Psikiyatrik bozukluklarýn kaynaðý tartýþýlýrken

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Psikiyatrik bozukluklarýn kaynaðý tartýþýlýrken"

Transkript

1 Depresyonla Ýlgili Nöroanatomik Çalýþmalar Doç. Dr. Emel ÖZTÜRK*, Prof. Dr. Hamdullah AYDIN** Psikiyatrik bozukluklarýn kaynaðý tartýþýlýrken son yýllara kadar biyolojik ve psikolojik faktörler tek tek ele alýnmýþ, tanýmlar bunlara göre yapýlmýþtýr. Giderek etkileþim aðýrlýklý yaklaþýmlar ýþýðýnda yeni bakýþ açýlarý geliþtirilmiþtir. Bipolar bozukluk baþta olmak üzere prognozu görece iyi olan tablolarda, bazý hastalarýn remisyon ya da iyileþme döneminde bile yeterince iþlevsel olmamalarý, en azýndan bu alt grubun farklý olabileceði düþüncesini gündeme getirmiþtir. Araþtýrma tekniklerindeki geliþmelerle de bazý hastalarýn daha çok organik patoloji taþýdýðý ortaya konmuþtur. Klinisyenler yýllarca santral sinir sisteminde (SSS) lezyonu olan hastalarda duygudurum deðiþmelerine dikkati çekmiþlerdir. Baþlangýçta, hemisferik lateralizasyon üzerinde çok durulmuþ, bu açýdan çalýþmalar yapýlmýþtýr. Bazý organik bozukluklara depresyonun eþlik ettiði farkedildikten sonra, bu patolojilerde, depresyonun, hastalýðýn ön belirtisi olacak kadar önemli olduðu dikkati çekmiþtir. Bu gözlemler sonucu, özellikle frontal alan lezyonlarý ile depresyon arasýnda iliþki olabileceði düþünülmüþtür. * Gülhane Askeri Týp Akademisi Nükleer Týp Anabilim Dalý, ** Psikiyatri Anabilim Dalý, ANKARA Beyinde glikoz kullanýmý, kan akýmý, kan-beyin bariyerindeki deðiþiklikleri ölçen SPECT (single photon emission computerized tomography), PET (pozitron emission tomography) ve yapýsal bozukluklarý ortaya koyan CT (computerized tomography), MRI (magnetic resonance imaging) gibi noninvaziv yöntemler, psikiyatrik bozukluklarýn etiyolojini aydýnlatmada kullanýlmaktadýr. Bu tekniklerle hastalýkla iliþkili olan SSS metabolizmasý ve yapýsal deðiþiklikler görüntülenmektedir. Böylece, bir bozukluðun ortaya çýktýðý zaman dilimi için metabolik deðiþmeler görüntülenebildiði gibi, tedavi öncesi ve sonrasý çalýþmalarýyla sýnýrlar daha iyi çizilebilmektedir. Beyin için enerji kaynaðý olan glukozun kullanýmýný ölçmek için fluorodeoxyglucose F-18 ile iþaretlenerek hastaya verilmekte ve görüntüleme yapýlmaktadýr. Çeþitli moleküllerin iþaretlenmesi ile yapýlan çalýþmalar, genel ve lokal beyin metabolizmasýný, nörotransmitter, reseptör ve nöroendokrin sistem iliþkisini görüntüleme þansý vermektedir. Böylece, bir alanda bozukluk olduðunda, bu bölgedeki nöronal iþlevler deðerlendirilebilmektedir. Duygudurum bozukluklarýnýn beyin metabolik ve kan dolaþýmý bozukluðu ile iliþkili olabileceðini gösteren ipuçlarý þunlardýr: Birincisi, depresif ve manik hastalarda bölgesel glukoz kullanýmý, serebral kan akýmý ve kan-beyin bariyerinde deðiþiklikler bulunmasýdýr. Ýkincisi, tedavi sonunda yukarýda belirtilen deðiþmelerin normale dönmesidir. 126

2 DEPRESYONLA ÝLGÝLÝ NÖROANATOMÝK ÇALIÞMALAR Öte yandan depresyon biyokimyasýnda, indolamin ve katekolamin sistemlerindeki patolojilerin rolleri tanýmlanmýþ olup yapýsal patolojiler de bu sistemlerle iliþkili alanlarda araþtýrýlabilir. Biyojenik aminler, serebral mikrosirkülasyon ve glukoz tüketimini etkilemektedir. Bu bilgiler ýþýðýnda genel anlamda santral biyojenik amin düzeyi ve reseptörlerdeki deðiþimin, beyin kan akýmýný, metabolizmasýný etkileyerek nöronal disfonksiyona yol açtýðý söylenebilir. Katekolamin ve indolaminlerin beyinde en yoðun bulunduðu alanlar, beyin sapý, amigdala, hipokampus, hipotalamus, mamiller body, nükleus akümbens ve serebral korteks projeksiyonlarýdýr. Bu ana bölgeler ve projeksiyonlar ile duygudurum bozukluklarý ve semptomlar arasýndaki iliþkiler araþtýrýlmaya deðer görünmektedir. Özellikle uyku, iþtah, psikomotor inhibisyon/ajitasyon, ilgi kaybý, dikkat bozukluðu, ölüm düþüncesi ve buna iliþkin davranýþ deðiþiklikleri ile yukarýda anýlan beyin yapýlarý arasýnda bir iliþki varmýþ gibi görünmektedir. Duygudurum düzenlemesinin, limbik sistem, talamus ve kortikal alanlar arasýndaki döngüler içinde oluþtuðu düþünülmektedir. Tüm bu düzenlemelere, prefrontal korteks de yoðun bir þekilde katýlmaktadýr. Görüntüleme teknikleri yetmiþli yýllardan baþlayarak büyük geliþme göstermiþ, noninvaziv yöntemlerle beynin görüntülenmesi saðlanmýþtýr. Bu çalýþmalar, öncelikle þizofrenik bozukluk grubu ile yapýlmýþ, sonraki yýllarda diðer psikiyatrik bozukluklara yönelinmiþtir. Sol hemisfer lezyonlarýnda depresyonun daha sýk görüldüðü, özellikle sol temporal lobla depresif yaþantý arasýnda iliþki olabileceði þeklindeki gözlemler araþtýrmalarla desteklenmiþse de (Gainotti 1972), henüz lateralizasyon ve lokalizasyon konusunda bir uzlaþma saðlandýðý söylenemez. Sað/sol ayýrýmýnda bir önemli nokta, serebral dominans ile iliþkili gibi görünmektedir. Dominans gözetilmeden yapýlan çalýþmalarda farklý sonuçlar ortaya çýkabilmektedir. Son yirmi yýlda tomografinin uygulamaya girmesiyle eþ zamanlý olarak duygudurum bozukluklarýnda görüntüleme çalýþmalarýnýn baþladýðý dikkati çekmektedir (Jacoby ve Levy 1980, Jacoby ve ark. 1981, Jacoby ve ark. 1983, Shima ve ark. 1984, Pearlson ve ark. 1985). Görüntüleme çalýþmalarý, baþlangýçta þizofrenide ventrikül patolojilerine yönelmiþ olduðu için depresyondaki çalýþmalarýn ilk aþamalarýnda daha çok ventrikül volümü üzerinde durulduðu dikkati çekmektedir. Ýlk bulgular ventrikül geniþlemesine iþaret etmekle birlikte sonraki bazý çalýþmalar bu sonuçlarý desteklerken, bazýlarý da aksi yönde sonuçlara ulaþmýþlardýr. Ýlk sistematik tomografi çalýþmasý yaþlý hastalar üzerinde yapýlmýþ, kontrol grubu ile aralarýnda çeþitli deðiþkenler açýsýndan anlamlý fark bulunmamýþtýr (Jacoby ve Levy 1980). Sonraki çalýþmalarda, ventrikül geniþlemesi olan depresif hastalarda normal ventrikülü olanlara göre tüm alanlarda dansitenin düþük olduðu dikkati çekmiþtir. Normal grupta ise geniþlemiþ ventrikülü olanlar ventrikülleri normal olanlara göre daha yüksek dansite göstermiþtir. Ventrikül geniþlemesi ve düþük dansite bulgularýnýn demans tablolarýndan farklý olduðu öne sürülmüþtür. Bu çalýþmadaki hastalarýn iki yýllýk izleme döneminde, duygudurum bozukluðu olanlarda kontrollere, duygudurum bozukluðu grubunda da ventrikül geniþlemesi olanlarda normal ventrikülü olanlara göre mortalitenin yüksek olduðu dikkati çekmiþtir (Jacoby ve ark. 1981, Jacoby ve ark. 1983). Tomografi çalýþmalarýnda, ventriküllerde geniþleme bulunmakla birlikte bu bulgunun, baþlangýçta duygudurum bozukluðu için spesifik olabileceði düþünülmüþse de sonraki dönemde ventrikül/beyin oraný üzerinde durulmuþtur. Ventrikül/beyin oranýnýn, bipolar hastalarda kontrollerden yüksek olduðu, depresyonu ayýrdetmediði, psikososyal yýkýmla iliþkili olduðu ileri sürülmüþtür (Pearlson ve ark. 1985). Ventrikül geniþlemesi gibi spesifik olmayan bir diðer bulgu da bipolar bozukluðu olanlarda ve yaþlý depresiflerde subkortikal beyaz cevherde fokal hiperintensitenin varlýðýdýr. Ayný görüntülere çeþitli metabolik ve vasküler hastalýklarda da rastlanmakla birlikte genç bipolarlarda da benzer görüntüler saptanýnca duygudurum bozukluklarýyla bu bulgu arasýnda bir iliþki olabileceði düþünülmüþtür. Bulgular, spesifik olmamakla birlikte bir lezyona iþaret etmektedir. Bu lezyon, muhtemelen bazal ganglialarla frontal lob ve limbik sistem arasýndaki döngüde bozukluða yol açmaktadýr. Böylece, duygu düzenlemesinde yeter- 127

