TOPLU TAŞIMADA AKILLI I ULAŞIM YAKLAŞIMLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TOPLU TAŞIMADA AKILLI I ULAŞIM YAKLAŞIMLARI"

Transkript

1 Bildiriler Modelin sonuçlarının kıyı kentlerinde ve de iklim değişikliği özellikle de deniz seviyesi yükselmesine bağlı olarak yaşanabilecek altyapı sorunlarının ortaya konmasında önemli bir basamak olduğu görülmektedir. Coğrafi bilgi sistemleri ile desteklenecek bu sonuçlar ile gelecekte yaşanacak iklim değişikliği sorunlarına uyum sağlama politakaları geliştirilmesi daha kolay ve daha verimli olacaktır. TOPLU TAŞIMADA AKILLI I ULAŞIM YAKLAŞIMLARI Hediye TÜYDEŞ 1, Anıl Z. GÖKER 2 TEŞEKKÜR Bu çalışma İngiliz Hükümeti ne bağlı DEFRA (Department of Food, Environment and Agricultre Gıda, Çevre ve Tarım Bakanlığı) projeleri kapsamındaki Göksu Deltası İklim Değişikliğine Karşı Uyum Stratejileri Geliştirme Projesi çerçevesinde yapılmıştır. Deskteklerinden dolayı DEFRA ya teşekkür ederiz. KAYNAKLAR 1. CSIRO (2006) Infrastructure and climate change risk assessment for Victoria Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation, Australia 2. DEFRA Projesi Teknik Gezi Raporu (2006) ODTÜ Deniz Mühendisliği Araştırma Merkezi, Ankara 3. IPCC (2007) Climate Change 2007: The Scientific Basis Summary for Policymakers Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, Paris, France 4. Keçer M (2001) Göksu Deltasının Jeomorfolojik Evrimi ve Güncel Akarsu-Deniz- Rüzgar Süreçlerinin Kıyı Çizgisinde Yaptığı Değişiklikler, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Jeoloji Etütleri Daire Başkanlığı, Ankara 5. Özyurt, G (2007) Vulnerability of Coastal Areas to Sea Level Rise: A Case Study on Göksu Delta Yüksek Lisans Tezi, ODTÜ İnşaat Mühendisliği, Ankara 6. Özel Çevre Koruma Kurumu (1999) Göksu Deltası Özel Çevre Koruma Bölgesinin Yönetim Planı, T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Özel Çevre Koruma Kurumu, Ankara 7. Sorensen, R. M., R. N. Weisman, and G. P. Lennon (1984) Control of erosion, inundation, and salinity intrusion caused by sea level rise. In Greenhouse Effect and Sea Level Rise: A Challenge for This Generation, M. C. Barth and J. G. Titus, eds. New York: Van Nostrand Reinhold. SUMMARY The mobility problem in rural regions or of elderly and disabled people in urban regions can be addressed by the use of paratransit systems as traditional transit systems either are not sustainable or appropriate for these groups. Efficiency and sustainability of paratransit systems can be achieved by the use of Intelligent Transportation Systems in transit or paratransit systems. A research to develop technology and design approaches for future paratransit services is conducted as the scope of InMoSion Project funded in EU Sixth Framework, which is discussed briefly in this study to shed light to and transfer knowledge for possible paratransit applications in Turkey, which are described as example cases for the City of Ankara. ÖZET Kırsal kesimlerdeki ya da şehirlerde yaşayan yaşlı ve engellilerin hareketlilik sorunu, geleneksel toplu taşımanın sürdürülebilir ya da bu kullanıcılar için uygun olmamasından dolayı, paratransit sistemleri ile çözülmeye çalışılabilir. Paratransit sistemlerinin verimliliği ve sürdürülebilirliliği ise Akıllı Ulaşım Sistemlerinin bu sistemlerde kullanımı ile sağlanabilir. Bu çalışmada, AB 6. Çerçeve kapsamında desteklenen ve esas amacı gelecekteki paratransit hizmetleri için gerekli teknoloji ve tasarım yöntemlerini geliştirmek olan InMosion Projesi ni, Türkiye de Ankara şehri örneğiyle anlatılan olası paratransit uygulamalarına ışık tutması ve bilgi aktarımı olması için kısaca incelenmiştir. 1. GİRİŞ Dünyada uygulanmakta olan paratransit sistemlerinde farklı amaçlar ve özellikler gözlemlenmektedir: finansal olarak sürdürülebilir dolmuş ve benzeri sistemlerin yanı sıra sübvanselerle ayakta kalan engelli ve yaşlı sistemleri de bulunmaktadır. Günümüzde bu ikisinin arasında yer alacak ve 1 Dr. ODTÜ, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Ankara 2 Araştırmacı, ODTÜ, İnMoSion Projesi, Ankara

2 Bildiriler her iki uygulamanın iyi yönlerinin alınıp zayıf yönlerinin güçlendirildiği bir paratransit sistemi geliştirilmesi ihtiyacı vardır ve bu Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS) desteğiyle mümkündür. Özellikle yaşlı ve engelli nüfusunun arttığı ülkelerde, bu grupların toplu taşıma sistemlerini kullanmada yaşadıkları sorunlar, ekonomik olarak sürdürülebilir ve kullanıcıların gereksinimlerine cevap veren, Akılı Dolmuş Sistemi diye tanımlanabileceğimiz yeni nesil paratransit sistem sayesinde aşılabilir. Böyle bir sistem sadece engelli ve yaşlılar ile sınırlı kalmayıp, yoğun kent merkezli veya kırsal alanlarda yaşayan toplu taşımadan yeterince faydalanamayan herkese yönelik hizmet verebilir. Paratransit sistemi uygulanacak yerler belirlenirken yapılması gereken temel analizlerin en başında talep tespiti gelmektedir. Diğer ulaşım türleri için olduğu gibi örneklemeye dayalı bir tespit yöntemi paratransit için de uygulanabilir. Burada önemli nokta hazırlanacak anketin özellikle de AUS destekli bir sistem için içeriği yeterince çalışılmayan bir noktaydı. Bu makalede amaçlanan, böyle bir anket metodu geliştirilmesi için a) mevcut toplu taşıma ve paratransit ulaşım sistemlerinin kriterlerinin ve anketlerinin incelenmesi ve b) AUS destekli paratransit sisteminin sunabileceği yeniliklerin belirlenmesidir. Türkiye de uygulanacak bir Akıllı Dolmuş Sistemi projesi henüz bulunmamakla birlikte bu tür bir sistemden yararlanabilecek pazarlar mevcuttur. Yerel yönetim ve olası kullanıcı kitlelerini Akıllı Dolmuş Sistemleri hakkında bilgilendirmek ve gelecekteki uygulamalara öncülük etmek ve destek vermek için Avrupa Birliği (AB) 6. Çerçeve programınca desteklenen InMoSion (Science Shop for Innovative Mobility Solutions for Mobility Challenged Europeans) Projesi ortaklarından Orta Doğu Teknik Üniversitesi nin yürüttüğü araştırma ve Yunanistan ın Philippi bölgesindeki pilot çalışmanın çeşitli basamakları bu makalede aktarılacaktır. Türkiye de yapılması düşünülecek bir paratransit sistemi tasarımına şablon oluşturabilecek pazar incelemeleri bu aşamada nitel seviyede olup ne kadar talep alacağını hiçbir anket çalışması olmadan nicel olarak tahmin edilmesi mümkün değildir. Ama dünyadaki uygulamalar ve Philippi Bölgesi pilot çalışması tecrübeleri ile Ankara ya da benzer büyüklükteki yerleşim yerlerinin kent içi ya da kırsal bölgelerindeki olası paratransit pazarlarını belirlemek amaçlanmaktadır. 2. MEVCUT PARATRANSİT UYGULAMALARI Paratransit kelime anlamı olarak toplu taşımanın yanı sıra veya toplu taşımaya ek olarak düzenlenen sistem anlamına gelmektedir. Bu tanım, kamu ve özel toplu taşıma sistemlerini içermekte olup, hizmet kalitesi olarak kapıdan kapıya özellikteki kişisel ulaşım türleri (özel araç ve taksi gibi) ile geleneksel toplu taşıma türleri arasında yer alan bir hizmeti ifade etmektedir. Başka bir tanımla, paratransit, geleneksel toplu taşımadan, daha esnek tarife ve güzergâhları ile ayırt edilebilen toplu taşıma sistemidir [1]. Diğer bir tanımda paratransit, otobüsler, taksiler, minibüsler, taksi benzerleri ve diğer arabalar olmak üzere değişik türlerde hem özel sektör hem devlet ve yerel yönetimlerin yardımıyla hizmet veren servisleridir [2]. Uygulamalara bakıldığında paratransit hizmetleri, nüfus yoğunluğunu az olduğu banliyö ve kırsal bölgelerde geleneksel toplu taşıma sistemlerinin sürdürülebilir olmadığı ya da yetersiz kaldığı durumlarda devreye girmektedir ve geleneksel toplu taşıma hizmetlerinin a) kamu sektörü sübvansiyonu, b) merkezi koordinasyon, c) geniş kapasiteli araç kullanımı, d) sabit duraklar ve göreceli olarak sabit rotalar gibi özelliklerine meydan okumaktadır [3]. Paratransit toplu taşımanın bir parçası olarak, 1970 li yılların başlarından itibaren İngiltere ve A.B.D gibi ülkelerde görülmeye başlanmıştır [1]. Özel sektör tarafından işletilen paratransit benzeri servislere dünyanın dört bir yanında rastlamak mümkündür. Bunlardan yaygın olarak bilinenleri arasında Hong Kong ta 1986 dan beri kullanılan Public Light Bus diye bilinen servisler vardır. Manila da ise II. Dünya Savaşı sonra Amerikan ordusu fazlası olan ciplerin Jeepney adı ile işletildiği görülmektedir. Kahire deki jitney diye adlandırılan servisler 1970 lerin sonundan itibaren sabit hatlarda hizmet vermektedirler de yapılan şehir ulaşımı özelleştirilmesinden sonra sayıları ne varan Collectivos lar Buenos Aires de faaliyet göstermektedirler. Kuala Lumpur daki minibüs servisleri ise 1970 lerden beri hizmettedirler. Nairobi deki paratransit benzeri servislerin ismi ise matatu olarak geçmekte olup 1979 da gayri resmi olarak çalışmaya başlamışlardır. Puerto Rico ise publicos denilen resmen düzenlenen temiz hızlı ve güvenilir ulaşım araçları bulunmaktadır. Türkiye deki dolmuş servisleri de literatürde bir paratransit sistemi olarak tanımlanmaktadır [3].

