmada çoğu mikst afektif tipte (anksiyete ve depresyon) %52-76 gibi yüksek oranlarda psikiyatrik bozukluk saptanmı~tır (ll). Bu oran, bu sendromun semptomatik benzerlik gösterdiği kronik yorgunluk sendromunda da benzer sıklıkta bildirilmi~, bir diğer psikosomatik fenomen olan iritabi kolon sendromunda da benzer tipte psikiyatrik bozukluk dikkati çekmi~tir (5). Sıvı tutulumu sendromlu hastaların bir çoğunun kiloları ve vücut imajları hakkında sıkıntısı olduğu ve %60'ının diyet uyguladığı, diüretik ve laksatifleri a~ırı kullandıkları, hatta birinin bulimiası {çok yeme) olduğu vurgulanmı~tır (11). Hastalarda izlenen emosyonel dengesizlik, hafif veya ~iddetli depresif bozukluklara sıkça rastlanması olayda hipotalamik-hipofizer aksda bir düzensizliği dü~ündürmü~tür (3). Young ve arknın yaptığı bir ara~tırmada sıvı tutulumu sendromlu hastaların tirotropin serbestle~tirici hormona verdikleri hormonal yanıtlar izlenerek normal kontrollam göre prolaktin yanıtında anlamlı artı~ saptamı~lardır (17). Prolaktinin suyun hücre içinden dı~ına doğru izotonik hareketine yolaçtığı bilinmektedir (17). Sıvı tutulumu sendromlu bazı hastalarda prolaktin salgısını önleyen bromokriptin ile tedavide ba~arılı olunciuğu bildirilmi~tir (5). Tirotropin serbestle~tirici hormon ve luteinize edici hormon serbestle~tirici hormona kar~ıl uteinize edici ve folikül stimüle edici hormon yanıtlarında da normalden farklı sonuçlar görülmesinin hipotalamik aksta bir bozukluğa i~aret edebileceği ileri sürülmü~tür. Ağır depresif bozukluklarda da benzer yanıtlar olması hipotalamusta bir nörotransmiter fonksiyon bozukluğuna i~aret edebilir (17). Kronik ağrı, uykusuzluk, depresyon, ciddi kimyasal madde alerjisi ve sıvı tutulumu sendromu olan bir hastada EEG'de mezotalamik anormal de~arjlar saptanmı~, bu alana uygulanan elektrotalamik uyarılar sonucu semptomlarcia tam bir gerileme izlenmi~tir (18). Etyolojide bugün hipotalamuslimbik sistem kaynaklı bir periferik nörotransmiter bozukluğun, organizmada, nöroendokrin ve metabolik uyanlara kar~ı anormal otonom yanıtıara sebep olduğu dü~ünülmektedir. Bu hipotez, sorunun kapiler geçirgenlik bozukluğu, gastrointestinal ve mesane düz kaslarındaki kontraktilite ve tonus bozukluğu ile açıklanmasından daha olası bulunmaktadır (3,5). Sıvı tutulumu sendromunun fizyopatolojisinde fizyolojik faktörlerin hipotetik rolü ~ekil1 de gösterilmi~tir (5). Sıvı tutulumu sendromu tanısı için diğer ödem yapıcı sebeplerin dı~lanmasında üre, glukoz elektrolitler, karaciğer ve tiroid fonksiyon testleri ve glukoz tolerans testi uygulanmalıdır. Bu hastalarda sodyumun tubuler rejeksiyon fraksiyonunun dü~ük olduğu gösterilmi~tir. Sabah 4 saatlik sürede ayakta durmasonrasında toplanan idrarda sodyum klirensine bakılmalıdır (5).

