ÜNİTE 12:GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜNİTE 12:GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ"

Transkript

1 ÜNİTE 12:GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ Genetik mühendisliği gelişmeden önce insanlar yapay seçilim yoluyla istenen özelliklerin yavru canlılarda görülmesini sağlamışlardır. Örneğin seçici üretim denen bu yöntemle değişik köpek ırkları elde etmeyi başarmışlardır. Saint Bernard ırkında koku duyusu aşırı gelişmişken, Sibirya kurdu uzun yolculuklara dayanıklı hale gelmiş, alman kurt köpeği ise zekiliğiyle ön plana çıkmıştır. Şekil 13.1 Saint Bernard, Sibirya kurdu (hasky) ve alman kurt köpeği. Hayvanlarda uygulanan bu seçici yöntemin aynısı bitkilere de uygulanmıştır. İstenen özelliklerin döllerde birikmesi işlemi uzun ve zahmetli bir çabayı gerektiriyordu döllerin üremesini gelişimini izlemek ve sadece istenen özelliklere sahip olanların üremesini sağlamak zaman ve çaba gerektiren bir uğraştır. Genetik mühendislik ve biyoteknoloji ise Moleküler biyoloji ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte ortaya çıkan bilimsel bir uğraş alanıdır. Artık genler seçilebilmekte değiştirilebilmekte istenen bireylere direkt olarak aktarılmaktadır. Rekombinant DNA teknolojisi DNA nın özgün yapısının değiştirilmesi ve yeniden düzenlenmesi anlamına gelir. Bu teknikler genetik mühendisliğinin geliştirilmesin de en önemli rolü üstlenmiştir. Biyoteknoloji ise genetik mühendisliği sayesinde ortaya çıkarılan bilgilerin teknolojide kullanımılmasıdır.böylece bitki ve hayvanlardan daha çok ürün elde edilmeye başlanışmış, mikroorganizmaların sanayide ve hastalıkların tedavisinde kullanım yolu açılmıştır. DNA Teknolojisi Her bir hücrede yer alan toplam DNA miktarı o canlının genomu dur. Örneğin bir insan hücresinde 46 kromozom bulunur. Her bir kromozom ise sarmal bir DNA dan oluşmuştur. Üzerinde ise binlerce gen bulunur. Genlerin klonlanması ilk geliştirilen tekniklerden biridir. Bu amaçla önce çoğaltılacak DNA izole edilir. Geni bulunduran DNA plazmide yani bakteriyel kroımozoma takılır ve rekombinant DNA elde edilmiş olur. Bu plazmid tekrar bakteri hücresine geri aktarılır. Bu bakteriyel hücre daha sonra kültür ortamında çoğaltılmaya bırakılır. Bakteri hücresi çoğaldıkça kopyalanması istenen gende çoğalmış olur. Daha sonraki çalışma kültür ortamında istene geni taşıyan hücrelerin belirlenmesi ve diğer hücrelerden izole edilmesidir. Klonlanan genler değişik amaçlar için kullanılır. Hormonların rekombinant bakteriler tarafından sentezlenmesi buna bir örnek olarak verilebilir. Ayrıca bitkilerden elde edilen bir gen plazmidler yardımıyla başka bitkilere aktarılabilir. DNA teknolojisi genelde şu yöntemleri içerir. a) DNA nın izolasyonu ile istenen genlerin belirlenmesi. b) İstenen genlerin bir taşıyıcıya (vektöre) aktarılması. c)vektörün bir hücreye aktarılması. d)hücrelerin çoğaltılması ve istenen geni taşıyan hücrelerin diğer hücrelerden ayrılması e)istenen geni taşıyan hücrelerin çoğaltılması.

2 Şekil 13.2 Bakteriyel plazmidlerin gen klonlanmasında kullanılması. Biyoteknolojik enzimler DNA molekülleri üzerindeki çalışmalar restriksiyon enzimlerinin keşfedilmesiyle büyük bir ilerleme sağlamıştır. Bakterilerden elde edilen bu enzimlerin görevleri bakterileri virüslerden gelen aktarılmış olur. DNA nın izolasyonu saldırılara karşı koymak içindir. Bu enzimler DNA yı belli bölgelerden keserler. Bu enzimler DNA moleküllerini belli noktalardan tanıyarak özgül noktalardan kesilmesini sağlarlar. Örneğin EcoRI enzimi altı bazlık bir diziyi tanır ve şeker fosfat bağlarından kesilmesini sağlar. Yapışkan uçların arasına eklenilmesi istenen DNA parçası koyulur ve DNA ligaz enzimi ile bağlanılması sağlanır. Böylece rekombinant bir DNA parçası oluşturulmuş olur. Bu yöntemle bir bakteri plazmidi içine istenen gen Endonükleaz enzimleri ile DNA belli bölgelerden kesilerek parçalara ayrılır daha sonra klonlama için işleme tutulur.klonlanacak genin bulunduğu kromozomlar özel işlemler kullanılarak hücreden çıkarılır.dna izole edildikten sonra RNA ların temizlenmesi için RNAaz enzimi kullanılır daha sonra proteinlerden ayrıştırılır. Elektrik akımı kullanılarak DNA parçalarının hacimlerine göre ayrılmaları işlemine jel elektroforez işlemi adı verilir. Restriksiyon (Endonükleaz) enzimleri ile kesilen DNA parçaları agaroz bileşimi içinde kutuplaştırılması için elektrik akımı uygulanır ve molekül ağırlıklarına bağlı olarak moleküller hareket ederek birbirlerinden ayrılır.jel donduktan sonra oyukları oluşturan aparatlar alınır.dna parçacıkları bu oyuklara doldurulur. DNA negatif bir moleküldür ve elektrik akımı uygulandığında pozitif kutba doğru hareket eder.hafif parçalar pozitif kutba daha hızlı giderken, ağır parçalar daha yavaş gider ve belli bölgede bütün moleküller durur ve birbirlerinden ayrılarak DNA parçaları izole edilmiş olur. Şekil 13.3 Restriksiyon enzimi vedna ligaz enzimi

3 Şekil 13.4 DNA parçalarının birbirlerinden ayrılması işlemi (Jel elektroforez) Genlerin vektörler içerisine klonlanması Ayrıştırılan DNA parçalarının çoğaltılması için bir vektör yani taşıyıcının içerisine aktarılması gerekir. Bu amaçla en çok bakteri plazmidleri kullanılır. Şekil 13.5 Rekombinant DNA oluşturulması. Rekombinant plazmitler daha sonra bakterilerin içerisinde çoğaltılır. Bakteriler çoğaldıkça plazmitlerde çoğalır.bakteriler DNA nın kolaylıkla ayrıştırılabilmesi nedeniyle yaygın şekilde kullanılırlar. İstenen genleri taşıyan klonların üretilmesi ve seçilmesi Rekombinant plazmid içeren bakteriler ile aynı tür diğer bakteriler arasında plazmid aktarımı şeklinde bilgi alışverişi gerçekleşir. Bu olay transformasyon olarak adlandırılır.böylece rekombinant plazmid içeren bakteriler çoğaltılmış olur. Daha sonraki işlem bu tür bakteriler DNA sı değişmeyen yani rekombinant DNA sı olamayan bakterileri diğer bakterilerden ayırmaktır. Bu amaçla şöyle bir işlem uygulanır. Bakterileri ampisilin ve X-gal olarak adlandırılan bir şeker içeren besi üzerine ekeriz. Çoğalan her bakteri besiyeri üzerinde koloni olarak görülen bir hücre klonu oluşturur. Rekombinant plazmitleri taşıyan hücre kolonilerini seçmede plazmitin kendi genlerinden yararlanılır. Besiyerinde ampisilin bulunuşu sadece plazmit bulunduran hücrelerin gelişmesine izin verir. Çünkü plazmitde ampisiline dirençlilik geni de aynı zamanda bulunur. Fakat çoğaltılması istenen gen plazmit içerisine aktarıldığı sırada laktozun parçalanmasını sağlayan gen bozulmuştur ve bu bölgeye kopyalanması istenen gen aktarılmıştır.

