BESİN GÜVENLİĞİ. Hazırlayanlar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BESİN GÜVENLİĞİ. Hazırlayanlar"

Transkript

1 BESİN GÜVENLİĞİ Hazırlayanlar Dr. Dyt. Saniye Bilici Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Araş. Gör. M. Fatih Uyar Prof. Dr. Yasemin Beyhan Prof. Dr. Fatma Sağlam Hacettepe Üniversitesi - Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Şubat ANKARA

2 Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet Sağlık Bakanlığı Yayın No: 727 ISBN : Baskı : Klasmat Matbaacılık Matbaacılar Sanayi Sitesi 559. Sokak No: 26 İvedik Organize Sanayi Bölgesi / ANKARA Tel: Fax: Bu yayın; T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Beslenme ve Fiziksel Aktiviteler Daire Başkanlığı tarafından bastırılmıştır. Her türlü yayın hakkı, T.C. Sağlık Bakanlığı na aittir. Kısmen dahi olsa alınamaz, çoğaltılamaz, yayınlanamaz.

3 SUNUŞ Yaşamın sürdürülebilmesi ve sağlığın korunması için yeterli ve dengeli beslenme gereklidir. Bu gereksinimin besinlerle karşılanması açısından güvenli besin tüketimi bir zorunluluktur. Oysaki; yaşamımızın temel maddesi olan besinler, satın almadan tüketime kadar geçen aşamalarda hijyenik koşulların yeterince sağlanamaması nedeniyle zararlı hale gelebilmekte ve sağlığımız için gizli bir tehlike oluşturabilmektedir. Bir tüketici olarak besin güvenliğini sağlamada bize de bazı görevler düşmektedir. Her şeyden önce besin güvenliği konusunda tüketici bilincine sahip olmamız gerekmektedir. Besin güvenliği konusunda bilinmesi gereken önemli noktaları içeren bu kitabın, ailelere ve topluma doğru mesajların ulaştırılmasında önemli bir rehber olacağı düşünülmektedir. Bu kitap rehberliğinde tüm toplumumuzun güvenli besinlerle güvenli yarınlara ulaşmasını diler, bu kitabı hazırlayan Sayın Dr. Dyt. Saniye Bilici, Araş. Gör. M. Fatih Uyar, Prof. Dr. Yasemin Beyhan, Prof. Dr. Fatma Sağlam ile çalışmada emeği geçen herkese teşekkür eder, kitabın okuyanlara faydalı olmasını dilerim. Dr. Seraceddin ÇOM Genel Müdür

4

5 İÇİNDEKİLER SUNUŞ... 3 Güvenli Besin Nedir?... 7 Besin Kirliliğine Yol Açan ve Besin Güvenliğini Bozan Etmenler.. 7 Bakteriler ve Özellikleri... 8 Besin Güvenliğini Sağlama Yolları Kişisel Hijyen Besin Hijyeni KAYNAKLAR... 20

6

7 GÜVENL BESN NEDR? GÜVENL BESN NEDR? GÜVENLİ BESİN NEDİR? Güvenli (salkl) besin, besleyici Güvenli (sağlıklı) deerini Güvenli besin, besleyici (salkl) kaybetmemi, besin, değerini besleyici fiziksel, kaybetmemiş, fiziksel, deerini kimyasal kaybetmemi, ve mikrobiyolojik fiziksel, açdan açıdan temiz, bozulmamış kimyasal temiz, besinlerdir. bozulmam ve mikrobiyolojik Besin besinlerdir. açdan temiz, bozulmam besinlerdir. kirliliğine yol açan etmenler besinin Besin güvenliğini kirliliine yol tehdit açan etmekte ve böylece besinlerin Besin besinin kirliliine etmen- sağlığımızı güvenliini yol açan bozucu tehdit etmenler etmekte besinin ve böylece güvenliini besinlerin tehdit salmz etmek- hale gelmesine neden te olabilmektedir. bozucu ve böylece hale besinlerin Güvenilir gelmesine salmz besinin neden elde edilebilmesi bozucu için olabilmektedir. hasattan hale tüketime gelmesine Güvenilir kadar neden besinin geçen tüm aşamalarda elde besinin edilebilmesi Güvenilir olabilmektedir. çeşitli kaynaklardan için besinin hasattan elde tüketime edilebilmesi kadar geçen için tüm hasattan aama- kirlenmesinin önlenmesi gerekir. tüketime larda besinin kadar geçen çeitli tüm kaynaklardan aamalarda kirlenmesinin besinin çeitli önlenmesi kaynaklardan gerekir. kirlenmesinin önlenmesi gerekir. BESİN GÜVENLİĞİ BESİN KİRLİLİĞİNE YOL AÇAN VE BESİN GÜVENLİĞİNİ BOZAN ET- BESN KRLLNE YOL AÇAN VE BESN MENLER BESN GÜVENLN KRLLNE BOZAN YOL AÇAN ETMENLER VE BESN Besinler; bazı durumlarda GÜVENLN fiziksel, kimyasal, BOZAN ve ETMENLER biyolojik olarak kirlenebilmekte ve sağlığımızı Besinler; baz durumlarda fiziksel, kimyasal, ve biyolojik Besinler; olarak tehdit kirlenebilmekte edici baz durumlarda unsurlar ve haline fiziksel, salmz gelebilmektedir. kimyasal, tehdit ve edici biyolojik olarak olur: kirlenebilmekte ve salmz tehdit edici unsur- Besinlerin kirlenmesi 3 şekilde unsur- lar haline gelebilmektedir. Besinlerin kirlenmesi 3 ekilde lar olur. haline gelebilmektedir. Besinlerin kirlenmesi 3 ekilde olur. 1-Fiziksel Kirlenme1-Fiziksel Kirlenme 1-Fiziksel Fiziksel kirlenmeye besin olmayan kirlenmeye Kirlenme yabancı besin maddeler, olmayan yabanc cam kırıkları, maddeler, kıymık, metal parçaları, saç, tırnak, sinek vb. neden cam Fiziksel krklar, kirlenmeye kymk, metal besin parçalar, olmayan saç, yabanc trnak, maddeler, sinek vb. olabilir. cam neden krklar, olabilir. kymk, metal parçalar, saç, trnak, sinek vb. neden olabilir. 2-Kimyasal Kirlenme Kimyasal kirlenmeye neden olan maddeler, besine içinde sakland yada bekletildii kaptan çözünme sonucu geçen metaller, tarm ilaçlar, iyi durulanmayan kaplardan geçen deterjanlar, besin ambalajnda kullanlan özellikle renkli plastikler gibi uygun olmayan malzemeler, önerilen miktarlarn üzerinde kullanlan gda miktarlarn katk maddeleridir. üzerinde kullanlan gda katk maddeleridir. 2-Kimyasal Kirlenme 2-Kimyasal Kirlenme Kimyasal kirlenmeye Kimyasal neden kirlenmeye olan maddeler, neden besine olan içinde saklandığı maddeler, yada bekletildiği besine kaptan içinde çözünme sakland yada bekletildii kaptan çözünme sonucu geçen metaller, tarım ilaçları, iyi durulanmayan kaplardan geçen iyi durulanmayan deterjanlar, besin kaplardan ambalajında geçen sonucu geçen metaller, tarm ilaçlar, kullanılan özellikle deterjanlar, renkli plastikler besin gibi uygun ambalajnda olmayan malzemeler, önerilen kullanlan miktarların özellikle renkli üzerinde plastikler kullanılan gıda katkı gibi uygun olmayan malzemeler, önerilen maddeleridir. 3-Biyolojik Kirlenme Besinin bileşiminde doğal olarak bulunan zehirli 1 maddeler (yeşillenmiş 1 ve filizlenmiş patates, zehirli bal, bazı mantar türleri vb. ), besinlere bulaşan ve uygun koşullarda saklanmaması, hijyenik koşulların yeterince sağlanamaması nedeniyle hızla üreyen mikroorganizmalar (küfler, parazitler, virüsler, bakteriler) biyolojik kirlenmeye neden olan etmenlerdir. Mikroorganizmalar içerisinde besin güvenliğini tehdit eden, besinler aracılığı ile oluşan hastalıklara ve besin zehirlenmelerine en fazla yol açan etmenler bakterilerdir.