4 SSK TEPECiK HAST DERG i 996 Vol. 6 No ŞEKiL1: Sıvı Tutulumu Sendromunun Fizyopatolojisinde Sorumlu Faktörler (5). ---;;; bozuklu~~r, stres, yüksek ısı, ateş, L' Nörojenik vaz~dilatasyon iie tirotoksikoz, bazı ilaçlar ---~---- arteriyel tonusda azalma -~"-~~ -. ~--~--d ~~~~-~, ~-. - J insülin resi~tansı, diabe.t melit: şişmanlık, ~-~-ı ~un~ ve su-;n k~piler g-~eç-_ i-si_n_d~e--, 1 ~ ani kilo artışı, hipotiroidi ~~~-~L-~~ artma.. --~---~--'"' -~. 1 a durma, t~sae lar, östrojen, clanazol, kortikosteroidier -~----~--~ ~ r;:ihip;;;;ı;;mi, ;;~;;::anjiotensin-aldosteron salgısı, su-sodyum tutulumu ~~-~------J Not: SHB, Seks hormonu bağlayarı Şeki! 2: Şişmanlığın Sıvı Tutulumu Sendromu Oluşumundaki Rolü (5). -- ı Beslenme zengin -~-- Posadarı fal'i~ 1 --~-~-~~:J Ş işmanlık G -- 1' Bela ıdorfirıler ~~.-~--- Böbreklerden sod~y~un~ı-/s-l~ı-lu-tu~i~u--m""'u-~-~j -~~-~--~-- [ SIVI TL_l-TULUMU ı_ ~-:ENDROMU~~-~~,-[_, ~,::::~,]

5 J SSK TEPECiK HOSP TURKEY 1996 Vol. 6 No. 168 Diyet, seks steroidlerinin metabolizmasında önemli bir rol oynar. Lipid ve proteinden zengin, fakat lif ve kompleks karbonhidratlardan fakir gıdayla beslenen kadınlarda, bitkisel ağırlıklı beslenenlere göre daha yüksek östrojen düzeyleri saptanmıejtır (5). ŞiEjman ki~ilerde yüksek düzeyde aktif östrojenlere maruz kalmıej dokularda östrojen bağlanması ve metabolizması değişmektedir. Seks hormonu bağlayan globulin düzeyleri vücut ağırlığı ile ters orantılıdır (5). Östradiol, seks hormonu bağlayan globuline bağlı olarak periferik kanda dolaşan ve sadece serbest olan küçük bir bölümünün biyolojik aktivitesinden sorumlu olduğu en önemli dişi östrojendir. Seks hormonu bağlayan globulin oranında bir azalmayla serbest östradiol miktarındaki yükselme hedef doku düzeyinde potansiyel aktivite artıejma sebep olur Hormon replasman tedavisinde kullamlan östrojenler ve nonsteroid antienflamatuar ilaçlar da vasodilatasyona, ve su tutulumu sonucu ödeme sebep olur. Şişmanlık insanda ve hayvarıda ve doku ~ endorfin konsantrasyonlanyla göstermel<tedir, ama mekanizma bilinmemektedir (5). Şişmanların pankreatik ~ hücreleri normal ağırhktaki kontrollere göre endojen ~ endorfinlerle uyarıya daha hassastır. Bu ldşilerde insülin salgısı artmıejhr. Opyoid sistemin karbonhidratlada düzenlediği nülmektedir. p Endorfinler doparninin hipotalamik döngüsünü azaltır. Bu da aldosteron ve renin salgısını bağımsız olarak azaltır. Bir tür natriüretik faktör rolü O)mar. Sıvı tutulumu sendromlu hastalarda dopamin saigısı azalmaktadır Natriürezisin azalmasında doparninin de rolü olabilir. olarak şekil 2 deki gibi bir fizyopakonabilir (5). Burada oynarken, diyet, stres, bozukluğu gibi faktörlerin de etkisi düşünülmektedir. Bu nedenle tedavide ana nokta şişmanlığın (3,5), Sıvı tutulumu sendromunda tedavi stra- tejisi fibromiyalijide olduğu gibi ayrıntılı araejtırma, hastayı semptomlar hakkında bilgilendirme, bulgularının ve bozuklukların gerçek olduğunu kabul ederek hastaya ilgi ve anlayış göstermektir. Yoksa psikiyatrik semptomların doktorun ilgisizliği sonucu ağırlaşabildiği düşünülmektedir (3,5). Hastalar semptomları arttırabilecek örneğin uzun süreli ayakta kalma, sıcak faktörler hakkında ~~~,.,u~"''-hljau'"' çevre gibi Diüretiklerin sıklıkla tedavide ilk basamak şeklinde kullamlmışlarsa da, sıvı tutulumu sendromunu daha kötüieştirdikleri bilinmektedir Ödem için verilen diüretikler damar içi sıvıyı azaltır. Bu durumda damar çaplarında genel daralma ve aldosteron düzeylerinde damar sıvıyı azaltır. Bu durumda damar çaplarmda genel daralma ve ajdosteron düzeylerinde artış olur. Aldosteronun artması böbrekten sodyum ile su tutulmasını daha da arttınr Diüretik tedavisi kesilirken hastaya semptomların kısa bir süre şiddetiense de uzun dönemde düzeleceği anlahlmahdır Esas tedavi düşük kalorili, düşük karbonhidrath ve diyet tuz içeren alımıdır (5). Tip n diyabet melitusta gibi kalori kısıtlaması insülin cevabını düzerilegörece artan insülinemiyi azaltır. sodyum ve su tutulumu azalmasıyla etkili kilo kaybı e>aı"'ıc,uu azalması şi~manhğm yarattığı varsayılan fiz- etkileri düzeltmede yardımcı Her diyet tedavisinde olduğu gibi hastaların kısa ve düzenli aralıklarla izlem, diyete uyumu ve cesaretlendirmeyi. kontrol et- mede (5). Sıvı tutulum sendromunda tedavisi Diüretikler, ağır afektif bozukluk öyküsü olmayan, şişman olmayan, ama sıvı tutulumu olanlar dışındaki olgularda semptomları artırabilir Bu ağır olgularda diüretikler aralıklı olarak, sıvı tutulumu~ nun alevlendiği dönemlerde, semptomları kontrol amacıyla kullanabilir, Tiyazid veya potasyum tutucu diüretikler Henle halkasına etki eden diüretildere göre daha az

