Yapısal Jeoloji: Tektonik

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yapısal Jeoloji: Tektonik"

Transkript

1 KÜLTELERDE YAPI

2 YAPISAL JEOLOJİ VE TEKTONİK Yapısal Jeoloji: Yerkabuğunu oluşturan kayaçlarda meydana gelen her büyüklükteki YAPI, HAREKET ve DEFORMASYONLARI inceleyen, bunları meydana getiren KUVVET ve GERİLMELERİ araştıran bilim koludur. Tektonik ise dünya ölçeğinde, kıtaların oluşumu ile ilgili büyük epirojenik hareketler, orojenik hareketler ve büyük yapıları inceleyen bilim koludur. Günlük yaşantımızda sağlam ve değişmez olarak bildiğimiz yerkabuğu gerçekte sürekli bir hareket ve madde değişimi içinde bulunur. Yerkabuğunun bugünkü tektonik yapısı meydana gelen sürekli deformasyonların bir sonucudur.

3 Mikro-tektonik: mikroskobik ölçekteki tanelerin yapı ve deformasyonunu inceler. Yanda kırıklı yapıya sahip bir kuvars kristalinin mikroskop görüntüsü bulunmaktadır. Hatırlatma: Ancak şunu unutmamak gerekir ki; jeolojik olaylardaki zaman kavramı, insanoğlunun kendi hayatı ile karşılaştırılamayacak kadar uzun bir süreyi kapsamaktadır.

4 Kültelerin Esas Yapıları Birincil Yapılar: Kayacın oluşumu sırasında aldığı biçim ve özelliklerdir. Mağmatik Kayaçlarda (Kor, plutonik) Sedimanter Kayaçlarda (tortul, çökel) Metamorfik Kayaçlarda olmak üzere üç ana başlıkta incelenirler.

5 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Mağmatik Kayaçlarda Akıntı izleri Kristallerin Foliasyonu Halatsı ve Yastıksı Yapı (lavlarda) Soğuma Çatlakları Gaz Boşlukları

6 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Kor Kayaçlarda Akıntı izleri

7 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Kor Kayaçlarda Yastıksı Yapı Amerika Birleşik Devletleri Hawaii adalarında bulunan Kilauea volkanı

8 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Kor Kayaçlarda Yastık Yapısı (Pillow Lava)

9 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Kor Kayaçlarda Soğuma Çatlakları (Sütun yapısı)

10 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Kor Kayaçlarda Soğuma Çatlakları

11 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Kor Kayaçlarda Gaz Boşlukları

12 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Volkanik kayaçlarda Gaz Boşlukları

13 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Tortul Kayaçlarda Tabakalaşma Ripilmark (akıntı veya dalga izleri) Kuruma Çatlağı Yağmur İzleri Organizma İzleri

14 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Tortul Kayaçlarda Tabaklaşma (yatay) Tortul kayaçların bileşim, tane büyüklüğü, renk ve sertlik bakımından birbirinden farklı yataklar halinde üst üste birikmesine tabakalanma denir. Alt ve üst birimlerden renk, doku, bileşim, litoloji, fosil kapsamı vb. özellikleri ile ayrılan sedimanter birime TABAKA denir. Bir tabaka belirli özelliği olan tortul malzemeden oluşur ve alttan üstten diğer tabakalardan ayrılır. Tabaka birkaç cm ile metrelerce kalınlıkta değişen boyutlarda olabilir. Bir cm den daha ince olan tabakalara lamina denir.

15 Yatay tabakalar

16 Eğik tabakalar Kıvrımlı tabakalar

17 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Tortul Kayaçlarda Ripilmark (akıntı veya dalga izleri)

18 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Tortul Kayaçlarda Ripilmark (akıntı veya dalga izleri)

19 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Tortul Kayaçlarda Kuruma Çatlağı (Çamur Çatlağı)

20 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Tortul Kayaçlarda Kuruma Çatlağı (Çamur Çatlağı)

21 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Tortul Kayaçlarda Yağmur İzleri

22 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Tortul Kayaçlarda Organizma İzleri

23 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Tortul Kayaçlarda Organizma İzleri

24 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Tortul Kayaçlarda Organizma İzleri

25 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Metamorfik Kayaçlarda Foliasyon (Klivaj), tabakalı kayaçların birbirine paralel düzlemler oluşturacak şekilde yaprakyaprak veya dilim-dilim ayrılma özelliği) Bandlı Yapı Tortul veya Mağmatik Kültelerin eski yapı izleri

26 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Metamorfik Kayaçlarda Yapraklanma

27 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Metamorfik Kayaçlarda Foliasyon

28 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Metamorfik Kayaçlarda Bandlı Yapı

29 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Metamorfik Kayaçlarda Bandlı Yapı

30 Kültelerin Esas Yapıları (birincil oluşumu sırasında) Metamorfik Kayaçlarda Tortul veya Mağmatik Kültelerin eski yapı izleri

31 Kültelerin İkincil Yapıları (oluşum sonrasında meydana gelen) İkincil Yapılar: Kayaç oluştuktan sonra çeşitli gerilmelerin etkisinde kalıp kazandığı biçim ve özelliklerdir.

32 Sedimanter çökeller ilk oluşumlarında yatay konumdadırlar.

33 TEKTONİK DEFORMASYON VE YAPISAL JEOLOJİ Tabakalı kayaçlar, sedimantasyon (çökelme) sırasındaki ilk yatay konumlarını özel durumlarda ancak koruyabilirler. Dolayısıyla çoğunlukla eğilmiş, dik, kıvrılmış, kırılmış veya kaymış olarak görülürler. Tabakaların yatay durumdan farklı bir yapı kazanmaları olayına tektonik deformasyon denir. YATAY EĞİK a

34 YATAY TABAKA

35 EĞİK TABAKA Çin, Kansu Eyaleti, Zhangye Danxia Jeolojik Parkı

36 DİK (düşey) TABAKA

37 KIVRILMIŞ TABAKA

38 DEFORMASYONUN SEBEBİ Yapı ve şekil değişikliği anlamına gelen tektonik deformasyon, yerkabuğu içerisinde etken olan değişik yönlü gerilmelerin ve bunların oluşturduğu tektonik hareketlerin bir sonucudur. Kompresyon Çekme Kesme Gerilme: Birim alana etkiyen kuvvet (kn/m 2 ), kg/cm 2 Deformasyon: Uygulanan gerilme sonucu kayaçlarda oluşan biçim değişimi

39 Kültelerin İkincil Yapıları KIRIK Kayaçlarda tektonik deformasyonlar sonucunda düzgün yüzeyler boyunca meydana gelmiş düzlemlere kırık / çatlak (fracture) adı verilir. Genelde, arazi çalışmalarında kayaçlara yakından bakıldığında, kayaç üzerinde değişik istikametlerde gelişmiş olan bu kırıklar / çatlaklar görülür. Kayacı oluşturan taneler arasındaki bağın kopması o kayacın kırılmasına, dolayısıyla kırık düzlemlerinin oluşmasına neden olur. Kayaç bloklarını gözle fark edilebilecek boyutlarda birbirinden ayırırlar. Bu kırık sistemleri kayaçları bir bakıma parçalara bölmüştür.

40 Kültelerin İkincil Yapıları ÇATLAK, YARIK, DAMAR, FAY İki kırılma yüzeyi arasındaki açıklık bir veya birkaç milimetre ise, kırılmaya çatlak, açıklık 1 cm ve daha büyük olursa yarık oluşur (gözle fark edilebilecek boyutta bir kayma olmaz). Yarık ve çatlaklar ilk oluştuklarında araları boştur ancak bunların arası zamanla kuvarsit, kalsit, pirit vb. gibi minerallerce dolgulanır. Bunlara da damar adı verilir. Bu kırıklar boyunca gözle görülebilen bir hareket varsa bu kırıklara fay denir.

41 ÇATLAK Kültelerin İkincil Yapıları ÇATLAK, DOLGU, FAY DAMAR FAY

42 ÇATLAKLAR

43 DAMAR DAMAR

44 Birbirine paralel olan çatlak grubuna «Çatlak Takımı», birbirini kesen iki ya da daha fazla çatlak takımı da «Çatlak Sistemi» denir.

45 ÇATLAK SİSTEMİ

46 ÇATLAK SİSTEMİ

47 FAYLAR Kırılma yüzeyleri arasında gözle fark edilebilecek bir kayma, yer değiştirme var ise buna fay denir.

48 FAYIN ELEMANLARI ab: eğim atımı, ac: dikey veya düşey atımı, cb: yatay atımı gösterir. Kayma hareketinin meydana geldiği düzleme fay düzlemi, veya fay aynası denir. Fay düzlemi üzerinde, sürtünme nedeniyle, kayma çizikleri ve kayma kertikleri oluşur. Bunlar meydana gelen kaymanın yönünü saptamaya yarar. Fay düzleminin alt kısmında, değişik kalınlıkta, fay breşi veya milonit zonu (ezik zon) oluşur. Bu bölge ezilmeden dolayı maden yataklarının oluşumuna veya yeraltısuyunun yüzeye çıkmasına elverişli bir ortam oluşturur. Fay düzlemi tam dik olmadığı zaman bu düzlemin üstünde bulunan kısma tavan bloku, altında bulunan kısma ise taban bloku denir.

49 FAYLAR

50 FAYLARDA TAVAN ve TABAN BLOKLARI

51 FAY ÇEŞİTLERİ Faylanmadan önce 1. Eğim atımlı faylar 1. Eğim atımlı normal faylar 2. Eğim atımlı ters faylar 2. Doğrultu atımlı faylar 1. Sol yönlü doğrultu atımlı faylar 2. Sağ yönlü doğrultu atımlı faylar 3. Yan atımlı (oblik/verev) faylar 1. Yan atımlı normal fay 2. Yan atımlı ters faylar

52 EĞİM ATIMLI NORMAL FAY Tavan bloğu Taban bloğu

53 EĞİM ATIMLI TERS FAY Tavan bloğu Taban bloğu

54 SAĞ YÖNLÜ DOĞRULTU ATIMLI FAY

55 HORST ve GRABEN Çok sayıda eğim atımlı fayların geliştiği, birarada bulunduğu bölgelerde graben ve horst adı verilen özel yeryüzü şekilleri meydana gelir. Graben, iki normal fay arasında aşağıya doğru çöken, hendek biçiminde dar ve uzun çukurdur. İki graben arasında kalan yüksek kısma ise horst denir.

56 HORST ve GRABEN

57 GRABEN Ülkemizdeki İzmit Körfezi ve Gediz Irmağı vadisi birer çöküntü havzası (graben) olup örnek olarak gösterilebilir. Horstlar ise Gediz örneğinde olduğu gibi yüksek bölgelerdir (Manisa, Çaldağ, Bozdağ, Dibek dağı).

58 Horst and Graben

59 Aşağıdaki şekilde bir terslik var mıdır?

60 KIVRIMLAR

61 KIVRIMLAR Tabakalı kayaçların tektonik kuvvetlerin etkisiyle kazandıkları dalga şeklindeki deformasyon yapılarına kıvrım, meydana gelen olaya da kıvrımlanma denir.

62 KIVRIMLARIN KARAKTERİSTİK KISIMLARI Bir kıvrım her iki yanında bulunan kanatlardan oluşur. Kanatların kesiştiği çizgiye kıvrım ekseni denir. Kıvrımlı bir seride bitişik kıvrımların eksenlerini birleşitiren düzleme eksen düzlemi denir.

63 KIVRIMLAR

64 KIVRIMLARIN KARAKTERİSTİK KISIMLARI

65 KIVRIMLARDA DALIM Kıvrım eksenleri yatay düzlemi bir açıyla kesebilirler, yani dalımlı olabilirler. Kıvrım ekseninin yatay düzlemle yaptığı açıya dalım açısı denir. Dalım Açısı DALIMLI ANTİKLİNAL

66 Kıvrım türleri 1. Antiklinal 2. Senklinal 3. Monoklinal kıvrım 4. Simetrik kıvrım 5. Asimetrik kıvrım 6. Devrik Kıvrım 7. Yatık kıvrım 8. İzoklinal Kıvrım

67 ANTİKLİNAL ve SENKLİNAL Tabakaların kubbe şeklindeki bükülmelerine antiklinal denir. Tabakaların çanak (tekne) şeklindeki bükülmelerine ise senklinal denir. SENKLİNAL ANTİKLİNAL

68 ANTİKLİNAL ve SENKLİNAL

69 KIVRIMLAR SENKLİNAL Tabakaların çanak (tekne) şeklindeki bükülmelerine senklinal denir.

70 DALIMLI ANTİKLİNAL ve SENKLİNAL

71

72 Anticlines and Synclines Horizontal Plunging

73 Anticlines and Synclines Horizontal Plunging

74 DALIMLI ANTİKLİNAL

75

76 MONOKLİNAL KIVRIM Merdiven basamaklarına benzer şekilde bir kanadının daha eğimli olduğu kıvrımlardır.

77 MONOKLİNAL KIVRIM Genellikle gömülü bir fayın hareketi ile oluşurlar

78 MONOKLİNAL KIVRIM

79 Monocline Colorado Plateau

80 SİMETRİK ve ASİMETRİK KIVRIM Simetrik Kıvrım: Kanat açılarının birbirine eşit olduğu kıvrımdır. Asimetrik Kıvrım: Kanat açılarının birbirinden farklı olduğu kıvrımdır.

81 SİMETRİK KIVRIM

82 SİMETRİK KIVRIM

83 ASİMETRİK KIVRIM

84 ASİMETRİK KIVRIM

85 DEVRİK KIVRIM Bir kanat, önce düşey hale gelip daha sonra da düşeyin de diğer tarafına doğru eğim kazanmışsa, bu şekildeki bir kıvrıma devrik kıvrım denir Devrik Antiklinal Devrik Senklinal

86 DEVRİK KIVRIM

87 YATIK KIVRIM Eksen düzlemi yatay olan kıvrımlardır.

88 YATIK KIVRIM

89 YATIK KIVRIM

90 İZOKLİNAL KIVRIM İzoklinal Kıvrım: Kanatları birbirine paralel olan kıvrımdır.

91

92 KIVRIMLAR Monoklinal Simetrik Antiklinal Devrik Antiklinal ve Senklinal Simetrik Senklinal

93 KIVRIMLAR Simetrik Kıvrım (Antiklinal) Asimetrik Kıvrım (Antiklinal) Devrik Kıvrım Yatık Kıvrım

94 KIVRIMLAR

4. FAYLAR ve KIVRIMLAR

4. FAYLAR ve KIVRIMLAR 1 4. FAYLAR ve KIVRIMLAR Yeryuvarında etkili olan tektonik kuvvetler kayaçların şekillerini, hacimlerini ve yerlerini değiştirirler. Bu deformasyon etkileriyle kayaçlar kırılırlar, kıvrılırlar. Kırıklı

Detaylı

Yaşar EREN-2003. Altınekin-Konya. Altınekin-Konya. Meydanköy-Konya

Yaşar EREN-2003. Altınekin-Konya. Altınekin-Konya. Meydanköy-Konya Altınekin-Konya Altınekin-Konya Meydanköy-Konya Yaşar EREN-2003 Tabakalı kayaçlar homojen olmayan gerilmelerle kıvrımlanırlar. Kıvrımlar kayaç deformasyonunun en göze çarpan yapılarındandır. Meydanköy-Konya

Detaylı

Atım nedir? İki blok arasında meydana gelen yer değiştirmeye atım adı verilir. Beş çeşit atım türü vardır. Bunlar;

Atım nedir? İki blok arasında meydana gelen yer değiştirmeye atım adı verilir. Beş çeşit atım türü vardır. Bunlar; 1 FAYLAR Yeryuvarında etkili olan tektonik kuvvetler kayaçların şekillerini, hacimlerini ve yerlerini değiştirirler. Bu deformasyon etkileriyle kayaçlar kırılırlar, kıvrılırlar. Kırıklı yapılar (faylar

Detaylı

Tabakalı kayaçların dalga şeklindeki deformasyonlarına kıvrım denir. Kıvrımların boyları mm mertebesinden km mertebesine kadar değişir.

Tabakalı kayaçların dalga şeklindeki deformasyonlarına kıvrım denir. Kıvrımların boyları mm mertebesinden km mertebesine kadar değişir. KIVRIM VE KIVRIM TİPLERİ Tabakalı kayaçların dalga şeklindeki deformasyonlarına kıvrım denir. Kıvrımların boyları mm mertebesinden km mertebesine kadar değişir. Deniz veya okyanus diplerinde (jeosenklinallerde)

Detaylı

VI. KIVRIMLAR (SÜNÜMLÜ / SÜNEK DEFORMASYON) Prof.Dr.Kadir Dirik Ders Notları

VI. KIVRIMLAR (SÜNÜMLÜ / SÜNEK DEFORMASYON) Prof.Dr.Kadir Dirik Ders Notları VI. KIVRIMLAR (SÜNÜMLÜ / SÜNEK DEFORMASYON) 1 VI. 1. Tanım ve genel bilgiler Tabakalı kayaçların tektonik kuvvetlerin etkisiyle kazandıkları dalga şeklindeki deformasyon yapılarına kıvrım, meydana gelen

Detaylı

ÇATLAKLAR VE FAYLAR sistematik çatlaklar (a) sistematik olmayan çatlaklar (b)

ÇATLAKLAR VE FAYLAR sistematik çatlaklar (a) sistematik olmayan çatlaklar (b) ÇATLAKLAR VE FAYLAR Kayaçların taneleri arasındaki bağın kopmasıyla oluşan süreksizliklere kırık denir. Kırılma yüzeyleri boyunca kayaçlar birbirinden ayrılırlar. Çatlak (Diaklaz), yarık, Fay İki kırılma

Detaylı

VIII. FAYLAR (FAULTS)

VIII. FAYLAR (FAULTS) VIII.1. Tanım ve genel bilgiler VIII. FAYLAR (FAULTS) Kayaçların bir düzlem boyunca gözle görülecek miktarda kayma göstermesi olayına faylanma (faulting), bu olay sonucu meydana gelen yapıya da fay (fault)

Detaylı

4. LINEASYON, LINEER YAPILAR ve KALEM YAPISI

4. LINEASYON, LINEER YAPILAR ve KALEM YAPISI 4. LINEASYON, LINEER YAPILAR ve KALEM YAPISI Tektonitlerin önemli bir özelliği de çizgisel yapılar içermeleridir. Cloos (1946), Lineasyonu, kayaç içinde veya üstündeki herhangibir çizgisellik olarak tanımlar.

Detaylı

X. KIVRIMLAR, FAYLAR VE KAYAÇLARIN DEFORMASYONU

X. KIVRIMLAR, FAYLAR VE KAYAÇLARIN DEFORMASYONU 1 X. KIVRIMLAR, FAYLAR VE KAYAÇLARIN DEFORMASYONU X.1. GİRİŞ Modern jeolojinin öncüleri olan 18. ve 19. yüzyıl yerbilimcileri, tortul kayaçların çoğunun önce deniz tabanında yatay bir şekilde çökeldiklerini,

Detaylı

DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR KIRIKLAR VE FAYLAR. Yaşar ar EREN-2003

DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR KIRIKLAR VE FAYLAR. Yaşar ar EREN-2003 DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR KIRIKLAR VE FAYLAR Yaşar ar EREN-2003 6.DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR Bu faylar genellikle dikçe eğimli, ve bloklar arasındaki hareketin yatay olduğu faylardır. Doğrultu atımlı faylar (yanal,

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

UYUMSUZLUKLAR VE GÖRECELİ YAŞ KAVRAMI

UYUMSUZLUKLAR VE GÖRECELİ YAŞ KAVRAMI UYUMSUZLUKLAR VE GÖRECELİ YAŞ KAVRAMI Diskordans nedir? Kayaçların stratigrafik dizilimleri her zaman kesiksiz bir seri (konkordan seri) oluşturmaz. Bazen, kayaçların çökelimleri sırasında duraklamalar,

Detaylı

FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ TEKTONİK IV-V. V. DERS. Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN

FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ TEKTONİK IV-V. V. DERS. Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ JEOFİZİK K MÜHENDM HENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEKTONİK IV-V. V. DERS Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN Fayları Arazide Tanıma Kriterleri Fay düzleminin karakteristik özellikleri

Detaylı

Deprem bir doğa olayıdır. Deprem Bilimi ise bilinen ve bilinmeyen parametreleriyle, karmaşık ve karışık teoriler konseptidir

Deprem bir doğa olayıdır. Deprem Bilimi ise bilinen ve bilinmeyen parametreleriyle, karmaşık ve karışık teoriler konseptidir DEPREM VE ANTALYA NIN DEPREMSELLİĞİ 1. BÖLÜM DEPREM Deprem bir doğa olayıdır. Deprem Bilimi ise bilinen ve bilinmeyen parametreleriyle, karmaşık ve karışık teoriler konseptidir 1.1. DEPREMİN TANIMI Yerkabuğu

Detaylı

YERKABUĞUNUN HAREKETLERİ

YERKABUĞUNUN HAREKETLERİ YERKABUĞUNUN HAREKETLERİ Yerkabuğunun hareketsiz bir denge halinde olmadığına dair bir çok kanıt vardır. Başlangıçta aslında yatay konumda olan tabakaların çoğu, bugün kabuğun içinde ezilmiş, eğimlenmiş,

Detaylı

BÖLÜM 4- KAYAÇLARDA KIVRIMLI, TABAKALI VE KIRIKLI YAPILAR. Osm sman. 4.1. KIVRIMLI YAPILAR: Tabakal kayaçlar naçla tektonik deformasyonlar

BÖLÜM 4- KAYAÇLARDA KIVRIMLI, TABAKALI VE KIRIKLI YAPILAR. Osm sman. 4.1. KIVRIMLI YAPILAR: Tabakal kayaçlar naçla tektonik deformasyonlar n aat M çin eoloji Prof BÖLÜM 4- KAYAÇLARDA KIVRIMLI, TABAKALI VE KIRIKLI YAPILAR vr ml yap lar -Tabakal yap lar -K kl yap lar sman r Jeol eol Ders 4.1. KIVRIMLI YAPILAR: Tabakal kayaçlar naçla tektonik

Detaylı

Yapılma Yöntemleri: » Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) TOPOĞRAFİK KONTURLAR

Yapılma Yöntemleri: » Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) TOPOĞRAFİK KONTURLAR TOPOĞRAFİK HARİTALAR EŞ YÜKSELTİ EĞRİLERİ TOPOĞRAFİK HARİTALAR Yapılma Yöntemleri:» Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) HARİTALAR ve ENİNE KESİT HARİTALAR Yeryüzü şekillerini

Detaylı

Ters ve Bindirme Fayları

Ters ve Bindirme Fayları Ters ve Bindirme Fayları Ters ve bindirme fayları sıkışmalı tektonik rejimlerin (compressional / contractional tectonic regimes) denetimi ve etkisi altında gelişirler. Basınç kuvvetleri, kayaçların dayanımlılıklarını

Detaylı

ÇOK EVRELİ KIVRIMLAR. Yaşar EREN-2003 ÜSTELENMIŞ KIVRIMLAR (ÇOK EVRELI KIVRIMLANMA)

ÇOK EVRELİ KIVRIMLAR. Yaşar EREN-2003 ÜSTELENMIŞ KIVRIMLAR (ÇOK EVRELI KIVRIMLANMA) ÜSTELENMIŞ KIVRIMLAR (ÇOK EVRELI KIVRIMLANMA) Çok evreli kıvrımlanmanın nedenleri 1-Bir çok orojenik zonlarda, kıvrımlar geometrik olarak oldukça karmaşık bir yapı sunar. Çoğu kez bu karmaşıklık daha

Detaylı

JEOLOJİ İÇ KUVVETLER

JEOLOJİ İÇ KUVVETLER JEOLOJİ İÇ KUVVETLER Enerjisini yerin içindeki mağmadan alan güçlere iç kuvvetler denir. İç kuvvetlerin etkisiyle orojenez, epirojenez, volkanizma ve depremler meydana gelir. İç kuvvetlerin oluşturduğu

Detaylı

Deprem Mühendisliğine Giriş. Onur ONAT

Deprem Mühendisliğine Giriş. Onur ONAT Deprem Mühendisliğine Giriş Onur ONAT İşlenecek Konular Deprem ve depremin tanımı Deprem dalgaları Depremin tanımlanması; zaman, yer büyüklük ve şiddet Dünya ve Türkiye nin sismisitesi Deprem açısından

Detaylı

BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ

BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ TOPOĞRAFYA, YÜKSELTİ VE RÖLİYEF Yeryüzünü şekillendiren değişik yüksekliklere topoğrafya denir. Topoğrafyayı oluşturan şekillerin deniz seviyesine göre yüksekliklerine

Detaylı

SAHA JEOLOJİSİ Jeoloji harita ve kesitlerinde kullanılan sembol ve işaretler (symbols and signs, used on geological maps and sections)

SAHA JEOLOJİSİ Jeoloji harita ve kesitlerinde kullanılan sembol ve işaretler (symbols and signs, used on geological maps and sections) SAHA JEOLOJİSİ Jeoloji harita ve kesitlerinde kullanılan sembol ve işaretler (symbols and signs, used on geological maps and sections) Doç. Dr. Gültekin KAVUŞAN İçindekiler Harita ve harita hakkında bilgi

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ - MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ - MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ - MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ Fakülte Ders Notları No: 1 YAPISAL JEOLOJİ Prof. Dr. Osman BEKTAŞ Arş. Gör. Yener EYÜBOĞLU TRABZON - 2006 I İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 BÖLÜM 1: YAPISAL ANALİZ

Detaylı

Laboratuvar 4: Enine kesitlere giriş. Güz 2005

Laboratuvar 4: Enine kesitlere giriş. Güz 2005 Laboratuvar 4: Enine kesitlere giriş Güz 2005 1 Giriş Yapısal jeologun hedeflerinden birisi deforme kayaçların üç boyutlu geometrisini anlamaktır. Ne yazık ki, tüm bunların doğrudan gözlenebilir olanları

Detaylı

LABORATUVAR ÇALIŞMASI DERS NOTLARI

LABORATUVAR ÇALIŞMASI DERS NOTLARI HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ÖLÜMÜ JEO 152 FİZİKSEL JEOLOJİ LAORATUVAR ÇALIŞMASI DERS NOTLARI 2013 2 1. HARİTA İLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR Harita nedir? Yeryüzünün veya bir parçasının

Detaylı

TABAKALI KAYAÇLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ ve JEOLOJİDE YAŞ KAVRAMI

TABAKALI KAYAÇLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ ve JEOLOJİDE YAŞ KAVRAMI TABAKALI KAYAÇLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ ve JEOLOJİDE YAŞ KAVRAMI 1. Tabaka ve Tabakalanma Altındaki ve üstündeki birimlerden renk, sertlik, tane boyu vb. özellikleriyle gözle rahatça ayırt edilebilen en

Detaylı

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU İL HEYELAN AKTİVİTE DURUMU Olmuş Muhtemel Her ikisi FORMU DÜZENLEYENİN İLÇE AFETİN TARİHİ ADI SOYADI BELDE ETÜT TARİHİ TARİH KÖY GENEL HANE/NÜFUS İMZA MAH./MEZRA/MEVKİİ

Detaylı

YENİLME KRİTERİ TEORİK GÖRGÜL (AMPİRİK)

YENİLME KRİTERİ TEORİK GÖRGÜL (AMPİRİK) YENİLME KRİTERİ Yenilmenin olabilmesi için kayanın etkisinde kaldığı gerilmenin kayanın dayanımını aşması gerekir. Yenilmede en önemli iki parametre gerilme ve deformasyondur. Tasarım aşamasında bunlarda

Detaylı

Laboratuvar 3: Stereonetler. Güz 2005

Laboratuvar 3: Stereonetler. Güz 2005 Laboratuvar 3: Stereonetler Güz 2005 1 Giriş Yapısal jeolojide düzlemlerin, çizgilerin ve bunların kesişiminin oryantasyonunun tayin edilmesi önemlidir. Bu ilişkiler Kartezyen x-y-z koordinatlarında çalışıldığında

Detaylı

BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI

BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI 5.1 YERKABUĞU ÜZERİNDEKİ LEVHA SINIRLARI Levha tektoniğine göre dünyayı saran yerkabuğu üzerinde 8 büyük (Avrasya, Afrika, Pasifik, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Antartika, Avustralya)

Detaylı

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2012-2013 Bahar Yarıyılı 1. Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş 1.1. Deformasyon

Detaylı

LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri

LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri sürmüģtür. KITALARIN KAYMASI TEORĠSĠ olarak anılan bu teoriye

Detaylı

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI Altan İÇERLER 1, Remzi BİLGİN 1, Belgin ÇİRKİN 1, Hamza KARAMAN 1, Alper KIYAK 1, Çetin KARAHAN 2 1 MTA Genel Müdürlüğü Jeofizik

Detaylı

KIRIKLAR VE FAYLAR. Yaşar EREN-2003. Faylar ve morfoloji. Yrd.Doç.Dr.Yaşar Eren

KIRIKLAR VE FAYLAR. Yaşar EREN-2003. Faylar ve morfoloji. Yrd.Doç.Dr.Yaşar Eren Faylar ve morfoloji Yrd.Doç.Dr.Yaşar Eren Faylar ve morfoloji KIRIKLAR VE FAYLAR Tektonik aktivitesi devam eden fayların (aktif fay, diri fay) bulunduğu bölgelerde, fay tipine bağlı olarak değişik topoğrafik

Detaylı

MAGMATİK KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR

MAGMATİK KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR Tam kristalli, taneli ve yalnızca kristallerden oluşmuştur Yalnızca kristallerden oluştuklarından oldukça sağlam ve dayanıklıdırlar Yerkabuğunda değişik şekillerde Kütle halinde

Detaylı

ÇATLAKLAR (EKLEMLER)

ÇATLAKLAR (EKLEMLER) ÇATLAKLAR (EKLEMLER) Diyajeneze uğramış yani katılaşmış kayaçlara bir kuvvet uygulandığında, bu kuvvetlere kıvrımlanarak yanıt veremeyen kayaçlar kırılırlar. Kırılma ile kayacın taneleri arasında bağ kopar.

Detaylı

JEM 302 MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ UYGULAMA NOTLARI

JEM 302 MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ UYGULAMA NOTLARI ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JEM 302 MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ UYGULAMA NOTLARI Dr. Koray ULAMIŞ Şubat 2010 Ankara Ad Soyad : Numara : JEM 302 Mühendislik Jeolojisi

Detaylı

Laboratuvar 5: kırılgan (gevrek) faylar. Güz 2005

Laboratuvar 5: kırılgan (gevrek) faylar. Güz 2005 Laboratuvar 5: kırılgan (gevrek) faylar Güz 2005 1 Gevrek davranış/mohr-coulomb göçmesinin özeti Bir malzemenin dayanma gücü, artan litostatik basınç ile doğrusal olarak artıyorsa bu malzemenin Coulomb

Detaylı

BÖLÜM YEDİ DEPREM TÜRLERİ

BÖLÜM YEDİ DEPREM TÜRLERİ BÖLÜM YEDİ DEPREM TÜRLERİ 7.1 DEPREM TÜRLERİ Bölüm6 da deprem nedir, nasıl oluşur ve deprem sonucunda oluşan yer içinde hareket eden sismik dalgaların nasıl hareket ettiklerini ve yer içinde nasıl bir

Detaylı

1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya

1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya 1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya KAYAÇ (TAŞ) :Bir ya da birden fazla. doğal olarak birleşmesiyle oluşan katılardır. PAna kaynakları..' dır, P ana malzemesini oluştururlar, PYer şekillerinin oluşum ve gelişimlerinde

Detaylı

YAPISAL JEOLOJİ DERS NOTLARI

YAPISAL JEOLOJİ DERS NOTLARI YAPISAL JEOLOJİ DERS NOTLARI Doç.Dr.Kadir Dirik HÜ Jeoloji Mühendisliği Bölümü 2006 1 KURS TANIMI Dersin Adı: Yapısal Jeoloji Türü: T: 3; P: 2 Lisans dersi, zorunlu Kodu: JEO263 Saat/Hafta/GS/BS 5 s/gs

Detaylı

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI Herhangi bir düzlem üzerinde doğrultuya dik olmayan düşey bir düzlem üzerinde ölçülen açıdır Görünür eğim açısı her zaman gerçek eğim açısından küçüktür Görünür eğim

Detaylı

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI 1. 2. Kalker gibi tortul kayaçların metamorfik kayaçlarına dönüşmesinde etkili olan faktörler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir (5 puan)? A. Soğuma - Buzullaşma B. Ayrışma - Erime C. Sıcaklık - Basınç

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF Tüm yayın ve kullanım hakları İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesine aittir. Hiçbir şekilde kopyalanamaz, çoğaltılamaz ya

Detaylı

TOPOĞRAFYA, YÜKSELTİ VE RÖLİYEF

TOPOĞRAFYA, YÜKSELTİ VE RÖLİYEF YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ Tepeleri karlı dağlardan düz ve geniş ovalara kadar, dünyamızın yüzü çeşitli yeryüzü şekilleri ile biçimlenmiştir. Jeologların bir ödevi de değişik yerlerde değişik yeryüzü şekillerinin

Detaylı

FAYLI ŞARYAJLI YAPILAR

FAYLI ŞARYAJLI YAPILAR FAYLI ŞARYAJLI YAPILAR Fay (Fault); kayaçlarda gözle görülecek kadar kayma hareketi gösteren kırıklara verilen genel bir isimdir. Fay, Yerkabuğundaki deformasyon enerjisinin artması sonucunda, kayaç kütlelerinin

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

SAHA JEOLOJİSİ ÇALIŞMA NOTLARI

SAHA JEOLOJİSİ ÇALIŞMA NOTLARI SAHA JEOLOJİSİ ÇALIŞMA NOTLARI 1. Dokanak nedir? Kaça ayrılır? Dokanak, iki farklı jeolojik birimi birbirinden ayıran sınırdır. 3 e ayrılır: Sedimanter Dokanak Uyumlu (keskin, geçişli) Uyumsuz (açısal,

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DEPREM MÜHENDİSLİĞİ Prof.Dr. Zekai Celep İnşaat Mühendisliğine Giriş / Deprem Mühendisliği DEPREM MÜHENDİSLİĞİ 1. Deprem 2. Beton 3. Çelik yapı elemanları 4. Çelik yapı sistemleri

Detaylı

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Magmatik (Püskürük) Kayaçlar Ýç püskürük Yer kabuðunu oluþturan kayaçlarýn tümünün kökeni magmatikdir. Magma kökenli kayaçlar dýþ kuvvetlerinin etkisiyle parçalara ayrýlýp, yeryüzünün çukur yerlerinde

Detaylı

T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ (3+0+5) Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA 2014-2015

T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ (3+0+5) Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA 2014-2015 T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ n aat M çin Jeol Prof İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ (3+0+5) Prof. Dr. O SİVRİKAYA 2014-2015 Osm S VR KAYA YA eoloji Ders tlar

Detaylı

BİLGİ DAĞARCIĞI 15 JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ

BİLGİ DAĞARCIĞI 15 JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ BİLGİ DAĞARCIĞI JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ Hayrettin KARZAOĞLU* Jeotermal kaynakların ülke ekonomisine kazandırılmasında jeolojik ve jeofizik verilerin birlikte değerlendirilmesinin

Detaylı

ABANT GÖLÜ CİVARININ TEKTONİK VE YAPISAL JEOLOJİSİNİN HAVA FOTOĞRAFLARI İLE KIYMETLENDİRİLMESİ GİRİŞ

ABANT GÖLÜ CİVARININ TEKTONİK VE YAPISAL JEOLOJİSİNİN HAVA FOTOĞRAFLARI İLE KIYMETLENDİRİLMESİ GİRİŞ ABANT GÖLÜ CİVARININ TEKTONİK VE YAPISAL JEOLOJİSİNİN HAVA FOTOĞRAFLARI İLE KIYMETLENDİRİLMESİ Sunay AKDERE Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara GİRİŞ Hava fotoğraflarından yararlanarak fotojeolojik

Detaylı

TABAKALI KAYAÇLARIN TEKTONİK DEFORMASYONLARI

TABAKALI KAYAÇLARIN TEKTONİK DEFORMASYONLARI TABAKALI KAYAÇLARIN TEKTONİK DEFORMASYONLARI İlksel (orijinal) çökelme ortamında tabakalar yatay konumdadır ve stratigrafik yaş anlamında en altta bulunan katman en yaşlı, en üstte bulunan en genç olarak

Detaylı

BİTİRME TEZİ YAZIM KILAVUZU

BİTİRME TEZİ YAZIM KILAVUZU BİTİRME TEZİ YAZIM KILAVUZU 1- Anlatımda 1. şahıs yerine, pasif 3. şahıs kullanılmalıdır; örneğin: bulmuştum, yapmıştım değil, bunun yerine bulunmuştur, yapılmıştır,... gibi. 2- Boyutu itibariyle tezin

Detaylı

ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Doðal Sistemler ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR...12 Ölçme ve Deðerlendirme...14 Kazaným Deðerlendirme Testi...16 Ünite Deðerlendirme Testi...18 Doðal Sistemler ÜNÝTE - 2 LEVHA

Detaylı

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

Potansiyel. Alan Verileri ile. Maden aramacılığı; bölgesel ön arama ile başlayan, Metalik Maden Arama. Makale www.madencilik-turkiye.

Potansiyel. Alan Verileri ile. Maden aramacılığı; bölgesel ön arama ile başlayan, Metalik Maden Arama. Makale www.madencilik-turkiye. Makale www.madencilik-turkiye.com Seyfullah Tufan Adil Özdemir Mühendislik ve Sondaj Jeofizik Yüksek Mühendisi seyfullah@adilozdemir.com Adil Özdemir Adil Özdemir Mühendislik ve Sondaj Jeoloji Yüksek Mühendisi

Detaylı

DÜNYAMIZIN KATMANLARI FEN BİLİMLERİ

DÜNYAMIZIN KATMANLARI FEN BİLİMLERİ DÜNYAMIZIN KATMANLARI FEN BİLİMLERİ DÜNYAMIZIN KATMANLARI Uzaydan çekilen fotoğraflara baktığımızda Dünya yı mavi bir küreye benzetebiliriz. Bu durum, Dünya yüzeyinin çoğunluğunun su ile kaplı olmasının

Detaylı

8. Ünite Yeryüzünde Yaşam

8. Ünite Yeryüzünde Yaşam 8. Ünite Yeryüzünde Yaşam 381 Yer kabuðu Nelerden Oluþur? Milyarca yýl önce Dünya, ekseni etrafýnda dönen, erimiþ ve gaz hâlinde bulunan maddelerden oluþmuþtu. Zamanla dýþtan içe doðru soðuyarak yer kabuðu

Detaylı

12.113 Yapısal Jeoloji. Kısım 3: Sünümlü deformasyon, kıvrımlar ve dokular. Güz 2005

12.113 Yapısal Jeoloji. Kısım 3: Sünümlü deformasyon, kıvrımlar ve dokular. Güz 2005 MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 12.113 Yapısal Jeoloji Kısım 3: Sünümlü deformasyon, kıvrımlar ve dokular Güz 2005 Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak

Detaylı

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

12.113 Yapısal Jeoloji. 5. Bölüm: Doğrultu atımlı faylar. Güz 2005

12.113 Yapısal Jeoloji. 5. Bölüm: Doğrultu atımlı faylar. Güz 2005 MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 12.113 Yapısal Jeoloji 5. Bölüm: Doğrultu atımlı faylar Güz 2005 Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms

Detaylı

LANSAT-5 TM ÇOK BANTLI UYDU GÖRÜNTÜLERİNDEN FAYLARIN YORUMLANMASI. Ali Can DEMİRKESEN 1, ademirkesen@yahoo.com

LANSAT-5 TM ÇOK BANTLI UYDU GÖRÜNTÜLERİNDEN FAYLARIN YORUMLANMASI. Ali Can DEMİRKESEN 1, ademirkesen@yahoo.com LANSAT-5 TM ÇOK BANTLI UYDU GÖRÜNTÜLERİNDEN FAYLARIN YORUMLANMASI Ali Can DEMİRKESEN 1, ademirkesen@yahoo.com Öz:. Günümüzde, deprem felaketlerini en aza indirgemek için çok bantlı uydu görüntüleri yorumlanarak

Detaylı

MAĞARA OLUŞUMLARI Soda Tüpü Sarkıt Dikit Sütun

MAĞARA OLUŞUMLARI Soda Tüpü Sarkıt Dikit Sütun MAĞARA OLUŞUMLARI Soda Tüpü Soda tüpleri sarkıt oluşumlarının ilk hallerini gösterirler. İçleri boş ve uzun, genellikle saydam kalsit tüplerinden oluşan soda tüplerinin genişliği, içerisinde bulunan su

Detaylı

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr/kadro/ecolak DÜŞEY MESAFELERİN YÜKSEKLİKLERİN

Detaylı

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU AR TARIM SÜT ÜRÜNLERİ İNŞAAT TURİZM ENERJİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇESİ SÜLEYMANİYE KÖYÜ TEPELER MEVKİİ Pafta No : ÇANAKKALE

Detaylı

Kaynak Hataları Çizelgesi

Kaynak Hataları Çizelgesi Kaynak Hataları Çizelgesi Referans No Tanıtım ve Açıklama Resimli İzahı 1 2 3 Grup No: 1 Çatlaklar 100 Çatlaklar Soğuma veya gerilmelerin etkisiyle ortaya çıkabilen katı halde bir mevzii kopma olarak meydana

Detaylı

Osm sman Jeol eol Ders

Osm sman Jeol eol Ders naat M çin eoloji BÖLÜM 1- G Prof oji ve Alt Disiplinleri - Mühendislik ojisi - Geoteknik/aat Mühendislii sman 1. JEOLOJ: Tanm V KAYA eya YA Not tlar Yunanca Geo: yer, arz ve logos: bilim, bilgi sözcüklerinden

Detaylı

Paslanmaz Çelik Gövde. Yalıtım Sargısı. Katalizör Yüzey Tabakası. Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot

Paslanmaz Çelik Gövde. Yalıtım Sargısı. Katalizör Yüzey Tabakası. Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot Paslanmaz Çelik Gövde Yalıtım Sargısı Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot Katalizör Yüzey Tabakası Egzoz Gazları: Hidrokarbonlar Karbon Monoksit Azot Oksitleri Bu bölüme kadar, açıkça ifade edilmese

Detaylı

Topoğrafik rölyef. Yaşar EREN-2003

Topoğrafik rölyef. Yaşar EREN-2003 Topoğrafik rölyef İzostasi Yeryüzündeki kütlelelerin gravitasyonal dengesidir DAĞ OLUŞUMU Denge kütlelerin yoğunluk farklılığına dayanır. Kabuk mantodan daha az yoğundur Izostasi Airy Modeli Pratt Modeli

Detaylı

SEDİMANTER (TORTUL) KAYAÇLAR

SEDİMANTER (TORTUL) KAYAÇLAR SEDİMANTER (TORTUL) KAYAÇLAR Kayaçların her çeşit şartlar altında fiziksel, kimyasal ve biyolojik ayrışma sonucu bozuşması ve dağılması, daha sonra oldukları yerde veya değişik yollarla taşınarak belirli

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgilerinin topoğrafik harita ya da arazi üzerindeki

Detaylı

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1.

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1. TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim Genel Bilgi Uzaydaki cisimlerin eksiksiz bir anlatımı için, ana boyutlarıyla birlikte parçanın bitmiş hallerinden ve üzerindeki işlemlerle birlikte diğer

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri AutoCAD ile iletişim Çizimlerde Boyut Kavramı 0/09 2. Hafta

Detaylı

IV. KAYALARIN MEKANİK DAVRANISLARI. Prof.Dr.Kadir Dirik Ders Notları

IV. KAYALARIN MEKANİK DAVRANISLARI. Prof.Dr.Kadir Dirik Ders Notları IV. KAYALARIN MEKANİK DAVRANISLARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 IV. KAYALARIN MEKANİK DAVRANIŞLARI IV.1 Kayaların davranış şekilleri Yeryüzünde gözleyebildiğimiz jeolojik kayalara bakacak olursak, bunların bir kısmının

Detaylı

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering Makine Elemanları 2 YUVARLANMALI YATAKLAR-I RULMANLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Yuvarlanmalı Yataklamalar Ve Türleri Bilyalı Rulmanlar Sabit Bilyalı Rulmanlar Eğik

Detaylı

KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL

KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL KĐMYA EĞĐTĐMĐ DERSĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL SINIF : 12 DERS SAATĐ: 6 KONU: Kimyasal maddelerin kaynağı olarak jeolojik yapılar,kayalar, ve mineraller Kayaç çeşitleri Mineraller Maden Yatakları Metallerin

Detaylı

ORYANTASYON VERİLERİ

ORYANTASYON VERİLERİ ORYANTASYON VERİLERİ Konum (attitude): Bir şeyin uzaydaki yönelimini ifade eder. Bir düzlemin konumu doğrultu ve eğimi ile tanımlanır. Bir çizginin konumu ise yönelim ve dalım ile tanımlanır. Cihet (bearing):

Detaylı

T.C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALE (GÜMÜŞHANE) YÖRESİNİN MİNERALOJİSİ, PETROGRAFİSİ VE JEOLOJİSİ BİTİRME ÇALIŞMASI Mustafa DEMİR GÜMÜŞHANE-2012 1 T.C. GÜMÜŞHANE

Detaylı

23 EKİM 2011 VAN DEPREMİ SAHA GÖZLEMLERİ VE KAYNAK FAYA İLİŞKİN ÖN DEĞERLENDİRMELER

23 EKİM 2011 VAN DEPREMİ SAHA GÖZLEMLERİ VE KAYNAK FAYA İLİŞKİN ÖN DEĞERLENDİRMELER MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 23 EKİM 2011 VAN DEPREMİ SAHA GÖZLEMLERİ VE KAYNAK FAYA İLİŞKİN ÖN DEĞERLENDİRMELER Dr. Ömer Emre Dr. Tamer Y. Duman Dr. Selim Özalp Hasan Elmacı JEOLOJİ ETÜTLERİ

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

Orojenezin nedenlerine ilişkin çeşitli görüşler sözkonusudur:

Orojenezin nedenlerine ilişkin çeşitli görüşler sözkonusudur: OROJENEZ Yeryüzünde geniş çaplı Dağ oluşumu olaylarına yol açan hareketlerdir. Yan basınçlar ve gerilmeler halinde ortaya çıkarlar. Orojenez terimi oros: dağ, genesis: oluşum kelimelerinden türemiş olup,

Detaylı

NEOTEKTONİK 6.2.3. EGE GRABEN SİSTEMİ. Doç.Dr. Yaşar EREN

NEOTEKTONİK 6.2.3. EGE GRABEN SİSTEMİ. Doç.Dr. Yaşar EREN 6.2.3. EGE GRABEN SİSTEMİ Ege bölgesinin en büyük karakteristiği genel olarak doğu-batı gidişli pek çok graben yapısı içermesidir. Grabenlerle ilgili fay düzlemi çözümleri genellikle kuzeygüney yönlü

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik 1 -Fizik I 2013-2014 Statik Denge ve Esneklik Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 2 İçerik Denge Şartları Ağırlık Merkezi Statik Dengedeki Katı Cisimlere ler Katıların Esneklik Özellikleri 1

Detaylı

Yerkabuğu Hakkında Bilgi:

Yerkabuğu Hakkında Bilgi: Yerkabuğu Hakkında Bilgi: Dünyamız dıştan içe veya merkeze doğru iç içe geçmiş çeşitli katlardan oluşmuştur. Bu katların özellikleri birbirinden farklıdır.dünyayı veya yerküreyi meydana getiren bu katlara

Detaylı

GEBZE TEKNİK ÜNİVERİSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ

GEBZE TEKNİK ÜNİVERİSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ GEBZE TEKNİK ÜNİVERİSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ MİM 142 YAPI BİLGİSİ I Prof.Dr.Nilay COŞGUN Arş.Gör. Seher GÜZELÇOBAN MAYUK Arş.Gör. Fazilet TUĞRUL Arş.Gör.Ayşegül ENGİN Arş.Gör. Selin ÖZTÜRK

Detaylı

DİRİ FAYLAR ETRAFINDA TAMPON BÖLGE (EMNİYETLİ KUŞAK) OLUŞTURMA ESASLARI - FAY YASASI

DİRİ FAYLAR ETRAFINDA TAMPON BÖLGE (EMNİYETLİ KUŞAK) OLUŞTURMA ESASLARI - FAY YASASI DİRİ FAYLAR ETRAFINDA TAMPON BÖLGE (EMNİYETLİ KUŞAK) OLUŞTURMA ESASLARI - FAY YASASI Ramazan DEMÎ1TAŞ jeoloji Mühendisleri Odası Yönetim KuruM Üyesi Bu yazıda» Kaliforniya Hyaleti'nde bilinen diri faylar

Detaylı

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları 1. Giriş Bir cisim bağ kuvvetleri etkisi altında en düşük enerjili denge konumunda bulunan atomlar grubundan oluşur. Koşullar değişirse enerji içeriği değişir,

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Rulmanlı Yataklar YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Rulmanlı Yataklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Yuvarlanmalı

Detaylı

TÜRKİYE NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ

TÜRKİYE NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ COĞRAFYA TÜRKİYE NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ JEOLOJĠK DEVĠRLER I. Jeolojik Zaman (Paleozoik) Masif (sert) kütleler oluģmuģtur (Bitlis, Yıldız Dağları, Saruhan-MenteĢe, KırĢehir, Mardin ve Kastamonu-Daday) TaĢkömürü

Detaylı

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BASİT EĞİLME Bir kesitte yalnız M eğilme momenti etkisi varsa basit eğilme söz konusudur. Betonarme yapılarda basit

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

DUVARLAR duvar Yapıdaki Fonksiyonuna Göre Duvar Çeşitleri 1-Taşıyıcı duvarlar; 2-Bölme duvarlar; 3-İç duvarlar; 4-Dış duvarlar;

DUVARLAR duvar Yapıdaki Fonksiyonuna Göre Duvar Çeşitleri 1-Taşıyıcı duvarlar; 2-Bölme duvarlar; 3-İç duvarlar; 4-Dış duvarlar; DUVARLAR Yapılarda bulunduğu yere göre, aldığı yükleri temele nakleden, bina bölümlerini birbirinden ayıran, bölümleri çevreleyen ve yapıyı dış tesirlere karşı koruyan düşey yapı elemanlarına duvar denir.

Detaylı

AKSARAY YÖRESĠNĠN JEOLOJĠK ĠNCELEMESĠ

AKSARAY YÖRESĠNĠN JEOLOJĠK ĠNCELEMESĠ T.C. AKSARAY ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ JEOLOJĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ AKSARAY YÖRESĠNĠN JEOLOJĠK ĠNCELEMESĠ HARĠTA ALIMI DERSĠ RAPORU 3. GRUP AKSARAY 2015 T.C. AKSARAY ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ

Detaylı