8 zitler, virüsler, bakteriler) zitler, virüsler, biyolojik bakteriler) kirlenmeye biyolojik neden kirlenmeye olan neden olan etmenlerdir. Mikroorganizmalar etmenlerdir. Mikroorganizmalar içerisinde besin güvenliini içerisinde besin güvenliini tehdit eden, besinler tehdit aracl eden, ile besinler oluan aracl hastalklara ile oluan ve hastalklara ve besin zehirlenmelerine besin en zehirlenmelerine fazla yol açan etmenler en fazla bakterilerdir. GÜVENLİĞİ yol açan etmenler bakterilerdir. BESİN BAKTERLER VE ÖZELLKLER BAKTERLER VE ÖZELLKLER BAKTERİLER VE ÖZELLİKLERİ Bakteriler gözle görülmeyen Bakteriler mini gözle mini canlılardır. görülmeyen Besinlerin çoğunda, derimizin mini canllardr. Besinlerin canllardr. çounda, üzerinde, Besinlerin derimizin üzerinde, trnaklarmzda tırnaklarımızda çounda, derimizin üzerinde, ve trnaklarmzda her ve her ve her türlü türlü yüzeyde yüzeyde bulunabilir türlü bulunabilir yüzeyde ve yaayabilirler. Çou bize bakteri, zararlı lirler. olmayabilir. bize Çou zararl bakteri, olma- Yoğurt, bize peynir zararl ve olma- sir- ve bulunabilir yaşayabilirler. ve yaayabi- Çoğu bakteri, yabilir. Yourt, peynir ke gibi bazı besinlerin yabilir. ve sirke yapımında Yourt, gibi peynir baz kullanılan ve sirke bakteriler gibi baz besinlerin yapmnda yararlı olanlardır. Ancak besinlerin kullanlan mutfağımızdaki yapmnda bakteriler yararl olanlardr. ler yararl Ancak olanlardr. mutfa- Ancak mutfa- kullanlan esas tehlike, bakteri- besinlere mzdaki esas bulaştıktan tehlike, mzdaki besinlere sonra esas uygun bulatktan sonra hastalık uygun yapan tan koul sonra bakteriler ve sürelerde uygun yani koul patojen ve sürelerde bakte- tehlike, koşul besinlere ve sürelerde bulatk- üreyerek üreyerek hastalk yapan rilerdir. Bunların 2000 üreyerek bakteriler tanesi hastalk yani yan yana yapan geldiğinde bakteriler yani bir patojen bakterilerdir. patojen Bunlarn bakterilerdir Bunlarn 2000 toplu tanesi iğne yan başı yana büyüklüğüne geldiinde ulaşırlar ve mikroskopta tanesi yan bir yana toplu geldiinde bir toplu ancak ine 1000 ba kez büyüklüüne büyütüldüğünde ularlar gözle ve görülebilirler. ine ba büyüklüüne ularlar ve mikroskopta ancak mikroskopta 1000 kez büyütüldüünde gözle görülebilirler. düünde gözle ancak 1000 kez büyütül- görülebilirler. Uygun koşullarda bakteriler hızla ürerler Uygun ve koullarda tek bir bakteriden bakteriler Uygun koullarda hzla 7 saat ürer- bakteriler hzla ürerler içinde 2 milyon, 12 ve saat tek bir içinde bakteriden bir 7 saat içinde 2 milyon, 12 saat içinde bir milyar bakteri milyar bakteri oluşur. oluur. Bazı Baz bakteriler bakteriler uygun uygun olmayan olmayan şartlara karşı korunmak artlara ve kar yaşamlarını korunmak sürdürebilmek ve yaamlarn için spor denilen özel sürdürebilmek yapılar oluştururlar. için spor denilen Spor özel oluşturmuş yaplar olutururlar. Spor oluturmu bakteriler bakteriler kaynayan suda bile bir saat veya daha fazla kaynayan suda bile bir saat veya daha süre canlı kalabilirler. fazla süre Dondurma canl işlemine kalabilirler. ve bazı Dondurma dezenfektanlara karşı da ilemine dirençlidirler. ve baz dezenfektanlara Bu yüzden bakteri kar sporlarını imha etmek çok da zordur. ler ve tek bir bakteriden 7 saat içinde 2 milyon, 12 saat içinde bir milyar bakteri oluur. Baz bakteriler uygun olmayan artlara kar korunmak ve yaamlarn sürdürebilmek için spor denilen özel yaplar olutururlar. Spor oluturmu bakteriler kaynayan suda bile bir saat veya daha fazla süre canl kalabilirler. Dondurma ilemine ve baz dezenfektanlara kar da 2 Bulaşma kaynakları nelerdir? Besinlere, mutfağımıza gelmeden önce ve üretim sırasında çeşitli kaynaklardan zararlı maddeler bulaşabilir ve böylelikle besinlerimiz kirlenir, yani kontamine olur. Başlıca bulaşma (kontaminasyon) kaynakları, toz, toprak, haşere, kemirgen ve diğer hayvanlar, su, et, yumurta,süt ve ürünleri vb. potansiyel riskli besinler, çöpler ve insanlardır. İnsan birçok zararlı bakterinin kaynağıdır. İnsanın boğaz, burun, el, deri, barsak ve dışkısı bakterilerle yüklüdür. İnsanların; -Derisindeki ufak yara, kesik ve çatlaklarında, -Tuvalet sonrası yıkanmamış ellerinde, -Saç, giysi ve sakallarında, -Burun ifrazatında ve yüksek sesle konuşma, öksürme, hapşırma ile havaya dağılan tükürüklerin de çok sayıda bakteri bulunur. 2 8

9 -Derisinde ki ufak yara, kesik ve çatlaklarnda, -Tuvalet sonras ykanmam ellerinde, -Saç, giysi ve sakallarnda, -Burun ifrazatnda ve yüksek sesle konuma, öksürme, haprma ile havaya dalan tükürüklerin de çok sayda BESİN GÜVENLİĞİ bakteri bulunur. Alnda Alında adet/cm 2 2 Kafa Kafa derisinde derisinde 1 milyon milyon adet/cm adet/cm 2 2 Koltuk altnda: Koltuk altında: 10 milyon 10 milyon adet/cm 2 adet/cm 2 Burun frazatnda: ifrazatında: 10 milyon adet/gr Ellerde: adet/cm 2 2 Dkda: Dışkıda: 1 milyar adet/g Unutmayn! Unutmayın! Siz de bir bakteri taşıyıcısısınız! Siz de bir bakteri taycssnz! 3 Bulaşma Yolları Nelerdir? Bulama Yollar Nelerdir? Bakteriler, kendi başlarına hareket edemezler. Besinlere ket bulaşabilmeleri edemezler. Besinlere için mutlaka bulaabil- bir Bakteriler, kendi balarna hare- aracıya gereksinim meleri duyarlar. için mutlaka Bu aracılar, bir insanlar aracya ve hayvanlardır. gereksinim Bakteriler duyarlar. besinlere hasta Bu araclar, yada taşıyıcı insan yoluyla insanlar bulaşabildiği ve hayvanlardr. gibi, Bakteriler çapraz besinlere hasta yada tayc insan bulaşma adı verilen yolla da bulaşabilir. Çapraz yoluyla bulaabildii gibi, çapraz bulaşma; temiz bulama bir yiyeceğe ad verilen besin yolla olmayan da bulaabilir. ve Çapraz bulama; bakteri içeren temiz etmenlerden bir yiyecee bakteri besin bulaşmasına olmayan ve bakteri içeren etmenlerden bakteri neden bulamasna olan besin denir. dışı Çapraz etmenler; bulamaya neden denir. Çapraz bulaşmaya *Eller, olan besin d etmenler; *Araç-gereç, *Eller, *Doğrama tahtaları, *Araç-gereç, *Mutfak tezgahları, *Dorama tahtalar, *Mutfakta kullanılan *Mutfak tezgahlar, bez ve süngerler, *Mutfakta kullanlan bez ve süngerler, *Giysiler, *Giysiler, *Öksürme, *Öksürme, hapşırmadan haprmadan kaynaklanan kaynaklanan damlacıklar, damlacklar, *Bakteri bulaşmış *Bakteri yada bulam potansiyel yada potansiyel riskli besinlerden riskli besinlerden sızan sıvılarla szan temas etmiş olan svlarla her türlü temas yüzeylerdir. etmi olan her türlü yüzeylerdir. Plastik Ambalajlar Yiyecek çecek Servis Çalanlar Kirli Sular Kirli Mutfak nsan ve

10 BESİN GÜVENLİĞİ Plastik Ambalajlar Yiyecek İçecek Servis Çalışanları Kirli Sular Kirli Mutfak Araç-Gereçleri İnsan ve Hayvan Dışkıları Çiğ yada Pişmiş Yiyecek Evcil Hayvanlar Deterjan Kalıntıları Sinekler ve Haşereler BESİN GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMA YOLLARI Besin güvenliği sağlamada temel ilke yiyecek ve içeceklerin satın alınmasından tüketimine kadar geçen tüm aşamalarda hijyen ve sanitasyonun sağlanmasıdır. Besin güvenliğini sağlamak için; Kişisel hijyen Besin hijyeni Yiyecek içecekle ilgili alanlar ve araç-gereç hijyeni ile ilgili kurallara mutlaka uyulmalıdır. 10

11 malarda hijyen ve sanitasyonun salanmasdr. Besin güvenliini salamak için; Kiisel Hijyen Besin Hijyeni BESİN GÜVENLİĞİ Yiyecek içecekle ilgili alanlar ve araç-gereç hijyeni ile ilgili kurallara mutlaka uyulmaldr. Temizlik; besinin ve besinle temas eden yüzeylerdeki görünür kirlerin ortamdan uzaklatrlmas iidir. Dezenfeksiyon; temizlik aamasndan sonra besinin kirlenmesine neden olabilecek mikroorganizmalarn tümünün öldürülmesi yada zararl etki yapamayacak en düük düzeye indirilmesi ilemidir. Hijyen; salkl ortamn korunmas, her türlü hastalk etmeninden arndrlmasdr. Sanitasyon; salkl ve güvenilir besin elde etmek için hijyenik koullarn salanmasna yönelik uygulamalardr. KİŞİSEL HİJYEN Besinlere mikroorganizma bulaştıran en önemli kaynaklardan biri yemeği hazırlayan kişilerdir. Bu nedenle yemek hazırlayan kişilerin kişisel temizliğe çok önem vermesi gerekir. Kişisel Hijyeni Sağlamada Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar 5 KSEL Besinler ran en öne hazrlayan hazrlayan önem verm Kiise kat Edil 1-Ağız/Burun/Saçlar 1-Az/ Besinlerle uğraşırken asla ağız, burun, saçlarınıza Besinlerle dokunmayın. urarken asla Mutfakta yemek hazırlarken sakız çiğnemeyin, sigara kunmayn. içmeyin. Öksürme ve hapşırmada mutlaka kağıt mendil kullanın. Mutfakta yemek hazrlarke Yemeklerin tat kontrollerini yemeği karıştırdığınız kaşık içmeyin. ile değil, ayrı bir kaşık ile bir tabağa koyarak yapın. Öksürme ve haprmada mu Yemeklerin tat kontrollerini ile deil, ayr bir 11kak ile bir Genel vücut temizliinize öz

12 BESİN GÜVENLİĞİ 12 Genel vücut temizliğinize özen gösterin. Dişlerinizi günde en az 3 defa fırçalayın. KSEL HJYEN Besinlere mikroorganizma bulat- 2-Giysiler ran Yiyecek en önemli içecekle kaynaklardan uğraşırken saç biri dökülmesine yemei karşı hazrlayan önlem alın. kiilerdir. Bu nedenle yemek hazrlayan Yemek hazırlarken kiilerin mutlaka kiisel temizlie bir önlük kullanın. çok Mutfak önlüklerinin uygun aralıklarla temizliğini sağlayın. önem vermesi gerekir. 3-Eller Kiisel Hijyeni Salamada Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Ellerinizi hijyenik el yıkama ilkelerine uygun yöntemlerle sık sık yıkayın. Sigara içtikten 1-Az/Burun/Saçlar ve mendil kullandktan sonra, Ellerinizi: Paray elledikten sonra, Besinlerle Her iş başlangıcında, urarken asla az, burun, saçlarnza dokunmayn. Çiğ besinleri elledikten sonra, Kirli araç-gereçleri elledikten sonra, Tuvaletten her Öksürüp-haprdktan çıkışta, sonra, Mutfakta Sigara içtikten yemek Çöpleri ve mendil elledikten hazrlarken kullandıktan sonra, sakz sonra, çinemeyin, sigara içmeyin. Parayı elledikten Yemekleri sonra, servis etmeden önce, mutlaka hijyenik bir Kirli araç-gereçleri elledikten sonra, Öksürme ve ekilde haprmada ykayn. mutlaka kat mendil kullann. Öksürüp-hapşırdıktan sonra, Yemeklerin Çöpleri elledikten tat kontrollerini sonra, yemei kartrdnz kak ile Yemekleri deil, ayr servis bir Hijyenik etmeden kak yönden ile önce, bir tabaa mutlaka uygun el koyarak hijyenik ykama bir yapn. aamalar şekilde yıkayın. Genel vücut temizliinize özen gösterin. Hijyenik yönden 1. Ellerin uygun dayanabilecei el yıkama aşamaları: scaklkta 1. Dilerinizi Ellerin dayanabileceği günde suyu aç. en az sıcaklıkta 3 defa suyu frçalayn. aç. 2. Bilekten 2. parmak Bilekten ucuna parmak kadar ellerini ucuna sabunla. kadar 3. 2-Giysiler El ve parmak ellerini aralarını sabunla. en az 20 saniye kadar ovuştur. 3. El ve parmak aralarn en az Akan su altında saniye ellerini kadar iyice ovutur. durula. 5. dökülmesine Temiz bir havlu/kağıt kar önlem havlu ile aln. ellerini kurula. 4. Akan su altnda ellerini iyice durula. Yiyecek içecekle urarken saç Yemek hazrlarken mutlaka bir önlük kullann. 5. Temiz bir havlu/kat havlu ile Mutfak önlüklerinin uygun aralklarla temizliini salayn. 3-Eller Ellerinizi hijyenik el ykama ilkelerine uygun yöntemlerle sk sk ykayn. ellerini kurula. Ellerinizi: Her i balangcnda, Kiisel hijyeni salamak için; Ellerinizi sk sk ykayn. Trnaklarnz ksa ve temiz tutun. Oje, alyans ve mücevherat, kullanmayn. Ellerde yara, kesik ve syrklar var ise, besin hazrlarken yaral bereli ksma antiseptik merhem sürerek, su geçirmeyen bandaj ile kapatn.

13 BESİN GÜVENLİĞİ Kişisel hijyeni sağlamak için; Ellerinizi sık sık yıkayın. Tırnaklarınızı kısa ve temiz tutun. Oje, alyans ve mücevherat, kullanmayın. Ellerde yara, kesik ve sıyrıklar var ise, besin hazırlarken yaralı bereli kısma antiseptik merhem sürerek, su geçirmeyen bandaj ile kapatın. BESİN HİJYENİ BESN HJYEN Besinlerin, Satın alma Satn Depolama alma Hazırlama ve pişirme Depolama Servisi esnasında hijyen kurallarına uyulmalıdır. Hazrlama ve piirme ile 1-Satın Alma Servisi esnasnda hijyen kurallarna uyulmaldr. Besinlerin güvenilir yerlerden ve satın alma 1-Satn ilkelerine Alma uygun olarak alınması, daha işin başında hem besin güvenliği hem de ekonomik yönden yarar sağlar. güvenilir yerlerden ve satn Besinlerin alma ilkelerine Besinlerinizi uygun güvenilir olarak kaynaklardan alnmas, satın daha alın. iin banda hem besin güvenlii hem de ekonomik Güvenli yönden olduğundan yarar emin salar. olduğunuz besinleri satın alın. Besinlerinizi Taze peynir güvenilir yerine pastörize kaynaklardan edilmiş sütlerden aln. yapılmış, olgunlaşmış ve uygun süre sala- satn mura edilmiş peynirleri tercih edin. Güvenli olduundan emin olduunuz besinleri satn aln. Sokak sütü satın almayın. Taze peynir Et, tavuk, yerine süt,balık pastörize gibi potansiyel edilmi riskli sütlerden besinlerin 4 yaplm, - 4,5 C lerde olgunlam depolandığından ve emin uygun olun. süre salamura edilmi peynirleri tercih Etlerde, edin. yapısının elastik olmasına, renk, koku ve görünümünün normal olmasına ve damgalı olmasına dikkat edin. Sokak Hazır sütü kıyma satn yerine almayn. parça etten çektirdiğiniz kıymayı, parça tavuk yerine tavuk, bütün tavuk süt,balk almayı gibi tercih potansiyel edin. riskli besinlerin 4 - Et, 4,5 O C Balık lerde alırken; depolandndan kendine has kokusunun emin olun. olmasına, pullarının parlak, gözlerinin berrak ve hafif kabarık, solungaçlarının kapalı ve koyu kırmızı Etlerde, renkte olmasına yapsnn dikkat elastik edin. olmasna, renk, koku ve görünümünün normal olmasna ve damgal olmasna dikkat edin. Hazr kyma yerine parça etten çektirdiiniz kymay, parça tavuk yerine bütün tavuk almay tercih edin. 13

14 (üretim tarihi, son kullanma tarihi, üretim izni vb.) dikkatlice Dondurulmu okuyun. besinleri alveriinizin sonunda ödeme Ezik, BESİN çürük, GÜVENLİĞİ yapmadan çamurlu, hemen böcek önce aln. yenii olan sebze ve meyveleri satn Ambalajl almayn. besinleri satn alrken mutlaka etiket bilgilerini Çatlak, kirli, kırık yumurta satın almayın. Mevsimine (üretim Dondurulmuş uygun, tarihi, besin turfanda son kullanma alırken, -18 olmayan tarihi, C de depolandığından sebze üretim ve izni meyveleri vb.) dikkatlice emin olun. tercih Ambalajın edin. okuyun. iç kısmında buz kristallerinin olmamasına özen gösterin. Dondurulmuş Ezik, çürük, besinleri çamurlu, alışverişinizin böcek yenii sonunda olan ödeme sebze yapmadan ve meyveleri alın. satn almayn. Konserve besin satn alrken, alt ve üst kapaklar ikin, hemen önce kutusu hasar görmü, kapa gevemi, zedelenmi olan Ambalajlı besinleri satın alırken mutlaka etiket bilgilerini (üretim tarihi, son tercih kullanma edin. tarihi, üretim izni vb.) dikkatlice okuyun. kutular Mevsimine satn almayn. uygun, turfanda olmayan sebze ve meyveleri Tahl Ezik, ve çürük, kurubaklagillerin, çamurlu, böcek yeniği küflü, olan böcek sebze yenikli, ve meyveleri krk satın Konserve besin satn alrken, alt ve üst kapaklar ikin, taneli almayın. olmamasna özen gösterin. kutusu hasar görmü, kapa gevemi, zedelenmi olan Mevsimine uygun, turfanda olmayan sebze ve meyveleri tercih edin. kutular satn almayn. Konserve besin satın alırken, alt ve üst kapakları şişkin, kutusu hasar 2- görmüş, Besinlerin Tahl kapağı ve gevşemiş, kurubaklagillerin, Depolanmas zedelenmiş olan küflü, kutuları böcek satın yenikli, almayın. krk Tahıl taneli ve olmamasna kurubaklagillerin, özen küflü, gösterin. böcek yenikli, kırık taneli olmamasına özen gösterin. Besinlerin satn alndktan sonra uygun bir ekilde depolanmalar büyük önem 2- Besinlerin tar. Depolanmas Uygun 2- Besinlerin koullarda Depolanması depolanmayan besinler Besinlerin bozulur, satın satn bu alındıktan durumda alndktan sonra besin sonra uygun öesi bir uygun şekilde depolanmaları ekilde oluur depolanmalar ve büyük besin önem sal taşır. büyük Uygun bozucu önem koşul- kayplar bir hale gelebilir. tar. larda depolanmayan Uygun koullarda besinler bozulur, depolanmayan bu durumda besinler öğesi bozulur, kayıpları bu oluşur durumda ve besin besin sağlığı öesi bozucu hale gelebilir. oluur uygun ve olmadnda besin sal besinler; bozucu Depolama kayplar fiziksel deiiklikler, hale bakteri, Depolama gelebilir. küf uygun ve olmadığında enzimlerin besinler; neden fiziksel olduu deiiklikler nedeniyle değişiklikler, bozulur. bakteri, küf ve enzimlerin neden olduğu değişiklikler Depolama nedeniyle uygun olmadnda bozulur. besinler; Besinleri fiziksel uygun deiiklikler, kaplarda/ambalajlarda, bakteri, küf ve enzimlerin uygun süre neden ve olduu deiiklikler nedeniyle bozulur. scaklklarda Besinleri depolayn. uygun kaplarda/ambalajlarda, Bu ekilde depolanan uygun süre ve ve zamannda sıcaklıklarda tüketilen depolayın. Besinleri besinler Bu şekilde uygun hem depolanan besin kaplarda/ambalajlarda, deerlerini ve zamanında hem tüketilen uygun de besinler hijyenik süre hem ve kalitelerini besin değerlerini scaklklarda muhafaza hem depolayn. ederler. hijyenik kalitelerini muhafaza ederler. Bu ekilde depolanan ve zamannda tüketilen besinler hem besin deerlerini hem de hijyenik kalitelerini Genel Depolama muhafaza İlkeleriederler. Genel Satın Depolama aldığınız besinleri lkeleri hemen kullanmayacaksanız uygun sıcaklıkta depolayın. Satn Buzdolabınızın aldnz Genel Depolama besinleri uygun sıcaklıkta lkeleri hemen (0-4 kullanmayacaksannu sık sık kontrol uygun edin. scaklkta depolayn. C) olduğu- Satn aldnz besinleri hemen kullanmayacaksanz uygun scaklkta depolayn. Buzdolabının kapağını gereğinden uzun süre açık tutmayın. Çiğ et, tavuk ve balıkları ayrı 9 paketlerde ve ayrı saklama kaplarında buzdolabının en soğuk rafında saklayın. 9 14

15 BESİN GÜVENLİĞİ Çapraz bulaşmayı önlemek amacıyla çiğ besinler ile pişmiş yiyecekleri ayrı raflarda, pişmiş yiyecekleri üst raflarda ve üzeri kapalı şekilde depolayın. Çiğ kümes hayvan etleri, balıklar veya diğer etlerden damlayan suların kesinlikle diğer yiyeceklerle temasını engelleyin ve bu tür yiyecekleri mümkünse buzdolabının dondurucu kısmında depolayın. Pişen yemekleri hemen servis edilmeyecekse, en fazla 2 saat içerisinde uygun koşullarda soğutarak buzdolabına kaldırın. Çabuk bozulabilen, dayanıksız besinleri, kalitelerinin en üst düzeyde olduğu zamanda satın aldıktan sonra en kısa surede tüketin. Dondurulmuş halde satın aldığınız besinleri kendi paketlerinde saklayın. Evde donduracağınız besinlerin üzerine besinin cinsini, dondurma tarihini yazarak etiketleyin. DİKKAT!! Elektrikler kesildiğinde, elektrikler gelene dek; Buzdolabı ve dondurucunuzun kapağını açmayın. Kapalı tutulduğu sürece dondurulmuş besinlerin yalnızca derin dondurucu işlevi gören dolaplarda yaklaşık 2 gün, buzdolabı dondurucularında ise 1 gün bozulmadan saklanabileceğini unutmayın. Bazı Besinlerin Soğukta Saklama Derece ve Süreleri Besin Sıcaklık ( C) Süre (gün) Et Kıyma Balık (-1) Yumurta Pastörize süt Yumuşak Meyveler Sert Meyveler Soğan,Patates Yeşil Sebzeler Diğer Sebzeler