6 SSK TEPECiK HAST DERG 1996 Vol. 6 No hasar yaratır. Yine de tiyazid diüretikleri elektrolit dengesizliği, sekonder aldosteronizın ve glukoz entoleransına yol açabilirler (20). Hormon replasman tedavisinde kullanılan östrojenler ve nonsteroid antienflamatuar (NSAE) semptomlar üzerindeki etkilerini görmek için bir süre kesilebilir (1). Sıvı tutulumu. sendromunda bromokriptin ve levodopa bazı hastalarda görülen dü~ük dopaminerjik durumu düzeltmek, natriü.rezi arttırmak amacıyla kuilamlmı~tır, Kaptopril, propranolol ve klorpropamid de kullanılıruşsa da kontrollü klinik çalışmalarm çah~malarm olmaması nedeniyle önerilmemektedir (3,5). Sıvı tutulumu sendrom1mda semptomlar değişkendir ve sıklıkla yanlış tamya sebep olur. Ağır klinik bulguların az sayıda oluşu ve laboratuar bulgularının normal olması hastaların semptomlarının genellikle ihmal edilmesine yol aç<ı.r. Diüretikler ve nonsteroid antienflamatuar ilaçlar ile semptomatik tedavi yakınmalan daha arttırır. Bu sendromun varlığından haberdar olunması ise hastayı ve doktoru gereksiz araştırmalardan, ilaçların yan etkilerinden, zaman ve maddi kayıptan korur. KAYNAKLAR 1. Duıınigan MG. Mmıageme11f off/uid retention syndrome in womw. Hospitcıl Update 1990; 16 : T7wrrı GW. Approac/ı to the patient with "idiopat/ıic oedema" or "periodic swelling".jama 1968; 206: Dumıigmı MG, Pelasi Af. Fmnilial idiopatllic oedema hı prepuberfal children: Anew syndrome. Qııart J Med 1993 ; 86: Elisaf M, Vulgarelis M, Siamopoulous KC Idiopatlıic oedema in a male. Eıır J Med 1992; 1 : Dead/mr AA, Fisher RA, Blacker CVR, Woolf AD. Fluid retention syndrome and fibromyaigia. Br f Rheumatol 1994; 33 : ; 6. Edumrds OM, Bayliss RIS. Idiopatlıic oedema ofwom.. en. Quart J Med 1976; 177: Dwwigmı MG, Demzing DW, Henry JA, ele Wolff FA. Idiopatlıic oedemaıınd diııretics. Postgracl Med J 1987; 63: MecGregor GA, Markmıdu ND- Roulston JE, Jones ]C DeWardener HE. Is "idiopathic" oedema idiopathic? Laııcet 1979; 1 : Pe/os i AI, Czapla K, Dımcan A, Hellderson JB, Dımnigmı MG. Psychological Disturbmıces in icliopathic oedema. Quad J Med 1995; 88 : Pelasi Af, Sykes RA, Lough ]RM, Muir W, Dwwigmı MG. Psyc/wlogical disturbances in idiopatlıic oedema (Letter). Lancet 1987; 1 : Pelasi AJ, Sykes RA, Louglı JRM, Muir W, Drmnigmz MG. A psylıiatric study of idiopatlıic oedema. ıancet 1986; 2: Ravdin PM, Valero V. Review of docetaxel, a highly active new agent for the treatment of metastaf:ic breast carı., cer. Semin Oncol1.995; 22 (2 Suppl4): Witz L, Slıapiro Ms, Slıenkmmı. L. Clılorpromazine inducecl fluid retention masquerading as idiopatlıic oedema. Br Med J1987; 294: Demıing DW, Dumıigmı MG, Tiııman j, Forrest C. Tlıe re/ationslıip betıveen the 'normal' fluid reteııtion in women and idiopatlıic oedema. Postgrcıil Med J 1990 ; 66 : lsdele AH. Fluid retention sy11drome (Letter). Br J Rlıeımuıtol1994; 33 : Yuk Vf, Jugdutt AV, Cumming DC. Tmoards a defi!luion of premenstrııal syndrome: A factor mıalytic evaluatioll of premenstrual change in noncomplaining women. J Psychosoııı Res 1990; 34 : Young ]B, Browlljolm Chrıpmmı C, Lee MR.. Evidence for ıı hypothalamic clisturbrmce in a cyclical oedema. Br Med J 1983; 286: Andy OJ, Nicholas W, Deannan C, Mesotlıalamic disclıarge in a clıronic pain, allergı; and fluid retention syndrome (Case report). Integı Physiot Behav Sci 1995; 287 : Pelasi AJ, Log/ı JRM. Cyclical oedema (Letter). Br Med J 1983; 287 : Jeffcoate WJ, Davis ]RE. Cyclicııl oedema (Letter). Br Med J 1.983; 287:

