Faruk Ataay. Sağlık Reformüve Yurttaşlık Haklarv. Health Reform And Citizenslıip Rights

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Faruk Ataay. Sağlık Reformüve Yurttaşlık Haklarv. Health Reform And Citizenslıip Rights"

Transkript

1 - --~--,-'._ Sağlık Reformüve Yurttaşlık Haklarv.,* Faruk Ataay Özet: GünürnüzdeTürkiye 'de sağlık sistemi köklü bır reformdan geçirilmektedir. Bu çerçevede, mevcut sosyal güvenıik ve sosyal yardım kuruluşları Sosyal Güvenlik Kurumu, çatısı altında birleştirilerek" "genel' sağlık, sigortası" sistemine geçilmekte, 'birinci basamaksağlık hizmetlerinde "aile hekimliği" sistemi, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında "sağlık işletmesi" model'{ yerleştirilmekte ve Sağlık Bakanlığı 'nın yeniden yapılandırılması hedeflenmektedir. Bu dönüşümler gerçekleştirilirken, temelde "liberal" birsosyal politika anlayışından hareketedildiği, bu yaklaşımın da sağlıkhizmetineerişimde adaletsizlikleri arttırdığısaptanmaktadır. Anahtar Sözc.ükler:Neoliberalizm, devletin yeniden yapılandırılması, sağlıkta dön.üşümprogramı, genel sağlık sigortası. Health Reform And Citizenslıip Rights sosyalpolitika, Abstract: Today, health, syst(fmin Turkey has been undergoing radicalreforms. in this framework!current social security and social assistance institution.şi have been merging under Social Securitylnstitution and the "general health ilisurance" system is being adopted. Moreover, while the "family practice" system is being introduced inprimary health services, the "health business administration "is being adopted in the secondary and tertiary health institutions. Therestructuring the Ministry ofhealth is also among futureprojects. it is observed that these reforms are basically "liberal" social policyoriented and that such an approach increase inequalities. Key Words: Neoliberalism, restructuringof thestate, social policy, health system transformation program, general health insurance. Giriş Türkiye'de sağlık sistemi, yakın zamana kadar, devletha:staneleri, SSK hastaneleri, üiıiversite hastarteleri; özel hasfanelerve sağlık ocaklarındanoluşan bir yapılanmayadayanıyor, bu sistemin finansmanında da devlet bütçesinden ayrılan paylar yanı sıtaüçsosyal güvenlik kuruluşu (EmekliSandığı, SSK, Bağ Kur) ve Yeşil Kart'tan oluşan bir sosyalgüvenlik vesosyai yardıın sistemi işle~ tiliyordu. Sistemin işleyişinde özel sağlık sigortalarınınve kişisel harcamaların payının ise daha sınırlı olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Günümüzde bu sağlık ve sosyal güvenlik sistemi radikal dönüşümlere uğratılarak liberalize e dilmektedir. Aslında, mevcut sistemin de güçlübir sosyal devlet anlayışına da~ yandığını söyleyebilmek olanaklı görünmemekle beraber, oturtulmaya çalışılan yeni modelin mevcut sistemegöre daha "liberal" bir sosyal politika anlayışına dayandığıgörülmektedir. Yrd. Doç. Dr., Akdeniz Ünivetsite~i,İİBF. Amme İdaresi Dergisi, Cilt 41 Sayı 3 Eylül 2008, s~

2 170 Amme İdaresi Dergisi Türkiye'de sağlık sisteminin liberalbir model çerçevesinde yeniden yapılandmimasına yönelik çalışmalar Dünya Bankası ile ortak projeler temelinde 1980'lerin başlarından beri uygulanmaktadır. i Nitekim, 1980'li ve 1990'lı yıllarda neoliberal sağlık refonnunun bütün boyutlarıyla uygulamaya konması mümkün olamasa da, liberalizasyon konusundaönemli adımlaratıldığı da kabul edilmelidir. Ançak, refonnun nihai sonuçlarına ulaştmlması, 2000'li yıllara kadar uzamışbulunmaktadır. Nitekim, günümüzde sonuçlandmımaya çalışılan refonn çabaları da asılolarak Dünya Bankası'yla 2001 ve 2004 yıllarında imzalanan anlaşmalaradayanmaktadır. Bu süreçte, DünyaBankası ve Türk uzmanlardan oluşan bir komisyonca 2003 yılında tamamlanan Türkiye: Daha İyi Erişim ve Etkinlik İçin Sağlık Sektörü Refonnu (Dünya Bankası, 2003) başlıklı rapor da refonn çalışmalarının kuramsal temelini oluşturmaktadır. Nitekim, Sağlıkta Dönüşüm Programı adıyla anılan ve günümüzde yasalaştmlmaya çalışılan refonn modeli bu rapordan hareketle oluşturulmuştur. Bu çerçevede, refonnprojesi, hem kurumsal yapılanmayı hem kurumlar arası görev paylaşımını hem de kurumların işlevlerini köklü bir biçimde değiştirmektedir. Sağlıkta DönüşümProgramı adıyla anılan refonn projesi temelde dört ana başlık altında toplanmaktadır (Dünya Bankası, 2003). Refonn projesinin ilk başlığı sosyal güvenlik sisteminin yeniden yapıhındmlmasıdır. Buçerçevede, üç sosyal güvenlik kuruluşu (Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve SSK) ile Yeşil Kart olarakadlandmlan sosyal yardım yapılanması Sosyal GüvenlikKurumu (SGK) çatısı altındabirleştirilerek bir Genel Sağlık Sigortası (GSS) oluşturulmaktadır (www.sgk.gov.tr. 2007a). Reforın projesinin ikincibaşlığını, halen "sağlık 0 cakları" çatısı altındayürütülen birinci basamak sağlık hizmetlerinin "aile hekimliği" sistemi altında yeniden yapılandmlması oluşturınaktadır (saglik.gov.tr, 2007). Refonn projesinin üçüncü başlığını, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında "sağlık işletmesi" modelinin uygulamaya geçirilmesi (memurlar. net, 2007), dördüncü başlığını da Sağlık Bakanlığı merkez teşkilatının yeniden yapılandmlarak "düzenleyici" işlevlerle sınırlandmlması oluşturmaktadır (Dünya Bankası, 2003; ttb.org.tr, 2007). Böylece, sağlık hizmetlerinin yürütülmesini sağlayan mevcut kamu örgütlenmesi köklü bir değişime uğratılmaktadır. Aşağıda, sağlık refonnunun bu dört başlığı ayrı ayrı incelenmektedir. Genel Sağlık Sigortası'nın Kuruluşu Türkiye'de sosyal güvenlik sisteminin refonna.tabi tutulması uzun süredir gündemdetutulmaktadır. Refonn önerileri,son dönemde, asılolarak, Dünya Bankası'ndan. gelmektedir. Nitekim, Dünya Bankası uzmanlarıyla Türk uzmanlarınortak çalışmasınadayanan son raporda, sağlık sistemindeki refonnun ilk ayağı olarak "zorunlu genel sosyal sağlık sigortası" modeline geçilmesiöneril i 1980 sonrası sağlıkta liberalizasyon süreci hakkında ayrıntılı bir değer1endimıe için bkz. Soyer (2003); Hamzaoğlu, (2007).

3 ~ ~~------~ Sağlık Reformu ve Yurttaşlık Hakları 171 miştir (Dünya Bankası, 2003: 50-69). Buna göre, bugüne kadarssk, Emekli Sandığı, Bağ-Kur çatısıaltında yürütülen sağlık sigortaları ile Y~şi1 Kart kapsamındayürütülen hizmetlertekçatı altına alınarak bir Genel Sağlık Sigortası (GSS) kurulmalıdır: GSS'nin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ça,tısı altınaalınmasıönerilen raporda, "yüksek oranda özerk" birkurumsal yapılanmayla ve "profesyonelce" yönetilmesigerektiği belirtilmektedir. Bu doğruluıda, tüm yurttaşlar "zorunlu olarak" GSS kapsamına alınmalı, prim ödeyecek maddi olanaklara sahip olmayanlarınprimleri de devletçe ödenmehdir. Böylece, tüm yurttaşlar GSS kapsamındaki temel teminat paketindeki sağlık hizmetl~rinden yararlanabilir durtıma getirildikten sonra, isteyenler bu paketedahil olmayan sağlık hizmetleri için tamamlayıcı özel sağlık sigortası yaptırabilmelidir (Dünya Bankası, 2003: 50~69). Dünya Bankası'nınbu model önerisi, 5502 ve sayılı yasalarınyapılma~ sıyla uygulamaya geçirilmeye çalışılmaktadır? Ancak, 5510 sayılı yasanın pekçok maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği için uygulaması ertelenmiş, yasanın Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilenhükümlerinin tadili i~ çinhazırlanan yasa ise ancak 1 7 Nisan 2008' de meclisten geçirilebilmiştir (Milliyet, 18 Nisan 2008). Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008'ebırakılan yasanın uygulanmaya başlanmasıyla birlikte, sağlık sisteminın finansmanında çok köklü değişimler ortaya çıkacaktır. Kanırnızca,ÖSS sisteminin ilk önemliözelliği, finansman ile sağlık hizmeti üretiminin birbirinden kesin olarak ayrılarak, sistemin "sağlık hizmeti satın a lınması" mantığı çerçevesinde kurulınasıdır. Bu düzeııleme,gss sisteminin ö zellikle SSK sisteminden temel farkını Öluşturınaktadır. Bilindiği üzere, SSK, sağlık giderlerini düşürmek amacıyla kendi SSK hastanelerini oluşturmuş, hatta ilaç giderlerini düşürınek için de kendi ilaç fabrikalarını ve eczanelerini kurınuştu. Sağlık sigortası, sağlıkhizmeti ve ilaç üretim ve dağıtımını bütünleştiren bu sistemin giderlerin düşürülmesini sağladığı varsayılıyordu (Hamzaoğlu ve Yavuz, 2006: 281). Oysa, GSS sisteminde, sağlık sigortacı1ığı ile sağlık hizmeti üretimi ve sunumunun kesin olarak ayrıldığı ve sistemin "hizmet satın alma" esasınagöredüzenlendiği görülmektedir. Üstelik, yeni modelle, özel sağlık ku~ ruluşlarıyla anlaşma yapılarak bunlara sevk olanağı da getirilmektedir. Nitekim, yeni modele yönelik ilk temeleleştiri de, bu düzenlernelerin özel sağlık kuruluşlarını teşvik etmeyi amaçlandığı ve bu nedenle de maliyetleriarttıraraksistemin mali dengelerini tehlikeye attığıdoğrultusundadır (Erdoğdu, 2006: 220,236; Hamzaoğlu, 2006: 60; Özgen, 2002; Gürsoy - Aksu, 2007). Nitekim, "hizmet Satın alma" uygulamasının yaygınlaştığı son yıllardamaliyetler de hızla yükselmiştir. Özellikle, tüm vatandaşların tüm kaniu ve özel hastanelerinden ve ö zel eczanelerden yararlanabilmesi olanağının tanınarakhizmet satın alma yön Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve 5502 Sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu için bkz. (2007a; 2007b).