3 ÖZTÜRK E, AYDIN H. sizlik ortaya çýktýðý, manik ve depresif tablolarýn geliþtiði düþünülmektedir. Bu bakýþ açýsýndan beyaz cevher lezyonlarýnýn çeþitli döngülerde iþleyiþi bozarak psikiyatrik bozukluklarla iliþkisinin anlaþýlmasý mümkün olmaktadýr. Bulgular, özellikle geç baþlangýçlý depresiflerde ventrikül geniþlemesine iþaret etmekle birlikte, depresyon alt tipleriyle ve tedavi yaklaþým farklýlýklarýyla iliþkili görünmeme, taný, tedavi ve prognoz açýsýndan önem taþýmamaktadýr. Bulgular, depresyona özgü olmamakla birlikte, özellikle yaþlý hastalarda demans-depresyon ayýrýmýnda güvenilir niteliktedir. Öte yandan, ventrikül geniþlemesi gösteren hastalarýn prognozu daha kötü gibi görünmektedir. Bu da tedavide en azýndan daha etkin ve uzun süreli izleme programlarýnýn yapýlmasýnýn gerekli olduðunu düþündürmektedir. Ventrikül geniþlemesiyle iliþkili olarak, serebral ya da serebellar atrofiye iþaret eden çalýþmalarda üzerinde uzlaþýlmýþ bulgular olmamakla birlikte, atrofi, kronisite ve tedaviye direncin göstergesi olarak ele alýnmaktadýr. Biliþsel iþlevlerde benzer düzeyde bozulma olan, genel beyin travmasý geçirmiþ hastalarla sol hemisferde iskemik ataðý olanlarýn karþýlaþtýrýlmasýnda, solda iskemisi olan hastalarda depresyon oraný %60'tan yüksek bulunmuþtur. Bu çalýþmada, depresyonun aðýrlýðý ile lezyonun frontal bölgeye yakýnlýðý arasýnda bir iliþkili varmýþ gibi görünmektedir (Robinson ve Sztela 1981). Benzer bir diðer araþtýrmada da sað ve sol iskemik ataðý olan hastalardan, sol anterior lezyonu olanlarda depresyon aðýrlýðý diðerlerinden fazla bulunmuþtur (Robinson ve ark. 1984). Saðda iskemik atak geçirenlerde ise posterior lezyonlarda anteriorlara göre daha fazla depresif tablo dikkati çekmiþtir. Bulgular, lezyon lokalizasyonun duygudurumla iliþkili olduðunu ima etmektedir. Hatta lokalizasyon, depresif durumun aðýrlýðýný belirliyor gibi görünmektedir. Sonraki yýllarda benzer sonuçlara iþaret eden çalýþmalara rastlanmaktadýr (Lipsey ve ark. 1983, de Borris ve ark. 1985). Bu bulgular ýþýðýnda sol hemisfer lezyonlarýnda depresif yaþantýnýn en azýndan daha belirgin olduðu, tablonun derinliði ile lezyon lokalizasyonu arasýnda iliþki olduðu söylenebilir. Sonraki yýllarda nöropsikolojik yaklaþýmlar ýþýðýnda frontosubkortikal döngülerin duygudurum deðiþmeleri ile iliþkili olduðu düþüncesi geliþmiþtir. Özellikle prefrontal korteks, amigdala-hipokampus kompleksi, talamus, basal ganglia üzerinde durulmuþtur. Bu bölgeler arasýnda yakýn nöronal baðlantýlar olduðu bilinmektedir. Duygu, düþünce ve davranýþ düzenlemesinde frontal bölgenin katýlýmý aydýnlatýldýkça araþtýrmalar bu alana yoðunlaþmýþtýr. Bu baðlamda bazal ganglia, frontal lob, temporal lob ve limbik lob patolojilerinin depresyonla iliþkisi daha çok araþtýrýlmýþtýr. Beyindeki döngüler için prefrontal alan önemli bir bölgedir. Özellikle medial prefrontal korteksin duygudurum deðiþmeleriyle iliþkili olduðu söylenebilir. Bu bölgenin striatum, globus pallidus ve substantia nigra, mediodorsal talamus ile olan baðlantýlarý temel döngüyü oluþturmaktadýr. Bu alanlarla iliþkili diðer bölgeler de duygudurum düzenlemesine katýlmaktadýr. Bu döngülerin, depresyon patofizyolojisinde temel rolü oynadýðý düþünülmektedir. Buralardaki patolojiler, kolaylýkla depresyon geliþimine yol açabilmektedir. Bu bakýþ açýsý içinde, bireysel farklarýn, metabolik, endokrin, vasküler faktörlerin depresyonla iliþkisi açýklanabilmektedir. Bir faktörün bu döngülerden birisini etkilemesi halinde duygudurum düzenlemesinin bozulacaðý ve depresyonun ortaya çýkabileceði düþünülebilir. Unipolar depresyonda frontal lobun ve basal ganglianýn küçük olduðu, bipolar bozukluklarda ise temporal lob anormallikleri bulunduðu dikkati çekmektedir. Global atrofi üzerinde çok durulmuþsa da bunun genellikle baþka faktörlerle iliþkisi dýþlanamamýþ olduðundan bu bulgu üzerinde uzlaþma saðlanamamýþtýr. Lenze ve arkadaþlarý (1999a) eþleþtirilmiþ 24 kadýn depresif hastada, MRI çalýþmasýnda beyaz cevherde hiperintesite yönünde farklýlýðýn, yaþ ve serebrovasküler hastalýklarla iliþkili olabileceðini, volümetrik ölçümlerin depresyon için daha ayýrdedici olabileceðini ileri sürmüþlerdir. Lenze ve arkadaþlarý (1999b) bir sonraki çalýþmalarýnda, depresiflerde kaudat nükleus ve putamen volümünde eþleþtirilmiþ kontrollere göre fark bulunmadýðýný ortaya koymuþlardýr. Bir grup araþtýrmacý, limbik sistem ile temporal lob üzerinde yoðunlaþmýþlardýr. Normal kontrollere göre bipolar bozukluðu olanlarda temporal lob volümünde azalma (Altshuler ve ark. 1991), bipolar 128

4 DEPRESYONLA ÝLGÝLÝ NÖROANATOMÝK ÇALIÞMALAR erkek hastalarda hipokampus büyüklüðünde azalma eðilimi, bipolar kadýn hastalarda da temporal lob asimetrisinde (normalde sað hafif büyükken) azalma dikkati çekmektedir (Swayze ve ark. 1992). PET ve SPECT çalýþmalarýnda demansta biparietal hipoperfüzyon belirginken depresiflerde sýklýkla frontal hipoperfüzyon dikkati çekmektedir. Depresyondaki frontal hipoperfüzyon, tedavi sonrasýnda düzelirken demanstaki deðiþiklikler kalýcý niteliktedir (George ve ark. 1991). Demansdepresyon ayýrýcý tanýsýnda PET ve SPECT'in oldukça güvenilir yöntemler olduðu söylenebilir. Ayrýca, görüntüleme yöntemleriyle ortaya konan deðiþikliklerin tedavi sonrasýnda düzelmesi de depresyonun metabolik boyutunu destekleyen bir sonuç olarak anlamlýdýr. Bremner ve arkadaþlarý (2000) major depresyonda sol hipokampus volümünde azalma bulmuþlardýr. Hipokampusun glukokortikoidlere duyarlýlýðý ve depresyonda glukokortikoid artýþý ile ortaya çýkmasý olasý bu deðiþikliklerin depresyon için spesifik olabileceði, tekrarlayan depresyonlardan sonra da hipokampusta ortaya çýkan deðiþmelerin bireyi depresyona yatkýn kýlabileceði üzerinde durmuþlardýr. Bremner ve arkadaþlarý (1997) major depresyonda, PET çalýþmasýnda, depresif semptomlarýn þiddeti ile beyin metabolizmasýndaki azalma arasýnda iliþki bulmuþlardýr. Triptofan eksikliði ile oluþturulan depresyonda relaps görülenlerde orta frontal girus (dorsolateral prefrontal korteks), talamus ve orbitofrontal kortekste metabolizmada azalma saptanmýþtýr. Bu bulgularla da bu bölgelerin major depresyonda semptomlarýn ortaya çýkýþýna katýlmýþ olabileceðini ileri sürmüþlerdir. Beyaz cevherde hiperintensite, unipolar depresyonda olduðu kadar bipolar bozukluðu olanlarda da saptanmýþtýr. Yaþlýlardaki depresyonda bu deðiþmelerin daha belirgin olduðu göze çarpmaktadýr. Bu gözlemin yanýsýra, vasküler hastalýklarla ve vasküler hastalýk risk faktörleriyle depresyon arasýnda iliþki tanýmlanmaya baþlanmýþtýr. Böylece de "vasküler depresyon" gibi yeni bir taný kategorisi ortaya atýlmýþtýr. Bu hipotez doðrultusunda, depresyonun, beyinde vasküler patolojilerle iliþkili olduðu, duygudurum düzenlemesinde rol oynayan subkortikal yapýlardaki bozukluklar sonucu düzenlemenin bozularak depresyonun ortaya çýkabileceði ileri sürülmüþtür (Alexopoulos ve ark. 1997, Krishnan ve ark. 1997). Bu açýklama, özellikle yaþlý depresifler için oldukça geçerli gibi görünmektedir. Beyin infarktlarýndan sonra geliþen poststroke depresyonlarda da muhtemelen infarkt nedeniyle subkortikal ve frontotemporoparietal alanlardaki nöronal kayýplarla, indolamin ve katekolamin projeksiyonlarýnda bozulmalar, sonunda da depresyon ortaya çýkmaktadýr. Gelecekte PET ve MRI daha fazla kullanýlarak duygudurum bozukluklarýnda ileri nörobiyolojik araþtýrmalar yapýlmasý beklenmektedir. Elde edilen görüntülerle nörotransmitterlerin etkisi, reseptörler ve nöroendokrin etkileþim konusunda yeni bilgilere ulaþýlabileceði umulmaktadýr. Duygudurum bozukluklarý ile iliþkili olduðu düþünülen temel bölgelere göre çalýþma sonuçlarý aþaðýda özetlenmiþtir: Frontal lob: Krishnan ve arkadaþlarý (1992) frontal lobda volüm kaybýna dikkati çekmiþler, Coffey ve arkadaþlarý (1993) da MRI ile, major depresyon tanýsý konmuþ hastalarda, eþleþtirilmiþ kontrollere göre frontal lobda %7 küçülme bulmuþlardýr. Sonraki dönemde, PET çalýþmalarý da frontal lob patolojilerine iþaret etmiþtir. PET çalýþmalarýnda, major depresyonda, frontal lobda kan akýmý ve glukoz metabolizmasýnda azalma dikkati çekmiþtir (Bench ve ark. 1993, Biver ve ark. 1994). Yazýcý ve arkadaþlarý (1992) tedavi görmemiþ unipolar depresif grupta kontrollere göre prefrontal bölgede kan akýmý açýsýndan sol/sað oranýnda azalma bulmuþlardýr. Ito ve arkadaþlarý (1996) ve Vasile ve arkadaþlarý (1996), çalýþmalarýnda, depresiflerde, dorsolateral prefrontal korteks, superior ve orta frontal giruslar, sað anterior singulat, lateral frontal alanda kan akýmýnýn azaldýðýný göstermiþlerdir. Drevets ve arkadaþlarý (1992), birinci derece akrabalarýnda depresyon bulunan depresiflerde hastalýk döneminde sol ventrolateral bölgeden medial prefrontal kortekse doðru olan bölgede kan akýmýnda artýþ bulmuþtur. Ayný grubun, hastalýk dýþýndaki döneminde bu patolojinin ortadan kalktýðýný göstermesi bu alanýn depresyonla iliþkili olabileceði düþüncesini desteklemektedir. Ho ve arkadaþlarý (1996) depresiflerde uyku sýrasýn- 129

5 ÖZTÜRK E, AYDIN H. da yaptýklarý çalýþmada, non-rem (NREM) uykuda, özellikle oksipital ve temporal bölgelerde, limbik yapýlarda olmak üzere, kontrollere göre kan akýmýnda artýþ bulmuþlardýr. Bunun yanýsýra, hipofrontaliteye iþaret eden veriler ortaya çýkmýþtýr. Medial talamus, depresiflerde kontrollere göre diðer talamus alanlarýna göre, sað globus pallidus ve bilateral kaudat nükleuslar görece hipometabolik bulunmuþtur. Pons kan akýmý da yüksek bulunmuþtur. Bu bulgular, depresyondaki genel uyarýlmýþlýkla iliþkilendirilmiþ, özellikle limbik ve frontal alanlardaki patolojilere dikkat çekilmiþtir. Çalýþmalarda frontal bölgede ortaya konmuþ olan patolojiler, depresyonda, tanýmlanmýþ döngülerde beklenen bozukluklarla örtüþmektedir. Temporal lob: Temporal lobda volüm azalmasý üzerinde durulmuþsa da araþtýrmalar bunu tümüyle desteklememiþtir. Kan akýmýnda azalmaya iþaret eden çalýþmalar çoðunlukta olmakla birlikte temporal lobda yapýsal patoloji gösterilebilmiþ deðildir. Basal ganglia: Prefrontal korteks, kaudat nükleus, talamus, basal ganglia gibi alanlardan geçen projeksiyonlarla beslenmektedir. Bu nedenle basal ganglia depresyonda iyi çalýþýlmýþ bir bölgedir. Çalýþmalar, major depresyonda basal ganglia yapýlarýnýn volümünde ve glukoz metabolizmasýnda azalma olduðuna iþaret etmektedir (Krishnan ve ark. 1992). Özellikle geç baþlangýçlý tablolarda bu deðiþiklikler belirgindir (Krishnan ve ark. 1993). PET çalýþmalarý, nükleus kaudatus ya da basal ganglianýn depresyonda rolü olduðuna iþaret etmiþ, MRI bulgularý da bunlarý desteklemiþtir (Vasile ve ark. 1996). Kan akýmýnýn azalmasý yönündeki bulgular baþat olmakla birlikte bu deðiþikliklerin unipolar depresif grupta daha süreklilik gösterdiði dikkati çekmektedir. Basal ganglia patolojileri olanlarýn antidepresif ilaç yan etkilerine karþý daha duyarlý olduðu düþünülmektedir (Drevets ve ark. 1992). Hipotalamus: Depresyonda hipotalamo-hipofizo-adrenal aksta duyarlýk artýþý bilinmektedir. Depresyonda MRI çalýþmasý yapýlan bir araþtýrmada hipofizde sinyal yoðunluðu dikkati çekmiþ olmakla birlikte çalýþmanýn eksiklikleri olduðu düþünüldüðünden bulgular genellenememektedir (Rajagopalan ve ark. 1995). Serebellum: Serebellum, limbik sistemle fonksiyonel iliþkiler içinde oluþu nedeniyle depresyonda ele alýnmaktadýr. SPECT çalýþmasýnda unipolar depresyonda kan akýmý patolojisi bulunmamýþtýr (Mozley ve ark. 1996). Otuz yýl içinde, görüntüleme teknikleri, duygudurum bozukluklarýnda volümetrik çalýþmalarla baþlamýþ, giderek, çeþitli beyin yapýlarýnýn iþlevselliðine yönelmiþtir. Gelinen noktada ise özellikle demans-depresyon ayýrýcý tanýsýnda vazgeçilmez araçlar olduðu ortaya çýkmýþtýr. Etiyolojide rol oynayan yapýlar, nörotransmitterler ve reseptörlerin tanýmlanmasýnýn yanýsýra tedavinin deðerlendirilmesi ve yordanmasýnda görüntüleme yöntemlerinin sýklýkla kullanýlmakta olduðu söylenebilir. Alexopoulos GS, Meyers BS, Young RC ve ark. (1997) Vascular depression hypothesis. Arch Gen Psychiatry, 54: Altshuler LL, Conrad A, Hauser P ve ark. (1991) Reduction of temporal lobe volume in bipolar disorder: a preliminary report of magnetic resonance imaging. Arch Gen Psychiatry, 48: Bench CJ, Friston KJ, Brown RG ve ark. (1993) Regional cerebral lood flow in depression measured by positron emission tomography: The relationship with clinical dimensions. Psychol Med, 23: Biver F, Goldman S, Delvenne V ve ark. (1994) Frontal and parietal metabolic disturbances in unipolar depression. Biol Psychiatry, 36: KAYNAKLAR Bremner JD, Innis RB, Salomon RM ve ark. (1997) Positron emission tomography measurment of cerebral metabolic correlates of tryptophan depletion-induced depressive relapse. Arch Gen Psychiatry, 54: Bremner JD, Narayan M, Anderson ER ve ark. (2000) Hippocampal volume reduction in major depression. Am J Psychiatry, 157: Coffey CE, Wilkinson WE, Weiner RD ve ark. (1993) Quantitative cerebral anatomy in depression. A controlled magnetic resonance imaging study. Arch Gen Psychiatry, 50: de Borris M, Dellatolas G, Rondot P (1985) Mood disorders in left and right brain-damaged patients: Comparison between ratings and self-ratings on the same adjective mood scale. Psychopathology, 18:

6 DEPRESYONLA ÝLGÝLÝ NÖROANATOMÝK ÇALIÞMALAR Drevets WC, Videen TO, Price Jl ve ark. (1992) A functional anatomical study of unipolar depression. J Neurosci, 12: Gainotti G (1972) Emotional behaviour and hemispheric side of lesion. Cortex, 8: George MS, Ring HA, Costa DC ve ark. (1991) Neuroactivation and Neuroimaging with SPECT, London, Springer-Verlag. Jacoby RJ, Levy R (1980) Computed tomopraphy in the elderly, 3: Affective disorder. Br J Psychiatry, 136: Jacoby RJ, Levy R, Bird JM (1981) Computed tomography and the outcome of affective disorders: A follow-up study of elderly patients. Br J Psychiatry, 139: Jacoby RJ, Dolan RJ, Levy R ve ark. (1983) Quantitative computed tomopraphy in elderly depressed patients. Br J Psychiatry, 143: Ho AP, Gillin C, Buchsbaum MS ve ark. (1996) Brain glucose metabolism during non-rapid eye movement sleep in major depression. Arch Gen Psychiatry, 53: Ito H, Kawashima R, Awata S ve ark. (1996) Hypoperfusion in the limbic system and prefrontal cortex in depression: SPECT with anatomic standardization technique. J Nucl Med, 37: Krishnan KR, McDonald WM, Escalona PR ve ark. (1992) Magnetic resonance imaging of the caudate nuclei in depression. Preliminary observations. Arch Gen Psychiatry, 49: Krishnan KR, McDonald WM, Doraiswamy PM ve ark. (1993) Neuroanatomical substrates of depression in the elderly. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci, 243: Krishnan KR, Hays JC, Blazer DG (1997) MRI-defined vascular depression. Am J Psychiatry, 154: Lenze E, Cross D, McKeel D ve ark. (1999a) White matter hyperintensities and gray matter lesions in physically healthy depressed subjects. Am J Psychiatry, 156: Lenze E, Sheline YI (1999b) Absence of striatal volume differences between depressed subjects with no comorbid medical illness and matched comparison subjects. Am J Psychiatry, 156: Lipsey JR, Robinson RG, Pearlson GD ve ark. (1983) Mood change following bilateral hemisphere brain injury. Br J Psychiatry, 143: Mozley PD, Hornig-Rohan M, Woda AM ve ark. (1996) Cerebral HMPAO SPECT in patients with major depression and healthy volunteers. Prog Neuropsychopharmacology Biol Psychiatry, 20: Pearlson GD, Garbacz DJ, Moberg PJ ve ark. (1985) Symptomatic, familial, perinatal, and social correlates of computerized axial tomography (CAT) changes in Schizophrenics and bipolars. J Nerv Men Dis, 173: Rajagopalan P, Passe TJ, Doraiswamy PM ve ark. (1995) Changes in pitiutary gland signal intensity and morphology as evaluated by magnetic resonance imaging in aging, depression, and by gender. Depression, 2: Robinson RG, Szetela B (1981) Mood change following left hemispheric brain injury. Ann Neurol, 9: Robinson RG, Kubos KL, Starr L ve ark. (1984) Mood disorders in stroke patients. Importance of location of lesion. Brain, 107: Shima S, Shikano T, Kitamura T ve ark. (1984) Depression and ventricular enlargement. Acta Psychiatr Scand, 70: Swayze VW, Andreasen NC, Allinger RJ ve ark. (1992) Subcortical and temporal structures in affective and schizophrenia: a magnetic resonance imaging study. Biol Psychiatry 31: Vasile RG, Schawartz RB, Garada B ve ark. (1996) Focal cerebral perfusion defects demostrated by 99m Tc-hexamethylpropyleneamine oxime SPECT in elderly depressed patients. Psychiatry Res, 67: Yazýcý KM, Kapucu O, Erbaþ B ve ark. (1992) Assessment of changes in regional cerebral blood flow in patients with major depression using the 99mTc-HMPAO single photon emission tomography method. Eur J Nucl Med, 19:

7 ÖZTÜRK E, AYDIN H. 132

Þizofrenik bozukluðun patogenezi ile ilgili

Þizofrenik bozukluðun patogenezi ile ilgili Þizofrenide Beynin Geliþimsel Yetersizliði Doç. Dr. Köksal ALPTEKÝN* Þizofrenik bozukluðun patogenezi ile ilgili düþünceler son yýllarda oldukça deðiþmiþtir. Toplumu ve aileleri sorumlu tutan sosyal ve

Detaylı

Duygudur um bozuklarında bilişsel işlevler ve yapısal beyin görüntüleme bulguları. Dr. Emre Bora

Duygudur um bozuklarında bilişsel işlevler ve yapısal beyin görüntüleme bulguları. Dr. Emre Bora Duygudur um bozuklarında bilişsel işlevler ve yapısal beyin görüntüleme bulguları Dr. Emre Bora Duygudurum bozukluğu geniş bir kavram Bir uçta normal mutsuzluğun ve yaşam kaygısının medikalize edilmiş

Detaylı

Yeme Bozukluklarýnda Beyin Görüntüleme Yöntemleri

Yeme Bozukluklarýnda Beyin Görüntüleme Yöntemleri DERLEME Yeme Bozukluklarýnda Beyin Görüntüleme Yöntemleri Esra Güney 1, Aslý Çepik Kuruoðlu 2 1 Dr., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Anabilim Dalý, 2 Doç.Dr., Psikiyatri Anabilim Dalý,

Detaylı

Beyin görüntüleme teknolojisindeki geliþmeler

Beyin görüntüleme teknolojisindeki geliþmeler Þizofrenide Beyin Görüntüleme Yöntemleri Doç. Dr. Alp ÜÇOK* Beyin görüntüleme teknolojisindeki geliþmeler þizofreninin daha iyi anlaþýlmasýna önemli katkýlarda bulunmuþtur. Yaþayan hastada beyin görüntüleme

Detaylı

Demans, entellektüel yetilerde bozulma ile

Demans, entellektüel yetilerde bozulma ile Demansýn Deðerlendirilmesinde Nükleer Týp Yöntemleri Prof. Dr. Nahide GÖKÇORA*, Dr. Özgür AKDEMÝR* Demans, entellektüel yetilerde bozulma ile beraber kiþilik ve davraným deðiþiklikleri ile ortaya çýkan

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

Depresyon ve demans yaþlý populasyonda en

Depresyon ve demans yaþlý populasyonda en Depresyon ve Demans Uz. Dr. Mehmet V. ÞAHÝN* Depresyon ve demans yaþlý populasyonda en sýk karþýlaþýlan nöropsikiyatrik sendromlardandýr. Depresyon ve demansýn birlikteliði ve bu iki klinik durum arasýndaki

Detaylı

Bipolar Bozuklukta Yap sal Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) Çal şmalar

Bipolar Bozuklukta Yap sal Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) Çal şmalar Türk Psikiyatri Dergisi 2003; 14(3):225-232 Bipolar Bozuklukta Yap sal Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) Çal şmalar Dr. E. Serap MONKUL 1, Dr. Ayşegül ÖZERDEM 2 ÖZET Bu yaz n n amac bipolar bozuklukta

Detaylı

Psikiyatrik Bozukluklarda Uyku Çalýþmalarý

Psikiyatrik Bozukluklarda Uyku Çalýþmalarý Psikiyatrik Bozukluklarda Uyku Çalýþmalarý Hamdullah AYDIN*, Fuat ÖZGEN** ÖZET Psikiyatrik bozukluklarda uyku çalýþmalarý, uykuda REM fenomenlerinin ve delta uykusunun deðiþtiðine iþaret etmektedir. REM

Detaylı

Çocuk ve Ergen Nöropsikiyatrik Bozukluklarýnda Sinir Sistemi Görüntülenmesi

Çocuk ve Ergen Nöropsikiyatrik Bozukluklarýnda Sinir Sistemi Görüntülenmesi Çocuk ve Ergen Nöropsikiyatrik Bozukluklarýnda Sinir Sistemi Görüntülenmesi Selahattin ÞENOL*, Hülya Eltutan ÖNCÜLOÐLU** ÖZET Sinir sistemi görüntülenmesi ile ilgili teknikler radyasyonla karþýlaþmayý

Detaylı

Ýnme Sonrasý Depresyon

Ýnme Sonrasý Depresyon DERLEME Ýnme Sonrasý Depresyon Kürþat Altýnbaþ 1, E.Timuçin Oral 2, Aysun Soysal 3, Baki Arpacý 3 1 Dr., 2 Doç.Dr., Bakýrköy Prof.Dr.Mazhar Osman Ruh Saðlýðý ve Sinir Hastalýklarý Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi

Detaylı

Obsesif kompulsif bozukluk, obsesyonlarýn ve /

Obsesif kompulsif bozukluk, obsesyonlarýn ve / Obsesif Kompulsif Bozukluk ve Biliþsel Ýþlevler Yrd. Doç. Dr. Berna Binnur KIVIRCIK*, Prof. Dr. Köksal ALPTEKÝN* Obsesif kompulsif bozukluk, obsesyonlarýn ve / ya da kompulsiyonlarýn tabloya hakim olduðu

Detaylı

Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi

Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Ana başlıklar Demans nedenleri Normal yaşlanma bulguları Radyolojik görüntüleme yöntemleri Demansta radyolojik belirleyici bulgular

Detaylı

Demans ve depresyon, klinik görünümlerinde

Demans ve depresyon, klinik görünümlerinde Depresyon - Demans Ayýrýcý Tanýsý Dr. E. Yusuf SÝVRÝOÐLU*, Prof. Dr. Selçuk KIRLI* Demans ve depresyon, klinik görünümlerinde biliþsel kaybýn ortak özellik olarak yer aldýðý iki klinik tablodur. Her iki

Detaylı

B POLAR BOZUKLUKTA BEY N KAN AKIMININ NCELENMES : SPECT LE YAPILAN KARfiILAfiTIRMALI B R ÇALIfiMA*

B POLAR BOZUKLUKTA BEY N KAN AKIMININ NCELENMES : SPECT LE YAPILAN KARfiILAfiTIRMALI B R ÇALIfiMA* Kriz Dergisi 15 (2): 37-48 B POLAR BOZUKLUKTA BEY N KAN AKIMININ NCELENMES : SPECT LE YAPILAN KARfiILAfiTIRMALI B R ÇALIfiMA* D. Gündo ar**, H. Özsan***, Ö. Küçük****, G. Aras***** ÖZET Amaç: Bu çal flma

Detaylı

MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN

MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN YAPISI ve İŞLEVLERİ Dr. Sinan Canan scanan@baskent.edu.tr www.baskent.edu.tr/~scanan www.sinancanan.net Sinir Sistemi

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozukluðun Biyolojisi

Obsesif Kompulsif Bozukluðun Biyolojisi Obsesif Kompulsif Bozukluðun Biyolojisi Ertuðrul EÞEL* ÖZET Önceleri daha çok psikolojik etiyolojiye sahip bir hastalýk olduðu düþünülen obsesif kompulsif bozukluðun nörobiyolojisi ile ilgili araþtýrmalar

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Radyoloji Ana Bilim Dalı, Antalya. Demans, bilişsel (kognitif) kapasitenin edinsel ve ilerleyici kaybı şeklinde

Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Radyoloji Ana Bilim Dalı, Antalya. Demans, bilişsel (kognitif) kapasitenin edinsel ve ilerleyici kaybı şeklinde 1 Demans ve Nörodejeneratif süreçler Prof. Dr. Kamil Karaali Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Radyoloji Ana Bilim Dalı, Antalya Demans, bilişsel (kognitif) kapasitenin edinsel ve ilerleyici kaybı şeklinde

Detaylı

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðunda Beyin Kan Akýmý ve Elektriksel Beyin Aktivasyonunun Deðerlendirilmesi

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðunda Beyin Kan Akýmý ve Elektriksel Beyin Aktivasyonunun Deðerlendirilmesi ARAÞTIRMA Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðunda Beyin Kan Akýmý ve Elektriksel Beyin Aktivasyonunun Deðerlendirilmesi Özlem Yýdýz Öç 1, Belma Aðaoðlu 2, Fatma Berk 3, Sezer Komsuoðlu 4, Ayþen Coþkun

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

Þizofrenide Gözlenen Biliþsel Bozukluklar ve Deðerlendirilmesi: Bir Gözden Geçirme

Þizofrenide Gözlenen Biliþsel Bozukluklar ve Deðerlendirilmesi: Bir Gözden Geçirme Þizofrenide Gözlenen Biliþsel Bozukluklar ve Deðerlendirilmesi: Bir Gözden Geçirme Nurper Erberk ÖZEN* ÖZET Kraepelin zamanýndan bu yana araþtýrmacýlar, þizofrenik hastalardaki özgül, bölgesel beyin lezyonlarýný

Detaylı

Demansta görüntülemenin rolü. Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi

Demansta görüntülemenin rolü. Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Konular Demansta görüntülemenin rolü Dejeneratif hastalıklarda atrofi paterni ve klinik pratikte ölçüm yöntemleri Dejeneratif hastalıklarda

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Genel Bilgiler Çoğu intrakranyal lezyon kolayca ayırt edilebilen BT bulguları ortaya koyar. Temel bir yaklaşım olarak BT yorumlama simetriye odaklı olarak sol ve sağ yarıların karşılaştırılmasına

Detaylı

Vasküler demans (VaD) ve Alzheimer hastalýðý

Vasküler demans (VaD) ve Alzheimer hastalýðý Vasküler Demans Dr. Esra KALELÝ*, Prof. Dr. Ceyla ÝRKEÇ* Vasküler demans (VaD) ve Alzheimer hastalýðý (AD) yaþla iliþkili demansýn en yaygýn nedenidir. Ek olarak serebrovasküler hastalýk (SVH) AD yi kötüleþtirebilir.

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozuklukta. Beyin görüntüleme çal flmalar ndan. (OKB) un toplumdaki yayg nl n n. çal flmalar h zland rm flt r (1).

Obsesif Kompulsif Bozuklukta. Beyin görüntüleme çal flmalar ndan. (OKB) un toplumdaki yayg nl n n. çal flmalar h zland rm flt r (1). Araflt rmalar/researches V. Topçuo lu, A. Aksoy, B. Cömert Obsesif Kompulsif Bozuklukta Beyin Görüntüleme Çal flmalar Volkan Topçuo lu 1, Aylin Aksoy 2, Bahar Cömert 3 ÖZET: Obsesif kompulsif bozuklukta

Detaylı

EPİLEPSİ: GÖRÜNTÜLEME

EPİLEPSİ: GÖRÜNTÜLEME EPİLEPSİ: GÖRÜNTÜLEME Dr. Cem ÇALLI Ege University Medical Faculty Dept. of Radiology Neuroradiology Section Nöbet Tanımı: Geçici ve istemsiz: motor aktivite, bilinç kaybı, his değişiklikleri, otonomik

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

1960'lardan Günümüze Depresyonun Epidemiyolojisi, Tarihsel Bir Bakýþ

1960'lardan Günümüze Depresyonun Epidemiyolojisi, Tarihsel Bir Bakýþ 1960'lardan Günümüze Depresyonun Epidemiyolojisi, Tarihsel Bir Bakýþ Burhanettin Kaya 1, Mine Kaya 2 1 Doç.Dr., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, 2 Uz.Dr., Ankara Halk Saðlýðý Müdürlüðü,

Detaylı

Depresif Bozukluklarda Risk Etkenleri

Depresif Bozukluklarda Risk Etkenleri Depresif Bozukluklarda Risk Etkenleri Süheyla ÜNAL*, Levent KÜEY**, Cengiz GÜLEÇ***, Mehmet BEKAROÐLU***, Yunus Emre EVLÝCE****, Selçuk KIRLI***** ÖZET * Prof. Dr., Ýnönü Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri

Detaylı

Þizofreni özellikle düþünce, algý ve duygulaným

Þizofreni özellikle düþünce, algý ve duygulaným Çocukluk ve Ergenlik Döneminde Þizofreni: Klinik Özellikler Doç. Dr. Selahattin ÞENOL* Þizofreni özellikle düþünce, algý ve duygulaným alanlarýnda bozulmayla seyreden ciddi bir ruhsal hastalýktýr. Ýlk

Detaylı

Major depresif bozukluk tam olarak iyileþebildiði

Major depresif bozukluk tam olarak iyileþebildiði Depresyonun Seyri Uz. Dr. Figen Çulha ATEÞCÝ* Major depresif bozukluk tam olarak iyileþebildiði gibi, sýklýkla yineleme ve bazen de kronik gidiþ gösteren bir hastalýktýr. Baþlangýç yaþý genellikle 20'li

Detaylı

HEMORAJİK İNME. Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD

HEMORAJİK İNME. Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD HEMORAJİK İNME Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD İntraserebral kanamalar inmelerin %10-15 ini oluşturmaktadır. İntraparenkimal, subaraknoid, subdural ve

Detaylı

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 23: 1 (3): 15-2 ARAÞTIRMA Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Remzi Kutaniþ, Ömer A. Özer, Buket T. Eryonucu Yüzüncü

Detaylı

Serebral Vasküler Alanlar Anatomi, Varyasyon, Kollateral Dolaşım

Serebral Vasküler Alanlar Anatomi, Varyasyon, Kollateral Dolaşım Öğrenim hedefleri Arterial sulama alanları ve varyasyonlarını öğrenmek Serebral Vasküler Alanlar,, Kollateral Dolaşım Kollateral dolaşımı öğrenmek Arterial sulama bölgelerindeki infarktları tanımak Sınır

Detaylı

Þizofreni ve Cinsiyet: Baþlangýç Yaþý ve Sosyodemografik Özellikler

Þizofreni ve Cinsiyet: Baþlangýç Yaþý ve Sosyodemografik Özellikler Þizofreni ve Cinsiyet: Baþlangýç Yaþý ve Sosyodemografik Özellikler Hatice GÜZ* ÖZET Bu çalýþmada, DSM-IV taný kriterlerine göre þizofreni tanýsý alan 160 hastada (95'i erkek, 65'i kadýn) baþlangýç yaþý

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Genel Bilgiler Çoğu intrakranyal lezyon kolayca ayırt edilebilen BT bulguları ortaya koyar. Temel bir yaklaşım olarak BT yorumlama simetriye odaklı olarak sol ve sağ yarıların karşılaştırılmasına

Detaylı

Affektif bozukluklarýn etiyoloji, taný ve tedavisi

Affektif bozukluklarýn etiyoloji, taný ve tedavisi Affektif Bozukluklar ve Kolesterol Yrd. Doç. Dr. Ali ÇAYKÖYLÜ* Affektif bozukluklarýn etiyoloji, taný ve tedavisi ile ilgili olarak son yýllarda önemli geliþmeler olmuþtur. Biyolojik göstergelerin gittikçe

Detaylı

Alzheimer Hastalýðýnda Donepezil Hidroklorür Etkinliðinin Kantitatif EEG ile Deðerlendirilmesi

Alzheimer Hastalýðýnda Donepezil Hidroklorür Etkinliðinin Kantitatif EEG ile Deðerlendirilmesi Alzheimer Hastalýðýnda Donepezil Hidroklorür Etkinliðinin Kantitatif EEG ile Deðerlendirilmesi Uz. Dr. Ümmühan ALTIN*, Uz. Dr. Lütfü HANOÐLU*, Uz. Dr. Ahmet ALTUNHALKA*, Uz. Dr. Alev KARAGÖZ*, Doç. Dr.