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

[embeddoc url= /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ]

[embeddoc url=  /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ] VÜCUT SIVILARI [embeddoc url= http://enfeksiyonhastaliklari.com/wp-content/uploads/2015 /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ] SODYUM ( Na+) Na+; Sodyum klor ile birlikte serumun en

Detaylı

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER EGZERSİZ VE TERMAL STRES Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER TERMAL DENGE ısı üretimi BMH Kas etkinliği Hormonlar Besinlerin termik etkisi Postur Çevre ısısı Vücut ısısı (37 o C±1) ısı kaybı konveksiyon, radyasyon,

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği SUNU PLANI Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi Etiyoloji Tanı Klinik Tedavi TANIM-EPİDEMİYOLOJİ Adrenal

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ

LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ Prof.Dr.Ayşe Kılıç draysekilic@gmeil.com AMAÇ Lokomotor sistemin temel yapılarını ve çocuklarda görülen yakınmalarını, öykü, fizik muayene ve basit tanı yöntemlerini öğrenmek

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Yazar Ad 41 Prof. Dr. Haluk ÖZEN Cinsel hayat çocuk yaştan itibaren hayatımızın önemli bir kesimini oluşturur. Yaşlılık döneminde cinsellik ayrı bir özellik taşır. Yaşlı erkek kimdir, hangi yaş yaşlanma

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

OBEZİTE VE DEPRESYON. Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD.

