GEÇMÝÞTEN GÜNÜMÜZE EKONOMÝK FAALÝYETLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GEÇMÝÞTEN GÜNÜMÜZE EKONOMÝK FAALÝYETLER"

Transkript

1 151

2 GEÇMÝÞTEN GÜNÜMÜZE GEÇÝM TARZLARI Paleolitik Çað (Kaba Taþ Çaðý) Ateþ, Paleolitik Çað - da bulunmuþ ve çið yenemeyen besinleri piþirmeye, ýsýnmaya ve yýrtýcý hayvanlardan korunmaya yaramýþtýr. Tarih öncesi uygarlýðýn geliþme sürecinde kültürel evrelerin en uzunu ve buzul çaðýnýn kültürel karþýlýðý olan Paleolitik Çað; insanlýðýn ilk ortaya çýkýþýndan M. Ö yýl öncesine kadar süren arkeolojik çaðdýr. Bu çaðda insanlar çakmaktaþý, hayvan kemikleri, aðaç gibi doðal maddelerden yapýlmýþ ilk aletleri kullanmýþlardýr. Vahþi yaþam þartlarýnýn hüküm sürdüðü bu dönem sonuna kadar tam yerleþik yaþama geçilmemekle beraber insanlar maðara, kaya sýðýnaðý gibi yerlerde kalabalýk aileler halinde yaþamýþlardýr. Anadolu da bulunan ve büyük çoðunluðu karstik oluþumlu olan maðaralar (Yarýmburgaz, Karain, Öküzini) bilinen en eski Alt Paleolitik Çað - dan itibaren insanlar tarafýndan barýnma amaçlý kullanýlmýþtýr. Paleolitik insan, besinini avcýlýk ve toplayýcýlýkla elde etmekteydi kendisi besin üretmemekteydi. Avcý-toplayýcý yaþam biçiminin tipik özelliði ise hareketliliktir. Avcý gruplarý (erkekler) bir gün içinde gidilip, gelinebilecek mesafedeki bir yarýçap içinde avlanýyor, toplayýcý gruplar (kadýnlar, çocuklar, yaþlýlar) daha dar yarýçap içinde bitkilerdeki niþasta-karbondidrot bazlý ürünleri toplayarak, beslenebiliyorlardý. Bu çað insanlarý yerleþim ve ikamet yeri olarak yiyecek ve su kaynaklarýna kolay ulaþabilen yerleri seçmiþlerdir. Bir bölgedeki kaynaklar tükenince yeni bir bölge aranýyordu. Avcýlýk, toplayýcýlýk yolu ile yeterli besin saðlanamadýðýndan nüfus artýþý sýnýrlanýyordu. Bir teknolojiye ait bilimsel alet sayýsý Bugün Üst paleolitik Moustier Acheul Olddown Günümüzden milyon yýl önce Ýnsanýn yaptýðý ve alet olarak nitelendirebileceðimiz araçlar günümüze yaklaþtýkça artmýþtýr. Mezolitik Çað (Yontma Taþ Çaðý) Mezolitikte kuzey enlemlerinde bulunan buzullarýn erimesi yavaþ da olsa deniz sevyisenin yükselmesine neden oldu. Ýklim, bitki örtüsü daha sonra hayvan topluluklarý deðiþen iklim þartlarýnýn etkisiyle farklýlaþtý. Çevre koþullarýnýn deðiþimi dünyanýn bazý bölgelerinde öncekine göre daha olumlu, bazý bölgelerinde ise daha olumsuz koþullar ortaya çýkardý. Mezolitik de teknoloji Paleolitikteki gibi çakmaktaþýnýn yongalanmasýylaydý. 152

3 BÖLÜM: 6 Ama bu çaðda çakmaktaþý tahta, kemik ya da boynuz saplarýnýn üzerine yerleþtirilerek daha iþlevsel aletler yapýldý. Örneðin, balta yapýmý mezolitiðin teknolojideki en büyük baþarýsýdýr. Balta sayesinde ormanlardan faydalanmak olanaklý hale gelmiþtir. Mezolitik Çað ayrýca tarýma geçiþ aþamasýna gelinen ve köpeðin evcilleþtirildiði çaðdýr. Neolitik Çað (M.Ö ) (Yeni Taþ Çaðý) Mezolitik Çað da önemli bir yenilik de beslenmenin çeþitlenmesidir. Paleotikte protein aðýrlýk bir beslenme hakimken bu dönemde çeþitli yemiþ, bitki ve kökler beslenme alýþkanlýðýnýn bir parçasý haline gelmiþtir. Oldukça kýsa sayýlabilecek bu kültür çaðý Paleolitik ve Neolitik arasýnda bir geçiþ evresidir. Mezolitikte insanlar, göç etmeden yaþamak için doðal þartlarý uygun yerler buldular. Bu yerler ürün ve beslenme kaynaklarýnýn doðal olarak fazla olduðu, Mezopotomya ve Nil havzasý gibi sulak alanlardý. Nehir kenarlarýna, avlanabilecek hayvanlar geliyor, su sorunu olmadýðý için etrafta daha fazla bitki ve aðaç dolayýsýyla daha fazla niþasta-karbonhidrat içeren ürünler oluyordu. Bu bölgeler insanlarýn daha uzun süre kalmasýna ve nüfuslarýný arttýrmasýna olanak saðlýyordu. Mezolitik Çað da avcýlýk erkeklerin tekelinden çýktý yerini daha eþitlikçi bir yapýya býraktý. Küçük kara ve su hayvanlarýnýn avlanmasýnda Mezolitik Çað kadýný erkeklerine yardýmcý oldu. Sýcak ve nemli bir iklim Anadolu ve tüm Orta Doðuya yayýldý. Baþta Arpa ve buðday olmak üzere birçok yabanýl bitki elveriþli iklim þartlarý sayesinde bol miktarda yetiþti ve en az altý ay boyunca toplanma fýrsatý buldu. Mezolitik çaðýn sonlarýna doðru tarýmla ilgili ilk denemeler yapýldý. Ýnsanlar yaþadýklarý ilk dönemlerden günümüze kadar hep geliþme içinde olmuþlar, daha ileriye, daha yeniye, daha farklý olana ulaþma çabasý içinde olmuþlardýr. Mezolitik Çað insanlarý, ölülerini oturduklarý evlerinde belirli bir yere gömüyorlardý. Ayný mezar daha sonra ölen diðer yakýnlarý içinde kullanýlýrdý. Neolitik çaðda, avcý-toplayýcýlýktan tarýmla uðraþan, hayvan yetiþtiren, evler yaparak köyler oluþturan, yerleþik bir yaþam süren çiftçiler ortaya çýkmýþtýr. Beslenmeye tahýllar ve evcilleþme sürecindeki hayvanlar giderek daha fazla katýlmýþ, ancak avcýlýk ve toplayýcýlýk hala yaþamýn temelini oluþturmaya devam etmiþtir. Neolitik devrin kentleþme sürecinin baþlangýcýndaki çok önemli yeri Anadolu da tarýmsal ekonominin saðladýðý güvenceli yiyecek üretimi sayesinde yerleþik düzene geçilmiþ olmasý ve yerleþmelerin hýzla artmasýdýr. Neolitikte topraðýn üretkenliði kadýnýn üremesi ile benzeþtirilince toprak ve kadýn kutsal sayýlmýþ, bu durum toprak ana yani Ana Tanrýça inancýnýn doðmasýna neden olmuþtur. Bu yüzden Neolitik Çað a ait yerleþimlerde çok sayýda topraktan yapýlmýþ kadýn idollere rastlanýr. Ýlkel topluluklarýn en önemli özelliði bireylerin temel fizyolojik ihtiyaçlarýna yönelmeleridir. Yiyecek, barýnma ve korunma ihtiyaçlarýnýn karþýlanmasýna yönelik çabalar, insanýn çevresine yavaþ yavaþ egemen olmasýna yol açmýþtýr. Zamanla topraðýn iþlenmeye baþlamasýyla ilkel hayat koþullarýndan o döneme göre çok geliþmiþ tarým toplumu aþamasýna gelinmiþtir. Neolitikte insanlarýn kap kaçak ihtiyaçlarý seramik üreten zanaatkârlarý ortaya çýkarmýþtýr. Yerleþik olmak, yani bir köyde güven içinde sürekli oturmak, insanlara gýda ve her çeþit ürünün fazlasýný biriktirme imkaný vermiþtir. Ýhtiyaçtan fazla üretim ise takas þeklindeki ticarete, ticaret de yazýnýn icadýna yol açmýþtýr. Ýlk yazý üretici güçlerin ürettiði malý satýp, komþu köydeki tüccarlardan neyi almak istediðini belirtmek için resimli olmuþtur. 153