Detaylı

Dopamin tirozinden sentez edilir (Kayaalp

Dopamin tirozinden sentez edilir (Kayaalp Þizofreni ve Dopamin Doç. Dr. M. Emin ÖNDER*, Uz. Dr. Kutsal KÜÇÜKADA** Dopamin tirozinden sentez edilir (Kayaalp 1992). Tirozin hidroksilaz enzimi dopamin sentezinde hýz kýsýtlayýcý enzim olarak rol oynamaktadýr.

Detaylı

Sýnýrda Kiþilik Bozukluðu Aslýnda Bir Bipolar Spektrum Bozukluðu mudur?

Sýnýrda Kiþilik Bozukluðu Aslýnda Bir Bipolar Spektrum Bozukluðu mudur? DERLEME Sýnýrda Kiþilik Bozukluðu Aslýnda Bir Bipolar Spektrum Bozukluðu mudur? Manolya Çalýþýr 1 1 Psk., Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü, Ankara ÖZET Sýnýrda (borderline) kiþilik bozukluðunun

Detaylı

Þizofrenide Duygu Algýlama ve Tanýma Süreçleri

Þizofrenide Duygu Algýlama ve Tanýma Süreçleri Þizofrenide Duygu Algýlama ve Tanýma Süreçleri Özlem Altunel 1, Görkem Demirdöðen 2, Uzay Dural 3, M. Kemal Kuþçu 4 1 Uz.Dr., Serbest Hekim, 2 Psk., 3 Kl.Psk., 4 Doç.Dr., Marmara Üniversitesi Ýstanbul

Detaylı

Limbik Dizgenin Bir Üyesi Olarak Temporal Lob ve Psikiyatrideki Önemi: Davranýþsal Sendromlar

Limbik Dizgenin Bir Üyesi Olarak Temporal Lob ve Psikiyatrideki Önemi: Davranýþsal Sendromlar DERLEME Limbik Dizgenin Bir Üyesi Olarak Temporal Lob ve Psikiyatrideki Önemi: Davranýþsal Sendromlar Ýrem Yaluð 1, Eylem Özten 2, Öyküm Bilge 3, A. Evren Tufan 4 1 Yrd.Doç.Dr., 2 Dr., Kocaeli Üniversitesi

Detaylı

Küçük Damar Hastalığı; Semptomatoloji. Kürşad Kutluk Dokuz Eylül Üniversitesi 27 Mayıs 2017, İzmir

Küçük Damar Hastalığı; Semptomatoloji. Kürşad Kutluk Dokuz Eylül Üniversitesi 27 Mayıs 2017, İzmir Küçük Damar Hastalığı; Semptomatoloji Kürşad Kutluk Dokuz Eylül Üniversitesi 27 Mayıs 2017, İzmir KÜÇÜK DAMAR HASTALIĞINDA KLİNİK BULGULAR Yok Özel fokal nöroloik semptomlar Sinsi gelişen global nörolojik

Detaylı

DEHB Tanýlý Çocuklarýn Ebeveynlerinde DEHB Oraný

DEHB Tanýlý Çocuklarýn Ebeveynlerinde DEHB Oraný ARAÞTIRMA DEHB Tanýlý Çocuklarýn Ebeveynlerinde DEHB Oraný Hüner Aydýn 1, Rasim Somer Diler 2, Ebru Yurdagül 1, Þükrü Uðuz 3, Gülþah Þeydaoðlu 4 1 Dr., 3 Yrd.Doç.Dr., 4 Uz.Dr., Çukurova Üniversitesi Týp

Detaylı

İndüklenmiş Hipotiroidizmli Hastalarda Serebral Kan Akımı Değişikliklerinin Değerlendirilmesi

İndüklenmiş Hipotiroidizmli Hastalarda Serebral Kan Akımı Değişikliklerinin Değerlendirilmesi ARAŞTIRMALAR (Research Reports) İndüklenmiş Hipotiroidizmli Hastalarda Serebral Kan Akımı Değişikliklerinin Değerlendirilmesi Evaluation of Cerebral Blood Flow Alterations in Patients with Induced Hypothyroidism

Detaylı

Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi

Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi ARAÞTIRMA Subklinik Hipotiroidili Hastalarda Tiroid Replasman Tedavisinin Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi Yalçýn M. Yarpuz 1, Ümit Aydoðan 2, Oktay Sarý 1, Aydoðan Aydoðdu 3, Gökhan Üçkaya 4,

Detaylı

DDisosiyatif kimlik bozukluğu (DKB) her geçen

DDisosiyatif kimlik bozukluğu (DKB) her geçen Disosiyatif Kimlik Bozuklu u Hastalar nda 99mTc HMPAO SPECT ncelemesinde Bölgesel Beyin Kan Ak m De ifliklikleri Disosiyatif Kimlik Bozukluğu Hastalarında 99mTc HMPAO SPECT İncelemesinde Bölgesel Beyin

Detaylı

Anksiyete Bozukluðu ve Depresyonun Tanýsal Ýliþkileri

Anksiyete Bozukluðu ve Depresyonun Tanýsal Ýliþkileri Anksiyete Bozukluðu ve Depresyonun Tanýsal Ýliþkileri Hakan Türkçapar Doç. Dr., SSK Ankara Eðitim Hastanesi Psikiyatri Kliniði, Ankara Anksiyete bozukluklarýyla depresyonun belirtileri arasýnda belirgin

Detaylı

Doðum olayý önemli biyolojik, psikososyal ve

Doðum olayý önemli biyolojik, psikososyal ve Postpartum Hüzün ve Depresyonlar Uz. Dr. Nesrin KARAMUSTAFALIOÐLU*, Uz. Dr. Nesrin TOMRUK* Doðum olayý önemli biyolojik, psikososyal ve ekonomik deðiþimlerin görüldüðü bir dönemdir. Kendell ve arkadaþlarýnýn

Detaylı

Folatlar, ilk kez 1940'larda sentezlenmiþ,

Folatlar, ilk kez 1940'larda sentezlenmiþ, Duygudurum Bozukluklarý ve Folatlar Prof. Dr. Hüray FÝDANER* Folatlar, ilk kez 1940'larda sentezlenmiþ, baþlangýçta tüm iþlevlerinin hemopoetik alanda olduðu düþünülmüþtür. Oysa bugün bu vitaminin doðum

Detaylı

Sosyal Kaygý Bozukluðu ile Panik Bozukluðu Olgularýnýn Demografik ve Bazý Klinik Özellikler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý

Sosyal Kaygý Bozukluðu ile Panik Bozukluðu Olgularýnýn Demografik ve Bazý Klinik Özellikler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý Sosyal Kaygý Bozukluðu ile Panik Bozukluðu Olgularýnýn Demografik ve Bazý Klinik Özellikler Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý Hatice GÜZ*, Nesrin DÝLBAZ** ÖZET Bu çalýþmada sosyal kaygý ve panik bozukluðu olan

Detaylı

Major Depresif Bozukluklu Hastalarda Geç Parsiyel Uyku Deprivasyonu ve Antidepresif laç Tedavisinin Bölgesel Serebral Kan Ak m na Etkileri:

Major Depresif Bozukluklu Hastalarda Geç Parsiyel Uyku Deprivasyonu ve Antidepresif laç Tedavisinin Bölgesel Serebral Kan Ak m na Etkileri: Araflt rmalar/researches Major Depresif Bozukluklu Hastalarda Geç Parsiyel Uyku Deprivasyonu ve Antidepresif laç Tedavisinin Bölgesel Serebral Kan Ak m na Etkileri: Major Depresif Bozukluklu Hastalarda

Detaylı

BİLİŞSEL NÖROBİLİM. E.Timuçin Oral 8 Kasım 2012. 8 Kasım 12 Perşembe

BİLİŞSEL NÖROBİLİM. E.Timuçin Oral 8 Kasım 2012. 8 Kasım 12 Perşembe BİLİŞSEL NÖROBİLİM E.Timuçin Oral 8 Kasım 2012 Bilişsel Nörobilim Nörobilim ve Bilişsel Psikolojinin birleşmesi 1970 li yılların sonunda Gazzaniga & Miller Soru: Beyin zihnin varlığını nasıl mümkün kılar?

