ı. Zümreleşnwnin yeni bir ilkesi: Sırf dini zümreler:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ı. Zümreleşnwnin yeni bir ilkesi: Sırf dini zümreler:"

Transkript

1 TOPLUMUN sırf DINİ TEŞKİLATLANMASI* JOACHİM WACH çevilmn: M. RAM İ AYA S ı. Zümreleşnwnin yeni bir ilkesi: Sırf dini zümreler: Dinı ve ietimaı teşkilatın özdeş örneklerini (type) söz konusu ederek, bu özdeşliğin daha az karmaşık kültürlerde hakim olduğuna işaret ettik. Bu durumda, şu iki etken bir değişikliğe yol açmaktadır: Toplumun kiiltür, siyaset ve sosyolojik yapısında artan farklılaşma ve fert ve zümrelerin dini tecrübelerinin zenginleşmesi. Her iki sürecin başlangıçları ilkel toplumlarda açıkça ayırdedilebilir. Aile, klan ya da kabile gibi herhangi bir sosyolojik birliğin sayıca artması, zarurı olarak dinı durumunu (status) değişıirmezse de, onu, tapınma ilc ilgili kaçınılamaz şekilde bölünme ve alt bölünmelere götürür. Aslında, üyelerini büluğ çağmın hak ve vazifelerine tamamiyle iştirake hazırlamak, arkadaşlık ve birlikte yaşamak isteklerine cevap vermek gayesini taşıyan yaş zümrderi, zamanla daha çok farklılaşmağa gider. Mal mülkde, işgüçte ve ietimaı seviyı~de gün geçtikçe artan farklar da, dini düşünce, eylem ve örgütte karşılıklı değişmeleri kolaylaştırır. Nihayet, halkın hayatında savaş, veba ve haşka musıbeıler (portenta) gibi eiddi olayları karşılamakta seçkin kılavuzların önayak olması, zümrenin dinı lavır ve ona tekabül eden ifadesini, bu ifadeyi daha önceki muayyen kalıplara uydurma eğilimini gösteren dini düşüncedeki tutucu geleneğe rağmen, büyük çapta etkiler. Bununla birlikte, bu, madalyonun sadece bir tarafını ortaya kor. Biz, evvelee belirtildiği üzere, yalınızea herhangi bir halkın siyasi ve ictimai yapısındaki gelişme ve değişmeler ilc, onun geleneksel din üzerindeki etkisini değil, fakat, başlıbaşma dini gelişmeyi de aynı derecede göz önünde tutmak durumundayız. ilkel toplumda dini faaliyetin başka zümre fonksiyonlarından ayrılmış olup olamıyacağı söz konusu edilebilir, ancak, olayın dikkatli bir araştırması bizi, daha küçük medeniyetlerde bile dini tecrübenin kendine özgü hir dia- Bu yazı, ]oachim Wach'ın Chicago üniversitesi'nce yaylıı:i~nan Sociology of Religion adlı eserinin IV. böliimündcn (altıncı baskı, 1951) çevrilmiştir. Bk..Joachim Wach,Sociology ~f Religion, The University of Chicago Press, Chicago, Illinois, U.S.A., 1951

2 176 M. RAMİ AYAS lektiği olduğuna inandırır. Bundan başka, ferdi hareketlerin ve dini r,~hberlerin ortaya çıkması gösteriyor ki, dini ve sosyopolitik faaliyetlerin çoğu zaman özdeş olmasına ve iç i(;e girişine rağmen, din, başlıba~ına önemli bir gelişmeyi devam ettirmektedir l Gerçi meueniyet tarihi hoyunea yaygın ol:;a da her zaman yeteri kadar tanınmış olmayan hir yeni 7.i.imreleşme örneği ortaya çıkar. Bu yeni birliklerde gelişen dayanışma uuygusu bir dereceye kadar devrimcidir'. Bu dayanışma şuuru değişecek, yeni lıirliğin gelişme~,jyle artacak ya da azalacaktır. nu yeni 7.ümreleşme şekli, manevi babalık ve manevi kardeşlik gibi ya km lık kavramıyla vasıfiandırılır. Yeni cemaat, tabii zümrelerden yalnız teşkilat türü, törenler ve inançlar hakımından değil, fakat herşı;yden önce yeni bir hirlik ruhu yönünden oe farklı olacaktır. Göruük ki o, bıı ruhun doğuşunu sağlıyan organik büyüme olmaktan çok, onun ortaya çıkışını karakterlenıliren tabiat bağları ve ma7.iden belirli bir kopma olarak kendisini gösteriyor. Bu kopma ne kadar (;ok aşikarsa, yeni birliğe o kadar kesinlikle sırf diııi zümre diyebiliriz. 11kd kültür seviyesiilde hile şuurlu olarak tecrübe edilegelmekte olan bu kopmanın işaretleri hideıyete erme, yeniden doğuş, canlanma gibi kavramlar ve ilgili ayiıılerılir. Ya toplu halde ya da daha ziyade çok defa ferdi olarak hu tecrühcyi geçiren kimseler, yakın arkadaşlıkta bir araya gelmeğe tahrik ve teşvik edilirler. Yeni dini tecrübenin bu mahremiyeti yeni yoldaşlığın mahremiyetini sağlar. İlkin o, sadece birkaç kişi ara"ında yeni bir bilgi alışveri~inden iharet olabildiği gibi, gitgide daha çok şagird ve salikler toplayabilir ve sonra, kuvvetle kaynaşmış bir cemaalta üyelerini sıkı sıkıya hirleştiren ve kendi,ini helli hir hayat tarzını takibe bağlıyan sürekli bir toplum olur. Burada, eski dünyada hüküm sürüp şimdi geride kalan türlü ayrılıklarm ortadan kalkması amaç edinilmiştir. Onlar, her nekadar yeni eemaatın büyümesiyle yeniden ortaya çıkabilirlerse de, açıktan açığa ya da üstü kapalı bir şekilde reddedilmişlerdir. Nazari olarak, hiçbir yeni ayrılık ve temayüzün gelişmesine müsaade cdilmiyeceği konusunda aynı fikirde olunahilir; ancak, tatbikatta, onlar ortaya çıkaeaklardır. Ekseriyetle yeni 1 Maalesef. din ta.ilıi dergisinde, dini tecrübenin şiddetini arttırmasına kesin bir ağırlık veren Jacob \Vilhelm Hauer'in araştırması tamamlanmamıştır..taeob Willıelm Hauer, Die Religionm: 1/lr Werden, iltr Sinn, iltre Waltrheiı (Berlin: \'::. Kolılhammer, 1923), Vol. i: Das religioese Erlebnis nrif den un/eren Sıuferı. Bu eser dalıa ileri ilkel cemiyctlerdeki dini kavram ve kuruluşlann en yiiksek türlerini pek kavrayıcı bir tartışmayla sona erer (Karşılaştınnız: Özellikle clıap. viii).. 2 Bu olay Arthur D:'Nock'ca, açıklıkla güriilmiiş ve ifade edilmiştir. Bk. Arthur D. Nock, Corıl'ersiorı (London and Kew York: Oxford I.'niversity PreS', 1933), chaps. i and ii. Özelliklc e,ki medeniyet!e ilgili olarak s. 2B.

3 TOPLUMU": SIHF DINI TE!iKİr-.:\TLANMASI 177 zümreler, onları eiddiyetle ve ~erbe~tçe temel olarak ortaya koynıuş ve tanıyagelmişlerdir. Cin~iyet farkının hiçbir değeri olmadığı yerlerde, tabii bağlara göre örgütlenmiş dünyadan kalan başka bir fark te~bit edilecektir ki, o da yaş farkıdır. Dini karizma'yı tanıma şeklinıle teeelli eden en önemli ayırım ölçüsünden bahsedeceğiz. Hemen hemen bütün hallerde izicnebilen herhangi bir en küçük farklılaşmağa rağmen, yeni zümreye bir dayanışma ruhu hakim olur. Yeni bir tecrübeye ~ahip olma, onun mensuplarını sıkı bir şekilı!e birleştirir ve tamamlar. Fakat o, aynı zamanda onları, henüz kenıli>;ine katılmayan alem halkından ayırır. Ona iştirak etlirınek, sırf dini ziimre'nin aşağı yukarı belirlenmiş amacıdır. ilu kitabın dördüncü bölümünde >;ö:r.konum elliğimiz iizdeş cemaat'la bunlar arasındaki en önemli farklardan hiri, bunların kuvve halindeki misyonerlik vasfıdır. Misyonerlik ilgisi, başlıca sınırlı vı~ya bilkuvve evrenselolabilir. Evvelkiııi yalını:r. herhangi bir etnik, dini ya da ba!;ka türlü helirlenmiş halk azınlık veya çoğunluğuna açık olarak düşünülen bir tecrübe yoluyla birleşmiş :r.ümrd(~rdc görmekteyiz: Dini seçkinler (ki, şüphe~iz, siyasi ve ietimai sel,'.kinlerdeıı tamamiyle farklı olabilir).ilirinri durumda eşyanın tabii düzeni yeni dini telakkide bir dereceye kadar yer alabilir; ikinei>;inde (yani, dini ölçü), aşağı yukarı içeren ve dışarıda lmakan nihai düaiizm iı;in bir teolojik açıklama gereklidir. Göreceğiz ki, ~özde birtakım fırka zümrelerinin inhi~arcılığı böyleee haklı gösterilmekte(~ir. Herhangi bir sırf dini ~ümrenin kendi mahiyeti, önemi ve bildirisiilin yorumlanmasına göre, dışarıdaki kimselere karşı va:r.iyet alışı değişecektir. Eğer <i, mizaç. itibariyl.~ s(~çiei ise, ~üstakbel mühtedilerle kalbieri döndürülemı~miş olanlar arasında fark gözetecektir. Birinci~ine ihtimamla ("muhtemel kardeş"), ikincisiııe karşı umursamazlıkla ya da saygısız ca davtaııılacaktır'. Göreceğiz ki, gi:r.li cemiyetler, sır cemiyetleri ve bazı fırkalar bu çift davranışı gösterirler. Kendi amacı (bilkuvvc n~ya bilfiil) e\'tensel ise, sırf dini zümre, mensupları ve men~ul' olmayanlar ile alışverişlerde, ikincilerin karşısında gerçek bir ü>;tünlük duygusunu açığa vurmak veya çift yönlü bir. hareket tarzı gütmek kolayolsa da, esas itihariylı~ hiçbir ayrı ~eçiye müsaade etmeyecektir. Rinnenethik (yalınız içerid"kiler için geı;erli ahlak), din tarihiilin göstı~rdiği üzere, ke~inljkle bu vasıfları haiz olan tabii zümrelere özgü değildir. Şimdi, ilköiice daha karışık ve kaba şekillerden başlayarak daha mükemmel olanlara varmcaya dek, sırf dini zümrderin farklı örıı(~klerini incelemeğe döneceğiz. Kolayca anlaşılabilir ki, iki çı~şit vardır: Kaynağını tarihi araştırmalarla 3 Karş. Bu e~crin, chap. vii, see. 8.

4 178 M. RAMİ AYAS ayrıntılı şekilde izleyebildiklerimiz ve başlangıçları yalınız mensuplarına değil, aym dereeede bizden de gizlenmiş olanlar. 2. Gizli cemiyet: Bu bölümde araştırılan ilk teşkilat örneğini gizli cemiyet diye adlandıracağız. Gizli cemiyetlerin tarihi üzerine birçok yazı yazılmıştır; ancak, bu terim, ekseriyetle açıklıkla belirlenmiş değildir. Yeni hir araştırma', söz gelişi, sır kültlerini, mesleki-dini bir zümre olan Druid'lerin cemiyetlerini, Tapınak koruyucuları Templars tarikatını, birkaç felsefi ve tamamiyle siyasi cemiyeti içine almaktadır'. Gizli cemiyetler, ne dördüncü bölümümüzde söz konusu edilmiş bulunan yaş ve cinsiyete göre zümreleşmeyle, ne de altıncı hölümde araştırılacak olan mesleki zümrelerle karıştırılmalıdır. Hususi bir tecrübe ya da başka şartlar esasında ehliyet kesbeden insanlara açık bir zümre olarak 0, söz gelişi, din görevlilerininki gibi aynı meslekten insanları kuşatan iş-güç dernekleri çeşidinden kapalı bir cemiyet değildir. Gizli cemiyet, pekçok ilkel toplumda görülmüştür. Radin, söz gelişi, Winnebago kızılderilileri arasında", aynı derecede iyice gelişmiş yaşayış ve ayiıılerle ilgili olarak, dört dini zümre çeşidini tasvir eder: ı. Ayin ve mcrasimlerinde yalınız üyelerinin hazır bulunmasına müsaade edilen tabii zümre ve klanlar; 2. Özel bir ruhun inayetini kazanan kimselere mahsus dini cemiyetler, ya da, bizim terminolojimizle, (her nekadar bazan kalıplaşmış olsa da) ferdi tecrübelere dayanan sırf dini cemiyetler; 3. Ancak üyeliğe kabul edilmiş olanlara açık sihirbaz zümreleri, ya da başka bir deyişle, sır cemiyeti; 4. Yarı sürekli örgütler (özel ayinlerin yürütümünde müstesna başarıları kendilerine itibar sağlayan savaşçı dernekleri)'. Böylece burada, tabii zümrelerin yanı sıra, ortaya çıkmalarını, tamamiyle, geleneksel birliklerdeki hayatıyetin zayıflama ve silinişine bağlıyabileceğimiz zümreleri görmekteyiz. Klasik medeniyetlerin araştmcıları, geleneksel kültlerin çöküşü ve yeni dini vaziyet alışların ortaya çıkması ilc birlikte görülmekte olan büyük değiş. 4 John Heron Lepper, Famous Seereı Socieıies (London: S. Low )larsıon and Co., 1932). 5 (Çaı;daş).iyasi ~izli eemiyet!er üzerine son sıralarda yayınlanıııış en iyi inceleme: Franz Sehweyer, Po/iıishe Geheim"erbaende: B/icke in die V,;rgarıgenheiı und Gegerıu:arı des Geheimbımdwe. n (Freiburg i. Br., 1925). 6 Paul Radİn, The Winnebago (BAE, :'Iio. 37, (19231), p Gene karş. Clark Wİssler, "General Dİseussion of Slıaman and Daneing Soeİctie" " Anıhro. Papers AAlNH, XI (1916), 853 ff. 7 Karş. Bıı e,erin, see. 3 ve ehap, vi, see. 6.

5 TOPLUMU:'/ sırf DIj\! TEŞKİLA.TLA~MASI 179 meleri açıklamağa uğraşırkcn daima şaşırıp kalmaktadırlar'. Gerçekten, sadece tabii ölçülere dayanan geleneksel topluma karşı duyulan memnuniyetsizlik yüzünden Eski Yunanistan'da bir yeni zümreleşmcnin ortaya çıktığını görmekteyiz. İhtimal ki, hususi tanrılar kültüne kendilerini adamış kimselei'in dernekleri olan ve hiç olmazsa altıncı yüzyıla dek süregelmiş bu'lunan Yunan orgeonları", dini ehemmiyeti haiz iş-güç derneklerinden olduğu kadar, kendi dinlerinden olmayanların cemiyetlerinden de (thiasos) tamamiyle farklı idiler. Asclepiadai, şifa tanrısı'na tapanlar, Amerikan Tıp Derneği'nin Yunan'daki benzeri değillerdi ama, Poland'a göre, bu tanrı'nın seçkin kullarının mahrem zümreleri idi' 0. Bu cemiyetici'in kurucuları bilinmemektedir. İmperatorluk günlerinde, Homa'da, yabancı kült zümreleri arasında, milli ve mesleki olarak mütecanis zümrelerden başka, başlıca bir dini' ya da mistik tecrübe ile birleşmiş zümreler de vardı!!. Bununla birlikte, ortaya çıkan dini zümreleşme bütünü, kendiliğinden di- ' ni, zihni ve ahlaki gelişme olarak anlaşllmamalıdır.yeni iman, eskideki çöküşün tamamı tamamına sonucu değildir. Geleneksel kültün çözülüşü ve çöküşün sebebi ne olursa olsun, ccmiyetin yeni ilkesi, daima, dini tecrübedeki bir yaratıcı atılımı ortaya çıkarmaktadır. Gizli cemiyet gibi, yeni bir sırf dini kuruluşun kurucusu veya kurucuları ya bilinebiiii', ya da toplum onun kaynağına bulanık ve puslu mazidc sahip olmuş olabilir ve hatta, onun hatırasını kutlamak için layık bir gelenek muhafaza ediiememiş olabilir. tikel toplumda bu iki ihtimali daima göz önünde tutmalıyız. Amerika kızllderiliieri' 2 ve AfrikalıIar arasında, dini cemiyetler kurmuş olduklarına inanılan kimseleri duyarız; ancak, onların 8 Paul }ı'françois Foucart, Des Associations religieuses che:;;fes grecs: thiasc$, eranc.~,orgeon." (Paris: Klincksieck, 1873), Paul F. Foucart'ın araştırmaları Erich Ziebarth ve Franz Poland tarafından doğrulanmış ve tarlil edilmiştir. Erich Ziebarth, Das griechische Vereinıvesen (Leipzig: S. Hirzel, 1896); Franz Poland, Gcschichıe des griechischen Vereinıve. en.' (Leipzig: B. G. Teubner, 1909). 9 Georg Busolt, S/aa/. kunde (3d ed.; München: C. H. Heck" 1920), pp. 525, 253, Karş. William S. Fcrgusson'un Orgeon'lar üzerine araştırması. 10 Poland, Vereinwesen, pp II Bk. Bu eserin, see. 3. Karş. George la Piana, "Foreign Groups in Rome during the First Centuries of the Empire," Vol. XX, I-lThR (1927), chaps, ii-v. 12 "Tütün cemiyeti" nin bir VaS!taKarga tarafından kuruluşu hakkında karş. R. H. Lowie, Primi/ive Religions (New York: Boni and Liveright, 1924), pp. 3 ff.; Köpek adamlar cemiyeti'nin kuruluşuna diiir bk. G. A. Dorsey, The Cheyenne (FMNII, Vol. IX [19051), pp. 22 ff.; ve birtakım monografiler: Reo Franklin Fortune, Omaha Secre/ Socie/i".. ("Columbia University Contribulions to Anthropology," ~O. 14 [19321), esp. chaps. iv, v; Ruth Bunzel, Inlroduc/ion /0 Zuni Ceremonia/ism (BAE, No. 47, '1932'), pp. 467 ff. Gene karş. n. 35.

6 180 M. RA!IIİ AYAS gerçek yaratıcılar veya kurucular olup olmadıklarından, ya da eski bir dini geleneğc yeni bir hayat aşılayıp aşılamadıklarından emin olamayız. MacLeod, savaşda ve kış raksları boyunca tabii zümrelerin far:ıdı.bir düzene yerini bıraktığı Kuzey Amerika'daki Kwakiutl Kızılderililerinin ilgi çekici teşkillitma işaret eder: "Esasen, insanlar, müşterek bir mistik tecrübetemelinde, derhal siyasi ve ictimai olarak birleşmekte; kutsal cemiyetlerde teşkilat~ lanmaktadır"".slrf dini saiklarla kurulmuş cemiyetler, bazan öbür, yaş, mesleki durum, mülkiyet vc ietimai mevkiyc istinad eden zümrelerle kaynaşırlar.asıl dini maksadı, ikinci dereceden amillerle böylesine ortadan kaldırma olayı, bazı Amerika, Okyanusya ve Afrika toplumlarında kendisini göstermektedir. Afrika gizli cemiyetlerinin tahlili ye muhtasar eserinde, Hambly, aşağı. daki çeşitleri belirtir: 1. Yaşa ve cinsiyet ilişiklerine dayananlar; 2. Bir kablıl töreni ile ilgili olanlar: 3. Üyelerinin hayat ve mülkiyetleri üzerinde tasarruf hakkı olan, siyasi gaye ve önemi bulunanlar; 4. İktisadi farklılaşmaya dayanan ve giriş ücretlerini gerektirenlerı'. Yalınız ikinci örnek, hakiki gizli cemiyetlerdir. Yazar, kronoloji ve sınıflandırma meselesini ele almamaktadır. Afrika üzerinde çalışan bir başka bilgin, Rutt Thompson, incelediği Batı Afrika cemiyetlerinin çok çeşitli türlerinin bir kronolojisini teshit etmeğe uğraşır ve onları, dini (şer'i, dini, ruhbani, yasaklayıcı, koruyucu, arıtıcı cemiyetler), yurtsever (ziraı, işbirliğiyle ilgili, spor, ticaret, savaş cemiyetleri) ve yıkıcı cemiyetler diye bölümlere ayırır". Sözü edilen Gizli cemiyet, sırf dini teşkiliitın nisheten gelişmemiş şeklidir. Gizli cemiyetin mensupları, zorunlu olarak hısım veya aynı yaştaki kimseler değildir; fakat onlar, cemiyetin koruyucusu oldukları sanılan bir özel tanrılar kültünün gelişmesine ve ilgili ayinleri n icrasına rehberlik eden müşterek dini tecrübelere iştirak ederler. Böylece teşkil edilmiş cemiyet, oldukça süreklidir ve çok defa güçlü ve mütencvvidir. Herskovits, Dahoıncy kült züınrelcri hak- 13 Karş. Bu eserin, n William Christie MacLeod, The Origin and History of Po/iıics (New York: J. Wiley Sons, 1931), p Wilfrid Dyson Hambly, Source-BClok for African Anıhrop%gy (FMHN, Vol. XXVI [Chicago, 1937]), pp. 49:l ff. 16 Çeşitli cemiyet türleri Robert H. Lowie tarafıııdan söz konıısli edilmiştir. Robert H. Lowie, Origin ofıhe Sıaıe (New York: Harcourt Brace and Co., 1927), Chap. v; sözgelişi, Batı Afrika'da Kpelle'nin Poro cemiyeti. Hetmamı Sdıurtz, Hutton \'i'ebster ve Jacob \l;'ilhelm Hauer'in klasik araştırmalanna başvurunuz. Gene lık. "Secret Sodetİes" (art.), in:a.js, XIII, 621 ff. 17 Butt-Thompson, Secreı Socieıies, chap. i.

7 TOI'LL'~ıuı-; SIHF Dıı-;İ TEŞKİLATLANMA~I 181 kmdaki mükemmel tahlilinde, tapınağı, papaz adaylığı devresini, genel öğretimi, rakslar öğrenimini, papaz adaylarının belirli bir denemeden ge~'ır.e~ini içine alan özenilerek düzenlenrr.iş giriş ayir.lerini, tanrı Vodu papazlığını tasvir eder". Dahorney'de, bu kült zürnrchri üyelerinin dört tabakası bilinmektedir: 1. Put'un sahibi olan Vodııno; 2. Put'u taşıyan Hunso; 3. Put'un hizmetine adanmış olan Vodunsi; 4. Tanrı Vodu'nun kudretinin insan şeklinde tecessümü olan Legban'lar. Batı Afrika topluluğu Yoruba hakkmda, Lowie, "Oro cemiyetinde bütün insanları birleştiren Şı~y,belli bir tanrıya birlikte tapınma ve birtakım ölü gömme törenlerinin, hısımlık ve komşuluğu göz önünde tutmadan müştereken yapılmasıdır" 20 demektedir. Gizli cemiyetıerin birtakım ayinleri, toprağın ya da hayvanlarııı verimliliğinin artmasını, onun bütün mensuplarınca büyük bir i)nem taşıyan tan- Tlnın inayeti'ni amaç edinir. Onlar aynı zamanda, hasta ve ölmüşicre ihtimam etmeği gerektirmekte veya belki de ebedi mutluluk ya da ölümsüziiikle ilgili bulunmaktadır'i. Biitün bu durumlarda cemiyete yönelen esas saik, sihri 'ya da dinidir. Uu cemiyetıcrin yapısı ekseriya yanlış anlaşılmıştır. Bazı hilginler, onların "ictimai" niteliği üzerinde ısrarla durmaktadıriar, fakat, arta kalmış münkariz şekillerin istisnası ilc, sadece ictimai ilişikler herzamanki gibi, ehemmiyet bakımından ikinci derecede gelmektedir". Eleştirmc, gene bazılarına giire, hısımlığa dayanmayan zünırelerin teşekkülünc götüren biraraya getirici üzel bir toplum içgüdüsü veya dürtüsü hakkında daha derin hir nazariyeye yöneltilmelidir23 Gizli cemiyetıerin tamamiyle dini olduklarını söylemek istemiyoruz; kudret ihtirası, sağlık, zenginlik ve koruma arzusu gibi amiller, gizli cemiyetıerin daha soysuzlaşmış şekillerini karakterize eder. Bi)ylccı~ 18 Karş. Hauerin Mclanesia, Polynesia, Batı Afrika ve Kuzey Amerika gizli cemiyetlerini mütiileası (Vie Religionen, pp. 424 ff.). Gene kar. Edwin,İ. Loeb, Tribal Iniıia/ion. and seereı Socieıies (Calif. Pı.b., Vol. XXV '1931'). 19 :\I.clville Jean Herskovits, Dahame)': An Anei,,,,/ We.ı Afriean Kingdom (NewYork: J..T. Au~ustin, ı938), Vol. ıı, ehaps, x';vi ff., esp. xxix. 20 Lowie,.Origin of ıhe SUlıe, pp Oro cemiyeti hakkında karş. Leo Frolıenius, Di" aılanıiseh" Cötterlehre (.Tcna: Eugen Died"riehs. i926), pp. 49 ff. 21 Loeb, Tribal Iniıiaıions, pp. 259 ff., Krş. HuUon Webster, Primiıive Secr"ı Soeieıies (2d cd.: New York: 'bemillaıı and Co., 19.32),ehap. viii: "Dedine oftribal Societies"; Lowie, Primiıive Soeieı,}',1'1'. 19 ff.; N. Millcr, ESS, XIII, 621'de bu cemiyetıerin dini ehemmiyetini küçiimsemek/edir. 23 Bu, Heinrich Sdııırtz tarafından ileri siiriilen görii'ldiir; Hans Blueher de onu destek lemiştir. Heinrieh Sehurtz, Allersklassen,md l\fannerbuende: Eine Darstellung der Crundformen der Cesellselıafı (Berlin: George Reimer, 1902); Hans Blueher, Di" Hall" da Ero/il< in dcr mannliehen Cesellsehafı (Jena: Ellgen Diederichs, 1921).

8 182 M. RAMi AYAS Adalar toplumunun meşhur Arioİ cemiyeti, bir komedi oyuncuları zümresi içeri,inde soysuzlaştı. Onların temsilleri, aslında, bir şahsi tamıya aid gizli ayinler idi. Gizli cemiyete girer..lerin farklı sekiz mertebesi, dövmeler ve kılıklar ile ayırdedilirdi ". Huth Benedict'in, "din bir vasıta idi ", "onun görevi birşey başarmaktı ve o, herşeyden önce başarı için bir teknikti" sözü, şüphesiz bu ve benzeri durumlar için doğrudur; ancak, incelediğimiz zümre çeşidi bakımından genelolarak geçerli değildir". Maııevilik ve faziletlerin, ietimai hayatı yaşama süresince keşfedilen iki ictimai değer olduğu -aynı yazarın yaptığı gibi- sonucuna ulaşmanın doğru olup olmadığı, gene, şüphelidir. İhtimal ki onlar yeniden keşfedilmişlerdir. Yaylaların kızılderilisininki ile Melanezya gizli cemiyetlerinin karşılaştırılması ilgi çekicidir". Her iki medeniyetin değişik örnekte cemiyetleri boldur. Melanezya Sukwelerinde cemiyete girme, giriş ücretlerinin ödenmesine bağlı şahsi bir meseledir". eemiyette bir mertebeler hierarşisi görüyoruz; bütün mertehelerin mensupları Suku'e'yi teşkil eder ve aynı cemaat merkezi ya da insanlar evini başkalarıyla paylaşırıar. Yaylaların Kızılderilileri (Plains Indians) cemiyetinde, bununla beraber, üyelik yaşa göre hirlikte kararlaştırılır; özel faaliyetlere ve müşterek olan, nitelik bakımından ferdi olmayan görevlere katılma imtiyazı verilir". Önıek bakımından, Melanezya cemaat evlerinin tersine, her zümrenin kendi ayrı evi vardır". Gizli cemiyetler olarak teşkilatlanmış hütün zümrelerde üyelik, tabii zümrelerdeki gibi olağan birşeyolmayıp, ancak bir ayırma ve se~~mesonucudur. Onların geleneği, ayin ve merasimi, cemiyete girenlerin kendilerine özgü hak. larıdır. Gizlilik, ekseriya öyle sıkı muhafaza edilmiştir ki, dışarıdakiler, içlerine giren bilginler, bu zümrelerin gerçek yapısı, maksat ve karakteriyle ilgili olarak tamamiyle yanlış yola saptırılmışlardır 30 Ancak seçilmiş üyeler, ekscriya 24 Teuira Henry, Ancienl Tahiıi ("Nemice Bishop Mus. BuB.," Vol. XLVII 'Honolulu, T. H '), pp. 230 ff., Ruth Benedict in General Anıhropolog)', cd Franz Boas (Bostan: D. C. Heath and. Co., 1938), p Lowie, "Societies ofplain lndians," in Anıhro. Pap",s, AMNJI XI, No. 13 (1916), 96lff. 27 William H. R. Rivers, The Hi.,tar)' of l\"elanesian SocielV (Cambridge: University Pre>s, 1914), Vol. Il, chap. xxiv; Lowie, Primiıive Socieı)', pp. 275 ff. 28 Lowie, "Sucietie' of pjain Indians," p Ibid., p Karşılaştırma için bk. Herhert Liboron, Die Karpocraıianische Gnosis ("Sludien zıır Religionswissenchaft," ~o. 3, ed. F. H. Lehmann 'Lcipzig: Jardan Gramberg, 1938'). Sır zümreleri için hk. Bu eserin, see. 3.

9 183 bir sınanma döneminden soura, yavaş yavaş kavramlarm hakiki manasına ve cemiyetin adetlerine vukuf kazanırlar. Şiddetli denemeler gittikçe artarak, ehliyet kazanmış olanların eemiyete ve özellikle onun iç halkasma kalillleri için liyakat temin eder. KabilI müsaadesi, zümrenin maksat ve hedefinde, "ölüm" ve "yeniden doğuş", hayat bulma, belki yeni bir isim seçme ve kutlu dilin bir bilgisi ile sembolize edilen büt.ün hir öğretim devresinden sonra elde edilebilir J1. Bu ef~miyetler, üye olmayanlara karşı değişik davranırlar. Fazla mütereddi olanlarda, kendi topluluklarlilın dışındaki kimseleri hakir görme ve onlara karşı eza ve cefa derecesine varan bir düşmanlık görüwr. Kaybolmasın veya tahrif edilmesin diye, herhangi bir gizli cemiyetin dini geleneği, hemen herzaman öğreti, ıiyinler ve teşkilat esasınrla d üz(~denir. Mitolojik özel kavramlar, cemiyet. gürcviiierinin ödevlerini ve niteliklerini, teşkilat usill ve adetlerini, kutlu yerlerin ser;imini, çalgıların kdlanılışını, tapmma eylemlerini meşru kılar ve açıklar. Üyelik ve hizmet için gereken şeyler, ustilre (myth) ve öğretide ifade edilmiş olan gelenekle belirlenmiştir. Görevliler ve hatta üyelerin, vecdi tecrübeye kabiliyetli olmaları talep edilir. Cemaata girmemiş olanların elde edemiyeeckleri olağanüstü tecrüheler, böylece, üyeler için hazırlanmıştır. Veed, Afrika, Kuzeydoğu Asya ve Amerika yerlilerinin gizli cemiyetlerinde hayat.i bir roloynar; hem burada hem de başka yerde dua, kurban ve taharet; dramatik t(~msiiler, kutlu rakslar ve özellikle maskeli rakslarla tamamlanır. Bu faaliyetler, eğitim ve öğretimi!ı ilk esaslarını gerektirdiği sürece, hatırı sayılır bir kültürel manaya sahiptir ve mümkündür ki, zümrenin iktisadi ve siyasi hayatını belirleyen am iller olmaktadırjz. Onlarııı, hukuk ve gürenek üzerindeki et.kisi, ister iyi ister kötü olsun, hiç de az önemli değill)ir. Din, bu dini teşkilat çeşidinden, özelolarak onun daha ileri şekillerinde, bi'_yük ölç.iide etkilenegelmiştir. Kutlunun gerçek tecrübesini işleme, huşil ve hürmeti teşvik, uygun şekilde yetiştirmeğe itina, riyazat, mur:ikabe ve inzivadan ileri gelen beden ve zilıin disiplini, dini hayat.ın daha kaba başlangıçlarmdan yüksek şekillerine doğru tekamülde büyük değer taşır. Amerika Kızılderililerinin dini cemiyetleri, diğer halklarıilkinden daha üstün görünmektedir. Okyanusyanın alçaltıc! pragmatizmi hurada,'aha az derecede göze çarpar; daha yüksek ve daha incelmiş teliikkiler, daha ağırbaşlı 31 Batı Afrika için bk. Blltt-Thoffiı"on, Secreı Socieıies, chaps, ii, iii, ix. Mufassal mcratib 6iIsilcsiyle ilgili olarak: ibiıl., ehap. v. 32 Lo",;c, Origin of the Sıaıe, p. 94, Low;e, Kızılderili yayla cemiyetlerini ve onların siyasi geli~iileylc ilişiklerini belirtir.

10 184. pratikler ve daha sıkı bir di~ipliıı vardırll. Bu yerliler arasınua, çok daha yüksek bir dini cemaat çeşidinin habereisi ii.; yönlü bir temayül görürüz. Birinci karakteristik (ızellik, "ilk Peygamberler"l4 denilen (ıııemli, nüffızlu kişilerin 35 oynamış ol dukları roldiir J6 Kendi rü'yctlerinden mülhem olarak onlar, kendilerinin ilahi vasıtalar alfluklarına inanırlar. Özel eğilimler ve belirli bir yetişme tarzına sahip olmakla bıı rehberlcr, insanların olağanüstü kavrayış kabiliyetlerini geliştirir ve kendi halkları arasında huşfı veren bir itibar 3? kazanırlar. "Peygamher"l8 ya da kahin, tecrid euilmiş bir şahsiyet olarak kalabilir veya bir salikler zümresini yönetir; faaliyeti aralıklı ya da sürekli ve bir meslek şeklinde olabilir. :Meşakkat ve hatta ıstırap olabilir, günlük kazancı. Böylesi şartlar altında, dini tecrübe daha dolgun, daha zengin olmağa ve müşterek hayata bolca katkıda bulunan daha çok ferdi bir karakter kazanmağa yüz tutar. Ferdi rehber, saliklerini biraraya getirmekle, sürekli dini inkişafı ve başlattığı hareketin gelişmesini sağlar.yoldaşlarma müstesna derecede bir hayranlık ve se~gi tel- 33 Hau"r, Die Rcligiown, jjp. 424.ff ff.; Loeb, Kuzey Amerika'daki gizli cemiyetıerin yayılma merkezl"riııin 1'u"blo ve Cüııey Kaliforııiya bölgesi olduğuna inanmaktadır. 31 Max WeLer tarafından yapılan, karizrnatik,'c gelenehcl otorite ara"ndaki ayınm için lık G.A., I, Kuz"y Amerika Kızılderilileri tarihi bilhassa öğretici örnekler arzeder. Bk. James Mooney'iıı kla,ik mnnografisi, The Glrosl.Danee RrligioTl and Sioux Outbrrak of 1890 (RA E, No. 14 [Washington, 1896]). pp. 65:{ ff., ve snn zamanlarda yayınlanan. Alexaııder Le,"er, The Pawnce Ghosı-Danee Hand Came: A Study in Cultııml Change ("ColumLia Uııiversity Studics in Anth. ropnlogy," Ynı' XVI [New Ynrk: Cnhımlıia Univcrsity Press, 1933]. esp. pp. 53 ff., 105 ff.; ve Leslie Spier, The Prophct Danec of ıhe Northwcst and iıs Derivativcs (Menaslıa, Wis.: George Banta l'ulı. Co., 1935). Genc, Kat P. Phister, "The [ndian Messiah," AA. IV (1891).105 ff.; Verne F. Hay, "The Kulaskiıı Cult: A Prophetieal Mo' ement nf 1870," AA, XXXVIII (1936), 67 ff.; A. L. Kroeber, Handbook of ıhe Indians of California (Washington: Government 1'rinting Office, 1925), pp. 855 ff.; Jaime de Angulo, "A ::"iewheligious Movement in l\'orth Central Ca[ifornia," AA, XXXI (1929), 265 ff.; Hııth Shonle "Peyole, the Civer of Visions," AA, XXVII (1925), 53 ff.; Radin, The Winnebago, pp. 388 ff. 36 Yakın ~eçmişıeki Afrika peygamberleriyle ilgili nlarak lık. Karl Alden, "The Prophet Movement in eongo," 1101, XXY ([936), 347 ff.; liuer, Die Religionerı, pp. 458 ff., İlkel kiilt rehberliği ilc Amerika :Vegro kiiltlerininki ara,ında bir karşılaştırma için bk. Raymond Juliııs Jones, A Conıparative Sıudy af Religious Cil Iı Behaviour among Negroes ("Studies in the Social Sei"ııees," :Vo.2lWa,hington, D. c.: Howard Vniversity, 1939 J), pp. 7 ff. (rehberi n şahsiyeti), pp. 17 ff. (teknikler).; Hobert Allerton Parkcr, The Ineredible Mcssiah (Boston: Jjttle, Brown and Co., 1937). 38 "Peygamber" sözü burada geniş anlamda kullanılmıştır. lleride (bu kitabın 8. bölümü) çeşitli dini otorite iirneklerinin bir tahlili verilecektir. Gene karş. Lowie, "Lcadership", in Seienıific Aspeets ofıhe Rac" Problem. cd. H. S..Jennings (Washington, D. C.: Catholic University of Arneriea Pess, 1911), pp. 220 ff.

11 'ı'opllimun SIHF Dhi TEŞKİLA.TL..\"öMASI 185 kin eden eski çağların kamil insan'larının şahsiyet ve kültü, aydınlatıcı bir araştırma konusu olmuş bulunmaktadır 39 Yunanlar ile Yahudilerin dini rehberlik telikkisi arasında önemli fark vardır; bununla birlikte, her iki tcıiikki, dini karizma ve ehliyetin daha ilkel tasavvurlarıııa kadar izlenebilir. Doğu Asya bize bir benzerlik sunar. Resmi devlet did Shinto, Japonya'da lb82'de resmen millileştirilip, özel Shinto'dan ayrıldığında; çeşitli kültlerin zümrd şmesiyle ilgili anlayış, öncekinin "ferdi kurucuların yardımı olmaksızııı millet hayatında kendiliğinden gelişmiş olduğu düşüncesi idi"; halbuki Kyo1clı'lar (K)'okai), tarihi kuruculam inançlarının hakim olduğu özel cemaatlerdi"40. Ferdi rehberliğe ilave olarak, gizli cemiyetin gelişmesinde ikinci bjr yön farkedilebilir: Belli bir dini zümre içinde, gittikçe daha karmaşık örgüt yapı- Iışlarına doğru eğilim. Bünyevi ve kazanılmış oları ferdi farklar, yapıları Vt~ ihtiyaç duyulan dini görevlerin çeşidi, mertele ve itibar bakımından farklılaşmanın temelini teşkil ed"r. Üçüncü bir eğilim, gizli cemiyetlerdekinden çok, t.amamiyle sır külıleri'nde gel:şmiş olan hierarşiye ait eğilimdir ki, daha önce Afrika ve Polinezya ile ilgili bölüm,le oldukça anlatılmışt.ır. 3. Sır cemi)'eti: Eski Yunanistan ve Roma Sır eemiyeti, sırf dini teşkilatın ikinci Lir örneğidir. Sır dini terimi, çok defa t.amamiyle serbest şekilde kdlanılmışt.ır 41. Onun birtakım teolojik özellikleri çeşitli zümrelerde müşterek olduğu için, ayırdedid özelljkler nlamıyor. Sözgelişi coşkunluk, yeniden doğuş ve ölümsüzlük fikri, şarapla ekmek yeme ayininin yapılışı; milli kült zümrelerince, özel bir tanrıya t.apınanlarııı serbest. cemiyetlerince ya da ort.ak bir soya, barıni bilgi veya mesleğe bağlı belirli üyelerin seçkin zümreleri gibi çok farkh zümrelerce müşt.ereken benimsenmektedir. Bununla birlikt.e, sır eemiyttleri, farklı bir dini cemiyet örneği göstermekte ve Polinezyahlar gibi ilkel kültürlerde bile bulunmakt.adır 42. nu cemiyet.- 39 Lndwig Bieler, Theios Aner: Da.' Bild des görrliı:hen,>rensehen in Spetan/ike und Früh. ehristenlum (Wien: Oscar Hoefels, 1935). Thei"s telakkisin;n Homeros'dan Ari,loleles'e değin gelişmesi l, 10 ff. ve Ahd.i Atik'in Tanrı Elçileri ll, i ff. 40 Holtom, Faiıh of Japan, pp. 67 ff., 189 II. 41 Bu terimin }orıınılarıııııı karışık biı cetvelini Samuel Angus verir. Bk. Samuel Angııs, The M.ysıery-Religions and Christianir)' (New York: Charles Scribner's Sons, 1925), p. 77. Aşağıdaki 49. dipnotla karş.,12 Karş. HoberL,foou Williamson. Religion an,i SocialOrganization in Cerılral Polyrıesia (Cambridge: Univcroity Press, 1937), pp. 268 ff. ("Oyun Tanrıları").

12 186 'If. HAM İ AYA!> lerin üyel~ri: mcnşelerini ilahi başlangıçlara değin çıkarırlar, atalarının ruhlarına derin bağlılık gösterirler, cemiyetin mukaddes ayinlerine katılmakla ölümden sonraki mutluluğu paylaşmağa hazırlanırlar. Sır cemiyeti, birçok bakımdan gizli eeıniyete benzer. Bununla birlikt.e, o, ekseriya daha karmaşık kültürlerde gelişir ve ustüreler, akide ve ilahiyat gibi daha yüksek derecede farklılaşmış nazar! fikirlerle, zümre faaliyetinin rnana ve maksadının tarifinde ifadesini bulan daha bir incelikle düzenlenmiş ayin ve daha derin ve açık Lir dayanışma duygusu ile t.emayüz eder. Cemiyetin menşeini ckseriya ustürevi hir kumeuya bağlamak, zarur! olarak gizli cemiyetin değil ama, sır cemiyetinin kendine özgü bir nitciiğidir. Orpheus'un, Orphie sır cemiyetine admı veren kahramanın meveud olup olmadığını tesbit etmek için birı;ok çalışmalar yaplldl 43 Dini zümre hayatının gelişmesinde üçüncü bir durum, kurucusu olan ılir.ın durumu, ilk haşlangıçlarının beııi tarihi şahsiyetler olduğuna inanan dini zümrelerle kendi~ini gösterir. An-' cak, önceki teşkilih örnekleriyle bunun arasında hiçbir kesin ayrılık yoktur. Şimdi bir :sıl"cemiyetinin örgütlenmesini sağlayan kültür şartlarını ele alalım. Kendine özgü bir niteliği olan siyasi ve wsyolojik şartlar, gelişimi için daha bereketli toprak aramağa tem'ayül eder. Nisbeten karmaşık nit.elikte ve aşağı bir derecede veya hir d(~reeey(~kadar zayıflamış dini merkezleri olan bir coğrafi ya da siyasi birlik, böyle bir gelişme için istenilen zemini Iıazı~lar. Son devir Roma kült zümreleri'" ve çoğunluğu Buddhist. ve Taoist etkiler gösteren bazı Çin cemiyetleri" böyle bir toprakta kök salmışlardır. Bütün sır zümreleri, yaş zümrelerinden veya sırf meslek ziimrelerinden açık;ça farklı olduğu halde, türlü çeşitli olabilir. Kimileri yalmızea dini nitelik taşır; kimilerinin bir de siyasi, ietimai veya iktisadi gayeleri vardır. Bu eemiyetler, gerek ferdi gereksc müştcrek, hakiki dini ilcalardan doğar ve seçkin mürid zümrelerini biraraya getirip, onları kardeşlikte birleştirerek gelişir. Onlar, mahalli ve kabilevi dine katkılarda hulunabilir ya da ondan bir kaçış olarak roloynar. Ağırlık: ya geleneksel dinin nazari görünüşünü bozmaksızın zülıd ve takvaya verilmiş olabilir ya da ustfıre veya teolojinin açıklama ve gelişmesine taaııuk eder. TeşkiUıtın yeni ilkeleri, salikleree, nazari ve ameli yapıda birtakım 43 Viltorio D. lilacchioro, Zagreııs: Sıııdi inlana all'orfismo (Firenze. ~930); EriehFa,c1ıer, Propheıes: Eine sprach- Ilnd religians~eschichılicl", (Giessen: A. Toepelmann, i927), pp. S4 ff. 44 İetimiı; zeminlerinin mükemmel bir tavsifi için bk. La Piana, "Foreign Group'." 45 ilk. Kenneth Seoll Latouretle, The Chincsl!: Thdr Historyand Cııllıırc (New York: Maemillan Co., In4), ll, 169 ff., 199 ff. Buddhist Çin cemiyetleri için bk..foseph Edkins, Chine. " Bllddhism (Basıon; 1880), chap. xvi, ve bu eserin, ehnp. vi, see. 7,

13 TOI'LUMUr; SIHF J)hi TEŞKİLATLAr01Ası 187 değişiklikler yapılarak veya değiştirmelere gidilmeden gdiştirilir. Böylece, tabii bölünme ve sosyopolitik yönelişin düzeni,dini nitelik ve ~eçme ilkelerince deği. şikliğe uğratılır. Klasik sırlar (mysterics) hakkında denilmiştir ki, "onlar, dini yalınız gayrı miııi bir şekle sokrnadılar, fakat aynı zamanda onu hemen evrensel ve ferdi, kozmik ve şahsi bir hale sokarak bir şahsi seçme meselesi yaptılar" ~ı;. Geleneksel otorite, açıkça dini nitelik taşıyan yenice yaratılmış bir otorite ile yer değiştirir veya tamamlanır. Yeni ideolojide, yeniden doğuş kavramı önemli bir roloynar". Sır kültleri, geçici olabilir ya da değişmez bir zeminde sıkıea yerleşmiş bulunabilir. Kültlerine bağlı gizlilik; saliklerin ~eçirrıindeki titizlik, öğretilerinin batıni (esoteric) tabiatı, ayinlerinin pek hususi oluşu ve bir bütün olarak cemaatlarına bağlılıklarıyla açıklanabilir. Genişleyen eemaatin, esasta veya özel sebeplerle topluma karşı çıkması gerekiyorsa, eziyete karşı güvenlik ve bir korunma vasıtası olarak gizlilik arzusu artırılacaktır. İslam'da, Karmatiler teşkilatı bu hususu açıklayan bir örnektir". Onlar başlangıçta etnik olarak ayrı bir zümreydiler, fakat, sırları öğrenmenin özel dereceleri, tuhaf bir teoloji ve esnaf loncası töresi ile hir kült eemiyeti oldular. Onlar, toplumun sırf dini örgütleriyle tabii veya gelenek~el örgütleri arasıııda bir karşıtlık, daha karmaşık kültürlerde tamamiyle olağan olan bir bozulma, kopma örneğidir. Eski sır kültleri, eskiyunan-homa dünyasında görülmektedir 49 Bugünkü bilim anlayışı onların, dinlerdeki gerçek yerini ve mahiyetini açıklamağı oldukça başarmıştır. Gerçekte, onlar, dinlerden töremiştir ve böylece, dini tecl"übe çeşitleriyle ilgili araştırmaya önemli öl(;üde yardım etmişlerdir". l~leu- 16 Samuel Angus. The Reli~ioıı. Qııesı of ıi", Grerk.Roman World (London: J. Murray, 1929), p ,7 Francis Macuonald Coruford, "Mystery Reli~ions," CA H, LV (1926), B El, II, 767 ff. Giriş 3}ini formülleri için krş. Ibid, p Gustav Anridı, Das antikt~ Mysterienwesen urul sein Einfluss au! das Christt!n.dunı (Göuingen: Vandenhoek Rupprecht. i 119i); Kicola Turehi, Le Rcligioni misıeriosofiche dı'! manda anıico (Rome, 1923); Hichnrd Reinı.zensı.ein, Die hellerıisıischen Mysıerimreligionerı (Leipzig: B. G. Tcubner, 1927); Angus, My.<ler)'.lIdigions 0,,,1 Rdigious Quesıs, chp. v; La Piana, "Foreign Groups," esp. chaps, iv-v. Gene karş. OUo Keru, Di" ReligioTl a", Grircl,,'rı (Berlin: Weiumann, 1926), esp. I, 7; II, 6; lll, 9.; Comforu. "Mystery ReIi~ions," pp. 522 ff.; Julius Sanıtcr, Fam;- limfesıe (Berlin: G. Heiner, i901), pp. 97 ff.; Lepper, Famous Secrcl Soeieıi"s, chaps, i-v. 50 Erwin RamsdeII Goodcnough. By Lighı, Lig/ıı: The Mysıic Gospel of Hcl/misıi" Judııism (New Haven: Yale l:niversity Press; Lonuon: Oxford University Press IHumphrey Milforu l, 1935). Goodenou&h'ın bu eserinde, Hdlenisı. Yahudi sır kültlerinin temel kavram ve kuruluşlarının anahatlarını vermek üzere ilgi çekici bir teşebbüste bulunulmuştur. Karş. Benjnmin \Visner Bacon, The Gospd ofıhe llelienisl.<, eu. CarI H. Kraeling (New York: Henry Holt anu Co., i n.1), chaps viii, x; Gene karş. Wilhelm Bousset, Die Rdi~iorı des Juaenlums im spaıhelletlisıischcrı Zeitaller (3u ed., Tübingen:.T. C. B. Mohr 'Paul Siebcck', 1926), chap, xxiii.

14 188 M. HAMi AYAS sis sır kült.ü, aslında, "hir zamanlar, ailenin arzusuna göre teşekkül etmiş ve bir çevreye ınünhasır aile ayinlerinden i~tisnai Lir şekilde geliştirilmiş bir sır kültüdür ki,"51 helki de Yunanist.an'da hu, sırf dini te~kilat. çe~idiniıı en eski örneğidir 52. 0, içerisinde doğduğu yerle hağlıdır 5 } ve eski bir kabile karakterinin i:derini t.aşır. A.yinlerinin Çinli, Meksikalı ve Kızılderililer gibi daha ilkel toplumların zirai ayinleriyle müşterek birçok özellikleri vardır. Gilbert Murray, ~ır diııi~ıiıı gdişmesiııdeki dört. safhayı belirtir. Birinci devrede, sırlar, sırf diui zümrelerin değil, fakat "bütün bir çoban ya da ilkel çiftçi topluluğunun dini" idiler. İkinci devrede onlar, toplumun en aşağı tahakasının dini oldular. i)çüneüsüııde, unlar, (reli/{iones liciıac'ye hağlı olarak ve Aşağı YunaEİstan'da Orphism'in ha~langıeından Caligula gününe değin geçen zaman boyuııca) husus! cerniyetlı~r olarak yerleşt.iler. ~ihayet., dördüncü devrede, imperaturluk günlerinde evrenselleştiler". Eleıısis kültü, dini tecrübesinin daha zı~ngin malıiydi, hu t.ecrübenin yorumlanması ve panhell(~ııik bir hareket.le kendi bölgesel sınırlarının ötesinde yayılması bakunından, sır cemiyetlerinin umım:i görünüşünden önemli ölçüde ayrılır"" ilgi çekicidir ki, zümrenin felsefi öğret.ileri, deriuleştirilmjş dini tecrübe ve ahlak şuuru için yeniden c1veri~li yorumlarnalara müsaid olan eski usturcierden ([)cmeıer-j(ore) çıkmıştır. Nihson'a göre; "Apollo dini, misyoner bir nit.elik taşıması bakımından, hütün önceki Yunan dinlerinden ayrılır"56. SI Martin Nilsson, Hisıory of Gree" Re1igion (Oxford; Clarendon Press, 1925). p. 245 S2 Dinin Im türü hakkında kla,ik bir mono/!,rafi: Erwin Rohde, l'syche: The enlı of Souls and Beli'f in [mmorıaliı)' among 1/", Gre,,"s, trans. \'1'. B. Hillis (New York: Harcourt, Brace and.cn., 1925); Xil"on. op. cit., chap. vi; Angııs, Mysl"r)'.Religions. 1'1'.10 ff.; Kern, op.cil.. Vol. n, ehap. vi; Cilbcrt Cl-lurray, Fi"" Sıage of Greek lle1igion (New York: CohınıbiaUniwf'ity Press, ıno), ehap. iii; ~ock. Co""",sion, esp. cbap. ii. S3!liinos devrinde Girit',le Küçük Asya dinleriyle bağlantılı sır kiiltleri vard. Karş. Hel. Jlıııt Berve. Gricehische Geschichıc (FreillUrg: im Breisgaıı: Herdcr and Co., 1931), I ; Nils. son, op. ciı., dıal" v. und Th" Minoan.Mycenaea" RcliJ!ion and lls Surı'iı;al in Greck Reliııio" (ı'ıınd: C. W. K. Gleerey'. i'127). pp. 506 ff. 558 ff. 5.1 Kaş. yukarıdaki 52. not ve Angus, Mysıay.Religion.<. p. 14. Akılcı Grek felsefesiyle ha. zırlarınıış olan "yeni kozmopolitlik" ve "teokru!"i" nin ortaya çıkışında İskender devriııin etkisi, Aııgus tarafından söz konusu edilmiştir. Angus,Ibid., pp. lo ff., 15 ff. Gene karş. Paul Wendlanı!, Die hcllmisıisehe Kullur in ihr"" B"zi"hu"gen zll J"d""ı"", "nd Chrislrrıl"m (3d cd.; Tübingen: J. C. B. Mohr, 1912). "bap', vi.ix. 55 Yahancıların Eleusis kiiltüne temayili ederek din değiştirme,inde heliren Hellen top. lumunu hbcnimscrne" lık. La Piana, hforeign Groups", p Nil,.on, Greek Re1igion, 1'.203. Karş. Fritz Wehrli, "Die 1Ilyslericn von Eleusis", A H W, XXI (1931), 77 ff.

15 TOPLmWN SıRF DINi TEşKİLA.TLAxMAsı 189 Yunan sır dinlerinin ikinci bir örncği Orphism'dir ki, onun geleneğinde, usturevi kurucu önemli bir roloynar". Burada, Dion)'sııs kültündeki 58 gibi, usturevi kavramların yeniden yorumlanması daha çok remzidir"; onun yanında yer alan dini meriisim de üyeleri tamamiyle kendine özgü nitelikte bir dini cemiyettc birleştirir oo Kozmogoni, antropoloji, eskatoloji ve soterioloji temel öğreti konuları idiler ve en sonunda bunlar, ferdin kader ve tabiatı hakkında bir mistik öğreti niteliğini aldılar. Bu merhalc, geleneksel kolektivizmin bırakılışını ve sırf dini bir örgütlenmenin ortaya çıkışını gösterir. Yunan Orgeon'ları, Foucart, Ziebarth ve Poland'a göre 61, galiba başlangıçta bölgesel serbest tapınma dernekleri idiler ve geleneksel başka din zümreleşmelerinden farklıydılar. Hakları ve ödevleri zaten Solon kanununca tesbit edilmişti. Ziebarth, Peiraeus'da, Hhodes ve Delos'daki J1agna Mater Orgeonlarının yönetmelik, tapınak, mali durum, toplantı ve görevlileriyle birlikte teşkilatını tasvir etmektedir 62 8)'lıodoi ıherapeuton ile eski özdeş kült cem aatlarını biribirinden ayırdetmek oldukça güçtür. Öncekiler, Küçük Asya'da kuvvet kazanmış görünüyor 6J Kimi s)'mbioseis yalınızea genç erkekleri, kimileri de yalınız aynı meslekten olan erkekleri içine alırdı. Sonrakiler, müstesna derecede kapalı topluluklar olmuş görünüyor (symbiosis philia). Doğuya aid, aslmda mahalli ve akrabalığa dayanan kültler, sır kültleri olduklarından dolayıdır ki, Yunanistan'a, Roma İmperatorluğu'ıia 6 ', hatta 57 Jane Elleıı Harrison, Prolegomena lo ıhc study of Grcek Religion (Camuridge: Univer. sity Press, 1903); :llurray, ap. ciı., chap. iii; Nilsson, Greek Religicn, pp ; Rohde, ap. ciı., ehap. x; Vittorio D. Maeehioro, Zagreus, from Orpheus lo Paul: A HiSlAr) oforphism (i'iew York Henry Holt and Co., 1930); Kern, ap. cil., Vol. lll, ehap. ix: "Altc und neuc Mysterien"; :'{oek, Conversion, pp. 26 ff.; Martin Nilsson, "Early Orphism aııd Kindred Religious Mavements," HThR, XXVlll (1935), 182 ff. 58 "Dionysos" (ad!.), in RLM, I, 1029 ff.; :'oiilsson,greek Religion, pp. 205 ff.; Poland, Vereinswesen, pp. 196 ff.; Kern, ap. cit., III, 190 ff.; Lewis Richard Farnell, The Culıs ofıhe Slaıe. (Oxford: Clarendon Press, 1909), Vol. V, ehap. iv; Greek Hero Cı.lıs and Ideas of Immorıaliı.y ("Gifford Lectures" [Oxford: Clarendon Press, 1921 J), ehap. xiv. 59 Angus, My. ıery-religions, pp. 49 ff. 60 Bugünkü Kabir'lerin sırlım hakkında: Kern, ap. ciı., III, 208 ff. 61 Poland, Vereinswcsen, pp. 8 ff., 16 ff. Karş. yukarıdaki 8. ve 9. notlar ve aşağıdaki 74. not. 62 Zieuurt, Das griechische Vereinswe. eıı, pp. 193 ff. 63 Ibid., p. 205; Poland, Vereinswesen, p. 35: Nock, Conversion, ehaps. iii, ib.; Kurş. Sterling Dow, "The Egyptian Cults in Athens," HThR, XXX (1937), 183 ff. 64 Franz Cumont, Die orienlalischen Religionen im ramischen Heidenlum (1914), English trans. (Chicago: Opcn Court Puulishing Co., I91I); Reitzcnstein, Die Mysıerienreligiunen; Foucart, op. I:İt" VoL II; Angus, 111)..,tery-Religions; La Piana, HForeign Groups," ehap9. ii, iv, y:

16 RAlIIİ AYA5 Roma şehrine bile sokulmuşlardı. Onlar, kendi öz ülkelerinde bütün kabileye veya nüfusun belli bir hölgedeki kesimine aid inanı;lardı". Büyük Ana ibadeti, Küçük Asya'nın mahalli ve kabilev! dinlerinin bir özelliği idi; ıuithra'lann yurdu han'daydı, Serapis bir milli Mısır tanrısıydı". Bu tapınmalar milli kültler olarak ortaya çıktılarsa da, kendilerine sülfık etme bir yakınlık veya aynı soydan gelme meselesi olmaktan ziyade şahsi arzu ya dayanan sır cemiyetleri haline geldiler. Onlar, çok defa yerleşik kültlerden biri oldular.'. Kendisine, sonraki Roma dini zümreleşmesinin en iyi tahlilini borçlu olduğumuz La Piana, gerek din araştırmacısı, gerekse sosyologun bakış açısıııdan, Roma'- ya göç sürecini ve Cumhuriyet günlerinden İmperatorluk çağma değin haşkente yabancıları iskan olaylarımn gelişimini ayrıntılarıyla araştırmıştır. O, haşlıhaşma dini mahiyeti olan cemiyetlerle, keııdüinde başka etkenlerin (mesleki, ictimai) kesin roloynadığı cemiyetleri biribirindeli vazılı bir şekilde ayırır. Önceki çeşitden cuilores, bizim için alabildi~iııe ilgi çekicidir. Onların çift yönlü amacı, milli kült gereklerini yerine getirmek ve ölüye ihtimam etmekti.'. Herhalde, tamamiyle milli kültler ile evrensel eğilimli olanlar arasında bir fark gözetilmelidir. Yabancı tanrılar kültüne karşı genel mukavemetin kırılması ve bir ilgi doğmasıyle -ki, bunu La Piana, İmperator Claudius'un siyaseti ve Roma şartlarına doğu kültlerinin kısmen uydurulmasına bağlar- yabancı bir tanrıya tapınanların herhangi bir sodaiitas'ına milli olmayanların katılması ve hatta papazlığa girmeleri için yol açıldı' 0. Ancak, farklı milli çeşnideki (Frikya, Mısır, Afrika vs. ye ai d) kültler değil ama, kurtuluş öğretisiyle bağlı sır kültleri daha geniş bir çağırıya sahipti. "Roma'ya yabancılarla sokulan ve onlarca geniş ölçüde talim edilen sır kültleri, evrensellik iddia etmekte ve mertebelerini kozmopolit şehir nüfusunun çeşitli zümrelerinden adaylara a(;ık tutmakta gecikmedi".7! La Piana, asli ve milli karakteri muhafaza eden dinleric "gerçekten evrensel" olan dinler arasındaki çatışmanın "sürekli gerginliğini" belirtir. Birinci eğilimin ortadan silinmesi uzun sürdü. Gerçek bir evrenselci- 65 Yahudi sır dini hakkında karş. E. R. Goodenoııgh. By Light, Lighı, esp. chaps. ix. x; La Piana, ap. cit., chaps. vi.vii. 66 Karş. Reitzcııstein, Afy.terienreligion"n, pp. 23 ff., 28; La Piana, ap. ciı., chap. iv. 67 Nock tarafında" önemle belirtilmiştir. JIk. Nock, Conver.ion, pp ("ihtida" dan ziyade "kabul etme"). 68 La Piana, ap. ciı., 20,ı ff. Roma'da yabancılann iskan edildiği yerler hk; pp. 235 ff. gizli derneklerin tarihi hakkında. 69 Ibid., pp. 272 ff. 70 Ibid., pp. 298 ff. Daha sonraları bile Isi,e tapınan!\lısır uyrııkhılann çoğunluğu teşkil etme_iyie ilgili bk. pp. 324, Ibid., p. 323.

17 TOPLUMUN sırf DINI TEŞKİLATLANlIfASI 191 liği hazırlayan şartlar, aynı yazarca tamamiyle açık bir şekilde anlatılmıştır. O'na göre bu, "böylesine bir din için, kişinin ve müşterek hayatın bütün faaliyetlerinde etki ve karşilıklı nüfuzu, siyasi ve ictimai hareket tarzının ölçü ve programlarını açık ve kesin olarak irade etmeği, kendi öğreti ve amcliyclerini gelecek hayatın umutları kadar, bu hayatın bütün gerçekliklerine yaymağı mümkün kılabilen, evrensel değerde bir dini ahlak muhtevasının ve bir dini teşkilatın tasarrufunu" tazamınun edern. Hellenistik Mısır'da Yunan örneğindeki kült cemiyetleri, ıhiasoi synodoi, herkesçe bilinirdi. Bununla birlikte, bunlarda, yalınızea Mısır tanrılarına da tapılırdı. Onlar bir prosıates ya da Hiereus'ea yönetilirdj13. Seleflerininkinden daha çok geliştirilmiş bir ilahiyat (theology), öteki dünya bilgisi (eschatology) ve kurtuluş öğretisi (soteriology) nin ilham ettiği hakikatlerde müşterek ve çoğu kez ateşli bir inaııçla birleşip, incelikle icra edilen dini ayinlerle kaynaşmış olan salikler, derin dini tecrübeleri paylaşırlardı". Therapeuıai ve Mysıai, nitelikleri bakımından biribirinden farklıdır; Dionysus müridierinin ne dereceye değin güçlü bir örgüte sahip olduklarını belirlemek güç". Cemiyetin dışındaki kimselerle malıremi olan kişilerin tasvirleri kadar orijinal malzemeler -theologoumena, ilahilcr, topluca okunan dualar- 1 elimizde bulunduğu için, İmperatorluk Roma'sı dininde bu cemiyetlerio oynadığı rolü değerlendirebiliriz". SalikIerin dini tecrübesi, şüphesiz ki, gelenek- 72 Ibid., p Genellikle bu derneklerle ilgili olarak, ve özellikle onlardan biri olan ıkinci Yüzyılın Basilisto'ları hakkında bk. Walter Custav Albreeht Otto, Priester cmd Tempe/ im hellenistischen Agypten (Leipzig: B. G. Teubner, ), I, 125 ff.; Colin Hoberts. Theodore C. Skeat, and Arthur :"'rock, "The Guild of Zeus Hypsistos, "IlThR, XXIX (1936), 39. Bu, bir mesleki zümre değil, gerçekten bir ibadet zümresidir. 74 San Nieolo, Ag)'ptischerı Vereinwe. n. 75 Poland Vereinı."sen, pp. 36 ff. "Teehnitai Dionysou" üzerinde karş. Famell, Cu/ts of the Greek -"tate., V, 146 ff. 76 Karş. Albreeht Dietrieh,.t:ine Mithras/iturgie (2d ed.; Leipzig: B. G. Teubner, 1910); Richard Reitzenstein, Poimalldres: Studien zur griechischen, ügyptischen und frühchrist/ischen Literatur (Leipzig: B. G. Teubner, 1922); Das iranische Er/oesungmysterirım, Religionsgeschichl. liche Untersuchungen (Bonn: A. Markus and E. Weber, 1921). 77 Bu zümrelerin dayaııışma gizliliği (onlar kendilerini ruhani bir aile sayarlardı) Arthur Noek tarafından örnekleriyle açıklanmıştır. Bk. Arthur Noek, "The Historical Importance of Cult.AssociatiollS," C/assica/ Review, XXXXVIII (1924) 105 ff. Nock, haklı olarak, yabancı tan. rılam ibadetin, hiçbir şekilde zaruri olarak "ihtidfı" ya işaret etmediği gerçeği iizerinde ısrar eder. Karş. O'nun Convesion adlı eserinde, İmperatorlukta doğu dinlerinin nisbi gücünü Toutain'in de. ğerlendirmesini tartışması, Coversion, p. 130.

18 192 M. RAMi AYAS sel ayinleri icra edenlerinkinden daha derin ve nüfuz edici idi. Bu yeni zümrelerde ilahiyatın özünü ferdi ölümsüzlük düşüncesi, ibadetin özünü de üyeliğe kabul merasimi ve ayiııler teşkil etmiş gibi görünüyor. Tamamiyle manevi otorite esasında bir topluluğun örgütlenmesi, gitgide, ister istemez karizmatik üstünlüğe dayanan hif~rarşiye varmaktadır. En gözalıcı bir sır dini örneği Mitiıra kültüdür. Cumont'un parlak araştırmaları bu dinin tarih, ınahiyet ve ehemmiyetini çok iyi aydınlatmıştır". Geleneksel İran dininin bir bakıma karanlık bir süreç i/;erisinde çöküşünden sonra, Mithra kültü, Zerdüşt dini unsurlarını muhafaza etti. Birtakım teolojik kavram ve kült göreneklerini atıp, yeni unsurlar ekliyerek ve belli başlı itikad esaslarının daha manalı bir yorumunu geliştirerek, o, Küçük Asya'dan geçip Batı dünyasında yer tuttu". İran dilinin yerini.ararnca, sonra Yunanca, daha sonra da Latince aldı. Kurtarılmış kurtarıcı Mithra'nın şahsiyeti ön plana geçerken, yüce tanrı Alınra -Mazda kültü sönüp gitti. Ekmek ve şarap ayini, zümre arkadaşlığının sembolik ifadesi olduğu için, Yunan nazari düşüncesi Aion öğretisine önem verdi 80. Topluluk, pater patrum makamında son bulan yedi mertebeye ayrılmaktaydl 81 Başka cemaatlerde karşılaşılması olağan bir görünüş olduğu halde, resmi devlet dini ile Mitlıra arasında hiçbir çatışma çıkmamış gibi görünüyorııı. Tersine, imperatorlar bile, yeni dini geleneksel dinle mezcederek veya hiç olmazsa kendi şahsi ibadetlerinde ötekisinin yerine tamamiyle Mithra dinini koymakla, üyeliğe kabul edilirlerdi". Üstelik, Homa ordusunun subay vc askerleri de Mithra ibadetine, topluca ya da tek başlarına katılırlardı. 78 Franz Cumont, Texles el nwnııments figur.s aux mysıeres de Mithm (Bruxelles: H. La martin, 1896 ff); The Mysıeries of Miıhm. Gene karş. A. Koek. Conversion; "Mit.hras" (arl), in PWRF:, XV, No. 2, 2131 ff.; Nyberg, Die Rcligionerı, chap. iiii. 79 PWRE, XV, 2B4 ff. 80 Heinrich F..Junker, "Übcr iranische Quellen der hellenistischen Aion-Vorstellung," in Sludien der Biblioıhek Warburg, ed. :Fritz Saxl (Leipzig: B. G. Teubner, ı923, 1925); Cumont, Mysıerien, pp. 107 ff.; "Aion" (arl), in Gerhard Kittel, Theologisches Wörıerbuclı, I, 197 ff.; Art. llur Darby Nock, "A Vision of Mandulis Aion," IlThR, XXVII (1934), 53 ff. 81 Mithra ile ilgili mertebeler için bk. Cumont, Mysıeries, pp. 152 ff.; Onların rahiplikle ilgisi şüphelidir. (PWRF., XV, Part II, 2142). 82 Noek, Mithrnism'in gizli fakııt tamamiyle tasvip görmüş bir kült olarak kalması gerçeğini beş seheple açıklıyor (umversio", p. 75). 83 Cumont, My.leri"., pp. 85 ff. 84 Chap. vi, see. 7.

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ KISA ÖZET

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm I GİRİŞ. Bölüm II EĞİTİMİN KELİME ANLAMLARI VE FARKLI AÇILARDAN GÖRÜNÜŞÜ

İÇİNDEKİLER. Bölüm I GİRİŞ. Bölüm II EĞİTİMİN KELİME ANLAMLARI VE FARKLI AÇILARDAN GÖRÜNÜŞÜ İÇİNDEKİLER Bölüm I GİRİŞ A. EĞİTİMDE TANIŞMA - İLK VE SON HAFTALAR...1 B. ÖĞRETMENLİK MESLEĞİ...5 1. ÖĞRETMENLİK VE ÖNEMİ...5 a. Öğretmenliğin Kısa Tarihçesi...5 b. Mesleğin Önemi...8 c. Pedagojik Sevgi...10

Detaylı

MİT VE DİN İLİŞKİSİ. (Kutsal Metinlerle İlişkisi) DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1

MİT VE DİN İLİŞKİSİ. (Kutsal Metinlerle İlişkisi) DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 MİT VE DİN İLİŞKİSİ (Kutsal Metinlerle İlişkisi) DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Mit ve Din Mitolojiler genel olarak dinsel, ruhani ve evrenin ya da halkların oluşumu gibi yaratılış veya türeyiş gibi temaları içerirler.

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI

T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI ORTAÖĞRETĠM DĠN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BĠLGĠSĠ ÖĞRETĠM PROGRAMLARINDA ÖĞRENCĠ KAZANIMLARININ GERÇEKLEġME DÜZEYLERĠ

Detaylı

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ 15 1.1. Sosyolojinin Tanımı 16 1.2. Sosyolojinin Alanı, Konusu, Amacı ve Sınırları 17 1.3. Sosyolojinin Alt Disiplinleri 18 1.4.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR. Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER

Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR. Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER (Brüksel I Tüzüğü, UNIDROIT İlkeleri ve Türk Yargılama Hukuku Çerçevesinde) İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

BANKA VEYA KREDİ KARTLARININ KÖTÜYE KULLANILMASI

BANKA VEYA KREDİ KARTLARININ KÖTÜYE KULLANILMASI Dr. Ziya KOÇ Hakim TCK NIN 245. MADDESİNDE DÜZENLENEN BANKA VEYA KREDİ KARTLARININ KÖTÜYE KULLANILMASI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR... xvii Birinci Bölüm KAVRAM-TANIM, KART ÇEŞİTLERİ,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm AZINLIK KAVRAMI BAŞLARKEN... 1

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm AZINLIK KAVRAMI BAŞLARKEN... 1 vii İÇİNDEKİLER BAŞLARKEN... 1 Birinci Bölüm AZINLIK KAVRAMI I. Azınlık Tanımı... 5 A) Azınlık Tanımı Vermenin Zorluğu... 5 B) Uluslararası Daimi Adalet Divanı nın Azınlık Tanımı... 10 C) Capotorti Tanımı...

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI 6 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Kavramlar Türk Bayrağı Kanunu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11. Protokol ile Düzenlenen Metin) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11.

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

Yılmaz Özakpınar İNSAN. İnanan BIr Varlık

Yılmaz Özakpınar İNSAN. İnanan BIr Varlık Yılmaz Özakpınar İNSAN İnanan BIr Varlık Yılmaz Özakpınar; 1934 te Boyabat ta doğdu. 1957 de İs tanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü n den, 1960 ta Cambridge Üniversitesi Biyoloji Fakültesi

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

İçindekiler Sahifo AÇIKLAMA 1

İçindekiler Sahifo AÇIKLAMA 1 İçindekiler Sahifo M E T O T H A K K I N D A AÇIKLAMA 1 - ANKET ALANI : Anketin uygulandığı «Öğrenci gurupları» 3 - Sonu ve Cevapların düzenleniş şekli ^ Konu kategorilerinin teşkili, isteklerin sınıflandırılması

Detaylı

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Erken Dönem Halkbilimi Kuram ve Yöntemleri DR. SÜHEYLA SARITAŞ 2 KONULAR Mitolojik Teori Mitlerin Meteorolojik Gelişimi Teorisi Güneş Mitolojist Okul ve Güneş

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU EYLÜL - EKİM I.ÜNİTE :TARİH BİLİMİ Kaynaştırma *İşlenen ve anlatılan konular aracılığı ile öğrenci tarihin tanımı eğitimine tabi olan * Tarihin zamanla alakalı bir bilim olduğunu kavrar. hakkında bilgi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr

Detaylı

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44

İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44 İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44 Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu tarafından toplantıya çağırılarak 4 Haziran 1958 de Cenevre de kırk ikinci toplantısını yapan, Milletlerarası

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri -

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli

Detaylı

EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU

EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU Standard Eurobarometer European Commission EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU BAHAR 2009 ULUSAL RAPOR ÖZET TÜRKİYE Standatd Eurobarometre 71 / Bahar 2009 TNS Görüş ve Sosyal Bu araştırma Avrupa

Detaylı

Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları

Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları Kamu Sermayeli İşletmelerde Kurumsal Yönetim Uygulamaları Konulu Konferans, Ankara, 10 Haziran 2014 Hans Christiansen, Kıdemli Ekonomist Kurumsal

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR Site İsmi : Zaman 53 Tarih: 10.05.2012 Site Adresi : www.zaman53.com Haber Linki : http://www.zaman53.com/haber/14544/camilerin-ayaga-kalkmasi-lazim.html ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ

BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ Madde 1: Topluluğun Adı Ve Merkezi a)topluluğun Adı : Bilgesam Gençlik Platformu dur. b)topluluğun Merkezi : İstanbul dur. Madde 2: Topluluğun Kurulma Amacı 1-BİLGESAM

Detaylı

Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest olursa ve rekabet mevcut ise halk o ölçüde fazla fayda sağlar. Adam Smith

Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest olursa ve rekabet mevcut ise halk o ölçüde fazla fayda sağlar. Adam Smith C.Can Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak- İş Konfederasyonu Yayını, 2002. NİÇİN BAZI MİLLETLER ZENGİN, BAZILARI YOKSUL? Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest

Detaylı

Skolastik Dönem (8-14.yy)

Skolastik Dönem (8-14.yy) Skolastik Felsefe Skolastik Dönem (8-14.yy) Köklü eğitim kurumlarına sahip olma avantajı 787: Fransa da Şarlman tüm kilise ve manastırların okul açması için kanun çıkardı. Üniversitelerin çekirdekleri

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI 7 Ocak 2015 İstanbul, Sabancı Center Sayın Konuklar, Değerli Basın Mensupları,

Detaylı

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 12 Eczacı Profili-1998-2007 II. 1998 ARAŞTIRMASI BULGULARI ll.l.toplumsal VE EKONOMİK ÖZELLİKLER Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 Tabloda

Detaylı

159 NOLU SÖZLEŞME SAKATLARIN MESLEKİ REHABİLİTASYON VE İSTİHDAMI HAKKINDA SÖZLEŞME. ILO Kabul Tarihi: 1Haziran 1983. Kanun Tarih ve Sayısı (*) :

159 NOLU SÖZLEŞME SAKATLARIN MESLEKİ REHABİLİTASYON VE İSTİHDAMI HAKKINDA SÖZLEŞME. ILO Kabul Tarihi: 1Haziran 1983. Kanun Tarih ve Sayısı (*) : 159 NOLU SÖZLEŞME SAKATLARIN MESLEKİ REHABİLİTASYON VE İSTİHDAMI HAKKINDA SÖZLEŞME ILO Kabul Tarihi: 1Haziran 1983 Kanun Tarih ve Sayısı (*) : Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: Bakanlar Kurulu Kararı

Detaylı

ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM

ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM Bilgi, Ekonomi ve Kültür Prof. Dr. Veysel BOZKURT İstanbul Üniversitesi EKİN 2012 ÖNSÖZ ii Endüstriyel dönüşümün toplumsal sonuçlarını en iyi anlatan yazarlardan

Detaylı

Kitap A dı Yayınevi. Wilhelm von Humbold 2012 141-147. Batı Düşüncesi İSAM Yayınları 2009. Husserl Say Yayınları 2006. Yayın Yılı Ahmet Cevizci

Kitap A dı Yayınevi. Wilhelm von Humbold 2012 141-147. Batı Düşüncesi İSAM Yayınları 2009. Husserl Say Yayınları 2006. Yayın Yılı Ahmet Cevizci Mezun Olduğu Fakülte Fakülte Mezuniyet Dokuzeylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yüksek Lisans Tez Adı Enstitü Yer Yıl Nietzsche'nin Postmodernizme Bakımından Etkileri Uludağ Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü

Detaylı

Ad Soyad. İş Telefonu. E-mail(ler) İş Adresi

Ad Soyad. İş Telefonu. E-mail(ler) İş Adresi Özgeçmiş Yrd. Doç. Dr. Hakan ÖZKAN Ad Soyad Hakan ÖZKAN İş Telefonu Tel: 0370 433 8200/2788 E-mail(ler) hakanozkan@karabuk.edu.tr İş Adresi Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası

Detaylı

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur.

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur. Yunan Grek Uygarlığı Video Ders Anlatımı YUNAN (GREK) (M.Ö. 1200 336) Akalara son veren DORLAR tarafından kurulan bir medeniyettir. Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde

Detaylı

2014 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU HZ. PEYGAMBER VE İNSAN YETİŞTİRME DÜZENİMİZ

2014 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU HZ. PEYGAMBER VE İNSAN YETİŞTİRME DÜZENİMİZ 1 2014 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU HZ. PEYGAMBER VE İNSAN YETİŞTİRME DÜZENİMİZ DÜZENLEYEN Diyanet İşleri Başkanlığı Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü SEMPOZYUMUN GEREKÇESİ Yüce Allah, tekamül ve gelişime

Detaylı

Dr. YALÇIN TOSUN İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi SİNEMA ESERLERİ VE ESER SAHİBİNİN HAKLARI

Dr. YALÇIN TOSUN İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi SİNEMA ESERLERİ VE ESER SAHİBİNİN HAKLARI Dr. YALÇIN TOSUN İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi SİNEMA ESERLERİ VE ESER SAHİBİNİN HAKLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...vii İÇİNDEKİLER... xi KISALTMALAR...xix GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm

Detaylı

GERÇEK OLMAYAN VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME VE MENFAAT DEVRİ YAPTIRIMI

GERÇEK OLMAYAN VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME VE MENFAAT DEVRİ YAPTIRIMI Yrd. Doç. Dr. ECE BAŞ SÜZEL İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi GERÇEK OLMAYAN VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME VE MENFAAT DEVRİ YAPTIRIMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMA CETVELİ...

Detaylı

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular hazır olun düşüyoruz diyor. Düşüyoruz ama ben dâhil

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE 1 Dersin Adı: Ortaçağ ve Rönesans ta Felsefe 2 Dersin Kodu: FLS 1012 3 Dersin Türü: Zorunlu 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 6 Dersin Verildiği Yarıyıl: 7 Dersin

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT KULÜBÜ TÜZÜĞÜ MADDE 1-DAYANAK:

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT KULÜBÜ TÜZÜĞÜ MADDE 1-DAYANAK: KARABÜK ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT KULÜBÜ TÜZÜĞÜ MADDE 1-DAYANAK: Bu tüzük Karabük Üniversitesi Senatosunun 15.01.2009 tarih ve 2009/02 sayılı kararıyla kabul edilen Öğrenci Kulüpleri Kuruluş ve işleyiş Yönergesi

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 7. ERKEN MODEN DÖNEMDE SİYASAL DÜŞÜNCE 7 ERKEN MODEN DÖNEMDE

Detaylı

BANKALARLA KARŞILAŞTIRMALI OLARAK HUKUKİ YÖNDEN ÖZEL FİNANS KURUMLARI

BANKALARLA KARŞILAŞTIRMALI OLARAK HUKUKİ YÖNDEN ÖZEL FİNANS KURUMLARI BANKALARLA KARŞILAŞTIRMALI OLARAK HUKUKİ YÖNDEN ÖZEL FİNANS KURUMLARI BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ I. ÖZEL FİNANS KURUMLARI HAKKINDA GENEL BİLGİLER A. Kavram ve Kurum Olarak Özel Finans Kurumları 1. Kavramın Ortaya

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 5. ORTA ÇAĞDA SİYASET FELSEFESİ 5 ORTA ÇAĞDA SİYASET FELSEFESİ

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 2. ESKİ YUNAN SİYASAL DÜŞÜNCESİ 2 ESKİ YUNAN SİYASAL DÜŞÜNCESİ

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MEDENİYET ARAŞTIRMALARI VE DEĞERLER EĞİTİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (MEDEM) YÖNETMELİĞİ

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MEDENİYET ARAŞTIRMALARI VE DEĞERLER EĞİTİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (MEDEM) YÖNETMELİĞİ BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MEDENİYET ARAŞTIRMALARI VE DEĞERLER EĞİTİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (MEDEM) YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

frekans araştırma www.frekans.com.tr

frekans araştırma www.frekans.com.tr frekans araştırma www.frekans.com.tr FARKLI KİMLİKLERE VE YAHUDİLİĞE BAKIŞ ARAŞTIRMASI 2009 Çalışmanın Amacı Çalışma Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Türk Yahudi Cemaati ve Yahudi Kültürünü Tanıtma

Detaylı

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar Hamburg Uyum Meclisi Genel bilgiler Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar 1. Uyum Meclisi ne için gereklidir? Entegrasyon; örneğin politika, ekonomi, iş piyasası, eğitim, sosyal işler, kültür, din,

Detaylı

ÖZEL KIRAÇ ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DEĞERLER EĞİTİMİ RAPORU (NİSAN 2015) KARŞILIKSIZ İYİLİK YAPMAK

ÖZEL KIRAÇ ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DEĞERLER EĞİTİMİ RAPORU (NİSAN 2015) KARŞILIKSIZ İYİLİK YAPMAK ÖZEL KIRAÇ ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DEĞERLER EĞİTİMİ RAPORU (NİSAN 2015) KARŞILIKSIZ İYİLİK YAPMAK 5.sınıf öğrencileriyle Karşılıksız İyilik Yapmak ne demektir? sorusu üzerine sınıfta beyin

Detaylı

SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI

SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI 1- I-Koruyucu aile kavramı, 2828 sayılı SHÇEK Kanunu nun Koruyucu Aile Yönetmeliği nin 4.maddesinde tanımlanmıştır. II-Koruyucu aile olmak isteyen bir kişinin

Detaylı

Tarihin Faydalandığı Bilim Dalları

Tarihin Faydalandığı Bilim Dalları Tarihin Faydalandığı Bilim Dalları Coğrafya Her tarihi olay belli bir coğrafi mekanda meydana gelir.tarihi olayların oluşumu esnasında iklim,yeryüzü şekiller,ekonomik faaliyetler konum vb. coğrafi faktörler

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM 14-99

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM 14-99 İÇİNDEKİLER Önsöz Yararlanılan Kaynaklar Kısaltmalar GİRİŞ VII XXI XXXI Mİ A Genel Olarak 1-10 B İnceleme Plânı 10-11 BİRİNCİ BÖLÜM 14-99 PATENT LİSANS SÖZLEŞMESİNİN KONUSU SÖZLEŞMENİN HUKUKÎ NİTELİĞİ

Detaylı

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları

Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Orucun Manevi Hayatımıza Katkıları Kur ân-ı Kerim de Oruç Ey müminler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de sayılı günler içinde Oruç tutmanız farz kılındı. Umulur ki, bu sayede, takva mertebesine

Detaylı

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Uygulamaya İlişkin Sorunlar

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Uygulamaya İlişkin Sorunlar Prof. Dr. Şükran ŞIPKA İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk ABD Öğretim Üyesi Türk Hukukunda Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Uygulamaya İlişkin Sorunlar Madde Açıklamalı,

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----...

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----... /).tu. / ----------- ----~-----... --.. - ----... --- ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi \.- s o, q \ '-'..... - -~. Sayı, Aralık 975 Atatürk Üniversitesi Basımevi-ERZURUM, 976 LAİK FRANSA'DA

Detaylı

DİL VE EDEBİYAT TÜRKLER VE TÜRKÇE DÜNYADA DİL AİLELERİ

DİL VE EDEBİYAT TÜRKLER VE TÜRKÇE DÜNYADA DİL AİLELERİ T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TÜRKİYE KÜLTÜR PORTALI PROJESİ DİL VE EDEBİYAT TÜRKLER VE TÜRKÇE DÜNYADA DİL AİLELERİ Prof. Dr. Ahmet MERMER EKİM - 2009 ANKARA 1.2. Dünyada Dil Aileleri Anahtar Kelimeler:

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ TEMİZ İNSAN TEMİZ ÇEVRE TOPLULUĞU TÜZÜĞÜ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ TEMİZ İNSAN TEMİZ ÇEVRE TOPLULUĞU TÜZÜĞÜ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ TEMİZ İNSAN TEMİZ ÇEVRE TOPLULUĞU TÜZÜĞÜ TOPLULUĞUN AMACI MADDE 1- AMAÇ 1- Ekolojik dengenin korunması amacı ile içinde bulunduğumuz çevreye ve burada yaşayan bütün canlı varlıklara

Detaylı

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET PROJE KOORDİNATÖRÜ: Mustafa TOPAL İlçe Müftüsü PROJE SORUMLUSU: Mesut ÖZDEMİR Vaiz PROJE GÖREVLİLERİ:

Detaylı

SOSYOEKONOMİK BOYUTLARIYLA TÜRK-F. ALMAN İLİŞKİLERİ (VI2)

SOSYOEKONOMİK BOYUTLARIYLA TÜRK-F. ALMAN İLİŞKİLERİ (VI2) SOSYOEKONOMİK BOYUTLARIYLA TÜRK-F. ALMAN İLİŞKİLERİ (VI2) Giriş: Prof. Dr. Nusret EKİN İstanbul- Üniversitesi İktisat Fakültesi Dünyada çok az ülke arasında Türkiye ile F. Almanya ilişkileri gibi çok yönlü,

Detaylı

Altın Ayarlı İslâmi Finans

Altın Ayarlı İslâmi Finans Altın Ayarlı İslâmi Finans 09 Ağustos 2011 Salı Uluslararası platformlarda paranın İslâmileştirilmesi konusu epeydir gündemde. Paranın İslâmileştirilmesinden kasıt para ile ilgili ne varsa, ekonomik faaliyetlerden

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YÖNETİM İşletme amaçlarına etkili ve verimli bir şekilde ulaşmak üzere planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetimin yapılması sürecidir. 2 YÖNETİM TEORİLERİ KLASİK

Detaylı

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I Ş U B A T 25.02.203 / 0.03.203 8.02.203 / 22.02.203 Tel : 0 26 39 59 38 Faks : 0 26 334 96 96 http://pamem.meb.k2.tr ÖĞRETİM YILI : 202 / 203 İN ADI : DİN KÜLTÜRÜ VE MESLEK AHLAKI ÖĞRETMENLERİ : YAVUZ

Detaylı

TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ

TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ Dr. Tamer BUDAK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü Mali Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...

Detaylı

Bilimsel bir Bildiri veya Makale Nasıl Yazılır ve Yayımlanır? Doç.Dr.Banu Diri

Bilimsel bir Bildiri veya Makale Nasıl Yazılır ve Yayımlanır? Doç.Dr.Banu Diri Bilimsel bir Bildiri veya Makale Nasıl Yazılır ve Yayımlanır? Doç.Dr.Banu Diri Müh. 1 Sonuçlar Nasıl Yazılır? - 1 Bilimin büyük trajedisi güzelim bir hipotezin çirkin bir gerçek tarafından öldürülmesi.

Detaylı

İçindekiler. Önsöz. İkinci Baskıya Önsöz. Üçüncü Baskıya Önsöz. Kısaltmalar. Konunun Takdimi ve Sınırlandırılması 29

İçindekiler. Önsöz. İkinci Baskıya Önsöz. Üçüncü Baskıya Önsöz. Kısaltmalar. Konunun Takdimi ve Sınırlandırılması 29 İçindekiler Önsöz İkinci Baskıya Önsöz Üçüncü Baskıya Önsöz Kısaltmalar 7 9 1 3 2 5 Konunun Takdimi ve Sınırlandırılması 29 Birinci Bölüm MUVAZAA KURUMUNUN ETİMOLOJİSİ, TARİHÇESİ, TANIMI, UNSURLARI, TÜRLERİ

Detaylı

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Psikoanalitik Halkbilimi Kuram ve Yöntemleri DR. SÜHEYLA SARITAŞ 2 KONULAR Psikoanalitik Halkbilimi Kuram ve Yöntemleri Kurucuları ve Okullar ( W. Wundt Okulu,

Detaylı

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER...

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... 1 1.1. Ekonomi, İhtiyaç, Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Mal, Hizmet ve Fayda... 3 1.3. Üretim Faktörleri... 3 1.3.1. Emek... 4 1.3.2. Doğa... 4 1.3.3.

Detaylı

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE Fevzi Karamw;o TARIH 10 FEN LisESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 i

Detaylı

ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI

ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI Sıra No ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ 2016 YILI 1. DÖNEM (OCAK-ŞUBAT-MART) VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI VAAZ EDENİN VAAZIN ADI SOYADI ÜNVANI YERİ TARİHİ GÜNÜ VAKTİ KONUSU Dr. İbrahim ÖZLER İlçe Müftüsü

Detaylı

TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK. Turizmde ilkeli ve planlı bir gelişme için Türkiye nin turizmini planlı ve sürdürülebilir biçimde çeşitlendirmesi şart.

TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK. Turizmde ilkeli ve planlı bir gelişme için Türkiye nin turizmini planlı ve sürdürülebilir biçimde çeşitlendirmesi şart. TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK Turizm gelişiminde son 20 yıldır büyük başarılara imza atmış Türkiye, son yıllarda sürdürülebilir turizm gelişiminde olumsuz bir trende girmiş bulunuyor. Turizmde ilkeli ve planlı

Detaylı

TREYT KURAMLARI. (Ayırıcı özellikler ya da kişilik çizgileri) Doç.Dr. Hacer HARLAK - PSİ154 - PSİ162

TREYT KURAMLARI. (Ayırıcı özellikler ya da kişilik çizgileri) Doç.Dr. Hacer HARLAK - PSİ154 - PSİ162 TREYT KURAMLARI (Ayırıcı özellikler ya da kişilik çizgileri) TREYT KURAMLARI Treyt Bireylerin farklılık gösterdiği kişilik boyutlarının temelini oluşturan duygu, biliş ve davranış eğilimleri Utangaç, açık,

Detaylı

4. Yazılı belgeler dikkate alınırsa, matematiğin M.Ö. 3000 2000 yılları arasında Yunanistan da başladığı söylenebilir.

4. Yazılı belgeler dikkate alınırsa, matematiğin M.Ö. 3000 2000 yılları arasında Yunanistan da başladığı söylenebilir. MATE417 ÇALIŞMA SORULARI A) Doğru/Yanlış : Aşağıdaki ifadelerin Doğru/Yanlış olduğunu sorunun altındaki boş yere yazınız. Yanlış ise nedenini açıklayınız. 1. Matematik ile ilgili olabilecek en eski buluntu,

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türk-Yunan İlişkileri PSIR 463 7-8 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri - - - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır.

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır. İnsanın toplumsal bir varlık olarak başkaları ile iyi ilişkiler kurabilmesi, birlik, barış ve huzur içinde yaşayabilmesi için birtakım kurallara uymak zorundadır. Kur an bununla ilgili ne gibi ilkeler

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI 1 EDEBİYAT TARİHİ / TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERE AYRILMASINDAKİ ÖLÇÜTLER 1.Edebiyat tarihinin uygarlık tarihi içindeki yerini.edebiyat tarihinin

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ

FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ I. Giriş Faktoring Derneği (Dernek), faktoring şirketlerinin mesleki ve örgütsel alanda etik ilkelerine bağlı olarak çalışmaları zorunluluğu konusunda bir çerçeve oluşturmuştur.

Detaylı

11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI YENİLEŞME DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI TANZİMAT DÖNEMİ EDEBİYATININ OLUŞUMU KAZANIMLAR.Osmanlı Devleti ni güçlü kılan sosyal, siyasi düzenin bozulma nedenlerini.batı düşüncesine,

Detaylı