DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR)"

Transkript

1 1 DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR)

2 Alternatif akım devrelerinde üç çeşit devre elemanı vardır. Bunlar; direnç, bobin ve kondansatördür. Sadece direnç bulunduran alternatif akım devreleri doğru akım devreleri gibi çözülür. Bobin veya kondansatör bulunduran devrelerin çözümünde reaktans yada reaktif direnç adı verilen dirençler hesaplanarak çözüm yapılır. 2

3 3 ALTERNATİF AKIMDA DİRENÇ

4 Elektriksel direnç, elektrik akımının geçişine eleman boyunca gösterilen zorluk olarak ifade edilir. Süper iletkenler dışındaki bütün malzemeler direnç gösterir. i u=umsin t f R Alternatif akımda direnç devresi Dirençten geçen akımın ani değeri ohm kanunundan; i = u R olur. Burada i ; Akımın ani değeri(amper) u ; Gerilimin ani değeri (volt) R ; Devrenin direnci (ohm) 4

5 Dirençli alternatif akım devrelerinde gerilimle akım aynı fazlı eğrilerdir. Uygulanan gerilim u = U m. sinωt ise akımın ani değeri; i = u R = U m R. sinωt olur. Burada U m R değer denklemi değeri akımın maksimum değeri ise ani i = I m. sinωt olarak yazılır. 5

6 Alternatif akımda ölçü aletleri etkin değerleri gösterdiğinden hesaplamalarda etkin değer üzerinden yapılır. i = I m. sinωt olarak yazılır. I = U R dir. Burada; U ; Gerilimin etkin değeri(volt) I ; Akımın etkin değeri(amper) R ; Devrenin direnci(ohm) 6

7 Dirençli alternatif akım devrelerinde gerilim ve akım vektörleri aynı fazlı olmaktadır. Devre akım ile geriliminin aynı fazlı olduğu yani sıfır fazlı devreler Omik Devre olarak adlandırılır. Omik devrelerde devre açısı φ = 0 güç katsayısı cosφ = 1 dir. Elektrik ocağı, akkor flamanlı ampul, elektrik fırını gibi rezistans bulunduran alıcılar omik alıcılardır. NOT: Dirençli alternatif akım devrelerindeki dirençlerin çeşitli bağlantıları için eşdeğer direncin bulunması doğru akım devrelerinde olduğu gibidir. u,i Um u Im i t(ms) Sadece omik dirençlerden meydana gelen devrelerde akım ve gerilim eğrileri 7

8 Ani ve ortalama güç, AC gerilim ve akım ile omik güç katsayısından (φ=0, cosφ=1) hesaplanır. Mavi çizgi yatay 8 eksenin üstünde olduğundan bütün güç yük tarafından tüketilen gerçek güçtür.

9 Örnek: Bir akkor flamanlı ampul 220V luk gerilimde 0,17A lik akım çekmektedir. 40W lık bu alıcının direncini bulunuz. Verilenler U=220V I=0,17A P=40W Ohm kanunundan alıcı direnci R = U I = 220 0,17 = 1294, 118Ω 9

10 Örnek: Şekildeki devreden geçen akımın denklemini yazınız. Verilenler (Direnç bulunduran devre) R = 1294, 12Ω U m = 311, 17V f = 50Hz Devre akımının maksimum değeri I m = U m R = 311, ,12 = 0, 24A Devre akımının denklemi i R = I m. sinωt = I m. sin 2. π. f. t = 0, 24. sin(2. π. 50. t) i R = 0, 24. sin 100. π. t i u=311,17sin100 t R=1294,12 f=50hz 10

11 Seri Devreler ve Kirchhoff Gerilimler Kanunu Dirençlerin birbiri ardına eklenmesi ile elde edilen, devre akımının bütün devre elemanlarından geçtiği devreye denir. Seri devrelerde devre akımı bütün dirençler üzerinden akarken her bir devre elemanı üzerinde gerilim düşümleri olur. I = I R1 = I R2 (Seri bağlı elemanlardan geçen akımlar eşit) R1 R2 IR1 IR2 I U f 11

12 Şekildeki devrede her bir direnç üzerinde düşen gerilimler ohm kanununa göre; edilir. U 1 = I. R 1 U 2 = I. R 2 U N = I. R N şeklinde ifade Kirchhoff (Kirşof) un gerilimler kanununa göre; bir kapalı elektrik devresine uygulanan gerilim devrede bağlı bulunan elemanlarda düşen gerilimlerin toplamına eşittir. U = U 1 + U U N R1 R2 RN U1 U2 UN I U f 12

13 Tüm dirençlerin yerine geçecek tek dirence eşdeğer direnç veya toplam direnç denir. R T veya R eş şeklinde gösterilir. Seri devrede toplam direnç seri bağlı direnç sayısı ile artar. Birbiri ardınca bağlanan dirençler aritmetik toplanarak eşdeğer direnç bulunur. Eşdeğer direnç, R T = R 1 + R 2 + R R N şeklindedir. Devre akımı I = U R T dir. 13

14 Seri Devrelerde Gerilim Bölücü Birbiri ile seri bağlanmış devre elemanları üzerinde düşen gerilimler gerilim bölücü formülü ile kısa yoldan hesaplanabilir. U 1 = U 1 = U 2 = U 2 = Gerilimi bulunacak direnç Dirençlerin Toplamı R 1 R 1 +R 2 + +R N. U Gerilimi bulunacak direnç Dirençlerin Toplamı R 2 R 1 +R 2 + +R N. U. Devre Gerilimi. Devre Gerilimi R1 R2 RN U1 U2 UN I U f 14

15 Örnek: Şekildeki devrede; a) Eşdeğer direnci, b) Devre akımını, c) Her bir direnç üzerinde düşen gerilimleri bulunuz. Eşdeğer direnç R T = R 1 + R 2 + R 3 = = 14Ω Devre akımı I = U R T = 7 14 = 0, 5A Direnç gerilimleri U 1 = I. R 1 = 0, 5. 2 = 1V U 3 = I. R 3 = 0, 5. 4 = 2V R1=2 R2=8 U 2 = I. R 2 = 0, 5. 8 = 4V U1 U2 R3=4 I f U3 15 U=7V

16 Paralel Devreler ve Kirchhoff Akımlar Kanunu Dirençlerin karşılıklı uçlarının bağlanması ile oluşan devreye denir. Paralel bağlantıda toplam direnç azalır. Her bir devre elemanı üzerindeki gerilimler eşit, üzerinden geçen akımlar farklıdır. U = U R1 = U R2 Paralel kollardaki gerilimler birbirine eşittir. U R1 UR1 R2 UR2 16

17 Şekildeki devrede her bir dirençten geçen akım ohm kanununa göre; I 1 = U R 1 I 2 = U R 2 I N = U R N şeklinde ifade edilir. Kirchhoff (Kirşof) un akımlar kanununa göre; düğüm noktasına giren akımların toplamı düğüm noktasından çıkan akımların toplamına eşittir. I giren = I çıkan Devre akımı I = I 1 + I I N ile ifade edilir. I IR1 IR2 IN U R1 R2 RN 17

18 Örnek: Şekildeki devrede I akımının değerini hesaplayınız. Kirşof akımlar kanununa göre düğüm noktasına giren akımların toplamı çıkan akımların toplamına eşittir. I giren = I çıkan 2, 8 + I + 1, 2 = 5, 75 I = 5, 75 (2, 8 + 1, 2) I = 1, 75A olarak elde edilir. 1,2A 2,8A I 5,75A 18

19 Paralel bağlantıda eşdeğer direnç, direnç değerlerinin terslerinin toplamının tersine eşittir. Paralel dirençlerden oluşmuş bir devrede eşdeğer direnç paralel bağlı dirençlerin en küçüğünden küçüktür. Eşdeğer direnç, Devre akımı I = U R T dir. 1 = R T R 1 R 2 R N şeklindedir. Sadece iki paralel direncin olduğu devrelerde hesaplamanın kolaylığı açısından; R T = R 1.R 2 R 1 +R 2 ile hesaplanabilir. RT R1 R2 19

20 Örnek: Aşağıdaki devrede, devre akımını ve her bir dirençten geçen akımları bulunuz. Kol akımları I 1 = U R 1 = 63 7 = 9A I 2 = U R 2 = 63 3 = 21A NOT: Sadece dirençlerden oluşmuş bir devrede akımlar cebirsel olarak toplanabilir. Devre akımı I = I 1 + I 2 = = 30A 20

21 Örnek: Şekildeki devrede devre akımını ve kol akımlarını bulunuz. R1=6 R2=4 u=16,97sin314t U = 0, 707. U m = 0, , 97 = 12V Birbirine paralel olarak bağlanmış iki direncin eşdeğeri; R = R 1.R 2 R 1 +R 2 = R = 2, 4Ω olur. 21

22 Devre akımı ohm kanunundan, kol akımları paralel kollarda düşen gerilimler birbirine eşit olmasından yararlanılır. Devre akımı I = U R = 12 2,4 I = 5A Kol akımları I 1 = U R 1 = 12 6 I 1 = 2A I 2 = U R 2 = 12 4 I 2 = 3A R1=6 I1 I I2 R2=4 U=12V 22

23 Kol akımlarının elde edilmesi için akım bölücü kuralı da kullanılabilir. R1 (II.yol) Akım Bölücü Kuralı I I1 I2 I 1 = I 1 = I 2 = I 2 = Karşı Kol Dirençlerinin Toplamı R 2 R 1 +R 2. I Dirençlerin Toplamı (Birinci kol akımı) Karşı Kol Dirençlerinin Toplamı R 1 R 1 +R 2. I Dirençlerin Toplamı (İkinci kol akımı) R2. Ana Kol Akımı. Ana Kol Akımı Akımların hesabı R 2 4 I 1 =. I =. 5 I R 1 +R = 2A I 2 = R 1. I = 6. 5 I R 1 +R = 3A 23

24 Seri-Paralel (Karışık) Devre Hem paralel hem de seri bağlı dirençlerin bulunduğu devrelere karışık devre denir. Karışık devreler seri ve paralel devre özelliklerini gösterir. Karışık devre çözümlerinde devrenin seri ve paralel kısımları ayrı ayrı hesaplanarak sadeleştirme yapılır. Sadeleştirmeler sonucunda eşdeğer direnç bulunur. IR2 R2 R1 IR1 IR3 R3 U1 U2 I U 24

25 Şekildeki devrede R 2 ile R 3 birbirine paralel R 1 direncine seri bağlıdır. Devrenin eşdeğer direnci; R T = R 1 + R 2 R 3 R T = R 1 + R 2.R 3 R 2 +R 3 şeklinde yazılır. Devreden geçen akım ohm kanunundan I = U R T Dirençlerde düşen gerilimler U R1 = I R1. R 1 = I. R 1 U R2 = I R2. R 2 U R3 = I R3. R 3 IR2 R2 R1 IR1 IR3 R3 U1 U2 25 I U

26 Deneysel Çalışma 4: Alternatif Akımda Omik Yükler I=0,17A U=220V f 40W'lık Ampul R 40W lık akkor flamanlı devre I1=0,34A Paralel bağlı 40W lık 2 adet akkor flamanlı devre U=220V f=50hz I2=0,17A I3=0,17A R R I2=0,12A 40W'lık Ampul U=220V f=50hz R 40W'lık Ampul R Seri bağlı 40W lık 2 adet akkor flamanlı devre 26

27 27 ALTERNATİF AKIM DİRENÇ VE REAKTANS (BOBİN)

28 Elektromanyetizma ve elektronikte endüktans, bir bobinin manyetik alanda enerji depo etme yeteneğidir. Bobinler, devredeki akımın değişim oranı ile doğru orantılı ters gerilim üretir. Bu özellik bir elektrik devresinde başka bir diğer elektrik devresindeki elektrik akımının değişim oranı ile gerilim indükleme olarak açıklanan karşılıklı endüktanstan farklı olarak öz endüktans olarak da bilinir. Endüktans L ile gösterilir ve birimi Henry(H) dir. Endüktans; iletkenin kesiti (S), iletkenin sarım sayısının karesi (N 2 ), manyetik geçirgenliği (μ) ile doğru, sarımın uzunluğu (l) ile ters orantılıdır. L = μ.n2.s l (Henry) 28

29 Manyetik geçirgenlik (μ), nüvenin yapıldığı malzemenin bağıl manyetik geçirgenliği (μ r ) ile boşluğun manyetik geçirgenliğinin (μ 0 ) çarpımına eşittir. μ = μ 0. μ r (H/m) Boşluğun manyetik geçirgenliği μ 0 = 4. π (H/m) Ferromanyetik Malzeme Bağıl Geçirgenlik Paramanyetik Malzeme Bağıl Geçirgenlik Diyamanyetik Malzeme Bağıl Geçirgenlik Demir 5000 Oksijen 1, Bakır 0, Yumuşak Çelik 2000 Manganez 1,00015 Gümüş 0, Nikel 600 Alüminyum 1,00008 Bizmut 0, Kobalt 250 Hava 1, Karbon 0, Bazı maddelerin bağıl manyetik geçirgenlikleri 29

30 İndüktör, reaktör yada bobin iki uçlu pasif manyetik bir alanda enerji depolamak için kullanılan elektronik parçadır. İletken olmasına rağmen endüktansa sahip herhangi bir iletken tipik olarak manyetik alanı güçlendirmek için sarılan sargılardır. Bobindeki zamana göre değişen manyetik alandan dolayı Lenz Kanunu ile kendisini oluşturan akımın değişimine karşı Faraday elektromanyetik endüksiyon kanununa göre bir gerilim indüklenir. İndüktörler yani bobinler alternatif akımı geciktirme ve yeniden biçimlendirme yeteneği nedeniyle zamanla değişen akım ve gerilimin olduğu elektronik devrelerde kullanılan temel elemanlardan biridir. İndüktörler güç kaynaklarında filtrelerin bir parçası olarak kullanıldığında şok bobini olarak adlandırılır yada bir devreden geçen AC sinyallerin engellenmesinde kullanılabilir. 30

31 31

32 Bobin; makara şeklinde sarılan tellerden elde edildiğinden, kullanılan tellerin omik direnci de mevcuttur. Bu dirence bobinin omik direnci (R L ) ya da direnci denir. Şekildeki gibi omik direnci ihmal edilmiş olan bobine bir alternatif akım uygulandığında bobin uçlarında yalnızca akımın değişmesinden dolayı meydana gelen bir zıt emk görülür. Buna göre bobin üzerinde düşen gerilim zıt emk ya eşit olur. Zıt emk, bobinin endüktansı ile akımın değişim hızına bağlıdır. Zıt emk; i Alternatif akımda bobin devresi Zıt Emk Burada; u=umsin t f BOBİN e = L Δi dir. Δt e, Bobin uçlarındaki gerilim(volt) L, Bobinin endüktansı (henry) i t, Akımın değişim hızı (amper/s) L XL 32

33 Bobin etrafında oluşan manyetik alan, akımla ilgilidir. Akımın değişimi ile manyetik alanın değişimi aynı fazlıdır. Yani akımın sıfır değerinde manyetik alan sıfır, akımın maksimum değerinde manyetik alan da maksimum değerini alır. Gerilimin ani değer denklemi u = U m. sinωt Akımın ani değer denklemi i = I m. sin(ωt 90) u,i Um u Im 90 i t(ms) Bobin bulunduran bir devrenin akım ve gerilim eğrileri 33

34 Bir bobine alternatif bir gerilim uygulandığında devreden alternatif bir akım geçer. Bir bobin için gerilimle akımın etkin değerlerinin oranı (U/I) sabittir. Bu oran bobinin alternatif akıma karşı gösterdiği direnci ifade eder. Bu direnç değerine de endüktif reaktans denir. X L = U L I L dir. Burada;X L, Bobinin endüktif reaktansı(ohm) U L, Bobin uçlarındaki gerilim(volt) I L, Bobinden geçen akım(amper) Bobinli alternatif akım devrelerinde endüktif reaktans iki şeye bağlıdır. Bunlar; bobinin endüktansı ve kaynağın frekansıdır. X L = ω. L = 2πf. L dir. Burada; X L, Bobinin endüktif reaktansı(ohm), Kaynak gerilimin açısal hızı(rad/s) L, Bobinin endüktansı(henry) f, Kaynağın frekansı(hertz) 34

35 Bobin bulunduran alternatif akım devrelerinde gerilim ve akım vektörleri arasında faz farkı vardır. Devre akımının devre geriliminden geri olduğu bu devreler Endüktif Devre olarak adlandırılır. Endüktif devrelerde bobinin iç direnci ihmal edilirse saf endüktif devreler elde edilir. Saf endüktif devrelerde akım gerilimden 90 geri fazlıdır. Endüktif devrelerde devre açısı 0 < φ < 90 ve güç katsayısı cosφ = 1 den küçük pozitif değer dir. Elektrik motorları, balastlar, transformatörler, elektromıknatıs, röleler gibi içinde bobin bulunduran devreler ile flüoresan, sodyum buharlı ve civa buharlı balast 35 bulunduran lambalar Endüktif Devrelerdir.

36 36

37 Ani ve ortalama güç AC gerilim ve akım ile sıfır güç katsayısından (φ=90, cosφ=0) hesaplanır. Mavi hat ilk çeyrek saykıl süresince yükte geçici olarak depolanan ve ikinci çeyrek 37 saykıl boyunca şebekeye iade edilen tüm gücü gösteriyor, bu nedenle gerçek güç tüketilmiyor.

38 Ani ve ortalama güç AC gerilim ve akım ile geri güç katsayısından (φ=45, cosφ=0,71) hesaplanır. Mavi hat φ 38 olarak etiketlenmiş saykılın bir parçası süresince şebekeye iade edilen gücü bir kısmını gösteriyor.

39 Örnek: Endüktansı 100μH olan bir bobinin 50Hz - 1,5kHz ve DA daki endüktif reaktansını bulunuz. f 1 = 50Hz X L1 = ω. L = 2πf 1. L X L1 = 2. π = 0, Ω f 2 = 1,5kHz=1500Hz X L2 = ω. L = 2πf 2. L X L2 = 2. π = 0, 94248Ω DA frekans yoktur. f 3 = 0Hz X L3 = ω. L = 2πf 3. L = 2. π = 0Ω 39

40 Örnek: Endüktif reaktansı 20 olan bir bobine 220V luk bir kaynaktan alternatif akım uygulandığında geçecek akımı bulunuz. Verilenler (Bobin bulunduran devre) X L =20Ω U=220V I L = U L = 220 X L 20 = 11A olarak bulunur. 40

41 Örnek: Bir trafo bobininin 50p/s lik frekanstaki endüktif reaktansının değeri 100 ise bobinin endüktansını bulunuz. Verilenler X L =100Ω f=50p/s=50hz Bobinin endüktansı L = X L 2πf = π.50 = 0, 318H olur. 41

42 Örnek: Omik direnci ihmal edilmiş (saf bobin) değeri bilinmeyen bir bobinle gerçekleştirilen deneyde 1kHz lik bir sinüsoidal sinyal için bobin 6,28 luk bir endüktif direnç gösteriyor. Bobinin endüktansını bulunuz. Verilenler X L =6,28 (Saf bobin) Bobinin endüktif reaktansı Buradan L = X L 2πf = 6,28 2.π.50 f=50hz X L = 2πf. L L = 0, 02H 42

43 Alternatif Akım Devrelerinde Bobin Bağlantıları Seri Bağlantı Bobinlerin birbiri ardına eklenmesi ile elde edilen, devre akımının bütün devre elemanlarından geçtiği devreye denir. Bobinler seri bağlandıklarında endüktans ve endüktif reaktansları artar. U I L1,XL1 U1 L2,XL2 U2 LN,XLN UN Bobinlerin her birinin endüktif reaktansı X L1, X L2,...,X Ln ise eşdeğer endüktif reaktans; X L = X L1 + X L X Ln Bobinlerin endüktansları da L 43 1, L 2,..,L n ise eşdeğer endüktans; L = L 1 + L L n olur.

44 Seri devrelerde devre akımı bütün bobinler üzerinden akarken her bir devre elemanı üzerinde gerilim düşümleri olur. Bobinlerin seri bağlantılarında her bobinden devre akımı geçer ve bobinler üzerinde düşen gerilimlerin toplamı devreye uygulanan gerilime eşittir. Devre gerilimi; U = U 1 + U U n şeklindedir. Bu formüldeki gerilimler birer vektördür. Buna göre; U 1 = I. X L1 ; U 2 = I. X L2 ; U n = I. X Ln olur. Seri bağlı bobinlerin gerilimleri aynı fazlıdır. Vektör şeklinde toplanması gereken gerilimler aynı fazlı olduklarından toplam cebirsel olarak yapılır. Kaynak gerilimi; U = I. X L1 + I. X L2 + + I. X Ln olur. 44

45 Paralel Bağlantı Bobinlerin karşılıklı uçlarının bağlanması ile oluşan devreye denir. Bobinler paralel bağlandıklarında toplam endüktans ve endüktif reaktans azalır. I U I1 L1 XL1 U1 I2 L2 XL2 U2 IN UN Bobinlerin paralel bağlantısında her bir bobinin endüktif reaktansı X L1, X L2, X L3,...X Ln ise eşdeğer endüktif reaktans; 1 = X L X L1 X L2 X Ln olur. Bobinlerin endüktansları da L 1, L 2, L 3,...,L n ise eşdeğer endüktans; 1 L = 1 L L L n şeklinde hesaplanır. 45

46 İki adet paralel bağlı bobinin eşdeğer endüktif direnci ve endüktansı; X L = X L1.X L2 X L1 +X L2 ve L = L 1.L 2 L 1 +L 2 dir. Her bir devre elemanı üzerindeki gerilimler eşit, üzerinden geçen akımlar farklıdır. Paralel bağlı bobinlerin bulunduğu devrede kirşof akımlar kanununa göre devre akımı; I = I 1 + I I n olur. Devre gerilimi her bir kol akımından 90 ileridedir. Her bir kolun akımı; Devre akımı; I 1 = U X L1 I = U X L1 + U X L2 + + U X Ln I 2 = U X L2 yazılır. I n = U X Ln 46

47 Şekildeki gibi paralel bağlı iki bobinden geçen akım; I 1 = I. X L2 X L1 +X L2 I 2 = I. X L1 X L1 +X L2 I 1 = I. L 2 L 1 +L 2 I 2 = I. L 1 L 1 +L 2 L1, XL1 I I1 I2 L2, XL2 47

48 Örnek: Şekildeki seri devrede eşdeğer endüktans ve endüktif reaktansı, devreden geçen akımı ve her bobinde düşen gerilimleri bulunuz. I L1=47mH L2=10mH U=10V f=1khz L 1 bobininin endüktif reaktansı X L1 = 2πf. L 1 = 2. π X L1 = 295, 31Ω L 2 bobininin endüktif reaktansı X L2 = 2πf. L 2 = 2. π X L2 = 62, 832Ω Devrenin eşdeğer endüktif reaktansı X L = X L1 + X L2 = 295, , 832 = 358, 142Ω 48

49 Devre akımı I = U X L = ,142 I = 27, 922mA = 0, A Bobin gerilimleri U L1 = I. X L2 = 0, , 31 = 8, 246V U L2 = I. X L2 = 0, , 832 = 1, 754V 49

50 Örnek: Şekildeki paralel devrede eşdeğer endüktans ve endüktif reaktansı, devre akımını ve her bobinden geçen akımları bulunuz. Verilenler (Paralel bağlı bobin bulunduran devre) U = 10V f = 1kHz L 1 = 47mH L 2 = 10mH I U=10V f=1khz I1 I2 L1=10mH L2=47mH L 1 bobininin endüktif reaktansı X L1 = 2. π. f. L 1 X L1 = 2. π X L1 = 295, 31Ω L 2 bobininin endüktif reaktansı X L2 = 2. π. f. L 2 = 2. π X L2 = 62, 832Ω 50

51 Devrenin eşdeğer endüktif reaktansı X L = X L1.X L2 = 295,31.62,832 = 51, 81Ω X L1 +X L2 295,31+62,832 Devre akımı I = U X L = 10 51,81 Bobin akımları = 0, A I = 193, 013mA I 1 = U X L1 = 0, A I 1 = 33, 863mA I 2 = U X L2 = ,31 = 10 62,832 = 0, A I 2 = 159, 155mA 51

52 Deneysel Çalışma 5: Alternatif Akımda Bobin 47mH lik bir endüktans değerine sahip olan saf bir bobine maksimum değeri 10V ve frekansı 1kHz olan bir sinüsoidal gerilim uygulanıyor. Bobinden geçen akımın maksimum ve etkin değerini bularak akım denklemini yazınız. Verilenler L = 47mH f = 1kHz U m = 10V Bobinin endüktif reaktansı X L = 2. π. f. L = 2. π X L = 295, 31Ω Bobin akımının maksimum değeri I m = U m X L = ,31 Um=10V f=1khz = 0, A 33, 863mA 52 I BOBİN L=47mH

53 Bobin akımının etkin değeri I = 0, 707. I m = 0, , = 0, A Devre akımının denklemi i L = I m. sinωt = I m. sin 2. π. f. t φ i L = 0, sin(2. π t 90 ) i L = 0, sin π. t π 2 53

54 ALTERNATİF AKIM DİRENÇ VE REAKTANS (KONDANSATÖR)

55 Alternatif Akımda Kondansatör Kondansatör (daha önceki adıyla kondenser), iki uçlu elektrik alanda enerji depolamak için kullanılan pasif elektriksel elemandır. Uygulamadaki kondansatörlerin şekilleri geniş ölçüde değişir ama yine de hepsi bir dielektrik malzeme (yalıtkan) tarafından ayrılmış en az iki iletken içerir; örneğin yaygın bir yapı yalıtılmış ince bir film tabakası tarafından ayrılmış metal folyo içerir. Kondansatörler pek çok elektrik aygıtında elektrik devrelerinin bir parçası olarak geniş ölçüde kullanılır. Kondansatörler elektrik devrelerinde güç kaynaklarının çıkışlarını düzgünleştirmek için filtre devrelerinde alternatif akımın geçişine izin verirken doğru akımın engellenmesinde, özellikle radyo frekanslarını ayarlayan rezonans devreleri ve pek çok amaçlar için geniş ölçüde kullanılır. 55

56 İletkenler arasında potansiyel bir fark olduğunda, statik elektrik alan pozitif yüklerin bir plakada negatif yüklerin diğer plakada toplanmasına neden olan dielektrik malzeme üzerinde gelişir. Enerji kondansatörde elektrostatik alanda depolanır. İdeal kondansatör tek bir sabit değer olan ve birimi Farad olan kapasite yada kapasitans ile tanımlanır. Bu her bir iletkendeki elektrik yüklerinin aralarındaki potansiyel farka oranıdır. 56

57 Elektromanyetizma ve elektronikte kapasite, kondansatörün bir elektrik alanda enerji depo etme yeteneğidir. Kapasite aynı zamanda verilen elektrik potansiyeli için depolanmış yada ayrılmış elektrik potansiyel enerji miktarının bir ölçüsüdür. Enerji depolama aygıtının en yaygın biçimi paralel plakalı kondansatördür. Paralel plakalı bir kondansatörde kapasite, iletken plakaların yüzey alanı ile doğru orantılı, plakalar arasındaki mesafe ile ters orantılıdır. Kapasite iletkenler geniş alana ve aralarındaki mesafe en küçük olduğunda en büyük olur, dolayısıyla kondansatör iletkenleri sıklıkla plaka olarak adlandırılır. Uygulamada plakalar arasındaki dielektrik malzeme küçük bir sızıntı akımı geçirir ve elektrik alan şiddetinin bozulma geriliminde sonuçlanan bir sınırı vardır. 57

58 Yalıtkanlık (Dielektrik) sabiti, bir malzemenin üzerinde yük depolayabilme yeteneğini ölçmeye yarayan katsayıdır ve ε ile gösterilir. Dielektrik sabiti, ε 0 ile gösterilen boşluğun dielektrik sabiti ve malzemenin bağıl dielektrik sabiti ε r nin çarpımıdır. ε = ε 0. ε r (Farad/m) Boşluğun yada vakumun dielektrik sabiti ε 0 = 8, F/m 'dir. Malzeme Dielektrik sabiti Dielektrik sabiti Malzeme (ε r ) (ε r ) Boşluk (Vakum) 1 Kağıt 3,85 Hava 1, Beton 4,5 Teflon 2,1 Cam 3,7-10 Polietilen 2,25 Kauçuk 7 Polipropilen 2,2-2,36 Su 20 C de 80,1 Polistren 2,4-2,7 Bazı malzemelerin bağıl geçirgenlik değerleri 58

59 Kondansatörün kapasitesi C ile gösterilir ve birimi Farad tır. Kapasite, kondansatörün fiziksel boyutlarına bağlı sabit bir değerdir. Kondansatörlerin elektrik yükü depolama kapasitesi plakaların alanı (S) ve kullanılan dielektrik (yalıtkan) malzeme (ε r ) ile doğru, aralarındaki mesafe (d) ile ters orantılı olarak değişir. Buna göre kondansatör kapasitesi aşağıdaki formül ile ifade edilir. C = ε.s = 8, ε r.s d d (Farad) 59

60 Şekildeki devrede kondansatör uçlarındaki gerilim her an kaynak gerilimine eşittir. Kondansatör uçlarındaki gerilim kondansatör yükü ile değişir. Kondansatör akımının değeri uçarındaki gerilimin değişim hızına bağlıdır. Kapasite C kondansatörün fiziksel boyutlarına bağlı sabit bir değerdir. Kondansatör akımı; i = C. u t Burada; i, Kondansatör akımı(amper) C, Kondansatör kapasitesi(farad) u t, Gerilimin değişim hızı(volt/sn) i u=umsin t f KOND. C XC 60

61 Kondansatöre uygulanan alternatif gerilimin etkin değerinin akımın etkin değerine oranı (U/I) sabittir. Bu oran kondansatörün alternatif akıma karşı gösterdiği direnci ifade eder. Bu direnç değerine kapasitif reaktans adı verilir. X C = U C I C dir. X c, Kondansatörün kapatitif reaktansı (ohm) U c, Kondansatör uçlarındaki gerilim (volt) I c, Kondansatörden geçen akım (amper) Kondansatörlü alternatif akım devrelerinde kapasitif reaktans kondansatörün kapasitesi ve kaynağın frekansına bağlıdır. X C = 1 1 ω.c = 2πf.C X c, Kondansatörün kapasitif reaktansı (ohm), Kaynak geriliminin açısal hızı (rad/s) C, Kondansatörün kapasitesi (farad) f, Kaynak gerilimin frekansı (hertz) 61

62 Kondansatöre uygulanan alternatif gerilim, kondansatörden alternatif bir akım geçirir. Bu akım gerilimden 90 ileri fazlıdır. Kondansatörden geçen akım gerilimin saykılına göre akar. Yani yarım saykılda bir yönde akım akarken, diğer yarım saykılda ters yönde bir akım akar. Gerilimin ani değer denklemi Akımın ani değer denklemi u,i u = U m. sinωt i = I m. sin(ωt + 90) Um u Im i t(ms) 62

63 63

64 Örnek: 0,47μF lık bir kondansatörün 1kHz, 50Hz ve 12V-DC de göstereceği kapasitif reaktanslarını bulunuz. Verilenler C=0,47μF f 1 =1kHz f 2 =50Hz f 3 =0 (Doğru akımda frekans yoktur) 12V-1kHz X C = 1 2πf.C = X C = ,097 12V-50Hz X C = 1 2πf.C = X C = ,655 12V-DC X C = 1 2πf.C = 1 2.π , = 338, 628Ω 1 2.π.50.0, = 6772, 55Ω 1 2.π.0.0, = Kondansatör DC de sonsuz direnç gösterir. 64

65 Örnek: Kapasitesi 4μF olan bir kondansatöre 50Hz frekanslı 220V luk bir alternatif akım uygulandığında çekeceği akımı bulunuz. Verilenler C=4μF U=220V f=50hz Kondansatörün kapasitif reaktansı X C = 1 = 2πf.C X C = 795, 775Ω 1 = 2.π Kondansatörün çektiği akım I = U C X C = ,775 = 0, 276A ,637 olarak elde edilir. 65

66 Örnek: Şekildeki devreden geçen akımın denklemini bulunuz. i u=311,17sin t KOND. C=5 F Verilenler (Kondansatör bulunduran devre) C=5μF U m =311,17V Devrenin frekansı ω = 2. π. f = 100π f = 50Hz Kondansatörün kapasitif reaktansı X C = 1 2π.f.C = 1 2.π = 636, 62Ω 66

67 Devre akımının maksimum değeri I m = U m = 311,17 = 0, 489A X C 636,62 Devre akımının denklemi i C = I m. sinωt = I m sin 2πf. t + φ i C = 0, 489. sin(2π. 50. t + 90 ) i C = 0, 489. sin 100πt + 90 i C = 0, 489. sin(100πt + π 2 ) 67

68 Alternatif Akım Devrelerinde Kondansatör Bağlantıları Seri Bağlantı: Kondansatörlerin birbiri ardına eklenmesi ile elde edilen, devre akımının bütün devre elemanlarından geçtiği devreye denir. Kondansatörler seri bağlandıklarında kapasiteleri azalırken kapasitif reaktansları artar. I C1,XC1 C2,XC2 XN,XCN U1 U2 UN U Kondansatörlerin her birinin kapasitif reaktansı X C1, X C2, X C3,...X Cn ise eşdeğer kapasitif reaktans; X C = X C1 + X C X Cn Kondansatörlerin kapasiteleri C 1, C 2, C 3,...C n eşdeğer kapasite; 1 = olur. C C 1 C 2 C n ise 68

69 kapasitesi Birbirine seri bağlı iki kondansatörün eşdeğer C = C 1.C 2 C 1 +C 2 dir. Seri devrelerde devre akımı bütün kondansatörler üzerinden akarken her bir devre elemanı üzerinde gerilim düşümleri olur. Kondansatörlerin seri olarak bağlandığı alternatif akım devrelerinde her bir kondansatör üzerine düşen gerilimlerin toplamı devreye uygulanan gerilime eşittir. Devre gerilimi U = U 1 + U U n birer vektördür. Kondansatörler üzerinde düşen gerilimler dir. Bu formüldeki gerilimler U 1 = I. X C1 U 2 = I. X C2 U n = I. X Cn 69

70 Seri bağlı kondansatörlerin gerilimleri aynı fazlıdır. Vektör şeklinde toplanması gereken gerilimler aynı fazlı olduklarından toplam cebirsel olarak yapılır. Kondansatör gerilimleri devre geriliminin denkleminde yerine konulursa devreye uygulanan gerilimin denklemi; U = I. X C1 + I. X C2 + + I. X Cn olur. Kondansatörlü alternatif akım devrelerinde gerilimlerin hepsi akımdan 90 geri fazlıdır. Gerilimler aynı fazlı olduklarından vektörlerin toplamları vektörel olarak yapılır. 70

71 Örnek: Şekildeki devreden geçen akımın denklemini bulunuz. Verilenler I C = 10μF U = 20V U=20V f = 50Hz C=10 F Kondansatörün kapasitif reaktansı X C = 1 2πf.C = 1 2.π Devre akımı I = U X C = 6 = 318, 31Ω ,31 f=50hz = 0, A I = 62, 831mA Akımın maksimum değeri I m = I = 0, ,707 0,707 KOND. = 0, 08887A Devre akımının denklemi i = I m. sin 2πf. t + 90 i = 0, sin(2. 3, t + 90 ) i = 0, sin(100. π. t + π ) 2 71

72 Paralel Bağlantı Kondansatörlerin karşılıklı uçlarının bağlanması ile oluşan devreye denir. Kondansatörler paralel bağlandıklarında toplam kapasite artarken ve kapasitif reaktans azalır. I U I1 I2 IN C1 XC1 U1 U2 UN C2 XC2 Kondansatörlerin her birinin kapasitif reaktansı X C1, X C2, X C3,..,.X Cn ise eşdeğer kapasitif reaktans; 1 = X C X C1 X C2 X Cn Kondansatörlerin kapasiteleri C 1, C 2, C 3,...C n ise eşdeğer kapasite; C = C 1 + C C n olur. 72

73 Paralel bağlı iki kondansatörün eşdeğer kapasitif reaktansı; X C = X C1.X C2 X C1 +X C2 olarak yazılabilir. Paralel bağlı kondansatörlerin bulunduğu devrede kirşofun akımlar kanununa göre devre akımı; I = I 1 + I I n I 1 = U X C1 I 2 = U X C2 Buradan devre akımı; dir. I n = U X Cn I = U X C1 + U X C2 + + U X Cn olur. Şekildeki gibi paralel bağlı iki kondansatörün her bir kol akımı şu şekilde bulunur. I 1 = I. X C2 X C1 +X C2 I 2 = I. X C1 X C1 +X C2 I C1, XC1 I1 I2 C2, XC2 73

74 Deneysel Çalışma 6: Alternatif Akımda Kondansatör Kapasitesi 100nF olan bir kondansatöre 1kHz frekanslı 10V luk bir alternatif akım uygulandığında geçecek akımı bulunuz. Akımın denklemini yazınız. Verilenler C = 100n U = 10V f = 1kHz Kondansatörün kapasitif reaktansı X C = 1 = 2.π.f.C X C = 1591, 55Ω Devre akımı I = U C X C = ,55 I = 6, 283mA 1 = 2.π = 0, A ,531 olarak elde edilir. 74

75 Devre akımının maksimum değeri I m = I = 0, ,707 0,707 Devre akımının denklemi = 0, A i C = I m. sinωt = I m. sin 2. π. f. t + φ i c = 0, sin(2. π t + 90 ) i C = 0, sin π. t + π 2 75

76 Örnek1: 1,2KΩ luk bir direnç gerilim denklemi u = 7, 5. sin6280t ve frekansı 1kHz olan AA kaynağına bağlanıyor. Devre akımının maksimum ve etkin değerini, devre akımının denklemini ve t = 12, 5ms iken gerilimin ve akımın ani değerini bulunuz. I u=7,5sin6280t R=1,2K f=1khz 76

77 Örnek: Şekildeki devrede a) Devrenin endüktif reaktansını, b) Devre akımı, c) Her bobinde düşen gerilimleri bulunuz. L1=47mH L2=33mH I U=5,3025V f=1khz 77

78 Örnek: Şekildeki devrede bobinlerin endüktanslarını hesaplayınız. I=2A U=10V f=50hz I1 XL1=6ohm I2 L2 78

79 Örnek: Şekildeki devrede eşdeğer kapasitif reaktansı ve devre akımını bulunuz. C1=4 F C2=10 F I U=12V f=50hz 79

80 Örnek: Şekildeki devrede eşdeğer kapasitif reaktansı ve devre akımını bulunuz. I U=45V I1 I2 f=50hz C1=4 F C2=5 F 80

81 Sadece Omik dirençlerden meydana gelen bir devrede devrenin toplam omik direnci artarsa, devre akımı azalır. Sadece Endüktif dirençlerden meydana gelen bir devrede devrenin toplam endüktansı (L) artarsa devrenin endüktif direnci artar; devre akımı azalır. Sadece Kapasitif dirençlerden meydana gelen bir devrede devrenin toplam kapasitansı (C) artarsa devrenin kapasitif direnci azalır; devre akımı artar. 81

82 KAYNAKLAR YAĞIMLI, Mustafa; AKAR, Feyzi; Alternatif Akım Devreleri & Problem Çözümleri, Beta Basım, Ekim 2004 MARTI, İ. Baha; GÜVEN, M. Emin; COŞKUN, İsmail; Elektroteknik Cilt I, 1998 MARTI, İ. Baha; GÜVEN, M. Emin; Elektroteknik Cilt II,

DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR)

DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR) 1 DİRENÇ VE REAKTANS (OMİK DİRENÇ, BOBİN VE KONDANSATÖR) ALTERNATİFDA DİRENÇ VE REAKTANS Alternatif akım devrelerinde üç çeşit devre elemanı vardır. Omik Direnç, Bobin Kondansatör Sadece direnç bulunduran

Detaylı

Alternatif Akım Devreleri

Alternatif Akım Devreleri Alternatif akım sürekli yönü ve şiddeti değişen bir akımdır. Alternatif akımda bazı devre elemanları (bobin, kapasitör, yarı iletken devre elemanları) doğruakım devrelerinde olduğundan farklı davranırlar.

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 1 ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ Elektrik gücü bir elektrik devresi ile transfer edilen yada dönüştürülen elektrik enerjisinin oranıdır. Gücün SI birimi Watt (W) tır. Doğru akım devrelerinde elektrik gücü Joule

Detaylı

ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 1 ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ Joule Kanunu Elektrik gücü, bir elektrik devresi ile transfer edilen yada dönüştürülen elektrik enerjisinin oranıdır. Gücün SI birimi Watt (W) tır. Doğru akım

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ 1 ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ Ani ve Maksimum Değerler Alternatif akımın elde edilişi incelendiğinde iletkenin 90 ve 270 lik dönme hareketinin sonunda maksimum emk nın indüklendiği görülür. Alternatif akımın

Detaylı

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER BÖÜM 3 ATENATİF AKMDA SEİ DEVEE 3.1 - (DİENÇ - BOBİN SEİ BAĞANMAS 3. - (DİENÇ - KONDANSATÖÜN SEİ BAĞANMAS 3.3 -- (DİENÇ-BOBİN - KONDANSATÖ SEİ BAĞANMAS 3.4 -- SEİ DEVESİNDE GÜÇ 77 ATENATİF AKM DEVE ANAİİ

Detaylı

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri 2. Alternatif Akım =AC (Alternating Current) Değeri ve yönü zamana göre belirli bir düzen içerisinde değişen akıma AC denir. En çok bilinen AC dalga biçimi Sinüs dalgasıdır. Bununla birlikte farklı uygulamalarda

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN VEKTÖRLERLE GÖSTERİLMESİ

ALTERNATİF AKIMIN VEKTÖRLERLE GÖSTERİLMESİ 1 ALTERNATİF AKIMIN VEKTÖRLERLE GÖSTERİLMESİ Fazör: Zamanla değişen gerilim ve akımın gösterildiği vektörlerdir. Vektör büyüklüğü maksimum değere eşit alınmayıp en çok kullanılan etkin değere eşit alınır.

Detaylı

KONDANSATÖRLER Farad(F)

KONDANSATÖRLER Farad(F) KONDANSATÖRLER Kondansatörler elektrik enerjisi depo edebilen devre elemanlarıdır. İki iletken levha arasına dielektrik adı verilen bir yalıtkan madde konulmasıyla elde edilir. Birimi Farad(F) C harfi

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ 1 ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ ALTERNATİF AKIM Lineer ve Açısal Hız Lineer ve Açısal Hız Lineer hız v, lineer(doğrusal) yer değişiminin(s) bu sürede geçen zamana oranı olarak tanımlanır. Lineer hızın birimi

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-4 Kondansatörler ve Bobinler

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-4 Kondansatörler ve Bobinler Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Ders Notu-4 Kondansatörler ve Bobinler Kondansatörler Kondansatör, elektronların kutuplanarak elektriksel yükü elektrik alanın içerisinde depolayabilme

Detaylı

Uçlarındaki gerilim U volt ve içinden t saniye süresince Q coulomb luk elektrik yükü geçen bir alıcıda görülen iş:

Uçlarındaki gerilim U volt ve içinden t saniye süresince Q coulomb luk elektrik yükü geçen bir alıcıda görülen iş: Etrafımızda oluşan değişmeleri iş, bu işi oluşturan yetenekleri de enerji olarak tanımlarız. Örneğin bir elektrik motorunun dönmesi ile bir iş yapılır ve bu işi yaparken de motor bir enerji kullanır. Mekanikte

Detaylı

8. ALTERNATİF AKIM VE SERİ RLC DEVRESİ

8. ALTERNATİF AKIM VE SERİ RLC DEVRESİ 8. ATENATİF AKIM E SEİ DEESİ AMAÇA 1. Alternatif akım ve gerilim ölçmeyi öğrenmek. Direnç, kondansatör ve indüktans oluşan seri bir alternatif akım devresini analiz etmek AAÇA oltmetre, ampermetre, kondansatör

Detaylı

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak.

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. Bölüm 3 AC Devreler DENEY 3-1 AC RC Devresi DENEYİN AMACI 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. GENEL BİLGİLER Saf

Detaylı

14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ

14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ 14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ Sinüsoidal Akımda Direncin Ölçülmesi Sinüsoidal akımda, direnç üzerindeki gerilim ve akım dalga şekilleri ve fazörleri aşağıdaki

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi. Öğr.Gör. Emre ÖZER

Alternatif Akım Devre Analizi. Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akım denir. En bilinen alternatif

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Ohm-Kirchoff Kanunları ve AC Bobin-Direnç-Kondansatör

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Ohm-Kirchoff Kanunları ve AC Bobin-Direnç-Kondansatör YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 2 Deney Adı: Ohm-Kirchoff Kanunları ve Bobin-Direnç-Kondansatör Malzeme Listesi:

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 2 OHM-KIRCHOFF KANUNLARI VE BOBİN-DİRENÇ-KONDANSATÖR Malzeme Listesi: 1 adet 47Ω, 1 adet 100Ω, 1 adet 1,5KΩ ve 1 adet 6.8KΩ Dirençler 1 adet 100mH Bobin 1 adet 220nF Kondansatör Deneyde Kullanılacak

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI ELEKTRİK İLETİM HATLARINDA GERİLİM DÜŞÜMÜ VE GÜÇ FAKTÖRÜ

Detaylı

ALTERNATİF AKIMDA ÜÇ FAZLI DEVRELER

ALTERNATİF AKIMDA ÜÇ FAZLI DEVRELER 1 ÜÇ FAZLI DEVRELER ALTERNATİF AKIMDA ÜÇ FAZLI DEVRELER Alternatif Akımda Üç Fazlı Devreler Büyük değerlerdeki gücün üretimi, iletim ve dağıtımı üç fazlı sistemlerle gerçekleştirilir. Üç fazlı sistemin

Detaylı

SERİ PARALEL DEVRELER

SERİ PARALEL DEVRELER 1 SERİ PARALEL DEVRELER ALTERNATİF AKIMDA EMPEDANS Seri Paralel Devreler Çözüm Yöntemi: Seri ve paralel devrelerin bir arada bulunduğu devrelerdir. Devrelerin çözümünde Her kolun empedansı bulunur. Her

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

1. Sunum: Kapasitans ve İndüktans. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN- R. Mark NELMS

1. Sunum: Kapasitans ve İndüktans. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN- R. Mark NELMS 1. Sunum: Kapasitans ve İndüktans Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN- R. Mark NELMS Kapasitans ve İndüktans Kondansatörler elektrik alanlarında, indüktörler ise manyejk alanlarında

Detaylı

Doğru Akım Devreleri

Doğru Akım Devreleri Doğru Akım Devreleri ELEKTROMOTOR KUVVETİ Kapalı bir devrede sabit bir akımın oluşturulabilmesi için elektromotor kuvvet (emk) adı verilen bir enerji kaynağına ihtiyaç duyulmaktadır. Şekilde devreye elektromotor

Detaylı

Bir bobinin omik direnci ile endüktif reaktansının birlikte gösterdikleri ortak etkiye empedans denir,

Bir bobinin omik direnci ile endüktif reaktansının birlikte gösterdikleri ortak etkiye empedans denir, 9.KISIM BOBİNLER Dış ısıya dayanıklı yalıtkan malzeme ile izole edilmiş Cu veya Al dan oluşan ve halkalar halinde sarılan elemana bobin denir. Bir bobinin alternatif akımdaki direnci ile doğru akımdaki

Detaylı

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Direnç (R) Alternatif gerilimin etkisi altındaki direnç, Ohm kanunun bilinen ifadesini korur. Denklemlerden elde edilen sonuç

Detaylı

T.C. ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRĠK DEVRE LABORATUARI

T.C. ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRĠK DEVRE LABORATUARI T.C. ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRĠK DEVRE LABORATUARI RLC devrelerinde Rezonans, Bant GeniĢliği, Q DENEY SORUMLUSU ArĢ. Gör. Ahmet KIRNAP ARALIK

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Şaban ULUS Şubat 2014 KAYSERİ

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-3 Doğru Akım Devreleri Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-3 Doğru Akım Devreleri Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Ders Notu-3 Doğru Akım Devreleri Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU ELEKTROMOTOR KUVVETİ Kapalı bir devrede sabit bir akımın oluşturulabilmesi için

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

DENEY 8: BOBİNLİ DEVRELERİN ANALİZİ

DENEY 8: BOBİNLİ DEVRELERİN ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : Bobin indüktansının deneysel olarak hesaplanması ve basit bobinli devrelerin analizi. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. AC güç kaynağı,. Değişik değerlerde dirençler ve bobin kutusu.

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM ENERJİ NAKİL HATLARI

YÜKSEK GERİLİM ENERJİ NAKİL HATLARI Enerjinin Taşınması Genel olarak güç, iletim hatlarında üç fazlı sistem ile havai hat iletkenleri tarafından taşınır. Gücün taşınmasında ACSR(Çelik özlü Alüminyum iletkenler) kullanılırken, dağıtım kısmında

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru

2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru 2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı 2.5.1. İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru hesaplanması gerekir. DA direnci, R=ρ.l/A eşitliğinden

Detaylı

Ders 3- Direnç Devreleri I

Ders 3- Direnç Devreleri I Ders 3- Direnç Devreleri I Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik 2. Direnç Devreleri Ohm kanunu Güç tüketimi Kirchoff Kanunları Seri ve paralel dirençler Elektriksel

Detaylı

Bölüm 4 Doğru Akım Devreleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 4 Doğru Akım Devreleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Bölüm 4 Doğru Akım Devreleri Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Doğru Akım Devreleri Elektrik Akımı Direnç ve Ohm Yasası Elektromotor Kuvvet (EMK) Kirchoff un Akım Kuralı Kirchoff un İlmek Kuralı Seri ve Paralel

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN TANIMI

ALTERNATİF AKIMIN TANIMI ALTERNATİF AKIM ALTERNATİF AKIMIN TANIMI Belirli üreteçler sürekli kutup değiştiren elektrik enerjisi üretirler. (Örnek: Döner elektromekanik jeneratörler) Voltajın zamana bağlı olarak sürekli yön değiştirmesi

Detaylı

12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI

12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI Wheatstone Köprüsü ile Direnç Ölçümü 12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI Orta değerli dirençlerin (0.1Ω

Detaylı

DENEY 5: ALTERNATİF AKIMDA FAZ FARKI (R, L VE C İÇİN)

DENEY 5: ALTERNATİF AKIMDA FAZ FARKI (R, L VE C İÇİN) DENEY 5: ALTERNATİF AKIMDA FAZ FARKI (R, L VE C İÇİN) A. DENEYİN AMACI : Bu deneyin amacı, pasif elemanların (direnç, bobin ve sığaç) AC tepkilerini incelemek ve pasif elemanlar üzerindeki faz farkını

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır.

Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır. Bu deneyde lab cihazlarının kullanımı için 4 uygulama yapılacaktır. Uygulama -1: Dirençlerin Seri Bağlanması Uygulama -2: Dirençlerin Paralel Bağlanması Uygulama -3: Dirençlerin Karma Bağlanması Uygulama

Detaylı

TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI

TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI TEMEL ELEKTRİK ELEKTRONİK 1 1. Atomun çekirdeği nelerden oluşur? A) Elektron B) Proton C) Proton +nötron D) Elektron + nötron 2. Elektron hangi yükle yüklüdür?

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

sbölüm I REZONANS DEVRELERİ

sbölüm I REZONANS DEVRELERİ sböüm I EZONANS DEVEEİ. GİİŞ ezonans, bobin ve kondansatör kullanılan A elektrik ve elektronik devrelerinde oluşan özel bir durumdur. Herhangi bir A devrede bobinin Endüktif eaktans ı ile kondansatörün

Detaylı

1. RC Devresi Bir RC devresinde zaman sabiti, eşdeğer kapasitörün uçlarındaki Thevenin direnci ve eşdeğer kapasitörün çarpımıdır.

1. RC Devresi Bir RC devresinde zaman sabiti, eşdeğer kapasitörün uçlarındaki Thevenin direnci ve eşdeğer kapasitörün çarpımıdır. DENEY 1: RC DEVRESİ GEÇİCİ HAL DURUMU Deneyin Amaçları RC devresini geçici hal durumunu incelemek Kondansatörün geçici hal eğrilerini (şarj ve deşarj) elde etmek, Zaman sabitini kavramını gerçek devrede

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır.

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. BÖLÜM 2 KONDANSATÖRLER Önbilgiler: Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. Yapısı: Kondansatör şekil 1.6' da görüldüğü gibi, iki iletken plaka arasına yalıtkan bir maddenin

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 3 Deney Adı: Seri ve Paralel RLC Devreleri Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Erhan AKDOĞAN

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ALTERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRLER TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ALTERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRLER TEST ÇÖZÜMLERİ . SINIF SORU BANKASI. ÜNİTE: EEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ATERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRER TEST ÇÖZÜMERİ 6 Alternatif Akım ve Transformatörler Test in Çözümleri. Alternatif gerilim denklemi; V sinrft

Detaylı

Statik Manyetik Alan

Statik Manyetik Alan Statik Manyetik Alan Amper Kanunu Manyetik Vektör Potansiyeli Maxwell in diverjans eşitliği Endüktans 1 Amper Kanununun İntegral Formu 2 Amper Kanununun İntegral Formu z- ekseni boyunca uzanan çok uzun

Detaylı

SIĞA VE DİELEKTRİKLER

SIĞA VE DİELEKTRİKLER SIĞA VE DİELEKTRİKLER Birbirlerinden bir boşluk veya bir yalıtkanla ayrılmış iki eşit büyüklükte fakat zıt işaretli yük taşıyan iletkenlerin oluşturduğu yapıya kondansatör adı verilirken her bir iletken

Detaylı

Sinüsoidal Gerilim ve Akım ALIŞTIRMALAR

Sinüsoidal Gerilim ve Akım ALIŞTIRMALAR Sinüsoidal Gerilim ve Akım 65 2.7. ALŞTRMALAR Soru 2.1 : 4 kutuplu bir generatörde rotor (hareketli kısım) 3000 devir/dk ile döndüğüne göre, üretilen gerilimin frekansını bulunuz. (Cevap : f=100hz) Soru

Detaylı

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulması

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulması DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulması Deneyin Amacı: Elektrik Elektroniğin temel bileşeni olan direnç ile ilgili temel bilgileri edinme, dirençlerin renk kodlarını öğrenme, devre kurma aracı olarak

Detaylı

Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü. Deney 1: OHM KANUNU

Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü. Deney 1: OHM KANUNU Deney 1: OHM KANUNU Giriş: Potansiyel farkın bir devrede elektronların akmasını sağlayan etmen olduğu bilinmektedir. Öyleyse bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel fark arttıkça kesitinden birim zaman

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II ALTERNATİF AKIM KÖPRÜLERİ 1. Hazırlık Soruları Deneye gelmeden önce aşağıdaki soruları cevaplayınız ve deney öncesinde rapor halinde sununuz. Omik, kapasitif ve endüktif yük ne demektir? Açıklayınız. Omik

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin İçerik Alternatif Gerilim Faz Kavramı ın Fazör Olarak İfadesi Direnç, Reaktans ve Empedans Kavramları Devresinde Güç 2 Alternatif Gerilim Alternatif gerilim, devre üzerindeki

Detaylı

Elektrik Müh. Temelleri

Elektrik Müh. Temelleri Elektrik Müh. Temelleri ELK184 2 @ysevim61 https://www.facebook.com/groups/ktuemt/ 1 Akım, Gerilim, Direnç Anahtar Pil (Enerji kaynağı) V (Akımın yönü) R (Ampül) (e hareket yönü) Şekildeki devrede yük

Detaylı

TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır.

TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır. TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır. AMPERMETRENİN ÖLÇME ALANININ GENİŞLETİLMESİ: Bir ampermetre ile ölçebileceği değerden daha yüksek bir akım ölçmek

Detaylı

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu Akım ve Direnç Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız tartışmalar durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik yüklerinin hareket halinde olduğu durumları inceleyeceğiz.

Detaylı

DENEY 3: SERİ VE PARALEL BAĞLI DEVRE ELEMANLARI

DENEY 3: SERİ VE PARALEL BAĞLI DEVRE ELEMANLARI DENEY 3: SERİ VE PARALEL BAĞLI DEVRE ELEMANLARI A. DENEYİN AMACI : Bu deneyde,, direnç, kapasite, bobin gibi elektrik devre elemanları sağlamlık kontrolleri ve breadboard üzerinde kurulacak devrelerde

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt.

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt. ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik AC ve DC Empedans RMS değeri Bobin ve kondansatörün

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 3 SERİ VE PARALEL RLC DEVRELERİ Malzeme Listesi: 1 adet 100mH, 1 adet 1.5 mh, 1 adet 100mH ve 1 adet 100 uh Bobin 1 adet 820nF, 1 adet 200 nf, 1 adet 100pF ve 1 adet 100 nf Kondansatör 1 adet 100

Detaylı

TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ

TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ ÖĞRETMEYE YÖNELĠK TEST SORU BANKASI HAZIRLAYAN: Öğr.Gör.Aykut Fatih GÜEN 1 ÜNĠTE 1 TEST SORU BANKASI (TEMEL ELEKTRONĠK) DĠRENÇ SORULARI Aşağıdakilerden hangisi, pasif devre elemanlarının

Detaylı

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE KONDANSATÖR VE BOBİN DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE KONDANSATÖR VE BOBİN DAVRANIŞININ İNCELENMESİ DENEY 2: ALTERNATİF AKIM DEVRELERİNDE KONDANSATÖR VE BOBİN DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Deneyin Amacı *Alternatif akım devrelerinde sıklıkla kullanılan (alternatif işaret, frekans, faz farkı, fazör diyagramı,

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri 11

Elektrik Devre Temelleri 11 Elektrik Devre Temelleri 11 KAPASİTÖR VE ENDÜKTÖR Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi 6.1. Giriş Bu bölümde doğrusal iki devre elemanı olan kapasitör (capacitor)

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

Düzenlenirse: 9I1 5I2 = 1 108I1 60I2 = 12 7I1 + 12I2 = 4 35I1 60I2 = I1 = 8 I 1

Düzenlenirse: 9I1 5I2 = 1 108I1 60I2 = 12 7I1 + 12I2 = 4 35I1 60I2 = I1 = 8 I 1 ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ FİNAL/BÜTÜNLEME SORU ÖRNEKLERİ Şekiller üzerindeki renkli işaretlemeler soruya değil çözüme aittir: Maviler ilk aşamada asgari bağımsız denklem çözmek için yapılan tanımları,

Detaylı

BÖLÜM ELEKTRİĞİN TEMELLERİ. AMAÇ: Elektrikle ilgili temel kavramların anlaşılması. İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri

BÖLÜM ELEKTRİĞİN TEMELLERİ. AMAÇ: Elektrikle ilgili temel kavramların anlaşılması. İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİĞİN TEMELLERİ AMAÇ: Elektrikle ilgili temel kavramların anlaşılması. Elektriğin Temelleri 1 BÖLÜM 1 - ELEKTRİĞİN TEMELLERİ 1.1 ELEKTRİK AKIMI VE GERİLİM Elektronları maruz kaldıkları elektrostatik

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

İletkenin boyu uzadıkça direnci de artar, boyu kısaldıkça direnci azalır. Özetle boy ile direnç doğru orantılıdır.

İletkenin boyu uzadıkça direnci de artar, boyu kısaldıkça direnci azalır. Özetle boy ile direnç doğru orantılıdır. DİRENÇ ÖLÇME Direnç ve İletken En basit ifade ile direnç elektrik akımına karşı gösterilen zorluk olarak ifade edilebilir. Direnci teknik olarak tanımlayacak olursak: 1 mm 2 kesitinde, 106,3 cm boyunda

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI ve LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller

Detaylı

7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ

7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ 7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ KONULAR 1. AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ 2. AKIM BİRİMİ, ASKATLARI VE KATLARI 3. GERİLİM BİRİMİ ASKATLARI VE KATLARI 4. DİRENÇ BİRİMİ VE KATLARI 7.1. AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ

Detaylı

Problemler: Devre Analizi-II

Problemler: Devre Analizi-II Problemler: Devre Analizi-II P.7.1 Grafiği verilen sinüsoidalin hem sinüs hem de kosinüs cinsinden ifadesini yazınız. v(t) 5 4 3 2 1 0-1 t(saniye) -2-3 -4-5 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 P.7.2 v1(t) 60Cos( 100

Detaylı

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma Deneyin Amacı: Elektrik Elektroniğin temel bileşeni olan direnç ile ilgili temel bigileri edinme, dirençlerin renk kodlarını öğrenme ve dirençlerin breadboard

Detaylı

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I

EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I EEM211 ELEKTRİK DEVRELERİ-I Prof. Dr. Selçuk YILDIRIM Siirt Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Kaynak (Ders Kitabı): Fundamentals of Electric Circuits Charles K. Alexander Matthew N.O. Sadiku

Detaylı

Şekil Sönümün Tesiri

Şekil Sönümün Tesiri LC Osilatörler RC osilatörlerle elde edilemeyen yüksek frekanslı osilasyonlar LC osilatörlerle elde edilir. LC osilatörlerle MHz seviyesinde yüksek frekanslı sinüsoidal sinyaller elde edilir. Paralel bobin

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Dirençler ve Kondansatörler

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Dirençler ve Kondansatörler YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 1 Deney Adı: Dirençler ve Kondansatörler Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Erhan AKDOĞAN

Detaylı

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ Genel Bilgi MV 1438 hat modeli 11kV lık nominal bir gerilim için

Detaylı

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri Deneyin Amacı: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini hesaplamak ve ölçmek, rezonans eğrilerini çizmek.

Detaylı

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ Dr. Cemile BARDAK Ders Gün ve Saatleri: Çarşamba (09:55-12.30) Ofis Gün ve Saatleri: Pazartesi / Çarşamba (13:00-14:00) 1 TEMEL KAVRAMLAR Bir atom, proton (+), elektron (-) ve

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ 14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ KONULAR 1. GERİLİM DÜŞÜMÜNÜN ANLAMI VE ÖNEMİ 2. ÇEŞİTLİ TESİSLERDE KABUL EDİLEBİLEN GERİLİM DÜŞÜMÜ SINIRLARI 3. TEK FAZLI ALTERNATİF AKIM (OMİK) DEVRELERİNDE YÜZDE (%) GERİLİM

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

Elektrik ve Elektronik Mühendisliğine Giriş

Elektrik ve Elektronik Mühendisliğine Giriş Elektrik Mühendisliği Nedir? Elektrik ve Elektronik Mühendisliğine Giriş Elektrik kavramının değişik uygulamalarıyla birlikte çalışılması ve bununla ilgili uygulamalardır... Not: Sunum materyallerinin

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller eşitlendiğinde yani

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

1.1.1 E R. Şekil 1.1 Dirençli AC Devresi BÖLÜM I REZONANS DEVRELERİ 1.1 GİRİŞ

1.1.1 E R. Şekil 1.1 Dirençli AC Devresi BÖLÜM I REZONANS DEVRELERİ 1.1 GİRİŞ BÖLÜM I REZONANS DEVRELERİ. GİRİŞ Rezonans, bobin ve kondansatör kullanılan AC elektrik ve elektronik devrelerinde oluşan özel bir durumdur. Herhangi bir AC devrede bobinin Endüktif Reaktans ı ile kondansatörün

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET EBE-211, Ö.F.BAY 1 Temel Elektriksel Nicelikler Temel Nicelikler: Akım,Gerilim ve Güç Akım (I): Eletrik yükünün zamanla değişim oranıdır.

Detaylı

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü HAZIRLIK ÇALIŞMALARI İŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER VE UYGULAMALARI 1. 741 İşlemsel yükselteçlerin özellikleri ve yapısı hakkında bilgi veriniz. 2. İşlemsel yükselteçlerle gerçekleştirilen eviren yükselteç, türev

Detaylı

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir.

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. TEMEL BİLGİLER İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. Yalıtkan : Elektrik yüklerinin kolayca taşınamadığı ortamlardır.

Detaylı

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 1. FORMÜLÜ 2. SABİT DİRENÇTE, AKIM VE GERİLİM ARASINDAKİ BAĞINTI 3. SABİT GERİLİMDE, AKIM VE DİRENÇ ARASINDAKİ BAĞINTI 4. OHM KANUNUYLA İLGİLİ ÖRNEK VE PROBLEMLER 9.1 FORMÜLÜ

Detaylı

DENEY-3 AKIM VE GERİLİM BÖLME KIRCHOFF AKIM VE GERİLİM KANUNLARININ İNCELENMESİ

DENEY-3 AKIM VE GERİLİM BÖLME KIRCHOFF AKIM VE GERİLİM KANUNLARININ İNCELENMESİ DENEY-3 AKIM VE GERİLİM BÖLME KIRCHOFF AKIM VE GERİLİM KANUNLARININ İNCELENMESİ Deneyin Amacı: Gerilim ve akım bölmenin anlaşılması, Ohm ve Kirchoff kanunlarının geçerliliğinin deneysel olarak gözlenmesi.

Detaylı