OBEZİTE VE DEPRESYON. Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD. OBEZİTE VE DEPRESYON Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD. Obezite nedir? Obezite BKİ>30 kg/m² Çoğul etyolojili Kronik Tekrarlayıcı Yaşam kalitesini bozan Çeşitli

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 28 Haziran 2016 Salı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 28 Haziran 2016 Salı Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 28 Haziran 2016 Salı Yandal Ar. Gör. Uzm. Dr. Kübra Öztürk Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI

GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI Gebelikte ortaya çıkan fizyolojik değişiklikler Sodyum ve su retansiyonu Sistemik kan basıncında azalma Böbrek boyutunda artma ve toplayıcı sistemde dilatasyon Böbrek kan

Detaylı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı ASİT Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 2006-2007 Eğitim yılı Ders programı Asitin tanımı Fizik muayene bulguları Asit miktarının ifadesi Asit yapan nedenler Asitli hastada ayırıcı tanı

Detaylı

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM Gastrointestinal Sistem Hastalıkları Dr. Nazan ÇALBAYRAM ÇÖLYAK HASTALIĞI Çölyak hastalığı bir malabsorbsiyon sendromudur. Hastalık; gluten içeren unlu gıdalara karşı genetik bazda immünojik bir intolerans

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen

Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen hemen tüm insanlar değişik nedenlerle baş ağrısından

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus komplikasyonlar Mikrovasküler Makrovasküler Diyabetik retinopati Diyabetik

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER

LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER Varlık Erol, Cengiz Aydın, Levent Uğurlu, Emre Turgut, Hülya Yalçın*, Fatma Demet İnce* T.C.S.B. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi,

Detaylı

Diyabet Nedir? Diyabetin iki tipi vardır:

Diyabet Nedir? Diyabetin iki tipi vardır: Diyabet Nedir? Kan şekeri, glukoz vücut için gerekli olan enerjiyi sağlar. İhtiyaçtan fazla şeker, gerektiğinde kullanılmak üzere karaciğer ve yağ hücrelerinde depolanır. Şekerin vücutta enerji olarak

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

GEBELİKTE SIK GÖRÜLEN RAHATSIZLIKLAR VE ALINACAK ÖNLEMLER

GEBELİKTE SIK GÖRÜLEN RAHATSIZLIKLAR VE ALINACAK ÖNLEMLER GEBELİKTE SIK GÖRÜLEN RAHATSIZLIKLAR VE ALINACAK ÖNLEMLER Bulantı-Kusma Gebe kadınların 1/2 sinde bulantı, 1/3 ünde kusma genelde ilk üç ay içinde görülür. Gebeliğin sonuna doğru, bebeğin mideyi yukarı

Detaylı

MENOPOZ VE ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ

MENOPOZ VE ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ MENOPOZ VE ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ Dr. Mürvet YILMAZ BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ KADINLARDA HT Yaşlanma ile birlikte kan basıncında artış görülür. Erişkin kadınların %25 Postmenopozal

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM

GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM 1) Aşağıdaki hormonlardan hangisi uterusun büyümesinde doğrudan etkilidir? A) LH B) Androjen C) Östrojen Progesteron D) FUH Büyüme hormonu E) Prolaktin - Testosteron 2)

Detaylı

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600 İki veciz söz s Diyabet ve komplikasyonlarıyla yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, tek bir adımla başlamak zorundadır. r. Lao Tzu MÖ 600 Şeker Hastalığı; Ülkemizde;

Detaylı

OBEZİTE ÇOCUK SAHİBİ OLMA ORANINI AZALTIYOR! AKŞAM GAZETESİ

OBEZİTE ÇOCUK SAHİBİ OLMA ORANINI AZALTIYOR! AKŞAM GAZETESİ OBEZİTE ÇOCUK SAHİBİ OLMA ORANINI AZALTIYOR! AKŞAM GAZETESİ İnfertilite (Kısırlık); döl oluşturma yeteneğinin azalması ya da yokluğu ile karakterize edilen tıbbi bir durumdur. Hem erkeklerde, hem de kadınlarda