4 Bu nedenle rekombinant DNA taşıyan plazmitler besi yerinde bulunan laktozu parçalayamazlar ve beyaz renkli kolonileri oluştururlar. Mavi renkli koloniler ise laktozu parçalayan genleri taşıyan bakteri kolonileridir ama bu koloniler rekombinant plazmiti taşımazlar. anlaşılır.komplementer(tamamlayıcı) molekül DNA ya da RNA olabilen kısa tek zincirli bir nükelik asit olup nükleik asit probu olarak adlandırılır. Bu probu radyoaktif bir izotopla veya floresan bir etiketle işaretleyerek bulunmasını istediğimiz DNA parçaları ile etkileşime bırakırız. Aynı şekilde klonlanan genin kendisini, farklı kaynaklardan elde edilen DNA daki benzer ya da aynı genleri tanımlamak için prob olarakda kullanabiliriz. Şekil 13.6 Bir insan geninin bakteri plazmiti içerisinde çoğaltılması ve seçilmesi. DNA kütüphaneleri Ampisilin varlığında gelişebilen ve beyaz koloni oluşturan rekombinant plazmit içeren klon hücrelerin belirlenmesi DNA bankası, bir canlıdan elde edilen genlerin ayrı vektörlere yüklenmesiyle meydana getirilen gen koleksiyonudur. Bu işlemlerdeki amaç birçok DNA parçasıyla çalışmak yerine sadece hedef DNA parçası ile çalışmaktır. Öncelikle hangi bakteri kolonilerinin istenen geni taşıdığının tespit edilmesi gerekir.gen DNA sının doğrudan aranmasına dönük metodlar nükleik asit hibridizasyonu adı verilen ve baz eşlenmesine dayanan bir metodla Şekil 13.7 Klonlanan bir genin belirlenmesi aşamalarında probların kullanılışı. Tamamlayıcı DNA yapımında aynı zamanda mrna da kullanılabilir.rna dan DNA elde edilmesiyle cdna oluşur. Bu cdna da sadece hedef genler bulunur.oysa normal DNA da hedef genlerle birlikte anlamlı olmayan gen parçaları(intron) da bulunabilir. cdna bankası bizlere genlerin depolanmasını ve genetik çalışmalarında prob olarak kullanılması olanaklarını sağlar.

5 bir tüp içerisine koyulur ve ısıtılır.ayrılan DNA ya bağlanan primerler enzim sayesinde eşlenerek yaklaşık 5 dakika içerisinde iki tane eş DNA parçası elde edilmiş olur.aynı yöntem otomatik makinelerde defalarca tekrarlanır ve DNA çoğaltılmış olur. Şekil 13.8 Ökaryotik bri genden komplementer DNA ( cdna) yapımı Plazmitlerin dışında, virüslerde genomik kütüphanein oluşturulmasında kullanılırlar.virüs DNA sı bakteri içerisine girdiğinde kendini çoğaltarak bir virüs koleksiyonu oluşturur. Böylece istenen gende çoğaltılmış olur. Dolayısıyla bir genomik kütüphane, her biri, yabancı bir genoma ait belirli bir DNA nın kopyalarını bulunduran çeşitli bakteri ya da bakteriyofaj klonlarının oluşturduğu bir koleksiyondur.cdna oluşturularak saklanan genlerde genomik kütüphaneyi oluştururlar. Genlerin çoğaltılması (Klonlanması) işlemi Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile DNA hücre dışı ortamda tamamen çoğaltılabilir. Bir canlı içerinden elde edilen bir gen ya da DNA bu yöntem sayesinde kısa bir süre içerisinde otomatik makinelerin kullanılmasıyla çoğaltılabilir.çok az bir DNA parçasından çok sayıda elde edilebilir.donmuş bir halde bulunan canlılardan elde edilen DNA bu yöntemle klonlanabilir. Sıcak su kaynaklarından elde edilen bakterilerde bulunan enzimler(dna polimeraz) bu yöntemde kullanılır. İlk aşama da çoğaltılacak DNA ile DNA polimeraz enzimi dört çeşit nükleotid ve bir başlangıç DNA sı(primer) Şekil 13.9 Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) DNA ANALİZİ İstenilen genler analiz edildikten genomdan ayrıldıktan sonra sıra onların DNA analizlerinin yapılmasına yani nükleotit sıralarının belirlenmesine gelmiştir.genler genomun neresinde bulunur ve ne zaman kendini ifade etmeye başlar gibi soruların cevapları genomun analiziyle ortaya çıkarılabilir. Bir canlıdaki tüm genomun ortaya çıkarılması genomiks olarak adlandırılır. Genomun ortaya çıkarılması tüm genlerin analiz edilmesi ve belirlenmesi herşeyin belirlendiği anlamına gelmez önemli olan genlerin ne zaman ifade edildiği ve genler arasında nasıl bir ilişki olduğunun belirlenmesidir. Bir klon DNA nın tanımlanmasında ilk adım, bir restriksiyon haritasının çıkarılmasıdır. DNA nın restriksiyon enzimleri ile kesimi sonucu oluşturulan parçalar jel elektroforezi ile ayrılabilir. Böylece DNA parçaları büyüklüklerine göre ayrılır daha sonra etidyum bromür ile boyanıp, ultraviyole ışığı altında incelendiğinde, bir seri bantlar haline görülür.bu yöntem Southern blot yöntemi olarak adlandırılır.

6 Bu yöntem ile bir kütüphanedeki klonlardan hangisinin belirli bir geni içerdiğnin saptamak ve klonlanmış DNA nın restriksiyon haritasının oluşturulmasını sağlayan parça boyutlarını belirlemek için kullanılır. Bu teknikte DNA parçalarının jel elektoroforezi ile ayrılması ve parçaların işaretli problarla birleştirilmesi işlemleri vardır. Bu yöntem sırasıyla şu aşamalardan geçer. 1)Önce DNA bir yada birden fazla restriksiyon enzimi ile kesilir ve oluşan parçalar jel elektroforezi ile bir seri bantlar halinde ayrılır. 2)Jeldeki DNA boyanır ve fotoğrafı çekilir ya da restriksiyon parçalarının sayısını ve molekül ağırlığını saptamak için taranır. 3)Hibridizasyon için, jeldeki DNA parçaları alkali muamelesi ile denatüre edilerek tek zincirli hale getirilir.daha sonra jelin üstüne, DNA bağlayan bir filtre(nitroselüloz ) kağıt membran yerleştirilir. Membran ve jel tampon çözelti içine oturtulmuş bir süngerin üzerine yerleştirilerek jeldeki DNA parçaları membrana aktarılır. Filtre kağıdının üzerine kağıt havlular ya da kurutma kağıtları konur ve onların üzerine bir ağırlık yerleştirilir.böylece DNA parçaları filtre kağıda doğru hareket eder. uygun nükleotit sırasına sahip problar birleşerek çift zincirli hibritler meydana gelir.fazla prob yıkanarak uzaklaştırılır ve bir film üzerinde görüntülenir. Bu yöntemle sadece belirli DNA dizilerinin genom içinde bulunup bulunmadığının analiz edilmesi sağlanır.ayrıca genom içinde araştırılması istenen dizlerin hangi sayıda olduğuda ortaya çıkarılır.bu yolla farklı bireyler hatta farklı türlere ait DNA larda karşılaştırılabilir. Southern blot, bir genin içindeki ay da etrafındaki restriksiyon haritalarının ortaya çıkarılması ve birçok DNA parçaları içinden ilgilenilen geni taşıyan tek bir parçanın belirlenmesi için de kullanılabilir. Bu yöntemler normal hücre genleri ile kanserli hücre genleri karşılaştırılabilir. Özel istenen genlerin analizi ile birlikte gelen son aşama nükleotit sırasının belirlenmesidir. İnsan genom projesi ile istenen amaç insanın tüm genomunun haritalanması ve nükleotit sırasının belirlenmesidir. Tüm genom haritasının çıkarılması için bir fiziksel harita, her bir kromozomun DNA sı belirli sayıda ve teşhis edilebilen restriksiyon parçalarına kesilip ve daha sonra bu parçaların, kromozom DN sında orijinal Şekil Southern blotting 4)Filte kağıdı hibridizasyon için tek zincirli ve işaretli prob ile birlikte ağız kısmı ısıyla kapatılan bir plastik torba içine konur. DNA parçaları ile Sırasının saptanmasıyla gerçekleştirilir. Burada esas olan üst üste örtüşen parçaların yapılması ve daha sonra da üst üste gelen dizileri bulmak için probları ya da uçların otomatikleşmiş nükleotit dizilerin kullanılmasıdır.

