ORYANTASYON VERİLERİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ORYANTASYON VERİLERİ"

Transkript

1 ORYANTASYON VERİLERİ Konum (attitude): Bir şeyin uzaydaki yönelimini ifade eder. Bir düzlemin konumu doğrultu ve eğimi ile tanımlanır. Bir çizginin konumu ise yönelim ve dalım ile tanımlanır. Cihet (bearing): Bir doğrunun/çizginin yatay düzlemde (referans koordinat sistemi içersinde) referans doğrultusuna göre yaptığı açıdır. Jeolojide kullanılan referans doğrultusu genelde coğrafik kuzeydir. Başka bir deyişle cihet yatay düzlemdeki bir doğrunun kuzeye göre yaptığı açıdır. Doğrultu (strike): Eğik bir düzlemin yatay ile olan arakesitinin cihetidir (yani kuzeyden yaptığı açıdır). Dolayısı ile ölçüm yatay düzlem içersinde yapılır. Gerçek eğim (true dip): Eğik bir düzlem ile bu düzlemin doğrultusuna dik yöndeki düşey düzlemin arakesitinin oluşturacağı çizgi ile bu çizginin yatay düzleme olan izdüşümü arasındaki açıdır. Eğim düşey düzlemde doğrultuya dik yönde ölçülür. Gerçek eğim düzlemin alabileceği en büyük eğim değeridir. Görünür eğim (apparent dip): Doğrultuya dik olmayan herhangi bir yöndeki eğime görünür eğim denir. Görünür eğim(ler) gerçek eğimden her zaman daha küçüktürler. Yönelim (trend): Yatay olmayan çizgilerin (vektörlerin) yerin içine doğru olan uçlarının yatay düzleme olan projeksiyonlarının cihetidir (kuzeyle yaptıkları açı). Bir düzlemin yönelimi eğim yönü olarak da adlandırılır. Dalım (plunge): Yatay olmayan bir çizgi ile bu çizginin yatay düzlemdeki iz düşümü arasındaki açıdır. Yatım (rake/pitch): Bir düzlem içerisindeki çizginin aynı düzlem içerisindeki düzlemin doğrultusu ile yaptığı açıdır. P B

2 Haritalarda oryantasyon Harita üzerinde bir doğrunun ciheti, o doğrunun kuzeyden yaptığı açı, açı ölçer yardımı ile doğrudan ölçülebilir. Ölçülen açı yaygın olarak iki değişik yöntemle ifade edilebilir. Bunlar: 1. Azimut (azimuth) yöntemi. 360º üzerinden hesaplanır. Ölçüm kuzeyden başlıyarak saat yönünde yapılır ve üç basamaklı sayılarla ifade edilir (245º, 112º, 039º, 095º gibi). 2. Kadran (quadrant) yöntemi. Çizginin cihetine göre saat yönünde veya tersi yönde, her zaman çziginin kuzeyden yaptığı dar açı ölçülerek, ölçümün doğu veya batı yönlerinden hangisinde yapıldığı belirtilerek ifade edilir (K35ºB, K56ºD, K85ºD, K90ºB, K00D gibi). Kadran yöntemi Azimut yöntemi 1

3 YAPISAL KONTURLAR Yapısal konturlar topografik konturlar gibi bir yapısal yüzey/düzlem üzerinde aynı yüksekliğe sahip noktaları birleştiren eğrilere verilen addır. Yapısal konturlar topografik konturlarla aynı özelliklere sahiptir. Yapısal konturların topografik konturlardan farkı onların bir yapısal düzleme ait olmalarıdır. Topografik konturlarda olduğu gibi aynı düzleme ait yapısal konturlar birbirini kesemezler (yapının düşey veya devrik olması durumları hariç). Yapısal konturların devamlılığı ait oldukları yapının başka bir yapı (fay veya uyumsuzluk düzlemi gibi) kesilip kesilmemesi ile belirlenir. Yapısal konturlar topografik konturlarda olduğu gibi, yapısal bir düzlem ile yatay referans düzlemle olan kesişim çizgilerinin bir harita düzlemine projeksiyonudur. Sık yapısal konturlar daha yüksek eğimi, seyrek yapısal konturlar daha az eğimli yüzeyleri gösterir. Yapısal Konturların oluşturulması 2

4 Doğrultu, eğim yönü, eğim miktarı ve görünür eğim 3

5 Harita üzerinde herhangi bir noktanın yüksekliğinin ve eğimin hesaplanması Gerçek eğim ve görünür eğim ilişkisi 4

6 İki görünür eğimden gerçek eğimin bulunması Görünür eğim miktarları 240º yönünde 25º, 170º yönünde 20º olan bir tabakanın gerçek eğim miktarı ve eğim yönünün bulunması 5

7 6

8 Doğrultu ve görünür eğimden faydalanarak gerçek eğimin bulunması Doğrultusu 330º, ve görünür eğim miktarı 260º yönünde 25º, olan tabakanın gerçek eğim miktarı ve eğim yönünün bulunması Gerçek eğimden görünür eğimin bulunması Doğrultusu K45ºB ve eğimi 30ºGB olan bir tabakanın K80ºB yönündeki görünür eğiminin bulunması 7

9 8

10 ÜÇ NOKTA PROBLEMLERİ Matematiksel olarak bir düzlemi tanımlamak için en az iki doğru veya üç tane nokta gereklidir. Bu nedenle herhangi bir jeolojik yüzey/düzlem için verilecek üç nokta o düzlemi tanımlamamız için yeterlidir. Noktaların ya deniz seviyesinden yükseklikleri, ya da belli bir noktadan yapılmış sondaj derinlikleri verilebilir. Yüksekliği bilinen üç nokta kullanılarak o düzleme ait yapısal konturlar aşağıdaki örnekte gösterildiği gibi çizilebilir. Bir düzleme ait üç noktanın yüksekliğini kullanarak, düzlemin yapısal konturlarının bulunması ve yapısal konturlardan eğim yönü ve eğim miktarının hesaplanması 9

11 Harita üzerinde bir noktanın yüksekliğinin bulunması Harita üzerinde verilen herhangi bir noktanın yüksekliğinin bulunabilmesi için önce o noktanın (topografyaya, herhangi bir yapısal yüzey veya yüzeylere göre ayrı ayrı olarak) hangi yüzeye göre yüksekliğinin bulunacağı belirtilmelidir. Noktanın hangi yüzeye ya da yüzeylere göre yüksekliğinin bulunacağı belirtildikten sonar yapılacak şey o noktanın içinde bulunduğu ilgili yüzeye ait en yakın iki farklı yükseklikteki iki konturdan alınacak dik uzaklık (x) ve konturlar arasındaki düşey fark (h) kullanılarak yükseklik oran orantı yöntemi ile veya cetvelle yapılacak ölçümler arasındaki oranlar kullanılarak bulunur. 10

12 Harita üzerindeki her hangi bir noktadan düşey kesit (kuyu logu) hazırlanması Düşey kesit veya kuyu logu, verilen herhangi bir noktadan yapılacak herhangi bir sondaj sonucu kesilecek topografik veya yapısal düzlemlerin (yüzeylerin) yükseklik, derinlik ve düşey kalınlıklarının bir diyagram üzerinde gösterilmesidir. Kuyu logu hazırlanması, aslında verilen herhangi bir nokta için topografya ve her bir yapısal düzlem için (kaç tane düzlem varsa) ayrı ayrı yüksekliklerin hesaplanıp bulunması, bulunan yüksekliklerden derinlik ve düşey kalınlık hesaplanmasıdır. Bulunan yükseklik, derinlik ve düşey kalınlıklar bir diyagramda topluca gösterilir. Böylece o nokta için tüm yüzeylerin birbirleriyle olan uzaklık ilişkileri gösterilmiş olur. 11

13 Topografik ve yapısal konturlar yardımı ile formasyon sınırlarının çizilmesi Jeolojik birimlerin topografya üzerinde yüzlek (mostra) verebilmeleri için doğal olarak yapısal konturları ile topografik konturların eşit yükseklikte olması gerekir. Eğer bir formasyon yeryüzünde görülebiliyorsa, o noktada topografya ile aynı yüksekliğe sahip olmak durumundadır. Bu ilişkiyi kullanarak formasyon sınırları kolaylıkla çizilebilir. Yapılması gereken ilk şey topografik konturlarla yapısal konturların eşit yükseklikte kesiştiği noktaları bulmaktır. Kesişim noktaları bulunduktan sonra yapılacak iş kesişim çizgilerinin birleştirilmesidir. Birleştirme işlemi sırasında bazı noktaları birleştirmek problemli olabilir. Bu noktalar genelde bir noktanın birden fazla nokta ile birleşme ihtimalinin olduğu durumlar ve topografyanın çok yüksek eğimli yani çok sık konturlu olduğu durumlar veya birleştirilecek nokta sayısının olmadığı durumlardır. Bu tip durumlarda ara konturlar yaklaşık olarak (göz kararı çizilerek çizgilerin hangi yönde gideceğine karar verilebilir. Formasyon sınırlarının çizimi. En sağdaki şekil ortada küçük kutucukta gösterilen alanın büyütülmüş halidir. Ortadaki ve en sağdaki şekilde de gösterildiği gibi formasyon sınırlarının çizimini kolaylaştırmak için istenirse 755 konturunda olduğu gibi ara konturlar çizilerek daha hassas derecede sınırın gidiş yönü belirlenebilir. 12