4 ı 72 Amme İdaresiDergisi t~minin.yaygınlaşniasiridan sonnıbütçe kalemlerinin enonemlilerindenbiri hizmet' satınalmaları olmaya başlamıştıf.' Çalışma Bakanlığıverilerine göre, SSKhastanelehnin 1 Ocak200S 'te Sağlık Bakanlığı'nadevredilmesive SSK 'nın"hizı:net satih.i almaya başlaması sonrasında SSK'nın sağlık'hizmetigi::i derleri '%2&,; ilaçgiderleri de %32 oranında artını ştır {Hamzaoğlu, 2006:'61 ~62)ç SSK 'nın kişi başına sağlık harcamalarının da 200Sile 2006, yillarıarasında %35 oranında arttığısaptanmıştır {Hamzaoğluve YavUz; 2006: 287), Artış SSKile sınırlı kalmamış, Sağlık Bakanliğı'nın harcarrıalarının",ehönemli",kalemlerinden' biri,de~'hizmetsatınalrrıa"beden~riolrrıayabaşlamıştır/nitekim,20os önce-' sinde, dışarıdannadiren hizmet satın alan Bakanlık2005yılıylabirlikte hizmet satııialrrıalariçinbütçesininyaklaşık%30'unu harcamaya, başlamıştır (Soyer, 2007). Bu politika değişikliğinin yarattığı maliyetler bütçeden sağlığaayrılan' payların.arttıplmasınııorunlu kılm~ştır. TERl\'V'ın yenimilli,gelirserisini, kullanarak yaptığı incelemeyegöre kamlısağlık harcamalarınıngsyih'ye, oranı 1999'daki %2;9'1* oranından, 2002'de%3.8'e, 200J'de de %4.1'e yükselmiştir. TEPAi/',a göre,,sağlık harcamaı~rındakibu:artış,kol"uyııcu,~ağ1ıkl1izmetle,. rinde, veyatırımlarda,:bir.artışa. yol açmazken,bütünüyle dışarıdanhizmet satın almalaragitmiştir. Nitekim, 2007 yılında yalnızca,özel hastanelere yapılan sevklernedeniyle ödenen bedel 2.S ı,nilyardolaraula:şmıştır, Cı:E~AV" 2008:26 30). Ancak, bu durumun sürdürülebilirliği olmadığı içim.hemimfhükümeti sa~lık harcllll1alarındaj<i, tırmanma ~ğilimil1edeniyleııyarnıış hem de, Maliye Bakanlığı sağl* harcamalarının bütçe olanaklarınınçok üzeri11e 9!krnası karşısında6 Teınmuz 2006 tarihinde bir tebliğyayınlayarak hizmet satın almada uygulanacakfiyatlama iesaslarını deği~tirmek:ioruncla, ka:lmış,,bu da özel sağlık kuruluşlı;ı.rınınkatkt paylarınıatitır1nasınayol açmıştır (Erdoğdu, 20Q6: S). GS Sşistçminin ikinc.i, önemlipzflliği, GS S'nin yalmzcıı '''temelt~rninatpa ~ keti "kapsıl;1)1ındaki.sağ1ık giderlerini karşılayacak, olmıı.sı ~bu pakçte, dııhil ()lma yıın,sağhkgicierlerininise"özelsağlıksigortası" yada "kişisel ek ödeme" ile karşılanmasınınöngörülmesidir. Bu 'dqzenleme, temelteminajpaketinin ls:apsl3, mını ol<lt,ıkçaöneınli "lcılmaktadır,zjra, temel, t~minat.paj<eji 'kapsamııun "dar" tu.tuiması dplvmund3c,şağlıkgiderl~rinin, dahapüyük 1?.<>1ürpÜGSS. dışimeka7 nizmııla:rla,finanse. edilmek. durumunda kalacak, buda. hizmetten, yararlananlar aç1sıl1<ıanek harcamayı, gereklikılacaktır..ass sisteminin bu özelliğine yönelik en,t~meieleştiride;.pudüzenleillelçıin,özelşağlıksigor::t::ıçılığınıteşvh< amaçlı olduğu; Ylll'Jta;şları, (JSŞprimiödem~~ yanı S11.'a, ekharcamayapmak zogında bı-o rııkacağ!yönünciedir{ttb,2003; 2QOS},Böylece,,GSSsistemi!lin entel11el, ö..,, ze11iğinin,,primlerini ödeyenbütün yurttaşların kamusal sağ1ıl~sigortası ye kfımıı, sağlıj<kuruluşla:rll1cıal}.ohışal1 bil' sistemiçin,de bütün sağlık hizm~t1erini a~ labildiği ve bütün giderlerinin sigorta sistemi tarafından ödendiği birmodel yerine, yurttaşların kamusal sağlık sigortası' vekamusağlıkkunıluşlan. yanısıra

5 Sağlık Reformu ve Yurttaşlık Hakları 173 özel sağlık kuruluşlarına ve özel sağlık sigortacılığınada başvurabildiği ancak bunun için ek ödeme yapmak zorunda kaldığı yarı kamusal, yarı özel bir sistem öngörmesi olduğu ortaya çıkmaktadır. Yenimodelin üçüncü önemli özelliğini, prim ödeyemeyecek kadar "yoksul" durumdaki "muhtaç" kişilerin primlerinin devletçe ödenmesi uygulamasının getirilerek, "sosyal yardım" politikasının uygulamaya geçirilmesi oluşturmaktadır: Bunagöre, asgari ücretin üçte birindendaha az gelire. sahip olduğunu belgeleyecek kişilerin primlerinin devletçeödenmesi ve bu yurttaşların GSS kapsamındaki sağlıkhizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanması öngörülmektedir (Erdoğdu, 2006: ). Yeni model, böylece, "yeşil kart" olarak bilinen sosyal yardım uygulamalarının yeni bir temele oturtulmasını sağlayacaktır. Ancak, burada önemli bir sotunyoksulluk sınırınınasgari ücretin üçte biri gibi düşük birdüzeyde belirlenmesinde ortaya çıkmaktadır. Bu sınırıngerçek yoksulluk sınırına karşılık geldiği tartışmalıdır. Diğer yandan, ülke gerçekleri dikkate alındığında;i:lüzen1i ve güvenceli işlere sahip olmayan genişbir nüfusdiliminin düzenli prim ödeyebilmek açısındansıkıntı yaşayabileceği görülebilmektedir. Dolayısıyla, gerçekte düzenli primödeme gücüne sahip olmayan oldukça geniş bir nüfus dilimi yoksulluk yardımından yararlanarnama. ve primödeyemediklerii~ çin sağlık hizmetlerinden yararlanamama durumundakalabilecektir. Bu durumda, sistemin "toplumunbütününü kucaklama" ve genel sağhksigortasından ve temel teminat paketi kapsamındaki sağlık hizmetlerinden yararlanamayan kimseyi bırakmama iddiası pek de gerçekçi görünmemektedir. Bununla bağlantılı dördüncü özellik, yeni model tasarlanırkensosyal güvenliğin finansmanı sorununun kayıt dışi istihdam sorunu ilebağlantılı olarak değerlendirilmemesidir. Temelde sosyalgüvenlik açıklarının azaltılması hedefine odaklanmış görünen yeni model, Türkiye'nin AB ülkeleri içinde sosyalgiivenliğe devlet katkısı yapmayan tek ülke olduğugerçeğini göz ardı eder.g9tünmektedir. Yaklaşım böyle olunca, devlet tarafından sosyal güvenlik kuruluşlarına yapılan transferler de kolaylıkla "açık" ya da "kara delik" olarak görülebilmektedir (TÜSİAD, 2004;MÜSİAD, 2007). Devletin sosyal gilvenliğe katkiyap"' ması anlayışını dışlayan bu yaklaşım, Türkiye'nin istihdamüzerinden alinan vergilerde AB ülkeleri içinde en yüksekorana sahip ülke olduğu ve istihdamın % 46.8'inin kayıt dışı olmasında bunun da çok önemli bir etken olduğu gerçeğini de değerlendirme dışı bırakmaktadır. Dolayısı ile, yeni sistemkurgulanırken, sistemin finansman açıklarını devlet yardımı yanı sıra kayıt dışılığı azaltmak ve bu yolla prim tahsilatını yükseltmek yoluyla çözme yolunagidilmemiştir. (Oyan, 2008). Böylece, reformla oluşturulanyeni sistem de, devletinsosyal. güvenliğe yapacağı katkıyı "açık" olarak görmeye ve "sosyalgüvenlikaçıklarını" azaltmak için de sosyal güvenlik sisteminin sağladığıkorumayı düşürmeye devam etmektedir. Oysa, Türkiye ile AB ülkeleri, sosyal sigorta ve sosyal koruma harcamalarının milli gelir içindeki payı açısından karşılaştırıldığında Türkiye 'nin

6 174 Aml!ıe İda1'esiDergisi, %7.l'likoranınakarşılıkAB ülkeleri % l.9doranındahan;amaya sahip bu~ lunmakta, sosyalgüvenlikprimitahsi1at1arımnriıi1li.gehre oramaçısından. da Türkiye % 5 'te kalırken, AB ülkeleri % ı ı.t'yeulaşmaktadır (Oyan, 2008). Bu veriler, biryandan.yürütıüğekonanyeni modelinbütün ııiifıısu sağlık hizmetleri kapsamınaalma hedefinden çok "sisteniin. finansman iaçıklarım"jlzal!mayao~ daklanmış olquğunu gösterirken, diğer yandanda bütün nüfusu. sosyal koruma altınaalmayı hedefleyenbir reformun önceliklekayıt dışı istihdamsonınunu or~ tadan kaldırmayı.hedeflemesi gerektiğini de. göstermektedir. GSS sisteil1i. üzerinegenelbirdeğerlendim1e yapmakgerekirse,. sisteminin en temelözelliğinin;' sağlıkhizmetlerini yurttaşlıkhakkıolarak gören ve buçer~ çevede. hizmeti genel bütçedenfinanseederek. tüm yurttaşlara: ücretsiz... olarak sunan'" kapsayıcıbir sistemden farklı.olarak,primödeyenlerinbelirli. standart sağlık hizmetlerindenyararlandığı,.primödeyemeyecekdurumda olan. "yoksul" kesimlerin bu standart hizmetlerden yararlanabilmesi için ~'sosyal yıırdım".. me~ kanizmalarınınöngörüldüğü, sistemin sağladığı standart s,ağlıkhizmetlerinia-" şanhizmettalebinde bulunanların da özel sağhk sigortalarıve özel sağlıkkuru~ luşlarınayöneltildiği "liberal?' bjrm()dei olduğu ortaya, çıkmaktadır {Erdoğdu, 2006}.. Budüzenleme,sağlıkhizınetini, kamutarafından genel bütçeden.finanse edilerek bütünyurttaşlara..ücretsizola:raksıınıılanbir hizmetolmak yerine,.sos~ yal boyutu','muhtaçlara yardım"danibaretolanbir faaliyetstatüsüne sokmakta~ dıl Bu sisteınde, prim ödeyemeyecek kadar yoksul sayılankesimler ile prim ödeyebilen kesimler, standartsağlıkhi:zmetlerinden yararlana:bilirken,primö~ deyemxyı;:nancakyoksul. da. sayılınayan.. oldukça. genişbir kesimin,l?u standart hizmetlerden mahrum.kalmasl0lasıhğıbulunmaktadıl Buna karşılık, orta ve üstgelir.gruplarının da özel sağlık sig<;>rtacılığı veöze1 sağlık kuruluşlarına yö~ neleceğiöngörülebilmektedil.. Aile HekimliğiModelineGeçiş Türkiye'debirinci -basamak sağlıkhizmetlerinin sağlıkocakları temelinde kurumlaşması,.sosyal devlet anlayışımn Anayasa'yagirdiği J960'lardabaşlatı~ lan. "sağlığınsosyalleştirilmesi" sürecinin. 1980'lerde. yaygınlaştırılp1asıylaol~ muş,}9 80' lerdc:n itibarensağlık. ocakları.. hızla yaygınlaştırılmaya başlanmıştır. Sağhkocaklarısistemi,. sosyalleştirmeprojesindeöngörüıen nitelikli pirinciba~ samlik sağlıkhizmeti sunumu. ve sevkzincirisisteminiwgulamayageçirrnek açıs111danpek debaşanlı sayılmıyorlardı(aksakoğluvegiray, 2007:.5). Ancak, sağlıkreforınul1lln gündeme geldiği ı 980'li ve 1990 'lı yıllarda sağlık <;>cağlsis~ temi üzerinde pek fazladurulmuyordu.hatta, DünyaBankası'mnrütkiye'ye ı990'lıyılla~da 9nerdiği.sağhk reformu programları, tedavi edici sağlıkhizmet~ lerinin özels~ktör tarafıl1danyerine getirilmesiniöneritken,koru)rucıı sağlık hizmetlerinin devlet sektöriindek;ajması. öngörülüyordu(~üler, 1996: 1ıO}. Bi~ rinpipasamaksağlı~.hizmet1erindec.aile hekimliğisistemiilk; olarak ı 990'ların

7 Sağlık Reformu ve Yurttaşlık Hakları 175 başlannda tartışma gündemine ginniş olsa da (Hamzaoğlu ve Yavuz, 2006), asıl olarak Dünya Bankası'nın 2003 tarihli raporunda gündeme getirilmiştir. Nitekim, Dünya Bankası'nca önerilen sağlıkreformunun ikinci temel unsurunu birinci basamak sağlık hizmetlerinde "aile hekimliği" sistemine geçilmesi oluştunnaktadır. Ancak,Dünya Bankası raporundaaile hekimliği sistemi konusunda ayrıntılı bir açıklama bulunmamaktadır. Rapor, aile hekimliği sistemine aşamalı olarak geçilmesini önennekle yetinmektedil Buna göre, ilkaşamada düzenlemeh~r yapıldıktan vehujruksal altyapı hazırlandıktan sonra, ikinci aşamada uygulamaya geçilmesi uygun bulunmuştur (DünyaBankası, 2003: 77-78). Buna: karşılık, sağlık refonnunun en hızlı bir biçimde uygulamaya konan başlığı, birinci ba:samak sağlık hizmetlerinde aile hekimliği sistemine geçilmesi olmuştur. Nitekim, 24 Kasım 2004 tarih ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun 'un' çıkartılmasıyla birlikte, pilot Olarak seçilen Düzce ilindenbaşlanarak ve yıldan yıla yeni iller kapsama alınarak sistem uygulamaya geçirilmiştir. Yasaya göre, birincibasamak sağlık kuruluşlannın sorumlu olduklan "koruyucu hekimlik hizmetleri" "topluma yönelik" ve "kişiye yönelik" olarak ikiye bölünerek, topluma yönelik koruyucu hekimlik hizmetleri sağlıkocaklannın yerine kurulan "toplum sağlığı merkezleri"ninsorumluluğuna verilirken, kişiye yönelik koruyucu hekimlik hizmetleri aile hekimlerinin sorumluluk alanına bırakılmaktadır. Ya:sa, buna: ek olarak, aile hekimlerini birinci basamak tedavi edici hekimlik hizmetlerinden de sorumlu kılmaktadır. Böylece, mevcut durumda, birinci basamak sağlık hizmetleri ve koruyucu hekimlik hiz..: metleri açısından temel birim olan sağlık ocaklan sistemiortadan kaldırılmakta, sağlık ocaklannın yerine kurulan toplum sağlığı merkezleri ise yalnızca topluma yönelik koruyucu hekimlik hizmetleri ile sınırlı bir gôrev alanıyla sınır1anmaktadır. Ailehekimlerinin ise, asılolarak muayenehane sistemiçerçevesinde, GSS ile sözleşme yaparak faaliyet göstennesi planlanmaktadır. Pilot uygulamalar sırasında, henüz GSS uygulamaya geçirilmediği için, sistem şimdilik Sağlık Bakanlığı bütçesinden finanse edilerek ücretsiz yürütülmekleberaber, sistem tam olarak oturduğunda Genel Sağlık Sigortası'ndan finanse edilmesi öngörülmektedir. Ancak, hastalarm bu hizmetten yararlanabilmeleri için primlerini düzenli ödemeleri gerekmektedir. Dolayısı ile, yukandaki bölümde de belirtildiği gibi, GSS primlerini düzenli olarak ödeyemeyenierin aile hekimliği sisteminden yarar1anabilmesi mümkün değildir. Aile hekimliği sisteminin bir başka önemli özelliği, aile hekimlerinin, ikinci ve üçüncü basamaktaki hastanelere sevk zincirinde de zorunlu aşamaolmalan 3 Aile hekimliği sisteminin "pilot uygulama" olarak başlatılması ve uygulamanın diğer illere adım adım yayılması tercihi, Dünya Bankası 'mn sisteme aşamalı bir biçimde geçilmesi önerisiyle uyumlu bir düzenleme olmaktadır.. 'Yasa metni için bkz.

8 ı 76 Arnff!f?jdaresipf?rgisi dır. Bir başkadeyişle,.. ikinci ve üçüncü. basamaktah hastanelerebaşvurabi1l11ek için aile hekiminin sevhgerekmektedir.aksi takdirde, hastalar giderlerin % 30 ile %50 arasındaki oranınıkişisel olaraködernekzorunda kalacaklar, GSSbu giderleri karşılamayacalrtır. Aile hekimliği sisteminin kamuoyuna sunuiuş biçiminde, "kişilere hekim seçmeözgürlüğü tanınması" ve "her aileninbirhekiminin olacak olniası:' gibi özelliklerininvurgulandığı. görülmektediı\ancak, sisteme genel olarakbakıldı ~ ğında, sağlık ocağı temelinde örgütlenmiş bir hizmetin özel hekim. muayeneha. nesi temelinde yeniden yapılandırl1dığıgörülmektedir (TTB,2003; ATO,ı005; Ergüder vd.,ıooo). Bud~ğişimin,kamu finansmanımekanizmasını bütünüyle ortadankaldırarak GSStemelli ve prim. esasına dayalı birsistemi. gündeme. getinnekyanı.. sıra, "topluma dönük" ve "bütünçül" bir birinci basamaksağlık hizmetianlayışının ort.cj.dankıldınlarak, "rnuayenehline temelli" ve "bireyi te.. mel <ilan" biryaklaşırp.ın egemenkılınması gibiönemli birsonucuda bulunmaktadıldiğeryandan, busiştemde, hizmeti sunan hekimler "kamu görevlisi" olmak yerine; ücretini piyasa koşullarında kazanan bir, "girişimci"ye dönüştürülürken, yardımcıpersonel de kamugörevlisi statüsündenaile hekimiyle bireysel işak<ii terp.ehnde istihdam edilen ve kamugörevliliğinin sağladığı güvenceleri büyükölçüde yitirmiş bir. statüye solüılnıaktadıl. Buözellikleriyle,ailehekimliğisisteminin,<isı1 olarak. sağlık hizmetlerinde kurumsallaşmanın ağır bastığı mociemanlayış yerine, hekim muayenehanesinedayalı.eski bir anlayışıcanlandırdığıortaya çıkmaktadır. Sağlık İşletmesiModeline Geçiş Sağlık reformununüçüncü ve belki de en önenilibaşhğını ikinciye üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında "sağlık işletmesi" modelinin uygulamaya geçirilmesi. olııştıırm<iktadır. Ttirkiye' desağlık işletmesi modeline geçişjik olarak 1987 tarihli Temel Sağlık Kanunu ile denenmiş ancak Anayasa Mahkemesi 'nin ipıalkaran nedc:miyle gerçekleştirilememişti (Ataay, 2007a:.81-87). 1987tCj.rihli yasaylagerçekleştirilemeyen dönüşüm 2003 tarihli DÜnya Bankası raporuyla yenjdc;mönerilmiştir(nünya Bankası, 2003). Raporda, kamuh<istanelerinin verimliliğinin arttırılması için hem idari ve mali açıdanhem desağlık hizıneti.üretimi açısından özerkleşmesi gerektiği. görüşü sayunulmuştur. Rapora. göre,özerkleşmeyle hem hastanelerin kendi özkaynaklarını yaratmaları hem de. arztalep ilişkisinin daha sağlıklı bir biçimde kurulması mümkün olabilecektil Rapor, kamu hastanelerinin özerkleştirilmesinin. iki aşamada gerçekleştirihnesini önermiştil İlk aşamada, SağlıkBakanlığı'na bağlı hastanelerin birleşikbir çatı altında bakanlıkla ilişkili ama özerk bir yapılanma içine (Sağlık Bakanlığı Hastane Şirketi) ve SSK'ye bağlıhastanelerin de SSK'nin diğer hizmet ve kurumlarındaıı ayrıhırakçalışmavebosyal Güvenlik Bakanlığı'yla. ilişkili amaözerk bir yapılanilla için.e (SSK Hastane Şirketi) alınması önerilmiştir {nünyabanka

9 Sağlık Reformu ve Yurttaşlık Hakları 177 sı, 2003: 69-73). Bu aşamada, personelin de memur statüsünükoruması öngörülmüştür. Özerkleştirme sürecinin ikinci aşamasmda ise, kendi kendini yönetebilecek kapasitede olduğunu gösteren her tesisin ayrı ayrı özerkleştirilmesi önerilmiştir (Dünya Bankası, 2003: 69-73). Bu aşamada, personelin de sözleşmeli statüye geçirilmesi öngörülmüştür. Böylece, Sağlık Bakanlığı ve SSK bünyesindeki devasa bir kamu hastaneleri sisteminin özerkleştirilerek "sağlık işletmesi" modeli çerçevesinde yeniden yapılandırılması önerilmiştir (Dünya Bankası, 2003: 69-73). Dünya Bankası 'nın "özerkleştirme" önerisi uygulamaya geçirilirken, raporda önerilen aşamalardan farklı olarak, ilk olarak Sağlık Bakanlığı 'na bağlı olmayan diğer kan1u hast~ııelerinin bakanlığa bağlanması tercih edilmiştir. Böylece, ö zerkleştiroıe sürecine zeminhazırlanmasma çalışılmıştır. Bundan sonra, "sağlık işletınesi" modeline geçişi sağlayacakasıl adımların ise Kamu Yönetiminin Temel İlkeleri ve Yeniden Yapılandırılması Kanun Tasarısı ve Sağlık Kanunu Tasarısı ile gerçekleştirilmesi planlanıyordu S (Ataay, 2007a; Erençin ve Yolcu, 2008; Sayan, 2007). Bu tasarılar, bir yandan eğitim hastaneleri dışmdaki bütün kamu hastanelerinin ve diğer kamu sağlık kuruluşlarının (sağlık ocakları, dispanserler vb.) il özel idarelerine bağlanmasını, bir yandan da "sağlık işletmesi" modeline geçişi öngörüyordu. Ancak, bu tasarılardan ilki Cumhurbaşkani tarafmdan bir kez daha görüşülmek üzere meclise geri gönderildikten sonra, ikincisi de yasahıştırılamadığmdan kadük olmuştur. Bu tasarıların yasalaştırılmasının başarılamamasından sonra, reform programı günümüzde Kan1U Hastane Birlikleri Pilot Uygulaması Hakhnda Kanun Tasarısı ile yeniden gündeme getirilmiş bulunuyor." 2007 baharında kamuoyuna açıklanan tasarı meclise sevkedilirken, Sağlık Bakanı, tasarının yasalaştırılmasının hükümetin öncelikli hedeflerinden biri olduğunu açıklamıştır (Radikal, 2007). Tasarıda, düzenlemenin amacının, Bakanlığa bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarının "kamu tüzel kişiliğine sahip", "özerk" "kan1u hastane birlikleri" çatısı altında yeniden yapılandırılması olduğu belirtilmektedir. Tasarı, halen bakanlığın bağlı kuruluşları statüsündebulunan kamu hastanelerini "kamu hastane birlikleri" çatısı altına alırken birliklerin statüsünü de "ilgili kuruluş" olarak belirlemekte, böylece birliklere "özerklik" tanımaktadır. Asılolarak her ildeki kamu hastanelerinin bir birlik çatısı altında örgütlenmesi öngörülmekle beraber, birlikler birden fazla ili kapsayabileceği gibi, aynı ilde birden fazla birlik de kurulabilecektir. Ayrıca, Bakanlık, birden fazla birliği bir araya getirerek "birlikler koordinatör1üğü" de kurabilecektir. Birliklerin kuruluşu Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu'nun kararıyla sağlanacaktır. s Anayasaya aykırılıklar nedeniyle yasalaştırılmaktan vazgeçilen tasarının tam metni için bkz. (2004). 6 Tasarının tam metni için bkz. (2007).