7 DNA dizisinin belirlenmesi için otomatik makinelerle beraber bilgisayarlar ve yazılımdaki gelişmeler belirleyici rol oynamıştır.j.craig Venter adlı araştırmacı güçlü bilgisayar programları ile sonuçta ortaya çıkan oldukça fazla sayıdaki üst üste gelen kısa dizileri bir adet devamlı dizi şeklinde bir araya getirilmesini önerdi.(rastgele yaklaşım) Bu yöntemle bütün genomun analizi daha kısa sürede gerçekleştirilmektedir. Şekil Venter tarafından kullanılan tüm genom rastgele yaklaşımı Şekil Tüm genomun belirlenmesi için yapılan klasik çalışma DNA dizisi sırası belirlemesi çalışması yani nükleotit sırasının tam belirlenmesi Sanger metodu ile gerçekleştirilmektedir. DNA zincir sırası bilinmeyen örnek dört deney tüpüne de konulur. Deney tüpüne ayrıca DNA polimeraz enzimi, radyoaktif olarak işaretlenmiş bir primer(başlangıç), dört değişik nükleotit ve 4 deney tüpünden her birine ayrı (Deney tüplerinden birine A,diğerine T gibi) nükeloitidin modifiye formu olan dideoksi(dd) bulunur. Yeni zincirlerin sentezi primerlerde başlar ve bir ddnükleotit gelinceye kadar devam eder, bu noktadan itibaren sentez engellenir. Sonuçta deney tüpleri içerisinde farklı uzunluklarda bir seri işaretli zincir meydana gelir. Deney tüpleri içerisindeki parçalar jel elektroforezi ile bantlar halinde birbirinden ayrılır. Yeni sentezlenen zincir dizisi otoradyograf üzerindeki bantlardan doğrudan okunur ve bundan orijinal kalıp zincirin DNA dizisi çıkarılır.günümüzde DNA dizi analizi çalışmaları büyük oranda otomatize olmuştur ve makineler yardımıyla gerçekleştirilmektedir. Şekil DNA dizi analizi

8 Gen ifadesinin gösterilmesi İnsan da genlerin büyük oranda kodlayıcı olmaması şaşırtıcı bir durumdur.insan genomunda kodlama yapmayan DNA nın büyük bir bölümü tekrarlanmış DNA dır. İnsan intronları (Kodlama yapmayan bölüm) sinek ya da solucanınkinden yaklaşık on kat daha uzundur. Her bir gen bir karaktere eş gelmemektedir. İnsan genomunda beklenen genden daha az sayıda gen bulunuşu kompleksliği açıklamada sorunlar ortaya çıkarmıştır. Kodlama yapan genler kendi aralarında farklı birleşmelerde bulunarak farklı protein sentezini sağlamaktadır.protein sentezi yapıldıktan sonraki işlemler nedeniyle insanda toplam protein çeşitliliği e ulaşmaktadır. İnsanlarda belirli yaşlarda hangi genlerin aktivite içerisinde bulunduğu günümüzde tespit edilebilir. DNA çipi olarak adlandırılan bu yöntemde farklı genlere ait olan çok sayıda tek zincirli DNA parçalarını içeren çok az miktarda örnek bir cam tabaka üzerinde çok sıkı aralıklarla bir dizi şeklinde tespit edilir. Örnek dokudan alınan mrna moleküllerinde floresan olarak işaretlenmiş nükeleotitlerden cdna sentezi yapılır.tek zincirli cdna molekülleri daha sonra DNA çipi üzerine uygulanır. Hibritleşme yani birleşerek floresan lekeler oluşturan örnekler aranan genlerin dokuda bulunduğunu gösterir. Bu yöntemle bireyde kanser hücrelerinin olup olmadı ve değişik proteinlerin aranması yapılır. BİYOTEKNOLOJİ (DNA TEKNOLOJİSİNİN PRATİK UYGULAMALARI) 1)İnsan sağlığı ve Tıp DNA teknolojisinin geliştirilmesiyle insan genomun ortaya çıkarılabilmesi sağlanmıştır. Bilindiği gibi hastalılar sırasında gen ifadesinin değişmesi yani mrna nın değişmesi nedeniyle sağlıklı dokularla karşılaştırılan hastalıklı dokular teşhiste büyük öneme sahiptir.böylece hastalıklar daha başlangıç aşamasında teşhis edilebilmektedir. Gen tedavisi yöntemi ile bozuk olan geni normal gen ile değiştirmek mümkün hale gelebilmiştir. Fazlalık DNA yıkanır; flöresan için microarray taranır Şekil Gen ifadesinin DNA microarray uygulaması. Şekil Gen tedavisi Zararsız hale getirilen virüsler yardımıyla, normal bir gen(rna hali) hastadan elde edilen kemik iliği hücreleri içerisine aktarılır.

9 Kemik iliği kromozomlarına katılan DNA lı hücreler daha sonra hastaya enjekte edilir. Bu şekilde normal hale gelen hücreler eksik proteini üretecek ve hasta iyileşektir. Biyoteknolojik yöntemlere monoklonal antikorlar üretilmektedir. Kanser hücreleri normal hücrelerin salgılamadığı farklı proteinler salgılarlar.anormal hücrelerin ürettikleri proteinlere bağlanan monoklonal antikorlar üretilmesi durumunda sadece kanserli hücreleri etkileyen ve normal hücreler dokunmayan ilaçlar yapmak mümkün hale gelecektir. Suç yerinden alınan DNA örnekleri ile şüphelilerden sağlanan DNA örnekleri arasındaki eşleşme suçluların saptanmasında kesin delil olarak kabul edilmektedir. Şekil DNA parmak izi yöntemi Ayrıca yukarıdaki şekilde gösterildiği gibi kesim analizleri (RFLP) ile kesilen DNA ların analizleri suçlu tespitinde kullanılmaktadır. RFLP anazlizinin gösterdiği gibi zanlının giyecekleri üzerindeki kan lekelerinden elde edilen DNA, kurbanın DNA parmak izine uymakta, ancak zanlının DNA parmak izinden farklılık göstermektedir. Bu durum zanlının aleyhinde bir kanıtdır. Şekil Monoklonal antikorlar. Günümüzde suçluların tespiti DNA parmak izi sayesinde yapılabilmektedir. Bir insanın DNA baz sırası diğer insanlardan farklıdır.yaklaşık her 100 bazda bir iki baz farklılığı olabilmektedir. DNA tanıma bölgelerinden alınan örnekler kesici enzimler sayesinde farklı büyüklüklerde DNA nın kesilmesine neden olur, daha sonra bu DNA parçaları elektroforezle birbirinden ayrılması sağlanır. 2)Tarımsal uygulama Günümüzde görülen en büyük sorunlardan biri böceklerle mücadeledir. Böcek ilaçlarının uzun süre ve bilinçsizce kullanımı çevreye ve insanlara zarar vermektedir. Ayrıca böceklerde bu ilaçlara karşı bağışıklık kazanmaktadır. Bu yöntemin yerine bakterilerden elde edilen toksik bir genin bitkilere plazmitler yardımıyla aşılanması sonucu elde edilen transgenik bitkiler böceklere karşı daha dayanıklı olduğu görülmüştür. Agrobakterium bitkisinden elde edilen Ti plazmiti bitkilerde gen transferi için kullanılan en önemli vektördür.ti plazimtine aktarılan gen kültüre alınmış bitki hücrelerine aktarılır ve bu kültürden üretilen tüm bitkilerde artık bu gen bulunur. Bu yöntemle insan için gerekli bazı maddeler örneğin aşılar bitkilerde ürettirilip insanlara daha kolay ulaşması sağlanabilir. Transgenik bitkiler yeni bir gelecek sağlamakla birlikte genlerde meydana gelebilecek mutasyonlar ve çevre faktörleri bu uygulamaya bazı sınırlılıklar getirmektedir.