14 Topografik kontur ve tabaka sınırları (formasyon sınırı/dokanak) kullanarak yapısal konturların çizilmesi Jeolojik haritalarda, topografik konturlarla formasyon sınırlarının kesiştiği noktalar, o formasyon sınırının oluşturacağı yapısal konturlarla, topografik konturların aynı yüksekliğe sahip olduğu noktalardır. Yani, yapısal konturun değeri topografik konturla aynı sayısal değeri taşır. Formasyona ait yapısal konturları çizmek için formasyon sınırı boyunca topografik konturlarla formasyon sınırının kesiştiği tüm noktalar işaretlenir. Daha sonra aynı yüksekliğe sahip noktalar birleştirilerek o formasyon sınırına ait yapısal konturlar elde edilmiş olur. Aralıkları eşit ve birbirine paralel konturlar o formasyon yüzeyinin düzlemsel olduğunu ve her yerde eğiminin aynı olduğunu gösterir. Tersi durum, düzlemsel olmayan, düzensiz geometriye sahip yüzeyi gösterir. 13

15 14

16 Kesişen düzlemler Düzlemsel yapıların kesişmesi sonucu meydana gelen bazı geometrik ve jeolojik özelliklerin yapısal jeolojide önemli bir yeri vardır. İki düzlemin kesiştiği hat, her iki düzlemin ortak noktalarını üzerinde taşır. Bu ortak noktalar bir doğru ile birleştirildiğinde meydana gelen çizgiye arakesit denir. Düzlemsel yapıların kesişmesi sonucu oluşan arakesit çizgisi tam bir doğru şeklindedir. Ancak düzlemlerden birinin veya ikisinin kavisli/düzensiz olması durumunda arakesit çizgisi eğri/kavisli olabilir. Jeolojik çalışmalarda düzlemsel yapılar sıklıkla karşımıza çıkmakta ve bunlarla ilgili problemlerin çözümlenmesi gerekmektedir. Faylar, kıvrım kanatları, tabakalar, eklemler, damarlar, ve bunların kesişmesiyle oluşan arakesitler bu problemler arasında önemli yer tutmaktadır. Düzlemlerin kesişmesi ve oluşan arakesitler 15

17 PROBLEM: Kıvrım kanatlarının konumu K48 D, 30 KB ve K21 B, 50 KD olan bir kıvrıma ait kıvrım ekseninin yönünün ve dalım miktarının bulunması. PROBLEM: Konumu K40 B, 50 KD olan bir fay ile konumu K50 D, 30 KB olan bir damarın kesişmesi ile oluşan arakesit boyunca zengin bir cevher gelişmiştir. a) Bu cevherin gidişini (yönünü) ve dalım miktarını, b) K-G doğrultulu düşey düzlem üzerindeki izini c) K50 D doğrultulu damarın fay düzlemi üzerindeki yatımını bulunuz 16

18 Faylar Üzerinde makaslama hareketine bağlı olarak (düzleme paralel yönde) gözle görülebilir miktarlarda ötelenme (1 cm ve daha büyük) olan her türlü kırığa fay adı verilir. Gerçek atım yönü ve biçimin belli olduğu durumlarda faylar atıma göre sınıflandırılır. Diğer durumlarda ise sınıflama ötelenmeye göre yapılır. Atım/kayma faylanmadan önce bitişik olan ve faylanma ile birbirinden ayrılmış iki noktayı birleştiren vektöre verilen isimdir. Atıma göre üç temel çeşit fay tanımlanmış olup bunlar: 1. eğim atımlı faylar (hareket fay düzlemi eğimine paralel); 2. yanal atımlı faylar (strikeslip) yatay atıma sahiptirler ve sağ yönlü (dextral) veya sol yönlü (sinistral) olmak üzere iki biçimde tanımlanırlar. Fay düzlemi genelde düşey veya düşeye yakındır (90 ile 75 arası). Atım/kayma vektörü fay düzlemi içinde olup doğrultuya paralel veya yarı paraleldir; 3. Verev atımlı faylardır. Kayma vektörüne göre fayların sınıflandırılması 17

19 18

20 Atımın değerlendirilmesi Bir fay düzlemi boyunca fay atımının değerlendirilmesi o fay boyunca ötelenmiş bir noktanın ötelenmeden önceki konumuna geri getirilmesi ile yapılır. Yanal atımlı faylarda ve eğim atımlı faylarda işlemler daha kolay iken verev atımlı faylarda işlemler daha karmaşıktır. Konu ile ilgili beş önemli kavram olup bunlar: 1. Gerçek atım (net atım): bir fayın gerçek hareket vektörüdür. 2. Yanal atım: Yanal veya verev atımlı faylarda gerçek hareket vektörünün fayın doğrultusu yönündeki bileşenidir. 3. Eğim/düşey atım: gerçek atımın fay düzlemi üzerinde ve eğim yönündeki bileşenidir. 4. Düşme: fay bloklarının düşey düzlemde yeryüzüne göre olan hareket miktarıdır. Düşme aynı zamanda normal bir fayın yer kabuğunda oluşturduğu incelme veya ters faylarda ise kalınlaşma miktarına karşılık gelir. 5. Açılma/daralma: fay bloklarının yatay düzlemde doğrultuya dik yöndeki hareket miktarıdır. Açılma aynı zamanda fayın yer kabuğunda yarattığı daralma (ters faylarda) veya uzamaya (normal faylarda) karşılık gelir. Fay ve diğer düzlemlerle ilgili bir diğer önemli tanım rake/pitch/yatım kavramıdır. Yatım ilgilenilen düzlemin kendi içersinde ölçülen bir olgudur. 19

21 AB: AE: ED: AD: DB: CAB açısı: FAB açısı: 20

22 PROBLEM: D-B doğrultulu, 65 G eğimli bir eğim atımlı fay, K37 D doğrultulu ve 40 G eğimli bir damarı ötelemiştir. Fayın kuzey bloğundaki bu damarın fay üzerindeki yatay seperasyonu doğuya doğru 2450 metre olduğuna göre fayın: a) net atımını, b) düşey atımını, c) yatay atımını ve d) fayın çeşidini bulun. ÇÖZÜM: PROBLEM: K25 B doğrultulu 35 KD eğimli bir damar, K70 D doğrultulu 70 G eğimli bir fay tarafından kesilmiş olup, fayın 3000 metrelik bir net atımı vardır. Fayın güney bloktaki yeri bilindiğine göre: a) yatay atımı, b) düşey atımı, c) damarın fayın doğrultusu üzerinde kuzey bloktaki yerini tespit ederek yatay seperasyonu ve d) fayın çeşidini bulun. ÇÖZÜM: 21

23 PROBLEM: D-B doğrultulu, 55 G ye eğimli bir fayın güney bloğunda K25 B/40 GB konumlu bir damar bulunmuştur. Fay düzlemi üzerinde gözlenen slikınsaydların (fay çizikleri) doğrultusu K30 D olup, bunlar üzerinde ölçülen net atım 500 metredir. Bu verilere göre: a) Damarın fay bloğunun kuzeyindeki yerini, b) fayın yatay atımını, c) düşey atımını, d) doğrultu seperasyonunu ve e) fayın çeşidini bulun. ÇÖZÜM: TT : doğrultu seperasyonu, α: Fayın silikınsayd doğrultusundaki görünür eğimi PROBLEM: K70 B/35 GB konumlu bir altın damarı, 500 metre kotunda doğrultusu boyunca GD ya doğru takip edilirken, D-B/60 G konumlu bir fay tarafından kesilerek kaybedilmiştir. Bu kesilme noktasından başlıyarak fay düzlemi üzerinde, fayla eşit eğimli bir baca açılmış ve 300 metre altın damarına tekrar rastlanmıştır. Bu verilere göre, fay hattı boyunca damara nerede tekrar rastlanacağını bulunuz. ÇÖZÜM: 22

24 23

25 PROBLEM: D-B doğrultulu düşey bir fay, K50 B/55 KB ve K35 B/30 KD konumlu iki ayrı damarı ötelemiştir. Fay düzlemi üzerinde batıdan doğuya doğru ölçülen doğrultu seperasyonları şöyledir: AA =350 m, AB =500 m, AB=900 m olduğuna göre, a) fayın net atımını, b) Net atımın fay düzlemi üzerindeki sapma açısını, c) dalımını bulunuz. ÇÖZÜM: T ve Z noktaları fay ile güney bloktaki damarların kesişme noktaları. X noktası fayın güney bloğundaki damarların kesim noktası. Y noktası fayın kuzey bloğundaki damarların kesim noktası. XY: net atım (300m). XY F : net atımın fay düzlemi üzerindeki sapma açısı. Dik faylarda sapma açısı ile dalım miktarı birbirine eşittir. PROBLEM: 24