4 BÖLÜM: 6 Kalkolitik Çað (Maden Çaðý) (MÖ ) Kent uygarlýðýn nedeni deðil sonucudur. Bir kenti köyden ayýrt eden özellik, kent sakinlerinin çoðunun, tarýmla uðraþan çiftçiler olmayýp, iþçilerden oluþmasýdýr. Bir kentin kurulabilmesi için tarým tekniðinin, kentte yaþayan ve kendi besinini üretmeyen insanlarý artý ürünüyle geçindirebilecek ölçüde ürün fazlalýðý oluþturabilmesi gerekir. Kalkolitik çaðda maden iþleme geliþti Bakýr-Taþ Devri olarakta da adlandýrýlan Kalkolitik Çað, Anadolu nun kültür tarihinde bilgi açýsýndan en kýsýtlý olduðumuz çaðlardandýr. Ýlk Kalkolitik Çað ý son Neolitik Çað dan, son Kalkolitik Çaðý da Ýlk Tunç Çaðý ndan ayýrmak çok zordur. Kalkolitik terimi bu çaðda, bakýr bulgularýn ortaya çýkýþý dikkate alýnarak verilmiþtir. Neolitik Çað da bile madenciliðin var olduðu göz önüne alýnýrsa, kalkolitik teriminin kesin bir belirleme oluþturmadýðý söylenebilir. Kalkolitik çað, Anadolu da Yakýn Doðu daki diðer yörelerden önce veya yaklaþýk M.Ö yýllarýna tarihlendirilir. Kalkolikteki tarýmsal ekonomi ilk merkezlerden dýþarýya doðru yayýldýðý için devletler arasý iliþkiler oluþmuþtur. EKONOMÝK FAALÝYETLERÝN ÇEÞÝTLENMESÝ Tarým insanla doða arasýndaki ilk iliþkiyi doðuran faktördür. Ýhtiyaçtan doðan alet kullanýmý ile baþlayan ve bugün en üst düzeyde teknoloji geliþtiren insanýn ilk yaþama kaygýsý ile baþlattýðý süreç bugün ayný þekilde devam etmektedir. Ýnsanlýk: Hazýr toplayýcý - avcý toplumlar Tarým toplumu Sanayi toplumu Bilgi toplumu aþamalarýndan geçerek bu günlere gelmiþtir. Ýnsanlýk geçmiþinde önce hayvan gücünü,sonra buhar gücünü kullanmýþ, þimdilerde ise elektriði kullanmaktadýr. M.S. 11 ve 12. yüzyýllarda tarým ve hayvancýlýk önemini korumakla beraber ticaret de önem kazanmýþtýr. Eski çaðlarda Uzakdoðuyu batýya baðlayan yollar (Ýpek ve Baharat yollarý) oluþtu. Hititler döneminde var olan yollar, Roma döneminde geliþtirildi ve yeni yollar yapýldý. Kalkolitik Çað Bakýr býçak Kalkolitik Çað Bakýr insan figürü Anadolu nun kalkolitik yerleþmelerinde evler kare ya da dikdörtgen planlý, taþ temelli, kerpiç yapýlardýr ve düz damlýdýr. Evler arasýndaki sokaklar dardýr ve yerleþmelerin etrafýný çevreleyen kerpiç koruma duvarlarý oluþturulmuþtur. Evlere geniþ avludan açýlan kapýlardan girilir. Kalkolitikte köylerin büyümesi sonucu kentler ve devletler oluþmuþtur. Selçuk yakýnlarýnda Kervansaray Aksaray yakýnlarýnda Sultanhaný Devlet için çok önemli olan ticaret yollarýnýn güvenliði için Selçuklular döneminde kervansaraylar, Osmanlýlar döneminde hanlar yapýldý. Kervansaraylarýn hepsinde yatakhaneler, aþhaneler, erzak ambarlarý, ahýrlar, ticari eþyayý koyacak depolar, samanlýklar, hastane, eczane ve ayakkabýcý bulunmaktaydý. 154

5 BÖLÜM: 6 Sanayi Devrimi nin ilk gerçekleþtiði ülke olan Ýngiltere de bir dokuma tezgahý 1500 lü yýllardan itibaren ülkeler arasýnda denizaþýrý ticaret yaygýnlaþtý. Özellikle Avrupa ülkeleri Coðrafi Keþiflerle zenginleþti. 17. yüzyýlda daha da hýzlanan bilimsel geliþmeler tarým ve ticaret gelirlerini artýrmýþ böylece Sanayi Devrimi nin temelleri atýlmýþtýr. Sanayi Devrimi Avrupa da burjuva sýnýfýnýn yapý deðiþtirmesine, burjuva sýnýfýna fabrika sahiplerinin katýlmasýna ve yeni bir iþçi sýnýfýnýn doðmasýna yol açmýþtýr. Buharlý Traktör Buharlý Gemi Sanayi devrimi öncesinde de var olan iþçi sýnýfý sanayi devrimi sonrasýnda toplumlarýn en kalabalýk sýnýfýný oluþturmaya baþladý. Ýþçilerin bu sýralarda çalýþma saatleri uzun, fabrikalar havasýz ve her türlü saðlýk koþullarýndan uzaktý. Sanayileþme sayesinde tarýmda makineleþme arttý böylece ayný topraktan daha fazla ürün elde etmek mümkün olmaya baþladý. Kentlerde daha fazla insana iþ olanaðý saðlanabildiði için kentlerin nüfuslarý hýzla arttý. Teknolojik geliþmeler hem tarým hem sanayide üretimi arttýrýrken insan gücüne olan gereksinimini azaltmýþtýr. Sanayileþmenin getirdiði hammadde ve pazar bulma ihtiyacý hýzla sanayileþen devletleri sömürgeci politikalara yöneltti. Buharlý Tren Ekonomik hayat, Batý Avrupa da buhar makinesinin icadý ile çok hýzlý bir deðiþime girdi. Buhar makinesi birçok insan tarafýndan Endüstri Devrimi nin sembolü ve genel amaçlý teknolojilerin ilki olarak kabul edilir. Buhar makinesi öncesi üretim için su gücü kullanýlýyordu. Su gücüyle enerji üretiminin topografik ve iklimsel olarak bazý kýsýtlamalarý buhar makinesinin icadýyla ortadan kalkmýþtýr. Buharýn içinde var olan ýsý enerjisini, mekanik enerjisiye dönüþtüren dýþtan yanmalý motorun icadýyla, buhar makineleri, lokomotifler, buharlý gemiler, pompalar, buharlý traktörler geliþtirildi. Böylece iþletmeler genellikle daha az emek kullanarak daha fazla mal ve hizmeti tüketiciye sunma olanaðý buldular. Sanayi Devrimi nin yaþandýðý dönemlerde bir makinenin daha verimli çalýþmasý en çok fabrikayý ya da o bölgeyi etkilerken, günümüzde teknolojik geliþmeler büyük hýzla yayýlmaktadýr. Bilgisayar ve internet teknolojisi sayesinde bir sanayici ülkenin farklý kentlerinde olan fabrikalarýný bir merkezden kolayca yönetebilmektedir. Tarýmda yakýn zamana kadar kullanýlan klasik tarýmsal yöntem olan organik gýda üretiminden, transgenetik gýda üretimine geçilmiþtir. Son yýllarda, biyoteknoloji ile kuraklýða dayanýklý, zararlý canlýlara direnci yüksek ürünler elde edilmiþtir. 155

6 BÖLÜM: 6 EKONOMÝK FAALÝYETLERÝN SINIFLANDIRILMASI Tarým, hayvancýlýk, balýkçýlýk ve madencilik bu sektörün temel faaliyetleridir. Az geliþmiþ ülkelerin ekonomisinde birincil faaliyetlerin payý, ikincil ve üçüncül faaliyetlere göre fazladýr. Geliþmiþ ülkelerde ise birincil faaliyetlerin payý az, üçüncül ve ikincil faaliyetlerin payý fazladýr. Hammaddelerin iþlenerek deðerli ürünlere dönüþtürüldüðü sanayi ile ilgili bütün ekonomik faaliyetler ikincil faaliyetler içinde yer alýr. 156

7 BÖLÜM: 6 Eðitim, saðlýk, bankacýlýk, ulaþým, pazarlama, sigortacýlýk vb tüm hizmetler bu gruba girer. Ekonomik Faaliyet Aþamalarýna Toplu Bakýþ Birinci Aþama (Doðal madde iþleme) Tarým Hayvancýlýk Ormancýlýk Balýkçýlýk Madencilik Ýkinci Aþama (Mal üretimi) Ýmalat Ýþleme Üçüncü Aþama (Ýç hizmetler) Lokantalar ve oteller Berber ve güzellik salonlarý Yýkama ve kuru temizleme Bakým ve tamirat Dördüncü Aþama (Alýþveriþ ve ticaret) Perakendecilik Ýletiþim Finans ve sigorta Gayrimenkul Yönetim Taþýmacýlýk Beþinci Aþama (Ýnsan kapasitesini artýrma ve geliþtirme) Saðlýk Eðitim AR-GE Eðlence Sanatlar 157 Tablonun yorumlanmasý Ýlk aþama tarýmý, ikinci aþama sanayiyi temsil ederken, üçüncüsü ise geleneksel hizmet sektörünü ifade etmektedir. Dördüncü ve beþinci aþamalar ise hizmet sektörünün daha ileri boyutlarýný temsil etmektedir. Ülkeler zamanla ekonomik açýdan geliþir. Böylece tarým sektöründe istihdam edilenler, sanayi sektöründekilere göre; daha sonra da sanayi sektöründe istihdam edilenler, hizmet sektöründekilere göre azalma eðilimine girer. Ayrýntýlý olarak ifade etmek gerekirse, ülke ekonomileri belli aþamalardan geçer. Ülke düþük gelir düzeyinde iken, ekonomisi belirgin bir þekilde zirai özelliktedir. Teknolojik geliþme ve buna baðlý zirai verimlilik sayesinde gelir arttýkça, hem zirai üretim de hem zirai emekte bir fazlalýk oluþacaktýr ve bu sanayiye hareket edecektir. Sanayide ilerleme saðlandýkça ve bununla birlikte verimliliði arttýrýcý faktörlerdeki ve makineleþmedeki geliþmeler zirai üretimi arttýrdýkça, en geniþ istihdam sanayi sektöründe olacaktýr. Neticede sanayi sektörüde tarým sektöründeki geliþim sürecini yaþayacaktýr. Teknolojik geliþme, yüksek verimliliði beraberinde getirecektir ve bu durum kiþi baþýna geliri daha da artýracaktýr. Emek de hizmet sektörüne doðru hareketlenecektir.

8 BÖLÜM: 6 AKTÝF NÜFUSUN EKONOMÝK FAALÝYET GRUPLARINA GÖRE DAÐILIMI Ýngiltere Nüfusunun Sektörlere Göre Daðýlýmý % 100 Birincil 80 Ýkincil 60 Üçüncül faaliyetler Üçüncül Japonya Ýkincil faaliyetler Birincil faaliyetler Ýngiltere ABD Endonezya Tayland Çin Brezilya Nüfusunun Sektörlere Göre Daðýlýmý Birincil Ýkincil Üçüncül Verilen grafiklerin incelenmesiyle: Japonya da 25 yýllýk süreçte birincil ve ikincil ekonomik faaliyetlerde istihdam edilen aktif nüfus oranýnýn azaldýðý, üçüncül faaliyetlerde çalýþan nüfusun ise arttýðý görülmektedir. Gana Nüfusunun Sektörlere Göre Daðýlýmý Birincil Ýkincil Üçüncül Ýngiltere ve ABD de birincil ekonomik faaliyetlerde çalýþan nüfus oranýnýn çok düþük olduðu, hizmet sektörünün ise aktif nüfusun büyük bir kýsmýný barýndýrdýðý görülmektedir. Endonezya, Tayland ve Çin de ise birincil ekonomik faaliyetler, verilen yýllarda aktif nüfusun önemli bölümüne istihdam saðlamaya devam etmektedir. Farklý geliþmiþlik düzeyine sahip ülkelerde aktif nüfusun sektörlere daðýlýmý (2005) Birincil faaliyet Ýkincil faaliyet Üçüncül faaliyet Shanghai (92) Birincil, ikincil, üçüncül ekonomik faaliyetlerde çalýþan insan sayýsý ülkeden ülkeye ve zamana göre deðiþir. Kalkýnmýþlýk arttýkça birincil faaliyetlerde çalýþan nüfus oraný genel olarak azalýr. Ýkincil ve üçüncül faaliyetlerde çalýþan nüfus oraný ise artar. Ýleri düzeyde sanayileþmiþ ülkelerin hepsinde çalýþan nüfusun çoðu hizmet sektöründe istihdam edilir. Shanghai (97) Beijing (92) Beijing (97) Tokyo (92) Tokyo (97) % 0 % 20 % 40 % 60 % 80 % 100 Japonya nýn Tokya, Çin in Beijing ve Shanghai kentlerinde 1992 ve 1997 yýllarýnda aktif nüfusun ekonomik faaliyet alanlarýna göre daðýlýmýnda yaþanan deðiþimler. 158