10 '178 Al11l11cİdarc:>iDcrgi:>i Tasanya göre, hastane birliklerinin organları Yönetim Kurulu, GeneISekreterlikve, Hastaneyöneticilikleri'nden. oluşacaktır.' Birliğin'karar' organıyönetimkurulu,yürtitme organı GenelSekreterlikolacak,herhastaneiçin de bir HastaneYöneticisi.,atanacaktır;.Tasarının YönetimKurulu 'mm.' oluşumukonu.. sunaabelirlediği, yöntemilginçtir. Yönetim Kurulu, ikisi İl Genel Mec,lisi tarafından;biri Vali tarafından~ ikisi B akanlık tarafından, biri de Sanayi ve Ticaret Odası'ncabelirlenen. üyelerle. İı.sağlık Müdürü'nden (ya. da.yardımcılarından biri) oluşacaktır. Böylece, daha önceki tasarılarda il özel idarelerinebağlanması öqgöriilen.kamu haı;tııııeleri için farklı..bir "yerelleştirme" modeli,ortaya konmuş olmaktadır. Ancak, birlikleriıiil.. Özelidarelerine, bağlanmasından vazgeçilmesi, sağliğın "yerel" nitelikli bir kamu. hizmeti olarakdüzenlenmesi anlayışının değişi~.. "ülusal" nite1*li bir kamu. hizmeti olarakkabul edildiğiningöstergesi' de sayijabilir(ataay, 2007.b). Bu değişiklikte,yerelyönetimlerin sağlık hizmetlerinin, gerektirdiği,finansman,. donanım ve personel' olanaklarından yoksun olduğuna ilişkingörüşlerinyaygın gimasının dapayı olduğusanılma1ctadır (Erençin Yolc,U,f.008; Sayap, 2007; Balcı, 2005). Diğeryandan, Yönetim Kurulu'naSa~ qayi ve Ticaret Odası 'nın,bir. temsilcigöndermesi de günümüzün. "yönetişim'.' modelinin ilginç. bir Ömeğinioluşturmaktadır. Ancak, tabip.odalarının, sağlık personeli örgi.itlı;:nmelerinin ve sağlıkhizmetinden yararlanantoplum kesimlerinin temsilcilerinin Yönetim, Kurulu'nda (lüşünülmemesi" katılımcılık ilkesi açı ~ınd~n tartışnıalıbir youım.oluşturmaktaqır...'.,kanımızca;, tasarıtnngetirdiği en önemli yenilikkamu.hastane1erininve hizmetinfimınsmanmodelinin değiştirilmesiolmaktadır. Mevcut sistemde; kamuhastant:lerininfinansmanı,bütçedensağhkbakanlığı'na'ayrı1an pay,ile. sos~ ya!güvenlikkunı1uşlarından tahsil edilenödemelerle karşılanmaktadır. Dolayısıyla,mevcut durumda, hizmetin finansmanıağırlıklı olarakkamusal,mekaniztnıılarl~ s~ğlanma\<:tadır. Bqsistemde, yurttaşlarınhizmetin fin.ansmanına yaptığı kathdıı wrgivemwkve sigorta primi ödemek yoluyla gerçekleşmektedir.. BııP,!karşılık;tasarının öng()rqüğüyeni model kamuhastane birliklerininfi~ nansınam içil1 Hazine katkı sına yer vermemekte,dir (Ataay, 2007b). Yeni,mo-. Gıilde, "birlikler "sağlık.işletmesi"ne dönüştürü1ürken, bu işletmelerin kendi,ge~ Hrleriyle ayakta kalması ve gelir-gider dengesini,kurması öngörülmekte; birliklerinfinans1]1an yoluolarak ürettiği hizmetler karşılığında.elde.edeceği gelirler görütmektedil Böyleqe, kamu hastanelerinin devlet. bütçesinden.ayrı1acakpay~ 1arla. finaı)se.edilmesine. son. verilmesi ön~örüıürken,. tasarıda."gerektiğinde" devletinı<:amı.ı hastane. birliklerine "yardım"da.bulunabilmesine, olanak. sağlanmaktadır. Aılcak, tasarıdan, bunun "geçici" bir önlem olarak düşüı;üldüğü, ~istemin asılolarak gelir-gider dengesinin sağlanması yoluyla finanse edilmesinin hedeflendiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, tasarıya göre, kamu hastaneleri, asıl olarak, üretilen hiztıwt1er karşılığında GSS' ~erı.ve özel sigortaşirketlerinden yapılacak tahsilatlar1a hastaların yapacağı diğer ödemelerlefinanse edilecektir.

11 _._ Sağlık Reformu ve Yurttaşlık Hakları 179 Ancak, yukarıda. GSS 'yi incelerken görüldüğüüzere, GSS yalnızca "temel teminat paketi'ı kapsamındaki hizmetleri, özel sağlık sigortahm da yalnızca karşılığında prim ödemesi yapılan hizmetlerikarşılayacaktır. Dolayısıyla,<hastaların bu kapsama girmeyen hizmetler için ek ödeme yapması gerekmektedir. Bu du' rumda, hizmetten yararlananların hizmetin. finansmamiçingssprimiödemek yanı sıra özel sağlık sigortası yaptırmaları ya da ek ödeme yapmayıgöze almalan gerekmektedir. Böylece, tasarıyla getirilmesi öngörülen yenidüzenlemelerin, sağlığın mevcut duruindaki bütünüyle kamusal mekanizmalarla.(büt çe+sigortaprimi) finanseedilmesi modelini değiştirerek,yan kamusal meka~ nizmalarla (sigorta primi) yarı fiyatlandırma ile finanseedildiği yenibir model oluşturduğu görülmektedir (Ataay, 2007b). Finansman yöntemindeki bu değişikliklerin, sağlık,kamu hizmetipin niteliğinde önemli bir değişim yarattığı ve gelir dağılımına ilişkin önemli sonuçları bulunduğu görülmektedir. Zira, hizmetin finansmail yöntemi olarak "genel bütçe yoluyla finansman","sigorta primleri finansınan" ve "fiyatlandırma yoluyla finansman" yöntemlerinin seçilmesine göre gelir dağılımı açısından önemli farklılıklar doğriıaktadır. Bütçe yoluyla finansman yönteminde, ytiıitaşlann hizmete katkısı ödeyecekleri vergilerle olmaktadır. Budurumda; bütün yurttaşların gelir düzeyleri ölçüsünce vergi ödemelerine karşın eşit ve kapsamlı hizmet almaları sağlanacak, gelir dağılımındaki adaletsizlikler yurttaşlann sağlık hiz~ metinden eşit düzeyde yararlanmalanna engel oluştuffiıayacaktır. Dolayısıyla, "sosyaldevlet" ilkesi açısından en uygunyöntem bütçe yoluyla finansman modelı' olmaktadır (Soyer, 2003; Ataay, 2007a). Buna karşılık, sigorta primi yoluyla fınansman yönteminde, yurttaşlardan gelir düzeyleri arasliidah farklar dikkate alınmaksızın prim ödemeleri beklenmekte, özel sağlık sigortasıyaptırabilecek gelir düzeyine sahipolanlarlaolmayanlar arasında da hizmeteerişim açısından önemli farklar oluşmaktadır. Dolayısıyla, sigorta primi ile finansmanyöntemi, farklı gelir düzeyine sahip yurttaşların hepsine eşit sağlık hizmeti verilmesi gibi birhedef içermemektedir. Son olarak, finansman yöntemi olarak fiyatlandırma seçildiğinde, bütünüyle eşitsizlikçi bir model yaratılmış olmaktadır. Kısacası, bütçe yoluyla fınansman en eşıtlikçi, sigorta primi ile finansman daha az eşitlikçi, fiyatlandırma yoluyla finansman ise en eşitsizlikçi model olarak ortaya çıkmaktadır (Ataay, 2007b). Tasarınınöngördüğü modele bu değerlendirmeler ışığında bakıldığinda, bütçe yoluyla finansman yöntemini sonaerdiren, sistemi a ğırlıkla sigorta primiyle finanse etmeyi öngören ve Özel sağlık sig6rtacılığınave fiyatlandırmaya alan açan yeni modelin mevcut modele göre daha da eşitsizlikçi bir modelolduğu ortayaçıkmaktadır. Bir başka deyişle, yeni modelin mevcut modelegöre daha "liberal" bir sosyal politika anlayışına dayandığı görülmektedir. Nitekim, tasarının bu "liberal" ruhu "sağlık işletmesi" modelinin sağlık hizmetini"kar amaçlı" bir faaliyete dönüştürmesiyle de desteklenmektedir. Mevcut

12 180 AmmeİdaresiDergisi durumda, '''genel idare' esaslarına,gjjre'ıfaaliyetyürüten, bütçeden "fınanseedilen,"kamugörev1i1eri~ce yürütüjen; "kar amacı"taşın1ayankamusağlık kuruluş. larının",.~'işletmecilik.esaslanna göre"" faaliyet yürütmesi, "karamacıtaşıması", personeliişakdiyle istihdaın.etmesi öngörülmektedine memurlar.net, 2007).Üstelik, tasarı, kamuhastanebirliklerine.ait olan yada hizmet amacıylabirliklere tahsis edilmiş'olan;yapı ve tesislerin satışı,kiralanmasıve işlettirilmesineolanaktanımaktadır,bu hükümler, tasarıyla,kamu sağlık kuruluşlarının ve bu ku.., mluşlara\, aittesislerıu özelleştirilmesinin öngörüldüğünü'göstermektedir. Bu hüküm, "devletkatkısınınyetersiz kalmasıdurumunda,hizmeti finanseetmekte güçlüğedüşecekbirliklerin hizmeti özelleştimıeseçeneğineyönelmesine,olanak sağlamaktadır (Ataay, 2007b, Erençin'-Y()lcu,2008). Bakanlıkla:nuYeniden' Yaınlandırılması Sağlıkta DönüşümPrograNı adıyla yürürlüğe keman reformprogramının.tenıel.. htfdefinip.,.. Sağlık Bakanlığı. ve Çahşma ve SqsyalGüvenlik B"akanlığı (SS~) hiye~arşisialtındaki, devasa bilsağlık hizmetleri örgütlenmesiniparçalayarakve,;olanaıcıarölçüsün<ıeö:?:elleştirerek,bakanhklannsağlık hizpıeti üretimi ve.sunurrıupdançekilınesini sağlamak old:uğl!llugörmuştük Bu amaç dqğrultu.., sunda, sağlık Qpaklaqkapatılıpbirinci.basamak sağlıl<: hizmetleriaije hekimliği modeli;çerçe;vesindeözelleştirilirkep, ilgnci veüçüncübasarrıak sağlık hizmetleri alanında da bir yandan kamu hastaneleri.özerkleştirilmeye (ve zaman içinde özelleş,t.ı.'plmeye) bir yandan da özelhastanelerin kuruluşu teşvik egilmeye..başlanmıştır',.bçiylece, bakanhklarhiyerarşisi altındaki sa~lık.kuruluşlanözerkbi~ rer "s~ğhk işletrrıesi)ıedönüştürülürken, bakanlık da yeni ()luşmaya başlayan "sağlıkpiyasası"nındenetim vedüzeıılenmesinden.sorumlubirbirim <lurumuııa getirilmeyeb?şlann}ıj,}(tadı[", Nitekim, Dünya Bankas.! raporu da bu doğrultuda öı:ıerileriçerrııektedir.jdül1yı;ı Ban.kası,.2003: 73-77},Raporagöre, Ş ağlık Ba-. kanlı ğı ileçalışma ve ŞosyaLGüvenlik Bakan1ığı(SSK)arasında hizmet üreti Wi. ve.:.gprevı paylaş~wı. aç.ı:şıııdan,yerimliliği.düşüren sorunlar bulunmllk:tadır (Dünya Bankası; 2003 : 73-77}.İki bakanlık arasındaki görevpaylaşımı konusı.ıp.da19 qrtüşr:nelerin prtadan kaldırılarak, Sağlık Bak(lnlığı 'nın sağlık hizmetleri, Çalışma ve Sosyal, Güvenlik Bakanlığı'mn da sağlık sigortacılığı' k01).usunda l\zmanlaşwasınm ön~rildiği raporda,her ikibakanlığlıı da yeniden yapılan<l.lr:ı1arak hi~et.üre.timive slld:umııl}dan çekilmesigerekt,iği de,savunulmaktadıf (Dünya Hankası,2003: )."Buna.göre,SağlıkBakan1ığı sağlıktah önce1ik~ lerin b~lirlei\mesi.vepoliti.\qtların.hazırl?ııması,. düzenjemelerin yapılması,. de,.. netim, kalite kontrolü, tüketicileırin eğitilmesi, kurumlarınakreditıısyonuve uz.rnanlarıı.lisans verilpıysind~n,çajışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da genel sağlık sigortası sisteminin izlenmesi ve denetiminden sorumlu olmalıdır (Dünya Bankası, 2003.:.73-77,).

13 Sağlık Reformu ve Yurttaşlık Hakları ı 8 ı Görüldüğü üzere, DünyaBankası'nın bakanlıkların yeniden yapılandırılması konusundaki önerileri temelde iki başlığa dayanmaktadır. İlk olarak bu iki bakanlık arasındakigörev paylaşırnın yeniden düzenlenmesi, ikinci olarak da her iki bakanlığın da hizmet üretiminden çekilerek düzenleyici bir konumla sınırlanması (Dünya Bankası, 2003: 73-77). Nitekim, budoğrultudakiilk adım:, SSK hastanelerinin ve askeri hastanelerve üniversite hastaneleridışındaki diğer kamu.hastanelerinin Sağlık Bakanlığı'na bağlanmasıyla atılmıştır {Hamzaoğlu ve Yavuz, 2006: ). Böylece, ikibakanlık arasındaki görevpaylaşımrsörunu giderilmiş görünmektedir. Bundan sonra, gündemde her iki bakanlığın yeniden yapılandırılarak düzenleyici bir konumlasınırlandırılmasına yönelik re M formlar bulunmaktadır (Hamzaoğlu, 2006:' 60). Nitekim, bu adım, günümüzde Dünya Bankası 'nın gündemde tuttuğu "ikinci kuşak yapısal reformlar"ın da en temel özelliğini oluşturmaktadır (Güler, 2005; Bayramoğlu, 200S; Ataay, 2007a). Bilindiği üzere, ikinci kuşak yapısal reformlar, devletin düzenleyici işlevlerini üst kurullara devretmeyi de öngörmektedir. Nitekim bu anlayış sağlık sistemi reformuna da yansımakta, üst kurul modeli sağlık ve sosyal güvenlik a lanında da uygulanmaya başlanmaktadır. Üst kurul modelinin en temel özellikleri,bakanlıkhiyerarşisi altındaki bazı görev ve yetkilerin idari ve mali açıdan "özerk" kurumlara devredilmesi ve bu kurumların bakanlıkla' ilişkisinin "bağlı kuruluş"tan "ilgili kuruluşa" dönüştürülmesi olmaktadır (Duran, 1997; Tan, 2000). Nitekim, üç sosyal güvenlik kuruluşunu tek çatıaltında toplayan Sosyal. Güvenlik Kurumu (SGK)da böyle bir yapılanmadır. Bu üst kurullaşmasürecinin Sağlık Bakanlığı'nın yeniden yapılandırılması sürecinde de gündeme gelmesi beklenmektedir. Nitekim, bu doğrultudaki ilk tasarı, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki İlaç Eczacılık Genel Müdürlüğü'nünkaldınlarak Türkiye İlaç ve Tıbbi CihazKurumu'nun kurulması amacıyla hazırlanmış bulunmaktadır. 7 Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurulnu'nun Kuruluş v~ GörevleriHakkında Kanun Tasarısı'nagöre, kurum, tıbbi ürünler, tıbbi cihazlar vekozmetikleriri üretimi, ithalatı, ihracatı ve hizmete sunulmasında uygulamaların topluma güvenli,. etkili, kaliteli ve standartlara uygun bir şekilde sunulhlası için gerekli her türlü düzenlemeyi ve denetimi yapmakla görevlendirilmektedir. İdari ve mali özerkliğe ve özel bütçeye sahip olması öngörülen kurumun yönetim kurulu üyeleri ve başkanı bakanlığın önerisiyle Bakanlar Kurulu tarafından atarıacaktır (ttb.org.tr, 2007). Yasa tasarısındaki sorunlara dikkat çeken bir rapor yayımlayan Türk Tabipler Birliği'ne (TTB) göre, tasarının,ba~anlığınilaç, tıbbi cihaz ve diğer tıbbi malzemelerin fiyatlarını belirleme yetkisinin kaldırılması ve fiyat serbestisine gidilmesine ilişkin hükümleri kamu yararına aykırıdır. Raporda, ayrıca, tasarının, ilaçreklamı ve ilaçların eczaneler dışında satılmasi konusundaki yasakların kaldırılmasını öngören düzenlemelerinin toplum sağlığını risk altına 7 Tasanmn tam metni ve TTB'nin eleştirilerini içerenbir raporiçin bkz. (2007).

14 ı 82 ' Amm~idaresi Dergişi. S9ka.l;!,ilec~ğiy"eilaç tekelleripiıı haki.miyetinin kurulmasına yola,çabileceği eleştirisi<,le dilet g~tirilmektedir(ttp.org.tr,,2007). Sonuç,GünüJ11üZde.yUtiil;lüğe konmayaçalışı1an$ağlıkr#ormunlevcutşa,ğlık sis'" temini,köklüblrpiçimde,dönüşiime uğratmayıhedeflemektedir. Nitekim, J.)ünya13~kasırı:ıport111da;da, Türkiye sağlık sisteminin,sotunlarınınkısmi' düzelt~ melerlegiderilemeyeceği, sağlık sistemindeıgenişçaphbir yeniden yapı1aruna~ ya gereksinim olduğuilerisürülrrıektedir(püt1ya Bankası, 2003: iii). Bu doğrultuda~,sosyal sigorta. ve.sosyaı,yardımsistemlerinde, birinci basamak sağlık hiz:,: metl'erincle;kamu,hastanelerinde.ve 'bakanlıkfiıerkez4eşkilatındaköklü değişik~ 1ildere, gidilmektedil Bu değişikliklere giqilirken,temelyaklaşllllı, liberal bir sosyal politika anlayışının, oluşturduğu görülmektedir.bu doğrultuda, sağlığı temelbir insa,n(yurttaşlık)hakkı. olarakgören ve.' gen~lbütçeden finanse edilerek bütiinyurttışlara üpretsizolaraksu!).ulan birkamu hiımeti olarak elealan yakı;:ı:şımd~l1' farklı Qlarak,.sağlığı asıl,olarakqssve özel' sağlık sigortası prim~ lerini düzenliolarak ödeyen yurttaşların"hak kazandığıbirhizrtıet olarak gören yııklaşımm egemenlik kurduğu görülmektedir.,bu yaklaşımın kırtasiyeciliği. ve id~lrhml!li işl~'l1i büyük ölçüde,artiıracak olması bir yana, sisteroin ka,psayıcı1ığı açısından,da önemli sorunlar doğabilecektil GSS primlerini düzenli 6larakö..: deyebilecek, ()lankesimler ile. "yoksul "sayıldığıiçin QSS primi. devlet tarafındanödenenkesimler.yalnızçatemeltemina,t.pa,ketineda,hil hizmetlerechak kaza': mrken., düzenli prim ödeyemeyenler açısından sorunlardevam edecektil.diğer yandan, sisjem, ört,a.veüst gelir grtlplarınıözelsfğlıksigort~cılığına..ve özel hastanelereiyônlend.irtpektedir,; Böylece:;, bir,ya,rtda' özel.. sigqita.'ve hastanelere yönelen orta~üst;gelirgnıpları,.bir yanda,kamu hastaneleritarafından yürütülece*,plan.stançlartsağhkhiznwt1erindenyararlanangeniş.,.topluın kesimleri,diğer ya:nd~' da4a~enli p'ı1w ödeyepilecekdurumda olm~dığliçin. hiçbir. gayencesi buluil11}a;y~n bir.ı<esimden oluşanüçlü bir. yapı doğabilecektil Dolayısıyla,. yürürlüğe kop.an.yenimodel,g~rek bütün. topltl11lu kapsama alma kapasitesi, g~reksı:: Ctopllimun farıqıgelir~plarını.eşitsağlık hizmeti olanaklarından yarar~ landırmal)açısmdıın sorunlu göri.ij:ımektedir. Kaynakça.Aksakoğıy,'Oazanfer - Hatict;: Giray(~007), "Kentsel AlıındaSağlıkta Dönüşüm",.. Meiılek~t~Jv[evzua{. Şayı: 21-22, s. 3-lf. A.taay,;FarukG2Ö07a),Neoliqeraltz-mveDevletin. Yeniden Yapılpndı~liması: Türkiye'de,. Kamu Reformu Üzerine incelemeler, 2. Baskı, Deki Yayınevi, Ankara. Atçıay, Faruk(2007b), Kamu Hastqne Birlikleri Tasarısı Üzerine, TrB Yayını, Ankara, Ankara TabipOdası (2005), Sağlıkta Dönüşüm çıkmazsokakta: Aile Hekimliği Pilot Uygulaması, ATO Yayım, Ankara.

15 ------~ ~----~--- Sağlık Reformu ve Yurttaşlık Hakları 183 Baleı, Asım (2005), KamuHizmetlerive YerindenYönetim, AtlasYayınları, Ankara. Duran, Lütfi (1997), "Türkiye'de Bağımsız İdari Otoriteler", Amme İdaresi Dergisi, Cilt 30. Sayı 1, Mart,s.l-lO.. Dünya Bankası(2003),Türkiye: Drıha.İyi Erişim ve Etkinlik İçin Sağlık Sektörü Reformu, Cilt 1: Ana Rapor, Hazırlayan: Mukesh Chawla vd., Dünya Bankasıdökümam. Erdoğdu, Seyhan (2006), "SosyalPolitikada Değişim ve Sosyal Güvenlik Reformu", Mülkiye, Sayı 252, s.ı1 1"236. Erençin, Arif - Veysel Eren (2008), "Tfukiye'deSağlık HizmetlerininDönüşümü ve Yerinden Yönetimi", Memleket: Siyaset- Yönetim, Sayı 6, s.ı Ergüder, Toker vd. (2000), "Birinci Basmak Sağlık HizmetSunumunda Aile Hekimliği/Genel Pratisyenlik", Ammeİdaresi Dergisi, Cilt33, Sayı 4, Aralık, s Güler, Birgül Ayman (1996), YeniSağ ve Devletin Değişimi, TODAİE Yayınno: 266, Ankara.. Güler, Birgül Ayman (2005), Devlette Reform Yazıları, ParagrafYayınları, Ankara. Gürsoy, Şafak Taner ve Feride Aksu (2007), "Sağlık Hizmetlerinde Piyasa Dinamikleri", Amme İdaresiDergisi, Cilt 40, Sayı 3, Eylül, s Hamzaoğlu, Onur (2006), "Türkiye' de Sağlıkta Dönüşilın Programı", İktisat Dergisi, Sayı , s Hanızaoğlu, Onur ve CavitlşıkYavuz (~006),"SağlıktaAKP'1iDönemin Bilançosu Üzerine", Mülkiye, Sayı 252, Keyder, Çağlar vd. (20Ö7), Avrupa 'da ve Türkiye 'de Sağlık Politikaları, İletişim Yayınları, İstanbul. Oyan, oğuz (2008), "Sosyal Güvenlikte Uzlaşma mı.?", Dünya Gazetesi, 26Mait. Özgen, Hacer (2002), "İşlem Maliyetleri Teorisi: Sağlık Hizmetleri Sunıımund~ Sözleşme mi Yoksa Örgüt İçi Yapılanma nu?", Amme İdaresi Dergisi, Cılt 35, Sayı 2, Haziran, s Radikal, Sayan, İpek Özkal (2007), "Belediyeler ve Sağlık Hizmetleri", Mülkiye, Sayı 254, s Soyer, Ata (2003), "1980'den Günümüze Sağlık Politikaları", Praksis, Sayı 9, s Soyer, Ata (2007), "Sağlık Politikaları ve Halk Sağlığı", Halk Sağlığı Sempozyumuna Sunulan Bildiri. Tan, Turgut (2000), "Bağımsız İdari Otoriteler", İzak Atiyas (Ed.), Devletin Düzenleyici Rolü içinde, TESEV Yayınları, İstanbul, s TEPAV (2008), Mali İzleme Raporu: Sağlık Harcamaları Sağlıklı mı?: Sağlık Politikaları ve Ülkemizde Kamu Sağlık Harcamaları Sorunu, Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Yayım, Ankara. TTB (2003), Sağlıkta Dönüşüm Programı, 2003 Türkiye 'sinde Halka ve Hekimlere/Sağlık Personeline Ne Getiriyor?, Türk Tabipler Birliği Yayım, Ankara.