10 Şekil Bitkilerde Ti plazmitinin kullanılması. 3)Diğer uygulamalar. Genetik mühendisliğinden sağlanan bilgilerle uygulanan biyoteknolojik yöntemler sayesinde alabalıklardan elde edilen büyüme hormonun sazanlara aktarılması onlarında büyümelerine neden olmuştur. Ayrıca istenen özellikleri taşıyan hayvan klonları insanlara nakledilmek için organ üretiminde kullanılabilecektir. Çevre açısından ise kirlenmeyi yok edici bazı bakterilerin üretilmesi biyoteknolojik yöntemlerle mümkün olabilmektedir. Örneğin çevre temizlenmesinde, suların kirliliğinin giderilmesinde ve biyogaz üretiminde bakteriler günümüzde kullanılmaktadır. Genetik maddeler de gerçekleşen bu tür yöntemler bazı sorunlarda ortaya çıkarmaktadır. Genetik maddesi değiştirilmiş organizmalar (GDO) hızlı büyüme ve zararlılara dayanıklı olmakla birlikte insana nasıl etki yapacağı konusu üzerinde tam bir fikir birliği yokdur. DNA teknolojisi gelecekte bazı etik sorunlar ortaya çıkarabilecektir.

Hafta VIII Rekombinant DNA Teknolojileri

Hafta VIII Rekombinant DNA Teknolojileri GENETĐK 111-503 Hafta VIII Rekombinant DNA Teknolojileri Doç.Dr. Hilâl Özdağ Rekombinant DNA Teknolojisi Amaç Spesifik DNA dizilerinin yerlerinin belirlenmesi. DNA nın belirli noktalardan kesilmesi Belirli

Detaylı

KALITIM #12 MODERN GENETİK UYGULAMALARI (BİYOTEKNOLOJİ) SELİN HOCA

KALITIM #12 MODERN GENETİK UYGULAMALARI (BİYOTEKNOLOJİ) SELİN HOCA KALITIM #12 MODERN GENETİK UYGULAMALARI (BİYOTEKNOLOJİ) SELİN HOCA BİYOTEKNOLOJİ Canlılara temel bilimlerin ve mühendislik ilkelerinin uygulanmasıdır. Gen mühendisliği, genetik madde lan DNA üzerinde yapılan

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS. 93. Adım KALITIM -19 MODERN GENETİK UYGULAMALAR

ADIM ADIM YGS LYS. 93. Adım KALITIM -19 MODERN GENETİK UYGULAMALAR ADIM ADIM YGS LYS 93. Adım KALITIM -19 MODERN GENETİK UYGULAMALAR GEN KLONLAMA Seçilmiş bir genin plazmit ya da bir virüs içerisine yerleştirilerek bir bakteriye aktarılması ve bakteri aracılığı ile birçok

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ 1 Genetik mühendisliği canlıların kalıtsal özelliklerinin değiştirilerek onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim dalıdır. Genetik mühendisleri

Detaylı

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP)

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) Deney: M 1 POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) a) PCR yöntemi uygulaması b) RPLF sonuçları değerlendirilmesi I. Araç ve Gereç dntp (deoksi Nükleotid

Detaylı

cdna Kitaplık Hazırlanışı

cdna Kitaplık Hazırlanışı cdna Kitaplık Hazırlanışı Uzm.Bio.Veysel Sabri HANÇER İstanbul Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Doktora Programı 2602043040 Genetik Bilginin İki Kaynağı Vardır; Genomik DNA mrna Ökaryotlardaki

Detaylı

ADIM ADIM YGS- LYS 92. ADIM KALITIM 18 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI

ADIM ADIM YGS- LYS 92. ADIM KALITIM 18 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI ADIM ADIM YGS- LYS 92. ADIM KALITIM 18 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI GENETİK MÜHENDİSLİĞİ Belirli bir amaca yönelik olarak genetik madde üzerinde yapılan çalışmaları içerir. Canlıların

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 7 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI

12. SINIF KONU ANLATIMI 7 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI 12. SINIF KONU ANLATIMI 7 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI GENETİK MÜHENDİSLİĞİ Belirli bir amaca yönelik olarak genetik madde üzerinde yapılan çalışmaları içerir. Canlıların genlerine

Detaylı

VEKTÖRLER Halime Nebioğlu

VEKTÖRLER Halime Nebioğlu VEKTÖRLER Halime Nebioğlu İstanbul Üniversitesi Gen klonlamasında kullanılan aracı moleküllere vektör denir. Vektörler konakçı organizmada, konakçı organizmadan bağımsız olarak replikasyon (çoğalma) gösterirler.

Detaylı

hendisliği BYM613 Genetik MühendisliM Tanımlar: Gen, genom DNA ve yapısı, Nükleik asitler Genetik şifre DNA replikasyonu

hendisliği BYM613 Genetik MühendisliM Tanımlar: Gen, genom DNA ve yapısı, Nükleik asitler Genetik şifre DNA replikasyonu BYM613 Genetik MühendisliM hendisliği Hacettepe Üniversitesi Biyomühendislik BölümüB 2012-2013 2013 Güz G z DönemiD Salı 9.00-11.45, D9 Dr. Eda Çelik-AKDUR edacelik@hacettepe.edu.tr İçerik Tanımlar: Gen,

Detaylı

REKOMBİNANT DNA TEKNOLOJİSİ

REKOMBİNANT DNA TEKNOLOJİSİ REKOMBİNANT DNA TEKNOLOJİSİ Giriş q Kethleen Danna ve Daniel Nathans tarafından 1971 de yayınlanan bir makale, rekombinant DNA çağının başlangıcına işaret etmiştir. q Makale, bir bakteri suşundan bir enzimin

Detaylı

MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ. Doç. Dr. Funda BAĞCIGİL

MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ. Doç. Dr. Funda BAĞCIGİL MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ Doç. Dr. Funda BAĞCIGİL Biyoteknoloji; Genetik materyallerde moleküler düzeyde yapılan manipulasyonlarla yeni ve istenilen fenotipte organizmalar ve faydalı ürünler elde etmektir

Detaylı

Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D

Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D 1 Enfeksiyonun Özgül Laboratuvar Tanısı Mikroorganizmanın üretilmesi Mikroorganizmaya

Detaylı

KALITSAL MADDE PROF. DR. SERKAN YILMAZ

KALITSAL MADDE PROF. DR. SERKAN YILMAZ KALITSAL MADDE PROF. DR. SERKAN YILMAZ Kalıtsal madde (kalıtsal molekül, genetik materyal) (1) canlının yapı ve işlevlerinin belirlenmesinden, (2) canlının kendine benzer bir canlıyı meydana getirmesinden,

Detaylı

*Biyoteknoloji: Canlılar ve Canlıların ürünleri üzerinde, bilimsel teknikler uygulayarak yapılan çalışmalara; biyoteknoloji denir.

*Biyoteknoloji: Canlılar ve Canlıların ürünleri üzerinde, bilimsel teknikler uygulayarak yapılan çalışmalara; biyoteknoloji denir. BİYOTEKNOLOJİ *Biyoteknoloji: Canlılar ve Canlıların ürünleri üzerinde, bilimsel teknikler uygulayarak yapılan çalışmalara; biyoteknoloji denir. Biyoteknolojik çalışmalarda, en çok bakteriler kullanılır.