Detaylı

AKUT İNMELI HASTALARDA DEPRESYON VE KOGNITIF BOZUKLUK DEPRESSION AND COGNITIVE DYSFUNCTION IN PATIENTS WITH ACUTE STROKE

AKUT İNMELI HASTALARDA DEPRESYON VE KOGNITIF BOZUKLUK DEPRESSION AND COGNITIVE DYSFUNCTION IN PATIENTS WITH ACUTE STROKE Journal of Turkish Cerebrovascular Diseases 2009 15:1; 7-11 ARAŞTIRMA YAZILARI ORIGINAL ARTICLE AKUT İNMELI HASTALARDA DEPRESYON VE KOGNITIF BOZUKLUK Çağatay ÖNCEL 1, Demet KALAYCI 2, Çiğdem CURA 2, İlay

Detaylı

OBSESİF KOMPULSİF SPEKTRUMDA İMPULSİVİTE KOMPULSİVİTE

OBSESİF KOMPULSİF SPEKTRUMDA İMPULSİVİTE KOMPULSİVİTE OBSESİF KOMPULSİF SPEKTRUMDA İMPULSİVİTE KOMPULSİVİTE Dr. Mehmet Murat DEMET Psikiyatri Profesörü Farmakoloji Bilim Uzmanı Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi 2. Psikiyatri Zirvesi 9. Ulusal

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder

SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder. Çeşitli duyu organlarından milyonlarca

Detaylı

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý 4 Prof. Dr. Yeþim GÖKÇE-KUTSAL Yýllar bizi bulduklarý gibi býrakmýyorlar Owen Meredith Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý temel özellikler klinisyen hekimlerce mutlaka önüne alýnmalýdýr.ýleri

Detaylı

Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri

Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri ARAÞTIRMA Huzurevindeki Yaþlýlarda Depresyon Sýklýðý ve Ýliþkili Risk Etmenleri Gülfizar Sözeri Varma 1, Nalan Kalkan Oðuzhanoðlu 2, Tarkan Amuk 3, Figen Ateþçi 2 1 Uz.Dr., 2 Prof.Dr., 4 Doç.Dr., Pamukkale

Detaylı

Depresyonun biyolojisi ile ilgili çalýþmalarýn

Depresyonun biyolojisi ile ilgili çalýþmalarýn HPA (hipotalamik-pituiter [hipofiz]-adrenal) Ekseni Doç. Dr. M. Hakan TÜRKÇAPAR* Depresyonun biyolojisi ile ilgili çalýþmalarýn önemli bir kýsmý depresyon ve endokrin sistem arasýndaki iliþkileri saptamaya

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

Yard. Doç. Dr. Kaan Yücel

Yard. Doç. Dr. Kaan Yücel Yard. Doç. Dr. Kaan Yücel Lisans: Tıpta Uzmanlık Alanı: Yan Dal Uzmanlık Alanı: Yüksek Lisans: Doktora: Email: Site: Özgeçmiş Adı Soyadı: Şefik Kaan Yücel Doğum Tarihi: 22 Şubat 1970 Öğrenim Durumu: Derece

Detaylı

28.02.2015. Alzheimer YAŞLANAN BEYİN NORMAL VE PATOLOJİK DURUMLAR. 2030; 5 amerikalıdan 1 >65. 2030; >85 9 milyon. 2050; yaklaşık 1 milyon >100

28.02.2015. Alzheimer YAŞLANAN BEYİN NORMAL VE PATOLOJİK DURUMLAR. 2030; 5 amerikalıdan 1 >65. 2030; >85 9 milyon. 2050; yaklaşık 1 milyon >100 YAŞLANAN BEYİN NORMAL VE PATOLOJİK DURUMLAR BEKLENEN YAŞAM SÜRESİ Dr. Gazanfer Ekinci Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi ŞUBAT 1015 Hayflick L. How and Why We Age. 1994 BEKLENEN YAŞAM SÜRESİ 90 80 70 60

Detaylı

Büyük oranda hayvan araþtýrmalarý ve in vitro

Büyük oranda hayvan araþtýrmalarý ve in vitro Noradrenerjik Sistem ve Depresyon Yrd. Doç. Dr. Þükrü UÐUZ*, Dr. Ebru YURDAGÜL* Büyük oranda hayvan araþtýrmalarý ve in vitro çalýþmalarda elde edilen kanýtlar, duygudurum bozukluklarýnýn beyinde limbik

Detaylı

Genel tıbbi bir duruma bağlı psikotik bozukluk: Araknoid kist ve şizofreni benzeri psikoz - vaka sunumu

Genel tıbbi bir duruma bağlı psikotik bozukluk: Araknoid kist ve şizofreni benzeri psikoz - vaka sunumu 246 Genel tıbbi duruma bağlı psikotik bozukluk... Genel tıbbi bir duruma bağlı psikotik bozukluk: Araknoid kist ve şizofreni benzeri psikoz - vaka sunumu Erdal Vardar, 1 Cengiz Tuğlu, 1 Seyfullah Tekin

Detaylı

Akut Ýnme Sonrasý Geliþen Patofizyolojik ve Nöropsikiyatrik Sonuçlar

Akut Ýnme Sonrasý Geliþen Patofizyolojik ve Nöropsikiyatrik Sonuçlar Akut Ýnme Sonrasý Geliþen Patofizyolojik ve Nöropsikiyatrik Sonuçlar Nesrin DÝLBAZ* ÖZET Serebrovasküler hastalýk yaþlý populasyonda yaþamý en sýk tehdit eden hastalýklardan biridir. Serebrovasküler lezyonlardan

Detaylı

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý Investigation of Death Anxiety Among Depressive Patients Nilgün Öngider 1, Suna Özýþýk Eyüpoðlu 2 1 Psk.Dr., P.S. Yaþam Özel Aile

Detaylı

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Dr. Sema Ýlhan Akalýn* Dr. Can Cimili**, Dr. Esma Kuzhan*** Giriþ: Depresyon birinci basamakta en yaygýn görülen ruh saðlýðý sorunudur, çok azýnýn ikinci

Detaylı

ÖTİMİK BİPOLAR HASTALARDA BİLİŞSEL İŞLEVLERİN TEKLİ VE ÇOKLU İLAÇ KULLANIMINA GÖRE KONTROLLERLE KARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNCELENMESİ

ÖTİMİK BİPOLAR HASTALARDA BİLİŞSEL İŞLEVLERİN TEKLİ VE ÇOKLU İLAÇ KULLANIMINA GÖRE KONTROLLERLE KARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNCELENMESİ T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÖTİMİK BİPOLAR HASTALARDA BİLİŞSEL İŞLEVLERİN TEKLİ VE ÇOKLU İLAÇ KULLANIMINA GÖRE KONTROLLERLE KARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNCELENMESİ ESRA BİLİK KLİNİK

Detaylı

Psikiyatrik literatürde 1800'lerden beri görünmekte

Psikiyatrik literatürde 1800'lerden beri görünmekte Distimi Prof. Dr. Olcay YAZICI* 1. KAVRAMIN ORTAYA ÇIKIÞI VE TARÝHÇESÝ Psikiyatrik literatürde 1800'lerden beri görünmekte olan distimi sözcüðü, Yunanca'da 'kötü-mizaçlý' anlamýna gelmektedir. Mizaç (humour),

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

Kadýnlarda yaþam boyu depresyon görülme sýklýðý

Kadýnlarda yaþam boyu depresyon görülme sýklýðý Kadýnlarda Üreme Olaylarý ile Depresyon Ýliþkisi Yrd. Doç. Dr. Fisun AKDENÝZ*, Uz. Dr. Ali Saffet GÖNÜL* Kadýnlarda yaþam boyu depresyon görülme sýklýðý erkeklerin yaklaþýk 1.7 ile 2.7 katýdýr (Kessler

Detaylı

Son yýllarda teknolojinin ve yaþam kalitesinin

Son yýllarda teknolojinin ve yaþam kalitesinin Yaþlýlýk Çaðý Depresyonlarý Yrd. Doç. Dr. Lut TAMAM*, Dr. Seva ÖNER* Son yýllarda teknolojinin ve yaþam kalitesinin geliþimine koþut olarak ortalama insan ömrü uzamaktadýr. Bunun sonucunda yaþlý olarak

Detaylı

29 Fizik Tedavi Alan Hastalarýn Yaþam Kalitesinin Deðerlendirilmesi Assessment For Quality Of Life Of Patients Receiving Physical Therapy 1 Yrd.Doç. Dr.Birsen ALTAY 2 Yrd.Doç. Dr. H.Demet GÖNENER 1 Hemþ.

Detaylı

Dünyada ortalama yaþam süresinde beklenen

Dünyada ortalama yaþam süresinde beklenen Yaþlýlýk Çaðý Depresyonlarý Yrd. Doç. Dr. Kamil Nahit ÖZMENLER* Dünyada ortalama yaþam süresinde beklenen artýþ ile birlikte yaþlý nüfus sayýsýnda da artýþ olmuþ, 1950'lerde ortalama yaþam süresi 36 yýl

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi Trakya Üniversitesi 1999 Tıpta Uzmanlık Psikiyatri Anabilim Dalı Kocaeli Üniversitesi 2006

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi Trakya Üniversitesi 1999 Tıpta Uzmanlık Psikiyatri Anabilim Dalı Kocaeli Üniversitesi 2006 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Eylem Özten Doğum Tarihi: 22 KASIM 1975 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi Trakya Üniversitesi 1999 Tıpta Uzmanlık

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Kistik Fibrozisli Çocuk ve Ergenlerde Psikopatoloji ve Tedavi Uyumu White T, Miller J, Smith GL ve ark. (2008) Adherence and psychopathology in children and adolescents with cystic

Detaylı

KONUÞMACI SUNUMLARI. Epilepsi 2008;14(1): 17-51

KONUÞMACI SUNUMLARI. Epilepsi 2008;14(1): 17-51 Epilepsi 2008;14(1): 1751 KONUÞMACI SUNUMLARI K1 PROGRESÝF MÝYOKLONÝK HASTALIKLARLAFORA HASTALIÐI...18 K2 DÝÐER PROGRESÝF MÝYOKLONÝK HASTALIKLAR...18 K3 SÝKLÝK ALTERNAN PATTERN VE EPÝLEPSÝ ÝLÝÞKÝSÝ...19

Detaylı

Evrende ve onun parçasý olan dünyamýzda bir

Evrende ve onun parçasý olan dünyamýzda bir Duygudurum Bozukluklarý ve Biyolojik Ritm Yrd. Doç. Dr. Okan ÇALIYURT* Evrende ve onun parçasý olan dünyamýzda bir düzen ve ritmin, üzerinde yaþayan canlýlarda da biyolojik bir ritmin varlýðý söz konusudur.

Detaylı

Þizofreni ve Kognitif Bozukluklar

Þizofreni ve Kognitif Bozukluklar Þizofreni ve Kognitif Bozukluklar Sibel Çakýr 1 1 Uz.Dr., Ýstanbul Üniversitesi Ýstanbul Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, Ýstanbul GÝRÝÞ Þizofreni her ne kadar heterojen bir hastalýk olsa da, hemen

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Yineleyici ve Tek Dönem Major Depresif Bozukluðu Olan Hastalarýn Kiþilik ve Affektif Mizaç Özellikleri

Yineleyici ve Tek Dönem Major Depresif Bozukluðu Olan Hastalarýn Kiþilik ve Affektif Mizaç Özellikleri ARAÞTIRMA Yineleyici ve Tek Dönem Major Depresif Bozukluðu Olan Hastalarýn Kiþilik ve Affektif Mizaç Özellikleri Selçuk Aslan 1, Esra Yancar Demir 2 1 Doç.Dr., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri

Detaylı

Bir Psikiyatri Kliniðinde Yatarak Tedavi Gören Geç Baþlangýçlý Þizofreni Hastalarýnýn Klinik ve Sosyodemografik Özellikleri

Bir Psikiyatri Kliniðinde Yatarak Tedavi Gören Geç Baþlangýçlý Þizofreni Hastalarýnýn Klinik ve Sosyodemografik Özellikleri ARAÞTIRMA Bir Psikiyatri Kliniðinde Yatarak Tedavi Gören Geç Baþlangýçlý Þizofreni Hastalarýnýn Klinik ve Sosyodemografik Özellikleri The Clinical and Sociodemographic Features of Late Onset Schizophrenia

Detaylı

Çoðu psikiyatrik bozuklukta olduðu gibi, manide

Çoðu psikiyatrik bozuklukta olduðu gibi, manide Ýkincil Mani Doç. Dr. Ömer AYDEMÝR* Çoðu psikiyatrik bozuklukta olduðu gibi, manide de etiyoloji tam olarak ortaya konamamýþtýr ancak çalýþmalar biyolojik etiyolojiye odaklanmak tadýr. Ama yine de birincil

Detaylı

Duloksetin: Klinik Kullanýmý

Duloksetin: Klinik Kullanýmý Duloksetin: Klinik Kullanýmý Nevzat Yüksel 1 1 Prof.Dr., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, Ankara GÝRÝÞ Major depresyonun genel toplumdaki yaþam boyu prevalansý erkekler için %12,

Detaylı

Conflict of interest: The authors reported no conflict of interest related to this article

Conflict of interest: The authors reported no conflict of interest related to this article Gözden Geçirme / Review Article 1 DOI: 10.4274/npa.y6472 Vascular Depression Yunus Emre SÖNMEZ, Ş. Özlem ERDEN AKİ 1Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara,

Detaylı

Çeþitli organ ve sistemleri tutan týbbi hastalýklarýn

Çeþitli organ ve sistemleri tutan týbbi hastalýklarýn Týbbi Durumlar ve Depresyon Doç. Dr. Nalan Kalkan OÐUZHANOÐLU* Çeþitli organ ve sistemleri tutan týbbi hastalýklarýn seyri sýrasýnda gerek belirti gerek sendrom düzeyinde görülen en yaygýn bozukluk depresyondur.

Detaylı

Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler. Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017

Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler. Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017 Bipolar bozuklukta bilişsel işlevler Deniz Ceylan 22. KES Psikiyatride Güncel Oturumu Nisan 2017 AÇIKLAMA 2012-2017 Araştırmacı: yok Danışman: yok Konuşmacı: yok Olgu 60 yaşında kadın, evli, 2 çocuğu var,

Detaylı

Varsanıların Nörobiyolojisi

Varsanıların Nörobiyolojisi Türk Psikiyatri Dergisi 2005; 16(4):268-275 Varsanıların Nörobiyolojisi Dr. Aygün ERTUĞRUL 1, Dr. Murat REZAKİ 2 ÖZET Amaç: Varsanılar şizofreninin temel belirtilerinden birisi olmakla birlikte, ortaya

Detaylı

Depresif Duygudurumdan Major Depresyona Klinik Spektrum

Depresif Duygudurumdan Major Depresyona Klinik Spektrum DERLEME Depresif Duygudurumdan Major Depresyona Klinik Spektrum From Depressive Symptamotology to Major Depression: Clinical Spectrum Aslý Akýn Aslan 1, Burcu Akýn Sarý 2, Aslý Kuruoðlu 3 1 Uz.Dr., Batman

Detaylı

Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi

Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi Yrd. Doç. Dr. Kemal TURHAN a, Neslihan KALAYCI b, Serbülent ÜNSAL b, Vildan KAYIKÇI

Detaylı

İdiopatik Parkinson Hastalığında Uyku Deprivasyonunun Beyin Kan Akımına Etkisi

İdiopatik Parkinson Hastalığında Uyku Deprivasyonunun Beyin Kan Akımına Etkisi İdiopatik Parkinson Hastalığında Uydu Deprivasyonunun Beyin Kan Akımına Etkisi 71 Klinik Çalışma İdiopatik Parkinson Hastalığında Uyku Deprivasyonunun Beyin Kan Akımına Etkisi The Effect of Sleep Deprivation

Detaylı

Demans kabaca, günlük etkinliklerde iþlevsel

Demans kabaca, günlük etkinliklerde iþlevsel Alzheimer ve Vasküler Demanslý Hastalarda Kognitif Kayýp Fonksiyonel Kapasitenin Göstergesi midir? Yrd. Doç. Dr. Aynur ÖZGE*, Yrd. Doç. Dr. Þenel TOT**, Yrd. Doç. Dr. Kemal YAZICI**, Yrd. Doç. Dr. Cengiz

Detaylı

Davranışın Nörobiyolojik Temelleri. Yard. Doç.Dr. Aybala Sarıçiçek Psikiyatri Anabilim Dalı

Davranışın Nörobiyolojik Temelleri. Yard. Doç.Dr. Aybala Sarıçiçek Psikiyatri Anabilim Dalı Davranışın Nörobiyolojik Temelleri Yard. Doç.Dr. Aybala Sarıçiçek Psikiyatri Anabilim Dalı Davranış dediğimiz şey beyin işlevlerinin bir ürünü. Yalnızca yürüme, nefes alma, gülümseme gibi basit motor davranışlar

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozukluðun Nörobiyolojisi

Obsesif Kompulsif Bozukluðun Nörobiyolojisi Ersin Hatice Karslýoðlu 1, Nevzat Yüksel 2 1 Uz.Dr., Abdurrahman Yurtarslan Ankara Onkoloji Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Psikiyatri Kliniði, 2 Prof.Dr., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim

Detaylı

Lewy cisimcik demansý (LCD), Alzheimer

Lewy cisimcik demansý (LCD), Alzheimer Lewy Cisimcik Demansý-Histopatolojik Özellikleri Uz. Dr. Nalan AKYÜREK*, Prof. Dr. Leyla MEMÝÞ* Lewy cisimcik demansý (LCD), Alzheimer hastalýðýndan sonra ikinci en sýk demans nedeni olup, çoðu serilerde

Detaylı

Ýntiharýn Nörobiyolojisi #

Ýntiharýn Nörobiyolojisi # Ýntiharýn Nörobiyolojisi # Prof. Dr. Nevzat YÜKSEL* GÝRÝÞ Genel toplumda intihar sýklýðý yýllýk yüzbinde 10-20 kadardýr. Deðiþik ülkelerde bu oranlar yüzbinde 10 ile 40 arasýnda deðiþmektedir. Ýntihar

Detaylı

Demans entellektüel fonksiyonlardaki deteriorasyon

Demans entellektüel fonksiyonlardaki deteriorasyon Demans Prof. Dr. Ceyla ÝRKEÇ* Demans entellektüel fonksiyonlardaki deteriorasyon ya da kayýptýr. Entellektüel fonksiyonlar tek basit bir fonksiyon deðil integre mozayik tarzýnda birbiri içine geçmiþ özellikleri

Detaylı

SUNUM PLANI. Genel değerlendirme EKT TMU tdcs

SUNUM PLANI. Genel değerlendirme EKT TMU tdcs KISSADAN HİSSE SUNUM PLANI Genel değerlendirme EKT TMU tdcs ŞİZOFRENİ TEDAVİSİNDE PSIKOFARMAKOLOJİ DIŞI YAKLAŞIMLAR Biyopsikososyal Yaklaşım Etyoloji ve Patofizyoloji Psikolojik Faktörler B i r e y s e

Detaylı

DUYGU. Yard. Doç. Dr. Aybala Sarıçiçek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi 2012

DUYGU. Yard. Doç. Dr. Aybala Sarıçiçek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi 2012 DUYGU Yard. Doç. Dr. Aybala Sarıçiçek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi 2012 Alt başlıklar Duygu ile ilişkili kavramlar Birincil duygular Duygunun işlevleri Duyguların oluşum süreci, gelişimi, belirleyen

Detaylı