16 184 Ammeİdaresi Dergisi '1'TB.,{2005)" Genel BagJıkSigortası, 3. Baskı;.TTB Yayını; Ankara: TÜSjAD (2004), SağlıklıBir Gelecek:Sağlık:ReformuY:olun,dQ;Uygttlanabilir Reform' ' Önerileri, 2007). MüsİAD (2007); "Sağlıkta 'Sağlıklı' Bir DönüşüIn,Dösyası", çerçevedergisi, Sayı 43,Haziran2007, (2004), "Kamu Yönetiminin TerrıeIİlke1erlveYenidenYapı- ' lııııdıplması Hakk:ında K,ıı.nun Tasarı,sı~', '..',i...".' p4f ( ). Programh tr/pdflkitaplar/ donusum; pdf( ). (20.06), "Aile H~kimliği TiiIkiye Modeli",.: ' ( ). (2007), '.'Aile Hekiın1iğiri~QtUygulamasıHakkında Kanun",. '.' , Tarih: ). " "5510SayılıSosyal Sigortalar vegenel SağlıkSigortası Kanunu" ( ). ' (2007b);"~502 Sayılı ~osyalgüveıilik KuruınuKanunu" (10.1O.ıOÖ7). ', (2007) "KaınuHastane Bi~liİderiPilot Uygiilal11~~lHakkındaKa~ nun Tasarısı ).', ve Tıbbi Cihaz Kurumunun Kuruluş ve Görevleri HakkilıdaKanun Tasarısı Taslağı".,".www.ttb..org.tr!ind x.pıip1öptiön=coın_~ôiiteııt&tas1<:=view&jd==480&itemid=2 (20:1Ö. 2007). ',,'.,, '

SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ

SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ Kaynak: Sağlık İşletmeleri Yönetimi Prof. Dr. Dilaver TENGİLİMOĞLU Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Yrd. Doç. Dr. Oğuz IŞIK *Türkiye de Sağlık

Detaylı

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI 1 AB de Özel Sağlık Sigortası Uygulamaları Geçtiğimiz dönemlerde sağlık harcamalarında kaydedilen artış, kamu sağlık sistemlerinin sürdürülmesinde sorun yaşanmasına

Detaylı

ADRES: Akdeniz Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Kamu Yönetimi Bölümü, Kampüs/Antalya

ADRES: Akdeniz Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Kamu Yönetimi Bölümü, Kampüs/Antalya Doç. Dr. Faruk Ataay, siyaset bilimci, yazar. Ataay 1971 de Karabük te doğdu. İzmir Fen Lisesi ve Ankara Üniversitesi (AÜ), Siyasal Bilgiler Fakültesi (SBF), Kamu Yönetimi Bölümü nü bitirdikten sonra bir

Detaylı

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER 23/10/2007 tarihli ve 26679 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5698 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarım İşçileri

Detaylı

SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ TÜRKİYE DE SAĞLIK BAKANLIĞI NIN ROLÜNÜN VE FONKSİYONLARININ YENİDEN TANIMLANMASI

SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ TÜRKİYE DE SAĞLIK BAKANLIĞI NIN ROLÜNÜN VE FONKSİYONLARININ YENİDEN TANIMLANMASI SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ TÜRKİYE DE SAĞLIK BAKANLIĞI NIN ROLÜNÜN VE FONKSİYONLARININ YENİDEN TANIMLANMASI Hazırlayan: Prof. Dr. Coşkun Can Aktan SAĞLIK ALANINDA DEVLETİN DEĞİŞEN ROLÜ Hazırlayan:

Detaylı

Ek 1: Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun

Ek 1: Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun Ek 1: Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun Kanun No: 5258 Kabul Tarihi : 24.11.2004 Amaç ve kapsam MADDE 1. - Bu Kanunun amacı; Sağlık Bakanlığının pilot olarak belirleyeceği illerde, birinci

Detaylı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Prof. Dr. Serdar SAYAN TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 4. Türkiye Nüfusbilim Kongresi Ankara 6 Kasım 2015 Yaşlılık (Emeklilik) Sigortası Türkiye de çalışanların

Detaylı

Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015

Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015 Ekim 2015 Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015 Harcama İzleme Güncelleme Notu Nurhan Yentürk STK Eğitim ve Araştırma Birimi tarafından Kamu Harcamalarını İzleme Dizisi kapsamında gençlik, çocuk,

Detaylı

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz-

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Strength Weakness Opportunities Threads TREASURY M. Emre ELMADAĞ Deniz ERSOY M. Uğur TOKSARI Strength İnsan Sağlığı Çocuklardaki aşılama oranlarında gözle görülür iyileşmeler

Detaylı

Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü

Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü T.Teksöz, K.Helvacıoğlu ve Y.Kaya Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle

Detaylı

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Mehmet ATASEVER Mayıs, 2015 Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013

Detaylı

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Değerlendirme Notu Volkan Yılmaz Dünyadaki sosyal güvenlik reformu eğilimlerine paralel olarak, 2000 li yılların ortasından bu yana ülkemizin

Detaylı

18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK

18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK 18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK Göçmen İşçi Çocuklarının Eğitimine İlişkin Yönetmelik, 14 Kasım 2002 tarih ve 24936 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelik kapsamında yapılan

Detaylı

KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R.

KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R. KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R. I- AİLE HEKİMLİĞİ MEVZUATI: HUKUKİ DÜZENLEMELER 1-5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu nun Tanımlar başlıklı

Detaylı

EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ

EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ EK KARŞILIK PRİMİ: UYGULAMA VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ Ramazan YAŞAR * I - GİRİŞ Sosyal güvenlik, insanları hayatın içinde olan risklere karşı koruyacak önlemlerin hepsine

Detaylı

YARARLANILAN KAYNAKLAR

YARARLANILAN KAYNAKLAR Kaynaklar 3263 YARARLANILAN KAYNAKLAR 1- Ak B. (1990) Hastahane Yöneticiliği, 2- Amele Birliği (1998) Ereğli Kömür Havzası Amele Birliği Biriktirme Ve Yardımlaşma Sandığı Yönetmeliği, Ereğli Kömür Havzası

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 GENELGE 2008/4 Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından Artışları konulu 2008/4 sayılı Genelge ekte yer almaktadır. yayımlanan 2008 Yılı

Detaylı

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010 Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 21 SOSYAL GÜVENLİK REFORMU Nasıl Bir Dönüşüm İçindeyiz? Emeklilik hak ve yükümlülüklerin tüm çalışanlar

Detaylı

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur.

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur. 1 SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASINDA DEĞİŞİKLİK ÖNGÖREN YASA TASARISI İLE İLGİLİ EMEK PLATFORMUNUN TALEPLERİ HAKKINDA BAKANLIKTA YAPILAN GÖRÜŞMELERDE KABUL EDİLEN, KISMEN KABUL EDİLEN

Detaylı

SGK Sürdürülebilirliği, Faturalar ve Yeni Uygulamalar

SGK Sürdürülebilirliği, Faturalar ve Yeni Uygulamalar SGK Sürdürülebilirliği, Faturalar ve Yeni Uygulamalar Yrd.Doç.Dr.Cengiz Konuksal SASDER 4.ULUSAL KONGRESİ, 5-8 KASIM 2015-ANTALYA YIL 2005- SSK CİBALİ YIL 2005- SSK CİBALİ YIL 2005 DEN 2015 E DEĞİŞEN NE?

Detaylı

İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ

İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ Ramazan YILDIZ İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRÜ 6385 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GSS KANUNU İLE

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ SAĞLIK BAKANLIĞI İLE MOLDOVA CUMHURİYETİ SAĞLIK BAKANLIĞI ARASINDA SAĞLIK ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ SAĞLIK BAKANLIĞI İLE MOLDOVA CUMHURİYETİ SAĞLIK BAKANLIĞI ARASINDA SAĞLIK ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI TÜRKİYE CUMHURİYETİ SAĞLIK BAKANLIĞI İLE MOLDOVA CUMHURİYETİ SAĞLIK BAKANLIĞI ARASINDA SAĞLIK ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ile Moldova Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı

Detaylı

TAM GÜN YASASI VE ÖZEL HASTANELERDE SON DURUM

TAM GÜN YASASI VE ÖZEL HASTANELERDE SON DURUM TAM GÜN YASASI VE ÖZEL HASTANELERDE SON DURUM Nesrin Yardımcı SARIÇAY Burcu BĠLĠR İktisat Bilimi ile ilgilenenler iyi bilir. İktisatın temel kanunlarından bir tanesi Mahreçler Kanunu dur. Diğer bir deyişle

Detaylı

Katılım Payları: AKP nin Acı Reçetesi

Katılım Payları: AKP nin Acı Reçetesi Cumhuriyet Halk Partisi POLICY Sosyal BRIEF Politikalar Gn. Bşk. Yrd. POLİTİKA NOTU Katılım Payları: AKP nin Acı Reçetesi Parayla Değil Yurttaşlık Hakkıyla Sağlık Hizmeti* AKP nin Getirdiği Sağlıkta Dönüşümün

Detaylı

Op. Dr. Tonguç SUGÜNEŞ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürü

Op. Dr. Tonguç SUGÜNEŞ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürü Op. Dr. Tonguç SUGÜNEŞ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürü Sağlıkta Dönüşüm Programı ve Sosyal Güvenlik Reformu Reform öncesi Türkiye de sağlıkta geri ödeme, 3 farklı sigorta sistemiyle

Detaylı

TÜRKİYE DE BİRİNCİ BASAMAK SAĞLıK HİZMETLERİNDE NELER OLUYOR? SORUSUNU YANıTLAYABİLMEK İÇİN

TÜRKİYE DE BİRİNCİ BASAMAK SAĞLıK HİZMETLERİNDE NELER OLUYOR? SORUSUNU YANıTLAYABİLMEK İÇİN TÜRKİYE DE BİRİNCİ BASAMAK SAĞLıK HİZMETLERİNDE NELER OLUYOR? SORUSUNU YANıTLAYABİLMEK İÇİN 19. Pratisyen Hekimlik Kongresi 17 Mayıs 2015 - İSTANBUL Dr. Onur HAMZAOĞLU Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Piyasalaştırma mekanizmaları. Prof.Dr.Kayıhan Pala Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı kpala@uludag.edu.

