GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI"

Transkript

1 A. Spivakovsky ve V. Dyachkov GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI Çeviren Ali Münir CERİT Mak. Y. Müh. 2. BASKI ANKARA 1984

2 BÖLÜM XI KEPÇELİ, KEFELİ VE DÖNER TEPSÎLİ YÜKSELTİCİLER (Bucket, Arm, and SwingTray Elevators) Yükselticiler (elevatörler), dökme ve birim yükleri düşey ya da dik eğimli (yataydan 70 den fazla) doğrultuda yükseltmeğe yararlar. Yükseltilecek malzemenin yapısı, yükselticinin tasarımında önemli bir rol oynar. Dökme malzeme için çeşitli türlerde kepçeli yükselticiler, birim yükler için de kefeli ve döner tablalı yükselticiler kullanılır. A. KEPÇELİ YÜKSELTİCİLER 1. Genel Tanıtma ve Amaç: Bir kepçeli yükletici (Şekil. 147) şu parçalardan meydana geıır: ı sonsuz çekme elemanı, buna sağlamca bağlanmış 2 kepçeleri, çekme elemanının çevrelerinde döndüğü 3 üst (döndürme) ve 4 alt (gerdirme) kasnakları (çekme elemanının türüne bağlı olarak zincir dişlileri de olabilirler). Yükselticinin hareketli parçası ve döndürme düzeneği 5 üst bölümü (kafa), 6 ara bölmeleri ve 7 alt bölümünden (taban) oluşan kapalı bir sac mahfazası içerisine alınmıştır. Mahfazanın ara bölmeleri, yükselticinin her iki şeridini (gidiş ve dönüş) i çine alabildiği gibi her şerit ayrı bir mahfaza içinde de olabilir. 8 adam delikleri, çalışma sırasında, yükselticinin belli düzeçlerde denetlenmesini sağlarlar. Kepçeli çekme elemanı hareketi 9 çalıştırma biriminden alır ve 10 gerdirme düzeneği tarafından önceden gergin duruma getirilmiştir. Dökme malzeme yükselticinin alt ucundaki (tabandaki) besleme oluğundan ve kepçelerin kazıma etkisinden yararlanılarak yüklenir, üst kasnağa (zincir dişlisine) kadar yükseltilir ve burada boşaltma oluğuna dökülür. Çalıştırma birimi hareketli parçanın geri hareketini önleyen 11 tutma frenini içerir. Yükseltici mahfazasında 12 kılavuzları vardır. Kepçeii yükselticiler çeşitli türlerde pudra, taneli ve parça malların (çimento, kum, toprak, turba, kömür, soda, refrakter, kimyasal maddeler, tahıl, un,vb.) taşınmasına elverişlidirler. Yapı malzemelerinin taşınmasında, kimya endüstrisi fabrikalarında, dökümhanelerde, refrakter malzemesinin yapımında, metalürji fabrikalarında, besin endüstrisinde, un fabrikalarında, tahıl silolarında yalnızca yükselticiler kullanılır. Az yer kaplaması, yükleri önemli bir yüksekliğe kaldırma yeteneği (50 m ye kadar) ve 5 m^/sa den 160 m^/sa e kadar değişen kapasite yelpazesi kepçeli yükselticilerin başlıca üstünlükleridir. Bunun yanında, aşırı yuklemeye karşı duyarlılıkları ve düzgün (üniform) yükleme zorunluğu, bunların zayıf taraflarını oluştururlar. Yükselticiler düşey (Şekil. 147) ya da eğimli (Şekil. 148) olabildikleri gibi kayış ya da 229

3 Şekil. 147 Kayış ve Kepçeli Yükseltici 1kayış; 2kepçeler; 3döndürme kasnağı; 4gerdirme kasnağı; 5 ust mahfaza bölümü; 6ara mahfaza bölümleri; 7 alt mahfaza bölümü (taban); 8adam delikleri; 9 çalıştırma birimi; 10gerdirme; 11fren; 12kılavuzlar.

4 A görünüşü 13 9 Şekil.148 Çift Zincirli Eğimli Kepçeli Yükseltici 1zincirler; 2 kepçeler; 3döndürme zincir dişlileri; 4gerdirme zincir dişlileri; 5üst mahfaza böıımu; 6 ara mahfaza bölümleri; 7 alt mahfaza bölümü; S gerdirme düzeneği; 9 çalıştırma birimi; 10 taşıyıcı makaraları; 11 kılavuz kızaklar; 12zincir yakalayıcılar; 13fren. 231

5 V A, fi) Şekil.149 Döndürme Elemanı Üzerinde Kepçelerin Düzenlenmesi t*) aaralıklı kepçeler; b sürekli kepçeler tek ya da çift sıra zincir kullanabilirler. Besleme ve boşaltma yöntemlerine bağlı olarak ya yüksek hızlı santrifüj ya da alçak hızlı ağırlıklı boşaltma uygulanır (özelikler için bu bölümün 2. maddesine bakınız). Kepçeler aralıklı (Şekil 149a) ya da sürekli (Şekil. 149b) biçimde yerleştirilirler. Kepçelerin düzenlenmesi ile besleme ve boşaltma yöntemi, taşınan malın türüne bağlı olarak seçilir. Kayış ve kepçeli yükselticilerde kepçeler arkadanasılı; zincirli ve kepçeli yükselticilerde ise ya arkadanasılı ya da uçtan bağlanmış olabilirler. Sonuncu bağlama yöntemi yalnızca çift zincirli götürücülere uygulanabilir. Eğimli yükselticiler, dönüş (avara) şeridinin düzenlenmesi bakımından ayrılırlar. Bu şerit ya serbestçe sarkar (kayışlı yükselticilerde, Şekil.löOb) ya da desteklenir (Şekil.löOc, çift zincirli yükselticide). Düşey kepçeli yükselticiler, çok daha karmaşık olan eğimli türden daha sık olarak kullanılırlar. Genel amaçlı sabit düşey yükselticilerin ana parametreleri, Sovyetler Birliğinin Devlet Standardında verilmiştir. Bu bölümde yalnızca genel amaçlı düşey yükselticiler incelenmektedir. Besin ve un endüstrisinde kullanılan özel amaçlı kepçeli yükselticiler ile tahıl yükselticileri özel tasarımlara sahiptirler ve ilgili kitaplarda ayrıntılı olarak incelenmektedir, 2. Kepçelerin Yüklenmesi ve Boşaltılması: Malzeme yükselticiye ya tabanda kepçelenir (Şekil. 151a), ya da doğrudan doğruya bir besleme oluğundan verilir (Şekil. 151b). Uygulamada, birine öncelik verilerek, genellikle bu iki yöntem birlikte kullanılır. Kayışlı ve zincirli götürücülerin pudra ya da küçükparçalı ve çoğunlukla orta aşındırıcılıkta malzeme (kömür tozu, turba, çimento, toprak, kum, hızar talaşı, kırılmış kömür, fosfatlı gübreler, vb.) taşıyan aralıklı keüceleri, genellikle binncı yükleme yöntemini kullanırlar. Çünkü bu tur malzemeler, kepçeıenmeye karşı önemli bir direnç göstermezler, Bu malzemeler tanımlanan bu yöntemle yüklendiğinde yükseltici 0,82 m/s arasında değişen oldukça yüksek hızlarda çalışabilir. Büyükparçalı ve aşındırıcı malzemeler (çakıl, maden cevheri iriparçalı kömür, vb.), kepçelenmeye karşı büyükdirenç gösterirler ve bu da kepçenin aşınmasına hatta (kayışın, ya da zincirin) kopmasına neden olur. Bu nedenle, büyükparçalı ve aşındırıcı malzemeler, kepçelere doğrudan doğruya beslenirler. 232

6 Boşaltma (darj) Başlama Şekil.150 Eğimli Götürücülerin Şemaları a kayışlı tür; b doğal sarkmalı şeridi olan zincirli tür; cdesteklenmiş dönüş şeritli çift zincirli tür. Bu yükleme yöntemi sürekli kepçeli yükselticilerde ve yalnızca malzemelerin kepçeler arasındaki boşluklardan düşmediği ve hızın 1 m/s yi geçmediği durumlarda uygulanabilir. Çünkü daha yüksek hızlarda parçalar sıçrarlar. Boşaltma santrifüj (Şekil.152a), ağırlıklı (Şekil.152b) ya da yönlendirilmiş ağırlıklı (Şekil.152c) türlerden birinden olabilir. Birinci türde malzeme, kepçenin tepe zincir dişlisi (ya da kasnağı) çevresinde dönmesinden doğan santrifüj kuvvet etkfsinde boşalır ve doğrudan doğruya üst mahfaza bölümündeki boşaltma oluğuna düşer. Tepe zincir dişlisinin (ya da kasnağın) çapına uygun hız seçilerek ve üst mahfaza bölümündeki boşaltma oluğu ayarlanarak malzemenin saçılması önlenir. Bir dolu kepçenin (Şekil. 153) yükselen şeritte ve tepe kasnağındaki hareketini inceleyelim. Kepçe tepe kasnağına varmadan önce, düzgün hızla doğrusal bir yörünge boyunca ilerler ve yük üzerinde etkiyen tek kuvvet ağırlıktır:p=mg. Kepçe tepe kasnağı çevresinde dönmeye başladığında, santrifüj kuvvet F = m (178) bu ağırlığa eklenir. Yukardaki denklemde, m: kepçe içindeki yükün kütlesi; v: kepçe içindeki yük merkezinin hızı, m/s; r: dönme yarıçapı, yani yükün A ağırlık merkezinin kasnağın O merkezinden uzaklığı, mm; g: ağırlık kuvvetinin ivmesi, m/s^. Bu iki kuvvetin R bileşkesi, kepçe döndükçe yön ve şiddetini değiştirir. Bununla birlikte, 233