9 BÖLÜM: 6 Geliþmiþ Ülkeler ve Geliþmekte Olan Ülkelerin Baþlýca Özellikleri Geliþmemiþ Ülkeler H Aktif nüfusun ekonomik faaliyet alanlarýna daðýlýmýnda ilk sýrada birincil faaliyetler gelir. H Sanayileþme geridir, var olan sanayi kollarý da daha çok hafif sanayi (tekstil, besin, aðaç iþleme...) içindeki faaliyetlerdir. H Nüfus artýþ hýzý yüksektir. H Doðuþtan beklenen yaþam süresi kýsa, yaþam standardý düþüktür. H Gemi söküm sanayi, çimento, dericilik gibi ekolojik sorunlara neden olabilen sanayilere sahipler. H Yerli sanayini koruyacak uygulamalar yetersiz olduðu için geliþmiþ ülkelerin açýk pazarý durumundadýr. H Ýþsizlik fazladýr. Geliþmiþ Ülkeler H Aktif nüfusun ekonomik faaliyet alanlarýna daðýlýmýnda ilk sýrada üçüncül faaliyetler, daha sonra ise ikincil faaliyetler gelir. H Sanayi sektöründe ileri teknolojik geliþmeler uygulanmýþtýr.(elektronik tabanlý sanayileþme) H Nüfus artýþ hýzý düþüktür. H Doðuþtan beklenen yaþam süresi uzun, yaþam standardý yüksektir. H Çevre açýsýndan olumsuz etkileri fazla olan sanayi dallarýnýn geliþmekte olan ülkelere transferini içeren politikalara sahiptirler. H Gümrük tarifelerini yükselterek veya dýþ ticareti engelleyici uygulamalarda bulunarak ithalatý kýsýtlamaktadýrlar. Böylece geliþmiþ ülkelerde toplam talep yabancý mallardan yerli mallara kaymakta, dolayýsýyla yurt içi üretim artmakta ve iþsizlik azalmaktadýr. H Ýhracatýnda sanayi ürünlerinin, ithalatýnda hammaddeler ve tarým ürünlerinin payý fazladýr. H Ýhracatýnda hammaddeler ve tarým ürünleri, ithalatýnda sanayi ürünleri önemli yer tutar. TARIMSAL ÜRETÝMÝ ARTIRMADA DOÐRULUÐU TARTIÞILAN BÝR GELÝÞME: GENETÝÐÝ DEÐÝÞTÝRÝLMÝÞ ORGANÝZMALAR (GDO) Bilim adamlarý, GDO lu ürünlerin insanlarýn baðýþýklýk sisteminde, sinir yapýsýnda tahribatlar yapabileceði, mikrobik hastalýklara karþý kullanabilecek antibiyotiklerin etkinliðini azaltabileceði, kanser ve alerjik reaksiyonlara neden olabileceði üzerinde ýsrarla durmaktadýr. Bir ilacýn bile insanlar üzerinde yaygýn kullanabilmesi için yýllýk incelemeler gerektirdiði halde, henüz 1996 larda ortaya çýkan beraberinde pek çok risk taþýyan GDO lu ürünleri insanlara, bilgilerinin dýþýnda kullandýrmak için gösterilen bu aceleci tavýr üzerinde düþünülmesi gerekir! GDO lu ürünlerin olasý saðlýk riskleri Potansiyel Kanserojenlik: Tarýmsal zararlýlara dayanýklý GDO lu pamuk, soya, mýsýr ve kolza çeþitlerinde kullanýlan bazý kimyasal maddelerin doðrudan kanser yapýcý olduðu bilinmektedir. Potansiyel Toksisite: GDO lu bitkilerde bulunan özellikle zararlý ot ve böcek öldürücü genler toksin üreterek çalýþtýklarýndan dokularda birikme durumunda önemli riskler oluþturabilir. Potansiyel Alerjenlik: GDO lu bitkilerden elde edilen ürünlerde, verici kaynaðýn alerjen özelliklerinin transfer edilen bitkiye ya da hayvana geçmesi engenlenmeyebilir. Besin Deðerinde Bozulma: GDO lu bitkilere, yeni özellikler kazandýrýlýrken, bitkinin orijinal yapýsýnda bulunan bazý kalite öðelerinde azalmalar görülmektedir. Örneðin; kalp hastalýklarý ve kansere karþý önemli koruyucu maddeler, organik ürünlere oranla GDO lu bitkilerde daha azdýr. GDO lu bitkiler üzerinde en çok tartýþýlan konularýn baþýnda çevreye verebileceði zararlar gelmektedir. Bilim adamlarýnýn çoðuna göre GDO lu bitkilerin ekolojik zararlarý vardýr. 159

10 ÖLÇME ve DEÐERLENDÝRME TESTÝ Aþaðýda verilen boþluklarý uygun kelimelerle doldurunuz. 1. Ýnsanlarýn bir milyon yýlý aþkýn avcý-toplayýcý ve göçebe yaþamdan sonra tarým yapmaya, hayvan evcilleþtirmeye ve sabit köyler kurmaya baþladýðý... Çað deðiþik aþamalardan geçerek 6000 yýl gibi bir süreye yayýlýr. Geçmiþten günümüze yaþam tarzlarý ile ilgili olarak verilmiþ aþaðýdaki durumlarý doðru ( ) ve yanlýþ ( )þeklinde gruplandýrýnýz. 12. Hammaddenin iþlendiði ve deðerli ürünlere dönüþtürüldüðü sanayi ile ilgili faaliyetler ikincil faaliyetler olarak adlandýrýlýr Çað da insanlar besinini avcýlýk ve toplayýcýlýkla elde etmekteydi Çað dan önce protein aðýrlýklý beslenme hakimken bu dönemde bitkisel beslenme alýþkanlýðý geliþmiþtir. Ayrýca baltanýn bulunmasý bu çaðýn teknolojideki en büyük baþarýlarýndandýr. 4. Köylerin büyüyerek kentlere dönüþtüðü... Çað da, devletler de ortaya çýkmýþtýr Çað da avcý-toplayýcýlýktan tarýmla uðraþan, hayvan yetiþtiren, evler yaparak köyler oluþturan, yerleþik bir yaþam süren çiftçiler ortaya çýkmýþtýr. 6. Ýnsanlarýn yaptýðý ve alet olarak nitelendirebileceðimiz araçlar günümüze yaklaþtýkça Pazarlama, turizm, eðitim, saðlýk, bankacýlýk, ulaþým üçüncül faaliyetler olarak adlandýrýlýr. 14. Paleolitikte ekilen tohumlarýn yetiþmesini ve üreyen hayvanlarýn büyümesini beklemek bir yere yerleþmeyi zorunlu hale getirmiþtir. 15. Sanayi Devrimi nin yaþandýðý dönemlerde bir makinenin daha verimli çalýþmasýnýn saðlanmasý en çok o iþletmeyi ya da o bölgeyi etkilemekteydi. Oysa günümüzde biliþim teknolojilerindeki geliþmeler bütün dünyayý etkilemektedir. 16. Ýngiltere ve ABD de birincil ekonomik faaliyetlerde çalýþan nüfus oraný Romanya ve Bulgaristan a göre yüksektir. 7. Paleolitik Çað daki... insan gruplarýnýn yaþam biçiminin tipik özelliði hareketliliktir. 8. Teknoloji alanýndaki geliþmeler üretimi artýrýrken insan gücüne olan gereksinimi Sanayi Devrimi nden sonra... geçilmesiyle topraktan elde edilen ürün miktarý artmýþtýr. 10. Ormancýlýk, madencilik, balýkçýlýk, hayvancýlýk ve tarým ürünleri yetiþtiriciliði... faaliyetlerdir kuzey enlemlerinde bulunan buzullarýn erimesi yavaþta olsa deniz seviyesinin yükselmesine neden olmuþtur. 17. Geliþmiþ ülkeler sanayi ürünleri ithal eder, hammadde ve tarým ürünleri ihraç eder. 18. Zeytincilik yapan çiftçi birincil faaliyet grubunda yer alýrken, zeytinden zeytinyaðý üreten fabrika iþçisi ikincil faaliyet grubunda yer alýr. 19. Bir ülkenin kalkýnmýþlýk derecesi arttýkça birincil faaliyetlerde çalýþan nüfus oraný genel olarak azalýr. 20. Buhar makinesi birçok insan tarafýndan Endüstri Devrimi nin sembolü ve genel amaçlý teknolojilerin ilki olarak kabul edilir. 160