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 12. Sınıf 1 GENDEN PROTEİNE

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 12. Sınıf 1 GENDEN PROTEİNE YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 12. Sınıf 1 GENDEN PROTEİNE Protein sentezini tüm canlılar gerçekleştirir. Bir mrna molekülünde en fazla 64 çeşit kodon bulunur. DOĞRU YANLIŞ SORULARI Canlıların heterotrof beslenenleri

Detaylı

DNA ARAÇLARI ve BİYOTEKNOLOJİ

DNA ARAÇLARI ve BİYOTEKNOLOJİ DNA ARAÇLARI ve BİYOTEKNOLOJİ Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER DNA Düzenlenmesi İnsan DNA sı ile yapılan ilk çalışmalar için yani çalışma yöntemi geliştirilmesi için yaklaşık 1 milyon dolar

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİDE KULLANILAN YÖNTEMLER II. ( WESTERN BLOTTING (WESTERN EMDİRİMİ) ve İMMÜNODETEKSİYON

MOLEKÜLER BİYOLOJİDE KULLANILAN YÖNTEMLER II. ( WESTERN BLOTTING (WESTERN EMDİRİMİ) ve İMMÜNODETEKSİYON MOLEKÜLER BİYOLOJİDE KULLANILAN YÖNTEMLER II ( WESTERN BLOTTING (WESTERN EMDİRİMİ) ve İMMÜNODETEKSİYON Western blotting: Akrilamit jeldeki protein bantlarının daha kararlı ve sabit bir ortama (örneğin,

Detaylı

Mustafa EMREM

Mustafa EMREM Mustafa EMREM 162161022 Bakterilerdeki transformasyonun ilk kanıtları İngiliz bilim adamı Frederick Griffith tarafından elde edilmiştir. Genetik materyal aktarımı Dikey Gen Transferi ebeveyn ile yavru

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI 37 KALITIM 18 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI

10. SINIF KONU ANLATIMI 37 KALITIM 18 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI 10. SINIF KONU ANLATIMI 37 KALITIM 18 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI GENETİK MÜHENDİSLİĞİ Belirli bir amaca yönelik olarak genetik madde üzerinde yapılan çalışmaları içerir. Canlıların

Detaylı

BAKTERİLERİN GENETİK KARAKTERLERİ

BAKTERİLERİN GENETİK KARAKTERLERİ BAKTERİLERİN GENETİK KARAKTERLERİ GENETİK MATERYALLER VE YAPILARI HER HÜCREDE Genetik bilgilerin kodlandığı bir DNA genomu bulunur Bu genetik bilgiler mrna ve ribozomlar aracılığı ile proteinlere dönüştürülür

Detaylı

GEN KLONLAMASI. copyright cmassengale

GEN KLONLAMASI. copyright cmassengale GEN KLONLAMASI copyright cmassengale 1 Klonlama nedir? Bir genin vekto re yerleştirilmesi ve bu vekto ru n bakteri hu crelerine transformasyonu sonucunda hu crelerin bo lu nmesi sırasında vekto ru n de

Detaylı

Rekombinant DNA Teknolojisi-I

Rekombinant DNA Teknolojisi-I BYM613 Genetik MühendisliM hendisliği Rekombinant DNA Teknolojisi-I Hacettepe Üniversitesi Biyomühendislik BölümüB 2012-2013 2013 Güz G z DönemiD Dr. Eda Çelik-AKDUR edacelik@hacettepe.edu.tr İçerik (2

Detaylı

YAPAY KROMOZOMLAR. cerevisiae. de kurulmuştur. Halkasal. Yapay kromozomlar ilk defa tomurcuklanan maya olan Saccharomyces

YAPAY KROMOZOMLAR. cerevisiae. de kurulmuştur. Halkasal. Yapay kromozomlar ilk defa tomurcuklanan maya olan Saccharomyces YAPAY KROMOZOMLAR Yapay kromozomlar ilk defa tomurcuklanan maya olan Saccharomyces cerevisiae. de kurulmuştur. Halkasal plazmid maya sentromerinden,replikasyon orijininden, seçici bir işaret geninden ve

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Moleküler Biyoloji Lab. Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi BİYOLOJİDEKİ TEKNOLOJİK GELİŞMELER VE ÖNCELİKLERİMİZ Dr. Aslı Tolun Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi KLONLAMA / KOPYALAMA Tanım Yöntem Amaç: Kopya birey yaratma Kök hücre oluşturma

Detaylı

MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ

MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ Biyoteknoloji; Genetik materyallerde moleküler düzeyde yapılan manipulasyonlarla yeni ve istenilen fenotipte organizmalar ve faydalı ürünler elde etmektir 1920 li yıllar...

Detaylı

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER NÜKLEİK ASİTLER Nükleik asitler, bütün canlı hücrelerde ve virüslerde bulunan, nükleotid birimlerden

Detaylı

BAKTERİLERDE GENETİK MADDE AKTARILMASI

BAKTERİLERDE GENETİK MADDE AKTARILMASI BAKTERİLERDE GENETİK MADDE AKTARILMASI Bakterilerde genetik maddenin bir kısmı bakteriden bakteriye aktarılabilmekte ve bunun sonucunda önemli genetik değişmeler olmaktadır Verici hücre ile alıcı hücre

Detaylı

BAKTERİLERDE EKSTRAKROMOZAL GENETİK ELEMENTLER

BAKTERİLERDE EKSTRAKROMOZAL GENETİK ELEMENTLER BAKTERİLERDE EKSTRAKROMOZAL GENETİK ELEMENTLER Plazmid ve Epizomlar Bakterilerin kendi kromozomlarının yanı sıra, kromozom dışı bazı genetik parçacıklar bulunmaktadır Bakteri kromozomundan daha küçük yapıda

Detaylı

Genetik Yöntemlerle Bakterilere Gen Transferleri. (Cüneyt Akdeniz)

Genetik Yöntemlerle Bakterilere Gen Transferleri. (Cüneyt Akdeniz) Genetik Yöntemlerle Bakterilere Gen Transferleri (Cüneyt Akdeniz) Bakterilerde genetik maddenin bir kısmı bakteriden bakteriye aktarılabilmekte ve bunun sonucunda önemli genetik değişmeler olmaktadır.

Detaylı

REKOMBİNANT DNA TELNOLOJİSİNİN TEMEL PRENSİPLERİ

REKOMBİNANT DNA TELNOLOJİSİNİN TEMEL PRENSİPLERİ REKOMBİNANT DNA TELNOLOJİSİNİN TEMEL PRENSİPLERİ Klonlama Birçok moleküler genetik tekniğinin kalbi gendir. Gen, genetik manipülasyonlarda kullanılmadan önce izole edilmeli ve iyi karakterize edilmelidir.

Detaylı

Gen Klonlanması. & DNA kütüphanelerinin oluşturulması. Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Gen Klonlanması. & DNA kütüphanelerinin oluşturulması. Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 8. Ha&a Gen Klonlanması & DNA kütüphanelerinin oluşturulması Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Gen Klonlanması Klonlama ne demektir? Gen klonlaması nedir? Bütün bir organizmayı klonlamadan farkı nedir? Gen klonlaması

Detaylı

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TAB 101 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 12. Hafta (03.12.2013) 1 Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) 2 Genetik: Biyolojinin

Detaylı

KALITSAL MOLEKÜLÜN BİÇİMİ ve ORGANİZASYONU PROF. DR. SERKAN YILMAZ

KALITSAL MOLEKÜLÜN BİÇİMİ ve ORGANİZASYONU PROF. DR. SERKAN YILMAZ KALITSAL MOLEKÜLÜN BİÇİMİ ve ORGANİZASYONU PROF. DR. SERKAN YILMAZ Değişik canlı gruplarında kalıtsal molekülün çeşidi, sayısı, biçimi ve organizasyonu bakımından farklılıklar bulunur. Ortak özellik: nükleik

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER

ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER Virüsler Hücresel yapı da dahil olmak üzere canlıların ortak özelliklerini göstermeyen canlılardır. Prokaryotlardan daha küçüklerdir.