26 PROBLEM: K90 D doğrultulu, 40 G eğimli bir fay, K30 B/35 KD ve K30 D/60 KB konumlu iki ayrı damarı kesmiştir. Fay düzlemi üzerinde batıdan doğuya doğru ölçülen doğrultu seperasyonları şöyledir: AA =220 m, AB =400 m, AB=680 m olduğuna göre, a) Net atımın yatay düzlemdeki doğrultusunu, b) fayın net atımını, c) net atımın dalımını, d) fay düzlemi üzerindeki hareket yönünü, e) net atımın fay düzlemi üzerindeki sapma açısını bulunuz. ÇÖZÜM: P ve Q noktaları fay ile güney bloktaki damarların kesişme noktaları. AS: K30 B konumlu damar ile fay düzlemi arakesitinin yataydaki izi. BS: K30 D konumlu damar ile fay düzlemi arakesitinin yataydaki izi. S noktası güney bloktaki iki damarın kesim noktalarının yataydaki izdüşümü. N noktası kuzey bloktaki iki damarın kesim noktalarının yataydaki izdüşümü. (a) NS net atımın yataydaki izdüşümü (kuzey ile yaptığı açı net atımın doğrultusunu verecek). (b) N S faydüzlemi yataya döndürüldükten sonra elde edilen gerçek net atım uzunluğu. (c) SNS açısı net atımın düşey düzlemde yatay ile yaptığı açı yani net atımın dalımı. (d) S noktası N ye göre daha aşağıda olduğu için hareket güneye doğru (e) S VB açısı net atımın sapma açısı. 25

27 STEREOGRAFİK İZDÜŞÜM (PROJEKSİYON) PRENSİPLERİ Stereografik izdüşüm tekniği izdüşüm ağı kullanılarak düzlemsel veya çizgisel yapıları ve bunların birbirleri ile olan ilişkilerinin topluca bir arada gösterebilme, bu ilişkileri üç boyutlu olarak yorumlayabilme esasına dayanır. Stereografik izdüşüm çalışmalarında Wulf ve Schmith izdüşüm ağları kullanılır. Her iki izdüşüm yönteminin esası, bir kürenin alt yarısının, kürenin üst kısmındaki başucu noktasından (zenith) bakılarak yatay bir düzlem (ekvator düzlemi) üzerine izdüşürülmesi esasına dayanır. Küre merkezinden geçen K-G doğrultulu D veya B ya eğimli birçok düzlemin küre ile olan arakesitleri boylamları yani büyük daireleri; küre merkezinden geçmeyen fakat merkezleri K-G doğrultusu üzerinde olan bir seri düzlemin küre ile olan arakesitleri enlemleri yani küçük daireleri verir. Stereografik ağ, bu boylam ve enlemlerin bir başucu noktasına göre yatay bir düzlem üzerine izdüşürülmesi ile elde edilmiştir. Konumu 330 / 50 GB olan bir tabakanın blok diyagramı (a) ve stereografik izdüşümü (d) Değişik konumlu tabakaların stereografik izdüşümleri 26

28 Stereografik izdüşüm tekniği kullanılarak çeşitli yapıların belirlenmesi Stereografik ağ üzerinde her türlü düzlemsel ve çizgisel yapıların konumları gösterilebilir. Bunun için enlem ve boylam derecelerinden yararlanılır. Eşit alanlı izdüşüm ağına bakıldığında ağın birbirleri ile 4 eşit parçaya ayrıldığı görülür. Ağın en üstte kalan kısmı kuzeyi, alttaki kısmı güneyi, kuzeyin 90 sağ tarafı doğu, aksi ise batıyı temsil eder. Bu yönlerin her birinin arası 9 tane 10 ar derecelik bölümlere ayrılmıştır. Her bir bölümdeki enlemler ile dış dairenin kesişmesi sonucu bulunan ve araları 10 ar derece taksimatlı bu dış daire üzerindeki noktalar yardımı ile yapısal elemanların doğrultu değerleri belirlenir. Bunlar kuzeyden saat yönü istikametinde 10 ar derecelik bölümlere ayrılırsa tekrar kuzeyde 360 derece ile kapanır. K ve G kutup noktalarında birleşen boylamlar ise toplam 180 dir ve merkezin sağ ve sol tarafında 10 lik 9 bölüm oluştururlar. Merkez noktasından geçen eksen (D-B ekseni) üzerinde bu boylam dereceleri yardımı ile düzlemsel yapıların eğimi, çizgisel yapıların ise dalımı belirlenir. Stereografik ağın en dış dairesi tamamıyla yatay konumlu bir düzlemsel yapının izine karşılık gelir. Bu durum eğimi 0 olan bir yapısal düzlemin bu daire üzerinde bulunacağını gösterir. Eğimli düzlemlerde ise eğim derecesinin artması söz konusu düzlem yayının izdüşüm ağının merkezine doğru yaklaşacağı anlamına gelir. Düzlemin eğimi 90 ise düzlem yayı K-G boylamı ile çakışıp düz bir doğru olur. Kısaca dik düzlemler stereografik ağ üzerinde düz bir çizgi ile temsil edilirken yatay düzlemler ağın en dış dairesi ile temsil edilir. Eğimli düzlemler ise eğim derecelerine göre bunların arasında yer alan yaylar ile gösterilir. Bir düzlemin stereografik izdüşümünün ağ üzerinde çizimi Konumu K80 B, 40 G olan bir tabakanın stereografik izdüşümünün ağ üzerinde çizimi Önce kuzeyden batıya doğru ağın en dış dairesindeki 10 lik bölümlerden yaralanılarak 80 lik nokta bulunur (a). Aydınger üzerindeki bu nokta izdüşüm ağı üzerindeki kuzey ile çakışıncaya kadar aydınger dış daire üzerinde çevrilir. Ağın K-G kutbu merkezden geçecek şekilde birleştirilirse tabakanın doğrultusu çizilmiş olur. Ağın üzerinde eğim yönünü belirlemek için, aydınger bu durumda iken D-B çapı üzerinde dıştan merkeze doğru 40 lik bir değer alınır ve bu noktayı taşıyan boylam çizilir (c, d). 27

29 Gerçek eğim, görünür eğim problemleri Görünür eğim miktarının belirlenmesi Doğrultusu ve gerçek eğim miktarı K25 D, 65 GD olan bir dayk, doğrultusu K10 B olan bir taş ocağı aynasında (ön duvar) (quarry wall) yüzeylemiştir. Düşey konumdaki taş ocağı aynasındaki daykın görünür eğimini bulun. Önce dayka ait düzlem çizilir (b). Daha sonra bu düzlemi kesen taş ocağındaki aynanın yönü çizilir ve dayka ait düzlemi temsil eden büyük daireyi kestiği nokta belirlenir (c). Taş ocağı aynasını temsil eden çizgi K-G ekseni üzerine getirilerek işaretlenen kesişme noktası ile en dış daire arasındaki 52 görünür eğim açısı okunur (d). Bir daykın gerçek konumu: K25 D, 65 GD dur. Bir taş ocağında, aynı dayka ait 40 lik görünür eğim ölçülebilmesi için ikinci düşey duvarın doğrultusu ne olmalıdır? 28

30 İki görünür eğimden gerçek eğimin bulunması Bir otoyol boyunca mevcut yol yarmasının bir ucunda ölçülen görünür eğim miktarı ve yönü: 32, 256 dir. Yol üzerindeki bir kaviste ölçülen görünür eğim ise 27, 125 olduğuna göre tabakanın gerçek eğimini bulun. Bir çizgisel yapının izdüşüm ağı üzerinde gösterilmesi Dalımlı kıvrım ekseninin dalım miktarı 38, dalım yönü ise G42 B olduğuna göre bu ekseni (hinge line) stereogram üzerinde gösterin Projeksiyon ağını kullanma durumuna getirdikten sonra aydınger kağıdı üzerinde G den itibaren batıya doğru 42 ölçülür ve işaretlenir (b). Böylece kıvrım ekseninin yönelim derecesi ağ üzerinde belirlenmiş olur. Aydınger üzerinde 42 değerini belirleyen nokta döndürülerek K-G (veya D- B) doğrultusu ile çakıştırılır. Bu doğrultular üzerinde dıştan içe doğru toplam 90 olacak şekilde 9 adet 10 lik bölümler vardır. Dıştan içe doğru 38 alınarak bulunan nokta işaretlenir ve dış çember üzerindeki nokta ile birleştirilir (c,d). Bu çizgi ekseni temsil eder (a). 29

31 Bir düzlem üzerindeki çizgisel yapının ağ üzerinde gösterilmesi Bir çalışma alanında klivaj doğrultusu ve eğimi 110, 43 GB olarak belirlenmiştir. Klivaj üzerindeki mineral lineasyon yönü 160 olduğuna göre, bu lineasyonu ifade eden çizgiyi ağ üzerinde gösterin ve dalımını bulun. 30

32 Çizgisel bir yapının, bir düzlem üzerindeki yatımı nın/sapma açısı nın (rake / pitch) bulunması Klevaj düzleminin oryantasyonu: 110, 43 G, mineral lineasyonu 34, 160 olduğuna göre lineasyonun klivaj düzlemi üzerindeki yatımını (sapma açısını) bulunuz (cevap: 58 ). Dalım ve doğrultunun yatım kullanılarak bulunması Klevaj düzleminin oryantasyonu: 110, 43 G, düzlem üzerindeki mineral lineasyonunun yatımı 58 o D olduğuna göre bu lineasyonun yönünü ve dalım miktarını bulun. Lineasyonun dalım miktarı: 34 GD, yönü:

33 Kesişen iki düzlemin ara kesitlerinin bulunması Bir mostrada gözlenen tabakanın doğrultu ve eğimi: G80 D, 20 G, klevaj düzleminin ise K30 D, 70 D olarak bulunmuştur. Tabaka/Klivaj düzlemlerinin arakesitinin yönünü ve dalım miktarını bulun. Arakesitin yönü: G24 B, dalımı: 20 GB 32