11 BÖLÜM 6 TEST 1 1. Neolitik dönemle ilgili aþaðýdakilerden hangisi söylenemez? A) Tarým yapýlmýþ ve hayvanlar evcilleþtirilmiþtir. B) Tarýmýn baþlamasý insanlarýn bir yere yerleþmesini zorunlu hale getirmiþtir. C) Ýnsanlarýn kap kacak ihtiyaçlarý seramik yapýmýný geliþtirmiþtir. D) Küçük gruplar halinde ve göçebe bir yaþam þekli vardýr. E) Zanaatkârlarla tarým ve hayvancýlýk yapanlar arasýnda ilk ticaret örnekleri yaþanmýþtýr. 2. I. Büyük yerleþim yerleri bu dönemde kurulmaya baþlamýþ, þehir hayatý geliþmiþ, iþçi sýnýfý doðmuþtur. II. Ýþçinin üretkenliði artmýþtýr ancak Sanayi Devrimi öncesine oranla iþçilerde belli bir alanda uzmanlaþma baþlamýþtýr. III. Üretim sürecinde elektrik-elektronik, bilgisayar yoðun olarak kullanýlmaya baþlanmýþtýr. Sanayi Devrimi nin etkileri ve özellikleriyle ilgili yukarýdakilerden hangileri doðru deðildir? A) Yalnýz I B) Yalnýz II C) Yalnýz III D) I ve II E) II ve III 5. I. Su gücü II. Hayvan gücü III. Buhar gücü IV. Elektrik Ýnsanlarýn üretim alanýnda kullandýklarý yukarýdaki güçlerin ilk kullanýlandan en son kullanýlana doðru sýralanýþý aþaðýdakilerden hangisinde verilmiþtir? A)I-II-III-IV B)II-I-III-IV C)II-III-I-IV D) III-II-I-IV E) IV-III-I-II 6. I. Maden iþleme, tarým, el aletleri ve silahlarda geliþme oldu. II. Köpek evcilleþtirildi. III. Askeri açýdan güçlü imparatorluklar kuruldu. Kalkolitik Çað ile ilgili yukarýdakilerden hangileri doðrudur? A) Yalnýz I B) Yalnýz II C) Yalnýz III D) I ve II E) I ve III 3. Endüstri Devrimi nin sembolü ve genel amaçlý teknolojilerin ilki aþaðýdakilerden hangisidir? A) Baltanýn bulunmasý B) Buhar makinesinin icadý C) Ateþin bulunmasý D) Köpeðin evcilleþtirilmesi E) Bilgisayarýn icadý 4. Aþaðýdakilerden hangisi birincil faaliyetler arasýndadýr? A) Pazarlama B) Madencilik C) Eðitim D) Bankacýlýk E) Sigortacýlýk 7. Nüfusun çoðunun üçüncül faaliyetler alanýnda çalýþtýðý, birincil faliyetler alanýnda çalýþan nüfus oranýnýn % 2-3 ler düzeyinde olduðu bir ülke için aþaðýdakilerden hangisi söylenemez? A) Sanayi sektöründe ileri teknolojik geliþmeleri uygular. B) Doðuþtan beklenen yaþam süresi uzundur. C) Ýthalatýnda sanayi ürünleri önemli yer tutar. D) Çevre açýsýndan olumsuz etkileri fazla olan sanayi dallarýný geliþmekte olan ülkelere taþýmayý amaçlayan politikalara sahiptir. E) Nüfus artýþ hýzý düþüktür. 161

12 BÖLÜM: Selçuklular Dönemi nde ticaret kervanlarýnýn rahatlýðý için yapýlan kervansaraylarýn iþlevleri arasýnda aþaðýdakilerden hangisi yoktur? 12. A) Anadolu yu uluslararasý ticaret alaný içine sokmak. B) Yabancý ülkelerle sosyal, ekonomik, kültürel ve siyasal iliþkileri geliþtirmek. C) Ticaret yollarýnýn güvenliðini saðlamak. D) Anadolu daki müslüman nüfusu artýrmak ve devletin sýnýrlarýný geniþletmek. E) Yerli yabancý ayýrt etmeksizin hizmek vermek. I II Birincil Ýkincil Üçüncül 9. Sanayi Devrimi ve üretim iliþkilerindeki deðiþimlerle ilgili aþaðýdakilerden hangisi doðru deðildir? A) Üretilen ürünler doðrudan üretenin olmaya baþlamýþtýr. B) Ýþçi sermayedarýn denetimine girmiþtir. C) Sermaye sahibi alet sayýsýný artýrarak atölyeler kurmuþtur. D) Kullaným ve deðiþim deðeri olan pazarda satýlabilen ürünler yapýlmaya baþlanmýþtýr. E) Küçük çapta üretimin yerini kitlesel üretim almýþtýr. 10. Aþaðýdaki ülkelerden hangisinde hizmet sektöründe çalýþan nüfus oraný en yüksektir? A) Bulgaristan B) Sudan C) Ukrayna D) Fransa E) Brezilya III Yukarýda aktif nüfusun ekonomik faaliyet alanlarýna göre daðýlýmý verilen üç ülkenin kalkýnmýþlýk derecesi en yüksek olandan en düþük olana doðru sýralanýþý aþaðýdakilerin hangisinde verilmiþtir? A)I-II-III B) I-III-II C)II-I-III D) II - III - I E) III - II - II 13. I. Kalkolitik Çað II. Paleolitik Çað III. Neolitik Çað Yukarýda verilen tarih öncesi çaðlarýn ilk yaþanandan son yaþanana doðru sýralanýþý aþaðýdakilerden hangisinde verilmiþtir? A)I-II-III B) I-III-II C)II-I-III D) II - III - I E) III - II - I 11. I. Ticaret yollarý uzun ve güvenli olmadýðý için Selçuklular Dönemi nde ticaret kervanlarýnýn rahatlýðý için kervansaraylar yapýldý. II. Sanayi Devrimi nden önce ekonomik hayata kentsel bölgelerde yaþayanlar yön vermekteydi. III. Sanayi Devrimi yle birlikte hýzla yayýlan makineleþmeyle birlikte üretim ve insan gücüne duyulan gereksinim artmýþtýr. Ekonomik faaliyetlerle ilgili verilen yukarýdaki ifadelerden hangilerinin doðru olduðu söylenemez? A) Yalnýz I B) Yalnýz II C) Yalnýz III D) I ve II E) II ve III 14. I. Kalkolitik Çað da silah yapýmýnýn geliþmesiyle askeri açýdan güçlü imparatorluklar kuruldu. II. Neolitik te ekilen tohumlarýn yetiþmesini ve hayvanlarýn büyümesini beklemek bir yere yerleþmeyi zorunlu hale getirdi. III. Mezolitik Çað da evcilleþtirilmiþ büyük hayvan sürülerinin korunmasýný saðlamak için köpek evcilleþtirildi. Tarih öncesi çaðlarla ilgili olarak verilen yukarýdaki sebep-sonuç iliþkilerinden hangileri doðru deðildir? A) Yalnýz I B) Yalnýz II C) Yalnýz III D) I ve II E) II ve III 162

13 BÖLÜM 6 TEST 2 1. I. Doðal koþullara uygunluðu II. Verimlerinin yüksek olmasý III. Kuru tarým þartlarýnda yetiþtirilmesi Ýnsanlarýn kültüre almýþ olduklarý türlerin seçiminde yukarýdakilerden hangileri etkili olmuþtur? A) Yalnýz I B) Yalnýz II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 4. Neolitik dönemde ekilen tohumlarýn yetiþmesini ve üreyen hayvanlarýn büyümesini beklemek aþaðýdakilerden büyümesini beklemek aþaðýdakilerden hangisine yol açmamýþtýr? A) Göçebelik sona ermiþtir. B) Kerpiç evler yapýlmýþtýr. C) Nüfus artmýþtýr. D) Ýnsanlarýn kap kacak gibi ihtiyaçlarý seramikle uðraþan zanaatkârlarý ortaya çýkarmýþtýr. E) Güçlü imparatorluklar kuruldu. 2. Mal ve hizmetlerin saðlanmasýna üretim denir. Temel maddeleri doðrudan doðruya ya da dolaylý biçimde doðal çevreden almaya dayanan üretim faaliyetlerine primer üretim faaliyetleri, doðadan elde edilen maddeleri insanýn kullanacaðý þekle sokan üretim faaliyetlerine ise sekonder üretim faaliyetleri denir. Buna göre, aþaðýdaki seçeneklerden hangisinde sýrasýyla primer üretim faaliyetleri ve sekonder üretim faaliyetlerine örnekler verilmiþtir? Primer üretim Sekonder üretim A) Balýkçýlýk Seramik yapýmý B) Kerestecilik Balýkçýlýk C) Madencilik Kerestecilik D) Kerestecilik Avcýlýk E) Madencilik Balýkçýlýk 5. Aþaðýdaki meslek gruplarýndan hangisi ikincil faaliyetler içerisinde yer alýr? A) Polis B) Balýkçý C) Demirci D) Hemþire E) Bankacý 6. Aþaðýdaki çaðlardan hangisinde askeri açýdan güçlü imparatorluklar kuruldu? 7. A) Paleolitik Çað B) Mezolitik Çað C) Neolitik Çað D) Yontma Taþ Çaðý E) Kalkolitik Çað I III 3. Kalkolitik dönemle ilgili aþaðýdakilerden hangisi söylenemez? II IV 0 A) Köylerin etrafý surlarla çevrildi, köyler büyüyerek kentlere dönüþtü. B) Devletler ortaya çýktý. C) Devletler arasý ticari iliþkiler ortaya çýktý. D) Tarýma geçiþ aþamasýna gelindi. E) Silahlarýn geliþmesiyle askeri açýdan güçlü imparatorluklar kuruldu. Haritada numaralandýrýlmýþ bölgelerden hangilerinde aktif nüfus önemli oranda birincil faaliyetlerde çalýþmaktadýr? A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV 163

14 BÖLÜM: IV I 12. Aþaðýda verilen ülkelerden hangilerinde nüfusun faaliyet gruplarýna daðýlýmý birbirine en az benzer? II Haritada numaralandýrýlmýþ yörelerden hangilerinde aktif nüfusun çoðu birincil faaliyetlerle uðraþýr? A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV III A) Kanada - ABD B) Suriye - Cezayir C) Ýtalya - Danimarka D) Bangladeþ - Somali E) Belçika - Sudan 13. I. Fransa II. Mýsýr III. Bulgaristan 9. Aþaðýdaki ifadelerden hangisi doðru deðildir? A) Ülkelerin istihdam yapýlarý zaman içinde deðiþebilir. B) Ýstihdam yapýsý ülkelerin geliþmiþlik yapýsý hakkýnda bilgi verir. C) Geliþmiþ ülkelerde birincil faaliyetlerde çalýþanlarýn oraný düþüktür. D) Az geliþmiþ ülkelerde aktif nüfusun önemli kýsmý tarým ve hayvancýlýkla uðraþýr. E) Ham maddelerin iþlendiði ve deðerli ürünlere dönüþtürdüðü faaliyetlere üçüncül faaliyetler denir. 10. I. Tarým baþlamýþtýr. II. Ana tanrýça inancý doðmuþtur. III. Devletler ortaya çýkmýþtýr. Yukarýdakilerden hangileri Neolitik Çað da gerçekleþmiþtir? A) Yalnýz I B) Yalnýz II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 11. Aþaðýdaki meslek gruplarýndan hangisi ikincil faaliyetler içerisinde yer alýr? A) Zabýta B) Çiftçi C) Dokumacý D) Doktor E) Sigortacý Yukarýdaki ülkelerin birincil sektörde çalýþan nüfus oraný en çok olduðu ülkeden en az olduðu ülkeye doðru sýralanýþý aþaðýdakilerden hangisinde verilmiþtir? A)I-II-III B) II - III - I C) II -I-III D) III-I-II E) III-II-I 14. Aþaðýda verilenlerden hangisinde sebep-sonuç iliþkisi yoktur? A) Tarýmýn baþlamasý Bir yere yerleþmenin zorunlu hale gelmesi B) Ýnsanlarýn kap kacak ihtiyaçlarýnýn artmasý Seramikle uðraþan zanaatkarlarýn ortaya çýkmasý C) Silah yapýmýnýn geliþmesi Askeri açýdan güçlü imparatorluklarýn kurulmasý D) Köylerin etrafýnýn surlarla çevrilmesi Madenciliðin geliþmesi E) Ýnsanlarýn geçimlerini avcýlýk yaparak saðlamasý Küçük gruplar halinde ve göçebe olarak yaþama 15. Aþaðýdakilerden hangisi geliþmiþ ülkelerin özellikleri arasýnda deðildir? A) Sanayi ürünleri ihraç ederler. B) Nüfus artýþ hýzý düþüktür. C) Aktif nüfusun önemli bölümü hizmet sektöründe çalýþýr. D) Ortalama yaþam süresi uzundur. E) Teknoloji alt yapý açýsýndan dýþa baðýmlýdýr. 164