Detaylı

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Bir vertebra cisminin alttaki üzerinde öne doğru yer değiştirmesidir. Spondilolizis Pars interartikülaristeki lizise verilen isimdir. Spondilolistezis

Detaylı

ACTH (Synacten) STİMÜLASYON TESTİ

ACTH (Synacten) STİMÜLASYON TESTİ ACTH (Synacten) STİMÜLASYON TESTİ Adrenal rezerv testi; Synacten stimülasyon testi; ACTH stimülasyon testi adrenal yetmezlik teşhisinde kullanılır. ACTH stimülasyon testi neyi ölçer? ACTH beyinde hipofiz

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF.

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF. EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU Hasta Kitapçığı PROF.DR ARZU YAĞIZ ON POLİOMYELİT (ÇOCUK FELCİ) NEDİR? Poliomyelit, çocukluk çağında görülen

Detaylı

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet Chapter 10 Summary (Turkish)-Özet Özet Vücuda alınan enerjinin harcanandan fazla olması durumunda ortaya çıkan obezite, günümüzde tüm dünyada araştırılan sağlık sorunlarından birisidir. Obezitenin görülme

Detaylı

Arş.Gör.Dr. Ahmet UZUNDURUKAN

Arş.Gör.Dr. Ahmet UZUNDURUKAN LİTYUM LİTYUM İNTOKSİKASYONU Arş.Gör.Dr. Ahmet UZUNDURUKAN Arş.Gör.Dr. Ahmet UZUNDURUKAN Giriş Farmakokinetik Patofizyoloji İntoksikasyon Tedavi Takip-Taburculuk GİRİŞ Lityum, bipolar bozukluk akut manide

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

Vücut yağ dokusunun aşırı artışı olarak tanımlanır. Ülkemizde okul çağındaki çocuk ve adolesanlarında obezite oranı % 6-15 dolaylarındadır.

Vücut yağ dokusunun aşırı artışı olarak tanımlanır. Ülkemizde okul çağındaki çocuk ve adolesanlarında obezite oranı % 6-15 dolaylarındadır. Vücut yağ dokusunun aşırı artışı olarak tanımlanır. Ülkemizde okul çağındaki çocuk ve adolesanlarında obezite oranı % 6-15 dolaylarındadır. Olguların çok büyük bir bölümünde ise obezitenin altında yatan

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

Gestasyonel Diyabet (GDM)

Gestasyonel Diyabet (GDM) Gestasyonel Diyabet (GDM) Tanım, Sıklık Gebelikte ortaya çıkan veya ilk defa tespit edilen glikoz intoleransı olarak tanımlanmaktadır (WHO 2012; ACOG, 2013). Aşikar diyabet kriterlerini içermeyen ve gebeliğin

Detaylı

Topaloğlu R, ÖzaltınF, Gülhan B, Bodur İ, İnözü M, Beşbaş N

Topaloğlu R, ÖzaltınF, Gülhan B, Bodur İ, İnözü M, Beşbaş N Topaloğlu R, ÖzaltınF, Gülhan B, Bodur İ, İnözü M, Beşbaş N Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı Ankara Giriş Sistinozis (OMIM 219800),

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İlk kez 1855 te Thomas Addison tarafından tanımlanmıştır Sıklığı milyonda 60-120

Detaylı

Nedenleri tablo halinde sıralayacak olursak: 1. Eksojen şişmanlık (mutad şişmanlık) (Bütün şişmanların %90'ı) - Kalıtsal faktörler:

Nedenleri tablo halinde sıralayacak olursak: 1. Eksojen şişmanlık (mutad şişmanlık) (Bütün şişmanların %90'ı) - Kalıtsal faktörler: Obezite alınan enerjinin harcanan enerjiden fazla olmasıyla oluşur. Bunu genetik faktörler, metabolizma hızı, iştah, gıdaya ulaşabilme, davranışsal faktörler, fiziksel aktivite durumu, kültürel faktörler

Detaylı

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER.