34 STEREOGRAFİK KUTUPLAR VE ROTASYONLAR Birbirini kesen birçok düzlemin büyük çemberini gösteren bir stereogramı, değişik düzlemlere ait birçok çemberi birbirinden ayırmanın gittikçe zorlaşması nedeniyle, değerlendirmek ve anlamakta gittikçe güçleşir. Bereket düzlem normallerinin oryantasyonunu belirterek herhangi bir düzlemin oryantasyonunu tanımlamak mümkündür. Normalin düzleme dik bir çizgi olduğunu hatırlayın; bir düzlemin stereografik izdüşümü dairesel bir ark şeklinde olurken, bir çizgi olan düzlem normalinin izdüşümü nokta olacaktır. Stereogram üzerinde düzlem normalinin izdüşümünü temsil eden nokta düzlemin kutbu (pole to plane) olarak tanımlanır. Bir düzlem ve kutbu arasındaki ilişkiyi gösteren diyagram. (a) Eğimli düzlemi ve onun normalini, bunların yatay ekvator düzlemi üzerindeki izdüşümlerini gösteren izdüşüm küresi; (b) eğimli düzlemin izini ve kutbunu gösteren stereografik izdüşüm; (c) kutbun ne anlama geldiğini daha iyi canlandıran diyagram; (d) Eğimli düzlemin izini ve onun normalini izdüşüm küresini kesen düşey kesit üzerinde gösteren diyagram. 33

35 Düzlem kutbunu yerleştirme yöntemi Doğrultusu ve eğimi K30 B, 50 GB olan bir tabakanın stereografik izdüşümünü ve kutbunu yerleştirin. Ayrıca kutbun dalımını da bulun. Kutbun dalımı eğim miktarını 90 ye tamamlayan ( =90 ), yönelimi ise tabaka doğrultusunu 90 ye tamamlayan ( =90 ) açısal değerlerdir. Kesişme (arakesit) lineasyonu nun tespiti Bir kıvrımın A kanadının oryantasyonu 020, 60 GD iken B kanadının oryantasyonu 060, 40 KB olarak ölçülmüştür. Bu kıvrımın kıvrım ekseninin (hinge line) dalımı ve yönü nedir? Kıvrım ekseni, iki kıvrım ekseni normallerini içeren düzlemin kutup noktasıdır. Önce Her iki kanadın büyük-daire izlerini çizin. Daha sonra bu düzlemlerin kutupların yerleştirin (P 1, P 2 ). Asetatı P 1 ve P 2 aynı büyük daire üzerine gelecek şekilde ayarlayın ve bu daireyi çizin. Bu konumdayken E-W ekseni üzerinde sağa doğru 90 gidildiğinde F noktası bulunacaktır. Bu düzlemin kutbu olan F noktası aynı zamanda iki kanadın kesişme noktasıdır. Yani kıvrım eksenini temsil eder. Kıvrım ekseninin oryantasyonu: 22º,035º. 34

36 Eğimli düzlemlerin yataya döndürülmesi Düşey düzlemler ağ üzerinde düz bir çizgi olarak gösterilirken yatay düzlemler düzlemi temsil eden büyük daire ağın en dış dairesine çakışık bir halde bulunur. Yatay düzlemlerin kutup noktası merkezde bulunurken eğimli düzlemlerin büyük daireleri ile kutup noktaları merkezle en dış daire arasında herhangi bir yerde bulunur. Buna göre eğimli herhangi bir düzlemi yataya döndürmek için, eğimli düzlemin büyük dairesinin en dış daire ile çakışması, yani eğimli düzlemin kutup (P) noktasının merkeze taşınması gerekir. K-G doğrultulu ve 50ºD eğimli olan bir düzlemi yataya döndürünüz. Önce aydınger üzerine düzlem çizilir ve kutup noktası işaretlenir. Düzlemin doğrultusu, ağın K-G ekseni ile çakışıkken, kutup noktası (P), 50º ile merkeze taşındığı varsayılarak (P ) kutbu işaretlenir (bu işlemi yaparken düzlemin büyük dairesinin de 50º ile ağın en dış dairesine taşınır). P kutbu merkeze gelmekle eğimli düzlem yataya döndürülmüş olur. Yapısal düzlemlerin yataya döndürülmesi yapısal problemlerin çözümü sırasında kullanılan önemli bir yöntemdir. Aşağıdaki şekilde ilk çökelen A formasyonuna ait kireçtaşı tabakaları (1), deformasyon sonucu eğim kazanmış olsun (2, birinci deformasyon evresi). Aşınmayı takip eden evrede eğimli kireçtaşlarının üzerine B formasyonunun yatay çakıltaşları çökelmiş olsun (3). Bu durumda B formasyonu A formasyonu üzerinde açısal uyumsuz olarak bulunmaktadır. İkinci deformasyon evresinde her iki formasyon aynı yönde eğim kazansın (4). İkinci deformasyon evresinden önce uyumsuzluk düzlemi (aynı zamanda çakıltaşı) altında yer alan A formasyonunun konumu; başka bir deyişle 1. deformasyon evresinden sonra A formasyonunun kazandığı eğim ve doğrultu sorusu sorulabilir. Bu soruyu cevaplayabilmek için uyumsuzluk düzlemini eski haline getirmek, bir başka deyişle yataya döndürmek gerekmektedir. 35

37 Uyumsuzluk düzlemi altındaki kireçtaşı serisinin doğrultusu K30ºB eğimi ise 35ºG dir. Uyumsuzluk düzlemine paralel olan üstteki çakıltaşı serisinin oryantasyonu ise K70ºD, 60ºK dir. Bu verilere göre ikinci deformasyondan önce uyumsuzluk düzlemi altında yer alan kireçtaşı serisinin doğrultusu, eğim yönü ve eğim miktarını bulunuz. Önce oryantasyonu K30ºB, 35ºG olan kireçtaşı düzlemi ile oryantasyonu K70ºD, 60ºK olan uyumsuzluk düzlemleri çizilir ve her iki düzlemin kutup noktaları aydıngere işaretlenir. İkinci deformasyon evresinden önceki kireçtaşının durumunu bulmak için uyumsuzluk düzleminin yatay konumuna döndürmemiz gerekir. Bunu sağlamak için uyumsuzluk düzleminin kutup noktasının 60º ile merkeze taşınması gerekecektir. Bu işlemi yapmak için aydıngerdeki K70ºD noktası döndürülerek (P 1 ) ağın K-G ekseni ile çakıştırılır. Bu durumda uyumsuzluk düzleminin P 1 kutup noktası eğim miktarı kadar (60º) merkeze taşınır ve P 1 noktası bulunur. Aydıngerin ağ üzerindeki konumu bozulmadan, bu kez kireçtaşı düzleminin P 2 kutup noktası, üzerinde bulunduğu enlem dairesinden yararlanarak aynı istikamete doğru 60º döndürülerek P 2 kutup noktası bulunur. Bulunan P 2 noktası, ikinci deformasyon evresi öncesi düzlemin kutbudur. P 2 kutup noktası belli olan bu düzlemin projeksiyonu çizilerek, doğrultusu, eğim yönü ve eğim miktarı okunur. Problemin cevabı: K76ºB, 80ºG dir. 36

Laboratuvar 3: Stereonetler. Güz 2005

Laboratuvar 3: Stereonetler. Güz 2005 Laboratuvar 3: Stereonetler Güz 2005 1 Giriş Yapısal jeolojide düzlemlerin, çizgilerin ve bunların kesişiminin oryantasyonunun tayin edilmesi önemlidir. Bu ilişkiler Kartezyen x-y-z koordinatlarında çalışıldığında

Detaylı

4. FAYLAR ve KIVRIMLAR

4. FAYLAR ve KIVRIMLAR 1 4. FAYLAR ve KIVRIMLAR Yeryuvarında etkili olan tektonik kuvvetler kayaçların şekillerini, hacimlerini ve yerlerini değiştirirler. Bu deformasyon etkileriyle kayaçlar kırılırlar, kıvrılırlar. Kırıklı

Detaylı

TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER

TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER Prof.Dr. Murat UTKUCU Yrd.Doç.Dr. ŞefikRAMAZANOĞLU TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE Haritalar KESİTLER Yeryüzü şekillerini belirli bir yöntem ve ölçek dahilinde plan konumunda gösteren

Detaylı

JEOLOJİK HARİTALAR Jeolojik Haritalar Ör:

JEOLOJİK HARİTALAR Jeolojik Haritalar Ör: JEOLOJİK HARİTALAR Üzerinde jeolojik bilgilerin (jeolojik birimler, formasyonlar, taş türleri, tabakalaşma durumları, yapısal özellikler vbg.) işaretlendiği haritalara Jeolojik Haritalar denir. Bu haritalar

Detaylı

Yapılma Yöntemleri: » Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) TOPOĞRAFİK KONTURLAR

Yapılma Yöntemleri: » Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) TOPOĞRAFİK KONTURLAR TOPOĞRAFİK HARİTALAR EŞ YÜKSELTİ EĞRİLERİ TOPOĞRAFİK HARİTALAR Yapılma Yöntemleri:» Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) HARİTALAR ve ENİNE KESİT HARİTALAR Yeryüzü şekillerini