15 ... ANADOLU LÝSESÝ EÐÝTÝM-ÖÐRETÝM YILI 10. SINIFLAR 1. DÖNEM 2. YAZILI SINAVI SORULARI ADI SOYADI :... SINIF-NO :... Aþaðýdaki ifadelerde boþluk býrakýlan yerlere uygun kelimeleri yazýnýz Çað da insanlar geçimlerini avcýlýk yaparak saðlarlar, küçük gruplar halinde ve göçebe olarak yaþarlardý. 9. Afrika Kýtasý nda üçüncül sektörde çalýþanlarýn oraný Avrupa, Kuzey Amerika, Güney Amerika ve Okyanusya kýtalarýndan azdýr Çað da tarým yapýlmýþ hayvanlar evcilleþtirilmiþtir Çað da silahlarýn geliþmesiyle askeri açýdan güçlü imparatorluklar kuruldu. 10. Aktif nüfusun ekonomik faaliyet kollarýna göre daðýlýmý ülkelerin geliþmiþlik düzeyi hakkýnda bilgi verir. 4. Ham maddelerin iþlendiði ve deðerli ürünlere dönüþtürüldüðü sanayi ile ilgili faaliyetler... faaliyetler olarak adlandýrýlýr. 11. I. Nüfus yoðunluðu II. Ýstihdam yapýsý III. Genç nüfus miktarý 5. Pazarlama, turizm, eðitim, saðlýk, bankacýlýk gibi hizmet sektörünü içine alan faaliyetler... faaliyetler olarak adlandýrýlýr. Aþaðýdaki ifadeleri doðru ( ) ya da yanlýþ ( ) olarak belirleyiniz. 6. Bulgaristan da üçüncül faaliyetler grubunda çalýþanlarýn oraný Almanya ya göre düþüktür. 7. Bir ülke geliþtikçe birincil faaliyetlerde çalýþanlarýn oraný artar, ikincil faaliyetlerde çalýþanlarýn oraný ise azalýr. 8. Az geliþmiþ ülkelerde aktif nüfusun büyük bölümü tarým ve hayvancýlýk faaliyetleriyle uðraþýr. 165 IV. Aktif nüfusun ekonomik faaliyet kollarýna göre daðýlýmý Ülkelerin geliþmiþlik düzeyi hakkýnda yukarýdakilerden hangileri bilgi verir? A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV 12. I. Yerleþik yaþama geçilmiþtir. II. Askeri açýdan güçlü imparatorluklar kuruldu. III. Köpek evcilleþtirildi. IV. Ýnsanlar maðaralarda yaþayýp, avcýlýk yaparak yaþamlarýný sürdürdü. Yukarýda verilen durumlarýn ilk önce yaþanandan en son yaþanana doðru sýralanýþý aþaðýdakilerden hangisinde verilmiþtir? A)I-II-III-IV B)I-III-II-IV C) II - III - I - IV D) III - IV - I - II E) IV - III-I-II

16 BÖLÜM: Aktif nüfusun yaklaþýk %75 inin birincil sektörde çalýþtýðý bir ülkede aþaðýdakilerden hangisi azdýr? A) Nüfus artýþ hýzý B) Genç nüfus oraný C) Sanayi ürünleri dýþ satýmý D) Ham madde dýþ satýmý E) Çocuk ölüm oraný 14. Aþaðýdaki ülkelerden hangisi aktif nüfusun yarýdan çoðunun üçüncül sektörde çalýþtýðý zamana günümüzden daha önce ulaþmýþtýr? A) Türkiye B) Ýngiltere C) Almanya D) Brezilya E) Hindistan 15. Geliþmiþ ülkeler için aþaðýdakilerden hangisi söylenemez? A) Nüfus artýþ hýzý düþecektir. B) Nüfusun ikiye katlanma süresi uzundur. C) Ortalama ömür uzundur. D) Yaþlý nüfus oraný düþüktür. E) Ýhracatlarýnda sanayi ürünleri aðýrlýk taþýr. NOT BAREMÝ 1-10 arasý sorular : 6 puan arasý sorular : 8 puan Sýnav süresi 15 dakikadýr. Coðrafya Öðretmeni Veysel Boynueðri 166

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý Köylerden (kýrsal kesimden) ve iþ olanaklarýnýn çok sýnýrlý olduðu kentlerden yapýlan göçler iþ olanaklarýnýn fazla olduðu kentlere olur. Ýstanbul, Kocaeli, Ýzmir, Eskiþehir, Adana gibi iþ olanaklarýnýn

Detaylı

NÜFUSUN GELÝÞÝMÝ, DAÐILIÞI ve NÝTELÝKLERÝ

NÜFUSUN GELÝÞÝMÝ, DAÐILIÞI ve NÝTELÝKLERÝ NÜFUS ve NÜFUS SAYIMLARI Sýnýrlarý belli bir alanda yaþayan insan sayýsýna nüfus denir. Dünya Nüfus Gününün Amblemi Bir ülkede yaþayan bütün insanlarýn demografik, ekonomik, sosyal verilerinin toplanmasý

Detaylı

FÝYATLAR A. FÝYATLARDAKÝ GENEL GÖRÜNÜM

FÝYATLAR A. FÝYATLARDAKÝ GENEL GÖRÜNÜM IX FÝYATLAR 145 146 FÝYATLAR A. FÝYATLARDAKÝ GENEL GÖRÜNÜM 2000 yýlýnda önceki yýlýn önemli ölçüde altýnda seyreden fiyat artýþlarý 2001 yýlýnýn ikinci ayýnda kurlarýn serbest býrakýlmasý sonucu üçüncü

Detaylı

Bölüm EKONOMÝ, GÖÇ VE YERLEÞME EKONOMÝK FAALÝYETLERÝN SOSYAL VE KÜLTÜREL ETKÝLERÝ ÞEHÝRLEÞME, SANAYÝ VE GÖÇ ÝLÝÞKÝSÝ

Bölüm EKONOMÝ, GÖÇ VE YERLEÞME EKONOMÝK FAALÝYETLERÝN SOSYAL VE KÜLTÜREL ETKÝLERÝ ÞEHÝRLEÞME, SANAYÝ VE GÖÇ ÝLÝÞKÝSÝ BEÞERÎ SÝSTEMLER 3. Bölüm EKONOMÝ, GÖÇ VE YERLEÞME EKONOMÝK FAALÝYETLERÝN SOSYAL VE KÜLTÜREL ETKÝLERÝ ÞEHÝRLEÞME, SANAYÝ VE GÖÇ ÝLÝÞKÝSÝ GÜNÜMÜZ DÜNYASINDAN GELECEÐÝN DÜNYASINA 32 33 1 EKONOMÝK FAALÝYETLERÝN

Detaylı

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor Türkiye'nin insanlarý, mevcut saðlýk düzeyini hak etmiyor. Saðlýk hizmetleri için ayrýlan kaynaklarýn yetersizliði, kamunun önemli oranda saðlýk

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

ünite1 Sosyal Bilgiler Verilenlerden kaçý sosyal bilimler arasýnda yer alýr? A. 6 B. 5 C. 4 D. 3

ünite1 Sosyal Bilgiler Verilenlerden kaçý sosyal bilimler arasýnda yer alýr? A. 6 B. 5 C. 4 D. 3 ünite1 Sosyal Bilgiler Sosyal Bilgiler Öðreniyorum TEST 1 3. coðrafya tarih biyoloji fizik arkeoloji filoloji 1. Ali Bey yaþadýðý yerin sosyal yetersizlikleri nedeniyle, geliþmiþ bir kent olan Ýzmir e

Detaylı

ünite1 Sosyal Bilgiler

ünite1 Sosyal Bilgiler ünite1 Sosyal Bilgiler Ýletiþim ve Ýnsan Ýliþkileri TEST 1 3. Ünlü bir sanatçýnýn gazetede yayýnlanan fotoðrafýnda evinin içi görüntülenmiþ haberi olmadan eþinin ve çocuklarýnýn resimleri çekilmiþtir.

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7 TEST 8 Ünite Sonu Testi 1. 40 m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 2. A noktasýndan harekete baþlayan üç atletten Sema I yolunu, Esra II yolunu, Duygu ise III yolunu kullanarak eþit sürede B noktasýna

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- EKONOMÝNÝN GENEL DENGESÝ... 9 II- III- MÝLLÝ GELÝR VE SABÝT SERMAYE YATIRIMLARI A. GAYRÝ SAFÝ MÝLLÝ HASILA...

Detaylı

B ölüm. BEÞERî SÝSTEMLER ÞEHÝRLERÝN FONSÝYONLARI VE NÜFUS POLÝTÝKALARI KONULAR NÜFUS POLÝTÝKALARI TARÝHSEL SÜREÇTE ÞEHÝRLER ÞEHÝRLER VE ETKÝ ALANLARI

B ölüm. BEÞERî SÝSTEMLER ÞEHÝRLERÝN FONSÝYONLARI VE NÜFUS POLÝTÝKALARI KONULAR NÜFUS POLÝTÝKALARI TARÝHSEL SÜREÇTE ÞEHÝRLER ÞEHÝRLER VE ETKÝ ALANLARI B ölüm 2. BEÞERî SÝSTEMLER ÞEHÝRLERÝN FONSÝYONLARI VE NÜFUS POLÝTÝKALARI KONULAR NÜFUS POLÝTÝKALARI TARÝHSEL SÜREÇTE ÞEHÝRLER ÞEHÝRLER VE ETKÝ ALANLARI Temel Kavramlar Nüfus politikalarý Küresel etki Aile

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- 2004 YILI GENEL EKONOMÝK HEDEFLERÝ... 9 A. BÜYÜME... 9 B. KAYNAKLAR-HARCAMALAR DENGESÝ... 10 II- MÝLLÝ

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim Matematik 1. Fasikül ÜNÝTE 1 Geometriye Yolculuk ... ÜNÝTE 1 Geometriye Y olculuk Çevremizdeki Geometri E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim E E E E E Üçgenler

Detaylı

4. Osmanlýlar topraðýný iyi ekip biçmeyen ya da üç yýl üst üste boþ býrakanlardan topraðýný alýp baþkasýna vermekle neyi amaçlamýþtýr?

4. Osmanlýlar topraðýný iyi ekip biçmeyen ya da üç yýl üst üste boþ býrakanlardan topraðýný alýp baþkasýna vermekle neyi amaçlamýþtýr? Soru - Yanýt 7 1. Selçuklularda ülke topraklarý kime aittir? Yanýt: Selçuklularda ülke topraklarý devlete aittir. 2. Týmar sisteminin Selçuklulardaki adý nedir? Yanýt: Týmar sisteminin Selçuklulardaki

Detaylı

Dosya Gýda Ambalajlarýnda Ýnovasyon: Bilginin Ekonomik ve Toplumsal Faydaya Dönüþtürülmesi Kaynak: Ambalaj Literatürü Kütüphanesi yayýnlarý, ASD - Ambalaj Binasý, ÝSTANBUL Hazýrlayan: Aslýhan Arýkan, ASD

Detaylı

4. ÜNÝTE: ÜRETTÝKLERÝMÝZ

4. ÜNÝTE: ÜRETTÝKLERÝMÝZ 4. ÜNÝTE: ÜRETTÝKLERÝMÝZ EKONOMÝK FAALÝYETLER ''Ekonomik faaliyetler'' ifadesinden ne anlýyorsunuz? Ýnsanlar, ihtiyaçlarýný karþýlamak için ekonomik faaliyetlerde bulunurlar. Bu amaçla hayvancýlýk yapar,

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Hangi þeklin tam olarak yarýsý karalanmýþtýr? A) B) C) D) 2 Þekilde görüldüðü gibi þemsiyemin üzerinde KANGAROO yazýyor. Aþaðýdakilerden hangisi benim þemsiyenin görüntüsü deðildir?

Detaylı

Ýlknur Menlik TGDF Kurumsal Ýletiþim Direktörü TGDF 24 sektörel üye dernek Türkiye Gýda ve Ýçecek Sanayisinin Üretim, Ýstihdam, Ýhracat ve ithalatýnýn %95 ni temsil etmekte Food Drink Europe TGDF 2006

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

* Okuyalım: * Akıl Oyunları: * Matematik: * El Becerisi: * Alıștırma-Bulmaca: * Bilim ve Teknoloji: * Gezelim-Görelim:

* Okuyalım: * Akıl Oyunları: * Matematik: * El Becerisi: * Alıștırma-Bulmaca: * Bilim ve Teknoloji: * Gezelim-Görelim: 3. SINIF 1.ta haf * Okuyalım: Eșek * Matematik: Çevremizdeki Üçgenler * Alıștırma-Bulmaca: Sözcük Avı * Gezelim-Görelim: Doğal Yașam Parkı * Alıștırma-Bulmaca: Sıradaki Șekil Hangisi * Doğa: Karıncaların

Detaylı

Modüler Proses Sistemleri

Modüler Proses Sistemleri Ürünler ve Hizmetlerimiz 2011 Modüler Proses Makineleri Modüler Proses Sistemleri Proses Ekipmanlarý Süt alým tanklarý Süt alým degazörleri Akýþ transfer paneli Vana tarlasý Özel adaptör Tesisat malzemeleri

Detaylı

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý CEBÝRSEL ÝFADELER ve DENKLEM ÇÖZME Test -. x 4 için x 7 ifadesinin deðeri kaçtýr? A) B) C) 9 D). x 4x ifadesinde kaç terim vardýr? A) B) C) D) 4. 4y y 8 ifadesinin terimlerin katsayýlarý toplamý kaçtýr?.

Detaylı

D ü n y a v e T ü r k i y e S ü t E n d ü s t r i s i R a p o r u Dünya ve Türkiye Süt Endüstrisi Raporu T e þ e k k ü r l e r Prof. Dr. Adem Þahin TOBB ETÜ ÝÝBF Prof. Dr. Atilla Yetiþemiyen Ankara Üniversitesi

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi 10 Faaliyet Raporu Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi Ýçindekiler Yönetim ve Denetim Kurulu Temettü Politikasý Risk Yönetim Politikalarý Genel Kurul Tarihine Kadar Meydana

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 Kanguru Matematik Türkiye 07 4 puanlýk sorular. Bir dörtgenin köþegenleri, dörtgeni dört üçgene ayýrmaktadýr. Her üçgenin alaný bir asal sayý ile gösterildiðine göre, aþaðýdaki sayýlardan hangisi bu dörtgenin

Detaylı

1. Merkezi ve çevresel sinir sistemini oluþturan sinir hücrelerine ne ad verilir?

1. Merkezi ve çevresel sinir sistemini oluþturan sinir hücrelerine ne ad verilir? Soru - Yanýt 3 1. Merkezi ve çevresel sinir sistemini oluþturan sinir hücrelerine ne ad verilir? Yanýt: Nöron 2. Merkezi sinir sistemini oluþturan organlar nelerdir? Yanýt: Beyin, beyincik, omurilik soðaný

Detaylı

7. SINIF SOSYAL BiLGiLER

7. SINIF SOSYAL BiLGiLER 7. SINIF SOSYAL BiLGiLER KAZANIM ODAKLI SORU BANKASI Tudem Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş 1476/1 Sokak No: 10/51 Alsancak/Konak/ÝZMÝR Yazarlar: Tudem Yazý Kurulu Dizgi ve Grafik: Tudem Grafik Ekibi Baský

Detaylı

MEKÂNSAL BÝR SENTEZ: TÜRKÝYE

MEKÂNSAL BÝR SENTEZ: TÜRKÝYE MEKÂNSAL BÝR SENTEZ: TÜRKÝYE 5. Bölüm TÜRKÝYE DE ULAÞIM VE TÝCARET TÜRKÝYE DE ULAÞIM SÝSTEMLERÝNÝN GELÝÞÝMÝ ULAÞIM SÝSTEMLERÝ VE KALKINMA TÜRKÝYE DE TÝCARET DIÞ TÝCARET 66 67 1 TÜRKÝYE'DE ULAÞIM SÝSTEMLERÝNÝN

Detaylı

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma Ýçindekiler 1. FASÝKÜL 1. ÜNÝTE: ÞEKÝLLER VE SAYILAR Nokta Düzlem ve Düzlemsel Þekiller Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Yüzeyleri Tablo ve Þekil Grafiði Üç Basamaklý Doðal Sayýlar Sayýlarý Karþýlaþtýrma

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü

Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü Türkiye Cumhuriyeti Devlet Planlama Teşkilatı ve Dünya Bankası Refah ve Sosyal Politika Analitik Çalışma Programı Çalışma Raporu Sayı: 6 Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü Erol Taymaz Ekonomi Bölümü

Detaylı

Yeni zirvelere doðru, mükemmellikle... ÝNÞAAT, TAAHHÜT VE MÜHENDÝSLÝK GÜÇLÜ BAÞLADI GÜCÜNE GÜÇ KATARAK DEVAM EDÝYOR! Deðerlerimiz Vizyonumuz Mevcut kültür, iþ ahlaký ve deðerlerini muhafaza ederken, tüm

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

ünite1 Destek ve Hareket Fen Bilimleri 3. vücudumuzun dik olarak durmasýný saðlayan sistemi elemanýdýr. Verilen cümledeki sembollere aþaðýdakilerden

ünite1 Destek ve Hareket Fen Bilimleri 3. vücudumuzun dik olarak durmasýný saðlayan sistemi elemanýdýr. Verilen cümledeki sembollere aþaðýdakilerden ünite1 Destek ve Hareket Fen Bilimleri 1. TEST 1 Ali, öðretmenin verdiði çizim ödevini yukarýdaki þekilde yapmýþtýr. Buna göre Ali nin çizdiði iskelet bölümü için, I. Kafatasý olarak adlandýrýlýr. II.

Detaylı

VIII MALÝ PÝYASALAR 125

VIII MALÝ PÝYASALAR 125 VIII MALÝ PÝYASALAR 125 126 MALÝ PÝYASALAR Para ve sermaye piyasalarýndan oluþan mali piyasalara iliþkin geliþmeler aþaðýdadýr. I. PARA PÝYASALARI Kýsa vadeli fonlarýn arz ve talebinin karþýlaþtýðý piyasalarýn

Detaylı

Bölüm UYGARLIKLARIN ORTAYA ÇIKIÞI ÝLK KÜLTÜR MERKEZLERÝ

Bölüm UYGARLIKLARIN ORTAYA ÇIKIÞI ÝLK KÜLTÜR MERKEZLERÝ BEÞERÎ SÝSTEMLER 2. Bölüm UYGARLIKLARIN ORTAYA ÇIKIÞI ÝLK KÜLTÜR MERKEZLERÝ 22 23 1 ÝLK KÜLTÜR MERKEZLERÝ K o n u y a B a þ l a r k e n 1. Medeniyet sözcüðü size neler ifade ediyor? Açýklayýnýz. 2. Aklýnýza

Detaylı

COPYRIGHT EBD YAYINCILIK LTD. ŞTİ.