Detaylı

Kathleen Danna ve Daniel Nathans tarafından 1971 de yayınlanan bir makale, rekombinant DNA çağının başlangıcını işaret etmiştir. Makale, bir bakteri

Kathleen Danna ve Daniel Nathans tarafından 1971 de yayınlanan bir makale, rekombinant DNA çağının başlangıcını işaret etmiştir. Makale, bir bakteri Kathleen Danna ve Daniel Nathans tarafından 1971 de yayınlanan bir makale, rekombinant DNA çağının başlangıcını işaret etmiştir. Makale, bir bakteri suşundan bir enzimin ayrıştırılmasını ve enzimin viral

Detaylı

DNA Teknolojisi ve Genomikler

DNA Teknolojisi ve Genomikler DNA eknolojisi ve enomikler PowerPoint Lectures for Biology, Seventh Edition Neil Campbell and Jane Reece Lectures by Chris Romero enel Bakış: enomların anlaşılması ve manüple edilmesi Modern bilimin en

Detaylı

Hücrede Genetik Bilgi Akışı

Hücrede Genetik Bilgi Akışı Hücrede Genetik Bilgi Akışı 1) Genomun korunması DNA nın tam olarak kopyalanması ve hücre bölünmesiyle yeni kuşak hücrelere aktarılması 2) Genetik bilginin çevrimi Hücre içerisinde bilginin DNA dan RNA

Detaylı

Replikasyon, Transkripsiyon ve Translasyon. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ

Replikasyon, Transkripsiyon ve Translasyon. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ Replikasyon, Transkripsiyon ve Translasyon Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ DNA replikasyonu DNA nın replikasyonu, DNA molekülünün, sakladığı genetik bilgilerin sonraki nesillere aktarılması için kendi kopyasını

Detaylı

2. Histon olmayan kromozomal proteinler

2. Histon olmayan kromozomal proteinler 12. Hafta: Nükleik Asitler: Nükleik asitlerin yapısal üniteleri, nükleozitler, nükleotidler, inorganik fosfat, nükleotidlerin fonksiyonları, nükleik asitler, polinükleotidler, DNA nın primer ve sekonder

Detaylı

Beşinci Baskıya Önsöz, xv Dördüncü Baskıya Önsöz, xvi Üçüncü Baskıya Önsöz, xvii İkinci Baskıya Önsöz, xviii Birinci Baskıya Önsöz, xx

Beşinci Baskıya Önsöz, xv Dördüncü Baskıya Önsöz, xvi Üçüncü Baskıya Önsöz, xvii İkinci Baskıya Önsöz, xviii Birinci Baskıya Önsöz, xx Beşinci Baskıya Önsöz, xv Dördüncü Baskıya Önsöz, xvi Üçüncü Baskıya Önsöz, xvii İkinci Baskıya Önsöz, xviii Birinci Baskıya Önsöz, xx Kısım 1: Gen Klonlama ve DNA Analizinin Temel İlkeleri, 1 1 Gen Klonlama

Detaylı

8. KONU: VİRAL KOMPONENTLERİN BİYOLOJİK FONKSİYONU Kodlama: Her virüs kendine özgü proteini oluşturmakla birlikte, proteinde nükleik asidi için

8. KONU: VİRAL KOMPONENTLERİN BİYOLOJİK FONKSİYONU Kodlama: Her virüs kendine özgü proteini oluşturmakla birlikte, proteinde nükleik asidi için 8. KONU: VİRAL KOMPONENTLERİN BİYOLOJİK FONKSİYONU Kodlama: Her virüs kendine özgü proteini oluşturmakla birlikte, proteinde nükleik asidi için koruyucu kalkan görevi görmektedir. Protein kendi kendine

Detaylı

Hücre Transfeksiyonu

Hücre Transfeksiyonu 1 Hücre Transfeksiyonu Tanımlar Transformasyon: Bakteri ve bitkilere gene/k materyal aktarılması işlemidir. Transdüksiyon: Ökaryo/k hücrelere gene/k materyallerin viral yöntemlerle aktarılması işlemidir.

Detaylı

Amaç. Bu pratiğin amacı öğrencilerin polimeraz zincir reaksiyonu ve kullanım alanları hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak

Amaç. Bu pratiğin amacı öğrencilerin polimeraz zincir reaksiyonu ve kullanım alanları hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak BİYOFİZİK 2015 1 Amaç Bu pratiğin amacı öğrencilerin polimeraz zincir reaksiyonu ve kullanım alanları hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak 2 Hedefler Bu pratiğin sonunda öğrenciler, polimeraz zincir

Detaylı

LYS ANAHTAR SORULAR #4. Nükleik Asitler ve Protein Sentezi

LYS ANAHTAR SORULAR #4. Nükleik Asitler ve Protein Sentezi LYS ANAHTAR SORULAR #4 Nükleik Asitler ve Protein Sentezi 1) İncelenen bir nükleotidin DNA ya mı yoksa RNA ya mı ait olduğu; I. Bağ çeşidi II. Pürin bazı çeşidi III. Pirimidin bazı çeşidi IV. Şeker çeşidi

Detaylı

TÜBİTAK MAM GEN MÜHENDM HENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJB YOTEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ (GMBE) TANITIMI IKEV Türkiye için Biyoteknoloji Toplantısı 8 Kasım m 2007 1 GMBE Personeli Araştırmacı 50 Toplam Personel 65 Teknisyen

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

SALGIN ARAŞTIRMASINDA KULLANILAN TİPLENDİRME YÖNTEMLERİ

SALGIN ARAŞTIRMASINDA KULLANILAN TİPLENDİRME YÖNTEMLERİ SALGIN ARAŞTIRMASINDA KULLANILAN TİPLENDİRME YÖNTEMLERİ Prof.Dr. Meltem Yalınay Çırak Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. fenotipik yöntemler genotipik yöntemler

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #5

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #5 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #5 Miktar 1) I.Hemoglobinin yapısındaki karbon atomu sayısını tespit etmek II. Solunumda kullanılacak gazların hangi molekülle taşınacağını tespit etmek III. Kanın ph ını tespit

Detaylı

Kromozom, DNA ve Gen. Allel Segregasyonu. DNA çift sarmalı. Hastalık yapan mutasyonlar protein fonksiyonunu bozar. Hastalık yapan mutasyonlar

Kromozom, DNA ve Gen. Allel Segregasyonu. DNA çift sarmalı. Hastalık yapan mutasyonlar protein fonksiyonunu bozar. Hastalık yapan mutasyonlar Temel Genetik Kavramlar DNA izolasyon yöntemleri Kromozom, DNA ve Gen Hücre Nukleus Kromozomlar Gen Prof.Dr.Uğur ÖZBEK Protein DNA çift sarmalı Allel Segregasyonu Şeker Fosfat omurga Bazlar Baz çifti A

Detaylı

NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ

NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ BÖLÜMÜ NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ Yüksek Lisans Semineri Hazırlayan: Venhar ÇELİK Danışman: Yrd.Doç.Dr. Dilek Turgut-BALIK NÜKLEİK ASİTLERİN

Detaylı

İnsan Mikrobiyom Projesi. Prof. Dr. Tanıl Kocagöz

İnsan Mikrobiyom Projesi. Prof. Dr. Tanıl Kocagöz İnsan Mikrobiyom Projesi Prof. Dr. Tanıl Kocagöz Human Microbiome Project İnsan Mikrobiyom Projesi (İMP) 2007 yılında NIH tarafından başlatıldı 300 gönüllünün 5 vücut bölgesinden değişik zamanlarda, toplam

Detaylı

HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum. DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ

HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum. DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Viroloji Ünitesi HPV tanısı... Sitolojik/Patolojik

Detaylı

Moleküler biyolojiye giriş. Doç.Dr.Pınar AKSOY SAĞIRLI

Moleküler biyolojiye giriş. Doç.Dr.Pınar AKSOY SAĞIRLI Moleküler biyolojiye giriş Doç.Dr.Pınar AKSOY SAĞIRLI Molecular biology terimi ilk kez Warren Weaver tarafından 1938 de kullanıldı. Hayatın fiziksel ve kimyasal olarak açıklanması olarak tanımlandı. 1977

Detaylı

Moleküler Biyolojide Kullanılan Yöntemler-5

Moleküler Biyolojide Kullanılan Yöntemler-5 Moleküler Biyolojide Kullanılan Yöntemler-5 Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) (DNA nın in vitro çoğaltılması) 2 Hücrede doğal olarak (in vivo)gerçekleşen replikasyon, in vitro koşullarda da (hücre dışında)

Detaylı

b. Amaç: Gen anatomisi ile ilgili genel bilgi öğretilmesi amaçlanmıştır.

b. Amaç: Gen anatomisi ile ilgili genel bilgi öğretilmesi amaçlanmıştır. TIBBİ GENETİK I-DERS TANIMLARI 1-Tanım: DNA ve RNA yapısının öğretilmesi. b. Amaç: DNA nın genetik materyal olmasında moleküler yapısının önemi ve RNA yapısının proteine geçiş ve gen ekspresyonu kontrolündeki