7 Şekil.151 Kepçelerin Doldurulması a kepçeleme ile; b doğrudan doldurma Şekil. 152 Kepçelerin Boşaltılması asantrifüj; bağırlıkla; c yönlendirilmiş ağırlıkla eğer R vektörü kasnak merıtezındçn geçen düşey çizgiyi kesinceye kadar uzatılırsa, kepçenin bütün konumlan için, bir ve aynı B kesim noktası elde edilir. Bu B noktasına kutup ABO ve AFR (Şekil.153 e bakınız) benzer üçgenlerinden görüleceği üzere, Buradan, / kutup uzaklığı, P = mg F m ı;" (179) ' = 8 x s = sabit bulunur. (180) m (180) denkleminde v = r~ koyarak, 234

8 gr 2 x I = 2 2 (181) = r m elde ederiz. r n Burada, n mil hızıdır, d/dak. Şekil. 153 / Kutup Uzaklığının Belirlenmesi Buradan, kutup uzaklığının değerinin yalnızca kasnağın (ya da zincir dişlisinin) devir sayısına bağlı olduğu sonucu çıkartılır. Milin n dönme hızı arttıkça / kutupsal uzaklığı azalır ve santrifüj kuvvetin değeri, ağırlık kuvvetine göre, artar. Mil hızı düştüğü zaman, ağırlık kuvvetinin değeri, santrifüj kuvvete göre, artar ve / uzaklığı daha büyük bir değer alır. Sovyet bilim adamı P. Kozmin, / < r b olduğu zaman ve kutup noktası kasnak çemberinin içine düşüyorsa (Şekil.l53b), santrifüj kuvvetin ağırlık kuvvetinden önemli ölçüde büyük bir değerde olduğunu ve kepçe içindeki bütün yük parçacıklarının kepçe dış duvarına doğru hareket ettiklerini, yani boşaltmanın santrifüj türden olduğunu göstermiştir. I > r a olduğu zaman ve kutup noktası kepçelerin dış kenarlarından geçen çemberin dışında kalıyorsa (Şekil. 153c ye bakınız), ağırlık kuvveti santrifüj kuvvetten büyüktür ve kepçeler ağırlıkla boşalırlar.rj, < / < r a ise boşaltma hem santrifüj hem de ağırlıkladır. Kepçeden atılan parçacık, yükseltici üst mahfazası içinde bir parabol çizer ve boşaltma oluğuna düşer. Oluğun (sütün) üst ağzının O merkezine göre durumu, malzemenin saçılmasını ve aşırı parçalanmasını ve tozumasını önlemek üzere ayarlanmalıdır. Boşaltma oluğunun durumu genellikle boşaltma açısı, yani yatayla boşaltma oluğunun başlangıcını 235

9 IflIF* kasnak (zincir dişlisi) merkezine birleştiren doğru arasındaki açı tarafından belirlenir. Santrifüjağırlıklı boşaltmalı yükselticiler için (3=3045 dir. Alçak değer kuru, yüksek değer ıslak yüklere uygulanır. Santrifüj boşaltma (Şekil. 152a ya bakınız), serbest akışlı pudra, taneli ya da küçükparçalı malzeme taşıyan kepçeleri aralıklı olarak yerleştirilmiş yüksekhızlı götürücülerde (çoğunlukla kayışlı, seyrek olarak zincirli) kullanılır. Santrifüj boşaltmalı genel amaçlı yükselticilerin kepçe hızı genellikle 12 m/s alınır. Yüksekhızlı yükselticilerde kepçe aralıkları, bir kepçeden boşaltılan malzeme önceki kepçeye çarpmayacak şekilde belirlenir. Ağırlıkla boşaltmalı yükselticilerde (Şekil. 152b) malzeme, kepçeler ters dönerken, a ğırlığıyla boşaltılır. Bu tür boşaltma yavaşakışlı pudra, nemli, ince pullu ve yaş malzemeler için (kömür tozu, tebeşir, çeşitli kimyasal maddeler, yaş kül, hızar talaşı, vb.) kullanılır. Düşey yükselticilerde yük, tepe zincir dişlisinden geçtikten sonra kepçeyi boşaltma oluğunun üstünde başaşağı getiren zincirin iki şeridi arasındaki boşlukta ve ağırlıkla boşalır (Şekil.l52b) ye bakınız). Eğimli yükselticilerde ağırlıkla boşaltma, yükselticinin eğik durumuyla sağlanır. Bu tür boşaltma, kepçe hızının 0,60,8 m/s arasında bulunduğu yavaşhızlı kepçeli yükselticilerde uveulanır. Yönlendirilmiş ağırlıklı boşaltma (Şekil. 152c), düşey ve eğimli kepçeli yükselticilerde (kayışlı ya da zincirli) kullanılır. Çekme elemanı tepe kasnağının (ya da zincir dişlisinin) çevresinde dönerken her kepçe bir öncekinin önüne boşalır ki bu da malzemenin ana boşaltma oluğuna akıtılması için bir şüt ya da kılavuz görevi yapar. Bu tür boşaltma, kepçe hızları 0,4 0,8 m/s arasında değişen yavaşhızlı yükselticilerde uygulanır. Sürekli boşaltmalı yükselticiler başlıca ağır, iriparçalı, aşındırıcı ve orta derecede aşındırıcı malzemelerin (çakıl, cevher, cüruf, iriparçalı kömür, vb.) ve ayrıca kırılarak daha küçük boyutlara indirilen ufalanabilir malzemelerin (turba, odun kömürü, kok, vb.) taşınmasında kullanılırlar. 3. Kepçeli Yükselticilerin Parçaları: Kepçeler üç türdür: derin (Şekil.l54a), yuvarlakdipli, sığ (Şekil.l54b) ve Vtürü (Şekil.l54c). Birinci tür kepçelerin ön ağzı 65 lik bir açıda kesilmiş ve böylece önemli bir derinlik sağlanmıştır. Bu kepçeler kuru ve serbestakışlı dökme malzemelerin (toprak, kum, tahıl, ince kömür) taşınmasında kullanılırlar. Kepçeler türleri, ana geometrik boyutları (B genişliği, A izdüşümü ve h yüksekliği) ve kapasiteleri İle belirlenirler. Derin kepçelerde genişlik mm, yükseklik mm ve kapasite 0,75 14,5 litre arasında değişir. tkinci tür kepçelerin ön ağızlan 45 lik bir açı ile kesilmiştir. Bu nedenle kepçe sığdır. Bu kepçeler nemli, sıkışabilir, yavaşakışlı dökme malzemelerin götürülmesinde kullanılırlar. Kepçenin alçak dudağı ve sığlığı malzemenin boşaltılmasını kolaylaştınr. Sığ kepçelerde genişlik mm, yükseklik mm ve kapasite 0,65 15 litre arasında değişir. Derin ve sığ kepçelerin tabanları boşaltmayı kolaylaştırmak amacıyla, silindirik yapılır. Bu kepçeler yalnız kepçeleri aralıklı dizilmiş götürücülerde kullanılırlar. Kepçeler arasındaki a uzaklığı 300,400, 500 ve 600 mm dir. 236

10 m 1, t 1 ıı II ı * Şekil. 154 Kepçe Türleri aderin; bsığ; cvtürü Vkepçeler yalnızca sürekli boşaltmalı yükselticilerde ve ağır, kütleli ve aşındırıcı malzemelerin götürülmesinde kullanılırlar. Bunlarda genişlik mm, yükseklik mm ve kapasite 1,5 130 litre arasında değişir. Kepçe aralığı 160, 200, 250, 320, 400, 500 ve 630 mm dir. Derin ve sığ kepçeler preste basılma, 2 6 mm lik çelik sacdan kaynakyapım, dökme demir ya da dövme çelik olarak yapılırlar. Vkepçeler kaynakyapım ya da preste basılma olabilirler. Aşındırıcı malzeme için kullanılacak kepçelerde, çabuk aşınmayı önlemek üzere, dudaklar sertleştirilir. Çekme elemanı olarak bir kayış ya da zincir kullanılır. Kauçuk kaplanmış dokuma kayışlar kayışlı götürücülerdekine eşdeğerdedirler (Bölüm IV, B, madde 2 ye bakınız). Kepçeler kayışa özel düzkafalı cıvatalarla (Şekil.l55a) cıvatalanmışlardır. Cıvatanın kafası, kepçe arka duvarındaki bir oyuğa girmiştir. Bunun amacı, kayış tepe kasnağı üzerinden geçerken, cıvata kafasının kasnağa zarar vermesini önlemektir. Kayışın B; genişliği, kepçenin B genişliğinden 3540 mm fazla olmalıdır. Kayışın kat sayısı ise (genellikle dörtten az olmamak üzere) gerekli kayış dayanımına Dagıı olarak hesaplanan kayış çekme kuvvetine göre belirlenir. Kayışın hesabı kayışlı götürücüdeki gibidir (Bölüm IV, B, madde 3 e bakınız). Ancak, bunda kayışın cıvata delikleri nedeniyle zayıfladığı dikkate alınma 237

11 (a) Şekil.155 Kepçelerin Bağlanması a kayışa; b tek zincire; c iki zincirin kepçe yan duvarlarına 238