COPYRIGHT EBD YAYINCILIK LTD. ŞTİ. COPYRIGHT EBD YAYINCILIK LTD. ŞTİ. Bu kitabın her hakkı saklıdır. (Noter huzurunda ve Patent Merkezinde). Hangi amaçla olursa olsun, kitabın tamamının veya bir kısmının kopya edilmesi, fotoğrafının çekilmesi,

Detaylı

Tekstil, Kaðýt, Plastik Ambalaj, Baský ve Matbaa Sektörleri için komple silindir üretimi ve kaplamasý,

Tekstil, Kaðýt, Plastik Ambalaj, Baský ve Matbaa Sektörleri için komple silindir üretimi ve kaplamasý, ARTIPOL Genel Tanitim 1995 yýlýndan itibaren, poliüretan elastomer malzemesi konusunda hizmet veren Artýpol Poliüretan & Kauçuk Ýmalat Ýthalat Ýhracat Sanayi ve Ticaret Limited Þirketi, 2001 yýlýndan itibaren

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

ZMO RAPORU I: TARIM SEKTÖRÜNDE YALANLAR VE GERÇEKLER

ZMO RAPORU I: TARIM SEKTÖRÜNDE YALANLAR VE GERÇEKLER ZMO RAPORU I: TARIM SEKTÖRÜNDE YALANLAR VE GERÇEKLER Büyüme rakamlarý sanal mý? Tarýmda rakamlar çarpýtýlýyor mu? Türkiye Ýstatistik Kurumu'nun açýkladýðý rakamlara göre, 2005 yýlýnda yüzde 7.6 büyüme

Detaylı

ÜRETÝM. Bu bölümde ekonominin temel sektörlerindeki üretim geliþmelerine ana hatlarý itibariyle yer verilmektedir. Tablo III-2

ÜRETÝM. Bu bölümde ekonominin temel sektörlerindeki üretim geliþmelerine ana hatlarý itibariyle yer verilmektedir. Tablo III-2 III ÜRETÝM 33 34 ÜRETÝM Bu bölümde ekonominin temel sektörlerindeki üretim geliþmelerine ana hatlarý itibariyle yer verilmektedir. A. TARIM Ülkemizde tarým sektörünün GSMH daki payý yüzde 13.2, sivil istihdamdaki

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 4 puanlýk sorular 1. Dünyanýn en büyük dairesel pizzasý 128 parçaya bölünecektir. Her bir kesim tam bir çap olacaðýna göre kaç tane kesim yapmak gerekmektedir? A) 7 B) 64 C) 127 D) 128 E) 256 2. Ali'nin

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 1 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

EÞÝTSÝZLÝKLER. I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik. Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik

EÞÝTSÝZLÝKLER. I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik. Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik l l l EÞÝTSÝZLÝKLER I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik Çift ve Tek Katlý Kök, Üslü ve Mutlak Deðerlik Eþitsizlik l Alýþtýrma 1 l Eþitsizlik

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

ÜÇ AYLIK EKONOMÝK RAPOR

ÜÇ AYLIK EKONOMÝK RAPOR 2008 2007 2006 2005 2004 2003 2002 2001 2000 1999 1998 1997 1996 1995 1994 1993 1992 1991 1990 1989 1988 Ü Ç AY L I K E KO N O M Ý K R A P O R 2 0 0 8 1987 N Ý S A N - H A Z Ý R A N 2 0 0 8 1986 NÝSAN-HAZÝRAN

Detaylı

EKONOMİK FAALİYET 9. BÖLÜM TÜRLERİ

EKONOMİK FAALİYET 9. BÖLÜM TÜRLERİ EKONOMİK FAALİYET TÜRLERİ - Geçmişten Günümüze Geçim Kaynakları - Ekonomik Faaliyetlerin Sınıflandırılması - Gelişmiş Ülkelerin Özellikleri - Gelişmemiş Ülkelerin Özellikleri 9. BÖLÜM G E Ç M İ Ş T E N

Detaylı

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ com Hakkýmýzda Firma Hakkýnda Otomasyon sektörünün önde gelen firmalarýndan olan ECM ENDÜSTRÝYEL OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ, kurulduðu tarihten bu yana uzmanlaþtýðý her alanda, ülkemizde

Detaylı

Yapýlara estetik, kente kimlik. Y apý estetiði ve izolasyonunda Strotaþ ürünleri çeþitliliði ve üretim kalitesi ile modern mimariye estetik kazandýrýrken, kentsel dönüþüm, restorasyon ve renovasyon uygulamalarýnda

Detaylı

Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1

Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1 GÝRݪ BAZI ÜZÜMSÜ MEYVELERÝN (Frenküzümü, Ahududu, Böðürtlen ve Nar) EKOLOJÝK YETݪTÝRÝCÝLÝÐE UYGUNLUÐU Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1 Dünyada artan çevre kirliliði ve yarattýðý

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 2 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

MEKÂNSAL BÝR SENTEZ: TÜRKÝYE

MEKÂNSAL BÝR SENTEZ: TÜRKÝYE MEKÂNSAL BÝR SENTEZ: TÜRKÝYE 9. Bölüm TÜRKÝYE NÝN NÜFUS ÖZELLÝKLERÝ VE NÜFUS HAREKETLERÝ Konular TÜRKÝYE NÜFUSUNUN YAPISAL ÖZELLÝKLERÝ Nüfusun Yaþ Gruplarýna Göre Daðýlýmý Nüfusun Cinsiyete Göre Daðýlýmý

Detaylı

DENEME Bu testte 40 soru bulunmaktadýr. 2. Bu testteki sorular matematiksel iliþkilerden yararlanma gücünü ölçmeye yöneliktir.

DENEME Bu testte 40 soru bulunmaktadýr. 2. Bu testteki sorular matematiksel iliþkilerden yararlanma gücünü ölçmeye yöneliktir. 1. Bu testte 40 soru bulunmaktadýr. 2. Bu testteki sorular matematiksel iliþkilerden yararlanma gücünü ölçmeye yöneliktir. 1. 3 2x +1 = 27 olduðuna göre, x kaçtýr? A) 0 B) 1 C) 2 D) 3 E) 4 4. Yukarýda

Detaylı

Nerelerde Yaþýyoruz? Çözüm. Örnek 16. Soruda verilen bilgide anlatýldýðý gibi bir yerde bir yýl içinde doðanlarla ölenler

Nerelerde Yaþýyoruz? Çözüm. Örnek 16. Soruda verilen bilgide anlatýldýðý gibi bir yerde bir yýl içinde doðanlarla ölenler 39 Nerelerde Yaþýyoruz? Taným - I: Sýnýrlarý belirli bir alanda yaþayan insan sayýsýdýr. Taným - II: Bir ülkede veya bir bölgede belirli bir arada yaþayanlarýn toplam sayýsýdýr. Örneðin, ülkenin nüfusu,

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

17 ÞUBAT kontrol

17 ÞUBAT kontrol 17 ÞUBAT 2016 5. kontrol 3 puanlýk sorular 1. Ahmet, Beril, Can, Deniz ve Ergün bir çift zar atýyorlar. Ahmet Beril Can Deniz Ergün Attýklarý zarlarýn toplamýna bakýldýðýna göre, en büyük zarý kim atmýþtýr?

Detaylı

7 Mart Çýkmýþ 62 Soru ve Cevabý Gönderen : total - 08/03/ :00

7 Mart Çýkmýþ 62 Soru ve Cevabý Gönderen : total - 08/03/ :00 7 Mart Çýkmýþ 62 Soru ve Cevabý Gönderen : total - 08/03/2009 22:00 1-Serbest Muhasebeci Mali Müþavir ve Yeminli Mali Müþavirlerin Çalýþma Usul ve Esaslarý Hakkýnda ki yönetmeliðe göre, aþaðýdakilerden

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

FEN BÝLÝMLERÝ. TEOG-2 DE % 100 isabet

FEN BÝLÝMLERÝ. TEOG-2 DE % 100 isabet TEOG-2 DE % 1 isabet 1. Geyik Aslan Ot Fare ýlan Atmaca Doðal bir ekosistemde enerji aktarýmý þekildeki gibi gösterilmiþtir. Buna göre, aþaðýdaki açýklamalardan hangisi yanlýþtýr? Aslan ile yýlan 2. dereceden

Detaylı

HAZÝRAN 2005 * 2004 YILI DEÐERLENDÝRMESÝ * 2005 - YARI YIL DEÐERLENDÝRMESÝ VE BEKLENTÝLER * EKONOMÝNÝN GÜÇLENDÝRÝLMESÝ ÝÇÝN MÜSÝAD IN ÇÖZÜM ÖNERÝLERÝ

HAZÝRAN 2005 * 2004 YILI DEÐERLENDÝRMESÝ * 2005 - YARI YIL DEÐERLENDÝRMESÝ VE BEKLENTÝLER * EKONOMÝNÝN GÜÇLENDÝRÝLMESÝ ÝÇÝN MÜSÝAD IN ÇÖZÜM ÖNERÝLERÝ 48 HAZÝRAN 2005 * 2004 YILI DEÐERLENDÝRMESÝ * 2005 - YARI YIL DEÐERLENDÝRMESÝ VE BEKLENTÝLER * EKONOMÝNÝN GÜÇLENDÝRÝLMESÝ ÝÇÝN MÜSÝAD IN ÇÖZÜM ÖNERÝLERÝ Bu Rapor MÜSÝAD Araþtýrmalar ve Yayýn Komisyonu

Detaylı

MEKÂNSAL BÝR SENTEZ: TÜRKÝYE

MEKÂNSAL BÝR SENTEZ: TÜRKÝYE MEKÂNSAL BÝR SENTEZ: TÜRKÝYE 4. Bölüm TÜRKÝYE DE COÐRAFÝ BÖLGELERÝN OLUÞTURULMASI COÐRAFÝ BÖLGELERÝN TESPÝTÝ 56 57 1 COÐRAFÝ BÖLGELERÝN TESPÝTÝ K o n u y a B a þ l a r k e n Yaþadýðýnýz coðrafi bölgeyi

Detaylı

ISO 9001 CERTON N.008/02. SAIT Abrasivi S.p.A.

ISO 9001 CERTON N.008/02. SAIT Abrasivi S.p.A. C TIFIE D ER ISO 9001 CERTON N.008/02 SAIT Abrasivi S.p.A. 1953 yýlýnda kurulmuþ olan SAIT ABRASIVI, üstün kaliteli aþýndýrýcý imalatýnda lider firmadýr. Torino fabrikasý ve Piozzo Fabrikasý tamamen otomatik

Detaylı

ORGANÝK TARIM. GELÝÞÝMÝ ve ÝLKELERÝ. Ziraat Y. Müh. Aþkýn Sürmeli

ORGANÝK TARIM. GELÝÞÝMÝ ve ÝLKELERÝ. Ziraat Y. Müh. Aþkýn Sürmeli ORGANÝK TARIM GELÝÞÝMÝ ve ÝLKELERÝ Ziraat Y. Müh. Aþkýn Sürmeli Bu broþür MATRA-KAP programý çerçevesinde Hollanda Elçiliði tarafýndan desteklenen MADENCÝLÝK FAALÝYETLERÝNÝN ÇEVREYE VE ÇEVREDE YAÞAYAN

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

ünite1 3. Burcu yla çocuk hangi oyunu oynayacaklarmýþ? A. saklambaç B. körebe C. evcilik (1, 2 ve 3. sorularý parçaya göre yanýtlayýn.

ünite1 3. Burcu yla çocuk hangi oyunu oynayacaklarmýþ? A. saklambaç B. körebe C. evcilik (1, 2 ve 3. sorularý parçaya göre yanýtlayýn. ünite1 Türkçe Sözcük - Karþýt Anlamlý Sözcükler TEST 1 3. Burcu yla çocuk hangi oyunu oynayacaklarmýþ? Annemle þakalaþýrken zil çaldý. Gelen Burcu ydu. Bir elinde büyükçe bir poþet, bir elinde bebeði vardý.