Piyasalaştırma mekanizmaları. Prof.Dr.Kayıhan Pala Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı kpala@uludag.edu. Piyasalaştırma mekanizmaları Prof.Dr.Kayıhan Pala Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı kpala@uludag.edu.tr Piyasa Piyasa: $İstem $Sunum $Fiyat Normal koşullarda fiyatın istem ve

Detaylı

Personelin statüsü ve malî haklar: Madde 3- Sağlık Bakanlığı; Bakanlık veya diğer kamu kurum veya kuruluşları personeli olan uzman tabip, tabip ve

Personelin statüsü ve malî haklar: Madde 3- Sağlık Bakanlığı; Bakanlık veya diğer kamu kurum veya kuruluşları personeli olan uzman tabip, tabip ve AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ KANUNU Amaç ve kapsam Madde 1- Bu Kanunun amacı; Sağlık Bakanlığının ( )(2) belirleyeceği illerde, birinci basamak sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi, birey ihtiyaçları doğrultusunda

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI

SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI EK-18 SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI Türk sağlık sisteminin temel özelliklerinden biri, gerek hizmet sunumu, gerekse finansmanı açısından farklı rejimlerden oluşmuş olmasıdır. Sağlık hizmetleri bir yandan

Detaylı

TARIM SİGORTALARI VE UYGULAMALARI

TARIM SİGORTALARI VE UYGULAMALARI TARIM SİGORTALARI VE UYGULAMALARI Tarım, nüfusun temel ihtiyaç maddelerini üreten bir kesim olması nedeni ile stratejik bir öneme sahiptir ve diğer sektörler içerisinde doğal, ekonomik, sosyal ve kişisel

Detaylı

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar AB Eşleştirme Projesi, Ankara 5. Eğitim haftası Klaus Halla Geliştirme Müdürü 29.11.2011 Unitec States Luxembourg (1) Norway Switzerland Austria Iceland Belgium

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5393 Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederiz Umut Oran İstanbul Milletvekili (2)

Detaylı

GENEL MERKEZLERE BİLGİ NOTU

GENEL MERKEZLERE BİLGİ NOTU Sayı: 2008 217/07 15 25.03.2008 Konu: SSGSS Yasası Hakkında Son Gelişmeler GENEL MERKEZLERE BİLGİ NOTU IMF ve Dünya Bankasının dayatmaları sonucu gündeme gelen ve sağlık ve sosyal güvenlik alanının piyasalaştırılmasını

Detaylı

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraştırmaenstitüsü Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme Yönetişim Etütleri Programı uğur mumcu caddesi 80/3 g.o.p ankara türkiye tel: +90 312

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı. Sayı :B.10.0.SGB.0.84.00.01/10-06-3431 05.04.2011 Konu :Çerçeve anlaşmalar ve toplu alımlar

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı. Sayı :B.10.0.SGB.0.84.00.01/10-06-3431 05.04.2011 Konu :Çerçeve anlaşmalar ve toplu alımlar ..... VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2011/27 İlgi: a) 23/07/2009 tarihli ve 2009/45 Sıra Nolu Genelge. b) 23/11/2009 tarihli ve 2009/71 Sıra Nolu Genelge. Bilindiği üzere Bakanlığımıza bağlı

Detaylı

GİRENLERİN SGK DAN SAĞLIK YARDIMI ALIP ALAMAYACAKLARININ AÇIKLANMASI

GİRENLERİN SGK DAN SAĞLIK YARDIMI ALIP ALAMAYACAKLARININ AÇIKLANMASI BAĞ-KUR (4/b) PRİM BORCU VARKEN SSK LI (4/a) İŞE GİRENLERİN SGK DAN SAĞLIK YARDIMI ALIP ALAMAYACAKLARININ AÇIKLANMASI Vakkas DEMİR* I- GİRİŞ 5510 sayılı sosyal güvenlik reform yasasının 87 nci maddesine

Detaylı

FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA

FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA Öncelik 10.1. 2002 AB düzenleyici çerçevesi için anahtar başlangıç koşullarının kabul edilmesinin ve uygulanmasının tamamlanması 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 10.1.1 1 2002/20/AT

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA BELEDİYESİ 2015 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU

GAZİOSMANPAŞA BELEDİYESİ 2015 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU GAZİOSMANPAŞA BELEDİYESİ 2015 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU TEMMUZ 2015 İÇİNDEKİLER I- OCAK HAZİRAN 2015 DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI... 3 A. Bütçe... 3 01. Personel... 5 02. Sosyal

Detaylı

7- Kamu personeli ve aile fertlerinin katılım payının tahsili 7.1. Birinci basamak sağlık kuruluşlarında muayene katılım payının tahsili

7- Kamu personeli ve aile fertlerinin katılım payının tahsili 7.1. Birinci basamak sağlık kuruluşlarında muayene katılım payının tahsili 18 Eylül 2009 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27353 TEBLĐĞ Maliye Bakanlığından: TEDAVĐ KATILIM PAYININ UYGULANMASI HAKKINDA TEBLĐĞ (SIRA NO: 12) 1- Amaç Bu Tebliğin amacı; kapsama dahil kişilerden, ayakta tedavilerinde

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI 1 SUNUM PLANI Kurumsal Yapı Kurumun Organları Kurumun Görevleri Sosyal Güvenlik Reformuna Genel Bakış 2 SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI KURUMSAL YAPI 3 4 SOSYAL

Detaylı

Bakanlığımızca Yürütülen Ar-Ge ve Yenilik Programları

Bakanlığımızca Yürütülen Ar-Ge ve Yenilik Programları T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI BİLİM VE TEKNOLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Bakanlığımızca Yürütülen Ar-Ge ve Yenilik Programları Gülgün ÇELİK Şube Müdürü Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğünce Yürütülen

Detaylı

FASIL 9: MALİ HİZMETLER

FASIL 9: MALİ HİZMETLER FASIL 9: MALİ HİZMETLER 9.A. Avrupa Birliği ndeki Genel Sektörel Durum Analizi AB de ekonominin işlemesi yönünde mali pazarların çok büyük önemi bulunmaktadır. Bu çerçevede mali pazarlar ne kadar bütünleştirilmiş

Detaylı

ÖZEL HASTANELER YÖNETMELİĞİNDE 7 NİSAN TARİHİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME

ÖZEL HASTANELER YÖNETMELİĞİNDE 7 NİSAN TARİHİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME ÖZEL HASTANELER YÖNETMELİĞİNDE 7 NİSAN TARİHİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME 27.3.2002 tarihinde yürürlüğe giren Yönetmelik, defalarca değişikliğe uğradı. Yönetmelik te son değişiklik

Detaylı

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış 2050'ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış Prof. Dr. Yusuf Alper (Uludağ Üniversitesi) Yard. Doç. Dr. Çağaçan Değer (Ege Üniversitesi) Prof. Dr. Serdar Sayan (TOBB

Detaylı

Milletvekillerine mektup yazdı

Milletvekillerine mektup yazdı Milletvekillerine mektup yazdı 05 Nisan 2011 11:05 Kamu Harcamalarını İzleme Platformu, gözlem sonuçlarını milletvekillerine gönderdiği mektupla paylaştı. Paylaş İki yıldır kamu harcamalarını izleyen 52

Detaylı

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik Özürlülerin Sosyal Güvenlik Özürlülerin Emeklilik Şartları Hakları 02 GİRİŞ Sosyal güvenlik uygulamalarında, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ve işe başladığı tarihten önce malül olan

Detaylı

Uzm. Dr. Salih Kenan Şahin SSK İstanbul Sağlık İşleri İl Müdürü

Uzm. Dr. Salih Kenan Şahin SSK İstanbul Sağlık İşleri İl Müdürü Uzm. Dr. Salih Kenan Şahin SSK İstanbul Sağlık İşleri İl Müdürü Enfeksiyon Kontrol ve Tedavi Standartlarının tl Uygulanmasında Geri Ödeme Kurumlarının Rolü Sempozyum konusu Sağlık Kuruluşlarında Toplam

Detaylı

1 Temmuz 2015 [MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU] 2015 YILI MALİ DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU

1 Temmuz 2015 [MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU] 2015 YILI MALİ DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU 2015 YILI MALİ DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU 1 İçindekiler ÜST YÖNETİCİ SUNUŞU... 3 2015 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI... 4 A. BÜTÇE GİDERLERİ... 4 01. Personel Giderleri... 6 02. Sosyal

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : 98547999/891 28/10/2014 Konu: 6552 sayılı Kanunla 4/1-(a) Sigortalılarına İlişkin Tahsis Uygulamalarında Yapılan Değişiklikler. GENELGE 2014/29 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı

Detaylı

SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ

SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ 1 2 DÜNYA BANKASI 2004 TÜRKİYE SAĞLIK RAPORU Aile Hekimliği Türkiye de birinci basamak sağlık hizmetlerinin özelleştirilmesinin en önemli adımıdır. Bu nedenle

Detaylı

DIŞ KAYNAKLI DOKÜMAN LİSTESİ. Kullanılan Bölüm. Yayın tarihi

DIŞ KAYNAKLI DOKÜMAN LİSTESİ. Kullanılan Bölüm. Yayın tarihi Kod:YÖN.LS.O1 : Nisan 2010 Kullanılan Bölüm 1 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Tüm Bölümler 2 Tababet ve Şuabatı Sanatlarının İcrasına Dair Kanun Tüm Bölümler 3 Kaliteyi Geliştirme ve Performans Değerlendirme

Detaylı

Sirküler Rapor Mevzuat 07.07.2015/130-2 VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI

Sirküler Rapor Mevzuat 07.07.2015/130-2 VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI ÖZET : 1.7.2015-31.12.2015 tarihinden arasında geçerli olmak üzere uygulanacak Gelir Vergisinden istisna

Detaylı

FASIL 5 KAMU ALIMLARI

FASIL 5 KAMU ALIMLARI FASIL 5 KAMU ALIMLARI Öncelik 5.1 Kamu alımları konusunda tutarlı bir politika oluşturulması ve bu politikanın uygulanmasının izlenmesi görevinin bir kuruma verilmesi 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 5.1.1

Detaylı

Türkiye de Sağlık Reformu: Sağlıkta Dönüşüm Projesi

Türkiye de Sağlık Reformu: Sağlıkta Dönüşüm Projesi Türkiye de Sağlık Reformu: Sağlıkta Dönüşüm Projesi Doç. Dr. Bülent Gümüşel Hacettepe Üniversitesi Sağlık Ekonomisi ve Sağlık Politikası Araştırma ve Uygulama Merkezi HUSEP Sunum içeriği Sağlık Reformunun

Detaylı

- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR

- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR SGK Başkanı Yadigar Gökalp İlhan 3. Yaş Baharı Kongresine Katıldı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI YADİGAR GÖKALP İLHAN: - SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR

Detaylı

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi (224 Sayılı Yasa ) Doç.Dr.Melikşah ERTEM İdeal Bir Örgütün İlkeleri Eşitlik Sürekli hizmet Entegre hizmet Katılımcı hizmet Öncelikli hizmet Ekip hizmeti Kademeli hizmet İdeal

Detaylı

İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN

İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN 10371 İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 5779 Kabul Tarihi : 2/7/2008 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 15/7/2008 Sayı : 26937

Detaylı

2014 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu T.C. YÜREĞİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI 2014 YILI KURUMSAL DURUM VE MALİ BEKLENTİLER RAPORU

2014 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu T.C. YÜREĞİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI 2014 YILI KURUMSAL DURUM VE MALİ BEKLENTİLER RAPORU 214 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu T.C. YÜREĞİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI 214 YILI KURUMSAL DURUM VE MALİ BEKLENTİLER RAPORU 214 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu 1 214 Yılı Kurumsal

Detaylı

1-Özel Kartlar veya Yemek Çekleri Kullanılmak Suretiyle Lokanta veya Hizmetlere İlişkin Belge Düzeni

1-Özel Kartlar veya Yemek Çekleri Kullanılmak Suretiyle Lokanta veya Hizmetlere İlişkin Belge Düzeni Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 382) Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile ilgili bazı konularda tereddütler oluştuğu anlaşılmış olup, söz konusu tereddütleri

Detaylı

BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 2013 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI

BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 2013 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 2013 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 10.07.2013 T.C. BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı 2013 YILI OCAK-HAZİRAN

Detaylı

FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ

FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ FASIL 3 İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNUMU SERBESTİSİ Öncelik 3.1 Bu fasıl kapsamındaki müktesebata uyum sağlanabilmesi için, kurumsal kapasite ve mevzuat uyumu açısından gerekli tüm adımlarla ilgili takvimi

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü SAYI : B.13.2.SGK.0.11.05.00/327 21/05 /2010 KONU : daire başkanlıklarının görev dağılımı GENELGE 2010/65 Bilindiği üzere, 19.12.2008 tarihli ve 2008/496 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ve Bakanlık Makamının

Detaylı

DUYURU: 07.11.2014/29

DUYURU: 07.11.2014/29 DUYURU: 07.11.2014/29 11.09.2014 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına

Detaylı

TÜM KURUMLARA (SAĞLIK KURUMLARI DÖNER SERMAYE SAYMANLIKLARI VE GENEL BÜTÇE HARİÇ)

TÜM KURUMLARA (SAĞLIK KURUMLARI DÖNER SERMAYE SAYMANLIKLARI VE GENEL BÜTÇE HARİÇ) TÜM KURUMLARA (SAĞLIK KURUMLARI DÖNER SERMAYE SAYMANLIKLARI VE GENEL BÜTÇE HARİÇ) Bilindiği üzere 5502 sayılı Sosyal Güvelik Kurumu Kanunu ve 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Detaylı

6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Bir insan taraf tutmaya başlar başlamaz, dünyada da gerçekleri

Detaylı

Serbest Çalışan Öğretim Üyelerinin Hukuksal Durumu. Av. Mithat KARA Av. Abdullah HIZAL İzmir Tabip Odası Hukuk Bürosu

Serbest Çalışan Öğretim Üyelerinin Hukuksal Durumu. Av. Mithat KARA Av. Abdullah HIZAL İzmir Tabip Odası Hukuk Bürosu Serbest Çalışan Öğretim Üyelerinin Hukuksal Durumu Av. Mithat KARA Av. Abdullah HIZAL İzmir Tabip Odası Hukuk Bürosu Torba Yasa 18.01.2014 Tam Gün Çalışma düzeni Üniversitede çalışma statüsü Sözleşmeli

Detaylı

SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME

SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME Doç. Dr. Ýlker BELEK Akdeniz Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý Anabilim Dalý Öðretim Üyesi SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME Burjuva Sýnýf Saldýrýsýnýn Tepe Noktasý Yukarýda tanýmlanan saðlýk sistemi yapýsý

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU

SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.10.0.THG.0.70.00.04/3360 23 Ocak 2012 Konu : Ek Ödeme GENELGE 2012/7

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.10.0.THG.0.70.00.04/3360 23 Ocak 2012 Konu : Ek Ödeme GENELGE 2012/7 Konu : GENELGE 212/7 İlgi : 15/4/211 tarihli ve 1748 sayılı 211/32 Nolu Genelge. Bilindiği üzere, 12/5/26 tarihli ve 26166 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında

Detaylı

DÖNER SERMAYELİ İŞLETMELER KANUN TASARISI TASLAĞI

DÖNER SERMAYELİ İŞLETMELER KANUN TASARISI TASLAĞI DÖNER SERMAYELİ İŞLETMELER KANUN TASARISI TASLAĞI Kasım 2010 Ankara 1/33 SUNUM PLANI Yeniden Yapılandırma Kanun Tasarısı Taslağı Temel ilkeler Döner sermaye ve işletme kurulması Yönetim yapısı Gelir ve

Detaylı

AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1)

AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1) 9091 AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1) Kanun Numarası : 5258 Kabul Tarihi : 24/11/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/12/2004 Sayı :25665 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 44 İlgili madde numarası için

Detaylı

Türkiye de Özel Sağlık Sigortası

Türkiye de Özel Sağlık Sigortası Türkiye de Özel Sağlık Sigortası Dünya da ekonomi ve sağlık sektörü açısından gelişmişliğin bir göstergesi olan ve gelişmiş ülkelerde neredeyse nüfusun büyük bölümüne sirayet eden Özel Sağlık Sigortalı

Detaylı

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Bekir AKTÜRK* 52 1. GİRİŞ Türkiye Büyük Millet Meclisinin 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılacak olan 25 inci dönem milletvekili

Detaylı

örnekengelsizkentlerprojesiörnekeng elsizkentlerprojesiörnekengelsizkentl erprojesiörnekengelsizkentlerprojesi

örnekengelsizkentlerprojesiörnekeng elsizkentlerprojesiörnekengelsizkentl erprojesiörnekengelsizkentlerprojesi T.C. BAŞBAKANLIK ÖZÜRLÜLER İDARESİ BAŞKANLIĞI ÖRNEK ENGELSİZ KENT PROJESİ KARAMAN [Metni yazın] Sayfa 0 1. PROJENİN TANIMI 1.1. PROJENİN İSMİ: ÖRNEK ENGELSİZ KENT PROJESİ 1.2. PROJE ALANI: KARAMAN KENTSEL

Detaylı

10SORUDA AİLE SİGORTASI

10SORUDA AİLE SİGORTASI 10 SORUDA AİLE SİGORTASI T.C. ANAYASASI MADDE 60: Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar. 1. AİLE SİGORTASI Nedir? Aile Sigortası,

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25.08.1999 tarih ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu nda Değişiklik Yapılması ve Ek Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ

Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ Sağlık Bakanlığından: Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Temel İlkeler Amaç Madde 1 - Bu Tebliğin amacı; etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti

Detaylı

sosyal politikalar;vatandaşların asgari gelirlerini,sağlık,barınma ve eğitimi haklarını koruma altına alır. Refah devletinin 2.Dünya Savaşı ve 1970

sosyal politikalar;vatandaşların asgari gelirlerini,sağlık,barınma ve eğitimi haklarını koruma altına alır. Refah devletinin 2.Dünya Savaşı ve 1970 SOSYAL POLİTİKALAR REFAH DEVLETİN TARİHSEL DEĞİŞİMİ sosyal politikalar;vatandaşların asgari gelirlerini,sağlık,barınma ve eğitimi haklarını koruma altına alır. Refah devletinin 2.Dünya Savaşı ve 1970 ler

Detaylı

BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI

BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI KAPSAMA GİREN İDARELER Maliye Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, İl Özel İdareleri ve Belediyeler, Büyükşehir Belediyeleri

Detaylı

23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI

23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI 23- TÜKETİCİNİN VE TÜKETİCİ SAĞLIĞININ KORUNMASI 8 Mart 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesinin yayımlanmasından bu yana Avrupa Birliğinin Tüketicinin Korunması kapsamındaki mevzuatına uyum çerçevesinde

Detaylı

ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR?

ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR? ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR? Mustafa CERİT 1 1. GIRIŞ Engelliler 2 için çalışabilecek bir iş bulmak ve bulunan bu işi sürekli olarak elde tutmak

Detaylı

Başkan Acar 4. Ulusal Sağlık Kurultayına Katıldı

Başkan Acar 4. Ulusal Sağlık Kurultayına Katıldı Başkan Acar 4. Ulusal Sağlık Kurultayına Katıldı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI FATİH ACAR: -BÜTÇEDEN SAĞLIK HARCAMALARINA 2012 YILINDA 47,8 MİLYAR LİRA AYRILDI -TÜRKİYE DE 3 MİLYON 447 BİN 166 KİŞİ DİYABET

Detaylı

VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI

VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI Özet: 01.01.2015 30.06.2015 ile 01.07.2015 31.12.2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere uygulanacak

Detaylı

İSG Kanunu ve Ülkemizde İSG Hizmetleri

İSG Kanunu ve Ülkemizde İSG Hizmetleri İSG Kanunu ve Ülkemizde İSG Hizmetleri Dr. Rana GÜVEN, MSc., PhD. Genel Md. Yrd. 24 Eylül 2013, İstanbul İÇERİK İSG Kanunu Sonrası Neler Yaptık? İSG Hizmetleri Hedef ve Planlamalar MEVZUAT TABLOSU 23.9.2013

Detaylı

İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN

İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN 10371 İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 5779 Kabul Tarihi : 2/7/2008 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 15/7/2008 Sayı : 26937

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ

YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ YEREL YÖNETİMLERDE İNTERNET KULLANIMI ve BULDAN BELEDİYE Sİ ÖRNEĞİ Öğr. Gör. Özlem FEDAİ DENİŞ Pamukkale Üniversitesi, İ.İ.B.F GİRİŞ Türkiye de yerel yönetimlerin kamu bütünü içindeki payı 1950 li yıllardan

Detaylı

G E N E L G E 2009 13

G E N E L G E 2009 13 T.C. Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Prim Tahsilat Daire Başkanlığı Sayı : B.13.2.SGK.5.01.08.00/31-146 16.1.2009 Konu : İhalelere katılmak üzere düzenlenecek olan yazılar G E N E L G E 2009 13 1- Genel

Detaylı

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU

21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU 21- BÖLGESEL POLİTİKA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU I- ÖNCELİKLER LİSTESİ ÖNCELİK 21.1 Topluluk standartlarına uygun hukuki ve idari çerçeve ile bölgesel politikaların programlanması, yürütülmesi,

Detaylı

GÖRÜŞ BİLDİRME FORMU

GÖRÜŞ BİLDİRME FORMU Konusu: İlgili Mevzuat: Bakanlığımız 4/B Sözleşmeli Personellerine ödenen Ek Ödemeden sigorta prim kesintisi kesilip kesilmeyeceği, 31.05.2006 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası

Detaylı

SÜREKLİ İŞ ÖREMEZLİK GELİRİ İLE MALULİYET AYLIĞI HANGİ DURUMLARDA BAĞLANIR?

SÜREKLİ İŞ ÖREMEZLİK GELİRİ İLE MALULİYET AYLIĞI HANGİ DURUMLARDA BAĞLANIR? SÜREKLİ İŞ ÖREMEZLİK GELİRİ İLE MALULİYET AYLIĞI HANGİ DURUMLARDA BAĞLANIR? Kemal AKYOL * I.GİRİŞ Maluliyet aylığı ve iş göremezlik geliri için hangi koşulları sağlamam gerekli, belli bir oranda raporum

Detaylı

AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1)

AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1) 9091 AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1) Kanun Numarası : 5258 Kabul Tarihi : 24/11/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/12/2004 Sayı :25665 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 44 Amaç ve kapsam Madde 1- Bu

Detaylı

BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN

BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN 18 cevdet ceylan:layout 1 11/9/10 3:22 PM Page 229 BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN AYLIKLARI Cevdet CEYLAN* I-GİRİŞ 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu

Detaylı

Giresun Belediyesi 2012 Yılı Performans Programı 1 MALİ YAPININ GÜÇLENDİRİLMESİ

Giresun Belediyesi 2012 Yılı Performans Programı 1 MALİ YAPININ GÜÇLENDİRİLMESİ 2012 Yılı Performans Programı 1 MALİ YAPININ GÜÇLENDİRİLMESİ 2012 Yılı Performans Programı 2 STRATEJİK AMAÇ/ 3- Mali Yapının Güçlendirilmesi MALĠ HĠZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ - STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV-YETKĠ

Detaylı

ÖN MALİ KONTROL FAALİYET RAPORU

ÖN MALİ KONTROL FAALİYET RAPORU ÖN MALİ KONTROL FAALİYET RAPORU İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin 17 nci maddesine göre; idarelerin, ihale kanunlarına tâbi olsun veya olmasın, harcamayı gerektirecek

Detaylı

Türk Tabipleri Birliği Sağlık Bilimleri Üniversitesi Anayasaya Aykırılık Raporu

Türk Tabipleri Birliği Sağlık Bilimleri Üniversitesi Anayasaya Aykırılık Raporu Türk Tabipleri Birliği Sağlık Bilimleri Üniversitesi Anayasaya Aykırılık Raporu I-GİRİŞ 27.03.2015 tarihinde kabul edilen 6639 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında

Detaylı