Detaylı

GİRİŞ. Faylar ve Kıvrımlar. Volkanlar

GİRİŞ. Faylar ve Kıvrımlar. Volkanlar JEOLOJİK YAPILAR GİRİŞ Dünyamızın üzerinde yaşadığımız kesiminden çekirdeğine kadar olan kısmında çeşitli olaylar cereyan etmektedir. İnsan ömrüne oranla son derece yavaş olan bu hareketlerin çoğu gözle

Detaylı

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ 4/3/2017 1 INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ e-posta : orhan.arkoc@klu.edu.tr Web : http://personel.klu.edu.tr/orhan.arkoc 4/3/2017 2 BÖLÜM 4 TABAKALI KAYAÇLARIN ÖZELLİKLER, STRATİGRAFİ,

Detaylı

TABAKALI YAPILAR, KIVRIMLAR, FAYLAR. Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü

TABAKALI YAPILAR, KIVRIMLAR, FAYLAR. Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü TABAKALI YAPILAR, KIVRIMLAR, FAYLAR Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü TABAKA DÜZLEMİNİN TEKTONİK KONUMU Tabaka düzleminin konumunu belirlemek için tabakanın aşağıdaki özelliklerinin

Detaylı

ARAZİ ÖLÇMELERİ. Koordinat sistemleri. Kartezyen koordinat sistemi

ARAZİ ÖLÇMELERİ. Koordinat sistemleri. Kartezyen koordinat sistemi Koordinat sistemleri Coğrafik objelerin haritaya aktarılması, objelerin detaylarına ait koordinatların düzleme aktarılması ile oluşur. Koordinat sistemleri kendi içlerinde kartezyen koordinat sistemi,

Detaylı

Atım nedir? İki blok arasında meydana gelen yer değiştirmeye atım adı verilir. Beş çeşit atım türü vardır. Bunlar;

Atım nedir? İki blok arasında meydana gelen yer değiştirmeye atım adı verilir. Beş çeşit atım türü vardır. Bunlar; 1 FAYLAR Yeryuvarında etkili olan tektonik kuvvetler kayaçların şekillerini, hacimlerini ve yerlerini değiştirirler. Bu deformasyon etkileriyle kayaçlar kırılırlar, kıvrılırlar. Kırıklı yapılar (faylar

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR

HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR Harita nedir? Yeryüzünün veya bir parçasının belli bir orana göre küçültülerek ve belirli işaretler kullanılarak yatay düzlem üzerinde gösterilmesine harita adı verilir.

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

Laboratuvar 4: Enine kesitlere giriş. Güz 2005

Laboratuvar 4: Enine kesitlere giriş. Güz 2005 Laboratuvar 4: Enine kesitlere giriş Güz 2005 1 Giriş Yapısal jeologun hedeflerinden birisi deforme kayaçların üç boyutlu geometrisini anlamaktır. Ne yazık ki, tüm bunların doğrudan gözlenebilir olanları

Detaylı

Laboratuvar 5: kırılgan (gevrek) faylar. Güz 2005

Laboratuvar 5: kırılgan (gevrek) faylar. Güz 2005 Laboratuvar 5: kırılgan (gevrek) faylar Güz 2005 1 Gevrek davranış/mohr-coulomb göçmesinin özeti Bir malzemenin dayanma gücü, artan litostatik basınç ile doğrusal olarak artıyorsa bu malzemenin Coulomb

Detaylı

Page 1. İz Düşüm Çeşitleri ve Metotları

Page 1. İz Düşüm Çeşitleri ve Metotları 4. İz Düşümler TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim Genel Bilgi Kullandığımız bir çok eşya ve makineyi veya bunlara ait parçaların imal edilebilmesi için şekillerini ifade eden resimlerinin

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

Laboratuvar 8: Kıvrımlar ve harita görünümleri. Güz 2005

Laboratuvar 8: Kıvrımlar ve harita görünümleri. Güz 2005 Laboratuvar 8: Kıvrımlar ve harita görünümleri Güz 2005 1 Kıvrımlar, deforme kayaçlarda gelişen en yaygın tektonik yapılardan biridir. Kıvrımlar, tortul tabakalanma, metamorfik şist ve gnayslardaki litolojik

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TOPOGRAFYA (HRT3351) Yrd. Doç. Dr. Ercenk ATA

Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TOPOGRAFYA (HRT3351) Yrd. Doç. Dr. Ercenk ATA Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü 4. HAFTA KOORDİNAT SİSTEMLERİ VE HARİTA PROJEKSİYONLARI Coğrafi Koordinat Sistemi Yeryüzü üzerindeki bir noktanın konumunun enlem

Detaylı

FAY DÜZLEMİ ÇÖZÜMÜ P-DALGASI İLK HAREKET YÖNÜ ODAK MEKANİZMASI ÇÖZÜMÜNDE İZLENECEK YOLLAR

FAY DÜZLEMİ ÇÖZÜMÜ P-DALGASI İLK HAREKET YÖNÜ ODAK MEKANİZMASI ÇÖZÜMÜNDE İZLENECEK YOLLAR FAY DÜZLEMİ ÇÖZÜMÜ P-DALGASI İLK HAREKET YÖNÜ ODAK MEKANİZMASI ÇÖZÜMÜNDE İZLENECEK YOLLAR Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Sismoloji Anabilim Dalı Aralık 2005,

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Doç. Dr. Mehmet Çevik Celal Bayar Üniversitesi. İzdüşümler

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Doç. Dr. Mehmet Çevik Celal Bayar Üniversitesi. İzdüşümler TEKNİK RESİM 5 2014 Ders Notları: Doç. Dr. Mehmet Çevik Celal Bayar Üniversitesi İzdüşümler 2/40 İzdüşümler İzdüşüm Nedir? İzdüşüm Çeşitleri Merkezi (Konik) İzdüşüm Paralel İzdüşüm Eğik İzdüşüm Dik İzdüşüm

Detaylı

Jeodezi

Jeodezi 1 Jeodezi 5 2 Jeodezik Eğri Elipsoid Üstünde Düşey Kesitler Elipsoid yüzünde P 1 noktasındaki normalle P 2 noktasından geçen düşey düzlem, P 2 deki yüzey normalini içermez ve aynı şekilde P 2 de yüzey

Detaylı

2. TOPOĞRAFİK HARİTALARDAN KESİT ÇIKARTILMASI

2. TOPOĞRAFİK HARİTALARDAN KESİT ÇIKARTILMASI JEO152 / MS 2. TOPOĞRFİ HRİTLRN ESİT ÇIRTILMSI Eş yükseklik eğrisi nedir? enizden yükseklikleri eşit noktaların birleştirilmeleriyle oluşan kapalı eğrilere eş yükseklik eğrileri (izohips) adı verilir.

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. İzdüşümler

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. İzdüşümler TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi 2/40 İzdüşüm Nedir? İzdüşüm Çeşitleri Merkezi (Konik) İzdüşüm Paralel İzdüşüm Eğik İzdüşüm Dik İzdüşüm Temel İzdüşüm Düzlemleri Noktanın

Detaylı

Dünya nın şekli. Küre?

Dünya nın şekli. Küre? Dünya nın şekli Küre? Dünya nın şekli Elipsoid? Aslında dünyanın şekli tam olarak bunlardan hiçbiri değildir. Biz ilkokulda ve lisede ilk önce yuvarlak olduğunu sonra ortadan basık olduğunu sonrada elipsoid

Detaylı

BÖLÜM 2 JEOLOJİK YAPILAR

BÖLÜM 2 JEOLOJİK YAPILAR BÖLÜM 2 JEOLOJİK YAPILAR GİRİŞ Dünyamızın üzerinde yaşadığımız kesiminden çekirdeğine kadar olan kısmında çeşitli olaylar cereyan etmektedir. İnsan ömrüne oranla son derece yavaş olan bu hareketlerin çoğu

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Doç. Dr. Mehmet Çevik Celal Bayar Üniversitesi. Geometrik Çizimler-2

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Doç. Dr. Mehmet Çevik Celal Bayar Üniversitesi. Geometrik Çizimler-2 TEKNİK RESİM 4 2014 Ders Notları: Doç. Dr. Mehmet Çevik Celal Bayar Üniversitesi Geometrik Çizimler-2 2/21 Geometrik Çizimler - 2 Bir doğru ile bir noktayı teğet yayla birleştirmek Bir nokta ile doğru

Detaylı

FOTOYORUMLAMA UZAKTAN ALGILAMA

FOTOYORUMLAMA UZAKTAN ALGILAMA FOTOYORUMLAMA VE UZAKTAN ALGILAMA (Photointerpretation and Remote Sensing) 1 Ders İçeriği Hava fotoğrafının tanımı Fotogrametrinin geometrik ilkeleri Fotogrametride fotoğrafik temel ilkeler Stereoskopik

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Statik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 2 Kuvvet Vektörleri Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Statik, R.C.Hibbeler, S.C.Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö.Soyuçok. 2 Kuvvet Vektörleri Bu bölümde,

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Kesit Alma

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Kesit Alma TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi Kesit Alma 2/45 Kesit Alma Kesit Alma Kesit Alma Nedir? Kesit Almanın Amacı Kesit Düzlemi Kesit Yüzeyi Tam Kesit Bina Tam Kesit Kesit

Detaylı

GÜNEY YARIM KÜRESİ İÇİN ŞEKİL

GÜNEY YARIM KÜRESİ İÇİN ŞEKİL GÜNEY YARIM KÜRESİ İÇİN ŞEKİL Bu şekilde, gözlemcinin zeniti bundan önceki şekillerdeki gibi yerleştirilir. Bu halde gök ufku şekildeki gibi olur. Güney yarım kürede Q güney kutbu ufkun üzerindedir. O

Detaylı

KLİVAJ / KAYAÇ DİLİNİMİ (CLEAVAGE)

KLİVAJ / KAYAÇ DİLİNİMİ (CLEAVAGE) KLİVAJ / KAYAÇ DİLİNİMİ (CLEAVAGE) TERMİNOLOJİ Klivaj. Deformasyon geçirmiş tortul veya metamorfik kayaçlardaki mineral veya tanelerin belirli yönlerde sıralanması ile oluşturduğu düzlemsel yapılara klivaj

Detaylı

Harita Projeksiyonları

Harita Projeksiyonları Harita Projeksiyonları Bölüm Prof.Dr. İ. Öztuğ BİLDİRİCİ Amaç ve Kapsam Harita projeksiyonlarının amacı, yeryüzü için tanımlanmış bir referans yüzeyi üzerinde belli bir koordinat sistemine göre tanımlı

Detaylı

Teknik Resim TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU. 3. Geometrik Çizimler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ

Teknik Resim TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU. 3. Geometrik Çizimler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim Genel Bilgi Teknik resimde bir şekli çizmek için çizim takımlarından faydalanılır. Çizilecek şekil üzerinde eşit bölüntüler, paralel doğrular, teğet birleşmeler,

Detaylı

FAYLAR FAY ÇEŞİTLERİ:

FAYLAR FAY ÇEŞİTLERİ: FAYLAR Fay (Fault); kayaçlarda gözle görülecek kadar kayma hareketi gösteren kırıklara verilen genel bir isimdir. FAY, Yerkabuğundaki deformasyon enerjisinin artması sonucunda, kayaç kütlelerinin bir kırılma

Detaylı

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1.

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1. TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim Genel Bilgi Uzaydaki cisimlerin eksiksiz bir anlatımı için, ana boyutlarıyla birlikte parçanın bitmiş hallerinden ve üzerindeki işlemlerle birlikte diğer

Detaylı

AST404 GÖZLEMSEL ASTRONOMİ HAFTALIK UYGULAMA DÖKÜMANI

AST404 GÖZLEMSEL ASTRONOMİ HAFTALIK UYGULAMA DÖKÜMANI AST404 GÖZLEMSEL ASTRONOMİ HAFTALIK UYGULAMA DÖKÜMANI Öğrenci Numarası: I. / II. Öğretim: Adı Soyadı: İmza: HAFTA 02 1. KONU: KOORDİNAT SİSTEMLERİ 2. İÇERİK Küresel Koordinat Sistemleri Coğrafi Koordinat

Detaylı

BİLGİ DAĞARCIĞI 15 JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ

BİLGİ DAĞARCIĞI 15 JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ BİLGİ DAĞARCIĞI JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ Hayrettin KARZAOĞLU* Jeotermal kaynakların ülke ekonomisine kazandırılmasında jeolojik ve jeofizik verilerin birlikte değerlendirilmesinin

Detaylı

HARİTA. Harita,yeryüzünün bütününü yada bir parçasını tam tepeden görünüşe göre ve belli oranlarda küçültülmüş olarak gösteren çizimlerdir.

HARİTA. Harita,yeryüzünün bütününü yada bir parçasını tam tepeden görünüşe göre ve belli oranlarda küçültülmüş olarak gösteren çizimlerdir. HARİTA BİLGİSİ HARİTA Harita,yeryüzünün bütününü yada bir parçasını tam tepeden görünüşe göre ve belli oranlarda küçültülmüş olarak gösteren çizimlerdir. ÇEŞİTLİ ÖLÇEKLİ HARİTALARIN NUMARALANMA SİSTEMİ

Detaylı

2. TOPOĞRAFİK HARİTALARDAN KESİT ÇIKARTILMASI

2. TOPOĞRAFİK HARİTALARDAN KESİT ÇIKARTILMASI 1 2. TOPOĞRFİ HRİTLRN ESİT ÇIRTILMSI Eş yükseklik eğrisi nedir? enizden yükseklikleri eşit noktaların birleştirilmeleriyle oluşan kapalı eğrilere eş yükseklik eğrileri (izohips) adı verilir. Eş yükseklik

Detaylı

MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 2

MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 2 6. ÖLÜM İZDÜŞÜM MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 2 6. İZDÜŞÜM 6.1. GENEL İLGİLER Uzaydaki bir cisim, bir düzlem önünde tutulup bu cisme karşıdan bakılacak olursa, cismin düzlem üzerine bir görüntüsü

Detaylı

YARDIMCI GÖRÜNÜŞLER YARDIMCI GÖRÜNÜŞLER

YARDIMCI GÖRÜNÜŞLER YARDIMCI GÖRÜNÜŞLER YARDIMCI GÖRÜNÜŞLER Yüzeyleri birbirlerine dik veya paralel olmayan cisimlerin, paralel dik izdüşüm metodu ile görünüşlerinin çizilmesi istendiğinde Paralel dik izdüşüm metodunda, ancak izdüşüm düzlemlerine

Detaylı

TASARI GEOMETRİ SINAV SORULARI

TASARI GEOMETRİ SINAV SORULARI TASARI GEOMETRİ SINAV SORULARI 1. Alın iz düşümüne parelel veya çakışık olan doğrular profilde hangi ı verir? 9. Doğrunun düzlemi deldiği noktayı düzlem geçirme metodu ile bulunuz. A) Profil ve alınla

Detaylı

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli CEV 361 CBS ve UA Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli 1 Yerin Şekli Ekvator çapı: 12756 km Kuzey kutuptan güney kutuba çap: 12714 km

Detaylı

Haritası yapılan bölge (dilim) Orta meridyen λ. Kuzey Kutbu. Güney Kutbu. Transversal silindir (projeksiyon yüzeyi) Yerin dönme ekseni

Haritası yapılan bölge (dilim) Orta meridyen λ. Kuzey Kutbu. Güney Kutbu. Transversal silindir (projeksiyon yüzeyi) Yerin dönme ekseni 1205321/1206321 Türkiye de Topografik Harita Yapımı Ölçek Büyük Ölçekli Haritalar 1:1000,1:5000 2005 tarihli BÖHHBYY ne göre değişik kamu kurumlarınca üretilirler. Datum: GRS80 Projeksiyon: Transverse

Detaylı

Kuzey Kutbu. Yerin dönme ekseni

Kuzey Kutbu. Yerin dönme ekseni 1205321/1206321 Türkiye de Topoğrafik Harita Yapımı Ölçek Büyük Ölçekli Haritalar 1:1000,1:5000 2005 tarihli BÖHHBYY ne göre değişik kamu kurumlarınca üretilirler. Datum: GRS80 Projeksiyon: Transverse

Detaylı

Yapısal Jeoloji. 2. Bölüm: Gevrek deformasyon ve faylanma

Yapısal Jeoloji. 2. Bölüm: Gevrek deformasyon ve faylanma MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 12.113 Yapısal Jeoloji 2. Bölüm: Gevrek deformasyon ve faylanma Güz 2005 Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms

Detaylı

GÜNEŞ YÖRÜNGESİ TEMEL ÇİZİMLERİ

GÜNEŞ YÖRÜNGESİ TEMEL ÇİZİMLERİ GÜNEŞ YÖRÜNGESİ TEMEL ÇİZİMLERİ için ÖNSÖZ Yeryüzünün herhangi bir noktasında ve yılın herhangi bir gününün istenen bir zamanında, güneşin gökyüzündeki yeri, bilgisayar programları ile elde edilebilmektedir.

Detaylı

KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR

KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR Kayaçların belirli bir yapısı vardır. Bu yapı kayaç oluşurken ve kayaç oluştuktan sonra kazanılmış olabilir. Kayaçların oluşum sırasında ve oluşum koşullarına bağlı olarak kazandıkları

Detaylı

COĞRAFİ KONUM ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI

COĞRAFİ KONUM ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI COĞRAFİ KONUM Herhangi bir noktanın dünya üzerinde kapladığı alana coğrafi konum denir. Özel ve matematik konum diye ikiye ayrılır. Bir ülkenin coğrafi konumu, o ülkenin tabii, beşeri ve ekonomik özelliklerini

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Görünüşler - 2

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Görünüşler - 2 TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi Görünüşler - 2 2/23 Görünüşler-2 Görünüşler - 2 Eksik Verilmiş Görünüşler Yardımcı Görünüşler Kısmi Yardımcı Görünüş Özel Görünüşler

Detaylı

3-1 Koordinat Sistemleri Bir cismin konumunu tanımlamak için bir yönteme gereksinim duyarız. Bu konum tanımlaması koordinat kullanımı ile sağlanır.

3-1 Koordinat Sistemleri Bir cismin konumunu tanımlamak için bir yönteme gereksinim duyarız. Bu konum tanımlaması koordinat kullanımı ile sağlanır. Bölüm 3 VEKTÖRLER Bölüm 3: Vektörler Konu İçeriği Sunuş 3-1 Koordinat Sistemleri 3-2 Vektör ve Skaler nicelikler 3-3 Vektörlerin Bazı Özellikleri 3-4 Bir Vektörün Bileşenleri ve Birim Vektörler Sunuş Fizikte

Detaylı

Topoğrafya Haritaları, Yorumlanması ve Topoğrafik Kesit Alma

Topoğrafya Haritaları, Yorumlanması ve Topoğrafik Kesit Alma Uygulama 1 1.Topoğrafya Haritaları Topoğrafya Haritaları, Yorumlanması ve Topoğrafik Kesit Alma Ar.Gör. Cengiz Zabcı 1.1 Giriş Kontur çizgisi, belirli bir parametreye göre aynı değere sahip noktalardan

Detaylı

Yaşar EREN-2003. Altınekin-Konya. Altınekin-Konya. Meydanköy-Konya

Yaşar EREN-2003. Altınekin-Konya. Altınekin-Konya. Meydanköy-Konya Altınekin-Konya Altınekin-Konya Meydanköy-Konya Yaşar EREN-2003 Tabakalı kayaçlar homojen olmayan gerilmelerle kıvrımlanırlar. Kıvrımlar kayaç deformasyonunun en göze çarpan yapılarındandır. Meydanköy-Konya

Detaylı

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr/kadro/ecolak DÜŞEY MESAFELERİN YÜKSEKLİKLERİN

Detaylı

NOKTA, ÇİZGİ VE DÜZLEMİN İZDÜŞÜMÜ

NOKTA, ÇİZGİ VE DÜZLEMİN İZDÜŞÜMÜ NOKTA, ÇİZGİ VE DÜZLEMİN İZDÜŞÜMÜ Geometrik elemanlar Geometrik elemanlar noktalar, çizgiler, yüzeyler veya katılar biçiminde kategorize edilir. Nokta Teknik resimde nokta iki çizginin kesişme noktası

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Perspektifler-2

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Perspektifler-2 TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi Perspektifler-2 2/25 Perspektifler-2 Perspektifler-2 Perspektif Çeşitleri Dimetrik Perspektif Trimetrik Perspektif Eğik Perspektif

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Statik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 10 Eylemsizlik Momentleri Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Statik, R. C.Hibbeler, S. C. Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 10. Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş. Ünite4- Harita Projeksiyonları

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş. Ünite4- Harita Projeksiyonları Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş Ünite4- Harita Projeksiyonları İçerik Projeksiyon sistemleri Projeksiyon koordinat sistemleri Projeksiyon bozulmaları Silindirik projeksiyonlar Azimutal projeksiyonlar

Detaylı

Görünüş çıkarmak için, cisimlerin özelliğine göre belirli kurallar uygulanır.

Görünüş çıkarmak için, cisimlerin özelliğine göre belirli kurallar uygulanır. Görünüş Çıkarma Görünüş çıkarma? Parçanın bitmiş halini gösteren eşlenik dik iz düşüm kurallarına göre belirli yerlerde, konumlarda ve yeterli sayıda çizilmiş iz düşümlere GÖRÜNÜŞ denir. Görünüş çıkarmak

Detaylı

DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR KIRIKLAR VE FAYLAR. Yaşar ar EREN-2003

DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR KIRIKLAR VE FAYLAR. Yaşar ar EREN-2003 DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR KIRIKLAR VE FAYLAR Yaşar ar EREN-2003 6.DOĞRULTU ATIMLI FAYLAR Bu faylar genellikle dikçe eğimli, ve bloklar arasındaki hareketin yatay olduğu faylardır. Doğrultu atımlı faylar (yanal,

Detaylı

Dünya nın Şekli ve Hareketleri

Dünya nın Şekli ve Hareketleri Dünya nın Şekli ve Hareketleri YGS Coğrafya 1 Dünya nın Şekli ve Hareketleri Dünya nın Şekli ve Hareketleri başlıklı hazırladığımız bu yazıda, dünyanın şeklinin getirdiği sonuçları; enlem, boylam ve meridyenlerin

Detaylı

DOĞRULTU-ATIMLI FAYLAR

DOĞRULTU-ATIMLI FAYLAR DOĞRULTU-ATIMLI FAYLAR Hareket vektörü fayın doğrultusuna paralel, eğim yönüne dik olan faylardır. Sapma Açısı: 00 o 1 http://www2.nature.nps.gov/geology/usgsnps/jotr/pic00015sm.jpg 2 3 http://www.geo.umn.edu/courses/1001/summer_session/crops_offset.jpg

Detaylı

Yaşar EREN Kıvrım boyutları

Yaşar EREN Kıvrım boyutları 5.3.Kıvrım boyutları Kıvrım boyutlarını tanımlamak için dalga boyu ve kıvrım yüksekliği terimleri kullanılır Dalga genişliği:bir kıvrımın iki tarafındaki eksenler arasındaki mesafedir. Kıvrım yüksekliği

Detaylı

İZDÜŞÜM PRENSİPLERİ 8X M A 0.14 M A C M 0.06 A X 45. M42 X 1.5-6g 0.1 M B M

İZDÜŞÜM PRENSİPLERİ 8X M A 0.14 M A C M 0.06 A X 45. M42 X 1.5-6g 0.1 M B M 0.08 M A 8X 7.9-8.1 0.1 M B M M42 X 1.5-6g 0.06 A 6.6 6.1 9.6 9.4 C 8X 45 0.14 M A C M 86 20.00-20.13 İZDÜŞÜM C A 0.14 B PRENSİPLERİ 44.60 44.45 B 31.8 31.6 0.1 9.6 9.4 25.5 25.4 36 Prof. Dr. 34 Selim

Detaylı

CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN Yerin Şekli

CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN  Yerin Şekli CEV 361 CBS ve UA Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli 1 Yerin Şekli Ekvator çapı: 12756 km Kuzey kutuptan güney kutuba çap: 12714

Detaylı

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ Dünya nın yüzeyi üzerindeki bir noktayı belirlemek için enlem ve boylam sistemini kullanıyoruz. Gök küresi üzerinde de Dünya nın kutuplarına ve ekvatoruna dayandırılan ekvatoral

Detaylı

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI Herhangi bir düzlem üzerinde doğrultuya dik olmayan düşey bir düzlem üzerinde ölçülen açıdır Görünür eğim açısı her zaman gerçek eğim açısından küçüktür Görünür eğim

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR Geçki: Karayolu, demiryolu gibi ulaştıma yapılarının, yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgisinin harita ya da arazideki izdüşümüdür. Topografik

Detaylı

HARİTA, TOPOGRAFİK HARİTA, JEOLOJİK HARİTA. Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü

HARİTA, TOPOGRAFİK HARİTA, JEOLOJİK HARİTA. Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü HARİTA, TOPOGRAFİK HARİTA, JEOLOJİK HARİTA Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü HARİTA NEDİR? Harita; yer yüzeyinin bir düzlem üzerine belirli bir oranda küçültülerek bir takım çizgi ve

Detaylı

MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKIDA TEKNİK RESİM SORULARI 1) Standart yazı ve rakamların basit ve sade olarak yazılması nedeni

MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKIDA TEKNİK RESİM SORULARI 1) Standart yazı ve rakamların basit ve sade olarak yazılması nedeni MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKIDA TEKNİK RESİM SORULARI 1) Standart yazı ve rakamların basit ve sade olarak yazılması nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Estetik görünmesi için. B) Rahat

Detaylı

Ters ve Bindirme Fayları

Ters ve Bindirme Fayları Ters ve Bindirme Fayları Ters ve bindirme fayları sıkışmalı tektonik rejimlerin (compressional / contractional tectonic regimes) denetimi ve etkisi altında gelişirler. Basınç kuvvetleri, kayaçların dayanımlılıklarını

Detaylı

YÜKSEKLİK ÖLÇÜMÜ. Ölçme Bilgisi Ders Notları

YÜKSEKLİK ÖLÇÜMÜ. Ölçme Bilgisi Ders Notları YÜKSEKLİK ÖLÇÜMÜ Yeryüzündeki herhangi bir noktanın sakin deniz yüzeyi üzerinde (geoitten itibaren) çekül doğrultusundaki en kısa mesafesine yükseklik denir. Yükseklik ölçümü; belirli noktalar arasındaki

Detaylı

5. ÜNİTE İZDÜŞÜMÜ VE GÖRÜNÜŞ ÇIKARMA

5. ÜNİTE İZDÜŞÜMÜ VE GÖRÜNÜŞ ÇIKARMA 5. ÜNİTE İZDÜŞÜMÜ VE GÖRÜNÜŞ ÇIKARMA KONULAR 1. İzdüşüm Metodları 2. Temel İzdüşüm Düzlemleri 3. Cisimlerin İzdüşümleri 4. Görünüş Çıkarma BU ÜNİTEYE NEDEN ÇALIŞMALIYIZ? İz düşümü yöntemlerini, Görünüş

Detaylı

Bölüm 3: Vektörler. Kavrama Soruları. Konu İçeriği. Sunuş. 3-1 Koordinat Sistemleri

Bölüm 3: Vektörler. Kavrama Soruları. Konu İçeriği. Sunuş. 3-1 Koordinat Sistemleri ölüm 3: Vektörler Kavrama Soruları 1- Neden vektörlere ihtiyaç duyarız? - Vektör ve skaler arasındaki fark nedir? 3- Neden vektörel bölme işlemi yapılamaz? 4- π sayısı vektörel mi yoksa skaler bir nicelik