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER. EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER FİZYOLOJİ BİLİM DALI NIN BİR ALT DİSİPLİNİDİR. FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN (ANTRENMAN) DÖNEMDEKİ STRES SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Çağın Salgını. Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi

Çağın Salgını. Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi Çağın Salgını Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi Epidemiyoloji, Tanı, İzlem Uzm. Dr. İrfan Şencan Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği Başasistanı Sunum Planı Tanım

Detaylı

Romatoid Artrit (RA)ve Ankilozan Spondilit (AS) Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Araştırması FTR

Romatoid Artrit (RA)ve Ankilozan Spondilit (AS) Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Araştırması FTR Romatoid Artrit (RA)ve Ankilozan Spondilit (AS) Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Araştırması RA AS FTR Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Saha Araştırması Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon saha araştırması n=250

Detaylı

Travma Hastalarında Beslenme

Travma Hastalarında Beslenme Doç. Dr. Onur POLAT Travma Hastalarında Beslenme Normal ve sağlıklı organizma travma veya strese maruz kaldığında kendisini korumaya yönelik bazı fizyolojik mekanizmaları harekete geçirir. Genel amaç organ

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA

VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA 2 VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma,

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

DİYABET ŞEKER HASTALIĞI

DİYABET ŞEKER HASTALIĞI DİYABET ŞEKER HASTALIĞI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Ekin Koç ve Arş. Gör. Dr. Selim Güler tarafından

Detaylı

Beslenme Bozuklukları II. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr.

Beslenme Bozuklukları II. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr. Beslenme Bozuklukları II İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr. Gülden Gökçay Amaç Beslenme durumunun değerlendirilmesi Antropometri Hafif orta

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal.

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal. 1. HAFTA Volüm dengesi bozuklukları Böbrek hastalıklarında tanısal yöntemler Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal Diabetes mellitus komplikasyonları Sevim Güllü Artritlere

Detaylı

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir. Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr Miraç Vural Keskinler

Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr Miraç Vural Keskinler Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı Dr Miraç Vural Keskinler Önce sentez DM ve MS Akılcı İlaç Kullanımı Oral antidiyabetik ajanlar İnsülin Glp-1 analogları Antihipertansif ilaçlar Hipolipidemik

Detaylı

Çalışmaya katılan hasta sayısı: 7601 (7599 hastanın datası toplandı)

Çalışmaya katılan hasta sayısı: 7601 (7599 hastanın datası toplandı) Sevgili Arkadaşlarım, CANTAB için en önemli çalışmamız CHARM Çalışmasıdır.. Eğitimlerde söylediğim gibi adınız-soyadınız gibi çalışmayı bilmeniz ve doğru yorumlayarak kullanmanız son derece önemlidir.

Detaylı

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ Böbrek Yetmezliği; ABY; Acute Renal Failure; ARF; Böbrek fonksiyonlarının aniden durmasıdır. Böbrekler vücudumuzdaki atık maddeleri kandan süzerek atan ve sıvı dengesini sağlayan

Detaylı

09/11/2015 ANEMİ (KANSIZLIK)

09/11/2015 ANEMİ (KANSIZLIK) ANEMİ (KANSIZLIK) Vücut dokularında enerji oluşumu için gerekli kimyasal işlemlerde kullanılacak oksijeni taşıyacak yeterlilikte kırmızı kan hücresi bulunamaması veya bulunanların bu görevi yapamayacak

Detaylı

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal 1. HAFTA Volüm dengesi bozuklukları Böbrek hastalıklarında tanısal yöntemler Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal Diabetes mellitus komplikasyonları Sevim Güllü Artritlere

Detaylı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal Yetmezlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal bez Etiyoloji Adrenal yetmezlik Primer adrenal yetmezlik Sekonder adrenal yetmezlik Fizyo-patoloji