Detaylı

Gen Mühendisliği ve klonlama

Gen Mühendisliği ve klonlama Gen Mühendisliği ve klonlama Moleküler biyologlar, canlı hücredeki moleküllerin, hücre yapısı ve fonksiyonuna nasıl katıldıklarını anlamak isterler. Proteinler hücrenin yapı taşlarını oluştururlar ve bunlar

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI ADIM ADIM YGS LYS 177. Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 5 İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI İNSANDA BAĞIŞIKLIK VE VÜCUDUN SAVUNULMASI Hastalık yapıcı organizmalara karşı vücudun gösterdiği dirence bağışıklık

Detaylı

TRANSLASYON VE DÜZENLENMESİ

TRANSLASYON VE DÜZENLENMESİ TRANSLASYON VE DÜZENLENMESİ TRANSLASYON Translasyonda nükleik asit kullanılır fakat son ürün bir nükleik asit değil proteindir. Translasyon mekanizması 4 ana bileşenden oluşmaktadır: 1. mrnalar 2. trnalar

Detaylı

BİYOTEKNOLOJİ ÜN TE 4

BİYOTEKNOLOJİ ÜN TE 4 ÜN TE 4 Genler üzerinde yapılan çalışmalara bağlı olarak istenilen ürünlerin elde edilmesidir. Klonlama: İstenilen özellikte gen taşıyan DN parçasının çoğaltılmasına denir. Klonlamada İzlenen Yollar: 1.

Detaylı

Soru 1: DNA miktarını saptamak için spektrofotometrik yöntemin arkasındaki prensibi açıklayınız:

Soru 1: DNA miktarını saptamak için spektrofotometrik yöntemin arkasındaki prensibi açıklayınız: Ara Sınav Soruları Soru 1: DNA miktarını saptamak için spektrofotometrik yöntemin arkasındaki prensibi açıklayınız: Cevap1: 260 nm de 1 cm yol uzunluğundaki OD = 50 μ g/ml çift sarmal DNA için, 40 μ g/ml

Detaylı

BYM613 Genetik MühendisliM. Hacettepe Üniversitesi. 2011) Chemical and Biomolecular Eng., Cornell Uni.

BYM613 Genetik MühendisliM. Hacettepe Üniversitesi. 2011) Chemical and Biomolecular Eng., Cornell Uni. BYM613 Genetik MühendisliM hendisliği Hacettepe Üniversitesi Biyomühendislik BölümüB 2012-2013 2013 Güz G z DönemiD Salı 9.00-11.45, D9 Dr. Eda Çelik-AKDUR edacelik@hacettepe.edu.tr Özgeçmişimim Postdoctoral

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 5. Hafta (14.03.

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 5. Hafta (14.03. Laboratuvar Tekniği Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 5. Hafta (14.03.2014) 1 5. Haftanın Ders İçeriği DNA ekstraksiyonu DNA ekstraksiyonunun amacı

Detaylı

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ)

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ) T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) MOLEKÜLER

Detaylı

Hücre Neden DNA sını Replike Eder? ÇÜNKİ Mitoz Bölünmenin Gerçekleşmesi İçin S Evresinde DNA nın 2 Katına Çıkması Gerekmektedir

Hücre Neden DNA sını Replike Eder? ÇÜNKİ Mitoz Bölünmenin Gerçekleşmesi İçin S Evresinde DNA nın 2 Katına Çıkması Gerekmektedir DNA REPLİKASYONU Hücre Neden DNA sını Replike Eder? ÇÜNKİ Mitoz Bölünmenin Gerçekleşmesi İçin S Evresinde DNA nın 2 Katına Çıkması Gerekmektedir Hücre yaşam döngüsü G 1, S, G 2, Mitoz,evreleri ile tamamlar.

Detaylı

FISH ve in situ melezleme

FISH ve in situ melezleme FISH ve in situ melezleme In situ melezleme belirli bir mrna nın doku içinde nerede bulunduğunu görmemize yarar. Bu metod inceleyenin ilgilendiği mrna nın normal yerini görmesine olanak sağlar. In situ

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI BİYOTEKNOLOJİ DERS NOTLARI

MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI BİYOTEKNOLOJİ DERS NOTLARI MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI BİYOTEKNOLOJİ DERS NOTLARI Biyoteknoloji, genetik materyallerde moleküler düzeyde yapılan manipülasyonlarla yeni ve istenilen fenotipte organizmalar ve faydalı ürünler elde

Detaylı

Uygulamalı. Moleküler Biyoloji Teknikleri, Temel Mikrobiyoloji, Temel Biyokimya ve Laboratuvar Yönetimi Kursları. Yaz Dönemi Başlıyor!

Uygulamalı. Moleküler Biyoloji Teknikleri, Temel Mikrobiyoloji, Temel Biyokimya ve Laboratuvar Yönetimi Kursları. Yaz Dönemi Başlıyor! Uygulamalı Moleküler Biyoloji Teknikleri, Temel Mikrobiyoloji, Temel Biyokimya ve Laboratuvar Yönetimi Kursları Yaz Dönemi Başlıyor! : DNA izolasyonu, Primer tasarımı, PCR Teknikleri, Agaroz Jel Elektroforezi,

Detaylı

DNA HİBRİDİZASYONU. HAZIRLAYANLAR: Beyhan KORKMAZ ( ) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ

DNA HİBRİDİZASYONU. HAZIRLAYANLAR: Beyhan KORKMAZ ( ) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DNA HİBRİDİZASYONU HAZIRLAYANLAR: Beyhan KORKMAZ (040559019) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DNA hibritleşmesi; birbirine komplementer iki tek zincir nükleik asit sekansının çift zincirli tek

Detaylı

Niçin PCR? Dr. Abdullah Tuli

Niçin PCR? Dr. Abdullah Tuli Niçin PCR? Dr. Abdullah Tuli 1980 lerin Başı Bir yöntem düşünün Tepkimeyi gerçekleştirmek kolay mıdır? Bu yöntem çok mu karmaşıktır, yoksa basit mi? Yöntemde kullanılan örnek, saf mı ya da son derece karmaşık

Detaylı

Gen Klonlama ve Uygulamaları. Fatma Savran Oğuz İstanbul Tı Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı

Gen Klonlama ve Uygulamaları. Fatma Savran Oğuz İstanbul Tı Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Gen Klonlama ve Uygulamaları Fatma Savran Oğuz İstanbul Tı Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Klonlama Gen klonlaması : DNA segmentleri veya bir genin kopyalarının Reproduktif klonlama : Bir canlının

Detaylı

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TAB 101 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 13. Hafta (10.12.2013) 1 Neden GDO Üretilir? 2 Neden GDO Üretilir? GDO lar doğal

Detaylı

BÖLÜM 7 REKOMBİNANT DNA TEKNOLOJİSİ VE MOLEKÜLER KLONLAMA

BÖLÜM 7 REKOMBİNANT DNA TEKNOLOJİSİ VE MOLEKÜLER KLONLAMA BÖLÜM 7 REKOMBİNANT DNA TEKNOLOJİSİ VE MOLEKÜLER KLONLAMA 1 Rekombinant DNA Teknolojisi ve Moleküler Klonlama 1972-1975 yılları arasında lamda fajı üzerinde yapılan çalışmaların sonuçları Rekombinant DNA

Detaylı

Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO

Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO Doğal Ürünler! Bu ürünler tamamen doğal koşullarda üretilen ürünlerdir. Kimyasal gübre ve tarım ilacı kullanmadan, doğal tohumlarla üretilirler. Organik Ürünler!

Detaylı

Nükleik asitler. Deoksiribonükleik asit Ribonükleik asit 18.11.2008. DNA nın YAPISI ve ÖZELLİKLERİ

Nükleik asitler. Deoksiribonükleik asit Ribonükleik asit 18.11.2008. DNA nın YAPISI ve ÖZELLİKLERİ Nükleik asitler Sıcaklıkla öldürülmüş S suşları Canlı R suşlarını canlı S suşuna dönüştürür a) Farelere virulan S suşu enjekte edildiğinde ölür b) R suşu enjekte edildiğinde yaşar c) Isıyla öldürülmüş

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİ DOÇ. DR. MEHMET KARACA (5. BÖLÜM)

MOLEKÜLER BİYOLOJİ DOÇ. DR. MEHMET KARACA (5. BÖLÜM) MOLEKÜLER BİYOLOJİ DOÇ. DR. MEHMET KARACA (5. BÖLÜM) TRANSKRİPSİYONU (ÖKARYOTİK) STOPLAZMA DNA Transkripsiyon hnrna RNA nın işlenmesi mrna G AAA Eksport G AAA NÜKLEUS TRANSKRİPSİYONU (PROKARYOTİK) Stoplazma

Detaylı

B. Mikro-çoğaltım (çelikleme) yöntemiyle bitki üretimi

B. Mikro-çoğaltım (çelikleme) yöntemiyle bitki üretimi BİYOTEKNOLOJİ Biyolojik yöntemlerle elde edilen ürünler : - Alkollü içecekler - Süt ürünleri - Ekmek, sirke, limon tuzu, alkol vb. maya ürünleri - İnsülin hormonu - Aşı, serum, interferon - Leke çıkarıcı

Detaylı

RNA Yapısı ve Katlanması, Hücrede Bulunan RNA Çeşitleri

RNA Yapısı ve Katlanması, Hücrede Bulunan RNA Çeşitleri RNA Yapısı ve Katlanması, Hücrede Bulunan RNA Çeşitleri RNA (Ribonükleik Asit) Nükleik asitler, Friedrich Miescher tara2ndan 1869'da keşfedildi. İl=haplı bandajlardan izole edilen bu maddeye nüklein adını

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #13

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #13 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #13 1) Canlılarda özelliklerin genlerle kontrol edildiği ve her genin en az bir özellikten sorumlu olduğu bilindiğine göre, I. Diploid canlılarda her özellik için iki gen bulunması

Detaylı

RT-PCR. (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) Dr Gülnur Güler

RT-PCR. (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) Dr Gülnur Güler RT-PCR (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) Dr Gülnur Güler RT-PCR (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) mrna ekspresyon seviyelerini belirlemek için sensitiv bir metod

Detaylı

KAPİLLER ELEKTROFOREZ DNA SEKANSLAMA

KAPİLLER ELEKTROFOREZ DNA SEKANSLAMA İçerik Giriş...2 Deney İçin Gerekli Olan Malzemeler...3 Deneyin Yapılışı... 4-9 Genomik DNA Kalıbının Hazırlanması...4 PCR Amplifikasyonu... 4-5 DNA Miktarının Belirlenmesi...6 Sekans Reaksiyonunun Hazırlanması...7

Detaylı

DNA ve DNA GÜNÜ Lütfi TUTAR 27 Nisan 2015

DNA ve DNA GÜNÜ Lütfi TUTAR 27 Nisan 2015 DNA ve DNA GÜNÜ Lütfi TUTAR 27 Nisan 2015 www.dna-gunu.com Organizma = İnsan = Homo sapiens İnsan Kromozomları (Karyotip) Deoksiribo Nükleik Asit GEN İFADESİ DNA KEŞFİNDE ÖNEMLİ OLAYLAR 1863 te

Detaylı

ÜNİTE 4:VİRÜS VE BAKTERİ GENETİĞİ

ÜNİTE 4:VİRÜS VE BAKTERİ GENETİĞİ ÜNİTE 4:VİRÜS VE BAKTERİ GENETİĞİ En küçük virüsler yaklaşık 20nm çapında dırlar ve bir ribozom dan daha küçüktürler. Virüsler bir hücre yapısı olarak kabul edilmezler çünkü normal hücreler kristalize

Detaylı

DNA ve Özellikleri. Şeker;

DNA ve Özellikleri. Şeker; DNA ve Özellikleri Hücrelerdeki hayatsal olayların yönetimini çekirdek sağlar. Çekirdek içinde, hücrenin beslenme, solunum, üreme gibi canlılık faaliyetlerin yönetilmesini sağlayan genetik madde bulunur.

Detaylı

GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DOKTORA DERS KATALOĞU

GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DOKTORA DERS KATALOĞU DOKTORA DERS KATALOĞU ERCİYES ÜNİVERSİTESİ GDM 638 Lipid Kimyası Zorunlu DERS SAATİ: 3 Bahar Yrd. Doç. Dr. Hasan YALÇIN KREDİSİ :3 Tel:(352) 4374901 (32731), E-mail: hyalcin@erciyes.edu.tr, Web sayfası

Detaylı

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir CANLILARDA ÜREME EYLÜL 3.HAFTA MİTOZ VE EŞEYSİZ ÜREME Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir Üreme canlıların ortak özelliğidir 3 4 Canlılar hücrelerden meydana gelir

Detaylı

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ-2

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ-2 DNA nın replikasyonu GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ-2 1 2 DNA Replikasyonu (DNA çoğalması, DNA ikileşmesi, DNA sentezi) Bir hücrenin bölünebilmesi için DNA nın da çoğalması gerekir. DNA replikasyon mekanizmasının

Detaylı

HAYVANSAL HÜCRELER VE İŞLEVLERİ. YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU RESİM İŞ ZEMİN KAT ODA: 111

HAYVANSAL HÜCRELER VE İŞLEVLERİ. YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU RESİM İŞ ZEMİN KAT ODA: 111 HAYVANSAL HÜCRELER VE İŞLEVLERİ YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU RESİM İŞ ZEMİN KAT ODA: 111 asli.memisoglu@deu.edu.tr KONULAR HAYVAN HÜCRESİ HAYVAN, BİTKİ, MANTAR, BAKTERİ HÜCRE FARKLARI HÜCRE ORGANELLERİ

Detaylı

TRANSLASYON ve PROTEİNLER

TRANSLASYON ve PROTEİNLER TRANSLASYON ve PROTEİNLER Prof. Dr. Sacide PEHLİVAN 13 Aralık 2016 mrna daki baz sırasının kullanılarak amino asitlerin doğru sıra ile proteini oluşturmasını kapsayan olayların tümüne Translasyon veya

Detaylı

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz.

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz. Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz. Do ru Yanl fl 1. Klonlama ile istenilen özellikte DNA parçasının çoğaltılması gerçekleştirilir. 2. Biyoteknolojik çalışmalar

Detaylı

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12. Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12. Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12 Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Prof. Dr. Hilal Özdağ A.Ü Biyoteknoloji Enstitüsü Merkez Laboratuvarı Tel: 2225826/125 Eposta: hilalozdag@gmail.com Gen İfadesi

Detaylı

Hücre çeperi (Hücre duvarı)

Hücre çeperi (Hücre duvarı) Hücre çeperi (Hücre duvarı) Mycoplasmalar dışındaki tüm prokaryotlarda vardır. Görevleri: Bakteriyi kendi iç basıncına karşı korur(hücre içi ozmotik basıncı % 10-20 sakkaroz çözeltisi yoğunluğuna eşittir).

Detaylı

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi Bugün gelinen noktada genetik Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi «Genetik bilgiden hastaların ve ailelerin yararlanması için tüm sağlık çalışanları insan genetiğinin temelinde

Detaylı

Organik Bileşikler. Karbonhidratlar. Organik Bileşikler YGS Biyoloji 1

Organik Bileşikler. Karbonhidratlar. Organik Bileşikler YGS Biyoloji 1 Organik Bileşikler YGS Biyoloji 1 Hazırladığımız bu yazıda; organik bileşikler ve organik bileşiklerin yapısını, canlılarda bulunan organik bileşikleri ve bunların görevlerini, kullanım alanlarını, canlılar

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #21

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #21 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #21 1) Aşağıda bazı dönüşüm tepkimeleri gösterilmiştir. a 2) Enzimlerin çalışma hızına etki eden faktörlerle ilgili; RH RH ADP + Pi ATP I II b Buna göre a ve b yönlerindeki değişimlerle

Detaylı

Biyolistik - Gen Silahı. İlker Gönülalp Yıldız Teknik Üniversitesi Biyoloji Bölümü

Biyolistik - Gen Silahı. İlker Gönülalp Yıldız Teknik Üniversitesi Biyoloji Bölümü Biyolistik - Gen Silahı İlker Gönülalp Yıldız Teknik Üniversitesi Biyoloji Bölümü Biyolistik Biyolistik, biyolojik ve balistik kelimelerinin kısaltmalarının birleştirilmesi şeklinde adlandırılan, hücrelerin

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı