МАКЕДОНСКА ПАСТРМКА И ВРЕТЕНАР ЗАШТИТА, РЕВИТАЛИЗАЦИЈА И РЕИНТРОДУКЦИЈА ВО ВОДИТЕ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "МАКЕДОНСКА ПАСТРМКА И ВРЕТЕНАР ЗАШТИТА, РЕВИТАЛИЗАЦИЈА И РЕИНТРОДУКЦИЈА ВО ВОДИТЕ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА"

Transkript

1 Проф. д-р Васил Костов Дипл. инг. Миодраг Пешиќ МАКЕДОНСКА ПАСТРМКА И ВРЕТЕНАР ЗАШТИТА, РЕВИТАЛИЗАЦИЈА И РЕИНТРОДУКЦИЈА ВО ВОДИТЕ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Скопје, 2015

2 ИЗДАВАЧ: Македонска Риболовна Федерација Скопје Бул. Кочо Рацин бр Скопје // Наслов: МАКЕДОНСКА ПАСТРМКА И ВРЕТЕНАР ЗАШТИТА, РЕВИТАЛИЗАЦИЈА И РЕИНТРОДУКЦИЈА ВО ВОДИТЕ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Автори: Проф. д-р Васил Костов Дипл. инг. Миодраг Пешиќ Лектор: Георги Геогиевски Коректор: Алена Георгиевска Графичко и ликовно уредување: Благоја Богатиноски Фотографии: Васил Костов Димче Мајковски Координатори на проектите: Миодраг Пешиќ Кирил Нацевски Асистенти на проектите: Ленка Манева Менче Митковска Консултанти на проектите: Проф. д-р Васил Костов, проф д-р Раде Русевски, проф. д-р Милица Ристовска, д-р Ивица Панчевски Тираж: 500 примероци Генерален финансиер: Глобален еколошки фонд (ГЕФ) Програма за мали грантови (ПМГ) Global Environment Facility Small Grants Programme (GEF SGP) Macedonia 2

3 СОДРЖИНА I ДЕЛ МАКЕДОНСКА ПАСТРМКА Salmo macedonicus (Караман, 1924)... 7 За проектните активности... 9 Главна цел... 9 Специфични цели... 9 Активности Спроведување на проектните активности Подготовка Вештачки мрест и инкубирање на оплодената икра Одгледување на личинките и подмладокот Порибувања на риболовните води РЕЗИМЕ Значење II ДЕЛ ВРЕТЕНАР Zingel balcanicus (Karaman, 1937) Основни податоци за вретенарот За проектните активности Прва фаза Потрага по вретенарот Главна цел Специфични цели Активности Обезбедување и набавка на опрема Организирање и изведување на ловењето Втора фаза Заштита и реинтродукција на вретенарот Главна цел Специфични цели на проектот Активности и постигнати резултати Подготовка и ловење Транспорт Создавање услови за чување

4 4. Одгледување Размножување Резиме Факти, закани и опасности Следни планови и задачи за иднина РЕЗИМЕ И ЗАКЛУЧОК ОД СПРОВЕДЕНИТЕ ПРОЕКТНИ АКТИВНОСТИ НА МРФ Основни податоци за учесниците во проектите

5 ВОВЕД Македонската риболовна федерација (МРФ) во периодот од 2008 до април 2015 година, во соработка со Глобалниот еколошки фонд (ГЕФ) Програма за мали грантови (ПМГ), Институтот за сточарство Завод за рибарство при Универзитетот Св. Кирил и Методиј во Скопје, Градот Скопје и повеќе риболовни здруженија од Република Македонија, реализираше проектни активности за заштита на два загрозени автохтони и ендемични вида риба: : Проектни активности за заштита, ревитализација и реинтродукција на македонската пастрмка Salmo macedonicus (Karaman, 1924) во водите на Република Македонија; : Проектни активности за одредување еколошки статус и ex-situ заштита и реинтродукција на вретенарот Zingel balcanicus (Karaman, 1937) во водите на Република Македонија. По завршувањето на проектот за заштита, ревитализација и реинтродукција на македонската пастрмка Salmo macedonicus (Karaman, 1924), за кој е оценето дека е успешно спроведен, проектот беше мултиплициран и преточен во нов проект за заштита на уште еден ендемичен вид риба во Република Македонија вретенар Zingel balcanicus (Karaman, 1937), кој е карактеристичен за сливот на реката Вардар. 5

6

7 I ДЕЛ МАКЕДОНСКА ПАСТРМКА Salmo macedonicus (Караман, 1924) Основни податоци за македонската пастрмка Македонската пастрмка Salmo macedonicus (Караман, 1924) е еден од нашите ендемични видови риба, дел од богатата биолошка разновидност и природно богатство на нашата земја. Распростанета е во студените планински потоци и реки со чиста бистра вода богата со кислород. Природен ареал на распространување: Горниот тек на реката Вардар со притоките: Лакавица, Маздрача, Боговињска Река, Пена и Бистрица, како и другите притоки на Вардар: Треска, со притоките Беличка и Мала Река, Лепенец, Пчиња, и горниот тек на реката Брегалница. Извесно е нејзиното присуство и во реките Бошава и Дошница. Македонска пастрмка Salmo macedonicus (Karaman, 1924) Опис: Главата на македонската пастрмка е прилично долга и шилеста, устата е длабоко всечена. Горната вилица е тесна и достигнува до под задниот раб на окото. Бојата на телото е карактеристична, потемна. Црвените дамки, присутни кај повеќе салмониди, овде отсуствуваат. Наместо нив кај македонската пастрмка се срет- 7

8 нуваат темноцрвени, до бордо, петна, расфрлени по телото, освен по грбот. Официјален податок за максимални вредности за должина и тежина на македонската пастрмка нема. Има податоци за уловени примероци со маса од над 10 kg и должина од над 90 cm. Се смета дека максималните димензии и максималната маса што може да ги постигне македонската пастрмка се многу над погоре споменатите вредности. Биолошки карактеристики: За живот македонската пастрмка бара песокливо и каменесто дно. Половата зрелост кај женките настапува во третата или четвртата година, а кај мажјаците може и во втората. Плодноста изнесува 1000 до 2000 зрна икра по килограм телесна маса на женката. Во периодот на мрестење се јавува полов диморфизам. Рибата се мрести обично во периодот ноември јануари, во зависност од термиката на водата. Женката икрата ја исфрла на плитки места со силно струење на водата и на песочно-каменеста подлога. Македонската пастрмка е месојад и примарен предатор. Се храни со риби (особено покрупните примероци), со личинки од водни инсекти, со инсекти, со икра од други риби, со жаби, полноглавци, црви итн. Значење: Значајна е од аспект на рекреативен риболов. Македонската пастрмка е високоатрактивен вид за риболов. Се лови со вештачки мамки (мушичка, воблер, блинкери), како и со мамки од животинско потекло (личинки, црви и др.). Во годините пред спроведувањето на проектните активности популацијата на македонската пастрмка во водите на Република Македонија била драстично намалена. Една од причините за намалувањето на нејзината популација, па дури и исчезнување во некои од водите во кои постоела, е тоа што многу години била објект на експлоатација и се ловела во неконтролирани количини. За риболов е дозволено користење трска и мамец, но се користат и голем број недозволени средства: мрежи, ости, средства за зашеметување, струја, па дури и динамит и отрови. Со цел да се одржи одредена популација на пастрмка за риболов, многу години пастрмските води се порибувани со неавтохтони видови пастрмка, па и такви кои биле увезени од странство. Постојат сознанија дека реките се порибувани и со интродуцирана калифорниска пастрмка. Покрај тоа, одредени количини калифорниска пастрмка редовно бегаат од рибниците кои се наоѓаат во горниот тек на реките Вардар и Треска, што дополнително влијае негативно на популацијата на македонската пастрмка. Факт е дека многу години наназад не се водела грижа за овој наш карактеристичен и значаен дел на рибната фауна. 8

9 Поради гореизнесеното, популацијата на македонската пастрмка во риболовните ревири во Република Македонија драстично била намалена, дури се доведувало во прашање нејзиното понатамошно опстанување. За проектните активности Со спроведените проекти беа опфатени: горниот тек на реката Вардар со притоките Лакавица, Маздрача, Боговињска Река, Пена и Бистрица, потоа реките Треска (со притоките), Лепенец, Пчиња, Крива Река, Кочанска Река, Злетовска Река, Брегалница, Каменичка Река и Абланица, како и акумулациите Козјак, Матка, Ратевска-Беровска, Гратче, Лисиче, Злетовица (Кнежево), Липково, Глажња и Калиманци. Во рамките на овие проектни активности се ловеа матици од риболовните води во Република Македонија, со цел да се формира матично јато. Уловените матици се транспортираа во мрестилиштето Шум во Струга, каде се чуваа. Од уловените матици и формираното матично јато се произведе икра, личинки и подмладок на македонска пастрмка со кој се изврши порибување на повеќе риболовни ревири. Интерес за проектните активности имаа риболовните друштва од територијата на РМ и секако, Македонската риболовна федерација и сите риболовци во РМ. Посебен интерес за проектните активности имаше и има Заводот за рибарство при Институтот за сточарство кој, поставувајќи се како партнер во изведувањето на проектот, формира матично јато на македонска пастрмка. Главна цел Главната цел на проектот беше да се заштити од исчезнување автохтоната и ендемична македонска пастрмка Salmo macedonicus (Karaman, 1924), преку нејзино ревитализирање во водите во кои нејзината популација беше намалена, како и реинтродукција во водите од кои таа беше исчезната. Специфични цели Целта на проектот беше постигната преку следниве специфични цели: формирање матично јато на македонска пастрмка и негово зголемување во наредните години; 9

10 создавање подмладок на македонска пастрмка и одгледување до возраст од 6 до 9 месеци; порибување на риболовните води во РМ со македонска пастрмка. Активности Подготовка за спроведување на проектот. Организирање и изведување на изловот на репродуктивно зрели машки и женски единки (матици). Транспорт на репродуктивно зрели машки и женски единки (матици) до мрестилиштето Шум. Вештачки мрест. Инкубирање на оплодената икра. Одгледување на личинките и подмладокот. Порибување. Спроведување на проектните активности 1. Подготовка Подготовката за спроведување на проектот опфаќаше организација и обезбедување потребна опрема. Во организациониот дел беа дефинирани учесниците, нивните задолженија и обврски, беше направен распоред и план за изведување на активностите со временска рамка. Обезбедени беа потребните дозволи за риболов, а за планираните активности уредно беа известени како Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство, така и Државниот инспекторат за земјоделство. Набавени беа сите потребни средства и опрема за риболовот на пастрмката (неопренски и гумени одела, неопренски чорапи и ракавици, рачни мрежи (ќепчиња), десетина чуварки за риби и друг ситен прибор: кофи, канти, најлонски кеси и друго, како и теренско возило TOYOTA HILUX за транспорт на риба во жива состојба. Од страна на Институтот за сточарство при Универзитетот Кирил и Методиј во Скопје беше обезбедена и ставена на располагање потребната опрема за електрориболов, и тоа: електроагрегати Еlektrofisher Samus 725M и Samus 725G, чамец Fisher 405 со вонкрмен мотор Mercurry 20, акумулаторски батерии, канистер за транспорт на риба во жива состојба со систем за аерација, како и дел од 10

11 инкубаторите и базените за одгледување подмладок и матици во мрестилиштето Шум во Струга. Откако беа во целост завршени подготвителните и планирачките активности, екипата под раководство на проф. д-р Васил Костов ги организираше и ги изведе теренските активности. Беличка Река Мала Река Изведување на електрориболов 11

12 Маркирање (обележување) на уловените матици Екипата која го изведуваше риболовот 2. Организирање и изведување на риболов на репродуктивно зрели машки и женски единки (матици) За оваа цел се организира ловење на полово зрели машки и женски единки од македонската пастрмка во повеќе риболовни води, и тоа: Беличка Река од нејзиниот влив во реката Треска, па спроти текот на реката до селото Белица над последниот (првиот гледајќи оддолу) рибник за калифорниска пастрмка. Мала Река на потегот над Самоков. Треска на потегот метри спроти текот на реката и метри низводно од мостот кај селото Другово во општината Кичево. Вардар на потегот од селото Вруток до селото Равен. Лакавица на потегот од мостот кај селото Лакавица до самото село. Еден од најголемите проблеми при реализирањето на проектните активности беше дефинирањето на термините за транспорт на матиците со специјализирано возило. Македонската риболовна федерација, партнерите во проектот, ниту Институтот за сточарство Завод за рибарство, не поседуваа сопствено возило за транспорт на жива риба. За транспорт на жива риба (матици и подмладок за порибување) мораше да се најмува возило. За секој транспорт мораше да се одвојуваат значителни парични средства за да се плати за услугата, со тоа транспортот на риба се претвори во значителна ставка на непланирани трошоци. Покрај тоа, екипата беше целосно зависна и мораше да се приспособува според можностите и распоре- 12

13 дот на сопственикот на возилото. Неретко се случуваше планираните теренски активности да бидат презакажувани поради откажување на сопственикот на возилото за транспорт на жива риба. Возила со кои се вршеше транспортот на учесниците во теренските активности и на матиците Матиците во првите моменти по внесувањето во мрестилиштето Шум под надзор на проф. д-р Васил Костов и Боро Јаневски На инсистирање и со голема заложба на проф. д-р Васил Костов и проф. д-р Раде Русевски проблемот со најмувањето на возило за транспорт на жива риба се реши во 2010 година со тоа што во рамките на проектот Реинтродукција на македонската пастрмка Salmo macedonicus (Karaman, 1924) во водите на Република Македонија се набави ново возило марка TOYOTA HILUX. Набавката на возилото беше финансирана од страна на ГЕФ ПМГ Македонија, а учество во изборот и обезбедувањето на гаранции и документација зедоа МРФ и УКИМ Институт за сточарство. Во документацијата на проектот беше дефинирано, во иднина, возилото за свои потреби 13

14 (порибување, транспорт на жива риба, изведување на акции за заштита на рибниот фонд, натпревари и друго), да го ползуваат УКИМ Институт за сточарство, Македонската Риболовна Федерација и ЗСРРК Вардар. Во проектната документација Миодраг Пешиќ и проф. д-р Васил Костов беа назначени за одговорни лица за ползувањето на возилото. Возило за траннспорт на риба во жива состојба TOYOTA HILUX, набвено по проектот 3. Вештачки мрест и инкубирање на оплодената икра Во самиот зафат на изведувањето на мрестот учествуваа вработените во мрестилиштето Шум во Струга, Боро Јаневски, Џевид Салиу и Зогу Белули, под раководство на проф. д-р Васил Костов. Во рамките на проектот беа измрестени матици од кои се добија над оплодени икри на македонска пастрмка. Вештачки мрест на македонска пастрмка го изведуваат проф.д-р Васил Костов и Боро Јаневски 14

15 Прво беа молзени женските матици. Икрата се префрлаше во пластичен сад, а потоа се молзеа машките матици. По молзењето на сите матици икрата и млечот се мешаа на суво и потоа се додаваше вода. Во тој момент започнува процесот на оплодување на икрата. Оплодената икра беше заредувана во инкубатори во мрестилиштето за инкубирање. До излупување на првите личинки икрата секојдневно се негуваше и се отстрануваа мртвите икри. Измолзена икра Молзење на мажјаците Оплодување на икрата. Заредување на оплодената икра Оплодена икра на инкубација во инкубатор 15

16 4. Одгледување на личинките и подмладокот По излупувањето на икрата појавените личинки беа префрлани во базени за одгледување, каде што остануваа до возраст од приближно девет месеци. Во овој период тие беа хранети со стартери за пастрмка, а истовремено беа и постојано надбљудувани од стручна екипа. Префрлувањето на излупените личинки од инкубаторите во поголемите базени за одгледување, хранењето и надбљудувањето ги вршеа вработените во мрестилиштето Шум. Во текот на целиот период на одгледувањето на подмладокот, сè до неговото пуштање во водите на Република Македонија, беа применувани сите потребни санитарни и ихтиотехнички мерки, имајќи го предвид фактот дека евентуална појава на паразити или бактериски заболувања би можела да предизвика смртност на личинките и подмладокот. Редовен преглед на оплодената икра проф. д-р В. Костов, проф. д-р Р. Русевски, Б. Јаневски, Џ. Салиу, З. Белули Освен третманот со дезинфекциски средства и антибиотици, редовно се изведуваше и чистење на базените од фекалии и неискористена храна. Привикнувањето на личинките на храната е најкритичната и најтешка фаза во одгледувањето на подмладокот. Тоа е период кога загубите во мрестилиштата се најголеми, така што ангажираноста на луѓето во овој период мораше да биде постојана. Во овој период е вршен редовен транспорт на храна, редовно се чистеа и дезинфицираа базените во кои се чуваа матиците и се одгледуваше подмладокот, и се селектираше подмладокот. Здравствената состојба на рибите беше редовно следена и редовно беа испраќани примероци за анализа во лабораториите на Факултетот за ветеринарна медицина. За порибување во риболов- 16

17 ните води подмладокот мора да биде обезбеден со документ за здравствена исправност. Македонска пастрмка во различни стадиуми од развојот: од личинка до одгледан подмладок подготвен за порибување 5. Порибувања на риболовните води Во текот на траењето на проектните активности со одгледаниот подмладок на македонска пастрмка се извршени порибувања на повеќе риболовни води во Република Македонија. Значајно е да се споменат порибувањата на: реките Треска, Беличка Река и Мала Река, со повеќе од единки; акумулацијата Матка, со над единки; 17

18 реката Вардар со притоките во гостиварскиот и тетовскиот регион, и тоа: реките Лакавица, Маздрача, Теарска Бистрица, Дуф и Боговињска Река, со приближно единки; акумулациите Липково и Глажња, со единки; акумулацијата Калиманци, со приближно единки; акумулацијата Лисиче, со приближно единки; реката Пчиња кај селото Пелинце, со над единки; акумулацијата Козјак, со над единки; риболовните ревири на Кичево и Македонски Брод: реката Треска кај село Извор, реката Студенчица, акумулацијата Кичево, реката Треска под Македонски Брод и на вливот на реката Пешница во реката Треска, со над единки;. акумулацијата Злетовица и Злетовска Река, со над единки; Крива Река, со над единки. Порибени риболовни води во Република Македонија 18

19 Порибување на реката Треска кај Македонски Брод Порибување на акумулацијата Матка Порибување на акумулацијата Калиманци Порибување на акумулациите Липково и Глажња 19

20 Порибување на Теарешка Бистрица Порибување на реката Вардар со притоките во гостиварскиот регион Порибување на реката Вардар со притоките во тетовскиот регион Порибување на акумулацијата Лисиче 20

21 Порибување на акумулацијата Козјак Порибување на реката Пчиња Порибување на реката Треска кај селото Извор Порибување на реката Студенчица 21

22 Порибување на акумулацијата Злетовица и Злетовска Река Порибување на Крива Река 22

23 Порибување на акумулацијата Кичево Порибување на реката Треска под Македонски Брод Екипа којашто учествуваше во порибувањето на риболовните ревири на Кичево и Македонски Брод 23

24 РЕЗИМЕ Општ впечаток на сите кои беа инволвирани во проектот, а особено на оние кои беа директни учесници во неговото изготвување и реализација: дипл. инж. Миодраг Пешиќ координатор на проектот, проф. д-р Васил Костов консултант, проф. д-р Раде Русевски консултант, вет. д-р Ивица Панчевски консултант, Кире Иваноски асистент, како и на претставниците на риболовните здруженија учесници во проектот, беше дека реализираниот проект е целосно успешен, и дека се реализирани сите предвидени проектни активности. Во рамките на проектните активности се уловени матици, формирано е матично јато и извршен е вештачки мрест, при што се добиени приближно единки македонска пастрмка со кои се порибени водите за кои постоеше реална опасност еден автохтон вид на риба да исчезне. Презентација на достигнувањата и резултатите од спроведениот проект пред присутните гости и новинари Треба да се напомни дека од првичното матично јато уловено во рамките на овие проектни активности и подмладокот добиен од него, денес во мрестилиштето Шум во Струга се наоѓаат матици од кои се произведува подмладок за порибување на риболовните води во Република Македонија. Риболовните води во РМ сè уште се порибуваат со автохтона македонска пастрмка благодарение на изведениот проект. 24

25 Непобитен е фактот дека риболовните води во Република Македонија денес се значително побогати со еден автохтон и ендемичен вид риба, на кој веќе не му се заканува опасноста од исчезнување. Значење Проектните активности овозможија заштита на македонската пастрмка од исчезнување, зголемување на нејзината популација во целиот тек на реката Треска, вклучувајќи ги и акумулациите Матка, Света Петка и Козјак, како и реинтродукција на овој вид пастрмка во водите каде што некогаш живеела: горниот тек на реката Вардар, реките Лепенец, Пчиња, Крива Река и Брегалница со притоките и други. Исто така, проектните активности, освен придонесот за заштитата на македонската пастрмка како дел од нашето богато природно наследство, дадоа голем придонес и за збогатување на туристичката понуда овозможувајќи развој и промовирање на висококвалитетен рекреативен и спортски риболов, кој може да се развива во успешен вид туризам, локално базиран и економски исплатлив. 25

26 II ДЕЛ ВРЕТЕНАР Zingel balcanicus (Karaman, 1937) Основни податоци за вретенарот Вретенарот е автохтон и ендемичен вид риба, којa живее во водите кои и припаѓаат на Република Македонија. Тој е најмал вид риба од фамилијата Percidae, со должина до 15 cm. Негови сродници кои живеат во нашата земја се перкијата односно костреш (Perca fluviatilis) и смуѓот (Sander lucioperca). Zingel balcanicus (Karaman, 1937) Вретенарот досега не бил предмет на ниту едно научно истражување, ниту на наши ниту на истражувачи од странство. Од тие причини релевантни податоци за неговата биологија и екологија не постојат. Она што се пишува за него е извлечено како констатација врз основа на биологијата на неговиот најблизок сродник, Zingel streber, кој живее во водите на западна Европа, во сливот на реките Дунав и Рона. Меѓу другото, дека за живот бара чисти, незагадени, 26

27 истечни води, со чакалесто и каменесто дно и дека е исклучително чувствителен на загадување и промена на условите на средината во која живее. Според црвената листа на IUCN, статусот на вретенарот Zingel balcanicus (Karaman, 1937), е неопределен (Data Deficient DD), додека најблискиот сродник на вретенарот, Zingel streber (Siebold, 1863), се води како критично загрозен вид (Critically Endangered CE). Вретенарот за прв пат e евидентиран од страна на Станко Караман во 1937 година, и тоа во реката Вардар. Караман го опишал вретенарот како Aspro streber balcanicus, подвид на видот кој живее во сливот на Дунав и Рона. Но уште тогаш забележал дека помеѓу рибите кои ги уловил од реката Вардар во Македонија и рибите од дунавскиот слив има морфолошки разлики. Присуството на вретенарот во водите на Вардар во минатото е потврдено и од страна на Олива во 1960 година и од Димовски и Групче во Мирче Наумовски во 1995 година пишува за вретенарот во својата книга и ја наведува реката Треска како еден од ареалите на негово распространување. Но не дава податоци за тоа кога, дали и во кој дел од речниот тек е евидентиран. Всушност го наведува како присутен врз основа на претходни сознанија. Денес, согласно новата таксономска класификација, вретенарот го носи латинското име Zingel balcanicus (Karaman, 1937); Во последните приближно четириесет години вретенарот не бил пронајден ниту при едно истражување од страна на ихтиолозите во Македонија, па се доведуваше во прашање неговото постоење. Имајќи предвид дека сите претставници на родот Zingel се извонредно чувствителни на загадување и на промени на условите во животната средина, од една страна, и нашата долгогодишна негрижа за нашето природно богатство, од друга страна, со право се доведуваше во прашање статусот на овој значаен (од научен и биолошки аспект) ендемичен вид риба. Со право се поставуваше пршањето дали во водите на нашата земја тој сè уште може да се најде, односно дали тој е во фаза на исчезнување или е веќе исчезнат. Ова беше предизвикот за активистите на Македонската риболовна федерација да се ангажираат и да планираат проектни активности кои би се насочиле во правец на негово пронаоѓање и заштита доколку биде пронајден. 27

28 За проектните активности Проектните активности се одвиваа во две фази. Првата фаза беше во рамките на проектен грант финансиран од страна на Глобалниот еколошки фонд Програма за мали грантови (ГЕФ ПМГ), а со основна цел да се заклучи дали видот сè уште постои во некои од водите во нашата земја или е во групата на исчезнати видови. Втората фаза опфати активности за негова заштита откако беше откриена изолирана популација во водите на реката Треска. Проектните активности се одвиваа во рамките на проект финансиран од ГЕФ ПМГ на Македонија. Во текстот кој следи, заради поголема прегледност, резултатите ќе бидат прикажани сепаратно иако станува збор за меѓусебно поврзани и причинско-последично зависни активности, кои генерално претставуваат една интегрална целина. Прва фаза Потрага по вретенарот Првиот дел од проектните активности насочен во правец на пронаоѓање на популација на вретенар во водите на РМ го доби скратениот назив ВО ПОТРАГА ПО ВРЕТЕНАРОТ. Главна цел Главната цел на проектот беше да се утврди статусот на вретенарот во нашите води, односно дали тој сè уште живее во некој дел од нашите водотеци или е веќе исчезнат. Специфични цели Главната цел на проектот беше постигната преку следниве специфични цели: Потрага по вретенарот Zingel balcanicus (Karaman, 1937) во водите каде некогаш бил регистриран. Одредување на еколошкиот статус на вретенарот Zingel balcanicus (Karaman, 1937). Предвидување и спроведување на мерки и дополнителни активности за негова заштита и ревитализација на неговата популација. 28

29 Активности 1. Обезбедување и набавка на опрема За изведувањето на активностите за овој планиран грант беше обезбедена соодветна опрема. Институтот за сточарство Одделението за рибарство повторно ги стави на располагање специјалните агрегати за риболов Samus 725M и Samus 725G, придружната опрема и обезбеди соодветни дозволи од ресорното министерство за непречено изведување на планираните активности. За изведување на активностите беше ползуван дел од опремата (неопренски одела, неопренски чорапи и ракавици) набавена од страна на Македонската риболовна федерација (МРФ) и УКИМ Институт за сточарство, во рамките на проектните активности за заштита, ревитализација и реинтродукција на македонската пастрмка Salmo macedonicus (Karaman, 1924) во водите на Р. Македонија. Македонска риболовна федерација, покрај горенаведените, ги стави на располагање и сите средства набавени во претходните проекти (буриња, кофи, леѓени, цедилки и друг ситен инвентар), а набавени беа нови ќепчиња и мрежи. 2. Организирање и изведување на ловењето Во оваа фаза беа организирани теренски активности со посета на сите локалитети каде во минатото било регистрирано присуство на вретенарот со органзирање и изведување на електрориболов. Исто така се организираше и се изведе електрориболов и на сите водотеци каде, согласно условите на средината (квалитет на водата, хидрографски карактеристики, состав на супстратот и др.), се претпоставуваше дека би можело да се најде вретенарот. Ловењето го изведуваше екипа под раководство на проф. д-р Васил Костов, консултант и координатор на теренските активности, претставник од овластена институција за изведување активности од областа на рибарството (УКИМ Институт за сточарство Завод за рибарство од Скопје). Во екипата учествуваа: активисти на Македонската риболовна федерација, активисти на локалните риболовни здруженија во чиј риболовен ревир беа организирани електрориболовите, вработени во Заводот за рибарство при Институтот за сточарство на Универзитетот Св. Кирил и Методиј во Скопје. професори, соработници и студенти од Природно-математичкиот факултет во Скопје. 29

30 На реката Пчиња, која спаѓа во групата меѓународни води, учестввуваше и екипа од Природно-математичкиот факултет Одделението за биологија при Унверзитетот во Нови Сад. Екипата за теренските истражувања се формираше непосредно пред секое излегување на терен. Проф. д-р Костов со соработници и студенти од ПМФ од Скопје и ПМФ од Нови Сад Екипата на Институтот за сточарство Завод за рибарство од Скопје Екипа при електрориболов 30

31 Кирил Нацевски, Миодраг Пешиќ и Велијан Јагев, активисти на МРФ Сите излегувања на терен со дефинирање на датумот и местото каде е изведуван електрориболовот се претставени хронолошки во текстот што следи година: Риболовот е изведуван на реката Вардар во регионот на Демир Капија година: Риболовот е изведуван на реката Бошавица од вливот во реката Вардар, спроти текот на потег од приближно 3 километри на реката година: Риболовот е изведуван на реката Вардар кај Неготино година: Риболовот е изведуван на потегот од вливот на Црна Река во реката Вардар до браната Тиквеш година: Риболовот е изведуван на реката Пчиња од вливот во реката Вардар до село Коњаре година: Риболовот е изведуван на реката Треска од изворот па сè до градот Кичево година: Риболовот е изведуван на дел од реката Вардар од граничниот појас до пред Гевгелија година: Риболовот е изведуван на Црна Река и тоа од изворишниот дел до селото Бучин година: Риболовот е изведуван на реката Пчиња кај се - бија година: Риболовот е изведуван на реката Бабуна, поаѓајќи од вливот во реката Вардар година: Риболовот е изведуван на реката Треска на потегот од Кичево до Македонски Брод година: Риболовот е изведуван на реката Брегалница во реонот на градот Штип година: Риболовот е изведуван на Крива Река на делот пред и под градот Крива Паланка. 31

32 Профил на реката Вардар кај Демир Капија Профил на реката Бошавица Профил на реката Вардар кај Неготино Профил на Црна Река пред вливот во Вардар Профил на реката Пчиња пред вливот во Вардар Профил на реката Треска во изворишниот дел Профил на реката Вардар во делот кај Гевгелија Профил на Црна Река во изворишниот дел 32

33 Профил на реката Пчиња кај Катланово Профил на реката Бабуна Профил на реката Треска Профили на реката Брегалница Профили на Крива Река пред и под градот Крива Паланка Профили на риболовни води во Република Македонија каде беше баран вретенарот 33

34 Во сите направени акции во периодот од 1 јуни до 18 октомври 2012 година не беше уловен ниту еден примерок од вретенарот Zingel balcanicus (Karaman, 1937). Во текот на целата година додека траеја теренските истражувања, беше направена и опсежна кампања во која се бараа информации за вретенарот од локалните рекреативни риболовци и од членови на сите риболовни здруженија во земјава. Повеќе пати се добиени сигурни сведоштва и информации дека вретенарот е виден во одредена вода, па таму потоа и се ловеше. Меѓутоа, се покажа дека рекреативните риболовци многу чество вретенарот го заменуваа со друг вид риба. Согласно описот кој им се даваше, најчесто нè упатуваа на други видови риба, и тоа: штипалка, кркушка, виун и други. На почетокот на месец октомври 2012 година добивме информација дека рекреативни риболовци, членови на риболовното здружение Рибар 2011, на потегот на реката Треска, пред вливот во акумулацијата Козјак имаат уловено непознато рипче кое одговара на описот кој им беше даден за вретенарот. Ни беше испратена и фотографија која со сигурност потврди дека станува збор за вретенарот. Профили на реката Треска на кои се уловени примероците на вретенар 34

35 На година беше организирано излегување на терен на реката Треска на потегот од Македонски Брод до вливот во акумулацијата Козјак. Беше ловено непосредно под Македонски Брод, а потоа на уште четири профили во продолжение кон акумулацијата. На потегот пред селото Манастирец, веќе на самрак, во моменти кога екипата беше веќе прилично уморна и разочарана дека и овој лов нема да даде резултат, во кепчето се најде првиот примерок на вретенар. Возбудата беше огромна. Со батериски ламби на главите екипата продолжи да лови ноќе и во наредните неколку часа беа уловени уште 10 примероци на вретенар. Ловот го вршеше екипа во состав проф. д-р Васил Костов, Кирил Нацевски, Велијан Јагев и Зоран Ристоски. Втора фаза Заштита и реинтродукција на вретенарот Со оглед дека во првата фаза е докажано присуството на вретенарот во водите во Република Македонија, и тоа на многу ограничен дел од реката Треска, на потегот кај селото Манастирец, се отворија нови перспективи и можности за нови проекти и акции кои ќе имаат за цел спроведување на конкретни мерки во правец на заштитата, ревитализацијата и реинтродукцијата на вретенарот во водите на Република Македонија. Македонската риболовна федерација во јули 2013 година поднесе апликација до ГЕФ ПМГ за финансирање на проект насловен Ех-situ заштита и реинтродукција на вретенарот Zingel balcanicus (Karaman, 1937) во водите на Република Македонија. Главна цел Главната цел на новиот проект беше да се заштити од исчезнување овој значаен ендемичен вид риба. Специфични цели на проектот Вретенарот да се зачува во контролирани услови. Да се направи обид за негово мрестење. Доколку добиеме потомство, да се изврши негова реинтродукција. 35

36 Активности и постигнати резултати 1. Подготовка и ловење Оваа фаза значеше подготовка за изведување на проектот. Таа опфати обнова, набавка и обезбедување на потребната опрема и ловење на полово зрели примероци на вретенар на делот на водотекот каде што е регистрирано неговото постоење. Набавени беа сите потребни средства и опрема за изведување на ловот на вретенарот, и тоа: неопренски одела, рачни мрежи (кепчиња), десетина чуварки за риби и друг ситен прибор (кофи, канти, најлонски кеси и друго) Од страна на УКИМ Институт за сточарство повторно беше обезбедена и ставена на располагање потребната опрема за електрориболов, како и опрема со систем за аерација за транспорт на риба во жива состојба. Слив на реката Треска каде е ловен вретенарот 36

37 Од страна на Институтот беа обезбедени и потребните дозволи за изведување на риболов од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. Министерството, како и Државниот инспекторат за земјоделство уредно и навремено беа известувани за планираните активности. Откако беа во целост завршени подготвителните и планираните активности, екипата пристапи кон организирање на ловот на вретенарот. Живеалиште на вретенарот, место со специфични карактеристики на коритото и дното Екипа на терен при лов на вретенарот Уловени примероци на вретенар 37

38 Се ловеше на повеќе локалитети по текот на реката Треска на потегот од Македонски Брод до вливот на реката во акумулацијата Козјак. Ловењето го организираше и изведуваше екипа во состав: Кирил Нацевски, Миодраг Пешиќ, Васил Костов, Милица Ристовска, Јулијана Арсовска, Зоран Ристоски, Менче Митковска, Ирина Ушлиновска, а најчесто беа присутни и членови на локалното риболовно здружение од Македонски Брод. Во текот на изловот беа уловени вкупно 11 единки на вретенар, од кои 5 женки и 6 машки единки. 2. Транспорт Уловените единки на вретенар се транспортирани од местото на улов до инсталациите на мрестилиштето Шум во Струга. Транспортот се изведеше со товарно возило Тојота Хилукс кое е набавено во рамките на еден од претходните проекти кофинансирани од Глобалниот еколошки фонд ГЕФ (Global Environment Facility) Програма за мали грантови ПМГ (Small Grants Programme SGP). Рибите беа сместени во транспортен канистер со систем за аерација, сопственост на Институтот за сточарство при УКИМ и беа третирани за време на целиот пат со течен кислород. Транспортот на рибите беше успешно изведен, без никакви загуби. 3. Создавање услови за чување Вретенари подготвени за транспорт Пред донесувањето на уловените единки на вретенар, во мрестилиштето беа создадени услови за чување и одгледување на рибите. Се настојуваше да се обезбедат услови кои ќе бидат приближно исти со условите во кои вретенарот природно живее. За таа цел, наместо првично планираните одводни канали од акумулацијата Шум, кои поминуваат низ репроцентарот, беа ползувани бетон- 38

39 ските базени кои се наоѓаат во дворот на мрестилиштето. Дното на базените беше посипано со чакал и ситни камења, а беа обезбедени и поставени и големи камења. Базените беа оградени со мрежа. За да се одржува одредено и постојано ниво на водата во базените, на испустните делови на базените беа поставени прегради, а на самиот испуст заштитни мрежи со цел да се оневозможи бегање на рибите од базенот. Се порача поставување на електробариера. Се набавија две потопни пумпи со гумени црева и се вградија заштитни решетки за да не се дозволи примероци од вретенарот да избегаат од одгледувачките бетонски базени. Бетонски базени во мрестилиштето Шум во Струга Вретенарот во своето ново живеалиште во мрестилиштето Шум во Струга 39

40 Во мрестилиштето беше организирана и 24-часовна чуварска служба. Во оваа активност учествуваа Институтот за сточарство и локалното здружение Риболовно-еколошко друштво Езеро Шум 2010, коишто ја обезбедија чуварската служба. Оваа активност беше успешно изведена и во мрестилиштето Шум во Струга беа создадени услови за чување и одгледување на вретенарот. Уловените единки вретенар беа успешно внесени во своето ново живеалиште на 19 март 2014 година. 4. Одгледување Од моментот кога рибите беа внесени во одгледувачките бетонски базени започна и активноста одгледување. Во оваа активност рибите се адаптираа на новата средина и соодветно се хранеа. Исхраната започна со природна храна, и тоа ракчиња и личинки на инсекти кои природно ги има во акумулацијата Шум. Тие се ловеа од акумулацијата и од системите за довод и одвод на вода во местилиштето. Во првите неколку дена рибите ја одбиваа храната. Првото консумирање на понудената природна храна беше констатирано од страна на вработените во мрестилиштето по една недела од внесувањето на рибите во базените. Од тој момент рибите продолжија да ја консумираат понудената природна храна и во наредниот период. Откако сите единки во базенот почнаа успешно да се хранат, во исхраната беше воведена и вештачка храна. На рибите им се понуди и екструдирана вештачка храна за риби. Со додавање на храна за риби се продолжи во текот на целиот период. Беше констатирано дека вретенарот многу малку или воопшто не ја консумира понудената вештачка храна, што на старт претставуваше определен проблем затоа што вработените во мрестилиштето беа приморани за целиот период да ловат ракчиња и личинки од инсекти од акумулацијата. Во мрестилиштето беа дополнително ангажирани лица со задача да ги прихрануваат рибите во строго дефинирани временски интервали и со строго дефинирана количина на храна. Автоматски хранилки се инсталираа, но малку се ползуваа од причина што вретенарот не ја примаше понудената вештачка храна. Основната цел на оваа активност беше да се зачуваат во жива состојба донесените примероци, тие да се навикнат на исхрана во контролирани услови и да им се создадат услови за нормален растеж и развиток. Од донесените 11 примероци оваа фаза ја преживеаја 9 единки. Две единки умреа во првите десетина дена по внесувањето во одгледувачките базени. Причината за смрт не може- 40

41 ше да се дефинира. Рибите немаа никакви видливи промени на телото, жабрите или внатрешните органи. 5. Размножување Оваа активност, покрај тоа што е круцијална и можеби најважна во настојувањето да се реинтродуцира вретенарот во водите во кои некогаш живеел, беше наедно и најсложената, најосетливата и најтешката фаза. Првичен обид да се репродуцираат единките се направи со тоа што се обезбедија потребните предуслови за изведување на природен мрест. Мрестот не успеа и зрелите единки не се измрестија. Компаративно следејќи ги амбиенталните услови, температурата на водата во река Треска на местото каде што рибите се уловени и температурата на водата во базените на мрестилиштето, беше заклучено дека не е постигната оптималната температура за мрест на вретенарот. За појаснување: Температурата на водата која доаѓа во мрестилиштето е константна и непроменлива и се движи во границите од 9 о С до 10,5 о С. Температурата на реката Треска во пролетно-летниот период, кога и се изведува природниот мрест на вретенарот, се искачува на 14 о С, а на определени места и на 16 о С. Во мрестилиштето не е постигната таа температура и тоа е можеби една од причините за неуспешно изведување на мрестот. Основен сериозен проблем кој се појави во текот на одгледувањето на вретенарот беше и загадувањето на водата во езерото од страна на угостителскиот објект диво изграден на брегот на езерото. Загадената вода во интервали влегуваше во мрестилиштето и предизвика помор кај пастрмката, а настрадаа и повеќе единки на вретенарот. Ова нешто никој не можеше да го предвиди кога проектот беше аплициран и беа планирани активностите. Покрената е постапка со која се бара забрана за работа на ресторанот кој се наоѓа на брегот на езерото, а во меѓувреме се спроведени активности кои ќе ја превенираат состојбата. Преадаптирани и целосно репарирани се два бетонски базени во мрестилиштето. Предвидена е можност за догревање, рециркулирање и филтрирање на водата, како и можност за контрола на квалитетот на водата, со што ќе се овозможи дополнително време за интервенција доколку дојде до ново загадување. Напоредно со овие активности, Институтот за сточарство при УКИМ подготви голем аквариум, два пластични и два бетонски базени со целосен рециркулирачки систем како алтернативно живеалиште за вретенарот во наредниот период. 41

42 6. Резиме Општ впечаток на сите кои на некој начин беа инволвирани во реализацијата на првата фаза од проектот, а особено на оние кои беа директни учесници, е дека првата фаза е целосно успешна. Постигната е примарната цел и пронајдена е изолирана популација од овој автохтон и ендемичен вид риба кој во последните приближно четириесет години не е пронајден ниту при едно истражување од страна на ихтиолозите во Република Македонија. Во текот на 10-те месеци, колку што траеше првата фаза, реализирани се сите планирани активности и дефинирано е присуство на вретенарот Zingel balcanicus (Karaman, 1937) во водите во Република Македонија, што претставуваше големо охрабрување за продолжување на овој проект. Со оглед на фактот дека од сите улови во реките Вардар, Крива Река, Пчиња, Бошавица, Бабуна, Црна Река, Брегалница и Треска, присуство на вретенарот е регистрирано само во водите на реката Треска, и тоа на многу ограничен дел од реката, еколошкиот статус на вретенарот би се одредил како критично загрозен до загрозен пред исчезнување. Што се однесува до втората фаза, сметаме дека со постигнатите резултати во најголем дел, но не целосно, се остварија зацртаните цели. Создадени се услови за чување и одгледување на вретенарот во контролирани услови и за негова исхрана, но не се создадени услови за негова успешна репродукција. Задача која ќе мора да се реализира во наредниот период. Факти, закани и опасности Непобитен факт е дека вретенарот е вид риба кој постои и егзистира на еден исклучително ограничен простор по текот на реката Треска. Со голема доза на сигурност може да се тврди дека од водите на реката Вардар е веќе исчезнат. Долгогодишната изолација на целиот поречки крај е причината и среќната околност која довела до опстанок на видот. Меѓутоа, денес тој дел од ден на ден станува сè пооптоварен и пофрекфентен, а реката Треска е под силен антропоген притисок кој постојано се зголемува. Сè поголемото отворање на регионот и развојните програми на општината Македонски Брод, зголемувањето на фрекфентноста на движење на луѓе и возила, секако се ризични 42

43 фактори кои во блиска иднина можат да доведат до уништување на единственото живеалиште на вретенарот. Со изградбата на акумулацијата Козјак голем дел од живеалиштето на вретенарот, по текот на реката Треска, во должина од над 35 km, е потопен и уништен; Во реката Треска, пред акумулацијата Козјак, покрај отпадните води од Кичево и Македонски Брод, се влеваат и отпадните води од седум рибници, меѓу кои има два од групата на најголеми рибници во Република Македонија. Постои реална закана како резултат на урбанизацијата, промените на живеалиштето на вретенарот, зголемениот притисок од страна на човекот и загадувањето, вретенарот да исчезне и од водите на р. Треска, а со тоа да стане четиринаесеттиот исчезнат вид слатководна риба од Земјината топка Следни планови и задачи за иднина Се предвидува во наредниот период да се одвиваат следните активности: Ќе се продолжи со активностите во правец на успешна репродукција на вретенарот во контролирани услови, Ќе се изучува популацијата на вретенарот во реката Треска. Ќе се истражуваат биологијата на видот, репродуктивните карактеристики и однесувањето за време на мрест во природната средина, темпото на должинско и тежинско растење, исхраната, популационата динамика, дневната миграција, однесувањето, а ќе се следи и квалитетот на водата во реката Треска. Ќе се работи на едукација и подигање на еколошката свест на локалното население и на сите риболовци. Ќе се потенцира значењето на автохтоните и ендемичните видови риба. Ќе се алармира целата јавност за опасностите кои му се закануваат на овој наш ендемичен вид риба, Активистите на МРФ ќе спроведат кампања насочена кон локалната и државната власт со барање за почитување на законските обврски од страна на производителите на риби во рибници. Ќе се бара заострување на критериумите за квалитетот на водата која излегува од рибниците. Ќе се бара да биде исполнет критериумот квалитетот на водата на излезот од рибникот да биде идентичен со квалитетот на водата која влегува во рибникот. 43

44 Ќе се бара странски партнер за заеднички настап пред европските фондови наменети за финансирање на проекти за заштита на загрозените видови. РЕЗИМЕ И ЗАКЛУЧОК ОД СПРОВЕДЕНИТЕ ПРОЕКТНИ АКТИВНОСТИ НА МРФ Македонската Риболовна Федерација во соработка со Институтот за сточарств Завод за рибарство при УКИМ, Градот Скопје, риболовните здруженија на територијата на РМ, а финансиски потпомогната од ГЕФ ПМГ, во периодот од 2008 до 2015 година успешно спроведе низа проектни активности во правец на заштита од исчезнување на два автохтони ендемични вида риба македонска пастрмка и вретенар. Главните цели на проектите кои ги реализираше Македонската риболовна федерација во изминатите години беа исполнети, а активностите успешно изведени. Водени од овој факт, активистите на Македонската риболовна федерација се горди на постигнатото и во иднина ќе продолжат со настојувањатра да дадат свој прилог и да имаат придонес во зачувувањето на автохтоната рибна популација во нашата земја. Со спроведување на активностите од проектите, покрај тоа што покажавме зрелост како здружение на граѓани кое има над членови и дејствува во рамките на цела држава, покажуваме дека сме земја и научна јавност која е заинтересирана и загрижена за состојбата со природното богатство на земјата. 44

45 Основни податоци за учесниците во проектите Глобален еколошки фонд (ГЕФ) Програмата за мали грантови (ПМГ) Global Environment Facility Small Grants Programme (GEF SGP) Macedonia Адреса: улица Мајка Тереза 15/ Скопје тел/факс: +389 (0) Основана во 1992, ГЕФ ПМГ поддржува здруженија на граѓани (невладини организации) во развиените земји во нивните активности за намалување на климатските промени, конзервација на биолошката разновидност, заштита на меѓународните води, намалување на влијанието на хемикалиите / неразградливите органски загадувачи и спречување на деградацијата на земјиштето, истовремено генерирајќи одржлива егзистенција. Од своето постоење ПМГ има доделено над грантови на над заедници во 126 земји. Финансирана од ГЕФ како корелативна програма, Програмата за мали грантови (ПМГ) е спроведувана од УНДП и е извршувана од Канцеларијата за проектни услуги на Обединетите Нации УНОПС. Македонска риболовна федерација Адреса: булевар Кочо Рацин број 75, 1000 Скопје Телефон: Факс: E.mail: // МРФ е формирана во 1952 година. Денес во МРФ членуваат 55 риболовни здруженија од Република Македонија со вкупно над регистрирани членови риболовци. Активностите на федерацијата се транспарентни и произлегуваат од работата на нејзините органи: Собрание, Надзорна комисија, Управен одбор, како и комисии и помошни органи на УО. Основните цели се дефинирани во Статутот на МРФ и во Законот за рибарство и аквакултура. Покрај 45

46 дефинираните активности и цели, МРФ особено посветува внимание на: зголемување на рибниот фонд; заштита на водите и рибите во нив; заштита и унапредување на животната средина; издавање брошури и други стручно-информативни материјали. Универзитет Св. Кирил и Методиј во Скопје, Институт за сточарство Завод за рибарство Адреса: бул. Илинден, 92-a, п. фах 207, 1000 Скопје, тел: // // Град Скопје Адреса: булевар Илинден бр. 82, 1000 Скопје тел: 02/ факс: 02/ // CIP Каталогизација во публикација, Национална и универзитетска библиотека "Св. Климент Охридски", Скопје 639.2/21(497.7) КОСТОВ, Васил Македонска пастрмка и вретенар: Заштита, ревитализација и реинтродукција во водите на Рублика Мкедонија / Васил Костов, Миодраг Пешиќ. Скопје: Македонска риболовна федерација, стр.: Илустр.; 21 см. ISBN Пешиќ, Миодраг (автор) a) Пастрмка Заштита Македонија б) Вретенар Заштита Македонија COBISS.MK ID

ÖNSÖZ On yedi yıl boyunca kısa masalların yanında hep lirik şiir çevirisi yaptım. Bir gün Makedonya PEN Merkezi nin başkanı Kata Kulavkova, DIVERSITY nin internet sayfası için Özcan Karabulut tan birkaç

Detaylı

NOVUS LIFE JAKA НОВУС ЛАЈФ ЈАКА

NOVUS LIFE JAKA НОВУС ЛАЈФ ЈАКА NOVUS LIFE JAKA НОВУС ЛАЈФ ЈАКА AMAÇ, ЦЕЛТА, TAKDİM PLANI РАСПОРЕД НА ПРЕЗЕНТАЦИЈА AHKUT İNŞAAT HAKKINDA ÖZET BİLGİ, КРАТКО ЗАПОЗНАВАЊЕ НА АХКУТ ИНШААТ, NEDEN AHKUT İNŞAAT, ЗОШТО АХКУТ ИНШААТ, TAKDİM PLANI

Detaylı

FERAH ALÜMİNYUM TİC.LTD.ŞTİ Компанија од Турција специјализирана за производство на алуминиумски делови (додатоци) и други производи од алуминиум.

FERAH ALÜMİNYUM TİC.LTD.ŞTİ Компанија од Турција специјализирана за производство на алуминиумски делови (додатоци) и други производи од алуминиум. СПИСОК НА ТУРСКИ КОМПАНИИ УЧЕСНИЦИ на Македонско-турскиот бизнис-форум со Бизнис-асоцијацијата ТУМСИАД од Истанбул, Турција Стопанска комора на Македонија (сала 1 и сала 4 на 5-ти кат) 17 јуни 2013 година,

Detaylı

АХМЕТ ШЕРИФ. Област на истражување Историја на османско-турскиот период

АХМЕТ ШЕРИФ. Област на истражување Историја на османско-турскиот период АХМЕТ ШЕРИФ научен советник/редовен професор во Одделението за историјата на Македонија во време на осмалиско-турското владеење (до почетокот на XIX век) Област на истражување Историја на османско-турскиот

Detaylı

BAŞSİAD BAŞİSKELE SANAYİCİ VE İŞ ADAMLARI DERNEĞİ 19-22.03.2015 MAKEDONYA ÜSKÜP/ KOSOVA-PRİŞTİNE TRIP EXHIBITOR LISTS

BAŞSİAD BAŞİSKELE SANAYİCİ VE İŞ ADAMLARI DERNEĞİ 19-22.03.2015 MAKEDONYA ÜSKÜP/ KOSOVA-PRİŞTİNE TRIP EXHIBITOR LISTS Barat Endüstriyel Mühendislik Barış ARAT BKM Uluslararası Belgelendirme Eğitim Yazılım İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Şener ÖZEN Başaraneller Makina İmalat ve Otomotiv San.Ltd.Şti. Erdinç KÜÇÜKATEŞ Избор на

Detaylı

ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI. Prof. Dr. Mahmut ÇELİK Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜREL

ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI. Prof. Dr. Mahmut ÇELİK Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜREL ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI Prof. Dr. Mahmut ÇELİK Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜREL İştip 2016 Makedonya İştip Gotse Delçev Üniversitesi Makedonya İştip Gotse Delçev Üniversitesi Filoloji Fakültesi Kitabın Adı: Makedonya

Detaylı

ОСНОВЕН МАКЕДОНСКО-ТУРСКИ РЕЧНИК TEMEL MAKEDONCA-TÜRKÇE SÖZLÜK. Министерствп за култура на Република Македпнија

ОСНОВЕН МАКЕДОНСКО-ТУРСКИ РЕЧНИК TEMEL MAKEDONCA-TÜRKÇE SÖZLÜK. Министерствп за култура на Република Македпнија ОСНОВЕН МАКЕДОНСКО-ТУРСКИ РЕЧНИК TEMEL MAKEDONCA-TÜRKÇE SÖZLÜK Министерствп за култура на Република Македпнија Марија Лепнтиќ Mariya Leontik ОСНОВЕН МАКЕДОНСКО ТУРСКИ РЕЧНИК TEMEL MAKEDONCA TÜRKÇE SÖZLÜK

Detaylı

Клучни зборови: Нусрет Дишо, детска литература, расказ, Црниот Исмет, животни.

Клучни зборови: Нусрет Дишо, детска литература, расказ, Црниот Исмет, животни. ПРОЗНОТO ТВОРЕШТВО НА НУСРЕТ ДИШО УЛКУ Проф. д-р. Махмут Челик Апстракт Турската литература во Република Македонија во својот развој до денес бележи три свои основни периоди: 1. Турска литература во Македонија

Detaylı

İÇİNDEKİLER СОДРЖИНА. Önsöz... 8 Предговор Kitapla Setiyle İlgili Açıklayıcı Bilgiler Корисни информации за комплетот книги...

İÇİNDEKİLER СОДРЖИНА. Önsöz... 8 Предговор Kitapla Setiyle İlgili Açıklayıcı Bilgiler Корисни информации за комплетот книги... İÇİNDEKİLER СОДРЖИНА Önsöz... 8 Предговор... 9 Kitapla Setiyle İlgili Açıklayıcı Bilgiler... 10 Корисни информации за комплетот книги... 11 Leksik Temalar ve Gramer Birimleri... 12 Лексички теми и граматички

Detaylı

ПОМОШНИОТ ГЛАГОЛ сум ВО МАКЕДОНСКИОТ ЈАЗИК И ПОМОШНИОТ ГЛАГОЛ i- ВО ТУРСКИОТ ЈАЗИК

ПОМОШНИОТ ГЛАГОЛ сум ВО МАКЕДОНСКИОТ ЈАЗИК И ПОМОШНИОТ ГЛАГОЛ i- ВО ТУРСКИОТ ЈАЗИК оригинален научен труд УДК 811. 163.3 367.625.5 811.512.161 367.625.5 ПОМОШНИОТ ГЛАГОЛ сум ВО МАКЕДОНСКИОТ ЈАЗИК И ПОМОШНИОТ ГЛАГОЛ i- ВО ТУРСКИОТ ЈАЗИК Марија Леонтиќ Филолошки факултет, Универзитетот

Detaylı

УНИВЕРЗИТЕТ,,ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА ОБРАЗОВНИ НАУКИ. ВОСПИТАНИЕ списание за образовна теорија и практика

УНИВЕРЗИТЕТ,,ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА ОБРАЗОВНИ НАУКИ. ВОСПИТАНИЕ списание за образовна теорија и практика УНИВЕРЗИТЕТ,,ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА ОБРАЗОВНИ НАУКИ ВОСПИТАНИЕ списание за образовна теорија и практика Штип, 2010/2011 ВОСПИТАНИЕ списание за образовна теорија и практика год. 7, број 11 2010/2011

Detaylı

ГРАМАТИЧКА СТРУКТУРА НА РЕЧЕНИЦАТА ВО МАКЕДОНСКИОТ И ВО ТУРСКИОТ ЈАЗИК. Марија Леонтиќ Универзитет Гоце Делчев,Филолошки факултет, Штип, Македонија

ГРАМАТИЧКА СТРУКТУРА НА РЕЧЕНИЦАТА ВО МАКЕДОНСКИОТ И ВО ТУРСКИОТ ЈАЗИК. Марија Леонтиќ Универзитет Гоце Делчев,Филолошки факултет, Штип, Македонија оригинален научен труд УДК: 811.163.3ʼ367.332.6/.7:811.512.161ʼ367.332.6/.7 УДК: 811.512.161ʼ367.332.6/.7:811.163.3ʼ367.332.6/.7 ГРАМАТИЧКА СТРУКТУРА НА РЕЧЕНИЦАТА ВО МАКЕДОНСКИОТ И ВО ТУРСКИОТ ЈАЗИК Марија

Detaylı

First prize. for the translation from English into Macedonian of parts from Dodger by Terry Pratchett. Gjurgica Ilieva and Marija Spirkovska

First prize. for the translation from English into Macedonian of parts from Dodger by Terry Pratchett. Gjurgica Ilieva and Marija Spirkovska First prize for the translation from English into Macedonian of parts from Dodger by Terry Pratchett Gjurgica Ilieva and Marija Spirkovska ЧИСТАЧОТ Тери Прачет ПОГЛАВЈЕ 1 Во која се запознаваме со нашиов

Detaylı

ЛИЧНИТЕ ЗАМЕНКИ ВО МАКЕДОНСКИОТ И ВО ТУРСКИОТ ЈАЗИК. Клучни зборови: лични заменки, падеж, македонски, турски. 1. Вовед

ЛИЧНИТЕ ЗАМЕНКИ ВО МАКЕДОНСКИОТ И ВО ТУРСКИОТ ЈАЗИК. Клучни зборови: лични заменки, падеж, македонски, турски. 1. Вовед Марија ЛЕОНТИЌ ЛИЧНИТЕ ЗАМЕНКИ ВО МАКЕДОНСКИОТ И ВО ТУРСКИОТ ЈАЗИК Апстракт: Македонскиот и турскиот јазик имаат специфични, но исто така и заеднички или слични граматички карактеристики. Во македонскиот

Detaylı

ТУРЦИЗМИТЕ КАКО ЈАЗИЧНА И КУЛТУРНА НИШКА ПРИ ПРЕВОД НА ЛИТЕРАТУРНИ ТЕКСТОВИ ОД ТУРСКИ НА МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК

ТУРЦИЗМИТЕ КАКО ЈАЗИЧНА И КУЛТУРНА НИШКА ПРИ ПРЕВОД НА ЛИТЕРАТУРНИ ТЕКСТОВИ ОД ТУРСКИ НА МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК ТУРЦИЗМИТЕ КАКО ЈАЗИЧНА И КУЛТУРНА НИШКА ПРИ ПРЕВОД НА ЛИТЕРАТУРНИ ТЕКСТОВИ ОД ТУРСКИ НА МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК доц. д-р Марија Леонтиќ Апстракт: Многу преведувачи при превод на литературни текстови од странски

Detaylı

СТАНДАРДНОЈАЗИЧНАТА НОРМА НА МАКЕДОНСКИОТ ЈАЗИК И ТРАНСКРИПЦИЈАТА НА ТУРСКИТЕ ЛИЧНИ ИМИЊА

СТАНДАРДНОЈАЗИЧНАТА НОРМА НА МАКЕДОНСКИОТ ЈАЗИК И ТРАНСКРИПЦИЈАТА НА ТУРСКИТЕ ЛИЧНИ ИМИЊА СТАНДАРДНОЈАЗИЧНАТА НОРМА НА МАКЕДОНСКИОТ ЈАЗИК И ТРАНСКРИПЦИЈАТА НА ТУРСКИТЕ ЛИЧНИ ИМИЊА доц. д-р Марија Леонтиќ Апстракт: Според стандарднојазичната норма на македонскиот јазик странските лични имиња

Detaylı

БИЗНИС ИНФО КРИЗАТА НЕ ГО СТИВНА ИЗВОЗОТ НА РУДНИЦИТЕ ПРИРОДАТА ВО ЧИНИЈА СЕКОЈ ДЕН! БИЗНИС ИНФО СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА

БИЗНИС ИНФО КРИЗАТА НЕ ГО СТИВНА ИЗВОЗОТ НА РУДНИЦИТЕ ПРИРОДАТА ВО ЧИНИЈА СЕКОЈ ДЕН! БИЗНИС ИНФО СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА СТОПАНСКА СТОПАНСКА КОМОРА НА КОМОРА НА Osnovana 1922 ECONOMIC CHAMBER OF МАКЕДОНИЈА Founded 1922 bsi. ISO 9001 Quality Management FS 549642 goodini 192 2-2014 Ваш деловен соработник во светот на бизнисот

Detaylı

По традиција Божиќ не се празнува без ништо ново за дома. Да го избереме заедно!

По традиција Божиќ не се празнува без ништо ново за дома. Да го избереме заедно! РОЦИ А Д О П И Н Ќ И БОЖ ЗА СЕКОЈ ДОМ w w w.teleshop.mk По традиција Божиќ не се празнува без ништо ново дома. Да го избереме едно! I1 БОЖИЌНИ ПОДАРОЦИ ЗА СЕКОЈ ДОМ Изкуствено аранжирај ја масата! наместо

Detaylı

ЧИТАТЕЛИТЕ ПРЕПОРАЧУВААТ

ЧИТАТЕЛИТЕ ПРЕПОРАЧУВААТ КАТАЛОГ 2017 ЧИТАТЕЛИТЕ ПРЕПОРАЧУВААТ #1 БЕСТСЕЛЕР НА ЊУЈОРК ТАЈМС ЏЕЈМС ДАШНЕР ЛАВИРИНТОТ: 1. НЕВОЗМОЖНО БЕГСТВО Томас се буди во мрачен лифт. Паметењето му е избришано. Се сеќава единствено на своето

Detaylı

Број мај 2013, понеделник година LXIX

Број мај 2013, понеделник година LXIX Број 77 27 мај 2013, понеделник година LXIX www.slvesnik.com.mk contact@slvesnik.com.mk СОДРЖИНА Стр. 1635. Уредба за минималните технички стандарди и услови во поглед на опремата (хардверот), функционалноста

Detaylı

İÇİNDEKİLER СОДРЖИНА. Boş Arsalar ve Çocuk Bahçeleri. Празните парцели и детските игралишта. Serçe ile Kırlangıç. Врапчето и ластовичката

İÇİNDEKİLER СОДРЖИНА. Boş Arsalar ve Çocuk Bahçeleri. Празните парцели и детските игралишта. Serçe ile Kırlangıç. Врапчето и ластовичката İÇİNDEKİLER СОДРЖИНА Boş Arsalar ve Çocuk Bahçeleri Празните парцели и детските игралишта Serçe ile Kırlangıç Врапчето и ластовичката Kelebek Koleksiyoncusu Колекционер на пеперутки Bilmeceli Şiir Песна

Detaylı

Aynı Tadı Paylaşmak: Türkiye ve Makedonya Ortak Geleneksel Yemek Kültürü Projesi (2009)

Aynı Tadı Paylaşmak: Türkiye ve Makedonya Ortak Geleneksel Yemek Kültürü Projesi (2009) Aynı Tadı Paylaşmak: Türkiye ve Makedonya Ortak Geleneksel Yemek Kültürü Projesi (2009) İnsanlığın ortak mirasının ve farklı kültürlerce paylaşılan değerlerin korunmasını ve geliştirilmesini, kültürler

Detaylı

Lilyana Stoykovska Elitsa Jupanoska PAZARLAMA DÖRDÜNCÜ SINIF İÇİN. Mesleki Eğitim İktisadi - Hukuki ve Ticari Eğitim

Lilyana Stoykovska Elitsa Jupanoska PAZARLAMA DÖRDÜNCÜ SINIF İÇİN. Mesleki Eğitim İktisadi - Hukuki ve Ticari Eğitim Lilyana Stoykovska Elitsa Jupanoska PAZARLAMA DÖRDÜNCÜ SINIF İÇİN Mesleki Eğitim İktisadi - Hukuki ve Ticari Eğitim Üsküp, 2011 Yazarlar: Lilyana Stoykovska Elitsa Jupanoska Değerlendiriciler: 1. Prof.

Detaylı

Инфо билтен издание бр. 14/2011. Страна 1 од 32

Инфо билтен издание бр. 14/2011. Страна 1 од 32 Инфо билтен издание бр. 14/2011 Страна 1 од 32 Страна 2 од 32 Содржина 1 ЗАСАДИ ЈА СВОЈАТА ИДНИНА!... 3 2 РУРАЛНИ СРЕДИНИ И ПОВИК ЗА СКЛУЧУВАЊЕ НА ДОГОВОР СО ФЗОМ ВО РУРАЛНИТЕ ПОДРАЧЈА СО ЗДРАВСТВЕНИ УСТАНОВИ...

Detaylı

Eleventh International Scientific Conference KNOWLEDGE IN PRACTICE December, 2016 Bansko, Bulgaria

Eleventh International Scientific Conference KNOWLEDGE IN PRACTICE December, 2016 Bansko, Bulgaria 1 2 INTERNATIONAL JOURNAL SCIENTIFIC PAPERS VOL 15.1 16-18 December, 2016 Bansko, BULGARIA 3 4 INSTITUTE OF KNOWLEDGE MANAGEMENT SKOPJE, MACEDONIA KNOWLEDGE International Journal Scientific papers Vol.

Detaylı

Број ноември 2015, четврток година LXXI

Број ноември 2015, четврток година LXXI Број 208 26 ноември 2015, четврток година LXXI www.slvesnik.com.mk contact@slvesnik.com.mk СОДРЖИНА Стр. 5750. Уредба за изменување и дополнување на Уредбата за воспоставувањето и начинот на користење

Detaylı

2

2 1 2 3 4 5 6 AVRUPA DĠLLERĠ ÖĞRETĠMĠ ORTAK ÇERÇEVE PROGRAMINA, KARġILAġTIRMALI DĠL BĠLGĠSĠNE VE KARġILAġTIRMALI KÜLTÜRE DĠKKAT EDĠLEREK HAZIRLANAN GEL TÜRKÇEYĠ VE MAKEDONCAYI SEVELĠM, GEL TÜRKÇEYĠ VE MAKEDONCAYI

Detaylı

Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz.

Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Sultan Orhan 4 Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Öğrencilerimizle veya çocuklarımızla birlikte resim kitaplarının okunması, ortaklaşa bilgi edinmek ve eğlenmek anlamına

Detaylı

YETERLi VE ADIL TEMSiL İLKESİNİN UYGULAMASI: VATANDAŞ ALGISI ПРИМЕНА НА НАЧЕЛОТО НА СООДВЕТНА И ПРАВИЧНА ЗАСТАПЕНОСТ: ПЕРЦЕПЦИЈА НА ГРАЃАНИТЕ

YETERLi VE ADIL TEMSiL İLKESİNİN UYGULAMASI: VATANDAŞ ALGISI ПРИМЕНА НА НАЧЕЛОТО НА СООДВЕТНА И ПРАВИЧНА ЗАСТАПЕНОСТ: ПЕРЦЕПЦИЈА НА ГРАЃАНИТЕ YETERLi VE ADIL TEMSiL İLKESİNİN UYGULAMASI: VATANDAŞ ALGISI ПРИМЕНА НА НАЧЕЛОТО НА СООДВЕТНА И ПРАВИЧНА ЗАСТАПЕНОСТ: ПЕРЦЕПЦИЈА НА ГРАЃАНИТЕ IMPLEMENTATION OF THE PRINCIPLE OF ADEQUATE AND EQUITABLE REPRESENTATION:

Detaylı

ULUSLARARASI VİZYON ÜNİVERSİTESİ GOSTİVAR MAKEDONYA CUMHURİYETİ

ULUSLARARASI VİZYON ÜNİVERSİTESİ GOSTİVAR MAKEDONYA CUMHURİYETİ ULUSLARARASI VİZYON ÜNİVERSİTESİ GOSTİVAR MAKEDONYA CUMHURİYETİ MAKEDONYA CUMHURİYETİ ULUSLARARASI VİZYON ÜNİVERSİTESİ GOSTİVAR 2015-2019 Yılları İçin Akredite Olan Programlar TANITIM KİTAPÇIĞI GOSTİVAR,

Detaylı

SON ŞİİRLERİ ПОСЛЕДНИ ПЕСНИ

SON ŞİİRLERİ ПОСЛЕДНИ ПЕСНИ NAZIM HİKMET НАЗИМ ХИКМЕТ SON ŞİİRLERİ ПОСЛЕДНИ ПЕСНИ Ön söz, şairin hayatı ve şiiri: Mariya Leontiç Предговор, животот и поезијата на поетот: Марија Леонтиќ Türkçeden Makedoncaya Çeviri: Neyat Seşman,

Detaylı

Haydi İşe Gidelim. Aude Maryan. Brunel Mançek. Metin: Çizimler:

Haydi İşe Gidelim. Aude Maryan. Brunel Mançek. Metin: Çizimler: Haydi İşe Gidelim 10 Metin: Çizimler: Aude Maryan Brunel Mançek Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Öğrencilerimizle veya çocuklarımızla birlikte resim kitaplarının okunması,

Detaylı

Ertan Kaybolmak İstiyor

Ertan Kaybolmak İstiyor Ertan Kaybolmak İstiyor 1 Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Öğrencilerimizle veya çocuklarımızla birlikte resim kitaplarının okunması, ortaklaşa bilgi edinmek ve eğlenmek

Detaylı

Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz.

Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Roni 9 Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Öğrencilerimizle veya çocuklarımızla birlikte resim kitaplarının okunması, ortaklaşa bilgi edinmek ve eğlenmek anlamına gelmektedir.

Detaylı

YABANCI DİL BİLGİSİ SEVİYE TESPİT SINAVI (YDS) (İlkbahar Dönemi) BULGARCA 6 NİSAN 2014

YABANCI DİL BİLGİSİ SEVİYE TESPİT SINAVI (YDS) (İlkbahar Dönemi) BULGARCA 6 NİSAN 2014 T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi YABANCI DİL BİLGİSİ SEVİYE TESPİT SINAVI (YDS) (İlkbahar Dönemi) BULGARCA 6 NİSAN 2014 Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının

Detaylı

Özet. Konu: Atatürk ün Çocuk Sevgisi

Özet. Konu: Atatürk ün Çocuk Sevgisi Doç.Dr. Mahmut Çelik Özet Konu: Atatürk ün Çocuk Sevgisi Atatürk'ün çocuklara karşı beslemiş olduğu sevgiyi ne yazık ki keşfedilmedi. Atatürk törenlerde, yorgun, heyecansız, düşüncelerle dolu, çocukluğunu

Detaylı

Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz.

Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Buz 2 Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Öğrencilerimizle veya çocuklarımızla birlikte resim kitaplarının okunması, ortaklaşa bilgi edinmek ve eğlenmek anlamına gelmektedir.

Detaylı

Büyülü Koltuk. Gordana. Mişevska. Aleksandar Sotirovski. Çizimler: Metin:

Büyülü Koltuk. Gordana. Mişevska. Aleksandar Sotirovski. Çizimler: Metin: Büyülü Koltuk Metin: Gordana Mişevska Çizimler: Aleksandar Sotirovski 6 Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Öğrencilerimizle veya çocuklarımızla birlikte resim kitaplarının

Detaylı

ПОЗДРАВИ. Здраво MERHABA мер(х)аба. Добро утро! GÜNAYDIN! гјунајд`н. Добар ден! İYİ GÜNLER! ији ѓунлер! Добро вечер! İYİ AKŞAMLAR! ији акшамлар!

ПОЗДРАВИ. Здраво MERHABA мер(х)аба. Добро утро! GÜNAYDIN! гјунајд`н. Добар ден! İYİ GÜNLER! ији ѓунлер! Добро вечер! İYİ AKŞAMLAR! ији акшамлар! ПОЗДРАВИ Здраво MERHABA мер(х)аба Добро утро! GÜNAYDIN! гјунајд`н Добар ден! İYİ GÜNLER! ији ѓунлер! Добро вечер! İYİ AKŞAMLAR! ији акшамлар! Што правиш? NASILSINIZ? нас лс н з? Добар сум, благодарам İYİYİM

Detaylı

БИЗНИС ИНФО. Алтернативни пазари МОСТ ПРЕКУ БОСФОР ЗА МАКЕДОНСКИТЕ КОМПАНИИ БИЗНИС ИНФО СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА СПЕЦИЈАЛНО ИЗДАНИЕ

БИЗНИС ИНФО. Алтернативни пазари МОСТ ПРЕКУ БОСФОР ЗА МАКЕДОНСКИТЕ КОМПАНИИ БИЗНИС ИНФО СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА СПЕЦИЈАЛНО ИЗДАНИЕ СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА bsi. ISO 9001 Quality Management FS 549642 Ваш деловен соработник во светот на бизнисот Број 131 www.mchamber.mk 11.04.2013 Алтернативни пазари МОСТ ПРЕКУ БОСФОР ЗА МАКЕДОНСКИТЕ

Detaylı

TEKERLEKLİ SANDAYLELİ KIZ

TEKERLEKLİ SANDAYLELİ KIZ Tekerlekli Sandayleli Kız 5 TEKERLEKLİ SANDAYLELİ KIZ Metin: Kismete Hyseni Çizimler: Sara Bak Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Öğrencilerimizle veya çocuklarımızla

Detaylı

ATATÜRK, TÜRK DİLİ VE YAZI İNKILÂBI ATATURK, TURKISH LANGUAGE AND THE ALPHABETIK REVOLUTION

ATATÜRK, TÜRK DİLİ VE YAZI İNKILÂBI ATATURK, TURKISH LANGUAGE AND THE ALPHABETIK REVOLUTION ATATÜRK, TÜRK DİLİ VE YAZI İNKILÂBI Mariya Leontiç 1 ATATURK, TURKISH LANGUAGE AND THE ALPHABETIK REVOLUTION Abstract: There are very few leaders in this world which have won a lot of victories on the

Detaylı

* ВИНАРИЈА - Меѓународна изложба за лозарство и винарство - Фестивал на виното

* ВИНАРИЈА - Меѓународна изложба за лозарство и винарство - Фестивал на виното Quality Management БРОЈ 26 18 Февруари 2013 НЕДЕЛНИК ЗА УНАПРЕДУВАЊЕ НА ВАШИОТ БИЗНИС БИЗНИС ОГЛАСНИК ТОП 5 ПОНУДИ HR00000038095 Компанија од Хрватска заинтересирана е да соработува со производители на

Detaylı

Benek ve Gözlükleri. Metin: İvona Brejinova Çizimler: Mentor Lapaştista

Benek ve Gözlükleri. Metin: İvona Brejinova Çizimler: Mentor Lapaştista Benek ve Gözlükleri 8 Metin: İvona Brejinova Çizimler: Mentor Lapaştista Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Öğrencilerimizle veya çocuklarımızla birlikte resim kitaplarının

Detaylı

Polat a Kardeş Geliyor

Polat a Kardeş Geliyor Polat a Kardeş Geliyor 7 Metin: Magdalena Polontsa Kovaç Çizimler: Klara Thumova Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Öğrencilerimizle veya çocuklarımızla birlikte resim

Detaylı

M O N O G R A F İ S İ

M O N O G R A F İ S İ MAKEDONYA İŞTİP GOTSE DELÇEV ÜNİVERSİTESİ FİLOLOJİ FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ M O N O G R A F İ S İ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Mahmut ÇELİK - Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜREL İŞTİP- 2016 Makedonya İştip

Detaylı

Pomak Dili, Kültürü, Tarihi, Haber ve Yorum Gazetesi Aylık Gazete Kasım 2014 Sayı: 8 5.00 TL KARACAOVALI AZİZE SVETA ZLATA NIN HİKÂYESİ

Pomak Dili, Kültürü, Tarihi, Haber ve Yorum Gazetesi Aylık Gazete Kasım 2014 Sayı: 8 5.00 TL KARACAOVALI AZİZE SVETA ZLATA NIN HİKÂYESİ Pomak Dili, Kültürü, Tarihi, Haber ve Yorum Gazetesi Aylık Gazete Kasım 2014 Sayı: 8 5.00 TL POMAKÇAYA BÜYÜK İLGİ Добре дошил Помаци! Торбешите во Македонија опасност или жртва на асимилации Šerif Ajradinoski

Detaylı

THR9 Ex - Safety Instructions. THR9 Ex - Безбедносни инструкции. THR9 Ex - Bezbednosna uputstva. THR9 Ex - Güvenlik Talimatları

THR9 Ex - Safety Instructions. THR9 Ex - Безбедносни инструкции. THR9 Ex - Bezbednosna uputstva. THR9 Ex - Güvenlik Talimatları THR9 Ex - Safety Instructions EN THR9 Ex - Безбедносни инструкции MK THR9 Ex - Bezbednosna uputstva SR THR9 Ex - Güvenlik Talimatları TR SI - PS470BMLAA0 0/203 EN MK SR TR 0/203 SI - PS470BMLAA0 THR9 Ex

Detaylı

Makedonya'da Tanınmış Yapılar, Yerler, Ürünler ve Etkinlikler. Rehberi

Makedonya'da Tanınmış Yapılar, Yerler, Ürünler ve Etkinlikler. Rehberi Makedonya'da Tanınmış Yapılar, Yerler, Ürünler ve Etkinlikler Rehberi 2016 Metin düzenleme: Dr. Nako Taşkov, Dr. Nikola Dimitrov, Dr. Deyan Metodieski Değerlendirenler: Dr. Tanya Angelkova Petkova, Dr.

Detaylı

СОДРЖИНА. Osman Baymak ın Şiiri Поезијата на Осман Бајман Песна за жената Песна за жената Песна за жената 9...

СОДРЖИНА. Osman Baymak ın Şiiri Поезијата на Осман Бајман Песна за жената Песна за жената Песна за жената 9... СОДРЖИНА Osman Baymak ın Şiiri... 4 Поезијата на Осман Бајман... 6...kaçınılmaz bir yolculuğun tanağarımı arık......ова е светлото на еден неизбежен пат... Kadına Türkülerim 1... 10 Песна за жената 1...

Detaylı

MAKEDONYA TÜRK ATASÖZLERİ VE MAKEDON ATASÖZLERİ ARASINDAKİ ORTAKLIKLAR Selçuk Kürşad Koca * Özet

MAKEDONYA TÜRK ATASÖZLERİ VE MAKEDON ATASÖZLERİ ARASINDAKİ ORTAKLIKLAR Selçuk Kürşad Koca * Özet TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2017, Yıl:5, Sayı:9 Geliş Tarihi: 11.02.2017 Kabul Tarihi: 22.02.2017 Sayfa:293-308 ISSN: 2147-8872 MAKEDONYA TÜRK ATASÖZLERİ VE MAKEDON

Detaylı

ДВЕ ДЕЦА БЕСПЛАТНО ВО ХОТЕЛ

ДВЕ ДЕЦА БЕСПЛАТНО ВО ХОТЕЛ АНТАЛИЈА-ЧАРТЕР ЛЕТОВИ ПО НЕВЕРОЈАТНИ ЦЕНИ ДВЕ ДЕЦА БЕСПЛАТНО ВО ХОТЕЛ Цена по лице 09 јуни 16 јуни 23 јуни 30 јуни 7 јули 10 јули 14 јули BARBAROSS BEACH 4* Side AI 370 /F. 370 /F. /F. /F. /F. 406 /F.

Detaylı

UMUT. Hazırlayanlar Prof. Dr. Mahmut ÇELİK M-r. Ümit SÜLEYMANİ

UMUT. Hazırlayanlar Prof. Dr. Mahmut ÇELİK M-r. Ümit SÜLEYMANİ UMUT YOLCULARI Hazırlayanlar Prof. Dr. Mahmut ÇELİK M-r. Ümit SÜLEYMANİ Vrapçişte 2016 Namik Efendi Eğitim, Kültür, Sanat ve Spor Derneği Yayınları Nu.: 2 Kültür Sanat Yayınları Nu.: 2 Hikâye Serisi Nu.:

Detaylı

Продажба на апартаменти, гаражи и търговски обекти KIRCAALİ HABER. recinin Cebel'den başlaması nedeniyle gururlu ve onurlu olduklarını dile getiren

Продажба на апартаменти, гаражи и търговски обекти KIRCAALİ HABER. recinin Cebel'den başlaması nedeniyle gururlu ve onurlu olduklarını dile getiren МАРС 55 ООД Продажба на апартаменти, гаражи и търговски обекти GSM: 0884067245 GSM: 0884067246 KIRCAALİ HABER 21 Mayıs 2014 Yıl: 8 Haftalık Siyasi ve Aktüel Gazete Sayı: 231 Fiyatı 0,80 Lv. Cebel Olayları

Detaylı

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2015 Yıl:3, Sayı:6 Sayfa: ISSN:

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2015 Yıl:3, Sayı:6 Sayfa: ISSN: TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2015 Yıl:3, Sayı:6 Sayfa:140-154 ISSN: 2147-8872 MAKEDON HALK TÜRKÜLERİNDE TÜRKÇE ALINTILARIN FONETIK ÖZELLİKLERİ Özet Fatma Hocin *

Detaylı

Psikolojik Danismanlik ve Rehberlik. Psikolojik Danışmanlığın Temelleri. Enderun Kitabevi, İstanbul Дополнителна Литература

Psikolojik Danismanlik ve Rehberlik. Psikolojik Danışmanlığın Temelleri. Enderun Kitabevi, İstanbul Дополнителна Литература Основна и дополнителна литература по предметите на студиската програма на Факултетот за општествени науки, Психолошко советување и усмерување, Меѓународен Визион Универзитет на прв циклус студии Наслов

Detaylı

Mariya Leontiç MAKEDONCA-TÜRKÇE VE TÜRKÇE-MAKEDONCA KONUŞMA KILAVUZLARININ TÜRKÇE VE MAKEDONCANIN ÖĞRENİLMESİNDE YARARLARI

Mariya Leontiç MAKEDONCA-TÜRKÇE VE TÜRKÇE-MAKEDONCA KONUŞMA KILAVUZLARININ TÜRKÇE VE MAKEDONCANIN ÖĞRENİLMESİNDE YARARLARI 1 2 3 4 Mariya Leontiç MAKEDONCA-TÜRKÇE VE TÜRKÇE-MAKEDONCA KONUŞMA KILAVUZLARININ TÜRKÇE VE MAKEDONCANIN ÖĞRENİLMESİNDE YARARLARI Özet: Son dönemde Türkiye ile Makedonya arasında kültür, eğitim ve bilim

Detaylı

NAZAR EMLAK'TAN TURGUTREİS MERKEZ'DE DENİZE 0 VİLLA REF Muğla / Bodrum

NAZAR EMLAK'TAN TURGUTREİS MERKEZ'DE DENİZE 0 VİLLA REF Muğla / Bodrum NAZAR EMLAK'TAN TURGUTREİS MERKEZ'DE DENİZE 0 VİLLA REF- 1609 Muğla / Bodrum Продажа - Вилла 1,500,000 $ 385 m2 Muğla / Bodrum Кол-во комнат : 5 Кол-во гостиных : 2 Кол-во ванных комнат : 4 Тип объекта

Detaylı

MAKEDONYA'DA OSMANLI'NIN KÜLTÜREL ETKİLERİ ОСМАНЛИСКИТЕ КУЛТУРНИ БЕЛЕЗИ ВО GJURMËT KULTURORE OSMANE NË

MAKEDONYA'DA OSMANLI'NIN KÜLTÜREL ETKİLERİ ОСМАНЛИСКИТЕ КУЛТУРНИ БЕЛЕЗИ ВО GJURMËT KULTURORE OSMANE NË MAKEDONYA'DA OSMANLI'NIN KÜLTÜREL ETKİLERİ ОСМАНЛИСКИТЕ КУЛТУРНИ БЕЛЕЗИ ВО GJURMËT KULTURORE OSMANE NË МАКЕДОНИЈА2 MAQEDONI Makedonya'da osmanlı'nın kültürel etkileri Османлиските културни Белези во македонија

Detaylı

Kırcaali Haber. aradıklarını söyledi. Başkan: Dıjdino Pepelişte yol bölümünün. iyileştirilmesini yaparken, gelecekte oraya

Kırcaali Haber. aradıklarını söyledi. Başkan: Dıjdino Pepelişte yol bölümünün. iyileştirilmesini yaparken, gelecekte oraya DEMOKRASİ KOŞULLARINDA EĞİTİMİMİZ Üzerinde duracağım konu içeriği ile çok miktarda ciddi ve hayati önem taşıyan problemler kapsamaktadır. Böyle bir yazıda onları ayrıntılarıyla işlemek imkansız olduğundan,

Detaylı

PROTOCOL ON INTERNATIONAL EDUCATIONAL COOPERATION. between. YILDIZ TECHNICAL UNIVERSITY Istanbul, Republic of Turkey. and

PROTOCOL ON INTERNATIONAL EDUCATIONAL COOPERATION. between. YILDIZ TECHNICAL UNIVERSITY Istanbul, Republic of Turkey. and ı5u YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İstanbul, Türkiye Cumhuriyeti ve UNIVERSITY OF BANJA LUKA Banja Luka, Bosna-Hersek ARASINDA İMZALANAN ULUSLARARASI EĞİTİMSEL İŞBİRLİĞİ PROTOKOLÜ Türkiye ve Bosna-Hersek arasında

Detaylı

Kırcaali Haber. Kültür ve Eğitim Bayramı gibi günler kutlanır. Bunlar vatanımızın resmi bayramlarıdır. Ülkenin her çapında törenler

Kırcaali Haber. Kültür ve Eğitim Bayramı gibi günler kutlanır. Bunlar vatanımızın resmi bayramlarıdır. Ülkenin her çapında törenler Kırcaali Haber gazetesine Tüm Postanelerde Abone Olabilirsiniz! Yaprak dökümü ndeki Fikret i duygulandıran buluşma Slavi nin Şovu adlı program ekibinin davet ettiği, yaklaşık 30 yıldır göremediği yakın

Detaylı

Продажба на апартаменти, гаражи и търговски обекти KIRCAALİ HABER

Продажба на апартаменти, гаражи и търговски обекти KIRCAALİ HABER К-КЪРДЖЪ ЕООД Продажба на апартаменти, гаражи и търговски обекти Кърджали, ул. Ст.Стамболов 7, www.kirciinsaat.com KIRCAALİ HABER ISSN 1313-6925 07 Ekim 2015 Yıl: IX Haftalık Siyasi ve Aktüel Gazete Sayı:

Detaylı

БИЛАНС УСПЕХА. Реализација. Планирано за текућу _2013 годину. претходној 2012 години

БИЛАНС УСПЕХА. Реализација. Планирано за текућу _2013 годину. претходној 2012 години ПредузЈАВНО КОМУНАЛНО СТАМБЕНО ПРЕДУЗЕЋЕ СЕНТА Матич 8139679 Образац 1. БИЛАНС УСПЕХА Р. бр. ПОЗИЦИЈА у претходној 2012 години ирано за текућу _2013 годину _II текуће године _II_/ текућа година 1 Пословни

Detaylı

Başvuru: Türkçe - Bulgarca. Съществителни имена. работа на непълно работно време. изпитателен срок

Başvuru: Türkçe - Bulgarca. Съществителни имена. работа на непълно работно време. изпитателен срок Başvuru: Türkçe - Bulgarca Adlar/İsimler Çalışma saatleri kısmi zamanlı çalışma tam zamanlı çalışma kısmi zamanlı çalışma deneme süresi fazla mesai vardiyalı iş çalışma saatleri Referanslar deneme çalışması

Detaylı

Entegre Edilmiş Elektronik Yoklama Bilgi Sistemi

Entegre Edilmiş Elektronik Yoklama Bilgi Sistemi Entegre Edilmiş Elektronik Yoklama Bilgi Sistemi Okullarda Program Yükleme, Elektronik Yoklama, Uygulama ve Yönetici Kılavuzu 1 İÇERİK Sistem Uygulama Komutları Yönetici Sunucusu Hakkında Yönetici Sunucu

Detaylı

Bewerbung: български - турски. работа на непълно работно време

Bewerbung: български - турски. работа на непълно работно време Bewerbung: български - турски Съществителни имена Работно време непълно работно време пълно работно време работа на непълно работно време изпитателен срок наднормен час работа на смени работно време Препоръки

Detaylı

NAZAR EMLAK'TAN TURGUTREİS MERKEZ'DE DENİZE 0 VİLLA REF- ŞT-0005 Muğla / Bodrum

NAZAR EMLAK'TAN TURGUTREİS MERKEZ'DE DENİZE 0 VİLLA REF- ŞT-0005 Muğla / Bodrum NAZAR EMLAK'TAN TURGUTREİS MERKEZ'DE DENİZE 0 VİLLA REF- ŞT-0005 Muğla / Bodrum Продажа - Вилла 3,500,000 TL 385 m2 Muğla / Bodrum Кол-во комнат : 5 Кол-во гостиных : 2 Кол-во ванных комнат : 4 Тип объекта

Detaylı

Kırcaali Haber. çalıştığını ifade ederek, "Yıllarca süren yolsuzluklarla mücadele eden. hükümet, 1989 yılı sonrası ülkeyi yöneten tüm

Kırcaali Haber. çalıştığını ifade ederek, Yıllarca süren yolsuzluklarla mücadele eden. hükümet, 1989 yılı sonrası ülkeyi yöneten tüm gazetesine Her ayın 15 ne kadar tüm Postanelerde Abone Olabilirsiniz! ABONE KATALOG NUMARASI: 2454 Genç Rumeli Grubu nun başarılı bir sanat yolu Genç Rumeli Grubu sadece Kırcaali de değil, yurt içinde

Detaylı

ПАЛИМПСЕСТ PA L I M P S E S T

ПАЛИМПСЕСТ PA L I M P S E S T ПАЛИМПСЕСТ Меѓународно списание за лингвистички, книжевни и културолошки истражувања PA L I M P S E S T International Journal for Linguistic, Literary and Cultural Research Год. II, Бр. 3 Штип, 2017 ISSN

Detaylı

Сектори и подсектори. Автопати, мостови, надвозници, тунели и уметни конструкции Проекти за наводнување и цевководи Далноводи и трафостаници

Сектори и подсектори. Автопати, мостови, надвозници, тунели и уметни конструкции Проекти за наводнување и цевководи Далноводи и трафостаници Сектори и подсектори 1 ГРАДЕЖНИШТВО и ГРАДЕЖНИ МАТЕРИЈАЛИ 1.1 Услуги 1.1.1 Предприемачки Услуги за Инфраструктура Автопати, мостови, надвозници, тунели и уметни конструкции Проекти за наводнување и цевководи

Detaylı

НAСТAВНИ ПРОГРAМИ ЗA IV ОDDEЛEНИE ВО DEВEТГОDИШНО ОСНОВНО ОBРAЗОВAНИE

НAСТAВНИ ПРОГРAМИ ЗA IV ОDDEЛEНИE ВО DEВEТГОDИШНО ОСНОВНО ОBРAЗОВAНИE Programa za IV oddelenie - 1_Layout 1 21.10.2009 16:02 Page 1 НAСТAВНИ ПРОГРAМИ ЗA IV ОDDEЛEНИE ВО DEВEТГОDИШНО ОСНОВНО ОBРAЗОВAНИE Биро за развој на образованието Издавач: Биро за развој на образованието

Detaylı

Kırcaali Haber. 22 Şubat 2010 (Pazartesi) Kırcaali Belediyesinin

Kırcaali Haber. 22 Şubat 2010 (Pazartesi) Kırcaali Belediyesinin Gazetemize Sahip Çıkalım! Abone Olalım! Tüm postanelerde abone olabilirsiniz. Katalog Numarası 2454 Daha ayrıntılı bilgi için: GSM: 087 870 19 67 Kırcaali Haber BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN SESİ Yıl:IV Sayı:4

Detaylı

Kırcaali Haber. Kırcaali. Belediyesi. Gelecekte hastalanmak yok! Sayfa 5 de. web sitesi Mehmet Fikri nin.

Kırcaali Haber. Kırcaali. Belediyesi. Gelecekte hastalanmak yok! Sayfa 5 de. web sitesi  Mehmet Fikri nin. Sipariş ile mutfak ve mobilya Kırcaali, Veselçani, Ardinska No2 GSM: 0887 958 729 Saygıdeğer bayanlar, siz siz olun..! Mutfak tasarımınızı işin uzmanına bırakın. Trakya Üniversitesi mobilya ve dekorasyon

Detaylı

П А Л И М П С Е С Т P A L I M P S E S T

П А Л И М П С Е С Т P A L I M P S E S T 219 П А Л И М П С Е С Т Меѓународно списание за лингвистички, книжевни и културолошки истражувања P A L I M P S E S T International Journal for Linguistic, Literary and Cultural Research Год. I, Бр. 2

Detaylı

а а а а а мэкъэзещ ünlü a a а б б б б мэкъэзэращ ünsüz b b b в в мэкъэзэращ ünsüz v v v г г г г мэкъэзэращ ünsüz g g гỳ гỳ IуыпшIэ макъ dudaksı gù

а а а а а мэкъэзещ ünlü a a а б б б б мэкъэзэращ ünsüz b b b в в мэкъэзэращ ünsüz v v v г г г г мэкъэзэращ ünsüz g g гỳ гỳ IуыпшIэ макъ dudaksı gù а а а а а мэкъэзещ ünlü a a а â (-) мэкъэзещ ünlü â б б б б б мэкъэзэращ ünsüz b b b в в в в в мэкъэзэращ ünsüz v v v г г г г г мэкъэзэращ ünsüz g g g гỳ гỳ IуыпшIэ макъ dudaksı gù г г г г г мэкъэзэращ

Detaylı

Kırcaali Haber. rüyordu. Hâkimler, Bulgarist an Müslümanlarına. ait yerel teşkilatlarının

Kırcaali Haber. rüyordu. Hâkimler, Bulgarist an Müslümanlarına. ait yerel teşkilatlarının Kırcaali Haber gazetesine Tüm Postanelerde BULGARİSTAN MÜSLÜMANLARININ TARİHİNDE BİR İLK YAŞANDI 2010 yılının ikinci yarısı Bulgaristan Müslümanları için zorlu bir dönem oldu. Yaklaşık on yıllık Bulgaristan

Detaylı

M A R S. 55 Гр. Кърджали, кв. Възрожденци, бул. Христо Ботев 68 e-mail: mars55@mbox.contact.bg

M A R S. 55 Гр. Кърджали, кв. Възрожденци, бул. Христо Ботев 68 e-mail: mars55@mbox.contact.bg ОЩЕ ЕДНА ПЕРЛА В КОРОНАТА НА ЯЗОВИР КЪРДЖАЛИ M A R S Бутиков хотел Язовир Кърджали ви очаква - промоционални цени - изискана и уютна обстановка 0893524930, 0885645230, 0878780330 55 Гр. Кърджали, кв. Възрожденци,

Detaylı

Winplasf. PVC PENCERE VE KAPI SiSTEMLERi Ш <

Winplasf. PVC PENCERE VE KAPI SiSTEMLERi Ш < Winplasf PVC PENCERE VE KAPI SiSTEMLERi Ш < I f f WiflPlasf P encere profilleri, uzun siiren cahsmalar sonucunda, Tiirkiye mimarisine uygun ve uyumlu olacak sekilde Turk ve Avusturya'li muhcndislerin ortak

Detaylı

Продажба на апартаменти, гаражи и търговски обекти KIRCAALİ HABER

Продажба на апартаменти, гаражи и търговски обекти KIRCAALİ HABER МАРС 55 ООД Продажба на апартаменти, гаражи и търговски обекти GSM: 0884067245 GSM: 0884067246 KIRCAALİ HABER Yıl: 8 Haftalık Siyasi ve Aktüel Gazete Sayı: 230 Fiyatı 0,80 Lv. Yabancı işadamları, Kırcaali

Detaylı

Kırcaali Haber. HÖH Kırcaali Milletvekili. Adayları. Бюлетина 4. Sabır Taşı ОТ ФОРМАЛНО ЧЛЕНСТВО КЪМ РЕАЛНА ИНТЕГРАЦИЯ В ЕС SEZAY MARKET

Kırcaali Haber. HÖH Kırcaali Milletvekili. Adayları. Бюлетина 4. Sabır Taşı ОТ ФОРМАЛНО ЧЛЕНСТВО КЪМ РЕАЛНА ИНТЕГРАЦИЯ В ЕС SEZAY MARKET Sipariş ile mutfak ve mobilya Kırcaali, Veselçani, Ardinska No2 GSM: 0887 958 729 Saygıdeğer bayanlar, siz siz olun..! Mutfak tasarımınızı işin uzmanına bırakın. Trakya Üniversitesi mobilya ve dekorasyon

Detaylı

Osman ın Kiraz Ağacı. Metin: Miranda Haciya Resimler: Zaur Deisatze. Osman ın Kiraz Ağacı

Osman ın Kiraz Ağacı. Metin: Miranda Haciya Resimler: Zaur Deisatze. Osman ın Kiraz Ağacı Osman ın Kiraz Ağacı Metin: Miranda Haciya Resimler: Zaur Deisatze 12 Osman ın Kiraz Ağacı Bizim İlk Kütüphanemiz deki bu hikayenin ilk sayfalarına hoş geldiniz. Metin: Miranda Haciya Resimler: Zaur Deisatze

Detaylı

Kırcaali Haber. Çevre ve Su Bakanlığı nda yapılan basın toplantısında Bölgesel Kalkınma ve Bayındırlık Bakanı Rosen Plevneliev,

Kırcaali Haber. Çevre ve Su Bakanlığı nda yapılan basın toplantısında Bölgesel Kalkınma ve Bayındırlık Bakanı Rosen Plevneliev, Halka hizmet vermeye devam ediyoruz gazetesine Ehliman Çoban, Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) Kırcaali İlçe Teşkilatı Başkan Yardımcısı. Kendisi partinin kuruluşu 1990 dan beri onun etkin bir üyesi.

Detaylı

alınmıştır. Kırcaali Haber Belediye olarak bilindiğimiz gerçeğini de saklamadım. Tabii ki, bunu sadece Sayın Büyükelçiyi bilgilendirme

alınmıştır. Kırcaali Haber Belediye olarak bilindiğimiz gerçeğini de saklamadım. Tabii ki, bunu sadece Sayın Büyükelçiyi bilgilendirme gazetesine Her ayın 15 ine kadar tüm Postanelerde Abone Olabilirsiniz! ABONE KATALOG NUMARASI: 2454 Lozan antlaşmasının Bulgaristan Türkleri için geçerliliği Bulgaristan ın Osmanlı Devleti nden ayrılıp,

Detaylı

ПАЛИМПСЕСТ PA L I M P S E S T

ПАЛИМПСЕСТ PA L I M P S E S T ПАЛИМПСЕСТ Меѓународно списание за лингвистички, книжевни и културолошки истражувања PA L I M P S E S T International Journal for Linguistic, Literary and Cultural Research Год. II, Бр. 3 Штип, 2017 ISSN

Detaylı

Kırcaali Haber. lükler Hareketi Birliği nin iki dönem koalisyon hükümetinde yer aldığı ve mecliste 38 milletvekili ile temsil edildiği

Kırcaali Haber. lükler Hareketi Birliği nin iki dönem koalisyon hükümetinde yer aldığı ve mecliste 38 milletvekili ile temsil edildiği Айдън Осман подкрепи подписката Кмет ът на община Черноочене Айдън Осман подкрепи подписката за по-силна местна власт. Тя се събира по инициатива на Граждански инициативен комитет в цялата област Кърджали.

Detaylı

YENİLİK VE GİRİŞİMCİLİK. I. II. ve III. SINIF LİSE EĞİTİMİ İÇİN PROJE ETKİNLİKLERİ

YENİLİK VE GİRİŞİMCİLİK. I. II. ve III. SINIF LİSE EĞİTİMİ İÇİN PROJE ETKİNLİKLERİ Zoran Zlatkovski Mr. Slavitsa Kovaçevska Velkova YENİLİK VE GİRİŞİMCİLİK I. II. ve III. SINIF LİSE EĞİTİMİ İÇİN PROJE ETKİNLİKLERİ 2014 yılı I. Sınıf Lise Eğitimi için Yenilik ve Girişimcilik Yazarlar:

Detaylı

NAZAR EMLAK'TAN TURGUTREİS'TE MUHTEŞEM VİLA REF Muğla / Bodrum

NAZAR EMLAK'TAN TURGUTREİS'TE MUHTEŞEM VİLA REF Muğla / Bodrum NAZAR EMLAK'TAN TURGUTREİS'TE MUHTEŞEM VİLA REF-1257-1 Muğla / Bodrum Продажа - Вилла 1,100,000 340 m2 Muğla / Bodrum Кол-во комнат : 5 Ayhan KÖYLÜ Кол-во гостиных : 1 Telefon +90 252-382 91 19 Кол-во

Detaylı

Kırcaali Haber. Yedi kızın bir gecede yaptığı mabet

Kırcaali Haber. Yedi kızın bir gecede yaptığı mabet İzmir den bir dost İzmir Balkan Dernekleri Federasyonu Başkan Yardımcısı ve Federasyon çatısı altında faaliyet gösteren İzmir Avrasya Türkleri Kültür Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Mehmet Serbest

Detaylı

LÜLEBURGAZ EVRENSEKİZ SATILIK MÜSTAKİL EV Kırklareli / Lüleburgaz

LÜLEBURGAZ EVRENSEKİZ SATILIK MÜSTAKİL EV Kırklareli / Lüleburgaz LÜLEBURGAZ EVRENSEKİZ SATILIK MÜSTAKİL EV Kırklareli / Lüleburgaz Продажа - Дом на одну семью 265,000 TL 240 m2 Kırklareli / Lüleburgaz Кол-во комнат : 6 Кол-во гостиных : 2 Кол-во ванных комнат : 2 Тип

Detaylı

ADEKSAM Gostivar Makedonya - Macedonia

ADEKSAM Gostivar Makedonya - Macedonia ULUSLARARASI HAKEMLİ İLMİ ARAŞTIRMA DERGİSİ INTERNATIONAL REFEREED SCIENTIFIC RESEARCH JOURNAL ADEKSAM Gostivar Makedonya - Macedonia Yayın yılı/year of publication: 11, Sayı/No: 22, Yıl/Year 2013/2 HİKMET

Detaylı

Kırcaali Haber. böyle bir etkinliğin ilk defa muhtarın girişimi yle gerçekleşti- ve demokraside hayatını sürdürmektedir. Kırcaali Haber M A R S

Kırcaali Haber. böyle bir etkinliğin ilk defa muhtarın girişimi yle gerçekleşti- ve demokraside hayatını sürdürmektedir. Kırcaali Haber M A R S gazetesine Tüm Postanelerde Abone Olabilirsiniz! Hüseyin Raim Kırcaali bölgesinde tarımın gelişmesiyle ilgili görüşlerini paylaştı Tütün alımı kampanyası reel olarak başlamazdan önce Kırcaali bölgesinde

Detaylı

ЗАПОВЕСТ О ПРОИЗВОДЊИ ШАЛИТРЕ У РУМЕЛИЈИ ГОДИНЕ *

ЗАПОВЕСТ О ПРОИЗВОДЊИ ШАЛИТРЕ У РУМЕЛИЈИ ГОДИНЕ * МEШОВИТА ГРАЂА, књ. XXX стр. 15-22 MISCELLANEA, vol. XXX pp. 15-22 УДК : 661.832.43(560)"1521"(093) Срђан КАТИЋ Историјски институт Београд ЗАПОВЕСТ О ПРОИЗВОДЊИ ШАЛИТРЕ У РУМЕЛИЈИ 1521. ГОДИНЕ * Апстракт:

Detaylı

İş Yaparak Öğrenme Proğramı

İş Yaparak Öğrenme Proğramı İş Yaparak Öğrenme Proğramı 3. Modül: İş yaparak öğrenme etkinliklerinin gerçekleştirilmesi Amaçlar: Bu modülün sonunda katılımcılar: İş yaparak öğrenme ( İYÖ) etkinliklerini gerçekleştirme imkanlarını

Detaylı

AKÇELİK.

AKÇELİK. DÜNYA STANDARTLARINDA ÜRETİM HADDEHANE ÇELİKHANE Yıllık 500.000 ton / yıl kapasiteye sahip haddehanemizde, uluslararası standartlarda 0.8 0.32mm arası nervürlü inşaat betonarme çubuk üretimi gerçekleştirilmektedir.

Detaylı

НAСТAВНИ ПРОГРAМИ ЗA V ОDDEЛEНИE НA DEВEТГОDИШНОТО ОСНОВНО ОBРAЗОВAНИE. Биро за развој на образованието

НAСТAВНИ ПРОГРAМИ ЗA V ОDDEЛEНИE НA DEВEТГОDИШНОТО ОСНОВНО ОBРAЗОВAНИE. Биро за развој на образованието НAСТAВНИ ПРОГРAМИ ЗA V ОDDEЛEНИE НA DEВEТГОDИШНОТО ОСНОВНО ОBРAЗОВAНИE Биро за развој на образованието Издавач: Биро за развој на образованието СОDР@ИНA За издавачот: Весна Хорватовиќ, директор Fотографии:

Detaylı

П А Л И М П С Е С Т P A L I M P S E S T

П А Л И М П С Е С Т P A L I M P S E S T 219 П А Л И М П С Е С Т Меѓународно списание за лингвистички, книжевни и културолошки истражувања P A L I M P S E S T International Journal for Linguistic, Literary and Cultural Research Год. I, Бр. 2

Detaylı

Продажба на апартаменти, гаражи и търговски обекти

Продажба на апартаменти, гаражи и търговски обекти К-КЪРДЖЪ ЕООД Продажба на апартаменти, гаражи и търговски BULGARİSTAN PROGRAMLARI обекти Tel.: 032 262232 Кърджали, ул. Ст.Стамболов 7, www.kirciinsaat.com KIRCAALİ HABER 15 Mart 2017 Yıl: XI Haftalık

Detaylı

Kırcaali Haber. Miladinovo köyünde zafer DPS nin oldu Yeni köy muhtarı Hikmet Raim seçildi M A R S

Kırcaali Haber. Miladinovo köyünde zafer DPS nin oldu Yeni köy muhtarı Hikmet Raim seçildi M A R S Kırcaali de Gönüller Buluştu Doğu Rodoplar da bir köy Belediye Başkanı Hasan Azis himayesi altında, Kırcaali Ömer Lütfi Derneği ile Romanya Müslüman Tatar Türkleri Demokrat Birliği (UDTTMR) Mecidiye şubesi

Detaylı

TÜRKÇE-MAKEDONCA KĠTAPLARIN TÜRK DĠLĠNĠN ÖĞRETĠLMESĠNDE VE TÜRK EDEBĠYATININ TANITILMASINDA ETKEN OLARAK

TÜRKÇE-MAKEDONCA KĠTAPLARIN TÜRK DĠLĠNĠN ÖĞRETĠLMESĠNDE VE TÜRK EDEBĠYATININ TANITILMASINDA ETKEN OLARAK TÜRKÇE-MAKEDONCA KĠTAPLARIN TÜRK DĠLĠNĠN ÖĞRETĠLMESĠNDE VE TÜRK EDEBĠYATININ TANITILMASINDA ETKEN OLARAK Doç. Dr. Mariya Leontiç Özet: Son dönemde Türkiye ile Makedonya arasında her alanda iş birliği gelişti.

Detaylı