Detaylı

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular BR.HLİ.067 Romatizma hastalıkları toplumda oldukça sık görülen hastalıklardır. Bunların sıklıkla günlük yaşamı etkilemesi, kişinin yaşam kalitesini

Detaylı

HUMAN ALBÜMİN Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Finansal Analiz Daire Başkanlığı Mali Hizmetler Kurum Başkan Yardımcılığı

HUMAN ALBÜMİN  Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Finansal Analiz Daire Başkanlığı Mali Hizmetler Kurum Başkan Yardımcılığı HUMAN ALBÜMİN 2013 yılında Stok Takip ve Analiz Daire Başkanlığınca ilaç tasarrufuna teşvik etmek ve maliyetini azaltmak amacıyla Human Albümin çalışması yapılmıştır. ALBUMİN NEDİR? Albumin karaciğerde

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler Vücut ağırlığının yaklaşık %60 ını su oluşturur. Ölçümünde Deuterium Oksid kullanılır. Yağ dokusu ve yaş ile ters, kas dokusu ile doğru orantılıdır. Total vücut suyu, genel anlamda iki büyük kompartmanda

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

AİLE PLANLAMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER HORMONAL YÖNTEMLER- 2. Yrd. Doç. Dr. İlknur M. GÖNENÇ

AİLE PLANLAMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER HORMONAL YÖNTEMLER- 2. Yrd. Doç. Dr. İlknur M. GÖNENÇ AİLE PLANLAMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER HORMONAL YÖNTEMLER- 2 Yrd. Doç. Dr. İlknur M. GÖNENÇ GEÇEN HAFTANIN KISA TEKRARI KOK MİNİ HAPLAR HORMONAL YÖNTEMLER DEVAM AYLIK İĞNELER Düzenli olarak ayda bir kez

Detaylı

Ca; Ca+2; Serum calcium; Ca++; Calcium blood test:

Ca; Ca+2; Serum calcium; Ca++; Calcium blood test: KALSİYUM Ca; Ca+2; Serum calcium; Ca++; Calcium blood test: Kalsiyum vücudumuzun önemli yapı taşlarından birisidir. Tüm hücreler kalsiyuma ihtiyaç duyar. Kemik ve dişlerimiz kalsiyumdan oluşur. Kalbimizin

Detaylı

Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi

Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi Yağlı karaciğer (metabolik sendrom) modeli geliştirilen sıçanlarda psikoz yatkınlığındaki artışın gösterilmesi Oytun Erbaş, Fatih Oltulu, Altuğ Yavaşoğlu, Hüseyin Aktuğ, Dilek Taşkıran Tanım Metabolik

Detaylı

ÖĞRENİM HEDEFLERİ Öğrenciler 3. sınıfın sonunda;

ÖĞRENİM HEDEFLERİ Öğrenciler 3. sınıfın sonunda; 3. SINIF VE Bu sınıfta öğrencilere, yaşamın evreleri içinde ve organ sistemleri temelinde hastalık oluşumunun genel özellikleri, nedenleri, temel mekanizmaları, patolojik bulguları, laboratuvar ve görüntüleme

Detaylı

BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI

BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI BARİATRİK AMELİYATLARIN KİLO VERMENİN ÖTESİNDE 7 ÖNEMLİ YARARI Bariatrik ameliyatlar sadece kilo kaybı sağlayarak fiziksel değişim sağlamazlar, asıl önemli olan kilo kaybı sonrası vücudumuz için bu 7 önemli

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI Prof. Dr. Aydan Kansu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı 7 y, ~ 1 yıldır karın ağrısı Göbek çevresinde Haftada

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

Normal Doğum Öncesi Dönem ve Uygulaması Ders Tanıtımı

Normal Doğum Öncesi Dönem ve Uygulaması Ders Tanıtımı Normal Doğum Öncesi Dönem ve Uygulaması Ders Tanıtımı DERSİN TANIMI : Bu ders öğrenciye; anne sağlığının önemini kavratarak anneyi etik değerlerle ailesi ve yaşadığı toplum içinde bir bütün olarak ele

Detaylı