3 Bildiriler Kent içi trafik talebi doğrultusunda, özellikle kalabalık şehir merkezlerinde görülen, yukarda verilen, bazen yasal bazen yasal olmayan, paratransit uygulamaları dışında örneklerde mevcuttur. Bunların başında havaalanı servisleri ve ABD deki engellilere ulaşım hizmeti gelirken, bu iki paratransit uygulaması gerek sürdürülebilirlik ve gerekse işletim sistemleri olarak birbirinden büyük farklar gösterir; bu yüzden bu iki uygulama detaylı bir şekilde bu bölümde incelenmiştir Engelliler İçin Paratransit Hizmetleri Paratransit hizmetlerinin ABD deki en bilinen örneği, geleneksel anlamda toplu taşımadan yaralanmayan engelli bireylerin kişisel ve iş amaçlı yolculularında, diğer engelli olmayan bireyler gibi rahatlıkla seyahat edebilmesini sağlamak üzerine kurulmuş olan 1990 Amerika Engelliler Hareketi (AEH) nin kurallarınca federal düzenlemeler altında faaliyet göstermekte olanıdır [4]. Diğer bir deyişle, AEH hizmetleri sabit hat olan sistemleri geçici ya da sürekli kullanamayan kişilerin kapıdan kapıya refakatli bir şekilde ulaşımını sağlayan sistemlerdir [5]. Balog ve ark. verdiği istatistiklerde [6]. AEH den fazla paratransit servisinde görevli çalışan ve araç ile hizmet vermektedir. Daha genel ve geniş pazarlarda hizmet vermediği sürece AEH bazlı paratransit sistemleri finansal açıdan sürdürebilirliği zordur. Yüksek işçi maliyetleri ve yetersiz tarifeler yüzünden özel sektör tarafından kârlı pazarlarda işletilmeyen AEH paratransit servisleri toplu taşımadan çok daha pahalıya mal olmaktadır [5] ve çoğunlukla sübvanse edilmektedirler [4]. Bu nedenle ya detaylı kesin kabul kuralları konularak talep kısılması ya da kullanıcıların AEH hizmetlerini istismar etmeyecek ve daha düşük maliyetle hizmet verecek şekilde, kapıdan kapıya refakatli (door-to-door) yerine kapıdan kapıya refakatsiz (curb-to-curb) şekilde kullanması yönünde eğitim vererek, maliyet azaltılması yöntemlerine başvurulması gündemdedir [7] Havaalanı (Terminal) Ulaşımında Paratransit Hizmetleri Çoğunlukla A.B.D., İtalya, Finlandiya, Hollanda, Belçika da görülen [8] ve finansal olarak kârlı işletim örnekleri olan bir başka paratransit uygulaması havaalanı ulaşımı için düzenlenen minivan servisleridir. Havayolu kullanıcılarının daha çok uzun süreli park sorunu ve bedellerinden ve uzun mesafelerdeki taksi ücretlerinin fazlalığından dolayı tercih ettiği bu paratransit sistemleri, ABD de genellikle özel sektör tarafından işletilmekte- dir. Bir yolcuyu başlangıç noktasından alıp havaalanına kadar getirirken yakın ya da güzergâh üzerindeki noktalardaki diğer yolcuları da alıp toplu taşıma özelliği yaratan bu servisler genelde en az iki 2 saat öncesinden rezervasyon gerektirmektedir. Sabit ya da bölgesel ücretlendirmelerin yapıldığı bu sistemlerin işletilmesinde teknoloji gereksimi çok olmayıp rezervasyon ve güzergâh belirleme merkezi bir birim tarafından elle halledilmektedir. Bu sistemi kârlı kılan havaalanlarının ortak bir başlangıç/varış noktası olmasından dolayı yeterli talep üretebilmesi ve havayolu kullanıcılarının havayolu ücretlerine kıyasla- havaalanı ulaşım yolculuklarında ücrete duyarlılıklarının çok olmamasıdır. 2.3 Türkiye deki Paratransit Hizmetleri Türkiye deki paratransit ve paratransit benzeri servislerinin başında dolmuş hizmetleri gelmektedir [3]. Herhangi bir yasal dayanak olmaksızın yolcu taşıma için daha uygun hale getirmek üzere geliştirilmiş yüksek kapasiteli otomobiller biçiminde 1959 yılında ortaya çıkan dolmuş taşımacılığı, zamanla yasal dayanağa da sahip kurumsallaşmış bir ulaşım türü olmuştur [9]. Dolmuş denildiğinde akla gelen ilk tanımlar; yolcuların tek tek bindiği ve dolunca yola çıkan taşıt, sunduğu ulaşım hizmetini yolcunun taleplerine göre uyumlandıran ulaşım aracı ve küçük araçlardan oluşan taşıma sistemidir [10]. Günümüzde dolmuş ile birlikte anılan minibüs sistemi de paratransit uygulaması olarak nitelendirilebilir. Halk arasında genellikle eşanlamlı olarak kullanılan bu iki kavramın, özellikle İstanbul bölgesinde farklı hizmetleri tanımladıkları öğrenilmiştir. Dolmuş sistemi, 6-7 kişi kapasiteli araçlarla, sabit bir hat üzerinde, nispeten daha kısa mesafelerde, sabit bir ücretle çalışan ve başlangıç noktası ile varış noktası arasında çoğu zaman durmayan bir hizmeti sunar. Minibüs sistemi ise dolmuşlara göre kapasiteleri daha büyük olan araçlarla, daha uzun hatlarda, ara noktalarda yolcu alıp bindiren hizmeti içerir. Literatürümüzde kapıdan kapıya olmayan bu paratransit uygulamalarının her ikisine de ara toplu taşıma kavramı altında incelenmektedir. Son yıllarda yaygınlaşan terminal, öğrenci ve iş yeri servisleri de havaalanı erişimi için kullanılan paratransit sistemi özellikleri içermektedir. Terminal servisleri havaalanı servislerinde olduğu gibi tek varış/başlangıç noktalı, çoğunlukla belirli saatlerde önceden kararlaştırılmış bir rota takip eden paratransit sistemi gibi çalışmaktadır. Öğrenci servisleri kapıdan ka-

4 Bildiriler pıya olup sabit bir rota ve belirlenen saatlerde yapılmaktayken iş yeri servisleri sabit bir güzergâh üzerinde belirlenmiş duraklardan yolcu almaktadır. İlk örneğin son iki örnekten en büyük farkı talebin gün içine yayılmış bir halde olması, diğerlerinde sadece belli saatler bir geliş-bir gidiş şeklinde olmasıdır. Ayrıca öğrenci servislerinde hizmet kapsam alanı daha küçük olmaktadır. Türkiye deki diğer bir uygulama alanı olarak engelli ve yaşlı ulaşımı karşımıza çıkmaktadır. Henüz yaygınlaşmamış bu hizmetin ilk büyük örneği İstanbul Belediyesi nce başlatılan Özürlü ve Yaşlı Servisi projesidir. 20 adet asansörlü özürlü minibüsü, 21 adet özürlü minibüsü, 2 adet minibüs, 3 adet hafif asansörlü ticari araç, 2 adet hafif ticari araç, 1 adet hafif asansörlü otobüs ve 1 adet hafif otobüsten oluşan 50 servis aracılığa ile yürütülecek olan bu hizmetten ortopedik ve zihinsel özürlüler ile kas hastaları ve omurilik felçlileri de 153 numaralı telefon hattını arayarak yararlanabilecektirler. Bu sistemin işletilmesinde kullanılan teknoloji desteği ve finansal yapısı konusunda henüz açıklanmış bir bilgi bulunmamaktadır [11]. 3. AKILLI ULAŞIM SİSTEMİ DESTEKLİ PARATRASİT SİSTEMLERİ Paratransit sistemlerinin tarihine bakıldığında amaç ve işletimlerindeki farklılıklara rağmen, bu sistemlerin özünde toplu taşımadan daha esnek ve taksiden daha ucuz bir hizmet verebilmek, ortak özellik olarak ortaya çıkmaktadır. Paratransit, bir taraftan ücret konusunda taksi servisleri ile diğer taraftan yolculuk ve bekleme süreleri konusunda, var olan toplu taşıma türleriyle rekabet etmek zorundadır. Bir paratransit sistemin sürdürülebilir olması için bir yolculuğun ve giderinin daha çok yolcu tarafından paylaşılması önemli bir etkendir. Fakat başlangıç-varış yerlerindeki, güzergâh seçimindeki ya da kalkış saatlerinde esnekliği kaybetmeden, çok fazla bekleme sürelerine sebep olmadan bir yolculuktaki yolcu sayısını arttırabilmek, bir paratransit sistemi tasarımının ve işletiminin en temel ikilemidir. Bu ikilemi başarıyla aşmak için bugün var olan ve hızla günlük hayatımızda yer eden iletişim ve AUS sistemlerinden faydalanmak gerekmektedir. Gelişen teknolojilerin paratransit sistemlerine etkisini ve katkısını ölçebilmek için öncelikle var olan uygulamalarda hangi özelliklerin paratransit hizmetlerini çekici ve kârlı kıldığı tespit edilmeli, beklentilerin karşılanmadığı noktalarda ne tür iyileştirilmelerin teknoloji desteğiyle yapılabileceği araştırılmalıdır. Bu bulgular, bir bölgedeki potansiyel paratransit talebi ve özelliklerinin tespiti için düzenlenecek bir pazar araştırılmasında kullanılmak üzere bir anket haline getirilmeli. Böyle bir anket ön çalışması sonuçları doğrultusunda seçilen yere uygun bir paratransit sistemi tasarımı basarıyla yapılabilir. Her ne kadar bu makale kapsamı dışında kalmışsa da gerçek bir uygulamada tasarlanan bir paratransit sisteminin diğer kent içi ulaşım türleri ile yaşayacağı rekabeti azaltmak için gerekli sosyal ve yasal düzenlemeler de üzerinde çalışılması gereken önemli noktalardır. 3.1 Paratransit Hizmetlerinde Başarıyı Etkileyen Kriterler Paratransitin geleneksel toplu taşımanın etkinliğini kaybetmeye başladığı noktalarda çözüm olarak devreye giren bir ara toplu taşıma sistemi olduğu düşünülürse, toplu taşımanın seçilebilirliği için olumlu etkisi bulunan uygulama ve kriterler paratransit için de önemli olacaktır. Bu noktada Ulaştırma Ortak Araştırma Programı (Transportation Cooperative Research Program-TCRP) tarafından hazırlanan ve geleneksel toplu tasima sistemlerinde (otobüs ve raylı sistemlerde) tarifelendirilme konusunu inceleyen bir çalışmadaki bulguları burada özetlemekte fayda olacaktır. Çalışmada esas olarak toplu taşıma hizmetini seçen yolcuların tarife değişiklikleri ile memnuniyetlerinin arttırılıp arttırılamayacağı incelenmiştir. Önerilen değişiklikler genellikle farklı a) hizmet frekansları, b) hizmet frekansı ve ücret kombinasyonları, c) çalışma saatleri ve d) tarife yapıları ve güvenilirliği durumlarını içermekte olup maliyet etkinliği ve kaliteli hizmet arasında bir dengeli çözüm bulmayı amaçlamıştır [12]. Bu çalışmaya göre bekleme süresi ve aktarma süresi kısımlarındaki kısalmalar toplu taşıma sistemlerinin tercih edilirliğini etkileyen en önemli faktörlerdir; özellikle kent içi trafiğinde. Şehirlerdeki iş amaçlı yolculuklarda, yolculuk sürelerindeki tasarruf ortalama olarak ücret oranın yarısı ile üçte biri ile değerlendirilmektedir. Ayrıca, araç dışında geçen süre araç içinde geçen süre ye göre daha değerli olduğundan, yolcunun ulaşım türünü seçmesinde daha büyük rol oynamaktadır. Aktarma merkezleri oluşturma ve bağlantılı aktarmalar tasarlama, bir güzergâhtan diğerine aktarma süresini azaltmayı ve toplu taşımanın tercih edilebilirliğini arttırmayı hedeflemektedir. Diğer önemli bir faktör olan tarifelerin güvenilirliğini konusunda başarılı olan stratejinin tarife değişiklikleri değil, genel hizmet kalitesini yükseltecek (sinyalizyonda ya da araçlara iniş-binişlerde değişiklikler gibi) çözümler bulmak olduğu görülmüştür. Bunlara ek olarak San Fransisko Körfez Bölgesi ndeki kişisel talebe dayalı toplu taşıma sistemini inceleyen bir çalışmada geliştirilmiş iletişim ve araç dağıtma sistemleri, iyileştirilmiş sürücü performansları, azaltılmış iş gücü ihtiyacı ve işletim maliyetleri sayesinde daha verimli paratransit sistemleri elde edilebilmiştir [5].

