PEM YAKIT HÜCRESİ MODELİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PEM YAKIT HÜCRESİ MODELİ"

Transkript

1 MAKAE EM YAKIT ÜRESİ MODEİ Mustafa Umut Karaoğlan * Arş. Gör., Dokuz Eylül Ünverstes, Makne Mühendslğ Bölümü, İzmr N. Sefa Kuralay rof. Dr., Dokuz Eylül Ünverstes, Makne Mühendslğ Bölümü, İzmr ÖZET Fosl yakıt kullanımının doğurduğu olumsuz sonuçlar netcesnde, son yıllarda enerj kaynağı olarak yakıt hücrelernn kullanımı ve gelştrlmes üzerne çalışmalar gerçekleştrlmektedr. Yüksek egzoz emsyonuna neden olan ve düşük vermle çalışan çten yanmalı motora sahp araçlara nazaran yakıt hücresnn, özellkle otomotv endüstrsnde kullanımı yaygınlaşmaktadır. Bu bağlamda yakıt hücres teknolojs, otomotv sektöründe geleceğn güç kaynağı olarak öne çıkmaktadır. Yakıt olarak yüksek basınçta depolanan hdrojenn kullanıldığı yakıt hücreler çersnde en popüler olanı EM (roton Exchange Membrane) yakıt hücresdr. Temel termodnamk yasalarıyla fade edleblen, hdrojen le oksjenn brleştrlerek su açığa çıkması ve anottan katoda ron geçş le hücre voltajı elde edlmes olayı, sstemdek voltaj kayıplarının hesaba katılmasıyla karmaşık hale gelr. Bu sebeple, voltaj kayıpları dkkate alınarak hücre voltajının değşm ve bunu etkleyen faktörler belrlenmeldr. Anahtar Kelmeler: Yakıt hücres, EM, hücre modellemes MODE OF EM FUE E ABSTRAT * İletşm yazarı Gelş tarh : Kabul tarh : As a result of negatve consequences of fossl fuel usage, many research and developments have been done n recent years on fuel cells as an energy source. ompared to the conventonal vehcles that have low effcent nternal combuston engne and hgh exhaust emsson, fuel cells take places commonly n especally automotve ndustry. In ths context, fuel cell technology s poneer power source of future n automotve sector. Most popular fuel cell type s EM (roton Exchange Membrane) n fuel cells that use hydrogen n hgh pressure storage as fuel. The crcumstance of combnng hydrogen and oxygen, electron transfer between anode and cathode that explaned by basc thermodynamc laws, calculaton transforms complcated wth consderng voltage drops n fuel cell. For ths reason, cell voltage changes and the factors that effect the voltage changes should be determned takng nto account the voltage drops. Keywords: Fuel cell, EM, cell modelng Karaoğlan, M. U., Kuralay, N. S EM Yakıt ücres Model, Mühends ve Makna, clt 55, sayı 657, s Mühends ve Makna 51

2 1. GİRİŞ EM (roton Exchange Membrane) yakıt hücres 196 larda NASA nın uzay araçlarında kullanması çn Amerka da gelştrlmştr. Yakıt olarak saf hdrojen le oksdan olarak oksjen veya hava kullanılan EM yakıt hücresnde, rolt olarak da katı polmer membran kullanır. olmer membran Nafon (Dupont ) ürünü olan perfluorosülfonk asttr. Asdk özellkl bu membran le hdrojen yonları veya protonlar taşınır [1, 3, 8]. 6-1 arasında çalışan ve güç yoğunluğu,35,6 W/cm 2 olan yakıt hücres, Elektrkl Araç (EA) veya brt Elektrkl Araç (EA) uygulamalarında bazı kesn avantajlara sahptr. EA ve EA larda öncelkle stenlen özellk, düşük sıcaklık çalışma bölges ve buna bağlı olarak hızlı çalışmasıdır. Ayrıca EM yakıt hücres dğer uygun yakıt hücres tpler arasında güç yoğunluğu en yüksek olandır. Yüksek güç yoğunluğu, talep edlen güç htyacına göre, kullanılacak yakıt hücresnn daha küçük boyutta olmasına olanak sağlamaktadır. Bunların yanında, membranın pahalı olması ve katalst le membranın kolayca zehrlenmeye yol açması dezavantajları arasındadır [8]. olmer rolt membran karbon destekl br katalzör le kaplıdır. Bu katalzör, karışma noktasını maksmze etmek çn drekt olarak dfüzyon tabakası ve rolt le bağlıdır. Katalzör, rotu oluşturur ve katalzör tabakasının üzer dfüzyon tabakasıdır. Elektrolt, katalzör tabakası, gaz dfüzyon tabakası gb elemanlara topluca membran-rolt düzeneğ (MEA) adı verlr. O (g) O (s) Katalzör, EM yakıt hücres çn krtk öneme sahptr. Yakıt hücresnn düşük çalışma sıcaklığı ve roltn asdk yapısı, katalzör tabakasında soy metal kullanımını gerekl kılar. Öncek uygulamalarda yakıt hücresnn düzgün çalışablmes çn katalzör olarak yüksek mktarda platn kullanmak gerekmekteyd. Katalzör drojen teknolojsndek öneml gelşmeler le kullanılan platn mktarını santmetre kare başına 28 mg dan,2 mg a düşürmek mümkün hale gelmştr. latn katalzör son derece aktf olup, bu sayede yüksek performans sağlamaktadır. Aktflğnn fazla olması nedenyle, oksjenden daha fazla karbon monokst ve sülfür üretme eğlm çersndedr. Zehrlenmey oluşturan bu ürünler, katalzöre kuvvetle bağlanablmekte ve hdrojen ve oksjenn buraya ulaşmasını engellemektedr. Bununla brlkte, rot reaksyonları zehrlenmenn olduğu bölgelerde gerçekleşemez ve yakıt hücres performansı azalır. Ayrıca karbon monokst, havanın atmosferden pompalandığı durumlarda hava akımından da yakıt hücresne greblr. Karbon monokst bazlı zehrlenmeler ger dönüşümü mümkün olablen türde br zehrlenmedr; fakat her br hücrenn tek tek tedavsnn gerektğ gb malyet de yüksektr [8]. EM yakıt hücres uygulamalarında düzgün br çalışma rejm sağlamak ve yakıt hücres çalışma sıcaklığını stenen sevyede tutmak çn polmer membranın neml halde tutulması gerekmektedr. Eğer membran çok kuru kalırsa, protonları taşıyacak yeterl mktarda asdk yon bulunamayacaktır. Bu sebeple yakıt hücres uygulamalarında nem htyacını karşılamak çn harc br nemlendrc kullanılmaktadır. Buna karşın membranın çok neml olması halnde, dfüzyon tabakasının gözenekler bloke olur ve tepkme gazları katalzöre ulaşmayı başaramaz. 2. YAKIT ÜREERİ TEME ÇAIŞMA RENSİBİ Yakıt hücres, kullanılan yakıttan aldığı kmyasal enerjy drek olarak rokmyasal proseslerle rk enerjsne çevrr. Yakıt ve oksjen, sürekl olarak reaksyonun gerçekleştğ yakıt hücresnn k ayrı rotuna gönderlr. Elektrotlar arasında bulunan roltte se yakıt (hdrojen) beslemesnn yapıldığı anottan oksjenn bulunduğu katoda doğru br yon geçş gerçekleşr (Şekl 1). drojen gazı anot üzernden geçerken hava da katot üzernden geçmektedr. Elektrolt se poztf yonların geçmesne zn veren ve ronların geçmesn engelleyen özellkte olmalıdır. Anotta (1) ve katotta (2) oluşan reaksyon aşağıdak gbdr: Anot Katalst Yüzey Şekl 1. Yakıt ücres Temel rensb [4] Elektron Geçş + Elektrolt Yüzey Katot Gaz Dfüzyon Tabakası O (g) O (s) N 2 O 2 Su e (1) 1 + O e 2 (2) Elektronlar, rk devresne akarken hdrojen protonları da rolte doğru akar. drojen protonları le ronların katotta oksjen akışı le brleşmesyle su oluşurken, atık ısı ve rk enerjs açığa çıkar. Yakıt hücresndek reaksyonlar le elde edlen termodnamk voltaj, açığa çıkan enerj ve reaksyon sonucu katoda geçen ron sayısıyla lgldr. Yakıt hücresnde gerçekleşen reaksyon sonucu oluşan enerj, Gbbs Serbest Enerjs ndek değşmle fade edlr. Serbest enerj değşm (G ), sabt sıcaklık ve basınçtak reaksyon çn maksmum rk şnn (W elk ) ölçüsüdür [3, 6]. W elk = G (3) Bu bağıntı basınç ve sıcaklığın sabt olduğu durumlar çn geçerl olmaktadır. Entalp () ve entrop (S) değşmne bağlı olarak farklı sıcaklıklar (T) çn serbest enerj değşm şöyledr: G = T S Elde edlen rksel ş, ronların taşınması le oluşan şarj mktarı Q (coulomb) olmak üzere, sstemdek rk potansyel farkına (V r ) eşttr. Br mol çn taşınan ron sayısı n=2 (denklem 1) ve Faraday Sabt (F) olduğuna göre [6]; W elk (4) = Vr Q (5) Q = n F (6) G = n F V r (7) V r T S = (8) n F Standart basınç ve sıcaklıkta yakıt hücresnden elde edlecek en yüksek voltaj değer yukarıdak eştlkten (denklem 8) yararlanılarak hesaplanablr. Sıvı haldek su çn G değer kj/mol alınmasıyla, V değer br hücre voltajı olarak elde edlr. Bu değer, yakıt hücrelerde.8 le 1.5 V aralığındadır. Otomotv sektörü gb alanlarda yüksek voltaj gereksnmn karşılamak çn, her hücre ser bağlanmak suretyle, çok sayıda yakıt hücresne htyaç vardır [6]. Yakıt hücreler atmosfer basıncının üzernde çalışması durumunda daha avantajlı olmaktadır. drojen ve havanın yakıt hücresne gönderlmes 3-6 bar cvarında gerçekleşr. Molar hacm V m (m 3 /mol) olmak üzere basınca () bağlı Gbbs Serbest Enerjs: dg = V m. d (9) p.v m =R. T (1) d dg = (11) G = G + ln (12) Standart basınç ( ) ve sıcaklıktak (25 ve 1 atm) Gbbs Serbest Enerjs G olmak üzere Nerst eştlğ, denklem 1 ve 2 dek reaksyon fadelerne göre uygulanırsa, reaksyona grenlern ve oluşan ürünün ( O) kısm basınçları cnsnden Gbbs Serbest Enerjs:.5 G = G + R T ln (13) Bu fade le hücre voltajı, basınç ve sıcaklığın fonksyonu olarak aşağıdak gb fade edlr..5 T S + V ( T, ) = R T ln n F n F (14) Br yakıt hücresnde voltaj kayıpları olmadan, hdrojenn kmyasal enerjs sonucu ortaya çıkan deal hücre voltajından yakıt geçşne bağlı voltaj kaybının çıkarılması le elde edlen hücre açık devre voltajı, basınç ve sıcaklığın fonksyonu olarak Nerst Voltajı (denklem 15) şeklnde fade edlr. G V = Nerst ln (15). 5 2 F 2 F 3. YAKIT ÜRESİNDE MEYDANA GEEN VOTAJ KAYIARI Yakıt hücres çalışma voltajı, akım yoğunluğu ve sıcaklığa bağlı olarak değşklk göstermektedr. Yakıt hücreler çn karakterstk olarak sadece akım kullanılması yerne, farklı büyüklükte hücreler daha kolay kıyaslamak adına akım yoğunluğu (A/cm 2 ) fades kullanılır. Alan fades le yakıt hücres yüzey alanı kastedlmektedr. Yakıt hücresnn voltajakım yoğunluğu karakterstğ Şekl 2'dek gbdr. ücre açık devre voltajı, akım yoğunluğunun fonksyonu olarak değşklk göstermektedr. Aktvasyon kayıpları, ohmk kayıplar ve konsantrasyon kayıpları, hücre potansyelnn azalmasına sebep olan faktörlerdr. Elektrot yüzeylernde kmyasal reaksyonun yavaşlamasından kaynaklanan aktvasyon kayıpları (V akt ), yonların geçş sırasında rolt sıvısının drenc nedenyle meydana gelen ohmk kayıplar (V ohm ) ve rot yüzeynde hdrojen konsantrasyonu düşüşünden kaynaklanan konsantrasyon kayıp- 52 Mühends ve Makna Mühends ve Makna 53

3 ları (V kon ) sonucu toplam kayıplar, (V K ) olmak üzere hücre voltajı (V): V K = V akt + V ohm + V kon (16) Aktvasyon Kayıpları (V) Şekl 2. Yakıt ücresnn Voltaj-Akım Yoğunluğu Karakterstğ Sıcaklığın ve Akım Yoğunluğunun Fonksyonu Olarak Aktvasyon Kayıpları Şekl 3. Sıcaklık ve Akım Yoğunluğuna Bağlı Olarak Aktvasyon Kayıplarının Değşm 3.1 Aktvasyon Kayıpları Gerçekleşen reaksyonun yavaşlaması sonucu oluşan aktvasyon kayıpları, Tafel Eştlğ le fade edlmektedr (17). Doğal logartmanın başındak sabt br katsayı olup, rokmyasal reaksyonun yavaş olduğu durumlarda yüksek değer almaktadır. I değer akım yoğunluk değşmn fade etmektedr. Akım yoğunluğunun (I) akım yoğunluk değşmnden büyük olduğu durumlar çn Tafel Eştlğ geçerl olmaktadır. Transfer katsayısı α se le 1 arasında değşen br katsayıdır. Anotta bu değer.5 cvarında olup, katotta se.1 le.5 arasındadır [6]. I V akt = ln (17) n α F I Katotta akım yoğunluk değşmnn düşük olması aktvasyon kayıplarının temel nedendr. Aktvasyon kayıplarının azaltılması adına, rotta t ya da d gb katalzörlern kullanılması, akım yoğunluk değşmnn artmasını sağlamaktadır. Bunun yanında, akım yoğunluğu ve sıcaklığın artması da aktvasyon kayıplarının artmasına neden olmaktadır (Şekl 3). 3.2 Ohmk Kayıplar Elektrolt sıvısının yon geçşne karşı drenc ohmk kayıpları oluşturmaktadır. Bu drençler, yonk (R on ) ve ronk (R elk ) drençlerden barettr. İyonk drenç, roltn yon geçrme drencn fade ederken, ronk drenç de katalst yüzey, gaz dfüzyon yüzey gb dğer bütün elemanların drençlern kapsayan toplam rk drencn fade eder. ohm ohm ( R R ) V = R = + (18) elk Elektroltn letkenlğ (σ) ve rolt kalınlığı ( ) göz önüne alınarak, rolt yüzey alanı A olmak üzere, akım yoğunluğu (I) ve hücre akımı () kapsayan eştlk aşağıdak gb fade edlr. Sıcaklık (K) on σ = (19) R on = σ A (2) = I (21) A Ohmk kayıpların azaltılması çn, yüksek letkenlğe sahp rotların kullanılması ve rolt kalınlığının düşük olması gerekmektedr. Elektrolt çersndek akışkanın srkülasyonun gerçekleşeblmes çn rolt kalınlığının çok fazla düşürmek olanaksızdır. Elektrolt kalınlıklarının (-cm) artmasıyla brlkte ohmk kayıplar, lneer olarak artış göstermektedr (Şekl 4). Ohmk Kayıp (V) Elektrolt Kalınlığa Göre Ohmk Kayıplar Şekl 4. Farklı Elektrolt Kalınlıklarına Göre Ohmk Kayıplar Elektrolt yüzey alanı ve akım yoğunluğunun artması ohmk kayıpları arttıran dğer temel etmenlerdr. Bu parametrelere Ohmk Kayıplar (V) Şekl 5. Elektrolt Alanı ve Akım Yoğunluğuna Göre Ohmk Kayıplar göre ohmk kayıpların değşm de aşağıdak gb olmaktadır (Şekl 5). 3.3 Konsantrasyon Kayıpları Anot akış kanalında, konsantrasyonundak (mol/m 3 ) hdrojen, taşınım yoluyla rot yüzeyne taşınmaktadır (Şekl 6). Elektrot yüzeyndek hdrojen konsantrasyonu s ve kütle transfer katsayısı h m olmak üzere taşınan hdrojen kütles: = A hm ( ) Yakıt ücres Alanı ve Akım Yoğunluğunun Fonksyonu Olarak Ohmk Kayıplar m (22) s Gaz dfüzyon yüzey ve katalst yüzeynde meydana gelen dfüzyon akışı le kütle transfer bu bölgelerde mkro sevyede gerçekleşr. Katalst yüzeynde meydana gelen ro kmyasal reaksyonlar, hdrojenn konsantrasyonunun azalmasına ve konsantrasyon kayıplarının meydana gelmesne neden olur. drojen kaybı ayrıca aktvasyon kayıplarına da yol açmaktadır. Kalınlığı δ olan gaz dfüzyon tabakası le katalst yüzeyndek hdrojen konsantrasyonu ve gözenekl gaz dfüzyon tabakası çn dfüzyon katsayısı D e olmak üzere hdrojen kütles ve akım yoğunluğu: 54 Mühends ve Makna Mühends ve Makna 55

4 Aynı şeklde akım yoğunluğu lmt cnsnden yazıldığı taktrde konsantrasyon kaybı: I V = kon ln (28) n F I I 4. ÜRE VOTAJI VE GÜÜ ücre, açık devre voltajından kayıp voltajların çıkarılmasıyla, yakıt hücresnn akım yoğunluğuna bağlı olarak çıkış voltajı eğrs elde edleblr (29). olarzasyon eğrs olarak da blnen bu eğr, yakıt hücresnn karakterstğn fade etmek çn kullanılır. Aşağıdak tabloda hesaplamada kullanılan yakıt hücres parametreler gösterlmektedr. V = V Nerst - V K (29) Çıkış Voltajı (V) Yakıt ücres olarzasyon Eğrs hücres performansını doğrudan etkleyen voltaj kayıplarının oluşum parametreler ve etkler göz önüne alınarak yakıt hücres çıkış voltajı ve gücü hesaplanmıştır. Yakıt hücres vermnn, hücrede meydana gelen voltaj kayıpları nedenyle düşmes netcesnde yakıt hücres voltajı eğrs, verm eğrs le aynı karakterstktedr. Yakıt hücres vermnn gelştrlmes ve yapılacak AR-GE faalyetler le ülkemzde yakıt hücresnn kullanımının yaygınlaşması sonucu temz ve yüksek verml enerj htyacı gderleblr. Günümüzde artan çevre blnc sonucunda, temz ve verml yakıt kullanımının yaygınlaştırılması, hdrojen yakıtının ve yakıt hücrelernn önemn arttırmıştır. Başta otomotv endüstrs olmak üzere, enerj htyacının fazla olduğu alanlarda yakıt hücrelernn kullanımına yönelk çalışma ve araştırmalar devam etmektedr. Şekl 6. Yakıt ücres Yüzeylernde drojen Kütle Transfer [4] m = h m A 1 A + D e δ A (23) n F m I = (24) I = n F 1 hm δ + De (25) Gaz dfüzyon ve katalst yüzeyndek hdrojen mktarı, I, δ ve D e gb parametrelere bağlı olarak hdrojen akış kanalı konsantrasyonundan daha düşüktür. Akım yoğunluğunun artmasıyla konsantrasyon kayıpları da artmaktadır. Akım yoğunluğu lmt (I ), akım yoğunluğunun çok büyük ve hdrojen konsantrasyonunun sıfıra düşmesyle meydana gelr. Katalst yüzeyndek hdrojen konsantrasyonun sıfır olması durumunda akım yoğunluğu lmt: I = n F (26) 1 δ + hm De Bu durumda konsantrasyon kaybı (V kon ): = ln (27) Vkon n F Tablo 1. esaplamalarda Kullanılan arametreler Sembol arametre Değer Brm R İdeal Gaz Sabt J/mol.K F Faraday Sabt T Çalışma Sıcaklığı 8 Suyun Doyma Kısm Basıncı 2.3 atm 2 drojen Kısm Basıncı atm O2 Oksjen Kısm Basıncı atm n h ücre Sayısı 9 ücre Yüzey Alanı 1 cm 2 Elektrolt İç Drenc.19 Ohm/cm 2 α Transfer Katsayısı.5 I Akım Yoğunluk Değşm A/cm 2 I Akım Yoğunluk mt 1.4 A/cm 2 σ Elektrolt İletkenlğ.1 Ω -1.cm -1 Elektrolt Kalınlığı.5 cm Voltaj karakterstğ non-lnner br yapıya sahp olan yakıt hücres, yukarıda da değnldğ gb hücre sıcaklığı, membran kalınlığı, hdrojen ve oksjenn kısm basınçları gb parametrelere bağlıdır. Voltaj kayıplarının dkkate alınmasıyla yakıt hücres çıkış voltajı Şekl 7'dek gbdr. Yakıt hücres çıkış voltajı, akımın artmasıyla azalmaktadır. Genellkle 7-8 sıcaklık aralığında çalışan EM yakıt hücreler, hdrojen ve hava basıncının 3-5 atm cvarında yapılmasıyla y performans gösterr. Güç (W) Şekl 7. Yakıt ücres Çıkış Voltajı (olarzasyon Eğrs) Şekl 8. Yakıt ücres Çıkış Gücü Yakıt hücresnn çıkış voltajına göre çıkış gücü, kullanılan hücre sayısınca hesaplanablr. ücrelern ser olarak bağlanmasıyla çıkış gücü arttırılablr. Burada n h hücre sayısı; hücre yüzey alanı olmak üzere akım yoğunluğuna göre yakıt hücres gücü () hesaplanarak grafğ Şekl 8'dek gb çzdrlr. = V n A I (3) h h Yakıt ücres olarzasyon Eğrs 5. SONUÇ Yakıt hücresnn gerlm değşmn tahmn etmek ve yakıt hücres sstemlernn performansını gelştrmek çn değşme neden olan faktörlern belrlenmes gerekmektedr. Yakıt W elk G S T Q V r n F SEMBOER : Maksmum rk ş, kj : Serbest enerj değşm, kj : Entalp, kj : Entrop kj/k : Yakıt hücres sıacaklığı, K : Sstem potansyel, coulomb : Elektrksel potansyel farkı, V : Taşınan ronların mol sayısı : Faraday sabt V m : Molar hacm, m 3 mol -1 : Standart basınç Nm -2 G V Nerst V K V akt : Gbbs serbest enerjs, kj : Nerst voltajı, V : Toplam voltaj kaybı, V : Aktvasyon kaybı, V V ohm : Ohmk kaybı, V V kon : Konsantrasyon kaybı, V I : Akım yoğunluğu, Acm -2 I : Akım yoğunluğu değşm, Acm -2 α : Transfer katsayısı : Akım, A R : Evrensel gaz sabt, jk -1 mol -1 : Ohmk drenç, Ωcm 2 56 Mühends ve Makna Mühends ve Makna 57

5 R elk : Elektronk drenç, Ωcm 2 R on : İyonk drenç, Ωcm 2 σ : Elektrolt letkenlğ, Ω -1 cm -1 elkt s h m m : Elektrolt kalınlığı, cm : Anot akış kanalındak hdrojen konsantrasyonu, molm -3 : Elektrod yüzeyndek hdrojen konsantrasyonu, molm -3 : Kütle transfer katsayısı : drojen kütles, kg A elek : Elektrod yüzey alanı, cm 2 D e δ : Dfüzyon katsayısı : Gaz dfüzyon tabakası le katalst yüzey arasındak hdrojen konsantrasyonu, molm -3 : Gaz dfüzyon tabakası kalınlığı, cm I : mt akım yoğunluğu, Acm -2 : Yakıt hücres yüzey alanı, cm 2 n h Kısaltmalar : Yakıt hücres sayısı : Yakıt hücres gücü, W EM : roton Exchange Membrane EA : Elektrkl Araç EA : brt Elektrkl Araç MEA : Membrane Electrode Assembly KAYNAKÇA 1. Kuralay, N. S Motorlu Taşıtlarda brt Tahrk, ISBN: , MMO/598, TMMOB MMO Yayını, İzmr. 2. odknson, R., Fenton J. 21. ghtweght Electrc/ ybrd Vehcle Desgn, ISBN: , Butterwoth-enemann ress, UK. 3. armne, J., Dcks, A. 23. Fuel ell Systems Explaned, ISBN: X, Wley ress, UK. 4. Spegel,. 28. EM Fuel ell Modelng and Smulaton Usng Matlab, ISBN: , USA. 5. armne, J., owry, J. 23. Electrc Vehcle Technology Explaned, ISBN: , John Wley & Sons ress, UK. 6. Spegel,. 28. Mathematcal Modelng of olymer Exchange Membrane Fuel ells, Doktora Tez, Unversty of South Florda, Florda, USA. 7. M,., Masrur, M. A., Gao, D. W ybrd Electrc Vehcles rncples and Applcatons wth ractcal erspectves, ISBN: , Wley ublcaton, USA 8. Ehsan, M., Gao Y., Emad A. 21. Modern Electrc, ybrd Electrc and Fuel ell Vehcles Fundamentals, Theory and Desgn, ISBN: , R ress, USA 9. Ural, Z., Gümüş, B., Gençoğlu, M. T. 27. Br Yakıt l Sstemnn Matlab le Modellenmes, IV. Yenleneblr Enerj Kaynakları Sempozyumu, 1-2 Kasım 27, Gazantep. 1. Khan, F., Nawaz, A., Muhammed, M. A., Khadm, M. A Revew and Analyss of Matlab Smulnk Model of EM Fuel ell Stack, Internatonal Journal of Engneerng & omputer Scence, vol. 13, no. 3, p Ural, Z., Gencoglu, M. T. 21. Mathematcal Models of EM Fuel ells, 5. Internatonal Egen Energy Symposum and Exhbton, 27-3 azran 21, Denzl. 12. Seyezha, R., Mathur, B Mathematcal Modelng of roton Exchange Membrane Fuel ell, Internaonal Journal of omputer Applcatons, vol. 2, no Fuhs, A. E. 29. ybrd Vehcles and the Future of ersonal Transportaton, ISBN: , R ress, USA. 14. Bocarsly, A., Mngos, D. M Fuel ells and ydrogen Storage, ISBN: , Sprnger, USA. 15. Şenol, R., Üçgül, İ., Acar, M. 26. Yakıt l Teknolojlerndek Gelşmeler ve Taşıtlara Uygulanablrlğnn İncelenmes, Mühends ve Makne, clt: 47, sayı: 563, s Becerkl, F Yüksek Basınçlı EM (roton Exchange Membran) Elektrolzör Gelştrlmes ve Çalışma arametrelernn erformansa Etks, Yüksek sans Tez, Nğde Ünverstes, Nğde. 58 Mühends ve Makna

DETERMINATION OF AUTOTHERMAL REFORMER VOLUME BASED ON KINETIC MODELING FOR FUEL CELL SYSTEM

DETERMINATION OF AUTOTHERMAL REFORMER VOLUME BASED ON KINETIC MODELING FOR FUEL CELL SYSTEM YAKIT İLİ SİSTEMİ İÇİN KİNETİK MODELLEMEYE DAYALI OTOTERMAL REAKTÖR HACMİNİN BELİRLENMESİ Cüneyt EZGİ* ve M.Turhan ÇOBAN** *Ege Ünverstes Mühendslk Fakültes Makna Mühendslğ Bölümü, 35040 İzmr e-posta:

Detaylı

ENERJİ. Isı Enerjisi. Genel Enerji Denklemi. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyon Kocatepe Üniversitesi 2007

ENERJİ. Isı Enerjisi. Genel Enerji Denklemi. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyon Kocatepe Üniversitesi 2007 Yrd. Doç. Dr. Atlla EVİN Afyon Kocatepe Ünverstes 007 ENERJİ Maddenn fzksel ve kmyasal hal değşm m le brlkte dama enerj değşm m de söz s z konusudur. Enerj değşmler mler lke olarak Termodnamğn Brnc Yasasına

Detaylı

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ 1 Nasır Çoruh, Tarık Erfdan, 3 Satılmış Ürgün, 4 Semra Öztürk 1,,4 Kocael Ünverstes Elektrk Mühendslğ Bölümü 3 Kocael Ünverstes Svl Havacılık Yüksekokulu ncoruh@kocael.edu.tr,

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ Emel KOCADAYI EGE ÜNİVERSİTESİ MÜH. FAK., KİMYA MÜH. BÖLÜMÜ, 35100-BORNOVA-İZMİR ÖZET Bu projede, Afyon Alkalot Fabrkasından

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ 380 kv LUK 14 BARALI GÜÇ SİSTEMİNDE EKONOMİK YÜKLENME ANALİZİ

TÜRKİYE DEKİ 380 kv LUK 14 BARALI GÜÇ SİSTEMİNDE EKONOMİK YÜKLENME ANALİZİ TÜRİYE DEİ 38 kv LU 4 BARALI GÜÇ SİSTEMİDE EOOMİ YÜLEME AALİZİ Mehmet URBA Ümmühan BAŞARA 2,2 Elektrk-Elektronk Mühendslğ Bölümü Mühendslk-Mmarlık Fakültes Anadolu Ünverstes İk Eylül ampüsü, 2647, ESİŞEHİR

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Ünsal M.; Varol, A.: Soğutma Kulelernn Boyutlandırılması İçn Br Kuramsal 8 Mayıs 990, S: 8-85, Adana 4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Asaf Varol Fırat Ünverstes, Teknk Eğtm Fakültes,

Detaylı

6. KOROZYON HIZININ ÖLÇÜLMESİ

6. KOROZYON HIZININ ÖLÇÜLMESİ 6. KOOZYON HIZININ ÖLÇÜLMESİ Metallern ozyona eğlm elektromotor kuvvet sersndek yerlerne göre belldr. Negatf elektrot otansyelne sah elementler reaktftrler. Yan hdrojen yonu le eşleştrldklernde kolay yonze

Detaylı

( ) 3.1 Özet ve Motivasyon. v = G v v Operasyonel Amplifikatör (Op-Amp) Deneyin Amacı. deney 3

( ) 3.1 Özet ve Motivasyon. v = G v v Operasyonel Amplifikatör (Op-Amp) Deneyin Amacı. deney 3 Yıldız Teknk Ünverstes Elektrk Mühendslğ Bölümü Deneyn Amacı İşlemsel kuvvetlendrcnn çalışma prensbnn anlaşılması le çeştl OP AMP devrelernn uygulanması ve ncelenmes. Özet ve Motvasyon.. Operasyonel Amplfkatör

Detaylı

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının 1 DİĞER ÖZEL İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL DİYAGRAMLARI X, R, p, np, c, u ve dğer kontrol dyagramları statstksel kalte kontrol dyagramlarının temel teknkler olup en çok kullanılanlarıdır. Bu teknkler ell

Detaylı

Deney No: 2. Sıvı Seviye Kontrol Deneyi. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Dijital Kontrol Laboratuvar Deney Föyü Deneyin Amacı

Deney No: 2. Sıvı Seviye Kontrol Deneyi. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Dijital Kontrol Laboratuvar Deney Föyü Deneyin Amacı SRY ÜNİVERSİESİ Djtal ontrol Laboratuvar Deney Föyü Deney No: 2 Sıvı Sevye ontrol Deney 2.. Deneyn macı Bu deneyn amacı, doğrusal olmayan sıvı sevye sstemnn belrlenen br çalışma noktası cvarında doğrusallaştırılmış

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (2001)

ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (2001) ANADOLU ÜNvERSTES BlM VE TEKNOLOJ DERGS ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (1) TEKNK NOTrrECHNICAL NOTE ELEKTRK ARK FıRıNıNDA TERMODNAMGN KNC YASASıNıN

Detaylı

MM548 Yakıt Pilleri (Faraday Yasaları)

MM548 Yakıt Pilleri (Faraday Yasaları) Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Makine Mühendisliği Anabilim Dalı MM548 Yakıt Pilleri (Faraday Yasaları) Dr. Muhittin Bilgili 2.3 Birimler, Sabitler ve Temel Kanunlar Elektriksel Yük, q [C],

Detaylı

ÖRNEK SET 5 - MBM 211 Malzeme Termodinamiği I

ÖRNEK SET 5 - MBM 211 Malzeme Termodinamiği I ÖRNE SE 5 - MBM Malzeme ermdnamğ I 5 ºC de ve sabt basınç altında, metan gazının su buharı le reaksynunun standart Gbbs serbest enerjs değşmn hesaplayın. Çözüm C O( ( ( G S S S g 98 98 98 98 98 98 98 Madde

Detaylı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı metallerin yeniden kazanımı 2016-2017 güz yy. Prof. Dr. Gökhan Orhan MF212 katot - + Cu + H 2+ SO 2-4 OH- Anot Reaksiyonu Cu - 2e - Cu 2+ E 0 = + 0,334 Anot Reaksiyonu 2H 2 O O 2 + 4H + + 4e - E 0 = 1,229-0,0591pH

Detaylı

Betül BektaĢ Ekici Accepted: October 2011. ISSN : 1308-7231 bbektas@firat.edu.tr 2010 www.newwsa.com Elazig-Turkey

Betül BektaĢ Ekici Accepted: October 2011. ISSN : 1308-7231 bbektas@firat.edu.tr 2010 www.newwsa.com Elazig-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Scences Academy 211, Volume: 6, Number: 4, Artcle Number: 1A24 ENGINEERING SCIENCES Receed: July 211 Betül BektaĢ Ekc Accepted: October 211 U. Teoman Aksoy Seres :

Detaylı

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI TDK Temel Devre Kavramları ve Kanunları /0 TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI GĐRĐŞ: Devre analz gerçek hayatta var olan fzksel elemanların matematksel olarak modellenerek gerçekte olması gereken sonuçların

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 8

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 8 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 8 FARKLI YÜZEY ÖZELLİKLERİNE SAHİP PLAKALARIN ISIL IŞINIM YAYMA ORANLARININ HESAPLANMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI A. DNYİN AMACI : Bast ser ve bast paralel drenç devrelern analz edp kavramak. Voltaj ve akım bölücü kurallarını kavramak. Krchoff kanunlarını deneysel olarak uygulamak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1.

Detaylı

Calculating the Index of Refraction of Air

Calculating the Index of Refraction of Air Ankara Unversty Faculty o Engneerng Optcs Lab IV Sprng 2009 Calculatng the Index o Reracton o Ar Lab Group: 1 Teoman Soygül Snan Tarakçı Seval Cbcel Muhammed Karakaya March 3, 2009 Havanın Kırılma Đndsnn

Detaylı

T. C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DENEYLER 1 ÇOKLU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ DENEYİ

T. C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DENEYLER 1 ÇOKLU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ DENEYİ T. C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DENEYLER ÇOKLU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ DENEYİ ÖĞRENCİ NO: ADI SOYADI: DENEY SORUMLUSU: YRD. DOÇ. DR. BİROL ŞAHİN

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:305-63X Yapı Teknolojler Elektronk Dergs 008 () - TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Başlığın Boru Hattı Etrafındak Akıma Etks Ahmet Alper ÖNER Aksaray Ünverstes, Mühendslk

Detaylı

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Türkye İnşaat Mühendslğ, XVII. Teknk Kongre, İstanbul, 2004 İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Nur MERZİ 1, Metn NOHUTCU, Evren YILDIZ 1 Orta Doğu Teknk Ünverstes, İnşaat Mühendslğ Bölümü, 06531 Ankara

Detaylı

1. GAZLARIN DAVRANI I

1. GAZLARIN DAVRANI I . GZLRIN DRNI I İdeal Gazlar ç: lm 0 RT İdeal gazlar ç: RT Hacm() basıçla() değşk sıcaklıklarda değşm ekl.. de gösterlmştr. T >T 8 T T T 3 asıç T 4 T T 5 T 7 T 8 Molar Hacm ekl.. Gerçek br gazı değşk sıcaklıklardak

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR wwwteknolojkarastrmalarcom ISSN:1304-4141 Makne eknolojler Elektronk Dergs 00 (4 1-14 EKNOLOJİK ARAŞIRMALAR Makale Klask Eş Eksenl (Merkezl İç İçe Borulu Isı Değştrcsnde Isı ransfer ve Basınç Kaybının

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:134-4141 Makne Teknolojler Elektronk Dergs 28 (1) 61-68 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Tabakalı Br Dskn Termal Gerlme Analz Hasan ÇALLIOĞLU 1, Şükrü KARAKAYA 2 1

Detaylı

İçerik. Giriş. Yakıt pili bileşenlerinin üretimi. Yakıt pili modülü tasarımı ve özellikleri. Nerelerde kullanılabilir?

İçerik. Giriş. Yakıt pili bileşenlerinin üretimi. Yakıt pili modülü tasarımı ve özellikleri. Nerelerde kullanılabilir? Prof. Dr. İnci EROĞLU ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Savunma Sanayiinde Borun Kullanımı Çalıştayı (SSM) 14 Haziran 2011 1 İçerik Giriş Yakıt pili bileşenlerinin üretimi Yakıt pili

Detaylı

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu Soğutucu Akışkan arışımlarının ullanıldığı Soğutma Sstemlernn ermoekonomk Optmzasyonu * 1 Hüseyn aya, 2 ehmet Özkaymak ve 3 rol Arcaklıoğlu 1 Bartın Ünverstes akne ühendslğ Bölümü, Bartın, ürkye 2 arabük

Detaylı

Elektrot Potansiyeli. (k) (k) (k) Tepkime vermez

Elektrot Potansiyeli. (k) (k) (k) Tepkime vermez Elektrot Potansiyeli Uzun metal parçası, M, elektrokimyasal çalışmalarda kullanıldığında elektrot adını alır. M n+ metal iyonları içeren bir çözeltiye daldırılan bir elektrot bir yarı-hücre oluşturur.

Detaylı

ITAP Fizik Olimpiyat Okulu

ITAP Fizik Olimpiyat Okulu Eylül Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsslav Dmtrov) Konu: Elektrk Devrelernde İndüktans Soru. Şekldek gösterlen devrede lk anda K ve K anahtarları açıktır. K anahtarı kapatılıyor ve kondansatörün gerlm U ε/

Detaylı

KAPASİTANS VE ENDÜKTANS EBE-215, Ö.F.BAY 1

KAPASİTANS VE ENDÜKTANS EBE-215, Ö.F.BAY 1 KAPASİTANS VE ENDÜKTANS EBE-5, Ö.F.BAY KAPASİTANS VE ENDÜKTANS Bu bölümde enerj depolayan pasf elemanlardan Kapasörler e Endükörler anıılmakadır ÖĞRENME HEDEFLERİ KAPASİTÖRLER Elekrk alanında enerj depolarlar

Detaylı

TE 06 TOZ DETERJAN ÜRETİM TESİSİNDEKİ PÜSKÜRTMELİ KURUTMA ÜNİTESİNDE EKSERJİ ANALİZİ

TE 06 TOZ DETERJAN ÜRETİM TESİSİNDEKİ PÜSKÜRTMELİ KURUTMA ÜNİTESİNDE EKSERJİ ANALİZİ Yednc lusal Kmya Mühendslğ Kngres, 5-8 ylül 26, Anadlu Ünverstes, skşehr 6 OZ DRJAN ÜRİM SİSİNDKİ PÜSKÜRMLİ KRMA ÜNİSİND KSRJİ ANALİZİ GÜLSÜN BKAŞ*, FİRZ BALKAN ge Ünverstes Kmya Mühendslğ Bölümü, 351,

Detaylı

E = U + KE + KP = (kj) U = iç enerji, KE = kinetik enerji, KP = potansiyel enerji, m = kütle, V = hız, g = yerçekimi ivmesi, z = yükseklik

E = U + KE + KP = (kj) U = iç enerji, KE = kinetik enerji, KP = potansiyel enerji, m = kütle, V = hız, g = yerçekimi ivmesi, z = yükseklik Enerji (Energy) Enerji, iş yapabilme kabiliyetidir. Bir sistemin enerjisi, o sistemin yapabileceği azami iştir. İş, bir cisme, bir kuvvetin tesiri ile yol aldırma, yerini değiştirme şeklinde tarif edilir.

Detaylı

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması Fırat Ünv. Fen ve Müh. Bl. ergs Scence and Eng. J of Fırat Unv. 19 (2, 133-138, 2007 19 (2, 133-138, 2007 Toplam Eşdeğer eprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 eprem Yönetmelğ İle 2006 eprem Yönetmelğnn

Detaylı

YAKIT HÜCRESİ 4. KUŞAK ELEKTRİK ÜRETİM TEKNOLOJİSİ

YAKIT HÜCRESİ 4. KUŞAK ELEKTRİK ÜRETİM TEKNOLOJİSİ YAKIT HÜCRESİ 4. KUŞAK ELEKTRİK ÜRETİM TEKNOLOJİSİ Engin ÖZDEMİR*. Ercüment KARAKAŞ*, TartfV Sıtkı UYAR** Özet Bu çalışmada, kullanılan elektrot tipine göre çeşitli isimler alan yakıt hücre çeşitleri açıklanmakta,

Detaylı

Sera İklimlendirme Kontrolü İçin Etkin Bir Gömülü Sistem Tasarımı

Sera İklimlendirme Kontrolü İçin Etkin Bir Gömülü Sistem Tasarımı Sera İklmlendrme Kontrolü İçn Etkn Br Gömülü Sstem Tasarımı Nurullah Öztürk, Selçuk Ökdem, Serkan Öztürk Ercyes Ünverstes, Blgsayar Mühendslğ Bölümü, Kayser ozturk.nurullah@yahoo.com.tr,okdem@ercyes.edu.tr,

Detaylı

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir.

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir. ELEKTROKİMYA A. AKTİFLİK B. PİLLER C. ELEKTROLİZ A. AKTİFLİK Metallerin elektron verme, ametallerin elektron alma yatkınlıklarına aktiflik denir. Yani bir metal ne kadar kolay elektron veriyorsa bir ametal

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ BÖLÜM 6 ALTERNATİF AKIM DEVRE ÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ 6. ÇEVRE AKIMLAR ÖNTEMİ 6. SÜPERPOZİSON TEOREMİ 6. DÜĞÜM GERİLİMLER ÖNTEMİ 6.4 THEVENİN TEOREMİ 6.5 NORTON TEOREMİ Tpak GİRİŞ Alternatf akımın

Detaylı

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü ECAS Uluslararası Yapı ve Deprem Mühendslğ Sempozyumu, Ekm, Orta Doğu Teknk Ünverstes, Ankara, Türkye Üç Boyutlu Yapı-Zemn Etkleşm Problemlernn Kuadratk Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak

Detaylı

NOT: Toplam 5 soru çözünüz, sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR VE ÇÖZÜMLER

NOT: Toplam 5 soru çözünüz, sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR VE ÇÖZÜMLER Adı- Soyadı: Fakülte No : Gıda Mühendisliği Bölümü, 2015/2016 Öğretim Yılı, Güz Yarıyılı 00391-Termodinamik Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru ve Çözümleri 07.01.2016 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4 (20)

Detaylı

YAPILARIN ENERJİ ESASLI TASARIMI İÇİN BİR HESAP YÖNTEMİ

YAPILARIN ENERJİ ESASLI TASARIMI İÇİN BİR HESAP YÖNTEMİ YAPILARI EERJİ ESASLI TASARIMI İÇİ BİR HESAP YÖTEMİ Araş. Gör. Onur MERTER Araş. Gör. Özgür BOZDAĞ Prof. Dr. Mustafa DÜZGÜ Dokuz Eylül Ünverstes Dokuz Eylül Ünverstes Dokuz Eylül Ünverstes Fen Blmler Ensttüsü

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

İki Serbestlik Dereceli KardanUygulamasının Kararlılaştırılması

İki Serbestlik Dereceli KardanUygulamasının Kararlılaştırılması İk Serbestlk Derecel KardanUygulamasının Kararlılaştırılması M.Şahn * M. T. Daş S.Çakıroğlu Z. Esen Roketsan A.Ş THK Unversty Roketsan A.Ş Roketsan A.Ş Ankara Ankara Ankara Ankara Özet Bu çalışmada, servo

Detaylı

GWP Oranı Düşük Soğutucu Akışkan Karışımlarının Buhar Sıkıştırmalı Soğutma Çevriminde İncelenmesi

GWP Oranı Düşük Soğutucu Akışkan Karışımlarının Buhar Sıkıştırmalı Soğutma Çevriminde İncelenmesi TTMD Kasım Aralık 2014 25 GWP Oranı Düşük Soğutucu Akışkan Karışımlarının Buhar Sıkıştırmalı Soğutma Çevrmnde İncelenmes The nvestgaton of refrgerant mxtures wth lower GWP rate n vapour compresson refrgeraton

Detaylı

MAK 744 KÜTLE TRANSFERİ

MAK 744 KÜTLE TRANSFERİ ZKÜ Fen Blmler Ensttüsü Makne Mühendslğ Anablm alı MAK 744 KÜTLE TRANSFERİ TERMOİNAMİK ve TRANSPORT BÜYÜKLÜKLERİNİN HESAPLANMASI İÇİN FORMÜLLER VE TABLOLAR Mustafa EYRİBOYUN ZONGULAK - 007 1. TERMOİNAMİK

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİLİ BİR SULAMA SİSTEMİNDE BOOST KONVERTERDEN BESLENEN ARM SÜRÜCÜ SİSTEMİNİN ANALİZİ

GÜNEŞ ENERJİLİ BİR SULAMA SİSTEMİNDE BOOST KONVERTERDEN BESLENEN ARM SÜRÜCÜ SİSTEMİNİN ANALİZİ GÜNEŞ ENERJİLİ BİR SULAMA SİSTEMİNDE BOOST KONERTERDEN BESLENEN ARM SÜRÜÜ SİSTEMİNİN ANALİZİ Mahr Dursun, Al Saygın Gaz Ünverstes Teknk Eğtm Fakültes Elektrk Eğtm Bölümü Teknkokullar, Ankara mdursun@gaz.edu.tr,

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI -II DENEY FÖYÜ DENEY ADI KÜTLE TRANSFERİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI

Detaylı

Önerilen süre dakika (22 puan) dakika (16 puan) dakika (38 puan) 4. 9 dakika (24 puan) Toplam (100 puan) Ġsim

Önerilen süre dakika (22 puan) dakika (16 puan) dakika (38 puan) 4. 9 dakika (24 puan) Toplam (100 puan) Ġsim Brnc Tek Saatlk Sınav 5.111 Ġsmnz aģağıya yazınız. Sınav sorularını sınav başladı komutunu duyuncaya kadar açmayınız. Sınavda notlarınız ve ktaplarınız kapalı olacaktır. 1. Problemlern her br Ģıkkını baģtan

Detaylı

Using Fracture Toughness (K IC ) of Determined by ASTM E-399 Standards on the Master Curve Concept

Using Fracture Toughness (K IC ) of Determined by ASTM E-399 Standards on the Master Curve Concept Makne Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 6, No: 3, 29 (65-78) Electronc Journal of Machne Technologes Vol: 6, No: 3, 29 (65-78) TENOLOJİ ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn:34-44 Özet Makale

Detaylı

Adi Diferansiyel Denklemler NÜMERİK ANALİZ. Adi Diferansiyel Denklemler. Adi Diferansiyel Denklemler

Adi Diferansiyel Denklemler NÜMERİK ANALİZ. Adi Diferansiyel Denklemler. Adi Diferansiyel Denklemler 6.4.7 NÜMERİK ANALİZ Yrd. Doç. Dr. Hatce ÇITAKOĞLU 6 Müendslk sstemlernn analznde ve ugulamalı dsplnlerde türev çeren dferansel denklemlern analtk çözümü büük öneme saptr. Sınır değer ve/vea başlangıç

Detaylı

Rasgele Değişken Üretme Teknikleri

Rasgele Değişken Üretme Teknikleri Rasgele Değşken Üretme Teknkler Amaç Smülasyon modelnn grdlern oluşturacak örneklern üretlmes Yaygın olarak kullanılan ayrık veya sürekl dağılımların örneklenmes sürecn anlamak Yaygın olarak kullanılan

Detaylı

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği *

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği * İMO Teknk Derg, 28 4393-447, Yazı 29 Şddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetk Algortma le Belrlenmes: GAP Örneğ * Hall KARAHAN* M. Tamer AYVAZ** Gürhan GÜRARSLAN*** ÖZ Bu çalışmada, Genetk Algortma (GA)

Detaylı

JFM316 Elektrik Yöntemler ( Doğru Akım Özdirenç Yöntemi)

JFM316 Elektrik Yöntemler ( Doğru Akım Özdirenç Yöntemi) JFM316 Elektrk Yöntemler ( Doğru Akım Özdrenç Yöntem) yeryüzünde oluşturacağı gerlm değerler hesaplanablr. Daha sonra aşağıdak formül kullanılarak görünür özdrenç hesaplanır. a K I K 2 1 1 1 1 AM BM AN

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

ADJUSTED DURBIN RANK TEST FOR SENSITIVITY ANALYSIS IN BALANCED INCOMPLETE BLOCK DESIGN

ADJUSTED DURBIN RANK TEST FOR SENSITIVITY ANALYSIS IN BALANCED INCOMPLETE BLOCK DESIGN SAÜ Fen Edebyat Dergs (2010-I) F.GÖKPINAR v.d. DENGELİ TAMAMLANMAMIŞ BLOK TASARIMINDA, DUYUSAL ANALİZ İÇİN DÜZELTİLMİŞ DURBİN SIRA SAYILARI TESTİ Fkr GÖKPINAR*, Hülya BAYRAK, Dlşad YILDIZ ve Esra YİĞİT

Detaylı

Bir Yerleşkede Enerji Yönetimi ve Enerji Tasarruf Potansiyelinin İncelenmesi

Bir Yerleşkede Enerji Yönetimi ve Enerji Tasarruf Potansiyelinin İncelenmesi 15 TTMD Mayıs Hazran 2013 Makale Artcle Br Yerleşkede Enerj Yönetm ve Enerj Tasarruf Potansyelnn İncelenmes Energy Management and Energy Savngs Potental Study n a Campus Zya SÖĞÜT / İnanç Caht GÜREMEN

Detaylı

Communication Theory

Communication Theory Communcaton Theory ENFORMASYON TEORİSİ KODLAMA Doç. Dr. Hakan Doğan ENFORMASYON DEYİMİ NEDEN KULLANILMIŞ? Kaynaklarn, kanalların,alıcıların blg karakterstklern ncelemek. Blgnn letmn optmze etmek çn İletmn

Detaylı

T.C Ondokuz Mayıs Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği KMB 405 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı III

T.C Ondokuz Mayıs Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği KMB 405 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı III 1 T.C Ondokuz Mayıs Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği KMB 405 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı III Deney 1: Yenilenebilir Enerji Sistemleri Yrd.Doç.Dr. Berker FIÇICILAR Ekim 2015 2 Deneyin

Detaylı

2.7 Bezier eğrileri, B-spline eğrileri

2.7 Bezier eğrileri, B-spline eğrileri .7 Bezer eğrler, B-splne eğrler Bezer eğrler ve B-splne eğrler blgsaar grafklernde ve Blgsaar Destekl Tasarım (CAD) ugulamalarında çok kullanılmaktadır.. B-splne eğrler sadece br grup ver noktası çn tanımlanan

Detaylı

PROTON DEĞİŞİM ZARLI BİR YAKIT HÜCRESİNİN PERFORMANSI ÜZERİNE FARKLI PARAMETRELERİN ETKİSİ

PROTON DEĞİŞİM ZARLI BİR YAKIT HÜCRESİNİN PERFORMANSI ÜZERİNE FARKLI PARAMETRELERİN ETKİSİ PROTON DEĞİŞİM ZARLI BİR YAKIT HÜCRESİNİN PERFORMANSI ÜZERİNE FARKLI PARAMETRELERİN ETKİSİ A.BAYRAKÇEKEN*, L. TÜRKER**, İ. EROĞLU* * Kimya Mühendisliği Bölümü, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara, 06531,Türkiye

Detaylı

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI Fırat Ünverstes-Elazığ MİTRAL KAPAK İŞARETİ ÜZERİNDEKİ ANATOMİK VE ELEKTRONİK GÜRÜLTÜLERİN ABC ALGORİTMASI İLE TASARLANAN IIR SÜZGEÇLERLE SÜZÜLMESİ N. Karaboğa 1, E. Uzunhsarcıklı, F.Latfoğlu 3, T. Koza

Detaylı

ESM-1510 DIN Ray Montajlý Sýcaklýk Kontrol Cihazý. ESM-1510 DIN Ray Montajlý Dijital, ON / OFF Sýcaklýk Kontrol Cihazý

ESM-1510 DIN Ray Montajlý Sýcaklýk Kontrol Cihazý. ESM-1510 DIN Ray Montajlý Dijital, ON / OFF Sýcaklýk Kontrol Cihazý ESM-1510 DIN Ray Montajlý Sýcaklýk Kontrol Chazý ESM-1510 DIN Ray Montajlý Djtal, ON / OFF Sýcaklýk Kontrol Chazý - 3 Djt Göstergel - TC Grþ veya, J tp Termokupl Grþ veya, K tp Termokupl Grþ veya, 2 Tell

Detaylı

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2007/2, Sayı: 6 Journal of Suleyman Demrel Unversty Insttue of Socal Scences Year: 2007/2, Number: 6 KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch FRENLER GENEL 40-4. M. Güven KUTAY. 40-4-frenler-genel.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch FRENLER GENEL 40-4. M. Güven KUTAY. 40-4-frenler-genel.doc 009 Kasım FRENLER GENEL 40-4. Güven KUTAY 40-4-frenler-genel.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 4 enler... 4.3 4. en çeştler... 4.3 4.3 ende moment hesabı... 4.4 4.3.1 Kaba hesaplama... 4.4 4.3. Detaylı hesaplama...

Detaylı

VEKTÖRLER VE VEKTÖREL IŞLEMLER

VEKTÖRLER VE VEKTÖREL IŞLEMLER VEKTÖRLER VE VEKTÖREL IŞLEMLER 1 2.1 Tanımlar Skaler büyüklük: Sadece şddet bulunan büyüklükler (örn: uzunluk, zaman, kütle, hacm, enerj, yoğunluk) Br harf le sembolze edleblr. (örn: kütle: m) Şddet :

Detaylı

Bölüm 3 Motor Çalışma Koşullarının Emisyonlara Etkisi

Bölüm 3 Motor Çalışma Koşullarının Emisyonlara Etkisi Egzoz Gazları Emisyonu Prof.Dr. Cem Soruşbay Bölüm 3 Motor Çalışma Koşullarının Emisyonlara Etkisi İstanbul Teknik Üniversitesi Otomotiv Laboratuvarı İşletme Koşullarının Etkisi 1 Hava Fazlalık Katsayısı

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI Mehmet ARDIÇLIOĞLU *, Galp Seçkn ** ve Özgür Öztürk * * Ercyes Ünverstes, Mühendslk Fakültes, İnşaat Mühendslğ Bölümü Kayser

Detaylı

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Giriş Bilimsel amaçla veya teknolojide gerekli alanlarda kullanılmak üzere, kapalı bir hacim içindeki gaz moleküllerinin

Detaylı

Akış kanalı genişliğinin pem tipi yakıt hücresi performansına etkisinin incelenmesi

Akış kanalı genişliğinin pem tipi yakıt hücresi performansına etkisinin incelenmesi SAÜ. Fen Bil. Der. 17. Cilt, 2. Sayı, s. 195-200, 2013 SAU J. Sci. Vol 17, No 2, p. 195-200, 2013 Akış kanalı genişliğinin pem tipi yakıt hücresi performansına etkisinin incelenmesi Elif Eker 1*, İmdat

Detaylı

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ 1 Bir otomobil lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır Hava sıcaklığı 25 C iken etkin basınç 210 kpa dır Eğer lastiğin hacmi 0025

Detaylı

Epilepside EEG Tabanlı Entropi Değişimleri

Epilepside EEG Tabanlı Entropi Değişimleri TURKMIA 9 Proceedngs 7 VI. Ulusal Tıp Blşm Kongres Bldrler ENMI Vol V No 1, 9 Eplepsde EEG Tabanlı Entrop Değşmler b c Serap 1 AYDINa,1, H.Melh SARAOĞLU, Sadık KARA a Elektrk-Elektronk Müh Böl, Ondokuz

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

Fizik 101: Ders 15 Ajanda

Fizik 101: Ders 15 Ajanda zk 101: Ders 15 Ajanda İk boyutta elastk çarpışma Örnekler (nükleer saçılma, blardo) Impulse ve ortalama kuvvet İk boyutta csmn elastk çarpışması Önces Sonrası m 1 v 1, m 1 v 1, KM KM V KM V KM m v, m

Detaylı

TRİSTÖR VE TRİYAK HARMONİKLERİNİN 3 BOYUTLU GÖSTERİMİ VE TOPLAM HARMONİK BOZUNUMA EĞRİ UYDURMA

TRİSTÖR VE TRİYAK HARMONİKLERİNİN 3 BOYUTLU GÖSTERİMİ VE TOPLAM HARMONİK BOZUNUMA EĞRİ UYDURMA PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİL İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : : : : 5- TRİSTÖR VE TRİYAK

Detaylı

Toprak hava ısı değiştirgeçleri (THID) konvansiyonel

Toprak hava ısı değiştirgeçleri (THID) konvansiyonel MAKALE BİR SERA İKLİMLENDİRMESİ İÇİN FOTOVOLTAİK DESTEKLİ TOPRAK HAVA ISI DEĞİŞTİRGECİ UYGULAMASI Ahmet Yıldız Ege Ünverstes, Fen Blmler Ensttüsü, Güneş Enerjs Anablmdalı, Bornova, İzmr yldz_ahmet84@yahoocom

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 2 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut

AKM 205 BÖLÜM 2 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut AKM 205 BÖLÜM 2 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Bir otomobile lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır. Hava sıcaklığı

Detaylı

ε ph Özgül fiziksel ekserji [kj/kg]

ε ph Özgül fiziksel ekserji [kj/kg] Isı Blm ve Teknğ Dergs, 3, 2, 77-83, 21 J of Thermal Scence and Technology 21 TIBTD Prnted n Turkey ISSN 13-3615 ÇUMRA ŞEKER FABRİKASI ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN EKSERJİ ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ Burak TÜRKÖZÜ

Detaylı

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ III. ULUSAL HAVACILIK VE UZAY KONFERANSI 16-18 Eylül 2010, ANADOLU ÜNİVERSİTESİ, Eskşehr AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ Davut ÇIKRIKCI * Yavuz YAMAN Murat SORGUÇ

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Mukavemet I Vize Sınavı (2A)

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Mukavemet I Vize Sınavı (2A) KOCELİ ÜNİVERSİTESİ Mühendslk akültes Makna Mühendslğ Bölümü Mukavemet I Vze Sınavı () dı Soyadı : 18 Kasım 013 Sınıfı : No : SORU 1: Şeklde verlen levhalar aralarında açısı 10 o la 0 o arasında olacak

Detaylı

Korozyon Hızı Ölçüm Metotları. Abdurrahman Asan

Korozyon Hızı Ölçüm Metotları. Abdurrahman Asan Korozyon Hızı Ölçüm Metotları Abdurrahman Asan 1 Giriş Son zamanlara değin, korozyon hızının ölçülmesi, başlıca ağırlık azalması yöntemine dayanıyordu. Bu yöntemle, korozyon hızının duyarlı olarak belirlenmesi

Detaylı

Deprem Tepkisinin Sayısal Metotlar ile Değerlendirilmesi (Newmark-Beta Metodu) Deprem Mühendisliğine Giriş Dersi Doç. Dr.

Deprem Tepkisinin Sayısal Metotlar ile Değerlendirilmesi (Newmark-Beta Metodu) Deprem Mühendisliğine Giriş Dersi Doç. Dr. Deprem Tepksnn Sayısal Metotlar le Değerlendrlmes (Newmark-Beta Metodu) Sunum Anahat Grş Sayısal Metotlar Motvasyon Tahrk Fonksyonunun Parçalı Lneer Interpolasyonu (Pecewse Lnear Interpolaton of Exctaton

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA MESLEK YÜKSEKOKULU

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA MESLEK YÜKSEKOKULU TERMODİNAMİK Öğr. Gör. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA MESLEK YÜKSEKOKULU ISI Maddenin kütlesine, cinsine ve sıcaklık farkına bağımlı olarak sıcaklığını birim oranda değiştirmek için gerekli olan veri miktarına

Detaylı

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği Ege Ünv. Zraat Fak. Derg., 2002, 39 (3): 88-95 ISSN 1018-8851 Pamukta Grd Taleb: Menemen Örneğ Bülent MİRAN 1 Canan ABAY 2 Chat Günden 3 Summary Demand for Inputs n Cotton Producton: The Case of Menemen

Detaylı

TOPSIS Metodu Kullanılarak Kesici Takım Malzemesi Seçimi

TOPSIS Metodu Kullanılarak Kesici Takım Malzemesi Seçimi Makne Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 9, No: 3, 2012 (35-42) Electronc Journal of Machne Technologes Vol: 9, No: 3, 2012 (35-42) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn:1304-4141 Makale

Detaylı

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI İdeal Gaz Karışımları İdeal gaz karışımları saf ideal gazlar gibi davranırlar. Saf gazlardan n 1, n 2,, n i, mol alınarak hazırlanan bir karışımın toplam basıncı p, toplam hacmi v ve sıcaklığı T olsun.

Detaylı

Ercan Kahya. Hidrolik. B.M. Sümer, İ.Ünsal, M. Bayazıt, Birsen Yayınevi, 2007, İstanbul

Ercan Kahya. Hidrolik. B.M. Sümer, İ.Ünsal, M. Bayazıt, Birsen Yayınevi, 2007, İstanbul Ercan Kaha 1 Hdrolk. B.M. Sümer, İ.Ünsal, M. Baazıt, Brsen Yaınev, 2007, İstanbul BÖLÜM 12 AÇIK KANALLARDA AKIM: ÜNİFORM OLMAYAN AKIMLAR 12.1 GİRİŞ - --- --.;! Baraj sonrak su üze öncek su üze.. Vnfom

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem

Detaylı

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi V tsttşfaktör T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Il Kamu Hastaneler Brlğ Genel Sekreterlğ Kanun Eğtm ve Araştırma Hastanes Sayı ı 23618724/?ı C.. Y** 08/10/2015 Konu : Yaklaşık Malyet

Detaylı

Türk Dilinin Biçimbilim Yapısından Yararlanarak Türkçe Metinlerin Farklı İmgelere Ayrılarak Kodlanması ve Sıkıştırılması

Türk Dilinin Biçimbilim Yapısından Yararlanarak Türkçe Metinlerin Farklı İmgelere Ayrılarak Kodlanması ve Sıkıştırılması Türk Dlnn Bçmblm Yapısından Yararlanarak Türkçe Metnlern Farklı İmgelere Ayrılarak Kodlanması ve Sıkıştırılması Banu DİRİ, M.Yahya KARSLIGİL Yıldız Teknk Ünverstes Elektrk Elektronk Fakültes - Blgsayar

Detaylı

DA/DA Yükseltici Çeviricilerde Geri Besleme ve İleri Besleme Kontrol Feedback and Feedforward Control in DC/DC Boost Converter

DA/DA Yükseltici Çeviricilerde Geri Besleme ve İleri Besleme Kontrol Feedback and Feedforward Control in DC/DC Boost Converter DA/DA Yükselt Çevrlerde Ger Besleme ve İler Besleme Kontrol Feedbak and Feedforward Control n DC/DC Boost Converter Ayşe Koalmış Blhan, Abuzer Çalışkan 2, Sener Ünal 2 Elektrk Elektronk Mühendslğ Bölümü

Detaylı

III-V YARIĐLETKENLERĐNDEN OLUŞAN HETEROYAPILARIN ELEKTRONĐK ÖZELLĐKLERĐNĐN YOĞUNLUK FONKSĐYONELĐ TEORĐSĐ ĐLE ĐNCELENMESĐ YÜKSEK LĐSANS TEZĐ

III-V YARIĐLETKENLERĐNDEN OLUŞAN HETEROYAPILARIN ELEKTRONĐK ÖZELLĐKLERĐNĐN YOĞUNLUK FONKSĐYONELĐ TEORĐSĐ ĐLE ĐNCELENMESĐ YÜKSEK LĐSANS TEZĐ III-V YARIĐLETKENLERĐNDEN OLUŞAN HETEROYAPILARIN ELEKTRONĐK ÖZELLĐKLERĐNĐN YOĞUNLUK FONKSĐYONELĐ TEORĐSĐ ĐLE ĐNCELENMESĐ YÜKSEK LĐSANS TEZĐ FĐZĐK ANABĐLĐM DALI Harun ÖZKĐŞĐ Danışman: Doç. Dr. Seyfettn

Detaylı

Alev Fotometresinin Temel lkelerinin ncelenmesi ve Standart Katma Yöntemi le Verilen Bir Örnekteki Na + ve K + Deriiminin Bulunması

Alev Fotometresinin Temel lkelerinin ncelenmesi ve Standart Katma Yöntemi le Verilen Bir Örnekteki Na + ve K + Deriiminin Bulunması M.Hlm EREN 04-98 3636 www.mhlmeren.cjb.net Enstrümantel Analz II Lab. 9.Deney Grubu DENEY RAPORU DENEY ADI Alev Fotometrs le Na + ve K + Tayn ( No lu deney) DENEY TARH 1 Kasım 003 uma AMAÇ Alev Fotometresnn

Detaylı

ATIK POLİMERİK MALZEME KATKILI BETONUN YALITIM ÖZELLİĞİNİN DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ

ATIK POLİMERİK MALZEME KATKILI BETONUN YALITIM ÖZELLİĞİNİN DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ Isı Blm ve Teknğ Dergs, 26,, 5-20, 2006 J. of Thermal Scence and Technology 2006 TIBTD Prnted n Turkey ISSN 300-365 ATIK POLİMERİK MALZEME KATKILI BETONUN YALITIM ÖZELLİĞİNİN DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ

Detaylı

İki-Kademeli Basınçlı Santrifüj Soğutucu

İki-Kademeli Basınçlı Santrifüj Soğutucu İk-Kademel Basınçlı Santrfüj Soğutucu Model RTGC Serler CR413EA Katalogdak Model fades model kodumuzu belrtmektedr. Genel Özellkler 1) Yüksek verml, yarı-hermetk tp kompresör, yüksek performans ve uzun

Detaylı