12 lıdır. Kayış genişliği Bj = 150, 200, 250, 300, 400 ve 500 mm dir. Yükselticilerde, çeik telli kayışlar da (Bölüm IV, C ye bakınız) kullanılır. Yükselticilerde Kullanılan zincirler genellikle lâmellibaklall burçlu ve' burçlumakaralı zincirler olup zincir adımı f. 100, 125, 160, 200, 250, 320, 400, 500 ve 630 mm dir. Kaynaklı yuvarlakbaklalı, dökme birleşim ve ayrılabilir baklalı zincirler daha seyrek kullanılırlar. Dönüş şeridi desteklenen eğimli yükselticilerde lâmellibaklall ve burçlumakaralı zincirler kullanılır. Kepçeler zincire köşebentlerle ya da özel biçimdeki bakla levhalarına cıvatalanarak ya da perçinle bağlanırlar mm genişlikteki kepçeler için, kepçenin arka duvarının merkezine bağlanan (Şekil. 155b) tek zincir; mm genişlikteki kepçeler için kepçelerin arka (Şekil. 155b) ya da yan duvarlarına (Şekil. 155c) cıvatalanmış çift zincir kullanılır. Bir döndürme elemanının (kayış ya da zincir) seçimi istenen yükseltici kapasitesine, kaldırma yüksekliğine ve taşman malzemenin türüne bağlıdır. kauçuklu bir dokuma kayış, kepçeleri çok sıkı olmayan bir biçimde tutar ve bu nedenle, bir zincirden çok daha az bir çekme kuvveti uygular. Buna karşılık, daha yüksek bir hızla hareket edebilir ve aşındırıcı malzemeleri taşırkan zincirden daha az aşınır. Yukarda sayılan bu gerekçelerden ötürü ilke olarak pudra ve küçükparçalı ve düşük yığma ağırlıklı malzemelerin orta kaldırma yüksekliklerine (2540 m) ve yüksek hızla taşınmasında kayış kullanılır. Kayışlı yükselticilerde malzeme, alt bölüme (tabana) verilir ve buradan kepçelenerek alınır. Zincirler çoğunlukla, ağır kütleli malzemeleri büyük yükselticilere ve yüksekkapasite ile (160 m^/sa e kadar) çıkarmakta kullanılırlar. Bunlar ayrıca, kauçuklu bir dokuma kayışa zarar verebilecek sıcak ve diğer tür malzemelerin taşınmasında kullanılırlar. Kayışlı yükselticilerin kepçe hızlan 0,82,5 m/s arasında değişir. Zincirli yükselticilerde ise hız sınırlan 0,41,25 m/s (çok seyrek olarak 1,6 m/s ye kadar) dir. Kayışlı ve zincirli yükselticilerin ikisi de hem aralıklı, hem de sürekli kepçeli olarak yapılırlar. Modem yükselticilerin çalıştırma birimi genellikle tek gövdeli motorredüktör biçiminde olup yükselticinin üst bölümünde yer alır. Kayışlı bir yükselticinin döndüren kasnağının çapı kayış kat sayısına (i kayışın kat sayısı olmak üzere normal olarak i) bağlı olup genellikle 400, 500, 630, 800, 1000 ve 1250 mm değerinde alınır. Zincirli yükselticilerin zincir dişlisinin diş sayısı 4,7575,5 d/dak arasındaki hızlarda 6, 8, 10, 12, 13, 14, 16 ve 20 alınır. Yükseltici durduğu zaman hareketli parçanın ve kepçelerin tehlikeli geri dönüşlerini önlemek üzere, çalıştırma birimine 11 freni (Şekil. 147 ye bakınız) eklenmiştir. Bu gürültüsüz çalışan bir kilitmandal, döndüren kasnağın (ya da zincir dişlisinin) miline takılmış bir genişleme makarası ya da elektrik motoruyla redüktör giriş mili arasındaki elastik kavramaya bağlanmış bir santrifüj mandal durdurucu olabilir. Ağır yükselticilerde solenoid fren kullanılabilir. Yükselticinin üst tekne bölümünde muayene ve onanmlar için adam delikleri bulunur. Yükselticilerde en çok kullanılan gerdirme düzeneği türü vidalı, yaylıvevidalıdır. Bazı durumlarda karşı ağırlıklı gerdirme düzeneği de kullanılır. Gerdirme düzeneği kasnak (ya da zincir dişlisi) milinin yatakları üzerinde bulunur ve alt teknenin yan duvarlanna bağlanmıştır (Şekil. 157). Gerdirme stoku mm arasında değişir. Kayışlı yükselticilerin gerdirme kasnağı taşınan malzemenin kasnağa yapışmasını önlemek için, genellikle 239

13 Şekil. 156 Çift Zincirli Sürekli Bir Kepçeli Yükselticinin Üst Bölümü ve Çalıştırma Birimi 240 *' il, Ki L. M,

14 Alçak başlama olufl 60 Şekil. 157 Kayişlikepçeli Yükselticinin Alt Tekne Bölümü kesiti ve Gerdirme Düzeneği 241

15 i Kesit AA Şekil. 157a Kayışlıkepçeli Yükselticinin Alt Tekne Bölümü Kesiti ve Gerdirme Düzeneği 242

16 ızgarajantlı (Şekil.157a, AA kesitine bakınız) yapılır. Gerdirme ve döndürme kasnaklan (ya da zincir dişlileri) genellikle aynı çaptadırlar. Yükseltici tabanı besleme haznesini taşır. Islak yavaşakışlı malzemeler götürülürken besleme haznesi yükseğe yerleştirilir ve hazne tabam 60 lik açıyla iner (Şekil.157). Kuru ve serbestakışh malzemelerin taşınmasında ise hazne daha alçak bir düzeçte yerleştirilir ve tabanın yaptığı açı 45 dir. Tekne alt bölümünün yan duvarlarında, bakım ve onarımlar için, kapaklı adam delikleri bulunur. Teknenin ara bölümleri 24 mm lik çelik sacdan yapılır. Kenarları boyunca ve uçlarda köşebent berkitme (takviye) çubukları kullanılır. Standart bölümler 22,5 m uzunlukta yapılırlar ve birbirlerine cıvatalarla bağlanırlar. Ara bölümler, hareketli parçayı kılavuzlamak ve aşın salınımları önlemek için, kılavuzlarla donatılmışlardır (Şekil.147 ye bakınız). 4, Kepçeli Yükselticilerin Hesabı Yükselticinin türü ve kepçe biçimi, yükselticinin özeliklerine ve istenen taşıma kapasitesine bağlı olarak seçilir. Bir kepçeli götürücünün taşıma kapasitesi, Ç(t/sa) götürücü uzunluğunun her metresi başına gerekli kepçe kapasitesini elde ederek (8) denkleminden hesaplanır: 3,6 v y 4> lt/ m (182) m Burada, i 0 : kepçe kapasitesi, İt; o : kepçe aralığı, m; derin ve sığ kepçelerde a = (2,53)/ı, sürekli Vkepçelerde o = h(h kepçe yüksekliğidir)* v : kayış ya da zincir hızı, m/s; 7 : yükün yığma ağırlığı, t/m 3 ; ı// : kepçe yükleme verimi En çok rastlanan malzemeler için v hızlan ve \p yükleme verimleri Tablo. 22 de verilmiştir. Standart boyutlardaki kepçeler için, götürücü uzunluğunun metresi başına kapasiteler Tablo.23 de verilmiştir. Seçilen kepçelerin boyuttan, en büyük parçanın a maks boyutuyla uyumlu olmalıdır. Kepçe izdüşümünün A değeri (Şekil. 154 e bakınız) şu koşulu sağlamalıdır. A>a ma ks m (183) Burada m katsayısı, malzeme içinde a ma k s boyutundaki parçalar ağırlıkça % 1025 oranında ise m = 22,5; bu parçaların oranı % arasında ise m = 4, alınır. Zincirli yükselticilerde kepçe aralığı zincir adımının bir ya da iki katı olmalıdır. 243

17 Tablo.22 KepçeU Yliksdlicilerin Ana Parametreleri (Yaklaşık Veriler) Dökme YUk Özelikleri Tipik Yükler Yükseltici Türü Kepçe türü Kepçenin Ortalama yükleme verimi, 4/ Hız u, m/s Kayış için Zincir için Pudra (öğütülmüş) Kömür tozu Düşük hızlı ağırlıklı boşaltma D 0,85 0,60,8 Çimento, alçı, fosfatlı gübre Yüksek hızlı santrifüj boşaltma D 0,75 1,251,8 Taneli ve küçükparçalı (o' < 60 mm), orta derecede aşındırıcı Hızar talaşı, parçalı kuru kil kömür, turba Aynı D 0,70.8 1,252,0 1,251,6 Aynı, yüksek derecede aşındırıcı Çakıl, cevher, cüruf Kum, kül, toprak, taş Düşük hızlı yönlendirilmiş ağırlıklı boşaltma Yüksek hızlı santrifüj boşaltma V D 0,70,85 0,70,8 0,81,0 1,61,8 0,81,0 Orta ve büyükparçalı orta a' > 60 mm), orta derecede aşındırıcı Kömür Kesekler halinde turba. Düşük hızlı yönlendirilmiş ağırlıklı boşaltma Yüksek hızlı santrifüj boşaltma V D 0,60,8 0,50,7 0,60,8 1,251,4 Aynı, yüksek derecede aşındırıcı Kırma taş, cevher, cüruf Düşük hızlı yönlendirilmiş ağırlıklı boşaltma V 0,60,8 0,50,8 Kütleli, kırılgan, kırılarak küçlik boyuta İndirilmiş Odun kömürü, kok Aynı V 0,6 0,60,8 0,60,8 3iruflu, toz ve taneli ıslak Toprak, ıslak kum, ıslak pudra alçı Islak kimyasal maddeler kabartılmış turba Yüksek hızlı santrifüj boşaltma Düşük hızlı ağırlıklı boşaltma s s 0,40,6 0,40,6 1,251,8 ~ 1,251,6 0,60,8 Not: Kepçe türleri: D derin (Şekil,154a) S sığ (Şekil.154b) V Vkepçe (Şekil.l54c) a' karakteristik en büyük parçacığın boyutu, mm (Bölüm I, B ye bakınız). Çekme kuvveti bilinen yöntemle (Bölüm II, C ye bakınız), yani yükseltici yörüngesinin bölümlerindeki dirençleri toplayarak hesaplanır. Yükselticilerin hesabında dikkate alınması gerekli tek özel durum, yükseltici tabanına yükleme sırasındaki kepçeleme direncidir. Bu direncin değeri ancak amprik olarak belirlenebilir. Çünkü, en önemlileri şunlar olan birçok etkene bağlıdır: taşman malzemenin özelikleri, kepçe hızı, kepçe türü ve aralık kepçelerle taban duvarları arasındaki boşluklar, kepçelerin yükleme verimi ve kepçe yükleme yöntemi. Yükseltici parametrelerini yaklasımlamak için genellikle amprik denklemler kullanılır. Tablo.23 'o Götürücü Birim Boyu Başına Kepçe Kapasitesi, It/m Derin Kepçeler Sığ Kepçeler VKepçeler K«pçe Genişliği B, mm Kepçe aralığı a, mm Kepçe kapasitesi ı' o, İt,lt/m Kepçe kapasitesi i o, İt ^.lt/m Kepçe aralığı a, mm Kepçe kapasitesi i o, İt \\tlm ,75 1,1 2,0 3,2 7,8 14,5 2,5 3,67 6,67 8,0 15,6 24,2 _ 0,65 1,1 2,6 7,0 15,0 _ 2,17 3,67 6,5 14,0 25,0 _ _ 1,5 3,6 7,8 16,0 34,0 67,0 130,0 9,4 18,0 31,2 50,0 85,0 134,0 206,0 21 a m;' LMBri'jmın!:'!'W'Bi,ıri'i:B' ;'!B!:'j'pr~

18 Bu denklemler, bir yükselticide ana direnç yükün kaldırılması için gerekli güç olduğundan, gerçek değerlere yakın sonuçlar verirler. Düşey yükselticilerde, çekme elemanının Tablo.24 (184), (185) ye (186) Denklemlerindeki Ortalama K h K } ve K 3 Değerleri Yükseltici türü Kayış Tek zincir Çift Zincir Götürme kapasitesi Ot/sa Kepçe türleri (Şekil. 154 e bakınız) Derin ve sığ Vkepçe Derin ve sığ Vkepçe Derin ve sığ Vkepçe K 2 katsayısı ,6 0,5 0,45 0,40 0,35 0,6 0,55 0,5 1,1 0,8 0,6 0,5 1,1 0,85 0,7 1,2 1,0 0,8 0,6 ı,ı 0,9 «1 K 3 2,5 1,6 2 1,1 1,5 1,3 1,25 0,8 1,5 1,3 1,25 0,8 en yüksek statik gerginliği S ma f ts, düzgün hareket için, aşağıdaki denklemle yaklaşık olarak hesaplanır: (184) Burada: H : yükün kaldırıldığı yükseklik, m (Şekil.147 yo bakınız); <j : yükselticinin metresi başına birim ağırlık, kg, m [(1) denklemine bakınız. q o : kayış ya da zincirin kepçeli olarak birim ağırlığı, kg/m; Ki : harekete ve döndürme elemanı ile kepçelerin üst ve alt kasnaklarındaki (ya da zincir dişlilerindeki) bükülmelerine Karşı dirençleri ve yükün kepçeleme direncini dikkate alan katsayı. Çeşitli tür yükselticiler için ortalama Ki değerleri Tablo.24 de verilmiştir. q 0 değeri yapımcı şartnamelerinden, tasarım verilerinden alınabilir ya da aşağıdaki denklemden yaklaşımların: q 0 * K 2 GL (185) nin yaklaşık değerleri Tablo.24 de verilmiştir. Yüksekhızlı zincirli yükselticilerde en yüksek teorik S teor çekme etkisi, (55) ve (57) denklemlerinden hesaplanan statik ve dinamik çekme kuvvetlerinin toplamına eşittir. Kayışlı yükselticiler için en yüksek çekme kuvveti (kayış gerginliği), kayışın kaymasını 245

19 önlemek üzere S maks = S ger eşitliğini sağlamaktır (sürtünmeyle dönme teorisini ve (108) denklemini inceleyiniz). Zincir ya da kayış dayanımının hesabında en yüksek teorik çekme kuvveti alınır (Bölüm III, B, Madde.l ve Bölüm IV, B, Madde.2 ye bakınız). Düşey götürücülerin döndürme milinde gerekli motor gücü (çalıştırma düzeneğindeki kayıplar dışarda bırakılıyor), yaklaşık olarak aşağıdaki denklemden hesaplanır: 1,15 OH 367 K 3 q 0 Hv OH (1,1b+ K K v) 2 3 kw (186) Yükü kaldırmak için tüketilen güç (1,15 e eşit olan emniyet katsayısını da içerir), yukardaki denklemin birinci bölümünden, hareketli parçanın sürtünme direnci ise ikinci bölümünden belirlenir. K 3 katsayısının yaklaşık değerleri Tablo.24 de verilmiştir. Güç aktarma düzeneğindeki kayıplar kullanılacak motorun seçiminde hesaba katılır. B. KEFELİ YÜKSELTİCİLER Kefeli yükselticiler birim yükleri (variller, kutular, paketler, makina parçaları, vb.) kaldırmakta kullanılırlar. Kefeli yükselticiler (Şekil.l58a ve c) düşey ya da eğimli (Şekil.l58b) olabilirler. Bunlarda, üst ve alt zincir dişlileri çevresinde dönen iki sonsuz zincir vardır. Yüke uygun biçim verilmiş olan yük taşıyıcılar (kefeler) belli aralıklarda bu zincirlere cıvatalanmışlardır (Şekil.159). Taşıyıcıların (kefeler ya da raflar) yükleme ve boşaltması elle ya da otomatik olarak yapılır. Silindirik yükler, eğik bir düzlemde yararlanabilmeleri, ızgaralı bir masadan yine ızgaralı bir kefeye ya da rafa aktarılmaları ve bunun tersi işlemin kolayca yapılabilmesi nedenleriyle, otomatik yükleme ve boşaltmaya çok elverişlidirler. Yükler genellikle döndürme elemanının üst zincir dişlisinden ayrıldığı noktada boşaltılırlar. Bazı tasarımlarda, taşıyıcıyı eğmek ve yükü yükselen şeritte boşaltmak için bir saptırma zincir dişlisi (Şekil.l58c) kullanılır. Taşıyıcılar, yüke uygun olmak üzere düz ya da eğrisel kefeler biçiminde (Şekil.159a) olabilirler. Bazı durumlarda, boşaltmayı kolaylaştıran deviricilerle (Şekil.l59b) donatılırlar. Bu deviriciler taşıyıcının yükselticinin yükselen şeridi boyunca herhangi bir noktasında boşaltılmasına izin verirler ve bunlara, boşaltma noktalarına yerleştirilmiş kulaklarla kumanda edilir, Deviriciler yay etkisiyle ilk durumlarına dönerler. Kefeli yükselticilerin döndürme elemanları olarak lâmeüibaklalı, birleşim, burçlu ve burçlupernolu (en iyi çözüm) zincirler, bazı durumlarda ise tümüyledöküm zincirler kullanılır. Bu yükselticiler alçakhızlı yükseltici türü olup hızlar 0,20,3 m/s arasında değişir. Kefeli yükselticilerin parametreleri (1619) denklemlerinde elde edilir. Çekme kuvveti, alışılmış yolla hesaplanır (Bölüm II, C ye bakınız). Hesaplar yapılırken zincirin sabit kılavuz yataklar üzerindeki sürtünme kayıpları dikkate alınmalıdır. Yük, 246

20 a İÜ o O I =8 t/3 zincirden belli bir uzaklıktaki konsollar üzerinde taşındığından sabit kılavuz yataklar üzerindeki sürtünme kayıpları bu yükselticilere özeldir (Şekil.l58d). Kefe üzerindeki yükün ağırlığını G kg, kefe ve yük ağırlık merkezinin zincir eksenine uzaklığını / m, kefenin zincire bağlantı noktaları arasındaki uzaklığı b m alırsak, kefenin bağlantı noktalarında kılavuz yatak üzerindeki basınç (zincir gerginliğinin etkisi ithal ediliyor) ve (187) her taşıyıcı üzerindeki ek sürtünme direncinin değeri 247

21 ı uf ir (b) Şekil.l 59Kefeli Yükselticilerin Kefeleri 2GI w' bulunur. (188) Burada, w': zincirin kılavuz yataklar üzerindeki hareketine karşı direnç katsayısıdır. Eğer yükseltici çekme zincirleri hareketli makaralarla donatılmış ise w' nün değeri (35) denkleminden belirlenir. Zincirde hareketli makaralar bulunmuyor ve kılavuz yataklar üzerinde kayıyorsa w' = f = 0,25 0,35 alınır (burada / zincirin kılavuz yataklar üzerindeki sürtünme katsayısıdır). 248

22 C. DÖNER TABLALI YÜKSELTİCİLER Döner tablalı yükselticiler (Şekil. 160a ve b), çeşitli birim yükleri kaldırmakta ve indirmekte kullanılırlar. Kefeli yükselticilerle dönertablalı yükselticiler arasındaki ana ayrılık, birincilerin yük taşıyıcılara rijit olarak bağlanmış, sonunculann ise zincire matsallı ve ekseni çevresinde serbestçe dönen tablalar olmasıdır. Bu yapı yükün inen şerit boyunca herhangi bir noktada boşaltılmasını mümkün kılar. Dönertablalı yükselticiler, dönertablalı götürücülerden (Bölüm VII C ye bakınız) yalnızca yörünge profili bakımından ayrılırlar: yükselticiler yükleri yalnızca düşey olarak taşır Şekil.160 Döner Tablalı Yükselticiler 1çekme zincirleri; 2 döndüren zincir dişlisi; 3dönertablalar; 4 çalıştırma birimi; 5 gerdirme zincir dişlileri. lar; oysa götürücüler onları birbiri arkasından gelen düşey ve yatay bölümlerde taşırlar. Hafif yükler için (ömeğin kitaplar) bir dönertablalı yükselticide konsoliti raflara bağlanmış tek zincir yeterli olabilir (Şekil. 160b). Paketlenmiş kitapların taşınmasında kullanılan tek zincirli bir tablalı yükseltici Şekil.161 de gösterilmiştir. Her katta elektriksel olarak kontrol edilen otomatik yükleme ve boşaltma düzenekleri varda*. Düğmeye basınca yükleme düzeneğinin yüklü (ızgaralı) tablası devreye girer. Yük, inen çatallı tepsiden alınır. Yük alındıktan sonra, tabla otomatik olarak ilk durumuna döner. Boşaltma noktasında bir kumanda işareti tablayı döndürür ve inen tepsi tarafından kendi üzerine bırakılan yükü 249

23 = İ s S «2 a a «Ol *f N 3, (A IS " lifi ^ ti w s2 Sil 3 vy i^s alması için devreye sokar. Yük, eğik tabladan bir masuralı götürücüye alınır ve yerine gönderilir; tabla da başlangıç durumuna döner. Dönertablalı yükselticilerin hesabı alışılmış yolla (Bölüm II, C ye bakınız) yapılır. Bu tur yükselticiler için özel katsayılar (Bölüm VII, C ye bakınız) hesaba katılmalıdır. 250

ELEVATÖRLER BÖLÜM 7. 7.1. GİRİŞ

ELEVATÖRLER BÖLÜM 7. 7.1. GİRİŞ BÖLÜM 7. ELEVATÖRLER 7.1. GİRİŞ Yükselticiler (elevatörler), dökme ve birim yükleri düşey veya dik eğimli (yataydan 70 den fazla) doğrultuda yükseltmek amacıyla kullanılırlar. Yükseltilecek malzemenin

Detaylı

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI A. Spivakovsky ve V. Dyachkov GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI Çeviren Aü Münir CERİT - Mak. Y. Müh. 2. BASKI ANKARA - 1984 BÖLÜM VII V-KEPÇELİ, MAFSALLI-KEPÇELİ VE DÖNER-TABLALI GÖTÜRÜCÜLER

Detaylı

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI A. Spivakovsky ve V. Dyachkov GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI Çeviren AK Münir CERİT - Mak. Y. Müh. 2. BASKI ANKARA - 1984 ÖNSÖZ Sovyet Malzeme iletimi uzmanlanndan A.Spivakovsky ve V. Dyachkow

Detaylı

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI A. Spivakovsky ve V. Dyachkov GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI Çeviren AH Münir CERİT - Mak. Y. Müh. 2. BASKI ANKARA - 1984 BÖLÜM IX ARABALI GÖTÜRÜCÜLER A. GENEL TANITMA VE AMAÇ ''Fırdolayı"

Detaylı

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI A. Spivakovsky ve V. Dyachkov GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI Çeviren Ali Münir CERİT - Mak. Y. Müh. 2. BASKI ANKARA - 1984 BÖLÜM XII HELEZON (VİDALI) GÖTÜRÜCÜLER A. GENEL TANITMA VE AMAÇ

Detaylı

KÜREKLİ GÖTÜRÜCÜLER TÜRKAY ALİ ÇELBİŞ ABDURRAHMAN UYGUN

KÜREKLİ GÖTÜRÜCÜLER TÜRKAY ALİ ÇELBİŞ ABDURRAHMAN UYGUN KÜREKLİ GÖTÜRÜCÜLER TÜRKAY ALİ ÇELBİŞ ABDURRAHMAN UYGUN KÜREKLER Tarımsal işlemlerin pek çoğunda kürekler kullanılır.doldurma,boşaltma.ye rleştirme,yön verme ve bazı toprak işlemlerinde kullanılan çeşitli

Detaylı

SÜREKLİ TRANSPORT MAKİNALARININ SINIFLANDIRILMASI

SÜREKLİ TRANSPORT MAKİNALARININ SINIFLANDIRILMASI BÖLÜM 2. SÜREKLİ TRANSPORT MAKİNALARININ SINIFLANDIRILMASI 2.1. GİRİŞ Birbirinden işletme ilkeleri, tasarım özellikleri, taşımanın araç ve doğrultusu bakımından ayrılan sürekli transport makinalarının

Detaylı

BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032

BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032 BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032 TARİHÇESİ Sonsuz bantla taşıma çok eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. 1868 yıllında İngiliz mühendis Lyster kauçukla

Detaylı

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ 1 Bu bölümden elde edilecek kazanımlar Güç Ve Hareket İletim Elemanları Basit Dişli Dizileri Redüktörler Ve Vites Kutuları : Sınıflandırma Ve Kavramlar Silindirik

Detaylı

GÖTÜRÜCÜLER CKONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI

GÖTÜRÜCÜLER CKONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI A. Spivakovsky ve V. Dyachkov GÖTÜRÜCÜLER CKONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI Çeviren AK Münir CERİT - Mak. Y. Müh. 2. BASKI ANKARA - 1984 BÖLÜM VI KÜREKLİ GÖTÜRÜCÜLER A. GENEL TANITMA VE AMAÇ Genellikle,

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Dinamik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 13 Parçacık Kinetiği: Kuvvet ve İvme Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Dinamik, R.C.Hibbeler, S.C.Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 13 Parçacık

Detaylı

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI A. Spivakovsky ve V. Dyachkov GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYÖRLER) VE İLGİLİ DONATIMI Çeviren Aü Münir CERİT - Mak. Y. Müh. 2. BASKI ANKARA - 1984 BÖLÜM XVI HİDROLİK GÖTÜRÜCÜLER A. ANA TÜRLER VE AMAÇ Hidrolik götürme,

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği -Fizik I 2013-2014 Dönme Hareketinin Dinamiği Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 İçerik Vektörel Çarpım ve Tork Katı Cismin Yuvarlanma Hareketi Bir Parçacığın Açısal Momentumu Dönen Katı Cismin

Detaylı

HİDROLİK TRANSPORT MAKİNALARI

HİDROLİK TRANSPORT MAKİNALARI BÖLÜM 11. HİDROLİK TRANSPORT MAKİNALARI 11.1. GİRİŞ Hidrolik transport, dökme malzemelerin borular veya tekneler (kanallar) boyunca bir su akımı içinde taşınmasıdır. Malzeme ve suyun oluşturduğu karışıma

Detaylı

BÖLÜM 11. BANTLI KONVEYÖRLER HESAP ESASLARI

BÖLÜM 11. BANTLI KONVEYÖRLER HESAP ESASLARI ÖLÜM. ANTLI KONVEYÖRLER HESAP ESASLARI.. GİRİŞ ugün endüstride işletme ekonomisine en fazla etki eden faktörlerden biri malzeme iletimidir. antlı konveyörle, sürekli malzeme iletiminde bir çok uygulama

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Dinamik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 17 Rijit Cismin Düzlemsel Kinetiği; Kuvvet ve İvme Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Dinamik, R.C.Hibbeler, S.C.Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok.

Detaylı

ÇATI MAKASINA GELEN YÜKLER

ÇATI MAKASINA GELEN YÜKLER ÇATI MAKASINA GELEN YÜKLER Bir yapıyı dış etkilere karşı koruyan taşıyıcı sisteme çatı denir. Belirli aralıklarla yerleştirilen çatı makaslarının, yatay taşıyıcı eleman olan aşıklarla birleştirilmesi ile

Detaylı

Bir malzeme, mal veya ürünün bir yerden başka bir yere taşınmasına endüstriyel taşıma denir. Endüstriyel taşınma iki sınıfa ayrılmaktadır.

Bir malzeme, mal veya ürünün bir yerden başka bir yere taşınmasına endüstriyel taşıma denir. Endüstriyel taşınma iki sınıfa ayrılmaktadır. ENDÜSTRİYEL TAŞIMA (TRANSPORT) Bir malzeme, mal veya ürünün bir yerden başka bir yere taşınmasına endüstriyel taşıma denir. Endüstriyel taşınma iki sınıfa ayrılmaktadır. İç Taşıma (Kısa mesafeli taşıma)

Detaylı

Tanım: Boyuna doğrultuda eksenel basınç kuvveti taşıyan elemanlara Basınç Çubuğu denir.

Tanım: Boyuna doğrultuda eksenel basınç kuvveti taşıyan elemanlara Basınç Çubuğu denir. BASINÇ ÇUBUKLARI Tanım: Boyuna doğrultuda eksenel basınç kuvveti taşıyan elemanlara Basınç Çubuğu denir. Basınç çubukları, sadece eksenel basınç kuvvetine maruz kalırlar. Bu çubuklar üzerinde Eğilme ve

Detaylı

Chapter 24: Frezeleme. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing

Chapter 24: Frezeleme. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing Chapter 24: Frezeleme DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing 24.1 Giriş Frezeleme, düz bir yüzey elde etmek için yapılan temel bir talaş kaldırma işlemidir Freze bıçakları bir veya birden fazla

Detaylı

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER Basit Makineler Basit Makine Nedir? Günlük hayatımızda yaptığımız işleri kolaylaştırmak için bir takım araçlar kullanırız. Bir kuvvetin yönünü, büyüklüğünü ya da bir kuvvetin hem büyüklüğünü hem de yönünü

Detaylı

6.12 Örnekler PROBLEMLER

6.12 Örnekler PROBLEMLER 6.1 6. 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 Çok Parçalı Taşıyıcı Sistemler Kafes Sistemler Kafes Köprüler Kafes Çatılar Tam, Eksik ve Fazla Bağlı Kafes Sistemler Kafes Sistemler İçin Çözüm Yöntemleri Kafes Sistemlerde

Detaylı

ENLEME BAĞLANTILARININ DÜZENLENMESİ

ENLEME BAĞLANTILARININ DÜZENLENMESİ ENLEME BAĞLANTILARININ Çok parçalı basınç çubuklarının teşkilinde kullanılan iki tür bağlantı şekli vardır. Bunlar; DÜZENLENMESİ Çerçeve Bağlantı Kafes Bağlantı Çerçeve bağlantı elemanları, basınç çubuğunu

Detaylı

r r r F İŞ : Şekil yörüngesinde hareket eden bir parçacık üzerine kuvvetini göstermektedir. Parçacık A noktasından

r r r F İŞ : Şekil yörüngesinde hareket eden bir parçacık üzerine kuvvetini göstermektedir. Parçacık A noktasından İŞ : Şekil yörüngesinde hareket eden bir parçacık üzerine etkiyenf r kuvvetini göstermektedir. Parçacık A noktasından r r geçerken konum vektörü uygun bir O orijininden ölçülmektedir ve d r A dan A ne

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR Basit Makine Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir. Ayrıca basit makineler, küçük bir kuvvetle büyük kuvvetleri yenmek ya da dengelemek

Detaylı

Vargel. Vargel düzlem ve eğik profile sahip yüzeylerin işlenmesinde kullanılır.

Vargel. Vargel düzlem ve eğik profile sahip yüzeylerin işlenmesinde kullanılır. Planya, Vargel Vargel Vargel düzlem ve eğik profile sahip yüzeylerin işlenmesinde kullanılır. Yatay ve Düşey Vargel Tezgahı Yatay vargel tezgahı Düşey vargel tezgahı Planya Tipi Vargel Tezgahı Hidrolik

Detaylı

V = g. t Y = ½ gt 2 V = 2gh. Serbest Düşme NOT:

V = g. t Y = ½ gt 2 V = 2gh. Serbest Düşme NOT: Havada serbest bırakılan cisimlerin aşağı doğru düşmesi etrafımızda her zaman gördüğümüz bir olaydır. Bu düşme hareketleri, cisimleri yerin merkezine doğru çeken bir kuvvetin varlığını gösterir. Daha önceki

Detaylı

Nakliyat yöntemi seçiminde etkili olan faktörler

Nakliyat yöntemi seçiminde etkili olan faktörler MADENLERDE NAKLİYAT Nakliyat yöntemi seçiminde etkili olan faktörler Malzemenin fiziksel özellikleri (tane iriliği, kırılma şekli, nem oranı, yoğunluğu, sıcaklığı) Gerekli nakliyat kapasitesi Nakliyat

Detaylı

Ekim, Bakım ve Gübreleme Makinaları Dersi

Ekim, Bakım ve Gübreleme Makinaları Dersi Ekim, Bakım ve Gübreleme Makinaları Dersi Tahıl Ekim Makinaları 1 e-mail: dursun@agri.ankara.edu.tr Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları ve Teknolojileri Mühendisliği Bölümü 2017 nde Yararlanılan

Detaylı

Fizik-1 UYGULAMA-7. Katı bir cismin sabit bir eksen etrafında dönmesi

Fizik-1 UYGULAMA-7. Katı bir cismin sabit bir eksen etrafında dönmesi Fizik-1 UYGULAMA-7 Katı bir cismin sabit bir eksen etrafında dönmesi 1) Bir tekerlek üzerinde bir noktanın açısal konumu olarak verilmektedir. a) t=0 ve t=3s için bu noktanın açısal konumunu, açısal hızını

Detaylı

YÜKLEYİCİLERİN SINIFLANDIRILMASI

YÜKLEYİCİLERİN SINIFLANDIRILMASI BÖLÜM 14. YÜKLEYİCİLERİN SINIFLANDIRILMASI 14.1. YÜKLEYİCİLERİN ANA TÜRLERİ VE AMACI Yükleyiciler yükleme işlemlerini makineleştirmekte kullanılan hareketi kaldırma ve taşıma makinalardır. Yükleyiciler

Detaylı

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar YATAKLAR Miller, dönel ve doğrusal hareketlerini bir yerden başka bir yere nakletmek amacıyla üzerlerine dişli çark, zincir, kayış-kasnak ve kavramalara bağlanır. İşte yataklar; millerin bu görevlerini

Detaylı

Prof. Dr. İrfan KAYMAZ

Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Kayış-kasnak mekanizmalarının türü Kayış türleri Meydana gelen kuvvetler Geometrik

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt.

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. MAK-204 Üretim Yöntemleri Freze Tezgahı Frezeleme Đşlemleri (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Freze tezgahının Tanımı: Frezeleme işleminde

Detaylı

KAYIŞ-KASNAK MEKANİZMALARI

KAYIŞ-KASNAK MEKANİZMALARI KAYIŞ-KASNAK MEKANİZMALARI Müh.Böl. Makina Tasarımı II Burada verilen bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. Bir milden diğerine güç ve hareket iletmek için kullanılan mekanizmalardır. Döndürülen Eleman

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Statik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 10 Eylemsizlik Momentleri Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Statik, R. C.Hibbeler, S. C. Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 10. Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

ÇELİK PREFABRİK YAPILAR

ÇELİK PREFABRİK YAPILAR ÇELİK PREFABRİK YAPILAR 2. Bölüm Temel, kolon kirişler ve Döşeme 1 1. Çelik Temeller Binaların sabit ve hareketli yüklerini zemine nakletmek üzere inşa edilen temeller, şekillenme ve kullanılan malzemenin

Detaylı

ÇELİK YAPILAR 2. Hafta. Onur ONAT Munzur Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli

ÇELİK YAPILAR 2. Hafta. Onur ONAT Munzur Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli ÇELİK YAPILAR 2. Hafta Onur ONAT Munzur Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli 1 Haddelenmiş Çelik Ürünleri Nelerdir? Haddelemeyi tekrar hatırlayacak olursak; Haddeleme

Detaylı

HALBACH & BRAUN. Madencilik ve hammadde sektörlerine hizmet veren H&B tüm dünyada kendini kanıtlamıştır.

HALBACH & BRAUN. Madencilik ve hammadde sektörlerine hizmet veren H&B tüm dünyada kendini kanıtlamıştır. HALBACH & BRAUN Bir aile şirketi olan H&B 1997 den bu yana Almanya Sprockhövel de faaliyet göstermektedir. Halbach Braun ürünleri yaratıcı ve sürekli yenilenen teknolojileri ile yer altı madenciliğinde

Detaylı

Ekim, Bakım ve Gübreleme Makinaları Dersi

Ekim, Bakım ve Gübreleme Makinaları Dersi Ekim, Bakım ve Gübreleme Makinaları Dersi Tahıl Ekim Makinaları 4 e-mail: dursun@agri.ankara.edu.tr Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları ve Teknolojileri Mühendisliği Bölümü 2017 nde Yararlanılan

Detaylı

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır.

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır. Bölüm 5: Hareket Yasaları(Özet) Önceki bölümde hareketin temel kavramları olan yerdeğiştirme, hız ve ivme tanımlanmıştır. Bu bölümde ise hareketli cisimlerin farklı hareketlerine sebep olan etkilerin hareketi

Detaylı

DİŞLİ ÇARK: Hareket ve güç iletiminde kullanılan, üzerinde eşit aralıklı ve özel profilli girinti ve çıkıntıları bulunan silindirik veya konik

DİŞLİ ÇARK: Hareket ve güç iletiminde kullanılan, üzerinde eşit aralıklı ve özel profilli girinti ve çıkıntıları bulunan silindirik veya konik DİŞLİ ÇARKLAR 1 DİŞLİ ÇARK: Hareket ve güç iletiminde kullanılan, üzerinde eşit aralıklı ve özel profilli girinti ve çıkıntıları bulunan silindirik veya konik yüzeyli makina elemanı. 2 Hareket Aktarma

Detaylı

TORNACILIK. Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ

TORNACILIK. Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ TORNACILIK Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ TORNANIN TANIMI VE ENDÜSTRİDEKİ ÖNEMİ Bir eksen etrafında dönen iş parçalarını, kesici bir kalemle

Detaylı

HALBACH & BRAUN. Madencilik ve hammadde sektörlerine hizmet veren H&B tüm dünyada kendini kanıtlamıştır.

HALBACH & BRAUN. Madencilik ve hammadde sektörlerine hizmet veren H&B tüm dünyada kendini kanıtlamıştır. HALBACH & BRAUN Bir aile şirketi olan H&B 1997 den bu yana Almanya Sprockhövel de faaliyet göstermektedir. Halbach Braun ürünleri yaratıcı ve sürekli yenilenen teknolojileri ile yer altı madenciliğinde

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Dinamik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 14 Parçacık Kinetiği: İş ve Enerji Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Dinamik, R.C.Hibbeler, S.C.Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 14 Parçacık

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-204 Üretim Yöntemleri Vidalar-Vida Açma Đşlemi (8.Hafta) Kubilay Aslantaş Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet ileten vidaları Metrik vidalar Trapez vidalar

Detaylı

BTÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVARI DERSİ

BTÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVARI DERSİ 1 BTÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVARI DERSİ ROTORLARDA STATİK VE DİNAMİKDENGE (BALANS) DENEYİ 1. AMAÇ... 2 2. GİRİŞ... 2 3. TEORİ... 3 4. DENEY TESİSATI... 4 5. DENEYİN YAPILIŞI... 7 6.

Detaylı

Günlük yaşantımızda işlerimizi kolaylaştırmak için kullandığımız, bir yada. iki parçadan oluşan araçlara BASİT MAKİNELER denir.

Günlük yaşantımızda işlerimizi kolaylaştırmak için kullandığımız, bir yada. iki parçadan oluşan araçlara BASİT MAKİNELER denir. BASİT MAKİNELER Günlük yaşantımızda işlerimizi kolaylaştırmak için kullandığımız, bir yada iki parçadan oluşan araçlara BASİT MAKİNELER denir. Basit Makinelerin Özellikleri Basit makineler, kuvvetin doğrultusunu,

Detaylı

YÜKLERİN SINIFLANDIRILMASI

YÜKLERİN SINIFLANDIRILMASI BÖLÜM 1. YÜKLERİN SINIFLANDIRILMASI 1.1. GİRİŞ Malzeme taşıması, endüstriyel ekonomide önemli bir rol oynar. Bir malzeme, mal veya ürünün bir yerden bir başka yere taşınmasına endüstriyel taşıma denir.

Detaylı

DENEY ADI: KÜKÜRT + (GRAFİT, FİLLER YA DA ATEŞ KİLİ) İLE YAPILAN BAŞLIKLAMA

DENEY ADI: KÜKÜRT + (GRAFİT, FİLLER YA DA ATEŞ KİLİ) İLE YAPILAN BAŞLIKLAMA ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SERTLEŞMİŞ BETON DENEYLERİ DENEY ADI: KÜKÜRT + (GRAFİT, FİLLER YA DA ATEŞ KİLİ) İLE YAPILAN BAŞLIKLAMA DENEY STANDARDI: TS

Detaylı

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır.

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır. Freze ile ilgili tanımlar Kendi ekseni etrafında dönen bir kesici ile sabit bir iş parçası üzerinden yapılan talaş kaldırma işlemine Frezeleme, yapılan tezgaha Freze ve yapan kişiye de Frezeci denilir.

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR II: HESAPLAMA

DİŞLİ ÇARKLAR II: HESAPLAMA DİŞLİ ÇARLAR II: HESAPLAMA Prof. Dr. İrfan AYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Dişli Çark uvvetleri Diş Dibi Gerilmeleri

Detaylı

METAL İŞLEME TEKNOLOJİSİ. Doç. Dr. Adnan AKKURT

METAL İŞLEME TEKNOLOJİSİ. Doç. Dr. Adnan AKKURT METAL İŞLEME TEKNOLOJİSİ Doç. Dr. Adnan AKKURT Takım Tezgahları İnsan gücü ile çalışan ilk tezgahlardan günümüz modern imalat sektörüne kadar geçen süre zarfında takım tezgahları oldukça büyük bir değişim

Detaylı

TEMELLER. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi

TEMELLER. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TEMELLER Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TEMELLER Yapının kendi yükü ile üzerine binen hareketli yükleri emniyetli

Detaylı

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI A. Spivakovsky ve V. Dyachkov GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI Çeviren Ali Münir CERÎT - Mak. Y. Müh. 2. BASKI ANKARA - 1984 BÖLÜM XX GÖTÜRME MAKİNALARININ KULLANIM YERLERİ Bundan önceki bölümlerde

Detaylı

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI A. Spivakovsky ve V. Dyachkov GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI Çeviren AB Münir CERIT - Mak. Y. Müh. 2. BASKI ANKARA - 1984 BÖLÜM XVII ENDÜSTRİYEL ARABALAR A. ANA TÜRLER VE AMAÇ Ray üzerinde

Detaylı

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI

GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI A. Spivakovsky ve V. Dyachkov GÖTÜRÜCÜLER (KONVEYORLER) VE İLGİLİ DONATIMI Çeviren Ali Münir CERİT - Mak. Y. Müh. 2. BASKI ANKARA - 1984 BÖLÜM V PALETLİ GÖTÜRÜCÜLER A. GENEL TANITMA VE AMAÇ Paletli ya

Detaylı

İŞ : Şekilde yörüngesinde hareket eden bir parçacık üzerine kuvveti görülmektedir. Parçacık A noktasından

İŞ : Şekilde yörüngesinde hareket eden bir parçacık üzerine kuvveti görülmektedir. Parçacık A noktasından İŞ : Şekilde yörüngesinde hareket eden bir parçacık üzerine etkiyen F kuvveti görülmektedir. Parçacık A noktasından r geçerken konum vektörü uygun bir O orijininden ölçülmektedir ve A dan A ne diferansiyel

Detaylı

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar ÖLÜM 29 Manyetik alanlar Manyetik alan Akım taşıyan bir iletkene etkiyen manyetik kuvvet Düzgün bir manyetik alan içerisindeki akım ilmeğine etkiyen tork Yüklü bir parçacığın düzgün bir manyetik alan içerisindeki

Detaylı

Kayış kasnak mekanizmaları metin soruları 1. Kayış kasnak mekanizmalarının özelliklerini, üstünlüklerini ve mahsurlarını açıklayınız. 2.

Kayış kasnak mekanizmaları metin soruları 1. Kayış kasnak mekanizmalarının özelliklerini, üstünlüklerini ve mahsurlarını açıklayınız. 2. Kayış kasnak mekanizmaları metin soruları 1. Kayış kasnak mekanizmalarının özelliklerini, üstünlüklerini ve mahsurlarını 2. Kayış kasnak mekanizmalarının sınıflandırılmasını yapınız ve kısaca her sınıfın

Detaylı

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ DİNAMİK DERSİ FİNAL SINAVI ÖNCESİ ÖDEV SORULARI

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ DİNAMİK DERSİ FİNAL SINAVI ÖNCESİ ÖDEV SORULARI PROBLEM 13.59 2016-2017 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ DİNAMİK DERSİ FİNAL SINAVI ÖNCESİ ÖDEV SORULARI Kütlesi 1,2 kg lık bir C bileziği bir yatay çubuk boyunca sürtünmesiz kayıyor. Bilezik her birinin

Detaylı

BASİT MAKİNELER BEKİR ASLAN

BASİT MAKİNELER BEKİR ASLAN BASİT MAKİNELER BEKİR ASLAN BASİT MAKİNELER BASİT MAKİNE ÇEŞİTLERİ *Sabit makara *Hareketli makara *Palanga *Kaldıraç *Eğik düzlem *Çıkrık *Dişli çarklar *Kasnaklar *Kama BASİT MAKİNE ÖZELLİKLERİ *Basit

Detaylı

Makina Elemanları I (G3) Ödev 1:

Makina Elemanları I (G3) Ödev 1: Makina Elemanları I (G3) Ödev 1: 1. Şekilde verilen dönen aks aynı düzlemde bulunan F 1 ve F 2 kuvvetleri ile yüklenmiştir. Değişken eğilme zorlanması etkisindeki aks Fe50 malzemeden yapılmıştır. Yatakların

Detaylı

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir.

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. 9. VİDALAR Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. Vida Helisi Vida Adımı Bir kenarı silindirin çapına eşit dik bir üçgen, silindirin üzerine sarıldığında

Detaylı

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket.

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket. Frezeleme İşlemleri Üst başlık Askı yatak Fener mili yuvası İş tablası Üst başlık hareket kolu Devir sayısı seçimi Boyuna hareket volanı Düşey hareket kolu Konsol desteği Eksenler ve CNC Freze İşlemler

Detaylı

Temeller. Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli

Temeller. Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli Temeller Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli 1 Temel Nedir? Yapısal sistemlerin üzerindeki tüm yükleri, zemine güvenli bir şekilde aktaran yapısal elemanlara

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle

Detaylı

CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI

CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI Frezelemenin Tanımı Çevresinde çok sayıda kesici ağzı bulunan takımın dönme hareketine karşılık, iş parçasının öteleme hareketi yapmasıyla gerçekleştirilen talaş

Detaylı

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI Hareket ve güç iletiminde kullanılan,üzerinde eşit aralıklı ve özel profilli girinti ve çıkıntıları bulunan silindirik veya konik yüzeyli elemanlara DİŞLİ ÇARKLAR denir. Dişli

Detaylı

Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran

Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran temel derinliği/temel genişliği oranı genellikle 4'den büyük olan temel sistemleri derin temeller olarak

Detaylı

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI Kabartılı direnç kaynağı, seri imalat için ekonomik bir birleştirme yöntemidir. Uygulamadan yararlanılarak, çoğunlukla

Detaylı

Freze tezgahları ve Frezecilik. Page 7-1

Freze tezgahları ve Frezecilik. Page 7-1 Freze tezgahları ve Frezecilik Page 7-1 Freze tezgahının Tanımı: Frezeleme işleminde talaş kaldırmak için kullanılan kesici takıma freze çakısı olarak adlandırılırken, freze çakısının bağlandığı takım

Detaylı

ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN

ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN VİSKOZİTE ÖLÇÜMÜ Viskozite, bir sıvının iç sürtünmesi olarak tanımlanır. Viskoziteyi etkileyen en önemli faktör sıcaklıktır. Sıcaklık arttıkça sıvıların viskoziteleri azalır.

Detaylı

Dinamik. Fatih ALİBEYOĞLU -10-

Dinamik. Fatih ALİBEYOĞLU -10- 1 Dinamik Fatih ALİBEYOĞLU -10- Giriş & Hareketler 2 Rijit cismi oluşturan çeşitli parçacıkların zaman, konum, hız ve ivmeleri arasında olan ilişkiler incelenecektir. Rijit Cisimlerin hareketleri Ötelenme(Doğrusal,

Detaylı

Fizik 101: Ders 7 Ajanda

Fizik 101: Ders 7 Ajanda Fizik 101: Ders 7 Ajanda Sürtünme edir? asıl nitelendirebiliriz? Sürtünme modeli Statik & Kinetik sürtünme Sürtünmeli problemler Sürtünme ne yapar? Yeni Konu: Sürtünme Rölatif harekete karşıdır. Öğrendiklerimiz

Detaylı

Pamuk ekim makinaları. 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1

Pamuk ekim makinaları. 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 Pamuk ekim makinaları 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 2 Pamuk Ülkemizde pamuk çoğunlukla çırçır makinalarından çıktığı gibi ekilir. Bu tohumların üzeri hav denilen lifli

Detaylı

2. POTANSİYEL VE KİNETİK ENERJİ 2.1. CİSİMLERİN POTANSİYEL ENERJİSİ. Konumundan dolayı bir cismin sahip olduğu enerjiye Potansiyel Enerji denir.

2. POTANSİYEL VE KİNETİK ENERJİ 2.1. CİSİMLERİN POTANSİYEL ENERJİSİ. Konumundan dolayı bir cismin sahip olduğu enerjiye Potansiyel Enerji denir. BÖLÜM POTANSİYEL VE KİNETİK ENERJİ. POTANSİYEL VE KİNETİK ENERJİ.1. CİSİMLERİN POTANSİYEL ENERJİSİ Konumundan dolayı bir cismin sahip olduğu enerjiye Potansiyel Enerji denir. Mesela Şekil.1 de görülen

Detaylı

ÇATILAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi

ÇATILAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ÇATILAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ÇATILAR Bir yapıyı üstünden etkileyen yağmur, kar, rüzgar, sıcak ve soğuk

Detaylı

MAKİNA ELEMANLAR I MAK Bütün Gruplar ÖDEV 2

MAKİNA ELEMANLAR I MAK Bütün Gruplar ÖDEV 2 MAKİNA ELEMANLAR I MAK 341 - Bütün Gruplar ÖDEV 2 Şekilde çelik bir mile sıkı geçme olarak monte edilmiş dişli çark gösterilmiştir. Söz konusu bağlantının P gücünü n dönme hızında k misli emniyetle iletmesi

Detaylı

G = mg bağıntısı ile bulunur.

G = mg bağıntısı ile bulunur. ATIŞLAR Havada serbest bırakılan cisimlerin aşağı doğru düşmesi etrafımızda her zaman gördüğümüz bir olaydır. Bu düşme hareketleri, cisimleri yerin merkezine doğru çeken bir kuvvetin varlığını gösterir.

Detaylı

MAKĠNE ELEMANLARI II REDÜKTÖR PROJESĠ

MAKĠNE ELEMANLARI II REDÜKTÖR PROJESĠ T.C PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKĠNE ELEMANLARI II REDÜKTÖR PROJESĠ Öğrencinin; Adı: Cengiz Görkem Soyadı: DENGĠZ No: 07223019 DanıĢman: Doç. Dr. TEZCAN ġekercġoğlu

Detaylı

BRT Makine Destek Ayakları. Düz Naylon Taban

BRT Makine Destek Ayakları. Düz Naylon Taban BRT 1692 1 Haddeleme yöntemiyle yekpare altıgen çubuktan üretilmiş saplama hem kesinlik, hem de diş gücü sağlar Naylon taban yüksek yük kapasitesi, kimyasal direnç ve ısı değişikliklerinde denge sağlar

Detaylı

ÇELİK YAPILAR. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe

ÇELİK YAPILAR. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe ÇELİK YAPILAR Cephe elemanı yatay ve düşey elemanların oluşturduğu forma bağlı olarak rüzgar yüklerini iki yada tek doğrultuda aktarır. Bu, döşemenin düşey yükler altındaki davranışına benzer. 8 1 Çelik

Detaylı

ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR

ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR 2. Bölüm Temel, kolon kirişler ve Döşeme 1 1. Çelik Temeller Binaların sabit ve hareketli yüklerini zemine nakletmek üzere inşa edilen temeller, şekillenme ve kullanılan malzemenin

Detaylı

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun Dolu Gövdeli Kirişler TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof Dr Görün Arun 072 ÇELİK YAPILAR Kirişler, Çerçeve Dolu gövdeli kirişler: Hadde mamulü profiller Levhalı yapma en-kesitler Profil ve levhalarla oluşturulmuş

Detaylı

3.1. Basınç 3. BASINÇ VE AKIŞKAN STATİĞİ

3.1. Basınç 3. BASINÇ VE AKIŞKAN STATİĞİ 3. BASINÇ VE AKIŞKAN STATİĞİ Doç.Dr. Serdar GÖNCÜ (Ağustos 2011) 3.1. Basınç Bir akışkan tarafından birim alana uygulanan normal kuvvete basınç denir Basınç birimi N/m 2 olup buna pascal (Pa) denir. 1

Detaylı

Rijit Cisimlerin Dengesi

Rijit Cisimlerin Dengesi Rijit Cisimlerin Dengesi Rijit Cisimlerin Dengesi Bu bölümde, rijit cisim dengesinin temel kavramları ele alınacaktır: Rijit cisimler için denge denklemlerinin oluşturulması Rijit cisimler için serbest

Detaylı

Manyetik Alanlar. Benzer bir durum hareketli yükler içinde geçerli olup bu yüklerin etrafını elektrik alana ek olarak bir manyetik alan sarmaktadır.

Manyetik Alanlar. Benzer bir durum hareketli yükler içinde geçerli olup bu yüklerin etrafını elektrik alana ek olarak bir manyetik alan sarmaktadır. Manyetik Alanlar Manyetik Alanlar Duran ya da hareket eden yüklü parçacığın etrafını bir elektrik alanın sardığı biliyoruz. Hatta elektrik alan konusunda şu sonuç oraya konulmuştur. Durgun bir deneme yükü

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü 1 kışkan Statiğine Giriş kışkan statiği (hidrostatik, aerostatik), durgun haldeki akışkanlarla

Detaylı

ÖDEV SETİ 4. 1) Aşağıda verilen şekillerde her bir blok 5 kg olduğuna göre yaylı ölçekte ölçülen değerler kaç N dir.

ÖDEV SETİ 4. 1) Aşağıda verilen şekillerde her bir blok 5 kg olduğuna göre yaylı ölçekte ölçülen değerler kaç N dir. ÖDEV SETİ 4 1) Aşağıda verilen şekillerde her bir blok 5 kg olduğuna göre yaylı ölçekte ölçülen değerler kaç N dir. 2) a) 3 kg lık b) 7 kg lık blok iki ip ile şekildeki gibi bağlanıyor, iplerdeki gerilme

Detaylı

AY Mühendislik.

AY Mühendislik. AY Mühendislik www.aymuhendislik.com TRAKSİYONEL VİNÇ NEDİR? Traksiyonel vinç halat üzerinde sonsuz tırmanma prensibi ile mesafe (yükseklik) tanımadan çalışan, derin kuyular ve yüksek çalışma mesafelerinde

Detaylı

MUKAVEMET HESAPLARI : ÇİFT KİRİŞLİ GEZER KÖPRÜLÜ VİNÇ

MUKAVEMET HESAPLARI : ÇİFT KİRİŞLİ GEZER KÖPRÜLÜ VİNÇ MUKAVEMET HESAPLARI ÜRÜN KODU MAKİNA ADI : 20+5 TON : ÇİFT KİRİŞLİ GEZER KÖPRÜLÜ VİNÇ İÇİNDEKİLER ÇELİK YAPI ANALİZİ (VİNÇ KÖPRÜSÜ) TEKER HESAPLARI HALAT HESAPLARI KANCA BLOĞU HESABI TAMBUR HESAPLARI SAYFA

Detaylı

BASİT MAKİNELER. Basit makine: Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir.

BASİT MAKİNELER. Basit makine: Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir. BASİT MAKİNELER Bir işi yapmak için kas kuvveti kullanırız. Ancak çoğu zaman kas kuvveti bu işi yapmamıza yeterli olmaz. Bu durumda basit makinelerden yararlanırız. Kaldıraç, makara, eğik düzlem, dişli

Detaylı

Deneyin Amacı Kayış - kasnak mekanizmalarında farklı tiplerde ve farklı sarım açılarındaki kayış ve kasnak arasındaki sürtünmenin incelenmesi.

Deneyin Amacı Kayış - kasnak mekanizmalarında farklı tiplerde ve farklı sarım açılarındaki kayış ve kasnak arasındaki sürtünmenin incelenmesi. 1 Deneyin Adı Kayışlarda Sürtünme Deneyi Deneyin Amacı Kayış - kasnak mekanizmalarında farklı tiplerde ve farklı sarım açılarındaki kayış ve kasnak arasındaki sürtünmenin incelenmesi. 1. Teorik Bilgi 1.1

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler-flipped Classroom Akslar ve Miller İçerik Giriş Temel kavramlar Sınıflandırma Aks ve mil mukavemet hesabı Millerde titreşim kontrolü Konstrüksiyon

Detaylı

Rulmanlı Yataklarla Yataklama. Y.Doç.Dr. Vedat TEMİZ. Esasları

Rulmanlı Yataklarla Yataklama. Y.Doç.Dr. Vedat TEMİZ. Esasları Rulmanlı Yataklarla Yataklama Y.Doç.Dr. Vedat TEMİZ Esasları Sabit bilyalı rulmanlar Normal uygulamalar dışında, tek rulmanın yük taşıma açısından yetersiz olduğu yerlerde veya her iki doğrultuda ön görülen

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR İçerik Giriş Konik dişli çark mekanizması Konik dişli çark mukavemet hesabı Konik dişli ark mekanizmalarında oluşan kuvvetler

Detaylı

Görünüş çıkarmak için, cisimlerin özelliğine göre belirli kurallar uygulanır.

Görünüş çıkarmak için, cisimlerin özelliğine göre belirli kurallar uygulanır. Görünüş Çıkarma Görünüş çıkarma? Parçanın bitmiş halini gösteren eşlenik dik iz düşüm kurallarına göre belirli yerlerde, konumlarda ve yeterli sayıda çizilmiş iz düşümlere GÖRÜNÜŞ denir. Görünüş çıkarmak

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. ZİNCİR DİŞLİ ÇARKLAR

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. ZİNCİR DİŞLİ ÇARKLAR ÖĞRENME FAALİYETİ -2 AMAÇ TS ISO Standart çielgelerinde, incir dişli çark ile ilgili hesaplamaları yapabilecek, elde edilen verilere göre yapım resmini çiebileceksini. ARAŞTIRMA İmal edilmiş ve yapım resimleri

Detaylı