16 azrgibi eleri nir, BESİN GÜVENLİĞİ 3- Hazırlama ve Pişirme Yiyecekler uygun yöntemlerle hazırlanıp pişirilmemişse; Lezzet, görünüm, renk, kıvam gibi organoleptik özellikleri, Besin değeri, En önemlisi de hijyenik kaliteleri bakımından olumsuz yönde etkilenir. t Edilmesi Gereken Besinleri Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Tüm taze meyve ve sebzeleri bol suda iyice yıkayın. l suda iyice ykayn. Çiğ ve pişmiş besinleri birbirinden ayrı hazırlama yüzeylerinde ve ayrı n ayr hazrlama araç-gereçler yüzeyazrlayn. Hazırlama sırasında, çiğ besinleri pişmiş veya yarı hazır hale getiril- ile hazırlayın. miş besinlerden uzak tutun. i pimi veya Çiğ yar besinleri hazr elledikten sonra ellerinizi uygun şekilde iyice yıkayın. tutun. Başta çiğ tavuk olmak üzere et, balıkla temas eden tüm yüzeyleri ve ellerinizi araç-gereçleri uygun ekilde her kullanım sonrasında bol sıcak deterjanlı su ile yıkayın ve dezenfekte edin. Et, süt, yumurta gibi potansiyel riskli besinler, hazırlık aşamasında balkla temas buzdolabının eden dışında tüm en fazla 2 saat bekletilebilir. İki saatten fazla buzdolabı sonrasnda dışında kalmış bol potansiyel riskli besinler tüketim için güvenli değildir. kullanm dezenfekte edin. Dondurulmuş besinleri, buzdolabı sıcaklığında, orijinal ambalajı içinde akan soğuk su altında veya mikro-dalga fırınlarda çözdürün. Bir kez çözdürülmüş olan besinleri tekrar dondurmayın. Terbiye edilmiş et ürünlerini ağzı kapalı bir şekilde buzdolabında muhafaza edin. Dezenfeksiyon Nasıl Yapılır? 1. Özel ticari kimyasal maddeler kullanılabilir. 2. Sıcaklığı C arasında olan sıcak suda 30 saniye bekletme yapılabilir. 3. Çamaşır suyu ile yapılabilir. Dört litre su içerisine 1 yemek kaşığı çamaşır suyu koyarak hazırlayacağınız karışım dezenfeksiyon için yeterlidir. Bu karışımı günlük olarak hazırlamak gerekir. Unutulmalıdır ki, aşırı çamaşır suyu kullanmak besinlere kimyasal madde bulaşması nedeniyle zehirlenmelere neden olabilir. 16

17 BESİN GÜVENLİĞİ Besinleri Pişirirken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Pişirmede kullanacağınız araç gereçlerin temizliğinden emin olun. Yiyeceklerinizi pişirirken, pişirme sıcaklığının bakterinin ölebileceği sıcaklığa (65 C ve üzeri) ulaşmasına dikkat edin. Besinlerin, özellikle de potansiyel riskli olanların uygun sıcaklıkta pişirildiğinden emin olun. Bunun için bir yemek termometresi kullanın. Piştikten sonra 2 saat içerisinde tüketeceğiniz sıcak yemekleri sıcak (65ºC ve üzeri), soğuk yemekleri soğuk (5 C ve altında) muhafaza edin. Pişen yemekleri 2 saatten fazla oda sıcaklığı, tezgah veya ocak üzerinde bekletmeyin. 4- Soğutma ve Yeniden Isıtma Besin güvenliğini sağlamada ve besin kaynaklı hastalıkları engellemede en önemli önlem, hızlı soğutma ve servis öncesi uygun sıcaklıkta yeniden ısıtma işlemidir. Besinleri Soğuturken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Yemeklerin miktarını azaltın, küçük miktarlar büyük miktarlardan daha hızlı soğur. Soğutma için 6 cm yüksekliğini geçmeyen sığ tepsiler kullanın. Sıcak bir yemeği asla soğutucuya koymayın. Yemekleri buz dolu küvetlerin içerisinde hızla soğutun. Yemekleri soğuturken sık sık karıştırın. Bu, yemeğin tüm kısımlarına soğuk havanın ulaşmasına yardım ederek soğumayı dengeler. Soğuyan yemeklerin üzerini kapatarak servis edene kadar buzdolabında bekletin. 17

18 araçk vb.) araç BESİN GÜVENLİĞİ 5- Servis Servis için kullandığımız araç gereçlerin (tabak, çatal, kaşık vb.) temizliğinden emin olun. Çizilmiş, çatlamış yada kırık araç gereçleri kullanmayın. 5- Servis Tabakların ve bardakların ağız kısımlarına dokunmadan, alttan yada kenarlarından tutun. Servis için kullandmz araçgereçlerin (tabak, çatal, kak vb.) Servis yaparken yere düşen besin yada serviste kullanılan aracı asla kullanmayın. temizliinden emin Besinlerin olun. elle temasını engellemek için yemeğin konduğu yada krk kapları araç fazla doldurmayın. Çizilmi, çatlam gereçleri kullanmayn. Servis edilecek yiyeceklerin üzerlerini kapatmak için bez kullanmayın. Tabaklarn ve bardaklarn Pişmiş yiyecekleri az 2 saatten fazla oda sıcaklığında açıkta alttan bekletmeyin. yada kenarlarndan tu- ksmlarna dokunmadan, Serviste tun. Servis kullandığınız yaparken baharatlık, yere tuzluk düen vb. gereçleri besin belirli yada aralıklarla serviste temiz ve kullanlan hijyenik bir arac şekilde asla yıkayın. kullanmayn. az n yada kenarlarndan tu- en besin yada serviste n. mek için yemein konduerlerini kapatmak için bez Besinlerin elle temasn engellemek için yemein kondu- Servis Sonrası u kaplar fazla doldurmayn. Artan yemekleri küçük porsiyonlar halinde üzerlerini kapatarak buzdolabında Servis muhafaza edilecek edin. yiyeceklerin üzerlerini kapatmak için bez Bu kullanmayn. yemekleri tüketmeden önce iç sıcaklıklarının 75 C nin üzerine zla oda scaklnda çıktığından emin açkta olun. Pimi yiyecekleri 2 saatten fazla oda scaklnda açkta 6- Bulaşıkların bekletmeyin. Yıkanması tlk, tuzluk Yıkamadan vb. gereçleri Serviste önce kullandnz tüm araç-gereçlerin baharatlk, yüzeylerindeki tuzluk kaba vb. kirleri gereçleri deterjanlı su ykayn. nik bir ekilde belirli kullanarak aralklarla bir fırçayla temiz sıyırın. ve hijyenik bir ekilde ykayn. Sıyrılamayacak şekilde kurumuş yada yapışmış kirler varsa araç-gereçleri ılık Servis suda bekletin. Sonras yonlar halinde Bulaşıkları üzerlerini Artan yemekleri elin dayanabileceği küçük sıcaklıkta porsiyonlar (45-50 C) halinde deterjanlı üzerlerini su ile aza edin. yıkayın. kapatarak buzdolabnda muhafaza edin. e iç scaklklarnn Kirli bulaşık 75 suyuna O C yeniden deterjan eklemeyin, bu suyu değiştirin. un. Yıkama Bu yemekleri işlemi tamamlanan tüketmeden araç-gereçleri önce akan iç scaklklarnn bol sıcak su altında 75 O C iyice durulayın. nin üzerine çktndan emin olun. Yıkanan araç-gereçleri mutlaka kurutun. Kurulama 6- amacıyla Bulaklarn asla bez kullanmayın. Ykanmas Kurulama açaba koyarak gereçlerin yapın. yüzeylerindeki kaba işlemini Ykamadan ızgaralı bulaşık önce sepetlerine tüm ters araç- şekilde bir Makinede kirleri deterjanl bulaşık yıkamada su kullanarak makine kullanım bir talimatlarına frçayla uyun. syrn. u Syrlamayacak ekilde kurumu -gereçleri lk suda bekleyada yapm kirler varsa araç-gereçleri lk suda bekletin. 18 i scaklkta (45-50ºC) Bulaklar elin dayanabilecei scaklkta (45-50ºC)

19 BESİN GÜVENLİĞİ Bulaşık makinelerinin temizlik ve bakımları uygun aralıklarla yapın. Yıkama işlemleri esnasında kullanılan farklı deterjanları birbiri ile karıştırmayın. Bulaşık yıkama amacıyla kullanılan bulaşık süngerini haftada en az 1 kez deterjanlı kaynar su ile yıkayarak veya çamaşır suyunda (4 litre suya 1 yemek kaşığı) bekleterek dezenfekte edin. Unutmayın kullandığınız bezler, tutaçlar ve süngerler mikropların bir yerden başka bir yere taşınması için en iyi araçlardır. 6- Çöplerin Kaldırılması Yiyecek İçecekle İlgili Alanlarda; Çöpleri besinlerin hazırlandığı alanlardan uzakta tutun. Çöpleri uygun çöp bidonlarında biriktirin. Uygun Bir Çöp Bidonu; Paslanmaz metal yada uygun plastikten olmalı, Temizliğinin kolay yapılabilmesi için şekli silindirik olmalı, Kenarlarında kaldırmak için kulpu bulunmalı, Sızıntı yapmamalı ve su geçirmemeli, Kapakları iyi kapanmalı ve pedalla açılır kapanır nitelikte olmalı, Sızıntı yapmayan dayanıklı poşet yerleştirilmeli, Temizliği uygun yerde ve uygun aralıklarla yapılmalıdır. Besin zehirlenmelerinin önlenmesinde her bireyin tüketici olarak kendi mutfağında yapacağı bazı uygulamalar son derece önem taşır. Tabaktaki yemeğimizi, mikrobiyal kontaminasyonlara karşı koruma altına almak amacıyla yapılacak bu uygulamalar, tüketici olarak hepimizin yapmakla yükümlü olduğu kurallar dizinidir. 19

20 BESİN GÜVENLİĞİ KAYNAKLAR 1. Baş M. (2004): Besin Hijyeni Güvenliği ve HACCP. 1. Baskı Sim Matbaacılık Ltd.Şti Ankara 2. Baysal A. (2002): Beslenme, 9.Baskı, Hatipoğlu Yayınevi, Ankara 3. Ciğerim N., Beyhan Y. (1994) Toplu Beslenme Sistemlerinde Hijyen Kök Yayıncılık Ankara 4. Duyff R.L, (2003): Amerikan Diyetisyenler Derneğinin Geliştirilmiş Besin ve Beslenme Rehberi (çeviri editörleri Prof. Dr. Sevinç Yücecan, Araş.Gör.Berat Nursal, Prof. Dr. Gülden Pekcan, Doç. Dr. H.Tanju Besler) Acar Matbaacılık, İstanbul 5. Marriott N. (1997). Esentials of Food Sanitation (Edited by: Gill Robertson) Chapman and Hall, US. 6. Merdol Kutluay T.,Beyhan Y., Ciğerim N.,Sağlam F.,Tayfur M.,Baş M., Dağ A. (2000) : Toplu Beslenme Yapılan Kurumlarda Çalışan Personel İçin Sanitasyon/Hijyen Rehberi, Hatipoğlu Yayınevi İkinci Baskı, Ankara 7. Microorganisms in foods (1998). Microbial Ecology of Food Commodities (Edited by: T.A Roberts, I. Pitt, J Farkas, F.H. Grau) St.Edmunds bury Press Ltd, Great Britain. 20

BESİN GÜVENLİĞİ. Hazırlayanlar. Beslenme ve Diyetetik Bölümü. Yrd. Doç. Dr. M. Fatih Uyar Hacettepe Üniversitesi-Sa ğlık Bilimleri Fakültesi

BESİN GÜVENLİĞİ. Hazırlayanlar. Beslenme ve Diyetetik Bölümü. Yrd. Doç. Dr. M. Fatih Uyar Hacettepe Üniversitesi-Sa ğlık Bilimleri Fakültesi BESİN GÜVENLİĞİ Hazırlayanlar Yrd. Doç. Dr. Saniye Bilici Gazi Üniversitesi-Sa ğlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Yrd. Doç. Dr. M. Fatih Uyar Hacettepe Üniversitesi-Sa ğlık Bilimleri

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN GIDA HİJYENİ EL KİTABI

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN GIDA HİJYENİ EL KİTABI İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN GIDA HİJYENİ EL KİTABI Hazırlayanlar Dr. Dyt. Saniye Bilici Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Araş. Gör. M. Fatih Uyar Prof. Dr. Yasemin Beyhan Prof. Dr.

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN GIDA HİJYENİ EL KİTABI

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN GIDA HİJYENİ EL KİTABI İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN GIDA HİJYENİ EL KİTABI HAZIRLAYANLAR: Araş. Gör. Saniye BİLİCİ Araş. Gör. M.Fatih UYAR EDİTÖRLER: Prof.Dr. Yasemin Beyhan Prof.Dr. Fatma Sağlam Uzm.Dr. Turan Buzgan Uzm.Gıda Müh.

Detaylı

Gıda Hijyeni Gıda Hijyeni

Gıda Hijyeni Gıda Hijyeni BURSA 2006 İçindekil er T abl osu Sayfa 2 Sayfa 19 SON SÖZ Hazırlayan Prof.Dr.Mustaf TAYAR Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Görükle /BURSA mtayar@uludag.edu.tr http://www.mustafatayar.cjb.net Bilgi

Detaylı

OKUL ÇOCUKLARI İÇİN BESLENME VE GIDA HİJYENİ EL KİTABI

OKUL ÇOCUKLARI İÇİN BESLENME VE GIDA HİJYENİ EL KİTABI OKUL ÇOCUKLARI İÇİN BESLENME VE GIDA HİJYENİ EL KİTABI SANİTER 2010 GİRİŞ Yaşamımızı sürdürebilmek, büyümek, gelişmek ve birer sağlıklı yetişkin olabilmek için yeterli ve dengeli beslenme şarttır. İçinde

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON

HİJYEN VE SANİTASYON HİJYEN VE SANİTASYON TEMİZLİK+ HİJYEN= SANİTASYON Bulunduğumuz ortamda hastalık yapan mikroorganizmaların hastalık yapamayacak seviyede bulunma durumuna hijyen denir. Sağlıklı (temiz ve hijyenik) bir ortamın

Detaylı

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI HĠJYEN NEDĠR? Bir sağlık bilimi olup,temel ilgi alanı sağlığın korunması ve sürdürülmesidi r. KĠġĠSEL HĠJYEN Kişilerin kendi sağlığını korudukları ve devam ettirdikleri öz

Detaylı

Satın Alma Depolama Hazırlama Pişirme Servis Hijyeni. Arş.Gör.Reha KILIÇHAN Erciyes Üniversitesi Turizm Fakültesi

Satın Alma Depolama Hazırlama Pişirme Servis Hijyeni. Arş.Gör.Reha KILIÇHAN Erciyes Üniversitesi Turizm Fakültesi Satın Alma Depolama Hazırlama Pişirme Servis Hijyeni Arş.Gör.Reha KILIÇHAN Erciyes Üniversitesi Turizm Fakültesi SATINALMADA HİJYENİN SAĞLANMASI Menü planlamayı izleyen aşama, menülerde yer alan yemeklerin

Detaylı

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü GIDA GÜVENLİĞİ Gıdalarda oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik her türlü zararın ortadan kaldırılması için alınan tedbirlerin

Detaylı

DEPOLAMA UYGULAMALARI. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DEPOLAMA UYGULAMALARI. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DEPOLAMA UYGULAMALARI Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 1 Gıda Maddelerinin Depolanması Gıda maddeleri canlı kaynaklı maddelerdir. Bu nedenle özel olarak saklanması gerekir. Aksi durumda büyük miktarlarda

Detaylı

MUTFAK VE DEPOLAMA YAPILAN BİRİMLERDE YAPILACAK ANA KONTROL FORMU (AYLIK RUTİN KONTROLLERDE KULLANILACAKTIR)

MUTFAK VE DEPOLAMA YAPILAN BİRİMLERDE YAPILACAK ANA KONTROL FORMU (AYLIK RUTİN KONTROLLERDE KULLANILACAKTIR) MUTFAK VE DEPOLAMA YAPILAN BİRİMLERDE YAPILACAK ANA KONTROL FORMU (AYLIK RUTİN KONTROLLERDE KULLANILACAKTIR) A.DEPOLAMA ALANLARI TARİH: I.SOĞUK DEPOLAMA EVET HAYIR 1- Soğuk depo ve / veya buzdolabı var.

Detaylı

1. Buzdolabı Kullanımı 6. Ellerin Yıkanması

1. Buzdolabı Kullanımı 6. Ellerin Yıkanması ON DOĞRU MUTFAK UYGULAMASI 1. Buzdolabı Kullanımı 6. Ellerin Yıkanması 2. Donmuş Etlerin Çözündürülmesi 7. Mutfak Bez ve Süngerlerinin Temizliği 3. Etlerin Pişirilmesi 8. Kesme Tahtasının Temizliği 4.

Detaylı

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır.

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. HİJYEN HİJYEN Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. Aynı zamanda birey ve toplum olarak insan sağlığının korunması ve geliştirilmesini hedefler. Yaşamın verimli, sağlıklı düzeyde uzun süre

Detaylı

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi

bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama ünitesi MUTFAK HİJYENİ VE KİŞİSEL HİJYEN ENFEKSİYON KONTROL KURULU MUTFAK HİJYENİ Mutfakta fiziki iki alanlar; l Yemek pişirilme ünitesi Hazırlanan yemeklerin bekletilme ünitesi Sebze yıkama ünitesi Bulaşık yıkama

Detaylı

BESİN ZEHİRLENMELERİ, NEDENLERİ VE KORUNMA YOLLARI

BESİN ZEHİRLENMELERİ, NEDENLERİ VE KORUNMA YOLLARI BESİN ZEHİRLENMELERİ, NEDENLERİ VE KORUNMA YOLLARI Hazırlayanlar Dr. Dyt. Saniye Bilici Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Araş. Gör. M. Fatih Uyar Prof. Dr. Yasemin Beyhan Prof.

Detaylı

Güvenli Gıda ve Gıda Güvenliği

Güvenli Gıda ve Gıda Güvenliği Güvenli Gıda ve Gıda Güvenliği Mikroorganizma Nedir? Dünyamızda bizimle birlikte binlerce tür canlı yaşar. Gözle görülen (makroskobik) Gözle görülemeyen (mikroskobik) Bunlara mikroorganizma (m.o.)denilmektedir.

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ BAĞIRSAK PARAZİTLERİ VE KORUNMA YOLLARI BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler Besin Grupları Doğada çok çeşitli besinler bulunmakta ve her besinin besin öğesi bileşimi farklılık göstermektedir. Besin öğelerini tek bir besinle vücudumuza almamız imkansızdır. Besin öğelerinin dengeli

Detaylı

Risk Değerlendirmesi ve Kritik Kontrol Noktaları (TEHLİKE ANALİZİ VE KRİTİK KONTROL NOKTALARI- HACCP)

Risk Değerlendirmesi ve Kritik Kontrol Noktaları (TEHLİKE ANALİZİ VE KRİTİK KONTROL NOKTALARI- HACCP) Risk Değerlendirmesi ve Kritik Kontrol Noktaları (TEHLİKE ANALİZİ VE KRİTİK KONTROL NOKTALARI- HACCP) 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren yeni Avrupa Topluluğu Hijyen Yönetmelikleri yürürlükteki 1995 tarihli

Detaylı

Gıda işleyicisi olarak, ŞUNLARI YAPINIZ. Gıda işleyicisi olarak, ŞUNLARI YAPMAYINIZ. Health Protection Service Telefon 02 6205 1700 (İngilizce)

Gıda işleyicisi olarak, ŞUNLARI YAPINIZ. Gıda işleyicisi olarak, ŞUNLARI YAPMAYINIZ. Health Protection Service Telefon 02 6205 1700 (İngilizce) Güvenli gıda işleme Gıda işleyicisi olarak, ŞUNLARI YAPINIZ eğer gıdayı kirletmiş olduğunuzu biliyorsanız ya da bu konuda şüpheniz varsa, gıda işletmesine/ şefinize haber veriniz hazır gıda maddesine gereksiz

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U)

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DERS

Detaylı

TEMİZLEME TALİMATI NO: 01

TEMİZLEME TALİMATI NO: 01 NO: 01 Kutu Açıcı 1. Donmuş kaba yağları akıtmak için önce sıcak suyun altına tutun ve fırçalayın. 2. Evyeyi ılık su ve önerilen miktarda ki MSS- Kreon Blitz ile doldurun. 3. Islanması için birkaç dakika

Detaylı

I GİRİŞ. Dört seansın her birinde konuların biri işlenecektir. Konuları tam olarak anlayabilmek için bazı basit gerçeklere bakmamız gerekmektedir.

I GİRİŞ. Dört seansın her birinde konuların biri işlenecektir. Konuları tam olarak anlayabilmek için bazı basit gerçeklere bakmamız gerekmektedir. I GİRİŞ Bu el kitapçığının amacı pişirme; soğutma; çapraz bulaştırma ve temizleme yi içeren dört konudaki bilgileri arttırmaktır. Bu restoranlarınızda ve dışarıya paket servisi yapan mekanlarınızdaki kalite

Detaylı

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI Domuz gribi nedir? Domuz gribi, A(H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD de görülmüş ve

Detaylı

VESTEL. V-BRUNCH SERiSi 3000 INOX KAHVE MAKiNESi KULLANIM KILAVUZU GARANTİ 2 YIL

VESTEL. V-BRUNCH SERiSi 3000 INOX KAHVE MAKiNESi KULLANIM KILAVUZU GARANTİ 2 YIL VESTEL V-BRUNCH SERiSi 3000 INOX KAHVE MAKiNESi KULLANIM KILAVUZU GARANTİ 2 YIL 1. Hazne kapağı 2. Hazne 3. Üst kapak 4. Filtre 5. Cam sürahi Bu kahve makinesini tercih ettiğiniz için teşekkür ederiz.

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU Hijyen ve Sanitasyon Satış Elemanlığı Kantin İşletmeciliği. 2. Yıl 4. Dönem

DERS BİLGİ FORMU Hijyen ve Sanitasyon Satış Elemanlığı Kantin İşletmeciliği. 2. Yıl 4. Dönem Dersin Adı Alan Meslek/Dal Dersin Okutulacağı Sınıf/Dönem/Yıl Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Ders İle Kazandırılacak Yeterlikler Dersin İçeriği Yöntem ve Teknikler Eğitim Öğretim Ortamı

Detaylı

TOPLU BESLENME SİSTEMLERİ ÇALIŞANLARI İÇİN HİJYEN EL KİTABI

TOPLU BESLENME SİSTEMLERİ ÇALIŞANLARI İÇİN HİJYEN EL KİTABI TOPLU BESLENME SİSTEMLERİ ÇALIŞANLARI İÇİN HİJYEN EL KİTABI Hazırlayanlar Dr. Dyt. Saniye Bilici Sağlık Bakanlığı-Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008

Detaylı

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi (16.12.2001) İçindekiler... 1 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Oluşur?... 1 Gıdalara Nasıl Bulaşma Olur?... 2 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Önlenir?... 3 Bazı Yaygın Gıda Zehirleyen Bakteriler... 3 Salmonella... 3 Bacillus...

Detaylı

Türk Gıda Güvenliği Gereklilikleri

Türk Gıda Güvenliği Gereklilikleri Türk Gıda Güvenliği Gereklilikleri Temmuz 2013 İşbu belge ServSafe Gıda Güvenliği Online Kursu nun bölümlerinden organize edilmiştir. Kurs içeriği ve Türkiye deki gıda güvenliği gereklilikleri arasındaki

Detaylı

TOPLU BESLENME SİSTEMLERİ ÇALIŞANLARI İÇİN HİJYEN EL KİTABI

TOPLU BESLENME SİSTEMLERİ ÇALIŞANLARI İÇİN HİJYEN EL KİTABI TOPLU BESLENME SİSTEMLERİ ÇALIŞANLARI İÇİN HİJYEN EL KİTABI Hazırlayanlar Yrd. Doç. Dr. Saniye Bilici Gazi Üniversitesi-Sa ğlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Şubat - 2008 2012 ANKARA

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Ruhen, bedenen ve sosyal bakımdan tam bir iyilik halidir. Sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar

Detaylı

Yiyecek hijyeni nedir?

Yiyecek hijyeni nedir? GIDA GÜVENLİĞİ Yiyecek hijyeni nedir? Gıda güvenliği yiyecek kirliliğini ve yiyecek zehirlenmelerini önlemek için yapılan uygulamalardır. Yiyeceklerin hazırlama,pişirme ve saklama sırasındaki güvenliğini

Detaylı

TOPLU BESLENME SİSTEMLERİ ÇALIŞANLARI İÇİN HİJYEN EL KİTABI

TOPLU BESLENME SİSTEMLERİ ÇALIŞANLARI İÇİN HİJYEN EL KİTABI TOPLU BESLENME SİSTEMLERİ ÇALIŞANLARI İÇİN HİJYEN EL KİTABI Hazırlayanlar Yrd. Doç. Dr. Saniye Bilici Gazi Üniversitesi-Sa lık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümüğ Şubat - 2008 ANKARA 2012

Detaylı

Gıda zehirlenmeleri neden önemlidir?

Gıda zehirlenmeleri neden önemlidir? GIDA KAYNAKLI İNTOKSİKASYON VE ENFEKSİYONLAR Gıda zehirlenmesi nedir? 1 2 İNTOKSİKASYON TİPİ GIDA ZEHİRLENMESİ Bazı bakteriler gıda üzerinde gelişerek toksin üretirler ve toksin içeren gıdanın tüketilmesi

Detaylı

Çevremizdeki Kimyasal Maddeler

Çevremizdeki Kimyasal Maddeler Çevremizdeki Kimyasal Maddeler Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Kimyasal maddeler, çevreyi ve insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilir.

Detaylı

ÇİĞ SÜT KALİTE KRİTERLERİ

ÇİĞ SÜT KALİTE KRİTERLERİ ÇİĞ SÜT KALİTE KRİTERLERİ ÖĞR.GÖR.CUMHUR BERBEROĞLU U.ÜNİVERSİTESİ KARACABEY MYO 2010 1 BİR ÜRÜNÜN BELİRLİ BİR İHTİYACI KARŞILAMAK ÜZERE BİLEŞİMİNDE TAŞIDIĞI TÜM ÖZELLİKLER KALİTE OLARAK TANIMLANIR. 2

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

ŞARAP ENDÜSTRİSİNDE HİJYEN UYGULAMALARI

ŞARAP ENDÜSTRİSİNDE HİJYEN UYGULAMALARI ŞARAP ENDÜSTRİSİNDE HİJYEN UYGULAMALARI İÇERİK Öğretim Görevlisi Burcu ÖZTÜRK 06.11.2013 Sağlıklı bir yaşam için yapılan faaliyetlerin tümü, sağlık bilgisi HIFZISIHHA HİJYEN NEDİR? Sağlıklı yaşama ve sağlığı

Detaylı

GGYS TEHLİKELERİN TANIMLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ

GGYS TEHLİKELERİN TANIMLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ Sayfa No 1/8 B:Özellikle baharatlar, bakliyatlarda (Un,ceviz, fasulye vb) küf ve aflotoksin üreme ihtimali 1 4 4 Güvenilir kaynaklardan tedarik, teslimatta ve kullanım öncesi kont. HAYIR 1 HAMMADDELER

Detaylı

İDARİ ŞARTNAME EK-1.1 DENETLEME FORMU PERSONEL BELİRLENEMEDİ HAYIR EVET

İDARİ ŞARTNAME EK-1.1 DENETLEME FORMU PERSONEL BELİRLENEMEDİ HAYIR EVET İDARİ ŞARTNAME EK-1.1 DENETLEME FORMU PERSONEL P1. Personel, hijyen konusunda ne yapacaklarını bilecek şekilde iyi eğitimli. P2. Personel, yiyeceklerin işlenmesi sırasında saç bonesi kullanıyor. P3. Personel,

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE SAĞLIKLI BESLENME

GIDA GÜVENLİĞİ VE SAĞLIKLI BESLENME GIDA GÜVENLİĞİ VE SAĞLIKLI BESLENME Dünyada 12.000 endemik bitki türü bulunuyor. Biz 4.000 tanesine sahibiz. Avrupa kıtasında 2.400 bitki türü var. Türkiye de Dünya nın 3.büyük tohum gen bankası kuruldu.

Detaylı

Ekmek Fırıncılarına Yönelik Temel Hijyen Eğitimi

Ekmek Fırıncılarına Yönelik Temel Hijyen Eğitimi T.C. Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile TOBB Ġşbirliği Ekmek Fırıncılarına Yönelik Temel Hijyen Eğitimi Sunumu Yapan Eğitmen: y Sezgin Gündüz - Fethiye Otelcilik ve

Detaylı

Gıda Servislerinde Enfeksiyon Kontrol Talimatı

Gıda Servislerinde Enfeksiyon Kontrol Talimatı 1. AMAÇ Hastane içerisinde tüketilen gıdaların hijyen kurallarına uygun şekilde hazırlanması, muhafazası ve dağıtımının sağlanması; bu hususlarla ilgili ortam, araç-gereç ve personelin sahip olması gereken

Detaylı

HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ

HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ Hasta dosyalarına yönelik düzenleme yapılmalıdır. Hasta dosyaları için standart bir dosya içeriği belirlenmeli, o Dosyalarda bulunması gereken bilgi ve dokümanlar belirlenmeli,

Detaylı

ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008

ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008 ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008 ADIM ADIM TEMİZLİK EL YIKAMA AĞIZ VE DİŞ TEMİZLİĞİ VÜCUT TEMİZLİĞİ EL YIKAMA ELLERİMİZİ NİÇİN YIKARIZ? Ellerimizdeki mikropları uzaklaştırmak

Detaylı

Temiz Mutfak Projesi

Temiz Mutfak Projesi 1 Kıbrıs ın kuzey kesiminde Sürdürülebilir Ekonomik Kalkınma ve Bilişim Sektör Programı EuropeAid/127043/C/SER/CY Temiz Mutfak Projesi Toplu Tüketim Yerlerinde Gıda Güvenliği Eğitimi Hazırlayan - Gülsen

Detaylı

OPERASYONEL ÖN GEREKSİNİM PROGRAMI

OPERASYONEL ÖN GEREKSİNİM PROGRAMI Alınan mutfak malzemeleri, kuru gıda, sebze, donmus ürünler üzerinde ciddi hasar olması sonucu gıdalarda kontaminasyon oluşması satın SatınAlma Şartnameleri ve SATIN ALINAN MALZEME- HAMMADDE LER Ambalaj

Detaylı

Mutfak Yemekhane Fiziki Koşullar ve Araç - Gereç Hijyeni Sağlama İlkeleri/Önerileri

Mutfak Yemekhane Fiziki Koşullar ve Araç - Gereç Hijyeni Sağlama İlkeleri/Önerileri Mutfak Yemekhane Fiziki Koşullar ve Araç - Gereç Hijyeni Sağlama İlkeleri/Önerileri Doğrudan insan sağlığını ilgilendirmesi nedeni ile Dünya gıda sektöründeki gelişmelerle ülkemiz gıda sektöründeki gelişmeler

Detaylı

Sütlü tatlıların ana malzemesi olan sütün temizliği son derece önemlidir. Hastalık yapıcı mikroorganizmalardan arındırılmış olmalıdır. Sektörde kullanılan açık sütler süzülerek kaynatılır. Sütlü tatlılar

Detaylı

www.zaferkimya.com info@zaferkimya.com TEL: 0216 417 59 49(PBX) FAX: 0216 417 84 74

www.zaferkimya.com info@zaferkimya.com TEL: 0216 417 59 49(PBX) FAX: 0216 417 84 74 www.zaferkimya.com info@zaferkimya.com TEL: 0216 417 59 49(PBX) FAX: 0216 417 84 74 DİKKAT Meyve ve sebzelerinizi tüketmeden önce dezenfekte edeceğinizi biliyor musunuz? Sadece YIKAMAK zararlı bakterileri

Detaylı

İŞ YERİ HİJYENİ. Arş. Gör. Reha KILIÇHAN Erciyes Üniversitesi Turizm Fakültesi

İŞ YERİ HİJYENİ. Arş. Gör. Reha KILIÇHAN Erciyes Üniversitesi Turizm Fakültesi İŞ YERİ HİJYENİ Arş. Gör. Reha KILIÇHAN Erciyes Üniversitesi Turizm Fakültesi Gıda işletmelerinde; üretilen gıda maddelerinde kalite ve güvenliği sağlamak, üretilen ürünlerin planlanan özelliklere uygun

Detaylı

mikrofiber bezler www.anbertem.com

mikrofiber bezler www.anbertem.com mikrofiber bezler www.anbertem.com MİKROFİBER TEKNOLOJİ HARİKASI Mikrof iber Temizlik Bezleri Berceste mikrofiber temizlik bezleri, teknoloji kullanılarak polyester ve poliamid bileşiminden üretilmiştir.

Detaylı

UÜ-SK MAMA ve GAVAJ HAZIRLAMA, DAĞITIM ve HİJYEN TALİMATI

UÜ-SK MAMA ve GAVAJ HAZIRLAMA, DAĞITIM ve HİJYEN TALİMATI 1 / 5 1. Amaç: Bu talimatın amacı; UÜ-SK bebek beslenme ünitesi ve gavaj mutfaklarında yatarak tanı ve/veya tedavi hizmeti alan hastaların (bebek, çocuk ve erişkin) beslenme ve beslenme tedavileri için

Detaylı

Gastronomi Sektöründe Hijyen Kuralları

Gastronomi Sektöründe Hijyen Kuralları BILGI Gastronomi Sektöründe Hijyen Kuralları Almanya da her yıl, mikroorganizmaların ve özellikle de gıda maddelerinde bulunan bakteriler, virüsler veya parazitlerin neden olmuş olabileceği 100.000 in

Detaylı

ÇİĞ SÜTTE HİJYEN Kaliteli Süt ve Gelir Süt ve Kalite

ÇİĞ SÜTTE HİJYEN Kaliteli Süt ve Gelir Süt ve Kalite ÇİĞ SÜTTE HİJYEN Kaliteli Süt ve Gelir Süt sığırı yetiştiricileri açısından inek başına süt verimi, işletmenin yıllık süt üretimi ve üretilen sütün kalitesi en önemli unsurlardandır. Gerçekten de süt sığırı

Detaylı

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ Sağlıklı bir yaşam için vücudun deri, saç, el ayak, ağız ve diş gibi kısımlarının bakımı ve temizliğine önem verilmesi gerekir. Derinin sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi ve vücuda

Detaylı

ÖNEMLİ TALİMATLAR CİHAZI KULLANIRKEN LÜTFEN AŞAĞIDAKİ TALİMATLARA UYUNUZ

ÖNEMLİ TALİMATLAR CİHAZI KULLANIRKEN LÜTFEN AŞAĞIDAKİ TALİMATLARA UYUNUZ ÖNEMLİ TALİMATLAR CİHAZI KULLANIRKEN LÜTFEN AŞAĞIDAKİ TALİMATLARA UYUNUZ 1. BÜTÜN NOTLARI DİKKATLE OKUYUN. 2. SICAK METAL YÜZEYE DOKUNMAYIN. SAPINDAN TUTMALISINIZ. 3. ELEKTRİK ÇARPMASINI ÖNLEMEK İÇİN,

Detaylı

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein,

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, karbonhidrat, yağ ve enerji ihtiyacınızı karşılayacaktır. * Bu

Detaylı

TEMİZİK. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

TEMİZİK. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 TEMİZİK Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Pınar Güner tarafından Prof.

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

Gıda işletmeleri diğer işletmelerden farklıdır. Bu nedenle belli kurallara uymak ve bu kuralları sürekli işletmek zorundadırlar.

Gıda işletmeleri diğer işletmelerden farklıdır. Bu nedenle belli kurallara uymak ve bu kuralları sürekli işletmek zorundadırlar. Biyolog Bahattin Karlankuş 1 Gıda işletmeleri diğer işletmelerden farklıdır. Bu nedenle belli kurallara uymak ve bu kuralları sürekli işletmek zorundadırlar. Bu eğitimde hjyen olarak tanımlanan sağlık

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 14.08.2014 Madde 5.1.3 teki Personel Kılık ve Kıyafet Prosedürü ne 01 yapılan atıf kaldırılarak, mutfak/kafeterya personelinin sakal ve bıyıklı olmaması

Detaylı

I GİRİŞ. Dört seansın her birinde konuların biri işlenecektir. Konuları tam olarak anlayabilmek için bazı basit gerçeklere bakmamız gerekmektedir.

I GİRİŞ. Dört seansın her birinde konuların biri işlenecektir. Konuları tam olarak anlayabilmek için bazı basit gerçeklere bakmamız gerekmektedir. I GİRİŞ Bu el kitapçığının amacı pişirme; soğutma; çapraz bulaştırma ve temizleme yi içeren dört konudaki bilgileri arttırmaktır. Bu restoranlarınızda ve dışarıya paket servisi yapan mekanlarınızdaki kalite

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm. HİJYEN ve SANİTASYON. (Yrd. Doç. Dr. Emre Özgür BULDUK)

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm. HİJYEN ve SANİTASYON. (Yrd. Doç. Dr. Emre Özgür BULDUK) İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON (Yrd. Doç. Dr. Emre Özgür BULDUK) Hijyen ve Sanitasyon... 1 İdeal Bir Dezenfektanın Özellikleri... 5 Dezenfektan Kullanımında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar...

Detaylı

sebep olabilir. 4. Haznesinden gaz sızıntısı olursa elektrik fişini takmayın veya çekmeyin. Kıvılcım ve yangın çıkmasına sebep olabilir.

sebep olabilir. 4. Haznesinden gaz sızıntısı olursa elektrik fişini takmayın veya çekmeyin. Kıvılcım ve yangın çıkmasına sebep olabilir. Genel Bu tip buzdolabı genelde otel, ofis, öğrenci yurdu ve ev gibi yerlerde kullanılır. Çoğunlukla meyve ve sebze gibi yiyecekleri soğutmak ve saklamak için uygundur. Küçük boyutunun, hafifliğinin, düşük

Detaylı

KİŞİSEL HİJYEN HİJYEN:

KİŞİSEL HİJYEN HİJYEN: HİJYEN: Sağlıklı ortamın korunması ve her türlü hastalık etmeninden arındırılmasıdır. TEMİZLİK:Gıdanın ve gıda ile temas eden yüzeylerdeki görünür kirlerin ortamdan uzaklaştırılmasıdır. KİŞİSEL HİJYEN

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm. Gıda Teknolojisinin Tarihçesi, Tanımı, Yöntemleri

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm. Gıda Teknolojisinin Tarihçesi, Tanımı, Yöntemleri İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm Gıda Teknolojisinin Tarihçesi, Tanımı, Yöntemleri Gıda Teknolojisinin Tanımı... 6 İşlenmiş Besin Satın Alırken Dikkat Edilecek Hususlar... 6 Gıdaların Geometrik Özellikleri...

Detaylı

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP HACCP teriminin çıkış noktası Hazard Analysis Critical Control Points Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizi HACCP nedir? Gıda güvenliği ve tüketici sağlığı

Detaylı

YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK. MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı

YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK. MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı Yaşlanma her canlıda görülen ve vücutta değişiklik yapan bir süreçtir Herkes bir gün yaşlanacaktır

Detaylı

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ AFET SIRASINDA VE SONRASINDA TOPLUMA YÖNELİK ÖNERİLER VE UYARILAR BROŞÜRÜ

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ AFET SIRASINDA VE SONRASINDA TOPLUMA YÖNELİK ÖNERİLER VE UYARILAR BROŞÜRÜ TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ AFET SIRASINDA VE SONRASINDA TOPLUMA YÖNELİK ÖNERİLER VE UYARILAR BROŞÜRÜ GEÇMİŞ OLSUN ÇOK BÜYÜK BİR FELAKET YAŞADIK. CAN KAYIPLARIMIZ İÇİN HEPİMİZİN BAŞI SAĞOLSUN. TÜRK TABİPLERİ

Detaylı

FANTASIA DE LUXE MARMARİS

FANTASIA DE LUXE MARMARİS FANTASIA DE LUXE MARMARİS OZANSU TUR. VE GAY.MENK.YAT.İŞL. A.Ş. MARMARİS - MUĞLA HİJYEN PERFORMANS RAPORU H3-HOUSEKEEPING H3-MUTFAK H3-SERVİS-BARLAR H3-SPA-HAMAM H3-TEKNİK SERVİS H3-TESELLÜM - ANA DEPOLAR

Detaylı

ÖNEMLİ: BAŞLAMADAN ÖNCE

ÖNEMLİ: BAŞLAMADAN ÖNCE ARAY DIŞ TİC VE PAZ AŞ Bakım ve Kullanım Rehberi ÖNEMLİ: BAŞLAMADAN ÖNCE Basınçlı yıkayıcı kullanımı, sadece 1500 psi (inçkare başına düşen pound) altında basınç ve döşemenin 12 inç yukarısında olmak kaydıyla

Detaylı

HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ

HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ Amaç Hastanede çalışan personeli ve yatan hastaları hastane enfeksiyonları açısından korumak, bilinçlendirmek, Gerekli

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01 1. AMAÇ: Tehlikeli Maddelerin Güvenli Taşınması, Depolanması, Kullanılması, Dökülmesi ile Tehlikeli Maddelere Maruz Kalınması Durumunda yapılması Gerekenler ve Eğitimi İçin Standart Bir Yöntem Belirlemektir.

Detaylı

Güvenli - Hijyenik Gıda. Hastane Mutfaklarında ve Mama Hazırlığında DAS Uygulamaları. Güvenli Gıda Hazırlama. Sanitasyon

Güvenli - Hijyenik Gıda. Hastane Mutfaklarında ve Mama Hazırlığında DAS Uygulamaları. Güvenli Gıda Hazırlama. Sanitasyon Hastane Mutfaklarında ve Mama Hazırlığında DAS Uygulamaları Serpil Erol İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesi Güvenli - Hijyenik Gıda 1960 NASA Astronotların tüketeceği gıdaların

Detaylı

Tennengau da atık ayırma

Tennengau da atık ayırma Tennengau da atık ayırma Aşağıdaki atık malzemeler ev atıklarına dahil değildir. Lütfen belediyeniz tarafından verilen yerel toplama tesislerini kullanınız. Atık kağıt Atık kağıt ve karton Gazeteler, dergiler,

Detaylı

T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANELERİ ENFEKSİYON KONTROL KURULU. Ameliyathane Organizasyonu ve Giriş Çıkışlarda Uyulması Gereken Kurallar

T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANELERİ ENFEKSİYON KONTROL KURULU. Ameliyathane Organizasyonu ve Giriş Çıkışlarda Uyulması Gereken Kurallar T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANELERİ ENFEKSİYON KONTROL KURULU Ameliyathane Organizasyonu ve Giriş Çıkışlarda Uyulması Gereken Kurallar Mekan: Ameliyathanelerin yoğun bakım ünitelerinden

Detaylı

3. SU TASARRUFU SAĞLAMANIN YOLLARI

3. SU TASARRUFU SAĞLAMANIN YOLLARI 3. SU TASARRUFU SAĞLAMANIN YOLLARI Su tasarrufu sağlamanın yolları üç grup içerisinde değerlendirilir. Birincisi; musluk suyunun yerine yağmur suyu ve arıtılmış su gibi suların kullanımın sağlanması, ikincisi;

Detaylı

GIDA ÜRETİMİNDE TEHLİKELER. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

GIDA ÜRETİMİNDE TEHLİKELER. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 GIDA ÜRETİMİNDE TEHLİKELER Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 Gıda Güvenliği Tehlikesi Gıdanın kendisi yada gıda da bulunan biyolojik, kimyasal yada fiziksel etmenler vasıtasıyla olumsuz sağlık etkisine yol

Detaylı

Günlük Aylık ve Sezonluk Temizlik

Günlük Aylık ve Sezonluk Temizlik HAVUZ TEMİZLİĞİ Günlük Aylık ve Sezonluk Temizlik TSE 11899 a göre havuzlar haftada bir gün işletmeye kapanacak (Genel bakım ve temizlik işleri için) Havuzun dibi, her gün yapılacak, ardından ters yıkama

Detaylı

OTEL, ALIŞVERİŞ MERKEZİ, HASTANE, TEMİZLİK İŞLETMELERİ, OKUL VE OFİSLER, SOSYAL İŞLETMELERİN TEMİZLİK, KOKU VE DEZENFEKSİYON UYGULAMALARINDA

OTEL, ALIŞVERİŞ MERKEZİ, HASTANE, TEMİZLİK İŞLETMELERİ, OKUL VE OFİSLER, SOSYAL İŞLETMELERİN TEMİZLİK, KOKU VE DEZENFEKSİYON UYGULAMALARINDA OTEL, ALIŞVERİŞ MERKEZİ, HASTANE, TEMİZLİK İŞLETMELERİ, OKUL VE OFİSLER, SOSYAL İŞLETMELERİN TEMİZLİK, KOKU VE DEZENFEKSİYON UYGULAMALARINDA EM ETKİN MİKROORGANİZMA KULLANIMI 1 ***KOKU GİDERİMİ Kötü kokular

Detaylı

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi)

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) İnfluenza olarak da bilinen grip, viral bir hastalıktır. Sağlıklı insanlarda ortalama bir haftada geçmesine rağmen; vücut direncini

Detaylı

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir.

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. BEYAZ KAN HÜCRELERİ Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. 1 Görevleri nelerdir? Bu hücreler vücudu bulaşıcı hastalıklara ve yabancı maddelere karşı korur.

Detaylı

ÇİFTLİKTEN SOFRAYA GIDA GÜVENLİĞİ

ÇİFTLİKTEN SOFRAYA GIDA GÜVENLİĞİ ÇİFTLİKTEN SOFRAYA GIDA GÜVENLİĞİ Besinlerin üretiminden tüketimine kadar uygulanan bütün işlemler, besinin niteliğine göre uygun bir üretim sistemi kurulmadığı taktirde fiziksel, kimyasal ve mikrobiyel

Detaylı

Tekstil korumasında süreç OPTİMİZASYONU İÇİN YENİLİKÇİ TEKNİK

Tekstil korumasında süreç OPTİMİZASYONU İÇİN YENİLİKÇİ TEKNİK Tekstil korumasında süreç OPTİMİZASYONU İÇİN YENİLİKÇİ TEKNİK KALİTE MALİYET Çevre Aquastream SİSTEMLERİNİN avantajları: Kalite - Yıkama banyosundaki havların ve saçların azalması - Bulaşan havlar özenle

Detaylı

Yayın Tarihi: 02.04.07 Sayfa 1/5 Versiyon: 01

Yayın Tarihi: 02.04.07 Sayfa 1/5 Versiyon: 01 Yayın Tarihi: 02.04.07 Sayfa 1/5 1. MADDE / MÜSTAHZAR VE ŞİRKET / İŞ SAHİBİNİN TANITIM Ürün Bilgisi Ticari Adı Ürün Kodu Spesifikasyon Kullanım Ruhsat Sahibi Üretici Firma İMPOTEK DİFLUBENZURON SC Acil

Detaylı

KABLOSUZ SU ISITICI KULLANIM KILAVUZU

KABLOSUZ SU ISITICI KULLANIM KILAVUZU KABLOSUZ SU ISITICI KULLANIM KILAVUZU 1 5 2 4 3 6 7 8 1. Kilit Düzenekli Kapak 2. Şeffaf Su Seviye Göstergesi 3. Alt Elektrik Tabanı 4. Açma / Kapama Anahtarı 5. Gösterge Lambası 6. Su Filtresi 7. Açık

Detaylı

SİVİL SAVUNMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

SİVİL SAVUNMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İnsan, evcil hayvan ve faydalanılan bitkilerde ölüm veya zarar meydana getirmek, malzemeyi hasara uğratmak amacıyla mikroorganizmaların veya bunların toksinlerinin (zehirlerinin) kasten kullanılmasıdır.

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91/155/EC

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91/155/EC 91/155/EC ve ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve Dağıtılması Hakkında Yönetmelik Yayın Tarihi 01/12/2012 1. Ürün ve Firma Tanıtımı Ürün Adı FAGOR POLISH Ürün Tanımı Paslanmaz

Detaylı

Gıda İşletmelerinde Hijyen

Gıda İşletmelerinde Hijyen GIDA HİJYENİ 2 Gıda İşletmelerinde Hijyen Prof. Dr. Deniz GÖKTAN Prof. Dr. Günnur TUNÇEL İzmir, Kasım-2010 I GIDA İŞLETMELERİNDE HİJYEN Prof. Dr. Deniz GÖKTAN Prof. Dr. Günnur TUNÇEL ISBN 978 605 88942

Detaylı

ESK EH R T CARET ODASI A(H1N1) GR P SALGINI

ESK EH R T CARET ODASI A(H1N1) GR P SALGINI ESKEHR TCARET ODASI A(H1N1) GRP SALGINI A (H1N1) virüsü nedir? A (H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalıa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD de görülmü ve daha

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN İMALATTAN SONRA KALİTESİNİN SÜRDÜRÜLMESİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.0

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN İMALATTAN SONRA KALİTESİNİN SÜRDÜRÜLMESİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.0 TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN İMALATTAN SONRA KALİTESİNİN SÜRDÜRÜLMESİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.0 Amaç MADDE 1- (1) Bu Kılavuz, piyasada bulunan kozmetik ürünlerin imalatından

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

Evde kendi kendinizce uygulanabilen subkütan immunglobülin tedavisine ilişkin

Evde kendi kendinizce uygulanabilen subkütan immunglobülin tedavisine ilişkin Evde kendi kendinizce uygulanabilen subkütan immunglobülin tedavisine ilişkin Plazmadan yenilikler Bağışıklık eksikliğinde uzman kuruluş SADECE DOKTOR TALİMATINA GÖRE VE DOKTOR VEYA BAŞKA UZMANCA UYGULAMA

Detaylı

HASTABAŞI TEST CİHAZI KULLANIMI VE BAKIMI. Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı

HASTABAŞI TEST CİHAZI KULLANIMI VE BAKIMI. Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı HASTABAŞI TEST CİHAZI KULLANIMI VE BAKIMI Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı GLUKOMETRE Glukometre ile Kan Şeker Ölçümü Birim mg/dl veya mmol/l olarak ayarlanabilir. Cihaz iki dakika içerisinde kullanılmadığında

Detaylı

Kişiye Özel SDM Protokolü Tarifler

Kişiye Özel SDM Protokolü Tarifler Kişiye Özel SDM Protokolü Tarifler 1. OMLET MÜCVER (1 SDM Porsiyonu yerine ) Malzemeler & Tarif: 1 paket SDM omlet 2 dilim SDM kızarmış ekmek un haline getirilmiş 100 ml su Dereotu 1/2 kabak rendesi(suyu

Detaylı

ÖNEMLİ GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

ÖNEMLİ GÜVENLİK ÖNLEMLERİ Cihazınızı kullanmadan önce bu kullanım kılavuzunu dikkatlice okuyun ve ileride yararlanmak üzere saklayın. BU CİHAZ SADECE EV TİPİ KULLANIMLAR İÇİNDİR. ÖNEMLİ GÜVENLİK ÖNLEMLERİ UYARILARIN AÇIKLANMASI

Detaylı