Detaylı

KESİTLERİN ÇIKARILMASI

KESİTLERİN ÇIKARILMASI KESİTLERİN ÇIKARILMASI Karayolu, demiryolu, kanal, yüksek gerilim hattı gibi inşaat işlerinde projelerin hazırlanması, toprak hacminin bulunması amacı ile boyuna ve enine kesitlere ihtiyaç vardır. Boyuna

Detaylı

4. BÖLÜM GEOMETRİK ÇİZİMLER

4. BÖLÜM GEOMETRİK ÇİZİMLER 4. ÖLÜM GEOMETRİK ÇİZİMLER MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 2 4. GEOMETRİK ÇİZİMLER 4.1. ir doğruyu istenilen sayıda eşit parçalara bölmek 1. - doğrusunun bir ucundan herhangi bir açıda yardımcı

Detaylı

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter5.htm http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter4.htm Gök küresinde bulunan önemli yıldızların ekvatoral koordinatları

Detaylı

1.5. Doğrularla İlgili Geometrik Çizimler

1.5. Doğrularla İlgili Geometrik Çizimler 1.5. Doğrularla İlgili Geometrik Çizimler Teknik resimde bir şekli çizmek için çizim takımlarından faydalanılır. Çizilecek şeklin üzerinde eşit bölüntüler, paralel doğrular, teğet birleşmeler, çemberlerin

Detaylı

Fotogrametride işlem adımları

Fotogrametride işlem adımları Fotogrametride işlem adımları Uçuş planının hazırlanması Arazide yer kontrol noktalarının tesisi Resim çekimi Değerlendirme Analitik değerlendirme Dijital değerlendirme Değerlendirme Analog değerlendirme

Detaylı

9. SINIF Geometri TEMEL GEOMETRİK KAVRAMLAR

9. SINIF Geometri TEMEL GEOMETRİK KAVRAMLAR TEMEL GEOMETRİK KAVRAMLAR 9. SINIF Geometri Amaç-1: Nokta, Doğru, Düzlem, Işın ve Uzayı Kavrayabilme. 1. Nokta, doğru, düzlem ve uzay kavramlarım açıklama. 2. Farklı iki noktadan geçen doğru sayışım söyleme

Detaylı

1) Hüseyin KURT ) Hüseyin ARKAN ) U. Hüseyin ARSLAN ) Şerif AÇAK ) Mustafa ORUÇ

1) Hüseyin KURT ) Hüseyin ARKAN ) U. Hüseyin ARSLAN ) Şerif AÇAK ) Mustafa ORUÇ 1) Hüseyin KURT 010070409 2) Hüseyin ARKAN 010070387 3) U. Hüseyin ARSLAN 010070413 4) Şerif AÇAK 010070357 5) Mustafa ORUÇ 010060302 Harita: Yeryüzünün veya belli bir parçasının küçültülmüş, genelleştirilmiş

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ULAŞTIRMA ÇALIŞMA GRUBU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KARAYOLU MÜHENDİSLİĞİ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ULAŞTIRMA ÇALIŞMA GRUBU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KARAYOLU MÜHENDİSLİĞİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ULAŞTIRMA ÇALIŞMA GRUBU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KARAYOLU MÜHENDİSLİĞİ YOL PROJESİ TASARIM KİTAPÇIĞI PROJE 1. Projenin Tanımı ve İstenenler

Detaylı

***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir.

***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir. HARİTA BİLGİSİ Harita Kuşbakışı görünümün Ölçekli Düzleme aktarılmasıdır. ***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir. Kroki Kuşbakışı

Detaylı

RİJİT CİSİMLERİN DÜZLEMSEL KİNEMATİĞİ

RİJİT CİSİMLERİN DÜZLEMSEL KİNEMATİĞİ RİJİT CİSİMLERİN DÜZLEMSEL KİNEMATİĞİ MUTLAK GENEL DÜZLEMSEL HAREKET: Genel düzlemsel hareket yapan bir karı cisim öteleme ve dönme hareketini eşzamanlı yapar. Eğer cisim ince bir levha olarak gösterilirse,

Detaylı

Yapısal Jeoloji: Tektonik

Yapısal Jeoloji: Tektonik KÜLTELERDE YAPI YAPISAL JEOLOJİ VE TEKTONİK Yapısal Jeoloji: Yerkabuğunu oluşturan kayaçlarda meydana gelen her büyüklükteki YAPI, HAREKET ve DEFORMASYONLARI inceleyen, bunları meydana getiren KUVVET ve

Detaylı

Gerilme Dönüşümleri (Stress Transformation)

Gerilme Dönüşümleri (Stress Transformation) Gerilme Dönüşümleri (Stress Transformation) Bu bölümde, bir noktaya etkiyen ve bir koordinat ekseni ile ilişkili gerilme bileşenlerini, başka bir koordinat sistemi ile ilişkili gerilme bileşenlerine dönüştürmek

Detaylı

Projeksiyon Kavramı. Meridyenler ve paraleller eşitliklere göre düzleme aktarılır. 1) m : harita üzerinde paralelleri çizen yarıçap

Projeksiyon Kavramı. Meridyenler ve paraleller eşitliklere göre düzleme aktarılır. 1) m : harita üzerinde paralelleri çizen yarıçap Projeksiyon Kavramı Meridyenler ve paraleller eşitliklere göre düzleme aktarılır. 1) m : harita üzerinde paralelleri çizen yarıçap ) α: harita üzerinde meridyenler arasındaki açıyı ifade eder. m = α =

Detaylı

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1 Sunum ve Sistematik SUNUM Sayın Eğitimciler, Sevgili Öğrenciler, ilindiği gibi gerek YGS, gerekse LYS de programlar, sistem ve soru formatları sürekli değişmektedir. Öğrenciler her yıl sürpriz olabilecek

Detaylı

CBS. Projeksiyon. CBS Projeksiyon. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB

CBS. Projeksiyon. CBS Projeksiyon. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Elipsoid şeklindeki dünyanın bir düzlem üzerine indirilmesi ve koordinatlarının matematiksel dönüşümleridir. Harita üç şekilde projeksiyonu

Detaylı

LABORATUVAR ÇALIŞMASI DERS NOTLARI

LABORATUVAR ÇALIŞMASI DERS NOTLARI HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ÖLÜMÜ JEO 152 FİZİKSEL JEOLOJİ LAORATUVAR ÇALIŞMASI DERS NOTLARI 2013 2 1. HARİTA İLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR Harita nedir? Yeryüzünün veya bir parçasının

Detaylı

PARALEL VE MERİDYENLER

PARALEL VE MERİDYENLER PARALEL VE MERİDYENLER Nasıl ki şehirdeki bir evi bulabilmek için mahalle, cadde, sokak ve ev numarası gibi unsurlara ihtiyaç varsa Yerküre üzerindeki herhangi bir yeri bulabilmek için de hayalî çizgilere

Detaylı

Geometrik şekillerin çizimi

Geometrik şekillerin çizimi Geometrik şekillerin çizimi ir doğruya dışındaki P noktasından P geçen paralel doğru çizmek 1. P noktası merkez kabul edilir. yayı kadar açılan pergelle doğrusu kesiştirilerek noktası elde edilir. 3. Pergel

Detaylı

PROJE AŞAMALARI : Karayolu Geçkisi (Güzergahı Araştırması, Plan ve Boykesit):

PROJE AŞAMALARI : Karayolu Geçkisi (Güzergahı Araştırması, Plan ve Boykesit): Bartın Üniversitesi Ad Soyad : Mühendislik Fakültesi Numara : İnşaat Mühendisliği Bölümü Pafta No : KONU : INS36 ULAŞTIRMA II (PROJE) DERSİ P R O J E V E R İ L E R İ /2000 ölçekli tesviye (eşyükselti)

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Geometrik Çizimler-1

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Geometrik Çizimler-1 TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi Geometrik Çizimler-1 2/32 Geometrik Çizimler - 1 Geometrik Çizimler-1 T-cetveli ve Gönye kullanımı Bir doğrunun orta noktasını bulma

Detaylı

Uzunluk Ölçümü (Şenaj) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Uzunluk Ölçümü (Şenaj) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Uzunluk Ölçümü (Şenaj) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Uzunlukların Ölçülmesi (Şenaj) Arazide uzunlukların doğru ve hassas bir şekilde ölçülmesi, projelerin doğru hazırlanmasında ve projelerin araziye uygulaması

Detaylı

BAZI ÇİZİM KURALLARI

BAZI ÇİZİM KURALLARI BAZI ÇİZİM KURALLARI Başlıklar Tanım Amaçlar Kural çeşitleri - Yan görünüşün alternatif konumu - Tamamlanmamış görünüş - Ayarlanmış görünüş - Büyütülmüş görünüş - Olmayan arakesit çizgileri - Silindirlerin

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgilerinin topoğrafik harita ya da arazi üzerindeki

Detaylı

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

- Hangi kitaptan kaç adet olduğu - Kargonu gideceği açık adres ve telefon yazılmalıdır.

- Hangi kitaptan kaç adet olduğu - Kargonu gideceği açık adres ve telefon yazılmalıdır. Kitap Adı : TASARI GEOMETRİ Yazar : Doç.Dr.Zafer Savaş DOĞANTAN Baskı Yılı : 1996 Sayfa Sayısı : 324 Satışı Yapılmamaktadır, üniversitemiz kütüphanesinden erişebilirsiniz. Kitapların satışı Mustafa Kemal

Detaylı