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

Alzheimer Hastalarý. P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n

Alzheimer Hastalarý. P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n Alzheimer Hastalarý D u r u m - Ö n g ö r ü - Ö n e r i P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n Alzheimer hastalarý örneðinde bakýma muhtaçlýk sorunu ele alýnacak, gelecek üzerine öngörüler ortaya konulacak

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- EKONOMÝNÝN GENEL DENGESÝ... 9 II- III- MÝLLÝ GELÝR VE SABÝT SERMAYE YATIRIMLARI A. GAYRÝ SAFÝ MÝLLÝ HASILA...

Detaylı

Texas\'lý Klasikçilerin Vazgeçilmez Aksesuarý \"Sýðýr Boynuzu \" Gönderen : papatya54-29/12/ :31

Texas\'lý Klasikçilerin Vazgeçilmez Aksesuarý \Sýðýr Boynuzu \ Gönderen : papatya54-29/12/ :31 Texas\'lý Klasikçilerin Vazgeçilmez Aksesuarý \"Sýðýr Boynuzu \" Gönderen : papatya54-29/12/2010 13:31 Teksas, Amerika Birleþik Devletleri 'nin güneyinde yer alan bir eyalet. Baþkenti Austin'dir. Yüzölçümü

Detaylı

6. ARTAN ÇÝN REKABETÝ

6. ARTAN ÇÝN REKABETÝ 6. ARTAN ÇÝN REKABETÝ KARÞISINDA TÜRKÝYE 63 25 yýlý verilerine göre Çin Halk Cumhuriyeti artýk dünyanýn en büyük dördüncü ekonomisi, satýn alma gücü göz önüne alýndýðýnda ise ABD nin ardýndan ikinciliðe

Detaylı

30 SORULUK DENEME TESTÝ Gönderen : abana - 10/11/ :26

30 SORULUK DENEME TESTÝ Gönderen : abana - 10/11/ :26 30 SORULUK DENEME TESTÝ Gönderen : abana - 10/11/2008 12:26 Konu: 30 Soruluk Test Gönderim Zamaný: 21-Mart-2007 Saat 10:32 MALÝYET MUHASEBESÝ DENEME SINAVI 1- Aþaðýdakilerden hangisi maliyet muhasebesinin

Detaylı

ÜÇ AYLIK EKONOMÝK RAPOR

ÜÇ AYLIK EKONOMÝK RAPOR TÜRKÝYE ODALAR VE BORSALAR BÝRLÝÐÝ TOBB ÜÇ AYLIK EKONOMÝK RAPOR Temmuz - Eylül 2007 Türkiye Odalar ve Borsalar Birliði Ekonomik Araþtýrmalar ve Ýstatistik Müdürlüðü Sayfa düzeni ve baský Uzman Matbaacýlýk

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

ASÜD 06 Mart 2009'da 13 süt ve süt ürünleri üreticisi tarafýndan kuruldu. 110'a ulaþan üye sayýsý ile süt sektörünün en büyük ve en yetkili kuruluþudu

ASÜD 06 Mart 2009'da 13 süt ve süt ürünleri üreticisi tarafýndan kuruldu. 110'a ulaþan üye sayýsý ile süt sektörünün en büyük ve en yetkili kuruluþudu SÜT SANAYÝÝNDE YENÝ YAKLAÞIMLAR TOPLANTISI - YENÝ SÜT MEVZUATI ve UYGULAMALARI TÜRKÝYE DE SÜT SEKTÖRÜ Dr. Ýsmail MERT ASÜD Genel Sekreteri 20.09.2012 GÖNEN- BALIKESÝR ASÜD 06 Mart 2009'da 13 süt ve süt

Detaylı

Ýnsan hayatýný korur

Ýnsan hayatýný korur Ýnsan hayatýný korur Yangýn güvenliði kablolar ile baþlar Kablolar, bir binanýn toplam maliyetinde yüzde 0.5'den daha az bir miktarý oluþturmaktadýr. Ancak, kamu güvenliðinin saðlanmasýnda, hayati öneme

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki þekillerden hangisi bu dört þeklin hepsinde yoktur? A) B) C) D) 2. Yandaki resimde kaç üçgen vardýr? A) 7 B) 6 C) 5 D) 4 3. Yan taraftaki þekildeki yapboz evin eksik parçasýný

Detaylı

Toprak Ana. sebze ve meyve bahçeleri, zeytinlikler ve nadas alanlarý) vb. topraklarýmýzýn üçte birini oluþturmaktadýr.

Toprak Ana. sebze ve meyve bahçeleri, zeytinlikler ve nadas alanlarý) vb. topraklarýmýzýn üçte birini oluþturmaktadýr. 215 Toprak Ana Toprak, yeryüzündeki bütün canlýlarýn hayat kaynaðýdýr. Dünyada yaþam toprak sayesinde devam eder. Tarýmsal faaliyetler de insanlarýn topraktan yararlanma þekillerinden biridir. Toprak,

Detaylı

ünite1 Hücre 3. Öðretmenin sorularý ve Müge nin yanýtlarý tabloda verilmiþtir: 1. Tabloda öðretmenin sorularý ve Duygu nun yanýtlarý bulunmaktadýr.

ünite1 Hücre 3. Öðretmenin sorularý ve Müge nin yanýtlarý tabloda verilmiþtir: 1. Tabloda öðretmenin sorularý ve Duygu nun yanýtlarý bulunmaktadýr. ünite1 TEST 1 1. Tabloda öðretmenin sorularý ve Duygu nun yanýtlarý bulunmaktadýr. Öðretmenin Duygu nun sorularý yanýtlarý 1 Sitoplazmasý var mý? Var. 2 Hücre çeperi var mý? Yok. 3 Kloroplast organeli

Detaylı

Ýçel de Gýda Sanayii Sektöründe Çevre Bilincinin Araþtýrýlmasý

Ýçel de Gýda Sanayii Sektöründe Çevre Bilincinin Araþtýrýlmasý Cilt: 11 Sayý: 42 (22), 3-35 GÝRÝÞ Yoðun tarýmsal üretimin yapýldýðý Ýçel'de gýda sanayi sektörü, ilk üç sýrada yer alan önemli sektörlerden biridir. Ancak, iþgücü ve sermaye üretkenliði yönünden Türkiye

Detaylı

Kentleþmenin Sosyo Ekonomik Etkileri 1

Kentleþmenin Sosyo Ekonomik Etkileri 1 Kentleþmenin Sosyo Ekonomik Etkileri 1 Prof. Dr. Ahmet ULUSOY KTÜ ÝÝBF Maliye Bölümü Giriþ Nüfus artýþý ve sanayileþme sonucu ortaya çýkan kentleþme olgusu, çok sayýda sorunu da beraberinde getirmiþtir.

Detaylı

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz.

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz. Soru - Yanýt 10 1. Dolaþým sisteminin elemanlarý nelerdir? Yanýt: Dolaþým sisteminin elemanlarý kalp, damarlar ve kandýr. 2. Dolaþým sisteminin görevi nedir? Yanýt: Vücuttaki hücrelere oksijen ve besin

Detaylı

Mýsýr Þekerine Ýliþkin Baþlýca Efsaneler Birçok gýda ve içecekte tatlandýrýcý olarak kullanýlan mýsýr þekeri, birkaç yýl önce beslenme komitelerinden bazý araþtýrmacýlarýn bu bileþeni obezite salgýnýnýn

Detaylı

ORTAM: BÖLGELER VE ÜLKELER

ORTAM: BÖLGELER VE ÜLKELER 5. B ölüm KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER VE ÜLKELER ÜLKELER ARASI ETKÝLEÞÝM KONULAR KÜLTÜR BÖLGELERÝNÝN OLUÞUMU VE TÜRK KÜLTÜRÜ KÜRESEL TÝCARETÝN EN ÖNEMLÝ ÜÇ ELEMANI: HAM MADDE - ÜRETÝM - PAZAR DÜNYANIN HIZLI

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 4 puanlýk sorular 1. Küçük bir salyangoz, 10m yüksekliðinde bir telefon direðine týrmanmaktadýr. Gündüzleri 3m týrmanabilmekte ama geceleri 1m geri kaymaktadýr. Salyangozun direðin tepesine týrmanmasý

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

ÇEVREMÝZDEKÝ GEOMETRÝ

ÇEVREMÝZDEKÝ GEOMETRÝ ÇEVREMÝZDEÝ GEOMETRÝ çýlarý Ýsimlendirme þaðýdaki masa üzerindeki açýlarý gösterelim: çýlar, köþesine yazýlan büyük harfle isimlendirilirler. çý ^ veya sembollerinden biri kullanýlarak gösterilir. Yukarýda

Detaylı

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A²

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A² EK 17-A RÝA ÝÇÝN DEÐERLENDÝRME KONTROL LÝSTESÝ ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ Hizmet verenin sorularý: Hizmet alana aþaðýdaki sorularý sorun: Hizmet veren için kurallar: Eðer yanýtlar evet sütununda ise aþaðýdaki

Detaylı

Þimdi beraber sarmal bir yay yapacaðýz. Bakýr tel, çubuða eþit aralýklarla sarýlýr. Daha sonra çubuk yayýn içinden çýkarýlýr.

Þimdi beraber sarmal bir yay yapacaðýz. Bakýr tel, çubuða eþit aralýklarla sarýlýr. Daha sonra çubuk yayýn içinden çýkarýlýr. SARMAL YAYLAR Malzemeler Bu bölümde benimle beraber deneyler yapacaksýnýz. Çubuk Bakýr tel Þimdi beraber sarmal bir yay yapacaðýz. Bakýr tel, çubuða eþit aralýklarla sarýlýr. Daha sonra çubuk yayýn içinden

Detaylı

DENEME Bu testte 40 soru bulunmaktadýr. 2. Bu testteki sorular matematiksel iliþkilerden yararlanma gücünü ölçmeye yöneliktir.

DENEME Bu testte 40 soru bulunmaktadýr. 2. Bu testteki sorular matematiksel iliþkilerden yararlanma gücünü ölçmeye yöneliktir. 1. Bu testte 40 soru bulunmaktadýr. 2. Bu testteki sorular matematiksel iliþkilerden yararlanma gücünü ölçmeye yöneliktir. 1. a, b, c birbirinden farklý rakamlardýr. 2a + 3b - 4c ifadesinin alabileceði

Detaylı