5 Bildiriler Adam Smith Institute (1989) tarafından yapılan başka bir çalışmada dünyanın farklı bölgelerinde işletilen paratransit sistemlerinde ortak bir olgu olarak orta büyüklükteki araçların koltuk başına düşen maliyet olarak hesaplandığında daha uygun maliyetli sistemler oluşturduğu görülmektedir. Bu tür araçların kullanımı, kapasiteleri otobüslerden daha düşük olduğu için çalışma saatleri içinde daha çok yolculuk yapılmasına ve daha kısa bekleme sürelerine sebep olmaları yanı sıra trafik içinde daha yüksek manevra kabiliyetleri ile daha kısa yolculuk sürelerine sağlamak ve sonuç olarak paratransit sistemlerinde tercih edilirliği artmasına sebep olmaktadır. Sayılan bu esneklikler ve avantajlar göz önünde bulundurulduğunda paratransit bilet fiyatları toplu taşıma sistemindekiyle kıyaslandığında daha ucuz algılanmaktadır. Özel sektörün işlettiği paratransit sistemlerin daha verimli işlediği görülmüştür. Paratransit sistemine daha büyük esneklik kazandırmak için, farklı zaman aralıklarında (trafiğin yoğun olduğu saatler gibi) belirlenmiş güzergâhlar üzerinde herhangi sabit durak tanımı yapılmadan hizmet verildiği ve hatta güzergâh üzerinde küçük değişikliler yapılabileceği belirtilmektedir. 3.2 Paratransitte Teknoloji Desteği Başarı yakalamakta güçlük çeken geleneksel paratransit sistemlerinin eleştirilen yönlerinden birisi, uygulamalarındaki ya da kırsal alanlardaki gibi talebin düşük olduğu bölgelerde yüksek hizmet maliyetinin daha çok kullanıcıya bölüştürülememesinden kaynaklanan yüksek maliyeti, ve sonuç olarak da çok kişiye ya da daha sıklıkla hizmet verilmesini engellemesidir. Çözüm olarak kapıdan kapıya hizmete ek olarak talebin yoğun olduğu sabit hatlar üzerinde hizmet verilmesi sağlanarak kullanıcı sayısının artması, sonucunda da paratransit sisteminin kullanırlılığının ve sürdürülebilirliğinin artması düşünülmüştür. Bunun önündeki en büyük engel hem kapıdan kapıya hem de toplu taşıma yolculuklarını ayarlayacak ve optimize edecek teknoloji ve yazılımların bulunmayışıdır. Bu engelin aşılmasını sağlayacak imkanlar paratransit sistem tasarımlarında AUS sistemlerinden ve iletim teknolojilerinden faydalanılmasıyla elde edilebilir. Otomatik sistemler hareket dağıtım merkezi denen ve rezervasyon ve yolculuk-araç atama işlerini dinamik bir şekilde yapabilecek birimlerin kurulmasını öngörür [2]. Son yıllarda geliştirilen System for Advanced Management of Public Transport Operations (SAMPO) ve System for Advanced Management of Public Transport Operations Plus (SAMPLUS) sistemleri kullanımıyla paratransit uygulamalarında verimlilik artışı gözlemlenmişti. Cayford ve Yin tarafın- dan belirtildiği gibi akıllı paratransit destek sistemi, talebe daha kolay cevap veren ve müşteri tatmini arttırabilecek şekilde, GPS destekli Otomatik Araç Konum sistemlerini, bilgisayarlı yolcu atama, sürücüler ve merkez arasında ağsız iletişim sistemleri, değişken mesaj tabloları ve müşteri memnuniyeti sistemlerini entegre etmelidir [13] Paratransit Talep Tespit Anketi Paratransit gibi talep uyumlu ulaşım sistemi için anket yardımı ile talep tespiti ilk olarak Mastrogiannidou ve ark. tarafından çoğunlukla kırsal olan Philippi Bölgesi nde önerilecek bir hizmet için yapılmıştır [8]. Bu anket, bu çalışma sonucu, diğer toplu taşıma ve paratransit sistemleri değerlendirme raporları ışığında, gerektiğinde şehir içi paratransit sistemleri talep tespitinde kullanılabilecek şekilde geliştirilmiştir. Ankette yer alan 6 kısım, sırasıyla su konularda bilgi toplamayı amaçlamaktadır: 1) Kullanıcı özellikler: Yolcuların kişisel demografik bilgilerini (yaş, cinsiyet, sürekli adres ya da posta kodu, meslek, eğitim durumu, gelir düzeyi, hane büyüklüğü) inceleyen sorular içerir. Ayrıca kişisel bazda iletişim teknolojileriyle olan aşinalık ve engelli ve yaşlılara hizmet verecek bir sistem için önemli olacak, yolcuların özel gereksinimleri (tekerlekli sandalye ya da kapıda karşılama gereksinimi, vb. gibi) bu kısımda yer alan sorularla araştırılmalıdır. 2) Yolculuk özellikler: Kullanıcıların yaptıkları yolculukları ve bunların belirgin özelliklerini tespit için sahip oldukları araçların türlerini ve kullanım sıklıklarını irdeleyen sorular içerir. Philippi Anketi ne ek olarak kullanıcıların olağan bir haftada kaç yolculuk yaptıklarını ve yolculuk detaylarını belirttikleri (yolculuğun amacı, günü, başlangıç saati, süresi, ulaşım türü ve başlangıç/varış noktaları) bir çizelge doldurmaları sağlanarak, genel olarak bölgede a) yolculuk amaçlarındaki çeşitliliğin ve b) zincirleme yolculuk özelliğinin yakalanmasını amaçlanmıştır. 3) Mevcut toplu tasıma hizmet özellikleri: Mevcut toplu taşıma sistemine destek bazense rakip- olan paratransit talebinin belirlenebilmesi için mevcut toplu taşıma hizmetleri hakkındaki düşünce ve değerlendirmeleri elde etmek önemlidir. Bu konuda yolcuların bu hizmetleri ne kadar sıklıkla kullandıkları ve toplu taşıma duraklarına nasıl ve ne sürede erişebildikleri sorular arasında olmalıdır.

6 Bildiriler ) Paratransit hizmet özellikleri ve tercihleri: Anket çalışmasının en önemli kısımlarından birisi önerilen fakat genelde mevcut olmayan paratransit servisinin anlatılıp katılımcıların böyle bir siteme gösterecekleri talebin tespit edileceği bu kısımdır. Hem kalite hem de hizmet ve ücret politikalarının belirlenmesini etkileyecek kavramların irdelendiği bu bölümde kullanıcıların değişik yolculuk süresi seviyeleri (mesela, taksi kadar ya da taksinin yarısı kadar ya da otobüs kadar pahalı olması gibi) ve fiyat durumlarında (mesela otobüs bileti fiyatı, otobüs biletinin iki katı ya da taksinin yarısı ya da %25i kadar, vb ) sistemi kullanıp kullanmayacakları sorulur. Paratransit servisini bekleme süresi konusundaki tercihlerin yanı sıra ne kadar zaman öncesinden rezervasyon yaptırmayı tercih ettikleri sorulmalıdır. 5) Teknolojik özellikler: Gerek rezervasyon gerekse ödeme esnasında yolcuların hangi iletişim kanallarını tercih edileceğinin tespiti paratransit servislerine destek olarak geliştirilecek AUS belirlenmesi için önemlidir. Bunun için kullanıcıların ne tür iletişim teknolojilerine (cep telefonu, faks, kısa mesaj veya İnternet gibi) aşina oldukları irdelenmelidir. 6) Algılama değerlendirmesi: Henüz mevcut olmayan bir sistemin sadece belli özellikleri ile tanıtılıp talep olasılığı ya da sıklığının irdelendiği bir anket çalışmasında sistemin tam olarak algılanmama olasılığı göz önünde bulundurulup olası kullanıcının önerilen sistemi nasıl ve hangi yönleriyle algıladığı seçilecek bir kaç doğrulama sorusuyla tespit edilmelidir. Aksi takdirde yanlış ya da eksik algılamış anket katılımcılarının verileri yapılacak talep tahminlerini negatif bir şekilde etkiyebilir. İlk dört kısım Philippi Bölgesi anketiyle örtüşmekte olup beşinci kısım çalışma bölgesindeki mevcut teknolojin ve yolcuların bu teknolojiyi nasıl kullandığını tespit etmeyi amaçlarken, altıncı kısım anket sırasında henüz mevcut olmayan ve sadece ankette betimlenen sistemin nasıl algılandığını ölçmek için eklenmiştir. 4. AUS DESTEKLİ PARATRANSİT ÖRNEKLERİ Klasik paratransit sistemlerini daha rekabetçi ve sürdürülebilir hale getirmek için AUS katkısı ve etkisini ölçecek proje örneklerinden birisi olan InMoSion Projesi AB 6. Çerçeve Programı nda Bilim ve Toplum fonundan sağlanan destekle yürütülmektedir. Avrupa ülkelerindeki artan yaşlı nüfusu ve engellilerin ulaşımına kolaylık sağlanması amacıyla ihtiyaç duyulan yerleşim alanlarında paratransit servisi geliştirilmesi ve uygulanması için gerekli her bilgi ve teknolojinin geliştirilmesini amaçlamaktadır. AB çerçeve programları politikası doğrultusunda elde edilen sonuçlar ve bilgi birikimi öncelikle ortak ülkelerdeki paratransit uygulaması yapmak isteyen bütün yerel yönetimlere destek olması için kullanıma acıktır. Benzer paratransit uygulamaları Türkiye de henüz önerilmemiş olmakla birlikte InMoSion Projesi ndeki Philippi Bölgesi pilot çalışmasının incelenmesi bu tür sistemlerin potansiyelinin ve uygulamalarındaki aşamaların göz önüne serilmesinde faydalı olacaktır. Bu bağlamda Türkiye de olası paratransit uygulamaları için talep belirleme ve pazar oluşturma konusu bu bölümde tartışılacaktır ve devamında Ankara ili ulaşım karakteristikleri ve talepleri doğrultusunda hedef pazarlar irdelenecek ve ülkemizde uygulanabilecek paratransit sistemlerine örnek teşkil etmesi amaçlanacaktır. 4.1 InMoSion Projesi ve Philippi Bölgesi Anket Çalışması 4 ülkeden 7 ortağın (Yunanistan dan UTH, HIT, Municipality of Philippi; Türkiye den ODTÜ; Fransa dan EIVP; İtalya dan SRM ve Güney Kıbrıs Cumhuriyeti nden CTL katılımıyla yürütülen InMoSion Projesi üniversite ve araştırma kurumları yanı sıra yerel yönetimleri bünyesinde bulundurmaktadır. Bu bölümde halen devam etmekte olan InMoSion Projesi ana hatları ile tanıtılacak, geliştirilen paratransit talep tespit anketinin ilk uygulamasında elde edilen sonuçlar ve paratransit sistemi tasarımı için önemli kriterlerin analizleri özetlenecektir. InMoSion Projesi: InMoSion projesi temelde hareketlilik zorluğu çeken ulaşım talebi sahiplerine sürdürülebilir bir seçenek üretme amacını gütmektedir. Bu amacın yanı sıra toplu taşımanın talep azlığından yetersiz veya sürdürülemez olduğu kırsal alanlarda ya da özel yolculuk şartları olan nüfusa hizmet verirken toplu taşımadan daha kısa sürelerde ve taksi seçeneğinden daha ucuza hizmet verebilecek paratransit tabanlı bir sistem geliştirilmesini öngörmektedir. Bu geliştirilen yeni sistemin sürdürülebilir olması için verimlilik çok önemlidir. Bu da AUS yardımı ile mümkün olabileceğinden, proje kapsamında öngörülen çalışma paketleri sırasıyla 1) Kullanıcı Talep Tespiti 2) Pilot Uygulama Tasarımı, 3) Destek Sistemi Geliştirilmesi ve Entegrasyonu, 4) Sistem Uygulaması ve son olarak 5) Bulguların Yayılımı aşamalarını içermektedir [14]. Projenin şu ana kadar yapılan kısmı ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü, yoğunlukla ilk iki çalışma paketinde görev almış; kullanıcı talep tespiti

7 Bildiriler ve pilot uygulama tasarımı ve analizinde çalışmalarda bulunmuştur. 3. Bolümde tanıtılan metodoloji ilk aşamada yapılan araştırmanın sonucu olarak çıkmıştır. Sonucunda öncelikle pilot bölge uygulamasında, genelde de herhangi bir paratransit sistem uygulamasında, talep tespitinde kullanılmak üzere bir anket geliştirilmiştir. Philippi Pilot Bölgesi: Philippi Belediyesi 19 köyden oluşan, nüfuslu bir bölgeden sorumludur. Bu köyler arasında Krinides (3.323 kişi), Amegdelenos (1.689 kişi ) gibi büyük yerleşim yerleri yanı sıra Limnia (192 kisi), Polinero (23 kişi), gibi nüfus yoğunluğu az olan küçük yerleşimlerini de içermektedir (Şekil 1). Philippi Belediye sınırları yakınındaki büyük yerleşim merkezleri (Drama ve Kavala) pilot bölge sınırları içinde olmamakla birlikte önemli başlangıç/varış noktaları olduğu için gerekli görüldüğü yerlerde ankete dahil edilmişlerdir. Şekil 1. Philippi Bölgesi ve Çevresi Anket Örneklemi: Hazırlanan anket soruları nüfusun %2sini örnekleyecek şekilde 221 kişi ile yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Bu örnekleme oranı toplam nüfus üzerinden sağlandığı gibi köy bazında da sağlanmıştır. Anket çalışmasında görüşülen kişilerin 128 i erkek 93 ü ise kadındır (köy nüfusları ve toplam nüfus ile kıyaslandığında, cinsiyet bazlı alt gruplarda da yaklaşık olarak %2lik temsil hedefi tutturulduğu görülmüştür). Yolculuk kararlarını ve davranışlarını etkileyebilecek bir faktör olan yolcu yasına göre incelendiğinde görüşülen 221 kişinin 44 ü 18 yaş altı, 33 ü yaş arasında, 79 u yaş aralığında ve 60 yaş üstünde ise 64 katılımcı sağlanmıştır. Bu analiz sonucunda yapılan anketin Phlippi bölgesi nüfusunu %2 oranında rasgele temsil ettiği belirlenmiştir. Philippi Bölgesi Hareketlilik Bilgileri: Katılımcıların büyük çoğunluğu toplu taşıma hizmetlerini kullandığını belirtmiştir (%6sı haftada 5-7 gün, %6sı haftada 2-4 gün, %7si haftada 1 gün, %5i iki haftada bir, %28i ayda bir ya da hiç kullanmadıklarını belirtmiştir. 221 katılımcının genel bir haftada yapacakları toplam yolculuk sayısı 2146 olup kişi başına düşen haftalık ortalama hareketliliği 9.71 yolculuk olarak hesaplanmıştır (kadınların ve erkeklerin ortalama hareketlilik indeksleri sırasıyla 9.46 ve 9,89yolculuk/hafta dır). Yolculuk bilgileri kullanılarak başlangıç-varış (Origin-Destination) matrisleri elde edilmiş; Krinides, Kavala, Amigdaleonas ve Zigos şehirleri yolculukların hem başladığı hem de bittiği ana merkezleri olarak ortaya çıkmıştır. Yaşa göre bakıldığında, yaş grubunda kişi başına düşen haftalık ortalama hareketlilik diğer yaş gruplarına göre daha yüksektir. 60 yaş üstü katılımcılarda ise kişi başına düşen ortalama haftalık hareketlilik daha az olarak gözlemlenmiştir.. Yolculukların başlangıç zaman dilimlerine göre incelenmesi sonucunda (5 zaman dilimi tanımlanmıştır) zamana bağlı başlangıç-bitiş matrisleri de çıkartılmıştır, 06:00-09:00 ve 12:00-16:00 aralıkları en fazla yolculuğun yapıldığı zaman dilimleri olarak gözlemlenmiştir. Tablo 1 de yaş gruplarının zaman dilimlerine göre yaptıkları yolculuk sayısı, kişi başına düşen haftalık hareketlilik özet olarak verilmiştir. Bu analizlerden de anlaşılacağı üzere paratransit talep tespit anketi sonucunda bir bölge hakkında sadece paratransit tercihi hakkında değil, genel ulaşım eğilimleri hakkında da çok şey öğrenilmektedir. Paratransit Talep Tahminleri: Anket örneklemi sonrasında yapılacaklar, katılımcıların %92sinin paratransit servisini kullanabileceklerini belirttikleri anket doğrultusunda Philippi bölgesinin toplam talebini oluşturacak etkenlerin ağırlıklarının belirlenmesi ve uygun bir istatistiki yöntem ile talep tahmin modellerinin oluşturulmasıdır. Bu tahminler ve tercih edilen paratransit karakteristikleri, pilot uygulama tasarımı ve destek sistemi geliştirilmesi aşamasında gereklidir (hangi bölgelerde kapıdan kapıya ya da

8 Bildiriler güzergâh bazlı paratransit hizmeti tasarlanması gibi). Ayrıca yapılan bu tahminler pilot uygulama sonrası istatistikleri ile karsılaştırıldığında geliştirilen anketin gerçek talebi ölçmekte ne kadar etkin olup olmadığı değerlendirilebilecektir. Paratransit Tasarım Özellikleri: Yapılan talep tahminleri ve analizleri yanı sıra Philippi Bölgesi paratransit sistemi için geliştirilen parçalar arasında AUS destekli bir merkezi yönetim ve araç rotalama sistemleri de bulunmaktadır. İnternet üzerinden gerek operatör gerekse yönetici seviyesinde erişilebilen bu sistemler tek bir arayüzle ulaşılabilmekte ve müşteri rezervasyon ve iletişim bilgilerinden, yolculuk bilgilerine birçok veriyi saklayabilmektedir. Belirlenen zaman dilimi sonunda alınan bütün rezervasyonları optimal bir şekilde rotalandırıp biletlendirme işlemi yapabilen bu sistemin uygulama denemesi Mayıs 2008 içinde yapılacak olup ilk aşamada 6 taksi ile anlaşılmıştır. Tablo 1. Yaş Gruplarının Zaman Dilimlerine Göre Yolculukları Yaş 18 Yaş Yaş Yaş :00-09:00 09:00 Yolculuk Sayısı Yolcu Sayısı Yolcu (%) 75,0 42,4 48,1 28,6 Kişi başına düşen haftalık hareketlilik 5,09 4,86 5,36 3,17 09:00-12:00 Yolculuk Sayısı Yolcu Sayısı Yolcu (%) 15,9 27,3 40,7 73,0 Kişi başına düşen haftalık hareketlilik 1,14 4,78 6,85 3,63 12:00-16:00 16:00 Yolculuk Sayısı Yolcu Sayısı Yolcu (%) 77,3 63,6 69,1 71,4 Kişi başına düşen haftalık hareketlilik 5,06 5,05 5,34 2,76 16:00-21:00 Yolculuk Sayısı Yolcu Sayısı Yolcu (%) 40,9 60,6 35,8 22,2 Kişi başına düşen haftalık hareketlilik 3,44 4,90 4,97 3,64 21:00 pm-06:00 Yolculuk Sayısı Yolcu Sayısı Yolcu (%) 29,5 18,2 19,8 1,6 Kişi başına düşen haftalık hareketlilik 3,31 2,50 4,94 7, Ankara da Paratransit Potansiyeli Paratransit sistemin hedef pazarları olarak kırsal bölge ulaşımı, havaalanı ulaşımı, engelli ve yaşlıların ulaşımı ve sağlık alışveriş Merkezleri ulaşımı olmak üzere Ankara için 4 ana uygulama alanı altında toparlamak mümkündür. Ankara için paratransit potansiyelinin irdelenmesinden önce Şekil 2 de haritalandırılan mevcut kent içi ulaşım ağına genel olarak özetlemek uygun olacaktır. Ankara kent içindeki en önemli ulaşım araçları EGO ve halk otobüsleri, dolmuşlar, taksiler, servis araçları ve süper market müşteri servisleridir. Şekil 2. Ankara Şehir Haritası [15] Bu bölümde paratransit kullanımının ilgi göreceği pazarlar gözden geçirilip bu pazarlarda ulaşım hizmetleri hakkında bilgi verilmektedir. Bu pazar incelemeleri bu aşamada nitel seviyede olup olası bir paratransit seçeneğinin ne kadar talep alacağını hiçbir anket çalışması olmadan nicel olarak tahmin edilmesi mümkün değildir. Bu noktada verilen bilgiler Ankara ya da başka bir şehirde ya da kırsal bölgede potansiyel paratransit pazarlarını ortaya koymak amaçlıdır. Yerel yönetimler paratransit hizmeti uygulamak istedikleri takdirde InMoSion Projesi kapsamında edinilen bilgilerin ve

9 Bildiriler geliştirilen modellerin yerel yönetimlere destek amaçlı olarak sağlanabileceği unutulmamalıdır. Mevcut sisteme entegre olarak ya da yeni bir yapılanma sureti ile paratransitin Ankara kenti için uygulanabilirliği bu çalışmada gözlemlenmiştir Kırsal Bölge Ulaşımında Paratransit Mevcut Ulaşım ağının kırsal bölgeler olarak nitelendirebileceğimiz köy ve mahallere ulaşımı bazı dolmuş hatları ve EGO nın sağladığı otobüslerle ve ticari taksiler tarafından yürütülmektedir. EGO hizmetlerinde Ankara kent içi trafiğinin bir parçası olarak kabul edilen köylere, toplam 5 bölge üzerinden (45 köy) düzenli otobüs seferleri yapılmaktadır [16]. Hizmet verilen köylere ilişkin detaylı bilgi Tablo 2 de verilmiştir. Yapılan seferlerin hemen hemen hepsi hafta içi günlerde olup hafta sonu sefer yapılan yerleşim yer ve sefer sayısı çok azdır. Bu nedenle paratransit uygulamasını Ankara kırsal bölgeleri için iyi bir uygulama olacağı düşünülmektedir. InMoSion projesinde olduğu üzere sadece köylerden kent merkezine güzergâh doğrultusunda değil farklı bölgelerde bulunan köylerin kendi aralarında daha düzenli ulaşımı da sağlanabilir Havaalanı Ulaşımında Paratransit Havaalanı yolcu trafiğini kente bağlayan HAVAŞ servisleri İstanbul, Ankara, Antalya, Dalaman, İzmir, Malatya, Samsun gibi belli başlı büyük kentlerimizde faaliyet göstermektedir. Havaalanlarında belirli saatlerde ya da belirli doluluğa ulaştıkça kent merkezindeki belirli ana noktalara gelen ve giden yolcuları karşılıklı olarak taşıyarak hizmet vermektedirler. Şehir merkezinden yaklaşık 40 km uzaklıkta olan Esenboğa Havaalanı na hizmet veren HAVAŞ servisleri Aşti ve Ulus olmak üzere 2 ana noktadan 03:00 21:00 arası her yarım saatte bir, 21:00 03:00 arası uçak kalkış saatlerine göre çalışmaktadırlar yılı Eylül ayı itibariyle tek yön ulaşım bedeli 10 YTL dir. Gece 00:00 ve 06:00 arası ise %25 zamlıdır. Seferler AŞTİ-Esenboğa arasında 60 dakika sürmektedir. Ankara ya gelişte servisler güzergâh üzerinde toplam 7 noktada indirme yapmaktadırlar. Havaalanından kalkış saatleri ise havalimanına iniş yapan uçak saatlerine göre gerçekleştirilmektedir [17]. Alternatif olarak kısa bir süre sağlanan EGO otobüs servisleri artık hizmet vermemektedir. Bu durumda Ankara daki havaalanı ulaşımında HAVAŞ ın otobüs servislerine alternatif olarak taksiler ve özel araçlar bulunmaktadır. Taksi hizmeti ile AŞTİ-Esenboğa arası ulaşım ortalama 40 dk. Sürmekte ve 60 YTL tutmaktadır. Özel araç ile ulaşım süresi taksilerden çok farklı olmamakla birlikte bu türün uzun süreli park etme bedeli önemli bir etkendir. Eylül 2007 itibariyle günlük park ücreti 25,50 YTL olup aboneler için 4 günlük kampanya fiyatı 55,00 YTL dir [18]. Tablo 2. Ankara Otobüs Daire Başkanlığınca Verilen Köy Servisleri [17] S.No 1 1. Bölge Müdürlüğü 3. Bölge Müdürlüğü Köy Adı Velihimetli Hacılar Hacıhasan Koparan Halaçlı H. Muratlı GökçeHöyük Sefer Sayısı Haftaiçi Haftasonu S.No Köy Adı Hafta içi Kusunlar 8 2 Bayrak Gazinosu Yakupabdal 12 3 Beytepe Köyü 2 3 Kızılcaköy Mühye Yeşilkent Karataş Taşpınar İncek Tulumtaş 6 ŞehitAli Gökçeyurt Kıbrısköyü 7 Elmedağ Taşocağı 7 Fevziye 3 7 İmrahor 5 S.No 2. Bölge Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü Köy Adı Sefer Sayısı Haftaiçi Haftasonu S.No 1 Ovacık Memlük Yakacık 39 2 Köy Adı Karacaören Karaköy Altınova Güzelhisar Sefer Sayısı 2 Hafta içi 3 Yuva Karacakaya 5 3 Saray Kurusarı 2 5. Bölge Müdürlüğü S. No Köy Adı Hafta sonu Sefer Sayısı 4 4 Sefer Sayısı Haftaiçi Haftasonu Haftasonu 1 Dodurga Alacaatli 5 2 Temelli Aşağıyurtçu 2 Yapracık Ballıkuyumcu 2 3 Akıncılar Fethiye Köyü 2 4 Peçenek Saraycık Çiçektepe 2

10 Bildiriler Havaalanı ulaşımında paratransit potansiyelinin tahmin edilebilmesi için ulaşım türlerinin sıklık ve fiyat bilgileri yanı sıra havaalanı yolcu trafiğinin belirlenmesi önemlidir. Bunun için Ankara dahil beş şehirdeki havalimanlarının yolcu trafiğini Tablo 3 te verilmektedir. Esenboğa havalimanı yolcu trafiğini açısından 2. büyük havalimanımız olup 2006 yılında yaklaşık 4,5 milyon yolcuya hizmet vermiştir yılları toplam yolcu sayıları karsılaştırıldığında yıllık %19 luk artış görülmektedir. Taksi hizmetlerinin bu pazardaki payı hakkında kesin bilgi olmamakla birlikte HAVAŞ İstanbul bürosu ile yapılan görüşmede Esenboğa Havalimanına yolcu trafiğinin yaklaşık %5 ini ( yolcu) HAVAŞ ın karşıladığı öğrenilmiştir. Geriye kalan 4,3 milyon yolcu taksi ve özel araçlarla erişim savlayabilmektedir. Bu pazar kaybının en büyük nedenlerinden birisi HAVAŞ otobüs servislerinin kapıdan kapıya özelliği taşımaması ve var olan iki kalkış noktasına erişimin fazladan zaman ve ücret gerektirmesi olup toplam havaalanı erişim süre ve ücretini arttırmasıdır. Transfer esnasında yaşanan gecikmeler ve konfor kaybı da otobüs hizmetlerinin tercih edilme oranını düşürmektedir. Tablo 3. Havalimanları Gelen - Giden Yolcu Trafiği [19] Hava Liman Yolcu Trafiği ve 2005 Yılı Sonu 2006 Yılı Sonu Değişim % Meydanları İç Hat Dış Hat TOPLAM İç Hat Dış Hat TOPLAM İç Dış TOPLAM Hat Hat Atatürk Hava Limanı % 3% 10% Esenboğa Hava Limanı % 6% 19% A. Menderes Hava Limanı % 14% 20% Antalya Hava Limanı % 14% 8% Dalaman Hava Limanı % 19% 15% Havaalanı gibi ortak başlangıç/varış noktası şeklinde faaliyet gösteren bir merkez için paratransit uygulaması başarılı bir alternatif oluşturabilir. Pazardaki bu boşluluğu kapıdan kapıya hizmet verebilecek, teknoloji altyapısı ile önceden belirli uçuş saatlerine göre randevulu sistemle çalışabilecek, otobüsten pahalı fakat taksi ücretlerinden daha ucuza servis sağlayabilen paratransit ile doldurmak mümkündür. Uygulamada olan HAVAŞ hizmetlerine destek olarak böyle bir sistemin kurulması trafik sıkışıklığı ve hava kirliliğine neden olan taksi ve özel araç türlerinin kullanımını azaltma imkanı yaratacaktır. Hava yolu taşımacılığının artış hızı göz önünde bulundurulduğunda paratransit hizmetlerine talebin de artacağı düşünülürse sürdürülebilir bir seçenek olduğu acıktır Kenti içi Ulaşımında Paratransit Ankara kent içi ulaşımının büyük yükünü çeken toplu taşıma araçlarının başında otobüsler gelmektedir. Bugün, EGO Genel Müdürlüğü doğalgaz dağıtım, otobüs taşımacılığı ve kent içi raylı toplu taşım hizmetlerini yerine getirmektedir [9]. Eylül 2007 itibari ile EGO nun faaliyette otobüsü bulunmakta toplam 320 hatta hizmet verilmektedir. Günlük yapılan servis sayısı ise dür. Günlük taşınan yolcu sayısı ise ortalama olup kış aylarında arttığı belirtilmiştir yılı kış dönemi için beklenen günlük yolcu sayısı ise olarak tahmin edilmektedir. Günümüzde EGO otobüslerinin toplam motorlu yolculuklar içindeki payı ise % 26,7 dir [16]. EGO servislerine ek olarak özel işletmecilerden (halk otobüsü sistemi) yararlanılmaktadır Bugün, minibüslerce gerçekleştirilen dolmuş taşımacılığı Ankara kentinde motorlu araçlarla yapılan toplam günlük yolculukların dörtte birini aşmıştır [9]. Eylül 2007 itibari ile Ankara da 31 ana hat üzerinde toplan minibüs faaliyet göstermektedir. Minibüslerdeki günlük ortalama yolcu sayısı ise sezona göre değişiklik gösterdiği belirtilmiş olup kesin bir rakam elde edilememiştir Kent içi ulaşımda yer alan Taksi sayısı ise Eylül 2007 itibari ile 7701 olarak belirtilmiştir [20]. Şu anki toplu taşıma sistemi Ankara da genel yolculuk eğilimlerine cevap verecek şekilde yürütülmeye çalışılmasına rağmen, gene de kent içi ulaşımında olası paratransit hizmetlerini talep edebilecek kullanıcılar ve pazar grupları vardır. Bunların başında normal toplu tasıma hizmetlerini rahatlıkla kullanamayan engelli ve yaşlılar gelmektedir. Buna ek olarak özel bazı seviyelerin üstünde yolculuk çeken başlangıç ve varış noktaları olan hastane, alışveriş merkezi gibi noktalara erişimde kapıdan kapıya servis verebilecek paratransit seçeneği oluşturulabilir. Ankara için bu iki pazar özellikleri aşağıda incelenmiştir. Engelli ve Yaşlıların Ulaşımında Paratransit: Türkiye deki Engelli ve özürlü vatandaşlarımızla Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı ilgilenmektedir. Başkanlığın hazırladığı Özürlüler temel göstergelerine göre; özürlü olan nüfusun toplam nüfus içindeki oranı %12.29 dur [21].

11 Bildiriler Tübitak tarafından desteklenen Türkiye Özürlüler Araştırması İkincil analizinde engelliler üzerinde yapılan anket çalışmasında bu kişilerin toplu taşımadan yaralanabilme oranları da incelenmiştir. Çıkan sonuçta kamusal alana ulaşmanın da göstergelerinden birisi sayılabilecek toplu taşıma hizmetleri bu kişiler için yeterli düzeyde bulunmamaktadır. Anketi yanıtlayanlardan sadece %4 ü böyle bir hizmetin yakın çevrede bulunduğunu belirtmiştir. Engelliler için yakın çevrede uygun bir toplu taşıma hizmetinin olmadığı bu araştırmada ortaya çıkartılmış olup ayrıca öyle bir hizmetin olası varlığından da haberdar olmama durumu mevcuttur.[22]. Toplumsal sorumluluğun bir parçası olarak yaşlı ve engeli vatandaşların ulaşımının sağlanması, onları hayatın içine entegre edilebilmesi, hayattan kopuk evleri içerisinde yaşamaya itilmemesi çok önemlidir. Ankara Büyükşehir Belediyesi nin faaliyetlerine bakıldığında ise engelli ya da yaşlılar için özel bir ulaşım planı sağlanmamaktadır. Mevcut Ego otobüslerinde 60 yaş üstü kart yolcusu, özürlü serbest kart yolcusu ve özürlü indirimli kart yolcusu gibi uygulamalar vardır. Özürlü İndirim Kartı yolcusu ve 60 yaş üstü yolcu kartı satışlarında 2006 yılı Ağustos verilerine göre 2007 yılında düşüş vardır yılında satılan özürlü indirim kartı adeti iken bu sayı 2007 yılında e inmiştir Yararlanan yolcu sayısı ise bu iki yıl Ağustos ayında bulunmamaktadır. Toplu taşımada kullanılan otobüslerin yaşlı ve engelli yolcular tarafından az kullanılmasının nedeni bu otobüslerin uygun bir şekilde dizayn edilmemesi ya da gerekli değişikliklerin yapılmamasından kaynaklandığı söylenebilir [22]. Paratransit sitemlerin yoğunlukla kullanıldığı alanlardan biri 2.1 de açıklandığı üzere yaşlı ve engelli bireylerin ulaşımıdır. Özellikle Ankara ilindeki bu eksiklik paratransit uygulaması için önemli bir Pazar oluşturmaktadır. Yaşlı ve engelli kişilerin ulaşımı diğer bireylere göre daha fazla özen gerektirmektedir, buradan yola çıkarak, kapıdan kapıya ulaşım sağlayan, ihtiyaçlara göre dizayn edilmiş, gerektiği durumlarda refakat sağlayabilen, taksi ulaşımına göre daha ucuz ve otobüslere göre daha hızlı bir yapılanmada, dünyadaki örneklerindeki gibi sosyal hizmetler tarafından da sübvanse edilme olasılığı olan paratransit Ankara ili ve benzer iller için uygun bir ulaşım sistemidir. Sağlık Ve Alışveriş Merkezlerine Ulaşım: Paratransit sistemlerin diğer kullanım alanları da toplu taşımanın sıklıkla kullanıldığı sağlık merkezleri ve alışveriş merkezleridir. Bu noktalar açısından Ankara ilinde kısa bir değerlendirme yapılmıştır. Ankara ilinde faaliyet gösteren toplam 11 adet Özel Hastane ve 22 Diyaliz Merkezi ile telefonda görüşülmeye çalışılmıştır. Bu sağlık merkezleri ile yapılan görüşmelere doğrultusunda kapıdan kapıya servis veren bir ulaşım sitemine sahip olup olmadıkları ve günlük ya da aylık hasta sayıları sorulmuştur. Diyaliz merkezlerinin kuruluş yönetmelikleri gereği Kapıdan kapıya servis sağlamaları zorunlu bulunmaktadır. Bu nedenler diyaliz merkezleri bazıları kendileri bazıları ise dış kaynak kullanımı ile hastalarını evelerinde alıp tekrar evlerine kadar götürmektedirler. Genelde ulaşım sırasında uzaklık sınırlamasında bulunmamaktadırlar. Hastaların evlerinden alımı sırasında çoğunlukla sabit bir hat takip edilmektedir. Hastalar belirli gün ve seanslarda diyalize girdiklerinden sabit hat uygulaması yapılabilmektedir. Diyaliz hizmetini alan hastaların evleri çok yakın olmadığı sürece bu hizmetten yaralandıkları Diyaliz merkezlerince belirtilmiştir. Özel Hastaneler de ise hasta ya da hasta yakınları için servis uygulaması genellikle bulanmamaktadır. Alınan bilgiler doğrultusunda diyaliz merkezlerinde günlük ortalama 50 yolcu taşınmaktadır, Özel hastanelerde ise yatan ve poliklinik hastalarını değişken bir yapıya sahip olduğundan ortalama bir değer vermek yanıltıcı olacaktır. Özel hastaneler, diyaliz merkezleri ve fizik tedavi merkezleri paratransit kullanımı için uygun işletme noktaları olarak Ankara için karşımıza çıkmaktadır. Diyaliz merkezleri ve Özel sağlık merkezleri için düşünülecek olan paratransit hem diyaliz merkezlerindeki uygulamayı tek elde toplanması ve bunu diğer merkezlere yaygınlaştırılması ile daha verimli etkin bir ulaşım sistemi yaratacaktır. Ankara nın gelişen ticari hayatı ile alışveriş merkezlerinin sayısında da artış gözlemlenmektedir. Ankara da mevcut C plaka (lisanslı olarak yolcu taşımacılığı yapan servis) sahibi servis aracı ve adet süper market müşteri servisi kent içi trafikte yer almaktadır. Raylı sistem ile bağlantısı olmayan alışveriş merkezlerinin birçoğunun kendi müşteri servileri bulunmaktadır. Bunların yanı sıra süper marketler de kendilerine ait müşteri servisleri ile hizmet vermektedirler. Bu hizmetlerin paratransit sistemine entegresi hem teknolojinin faydasından yaralanmalarını sağlayabilecek hem de servisleri belirli çatılar altında toplamayı kolaylaştıracaktır. 5. SONUÇ Batı toplumlarında engelli ve havaalanı ulaşımı ve gelişmekte olan ülkelerde kent içi toplu taşımaya ek ya da destek olarak görülen paratransit uygulamalarının başarısı toplu taşımanın zayıflığı olan sabit güzergâh ve servis sıklığı gibi özellikleri esnekleştirmesinde yatmaktadır. Genelde kapıdan kapıya olarak tanımlanmakla birlikte gelişmekte olan birçok ülkele-

12 Bildiriler rin büyük şehirlerinde rastlanan güzergâh bazlı ara toplu taşıma örneklerinin (Türkiye deki dolmuş ve minibüs hizmetleri gibi) de dahil edildiği paratransit sistemlerinin rekabet gücünü ve sürdürebilirliğini arttıran koltuk başına maliyetin düşük olmasıdır. Özellikle kapıdan kapıya sunulacak hizmetlerde bunu sağlamanın yolu, rezervasyondan araç rotalamaya kadar birçok aşamasında, günümüzde hızla gelişmekte olan iletişim ve Akıllı Ulaşım Sistemleri özelliklerinden faydalanılan akıllı paratransit sistemi geliştirmektedir. Bu amaçla çalışmalarının sürdüren AB 6. Çerçeve programı kapsamında geliştirilen InMoSion Projesi nin ilk pilot çalışması Yunanistan ın Philippi Bölgesi nde yapılmaktadır: talep tespit anket örneklemesi bitmiş olup saha denemesi Mayıs 2008 de yapılacaktır. Her aşamada elde edilen bilgi ve sonuçların paratransit uygulaması başlatmak isteyen her yerel yönetim ya da kuruluşla paylaşılması proje amaçları arasında olup kent içi trafik yükünün azaltılması ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi kadar normal toplu taşıma hizmetlerinden yararlanamayan yaşlı ve özürlülere hizmet götürülmesi öngörülmektedir. Rezervasyonlu olması sebebiyle taksilerin müşteri ararken sistemde yarattığı yüksek hareketlilik özelliğini içermemektedir. Özünde çeşitli iletişim ve bilgisayar teknolojilerinin yardımıyla kapıdan kapıya rezervasyonlu taksi/dolmuş hizmeti yatan bu yeni sistem klasik olarak dolmuş ve minibüs gibi tarifeli ve güzergâhlı olan ara toplu taşımadan farklıdır. Bu hizmetteki kişiye özel ve talep uyumlu ve akıllı bir şekilde işletilme özelliklerini içerecek yeni bir kavram gerektiği açıktır: İlk akla gelen akıllı dolmuş ya da talep uyumlu akıllı taksi ya da akıllı taksi-dolmuş gibi kavramlardan birisi seçilmeden önce kullanıcılara bu sistemi ne kadar ifade edebileceği araştırılmalıdır. 5. Khattak, A.J.ve Y. Yim (2003), Traveler Response to Innovative Personalized Demand-Responsive Transit in the San Francisco Bay Area California PATH Working Paper UCB-ITS-PWP Balog, J. N., A. Boyd A. ve J. E. Caton (2003), The Public Transportation System Security and Emergency Preparedness Planning Guid, U.S. Department of Transportation, Federal Transit Administration (January, 2003). 7. Fitzgerald J. D. Shaunesey ve S. Stern (200, The Effect of Education Programs on Paratransit Demand of People with Disabilities, Transportation Research Part A 34, pp Mastrogiannidou, C., A. Lois and A. K. Ziliaskopoulos (2006), Design of a Paratransit System for Rural Areas, TRB Proceedings CD-ROM. 9. EGO,( ziyaret tarihi: 14/07/2007). 10. Tekelli, İ. ve Okyay, T. (1981) Dolmuşun Öyküsü, Çevre ve Mimarlık Birimleri Derneği, Ankara 11. (http://www.istanbulsaglik.com/haber_detay.asp?id=1497&tur=30 ziyaret tarihi : 11/07/2007). 12. TCRP (2004), Transit Scheduling and Frequency, Transportation Cooperative Research Program, Report Cayford, ve Yim (2004), Personalized Demand-Responsive Transit Service California PATH Research Report UCB-ITS-PRR InMoSion,Kick off Meeting, (2007), Greece : ziyaret tarihi: 20/09/ (EGO, İstatistik Müdürlüğü, (http://www.havas.com.tr/tr/otobus_ankara.asp ziyaret tarihi: 12/09/2007). 18. (http://www.esenbogaairport.com/1_f.php?id=943 ziyaret tarihi: 25/09/2007 ). 19. ( ziyaret tarihi: 10/09/2007) 20. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Odası, 15/09/ Tufan, İ. ve Arun Ö., (2006), Türkiye Özürlüler Araştırması 2002, İkincil Analiz, Ankara, (http://www.ozida.gov.tr/ ziyaret tarihi : 16/09/2007). 22. EGO, İstatistik Müdürlüğü Ağustos Ayı Faaliyet Raporu, KAYNAKLAR 1. Lave, R. and R. Mathias (2000), State of the Art of Paratransit, TRB, A1E10: Committee on Paratransit. 2. Mageea, J. ve J. D. Nelson (2003), The Evaluation of Demand Responsive Transport Services in Europe, Journal of Transport Geography, Vol. 11, pp Adam Smith Institute (1989) The Paratransit Light Vehicle (http://www.adamsmith.org/index.php/publications/details/the_paratransit_light_ve hicle/ ziyaret tarihi: 12/06/2007) 4. Bethea-Whitfield, P. (2004), Transit Security in Small Urban Area: Planning to Meet the Needs of Consumers With Disabilities, US Department of Transportation Research and Special Programs Administration.

3.6.1.1.1. Toplu Taşıma Aracı Kullanım Sıklığı

3.6.1.1.1. Toplu Taşıma Aracı Kullanım Sıklığı 3.6.1. Ulaşım Tipleri Yaşam Kalitesi Grubu araştırmaları çerçevesinde şehir yönetimi açısından önem taşıyan halkın beğeni ve eğilimleri, kamu hizmetlerinin kullanım özellikleri, ulaşım ilişkileri, gibi

Detaylı

UTY nin esas amacı, yol ağını kullanan araç sayısını azaltırken, seyahat etmek isteyenlere de geniş hareketlilik imkanları sağlamaktır.

UTY nin esas amacı, yol ağını kullanan araç sayısını azaltırken, seyahat etmek isteyenlere de geniş hareketlilik imkanları sağlamaktır. ULAŞTIRMADA TALEP YÖNETİMİ (UTY) NEDİR? Basit olarak, UTY programları bir araçtaki kişi sayısını arttırarak ya da seyahat zamanını ya da ihtiyacını etkileyerek taşımacılık sistemlerinin hareket kazandırdığı

Detaylı

DLH Genel Müdürlüğü Kentiçi Raylı Toplutaşım Kriterleri Ve Mevzuatın Geliştirilmesi Đşi

DLH Genel Müdürlüğü Kentiçi Raylı Toplutaşım Kriterleri Ve Mevzuatın Geliştirilmesi Đşi EK - ETÜDÜ VE TOPLU TAŞIM FĐZĐBĐLĐTE ETÜDÜ TEKNĐK ŞARTNAME Tablo-1: Mevcut Bilgilerin Toplanması Çalışmalarının Kapsamı Kent ile Đlgili Genel Bilgiler (coğrafi, tarihi, ekonomik yapı ve turizme yönelik

Detaylı

T.C. KUZEYDOĞU ANADOLU KALKINMA AJANSI (KUDAKA)

T.C. KUZEYDOĞU ANADOLU KALKINMA AJANSI (KUDAKA) T.C. KUZEYDOĞU ANADOLU KALKINMA AJANSI (KUDAKA) HAVAYOLU ULAŞIMI AÇISINDAN KUZEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ TURİZMİNE YÖNELİK KISITLAYICI FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÇALIŞMASI ÖN RAPORU TRA 1 2012 Her hakkı saklıdır.

Detaylı

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi ULAŞIM Kara taşımacılığı 2023 hedeflerinde büyük merkezler otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir. Harita 16 ve Harita

Detaylı

T.C. ULAġTIRMA BAKANLIĞI Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü

T.C. ULAġTIRMA BAKANLIĞI Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü GENELGE (2009/KUGM- 23 /YOLCU) ĠLGĠ: 29/12/2006 tarihli ve 2007/KUGM-21/YOLCU Numaralı Genelge, Bilindiği gibi, ülkemizde Bölgesel Hava Taşımacılığı nın gösterdiği hızlı gelişmeye paralel olarak, havayolu

Detaylı

Kent içi ulaşım Modları Üstün ve zayıf yönler. Dr. Hediye Tuydes Yaman IMO Ulaştırma Kurulu

Kent içi ulaşım Modları Üstün ve zayıf yönler. Dr. Hediye Tuydes Yaman IMO Ulaştırma Kurulu Kent içi ulaşım Modları Üstün ve zayıf yönler Dr. Hediye Tuydes Yaman IMO Ulaştırma Kurulu Başlarken... Ulaşım modlarının zayıf-güçlü yönleri... Kime göre? Neye göre? Kent içi ulaşım Karmaşık ağ yapısı

Detaylı

BÖLÜM 7 ULAŞTIRMA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI

BÖLÜM 7 ULAŞTIRMA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI BÖLÜM 7 ULAŞTIRMA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Ulaştırma mühendisliği, insan ve yükün güvenli, yeterli, ekonomik ve doğa koşullarına uygun bir biçimde taşınabilmesini sağlayacak ulaşım sistemlerinin ve bileşenlerinin

Detaylı

ANKARA TOPLU TAŞIMA ARAÇLARI DURAK VE GÜZERGAH COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ (www.ego.gov.tr) ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ EGO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ANKARA TOPLU TAŞIMA ARAÇLARI DURAK VE GÜZERGAH COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ (www.ego.gov.tr) ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ EGO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA TOPLU TAŞIMA ARAÇLARI DURAK VE GÜZERGAH COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ (www.ego.gov.tr) ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ EGO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Bu proje, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Gazi Üniversitesi tarafından

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE ULAŞIM HİZMETLERİ 26.11.2011

YEREL YÖNETİMLERDE ULAŞIM HİZMETLERİ 26.11.2011 YEREL YÖNETİMLERDE ULAŞIM HİZMETLERİ 26.11.2011 5216 sayılı kanunda; Büyükşehir Belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve

Detaylı

Akbil den İstanbulkart a Elektronik Ücret Toplama Sistemi...

Akbil den İstanbulkart a Elektronik Ücret Toplama Sistemi... Akbil den İstanbulkart a Elektronik Ücret Toplama Sistemi... 1987 yılından beri, şehir insanının hayatını kolaylaştıran çözümler üretiyoruz. Nitelikli insan gücümüz ve tecrübemizle elektronik ücret toplama

Detaylı

Trafik Mühendisliğine Giriş. Prof.Dr.MustafaKARAŞAHİN

Trafik Mühendisliğine Giriş. Prof.Dr.MustafaKARAŞAHİN Trafik Mühendisliğine Giriş Prof.Dr.MustafaKARAŞAHİN Trafik Nedir? İnsanların ve/veya eşyaların bir yol boyunca hareketidir.? Trafik Problemi: Trafik miktarı ile yol kapasitesi arasındaki dengesizlik sonucu

Detaylı

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1 Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi bilgilendirme notu Sayfa 1 İçindekiler: Konu Sayfa Genel Değerlendirme: Türk ilaç piyasasında neler oldu?... 3

Detaylı

2023 ve Ötesi KAMU VERİSİ KULLANILARAK GELİŞTİRİLEN AKILLI UYGULAMALAR

2023 ve Ötesi KAMU VERİSİ KULLANILARAK GELİŞTİRİLEN AKILLI UYGULAMALAR TÜRKİYE BİLİŞİM DERNEĞİ Kamu-BİB Kamu Bilişim Platformu - 18 2023 ve Ötesi KAMU VERİSİ KULLANILARAK GELİŞTİRİLEN AKILLI UYGULAMALAR 19-22 Mayıs 2016 Belek, Antalya 1 Kamu Bilişim Platformu - 18 İçindekiler

Detaylı

İstanbul İli. Trafik Eğilimleri Anketi

İstanbul İli. Trafik Eğilimleri Anketi LOJİSTİK UYGULAMALARI VE ARAŞTIRMALARI MERKEZİ İstanbul İli Trafik Eğilimleri Anketi Şubat, 2014 Fikri Mülkiyet Hakları Saklıdır ÇALIŞMA EKİBİ Bülent TANLA (Danışman) Prof. Dr. Okan Tuna (Koordinatör-Raportör)

Detaylı

ULAŞIM. MANİSA www.zafer.org.tr

ULAŞIM. MANİSA www.zafer.org.tr ULAŞIM Kara taşımacılığı 2023 hedeflerinde büyük merkezler otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir. Harita 15 ve Harita

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU Eylül 2006 İÇİNDEKİLER Önsöz...3 TÜBİTAK Ar-Ge Anketi Soruları Analizi...4 1. Genel Bilgiler İle İlgili Sorular...4 2. Proje Sunum ve Destekler İle İlgili Sorular...12 3. Üniversite

Detaylı

KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU

KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU 2013 KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU Gökhan GÖMCÜ Kırşehir Yatırım Destek Ofisi 15.04.2013 KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU 1. Karayolu Taşımacılığı Karayolu taşımacılığı, başlangıç ve varış noktaları arasında aktarmasız

Detaylı

ULAŞIM & KONAKLAMA & YERLEŞKE BİLGİLERİ. ODTÜ ye ULAŞIM. ESENBOĞA HAVALİMANI ndan: ŞEHİR DIŞI ve AŞTİ den: KIZILAY dan: SIHHIYE ve ULUS tan:

ULAŞIM & KONAKLAMA & YERLEŞKE BİLGİLERİ. ODTÜ ye ULAŞIM. ESENBOĞA HAVALİMANI ndan: ŞEHİR DIŞI ve AŞTİ den: KIZILAY dan: SIHHIYE ve ULUS tan: ODTÜ ye ULAŞIM ESENBOĞA HAVALİMANI ndan: Ankara ya başka şehirlerden uçakla gelen katılımcılar, Esenboğa Havaalanı ndan HAVAŞ servisi ile AŞTİ (Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi) veya tren garına

Detaylı

ECE-581 E-Devlet ve e-dönüşüm. Türk Hava Kurumu Üniversitesi 17/01/2014

ECE-581 E-Devlet ve e-dönüşüm. Türk Hava Kurumu Üniversitesi 17/01/2014 ECE-581 E-Devlet ve e- 17/01/2014 MOBIL DEVLET SAMET SALIH ILICA sametilica@hotmail.com ECE 581 1 M-Devlet Nedir? M-Devleti Gerektiren Nedenler M-Devletin Yararları M-Devletin Uygulama Alanları ECE 581

Detaylı

SAKARYA ULAŞIM ANA PLANI

SAKARYA ULAŞIM ANA PLANI VE ÖNCELİKLİ TOPLU TAŞIMA SİSTEMLERİ PROJELERİNİN HAZIRLANMASI SAKARYA ULAŞIM ANA PLANI ULAŞIM DAİRE BAŞKANLIĞI UKOME ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ EYLÜL, 2012 VE ÖNCELİKLİ TOPLU TAŞIMA SİSTEMLERİ PROJELERİNİN HAZIRLANMASI

Detaylı

ÖMER FARUK BACANLI. DTD Genel Sekreteri 10 Eylül 2015

ÖMER FARUK BACANLI. DTD Genel Sekreteri 10 Eylül 2015 ÖMER FARUK BACANLI DTD Genel Sekreteri 10 Eylül 2015 * DTD hakkında Genel Bilgi, * Ulaştırma Sektör üne Genel Bakış, * Türkiye nin Ulaştırma Sektör ündeki Yeri, * Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi,

Detaylı

Akıllı Bilet Online İşlem Merkezi Uygulaması

Akıllı Bilet Online İşlem Merkezi Uygulaması Akıllı Bilet Online İşlem Merkezi Uygulaması www.akillibiletim.com Akıllı Bilet Online İşlem Merkezi uygulamasının tasarım ve geliştirme sürecinde göz önünde bulundurulan en önemli husus, uygulamanın herkes

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

Taksi ve özel araç kiralama bilgileri

Taksi ve özel araç kiralama bilgileri Taksi ve özel araç kiralama bilgileri Taksi ve Özel Araç Kiralama Hizmetleri Taksiler (siyah taksiler), caddeden veya özel taksi duraklarından kiralayabileceğiniz tek araçlardır. Tüm taksilerde, seyahatinizin

Detaylı

Değişiklik Paketi : 6

Değişiklik Paketi : 6 Değişiklik Paketi : 6 10 Kasım 2014 Tarihinde Bakanlar Kuruluna Sunulan, 12 Kasım 2014 tarihindeki Bakanlar Kurulu Toplantısında İlk Görüşmesi Yapılan ve 11 Aralık 2014 Tarihinde Planlama Makamına Geri

Detaylı

201 ı yılından itibaren bu sistemler otomatik olarak çalışmaktadır. Bu sistemler ücretli. geçiş tarifelerini, çalışma bilgilerini, hat

201 ı yılından itibaren bu sistemler otomatik olarak çalışmaktadır. Bu sistemler ücretli. geçiş tarifelerini, çalışma bilgilerini, hat Trafik yönetimi geliştirilmesi ve yolcu bilgilendirmelerinin zamanında teslim edilmesini sağlayan ; birincil olarak trafiği verimli kontrol etmekte, yönlendirmekte, tıkanıklık yönetimi sağlamakta, sıradışı

Detaylı

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK GİRİŞ TÜRKİYE DE İNTERNET KULLANIMI ve E-TİCARET Günümüz teknoloji çağında 2000 li yılların başından itibaren, özellikle bilişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, bilgi toplumunun oluşmasına büyük katkı

Detaylı

P1 Gebze-İzmit Hattı

P1 Gebze-İzmit Hattı Kocaeli 2020 Raylı Ulaşım Hattı Projeleri Hakkında Özet Bilgi Dr. Numan Akdoğan* *Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Fizik Bölümü Nanomanyetizma ve Spintronik Araştırma Merkezi P1 Gebze-İzmit Hattı Bu proje

Detaylı

THY Mobil Uygulama Kullanım Kılavuzu. İstanbul, Türkiye

THY Mobil Uygulama Kullanım Kılavuzu. İstanbul, Türkiye THY Mobil Uygulama Kullanım Kılavuzu İstanbul, Türkiye 10 AĞUSTOS 2009 2 Konu Başlıkları 1 KONTROLLER... 6 2 GENEL AÇIKLAMA... 6 3 BAŞLANGIÇ... 7 4 ANA EKRAN... 8 5 MOBİL BİLET... 9 5.1 Uçuş Planlama...

Detaylı

KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU *

KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU * KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU * Statistical Information System as a subsystem of Urban

Detaylı

Bildiğiniz Turint, bildiğiniz gibi değil!

Bildiğiniz Turint, bildiğiniz gibi değil! Bildiğiniz Turint, bildiğiniz gibi değil! Turint, turizm sektöründe faaliyet gösteren acentelere artı değer katma esasına göre geliştirilmiş, emsalsiz bir bilgi yönetim sistemidir! Çağın en etkili mecrası

Detaylı

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3 ENPI-Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İşbirliği Programı 2007-2013 BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı GA1: Mevcut Dış Durumun Analizi Veri ve Bilgi Toplanması ve Dağıtılması Faaliyet

Detaylı

AVRUPA BĐRLĐĞĐ ICT PSP PROGRAMI 2012 ÇAĞRISI SONUÇLARI AÇIKLANDI

AVRUPA BĐRLĐĞĐ ICT PSP PROGRAMI 2012 ÇAĞRISI SONUÇLARI AÇIKLANDI AVRUPA BĐRLĐĞĐ ICT PSP PROGRAMI 2012 ÇAĞRISI SONUÇLARI AÇIKLANDI ICT PSP Programının 2012 Çağrısına ilişkin ilk değerlendirme sonuçları Avrupa Komisyonu tarafından açıklanmıştır. Programın 2012 Yılı Çağrısında,

Detaylı

1. Ulaştırma. www.kuzka.gov.tr. TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop

1. Ulaştırma. www.kuzka.gov.tr. TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop 1. Ulaştırma Ulaştırma; sermaye, işgücü, hizmetler ve malların ülke düzeyinde ve uluslararası düzeyde en hızlı biçimde hareket etmesi için büyük önem arz etmektedir. Bu altyapının güçlü olmasının yanı

Detaylı

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi Maltepe Üniversitesi - 2014 GİRİŞ Günümüzün rekabetçi koşullarında varlığını sürdürmek isteyen işletmeler, düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve müşteri isteklerine

Detaylı

Yolcularımıza yakışan ayrıcalık primeclass CIP Servis

Yolcularımıza yakışan ayrıcalık primeclass CIP Servis Yolcularımıza yakışan ayrıcalık primeclass CIP Servis TAV Havalimanları Holding bünyesinde İstanbul Atatürk, Ankara Esenboğa, Gürcistan Tiflis ve Batum, Tunus Enfidha, Makedonya Üsküp ve Ohrid Uluslararası

Detaylı

KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri

KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri ULAŞIM TRENDLERİ Çevre Dostu Kolay Ulaşım Rahat Seyehat Düşük Karbon Emisyonu Yüksek Menzil

Detaylı

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLERİ 1501- SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI Amaç: Sanayi kuruluşlarının Ar-Ge Projelerine %60 a varan oranlarda hibe(geri ödemesiz)

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

Saha İş Gücü Yönetim Sistemi ve Güzergah Optimizasyonu

Saha İş Gücü Yönetim Sistemi ve Güzergah Optimizasyonu Saha İş Gücü Yönetim Sistemi ve Güzergah Optimizasyonu Sahayı Bilerek Yönetin Başarsoft, hayatınıza harita tabanlı çözümler sunar. Saha İş Gücü Yönetim Sistemi Nedir? Kurum ve firmaların, saha işlerini

Detaylı

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VATANDAŞ MEMNUNİYET ANKETİ/ANKETLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI Haziran 214 1 Sayfa İçindekiler 1 ANKETE/ANKETLERE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER...

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012 KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI Erkunt Öner 2012 1 1. Kruvaziyer Endüstrisinin Gelişimi Global olarak kruvaziyer endüstrisi, son 5 yılda turizmin en fazla büyüme gösteren alanı olmuştur. Yapılan

Detaylı

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 Eyül 2011 Bu yayın Avrupa Birliği nin yardımlarıyla üretilmiştir. Bu yayının içeriğinin sorumluluğu tamamen The Management Centre ve Dikmen Belediyesi ne

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı

Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı Etki Değerlendirme Hülya ÖZTOPRAK YILMAZ Daire Başkanı 1 / 30 İçerik Amaç / Hedef Önem Kamu Destekleri Temel Kavramlar Değerlendirme ne işe yarar? Yöntem 2 / 30 Amaç / Hedef Amaç Etki değerlendirme konusunda,

Detaylı

KONYA HAVA KARGO TERMİNALİ Ahmet ÇELİK

KONYA HAVA KARGO TERMİNALİ Ahmet ÇELİK 1. GİRİŞ Konya Havalimanı, 2 yılında hizmete girmiş, 21 de dış hatlar yolcu trafiğine açılmış olup, yıllık uçak kapasitesi 17.52 dir. Havaalanı 196. m² alan üzerine kurulmuştur. Konya Havalimanı 213 yılı

Detaylı

2015 FİLO BAROMETRE. Türkiye

2015 FİLO BAROMETRE. Türkiye 1 2015 FİLO BAROMETRE Türkiye Araştırmanın sınırları Avrupa & BRT 1 1 Brezilya, Rusya, Türkiye 2002: Fransa da oluşturuldu 2005: İtalya, Portekiz, İsviçre 2006: Polonya 2007: Belçika, Çek Cumhuriyeti 2008:

Detaylı

Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi

Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi TMMOB Gemi Mühendisleri Odası Gemi Mühendisliği Haftası 2015 10 11 Aralık 2015 Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi İsmail Şahin Yıldız Teknik Üniversitesi

Detaylı

3.11. KENTSEL KONULAR VE GENEL YAŞAM KALİTESİ

3.11. KENTSEL KONULAR VE GENEL YAŞAM KALİTESİ 3.11. KENTSEL KONULAR VE GENEL YAŞAM KALİTESİ 3.11.1. Kentsel Çevrenin Değerlendirilmesi Bu bölümde görüşmecilerden, İstanbul ile ilgili çeşitli fiziksel ve sosyal özelliklere ilişkin önermelere katılımına

Detaylı

T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ULAŞIMDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Strateji Geliştirme Başkanlığı Mart 2011 İÇERİK 1. Ulaşımda Enerji Verimliliği Nedir? 2. Enerji Verimliliğinde Ulaştırma Sektörünün Mevcut Durumu 3.

Detaylı

1 Temmuz 2015 [MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU] 2015 YILI MALİ DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU

1 Temmuz 2015 [MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU] 2015 YILI MALİ DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU 2015 YILI MALİ DURUM VE BEKLENTiLER RAPORU 1 İçindekiler ÜST YÖNETİCİ SUNUŞU... 3 2015 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI... 4 A. BÜTÇE GİDERLERİ... 4 01. Personel Giderleri... 6 02. Sosyal

Detaylı

ANKARA ULAŞIM KOORDİNASYON MERKEZİ UKOME KARARI

ANKARA ULAŞIM KOORDİNASYON MERKEZİ UKOME KARARI EGO Genel Müdürlüğü İdare Encümeni 22.11.2013 Tarih ve 2013/150 Sayılı Kararında aynen; Bütçe ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının 21.11.2013 tarih ve 54005 sayılı yazılarında; Kuruluşumuzca ihalesi yapılarak

Detaylı

Gelelim şehir içi ulaşım ücretlerine...

Gelelim şehir içi ulaşım ücretlerine... İSVEÇ ULAŞIM Kondüktöre nakit ödeme yapabilme seçeneği bulunmakta, ayrıca 20 yaş altı ve 65 yaş üstündeki kişiler için de indirimli bilet uygulaması bulunmaktadır. (Stockholm, İsveç) Bazı bölgelerde otobüs

Detaylı

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti M-CARE Engelli ve Yaşlı Bireylere Evde Bakım ve Sağlık Hizmeti Sağlayıcılarının Mobil Eğitimi Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti İş Paketi No: İş Paketi Adı: İP2 Durum Taslak 1 Araştırma ve Analiz

Detaylı

Havalimanında Kişiye Özel Servisler

Havalimanında Kişiye Özel Servisler Havalimanında Kişiye Özel Servisler Seyahat planlarınızı yaparken ihtiyaç duyduğunuz herşey tek adreste! TAV primeclass, özel bir seyahat danışmanı gibi çalışarak, araç kiralamadan özel şoförlü transferinize,

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler www.faktorgrup.com İşlerinizde Profesyonel Çözümler Değerli yöneticiler, Bildiğiniz gibi, içinde yaşadığımız yüzyılda modern işletmecilik kavramı beraberinde

Detaylı

AB 7. Çerçeve Programına Katılım. Ahu YÜCESOY Sağlık Ulusal İrtibat Noktası

AB 7. Çerçeve Programına Katılım. Ahu YÜCESOY Sağlık Ulusal İrtibat Noktası AB 7. Çerçeve Programına Katılım Ahu YÜCESOY Sağlık Ulusal İrtibat Noktası İÇERİK 1) Hakemlik ve Proje/Program İzleyici Nedir? 2) Avrupa Komisyonu nun Hakem ve Proje/Program İzleyici Seçimi 3) 7.ÇP de

Detaylı

TOBB - EKONOMİ ve TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ BİL 588 - YAZILIM MÜHENDİSLİĞİNDE İLERİ KONULAR FİNAL SINAVI 1 Nisan 2013

TOBB - EKONOMİ ve TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ BİL 588 - YAZILIM MÜHENDİSLİĞİNDE İLERİ KONULAR FİNAL SINAVI 1 Nisan 2013 Soru 1 2 3 4 5 6 7 8 Toplam Puan 20 10 15 15 10 10 10 10 100 Aldığınız (+) Kaybettiğiniz (-) SORULAR 1) [20 Puan] Durum: Son yıllarda teknik imkânlar gelişmiş, e-devlet uygulamalarının somut faydaları

Detaylı

I SALONI MILANO FUARI AY DAN TURİZM

I SALONI MILANO FUARI AY DAN TURİZM I SALONI MILANO FUARI Sayın Yetkili, 13 Mart 2013 Ekte, grubunuza özel olarak hazırlamış olduğumuz 4 gecelik Milano I Saloni Fuar programımız ile ilgili detaylı programı dikkatinize sunarız. Grubunuz için

Detaylı

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU 1/23 HEDEFLER Mühendislerimiz ve akademisyenlerimiz ile birlikte gelişmiş yöntem ve teknikleri kullanarak; su kaynaklarımızın planlama, inşaat ve işletme aşamalarındaki problemlere çözüm bulmak ve bu alanda

Detaylı

Deytek Bilişim, yazılım ve bilişim üzerine faaliyet gösteren bir Ar-Ge inovasyon şirketidir.

Deytek Bilişim, yazılım ve bilişim üzerine faaliyet gösteren bir Ar-Ge inovasyon şirketidir. Deytek Bilişim, yazılım ve bilişim üzerine faaliyet gösteren bir Ar-Ge inovasyon şirketidir. Servis Grubu -Sunucu Otomasyon ve İzleme -Web Hosting -Bulut Bilişim Alt Yapı -Bulut Bilişim Servis Çözümleri

Detaylı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 25 Ekim 2007 Gündem Bilgi Toplumu Stratejisi Yaklaşımı Strateji Bileşenleri Hedefler Eylem Planı İzleme ve Ölçümleme

Detaylı

Problem değil çözüm üretiyoruz. Problem değil çözüm üretiyoruz. GROUP

Problem değil çözüm üretiyoruz. Problem değil çözüm üretiyoruz. GROUP Problem değil üretiyoruz. Problem değil çözüm çözüm üretiyoruz. GROUP HAKKIMIZDA İSTAŞ TURİZM, Kurulduğu günden bu yana turizm, personel ve öğrenci taşımacılığı konularında faaliyet gösteren bir kuruluştur.

Detaylı

Türkiye Sosyoekonomik Statü Endeksi Geliştirme Projesi. Proje Yürütücüsü Yrd. Doç. Dr. Lütfi Sunar İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü

Türkiye Sosyoekonomik Statü Endeksi Geliştirme Projesi. Proje Yürütücüsü Yrd. Doç. Dr. Lütfi Sunar İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Türkiye Sosyoekonomik Statü Endeksi Geliştirme Projesi Proje Yürütücüsü Yrd. Doç. Dr. Lütfi Sunar İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Projenin Konusu, Amacı ve Anahtar Kelimeler Projemizin Konusu: Türkiye

Detaylı

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Makina Mühendisi Hasan ACÜL Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 13 Kasım 2008 tarihinde yayınladığı 2007 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması

Detaylı

PROJE TEKLİF FORMU FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN

PROJE TEKLİF FORMU FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN PROJE TEKLİF FORMU 1. PROJE TANIMLAMA BİLGİLERİ Adı: Türkiye Deniz Araştırma Alt Yapısının Analizi Etüt Projesi Yeri: Seyir,

Detaylı

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI İSTANBUL ATIK MUTABAKATI 2013 ün Mayıs ayında İstanbul da bir araya gelen dünyanın farklı bölgelerinden belediye başkanları ve seçilmiş yerel/bölgesel temsilciler olarak, küresel değişiklikler karşısında

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin Türkiye Enerji Piyasasına Etkileri i 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin son kullanıcılara yararları somutları çeşitli sektörlerde kanıtlanmıştır Telekom Havayolu Liberalleşme öncesi > Genellikle

Detaylı

T.C. Damla Ok 080401041 Mesutcan Kurt 080401013. 2 Ağustos 2011. Ali Murat Tiryaki

T.C. Damla Ok 080401041 Mesutcan Kurt 080401013. 2 Ağustos 2011. Ali Murat Tiryaki T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ UÇAK TAKİP SİSTEMİ Damla Ok 080401041 Mesutcan Kurt 080401013 2 Ağustos 2011 Çanakkale Ali Murat Tiryaki

Detaylı

MOSKOVA 15 20 EYLÜL 2013 TÜRK HAVA YOLLARI İLE MURANO TURİZM A.Ş.

MOSKOVA 15 20 EYLÜL 2013 TÜRK HAVA YOLLARI İLE MURANO TURİZM A.Ş. WORLD FOOD MOSCOW 2013 MOSKOVA 15 20 EYLÜL 2013 TÜRK HAVA YOLLARI İLE MURANO TURİZM; ÜSTÜN DENEYİMİNİ, GENÇ, DİNAMİK EKİBİ VE SÜREKLİ GELİŞEN HİZMET KALİTESİ İLE GÜNÜMÜZE TAŞIMAKTADIR. MURANO TURİZM; YEPYENİ

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Yrd. Doç. Dr. Hacer Şekerci Yaşar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü (Bina Enerji Yöneticisi)

Detaylı

SWOT ANALİZİ GRUP-1: ESKİŞEHİR İN EĞİTİM ŞEHRİ OLMASI

SWOT ANALİZİ GRUP-1: ESKİŞEHİR İN EĞİTİM ŞEHRİ OLMASI SWOT ANALİZİ GRUP-1: ESKİŞEHİR İN EĞİTİM ŞEHRİ OLMASI Kuvvetli Yönler: 1.) Eskişehir in iki adet üniversiteye sahip olması (eğitimin kuvvetli olması çevreye dinamizm getirir) 2.) Genç nüfusun fazla olması

Detaylı

Finansman BaĢlama bitiģ Yüklenici Ülke Toplam proje bütçesi. n adı 01 Ocak 2008- Türkiye 243.025 $ 100% 15 ĠSKUR-KOSGEB-BTC BTC

Finansman BaĢlama bitiģ Yüklenici Ülke Toplam proje bütçesi. n adı 01 Ocak 2008- Türkiye 243.025 $ 100% 15 ĠSKUR-KOSGEB-BTC BTC Bölgesel Kalkınma Girişimi Bakü- Tiflis- Ceyhan (BTC) Boru Hattı Projesi: Sektörler Arası ĠĢbirliğine Dayalı Ġstihdamı GeliĢtirme ve GiriĢimciliği Ref 3 Proje baģlığı Destekleme Projesi- Çukurova Bölgesi

Detaylı

2014 Ericsson ConsumerLab

2014 Ericsson ConsumerLab 2014 Ericsson ConsumerLab TÜRKİYE MOBİL GENİŞBANT KULLANICI ARAŞTIRMASI Ericsson ConsumerLab 2014 Türkiye Mobil Genişbant Çalışması 19.09.2014 Page 1 ARAŞTIRMA METOD VE KAPSAMI Örneklem 3G mobil interneti

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ İçindekiler 1. Dünya daki ve Türkiye deki CNG Otobüs Pazarı 2. Neden CNG Yakıt Tercih Edilmeli? 3. Doğalgaz (CNG) ile Dizel Yakıt Karşılaştırması 4. CNG Yakıtlı Otobüslerin SWOT

Detaylı

LİMAN HİZMETLERİNDE FİYATLANDIRMA STRATEJİLERİ VE REKABETE ETKİLERİ: EGE BÖLGESİ KONTEYNER LİMANLARI ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA

LİMAN HİZMETLERİNDE FİYATLANDIRMA STRATEJİLERİ VE REKABETE ETKİLERİ: EGE BÖLGESİ KONTEYNER LİMANLARI ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA LİMAN HİZMETLERİNDE FİYATLANDIRMA STRATEJİLERİ VE REKABETE ETKİLERİ: EGE BÖLGESİ KONTEYNER LİMANLARI ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA Araş. Gör. Fevzi BİTİKTAŞ Yrd. Doç. Dr. Çimen KARATAŞ ÇETİN 1. Fiyatlandırma

Detaylı

KONU: İZMİR KÖRFEZİNDE TOPLU DENİZ ULAŞIMI

KONU: İZMİR KÖRFEZİNDE TOPLU DENİZ ULAŞIMI Urban Mobility in Mediterranean cities: Feedback and perspective KONU: İZMİR KÖRFEZİNDE TOPLU DENİZ ULAŞIMI İZDENİZ A.Ş. İZMİR Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları içerisinde Deniz Yolcu ve Araç Taşımacılığını

Detaylı

Şeffaf İnsan Kaynakları. Aktif personel. Etkin yönetici

Şeffaf İnsan Kaynakları. Aktif personel. Etkin yönetici Şeffaf İnsan Kaynakları Aktif personel Etkin yönetici HR-WEB ile Fark Yaratacak uygulamalar! HR-WEB İnsan Kaynakları ve Bordro Yönetimi çözümümüz, uzun yıllar boyunca edindiğimiz tecrübelerimiz ve iş dünyasının

Detaylı

CBS de Kocaeli Modeli. Yusuf Ziya DEMİRCİ Harita Y. Mühendisi

CBS de Kocaeli Modeli. Yusuf Ziya DEMİRCİ Harita Y. Mühendisi CBS de Kocaeli Modeli Yusuf Ziya DEMİRCİ Harita Y. Mühendisi Kocaeli 12 ilçesi bulunan Kocaeli 1.6 milyon nüfusa sahiptir. Ülkemizin en büyük sanayi kuruluşları Kocaeli nde bulunmaktadır. Kişi başına düşen

Detaylı

ULAŞIM. AFYONKARAHİSAR 2015 www.zafer.org.tr

ULAŞIM. AFYONKARAHİSAR 2015 www.zafer.org.tr ULAŞIM 2023 kara taşımacılığı hedeflerinde, büyük merkezlerin otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir ve Afyonkarahisar

Detaylı

Mobil İnternet Kullanımı ve 3G Araştırması Temmuz 2009

Mobil İnternet Kullanımı ve 3G Araştırması Temmuz 2009 Mobil İnternet Kullanımı ve 3G Araştırması Temmuz 2009 www.webrazzi.com 2/16 Rapor Hakkında Bu araştırma Türkiyeʼde mobil internet kullanımı ve 3Gʼnin bilinirliğini ölçmek amacıyla Webrazzi okuyucuları

Detaylı

İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi

İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi Boğaziçi Üniversitesi Turizm İşletmeciliği Bölümü Burçin Hatipoğlu Maria Dolores Alvarez Kıvanç İnelmen Dilek Ünalan Değerlendirme... İnsan Kaynağına Yatırım

Detaylı

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER HAKKIMIZDA Promod Ar-Ge Yazılım, dinamik sistem simülasyonu, prototiplemesi, kontrol tasarımı ve gerçeklenmesi alanlarında hizmet veren bir Ar-Ge ve Yazılım kuruluşudur.

Detaylı

TAKİPÇİ ÜLKELER, PİYASA YAPICI ÜLKELERE KARŞI: KÜRESEL ENTEGRASYONUN NERESİNDEYİZ?

TAKİPÇİ ÜLKELER, PİYASA YAPICI ÜLKELERE KARŞI: KÜRESEL ENTEGRASYONUN NERESİNDEYİZ? DEĞERLENDİRMENOTU Aralık2013 N201345 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı İdil BİLGİÇ ALPASLAN 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri İrem KIZILCA 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri TAKİPÇİ ÜLKELER,

Detaylı

KADINA ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ YÖNELİK. www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa

KADINA ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ YÖNELİK. www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa PERSPEKTİF STRATEJİ ARAŞTIRMA ANALİZ - HAZİRAN 2015 ANALİZ NO: 6 Araştırma; doğru, nitelikli bilginin

Detaylı

ATS Pro. Araç Filo Yönetimi Yazılımı. www.orjin.net

ATS Pro. Araç Filo Yönetimi Yazılımı. www.orjin.net ATS Pro Araç Filo Yönetimi Yazılımı www.orjin.net Orjin Yazılım Hakkında Orjin Yazılım Hakkında ORJIN Yazılım 10 Yıllık Tecrübemize Ortak Olun... 1998 yılında, bilişim sektöründe tecrübeli ve dinamik bir

Detaylı

Türkiye Klinik Kalite Programı

Türkiye Klinik Kalite Programı Türkiye Klinik Kalite Programı 3 Mayıs 2013 Dr. Hüseyin ÖZBAY Amaç: Türkiye de klinik kalitenin izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik mevcut durum tespitinin yapılması ve klinik kalite ölçme ve değerlendirme

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı