HAL DEĞİŞİMLERİ. Kimya Ders Notu

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HAL DEĞİŞİMLERİ. Kimya Ders Notu"

Transkript

1 HAL DEĞİŞİMLERİ Kimya Ders Notu

2 HAL DEĞİŞİMLERİ Farklı maddelerin aynı koşullarda farklı fiziksel hallerde bulunmasının nedeni, madde tanecikleri arasındaki çekim kuvvetlerinin maddeden maddeye değişmesidir. Tanecikleri arasındaki çekim kuvvetleri fazla olan maddeler oda koşullarında katı haldedir. Madde tanecikleri arasındaki çekim kuvvetleri zayıfladıkça madde sıvı ya da gaz hale geçer. İstenildiğinde ortam koşulları değiştirilerek madde bulunduğu fiziksel halden diğerine dönüştürülebilir.

3 Sıcaklık ve basınç koşullarına bağlı olarak maddenin fiziksel halini değiştirmesine hal değişimi denir.

4 * Hal değişimi fiziksel bir olay olduğundan, maddenin sadece fiziksel özelliklerini değiştirir. Hal değişimi sırasında maddenin tanecikleri arasındaki uzaklık, tanecikleri arasındaki çekim kuvveti, enerji kapsamı, düzensizlik, hacim, özkütle, özısı gibi nicelikleri değişir. * Hal değişimi sırasında maddenin moleküler yapı, kimyasal formül, kütle gibi nicelikleri değişmez. * Saf maddelerin hal değişimleri sırasında sıcaklıkları sabit kalır.

5 * Karışımların hal değişimleri sırasında sıcaklıkları sabit kalmaz, ayrıca belirli bir erime ve kaynama noktaları yoktur. UYARI: Katı - sıvı çözeltilerinin kaynamaya başlama sıcaklığı saf çözücüsününkinden yüksek, donmaya başlama sıcaklığı ise saf çözücüsününkinden düşüktür.

6 * Sıvı - sıvı çözeltileri ayrımsal damıtma ile bileşenlerine ayrılırken, her bir sıvı için kaynama sıcaklığına ulaşıldığında sıcaklık sabit kalır. Her sıvı kendi kaynama sıcaklığında kaynar.

7 ÖRNEK 1: Aşağıdaki hal değişim tepkimelerinden hangisi yanlış isimlendirilmiştir?

8 ÇÖZÜM 1: Bir sıvının katı hale geçmesine donma, bir gazın sıvı hale geçmesine yoğunlaşma, bir katının sıvı hale geçmesine erime ve bir katının gaz hale geçmesine süblimleşme denir. Buharlaşma bir sıvının gaz hale geçmesidir. Verilen örnekte gaz katı hale geçmiştir. YANIT E

9 ÖRNEK 2: Yanda saf bir maddenin hal değişimleri belirtilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) 2 ısı alan, 5 ısı verendir. B) 1 erimeyi, 4 yoğunlaşmayı gösterir. C) 6 süblimleşmeyi gösterir. D) 2 buharlaşmayı gösterir. E) 6 ısı alan, 3 ısı verendir.

10 ÇÖZÜM 2: Verilen grafikte; 1. Erime 2. Buharlaşma 3. Kırağılaşma 4. Donma 5. Yoğunlaşma 6. Süblimleşmedir. Erime (1), buharlaşma (2)ve süblimleşme (6) ısı alan, donma (4), yoğun aşma (5) ve kırağılaşma (3) ısı veren olaylardır. 4 numara yoğunlaşmayı değil donmayı gösterir. YANIT B

11 Sabit dış basınçta, saf maddelerin hal değişim sıcaklıkları belirli sabit değerlerdir ve madde miktarına bağlı olarak değişmezler. Grafikte; yönündeki hal değişimleri endotermik (ısı alan) olaylardır. yönündeki hal değişimleri ekzotermik (ısı veren) olaylardır.

12 * Grafiğin l., lll. ve V. bölgelerinde madde aldığı ısıyı, sıcaklığını artırmak için kullanır. Bu bölgelerde maddenin kinetik enerjisi artar. Madde bu bölgelerde tek fazlı olduğundan homojen görünümlüdür. * Grafiğin ll. ve lv. bölgelerinde madde aldığı ısıyı, hal değişimi için kullanır. Bu bölgelerde maddenin potansiyel enerjisi artar. Madde bu bölgelerde çift fazlı olduğundan heterojen görünümlüdür * Saf bir maddenin erime ve donma sıcaklığı birbirine eşiltir. Aynı zamanda kaynama ve yoğunlaşma sıcaklığı da birbirine eşittir. * Saf bir maddenin erime ve donma sıcaklığı birbirine eşiltir. Aynı zamanda kaynama ve yoğunlaşma sıcaklığı da birbirine eşittir. * Bir maddenin buharlaşma ısısı aynı basınçtaki erime ısısından büyüktür. L b > L e * Bir maddenin erime ısısı (L e ) ile donma ısısı (L d ) birbirine sayıca eşittir. Ayrıca buharlaşma ısısı (L b ) ile yoğunlaşma ısısı (L y ) da birbirine sayıca eşittir.

13 * Erimenin olduğu ortam soğur, donmanın olduğu ortam ısınır. Örneğin: Karlar erirken ortam daha da soğur. * Buharlaşmanın olduğu ortam soğur, yoğuşmanın olduğu ortam ısınır. Örneğin: Sıcak havalarda yerlerin sulanmasindan bir süre sonra ortam serinler. * Erimenin olduğu ortam soğur, donmanın olduğu ortam ısınır. Örneğin: Karlar erirken ortam daha da soğur. * Buharlaşmanın olduğu ortam soğur, yoğuşmanın olduğu ortam ısınır. Örneğin: Sıcak havalarda yerlerin sulanmasindan bir süre sonra ortam serinler.

14 ÖRNEK 3: Saf bir X maddesinin sıcaklık - ısı grafiği yukarıdaki gibidir. Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisi yaniışlır? A) X maddesi 2 kez hal değiştirmiştir. B) l. bölgede X maddesi katı haldedir. C) X maddesinin yoğunlaşma sıcaklığı t 3 0 C'dir. D) t 1 0 C de, X maddesi erimektedir. E) lv. bölgede X maddesi heterojen görünümlüdür.

15 ÇÖZÜM 3: Saf X maddesinin sıcaklık-ısı grafiğinde 2 tane sabit sıcaklık noktası olduğuna göre X maddesi 2 kere hal değiştirmiştir. t 1 0 C X maddesinin erime ve donma sıcaklığı, t 2 0 C kaynama ve yoğunlaşma sıcaklığıdır. 1. bölgede X erime sıcaklığının altında olduğundan katı haldedir. X maddesi t 2 0 C de kaynamaya başlar. O halde lv. bölgede bir kısmı sıvı bir kısmı gaz haldedir. Heterojendir. YANIT C

16 ÖRNEK 4: Yukarıda normal erime ve kaynama noktaları verilen X, Y ve Z maddeleri için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Oda koşullarında üç madde de farklı fiziksel haldedir. B) Z'nin erime sıcaklığında X sıvı, Y gaz haldedir. C) O 0 C'de genleşme katsayısı Y için ayırt edici değildir. D) C de X heterojen görünümlü olabilir, Y ve Z ise homojen görünümlüdür. E) Normal basınçta moleküller arası çekim kuvveti en büyük olan Y'dir.

17 ÇÖZÜM 4: Oda koşullarında sıcaklık 25 o C dir. Bu sıcaklık X'in erime ve kaynama sıcaklıkları arasında olduğundan X sıvı halde, Y'nin kaynama sıcaklığından yüksek olduğundan Y gaz halde, Z'nin erime sıcaklığından düşük olduğundan Z katı haldedir. Z nin erime sıcaklığı 40 o C dir. Bu sıcaklık X in erime ve kaynama sıcaklıkları arasında olduğundan X sıvı, Y'nin kaynama sıcaklığından yüksek olduğundan Y gaz haldedir. 0 o C Y'nin kaynama sıcaklığından yüksek olduğundan Y maddesi 0 o C de gaz haldedir. Genleşme katsayısı gaz haldeki maddeler için ayırt edici olmadığından O o C de Y için ayırt edici değildir. 120 o C X'in kaynama sıcaklığına eşit olduğundan X bu sıcaklıkta kaynamaktadır. Bu nedenle 120 o C de hem gaz hem de sıvı halde bulunabilir. O halde heterojen görünümlü olabilir. 120 o C Y'nin kaynama sıcaklığından yüksek olduğundan Y gaz, Z'nin erime ve kaynama sıcaklıkları arasında olduğudan Z sıvıdır. Tek bir fiziksel halde olduklarından Y ve Z homojen görünümlüdür. Normal basınçta kaynama noktası en yüksek olan Z olduğundan Z'nin moleküller arası çekim kuvveti en büyüktür. YANIT E

18 FAZ DİYAGRAMI Bir maddenin bulunduğu basınç ve sıcaklık koşullarına göre fiziksel halini gösteren grafiklere laz diyagramı denir. Faz diyagramlarına bakarak herhangi bir maddenin verilen sıcaklık ve basınç koşullarında, hangi fiziksel halde olduğunu ya da verilen basınçtaki erime ve kaynama noktasını belirleyebiliriz. O noktası: Madde bu noktadaki sıcaklık ve basınçta katı, sıvı ve gaz halinde bulunabilir. Bu noktaya üçlü nokta denir.

19 * Suyun faz diyagramı diğer maddelerinkinden farklıdır. * Su, donarken hacmi artan bir maddedir ve katısı sıvısında yüzer. Bu nedenle su üstten donar. * Dış basınç arttığında suyun donma noktası düşer, kaynama noktası artar. Erime ve donma noktasına etki eden etkenler: 1. Maddenin cinsi 2. Dış basınç: Dış basınç arttıkça erime ve donma noktası yükselir. Sadece su için düşer. 3. Safsızlık: Yabancı tanecik oranı arttıkça erime ve donma noktası düşer.

20 SIVILARDA BUHARLAŞMA, BUHAR BASINCI ve KAYNAMA NOKTASI ARASINDAKİ İLİŞKİ Buharlaşma: Buharlaşma sıvı tanecikleri sürekli hareket halindedir ve birbirleri ile çarpışırlar. Bu çarpışmalar sonucu, sıvı yüzeyinde bulunan enerjisi yüksek sıvı taneciklerinin gaz hale geçmesine buharlaşma denir. Sıvılar kaynama noktalarından daha düşük sıcaklıklarda da buharlaşabilirler. Ancak bu buharlaşma sadece sıvı yüzeyinde gerçekleşir. * Buharlaşma maddenin sıvı olduğu her sıcaklıkta gerçekleşir. * Buharlaşma hızı, birim zamanda buharlaşan sıvı miktarıdır. Buharlaşma hızı, sıvının sıcaklığına, cinsine, saflığına, yüzey genişliğine ve dış basınca bağlı olarak değişir.

21 * Sıcaklık artırıldığında, buharlaşma hızı da artar. Örneğin: Yazın ıslak çamaşırların daha çabuk kuruması, yaz aylarındaki buharlaşmanın, kış aylarına göre daha hızlı olduğunu gösterir. * Uçucu olan sıvıların buharlaşma hızı, aynı koşullardaki uçuculuğu az olan sıvılarınkinden daha büyüktür. Örneğin: Aynı koşullarda bir bardakta aseton, diğerinde eşit miktarda su olsa birkaç saat sonra bardaktaki asetonun diğer bardaktaki suya göre daha çok azaldığını görürüz. Örneğin: Aynı koşullarda bir bardakta aseton, diğerinde eşit miktarda su olsa birkaç saat sonra bardaktaki asetonun diğer bardaktaki suya göre daha çok azaldığını görürüz. * Saf bir sıvıda, kendisinden daha uçucu bir madde çözünürse, uçuculuk ve buharlaşma hızı artar. Örneğin: Alkolün suda çözündüğü kolonya saf sudan daha uçucudur. * Saf bir sıvıda katı bir madde çözünürse, uçuculuk ve buharlaşma hızı azalır, Örneğin: Şekerli suyun uçucutuğu sudan azdır.

22 * Sıvının yüzey genişliği büyüdükçe buharlaşma hızı artar. Örneğin: Yere dökülen su, bardaktakinden daha hızlı buharlaşır. * Dış basınç artırılırsa, buharlaşma hızı azalır. Örneğin: Deniz kenarında buharlaşma daha yavaştır. * Havanın bağıl nemi buharlaşmayı etkiler. Kuru havada buharlaşma hızlanır. Örneğin: Nemli havalarda ıslak çamaşırlar zor kurur. * Rüzgar su buharının su yüzeyinden uzaklaşmasını sağladığı için buharlaşmayı hızlandırır. Örneğin: Rüzgar; havanın nemini uzaklaştırdığından rüzgarlı havalarda ıslak çamaşırlar daha hızlı kurur.

23 Buhar Basıncı Sıvı taneciklerinin buharlaşırken sıvı yüzeyine uyguladıkları basınca buhar basıncı denir. Buhar basıncı aynı sıcaklıktaki saf sıvılar için ayırt edici özellik olarak kullanılabilir. Ağzı açık bir kapta buharlaşan sıvının kütlesi zamanla azalır. Sabit hacimli kapalı bir kapta bulunan sabit sıcaklıktaki saf sıvı buharlaşırken buhar moleküllerinin sayısı arttıkça yoğuşma başlar. Bir süre sonra birim zamanda buharlaşan tanecik sayısı, birim zamanda yoğuşan tanecik sayısına eşit olduğunda sıvı - buhar dengesi kurulur. Sıvısı ile dengede bulunan buharın yaptığı basınca denge buhar basıncı denir.

24 Belirli bir sıcaklıktaki sıvının denge buhar basıncı, buharın başka gazlarla karışık olması halinde de aynıdır, değişmez. Buhar basıncı; sıvının cinsine, saflığına ve sıcaklığına bağlı olarak değişir. * Uçuculuğu fazla olan sıvıların buhar basıncı, aynı sıcaklıktaki uçuculuğu az olan sıvılarınkinden daha büyüktür. Örneğin: Aynı sıcaklıktaki aseton, alkolden daha uçucu olduğundan aynı sıcaklıkta asetonun buhar basıncı, alkolünkinden daha büyüktür. * Saf bir sıvıda, kendisinden daha uçucu bir madde çözünürse, uçucu uk ve buhar basıncı artar. Örneğin: Alkol suda çözündüğünde; karışımın buhar basıncı, suyunkinden daha yüksek olur. * Saf bir sıvıda, katı bir madde çözünürse, uçuculuk ve buhar basıncı azalır. Örneğin: Şeker suda çözündüğünde; karışımın buhar basıncı, saf suyunkinden daha düşük olur. * Sıvının sıcaklığı artırıldığında, buhar basıncı da artar. Örneğin: 4O o C deki alkolün buhar basıncı,20 o C deki alkolün buhar basıncından yüksektir.

25 * Aynı koşullarda bulunan sıvılardan kaynama noktası düşük olanın, buhar basıncı daha büyüktür. Örneğin: Aynı koşullarda bulunan alkol ile sudan alkolün kaynama noktası daha düşük, uçuculuğu ve buhar basıncı daha büyüktür. UYARI: Buhar basıncı; dış basınç, sıvı yüzeyi ve sıvı miktarına bağlı olarak değişmez. Sıvı saf kaldığı sürece sadece sıcaklıkla değişir.

26 ÖRNEK 5: Düzenli olarak ısıtılan x ve y sıvılarının sıcaklıklarının zamanla değişimini gösteren grafikler yukarıda verilmiştir. Buna göre, X ve Y sıvıları için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır? A) X, şekerli su çözeltisi olabilir. B) X, basit damıtma ile bileşenlerine ayrılabilir. C) İkiside homojendir. D) X sabit basınç altında kaynarken, buhar basıncı değişmez. E) Y saf madde olabilir.

27 ÇÖZÜM 5: Karışımların hal değişimleri sırasında sıcaklıkları sabit kalmaz. Katı-sıvı çözeltilerinde ise kaynama başlasa bile çözelti doygun hale gelene kadar sıcaklık artmaya devam eder. O halde X bir katı-sıvı çözeltisidir. Şekerli su çözeltisi olabilir ve basit damıtma ile bileşenlerine ayrılabilir, Sıvı-sıvı çözeltileri ısıtıldıklarında her sıvı kendi kaynama sıcaklığında kaynar ve sıcaklık kaynama süresince sabit kalır o halde y sıvısı iki farklı sıvıdan o uşmuş bir karışımdır. Kesinlikle saf madde değildir. Çözeltiler homojendir. Sıvılar sabit basınç altında kaynarken kaynamaları süresince buhar basınçları dış basınca eşit olacağından buhar basınçları değişmez. YANIT E

28 Kaynama Noktası Saf sıvıların buhar basınçlarının, dış basınca eşit olduğu sıcaklıkta sıvılar kaynamaya başlar ve bu sıcaklığa sıvının kaynama noktası denir. Kaynama saf sıvılarda ancak belirli bir sıcaklıkta gerçekleşir. Kaynama sırasında buharlaşma sadece yüzeyde değil sıvının her yerinde olur. Sabit basınç altında kaynayan bir sıvının sıcaklığı tüm sıvı buharlaşana dek sabit kalır. Çünkü, bu arada verilen ısı, sıvı moleküllerinin gaz haline dönüşmesinde harcanır ve sıcaklık sabit kalır. lsı kaynağının şiddeti artırılırsa sadece buharlaşma hızlanır, sıcaklık değişmez. Sıvıların deniz seviyesinde (1 atm dış basınçta) ölçülen kaynama noktalarına normal kaynama noktası denir. Kaynama noktası ayırt edici bir özelliktir

29 Kaynama Noktasına Etki Eden Faktörler Kaynama noktası; sıvının cinsine, safsızlığına ve dış basınca bağlı olarak değişir. 1) Sıvının Cinsi: Aynı koşullarda, buhar basıncı yüksek olan uçucu sıvıların kaynama noktası düşük, buhar basıncı düşük olan sıvıların kaynama noktası ise yüksektir. Örneğin: Aynı ortamda (aynı dış basınçta) bulunan alkolün kaynama noktası, suyunkinden daha düşüktür. 2) Dış Basınç: Dış basınç arttıkça, sıvıların kaynama noktası yükselir. Dış basınç azaldıkça kaynama noklası düşer. Örneğin: Düdüklü tencere içindeki basınç, atmosfer basıncı ile buhar basıncının toplamına eşit olduğundan düdüklü tenceredeki su 1OO o C'nin üzerinde kaynar. Düdüklü tencerede sıcaklık 1O0 o C'nin üzerinde olduğundan yemekler daha çabuk pişer. * Deniz seviyesinden yükseklere çıkıldıkça, dış basınç düşer, dolayısıyla sıvıların kaynama noktası da düşer. Örneğin: Deniz seviyesindeki saf suyun kaynama noktası, Uludağ'dakine göre daha yüksektir. * Aynı ortamda kaynayan sıvıların kaynama süresince buhar basınçları birbirine ve dış basınca eşittir.

30 3) Safsızlık: Saf bir sıvıda, kendisinden daha uçucu bir madde çözünürse buhar basıncı artar, kaynamaya başlama sıcaklığı düşer. Örneğin: Alkol suda çözündüğünde, karışımın kaynamaya başlama sıcaklığı saf suyunkinden daha düşük olur. Saf bir sıvıda, katı bir madde çözünürse; buhar basıncı düşer, kaynamaya başlama sıcaklığı yükselir. Örneğin: Tuz suda çözündüğünde, karışımın kaynamaya başlama sıcaklığı saf suyunkinden daha yüksek olur.

31 Kaynamaya Başlama Süresine Etki Eden Faktörler Kaynamaya başlama süresi; ısıtıcının gücüne, sıvı miktarına ve karıştırmaya bağlı olarak değişir. * Sıvı kütlesi sabiiken, ısıtıcının gücü artırıldıkça kaynama süresi kısalır. * lsıtıcı gücü sabitken, sıvı miktarı artırıldıkça kaynama süresi artar. * Sıvı karıştırıldıkça kaynama süresi kısalır. * Ayrıca kaynama noktasını etkileyen faktörler de kaynama süresini etkiler. UYARI: Aynı ortamda bulunan X, Y ve Z sıvılarının kaynamanoktaları arasındaki ilişki; X>Y>Z ise; Taneciklerarası çekim kuvvetleri; X > Y> Z dir. Buhar basınçlan; Z> Y > X dir. Uçuculukları; Z >Y> X dir.

32 ÖRNEK 6: Yandaki grafikte X, Y ve Z arı sıvılarının Deniz seviyesinde ısıtılmaları sırasındaki Buhar basıncı sıcaklık değişimi verilmiştir. Buna göre; l. Aynı sıcaklıkta tanecikler arası çekim kuvveti en büyük olan Y dir. ll. 1 atm dış basınçta kaynama noktaları arasındaki ilişki Y > X > Z dir. lll. Aynı sıcaklıkta uçuculuğu en fazla olan Z dir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız l B)Yalnız ll C) Yalnız lll D) lve lll E) l, llve lll

33 ÇÖZÜM 6: Aynı sıcaklıkta buhar basıncı küçük olan sıvıların tanecikler arası çekim kuvveti büyüktür. Grafiğe göre, aynı sıcaklıkta buhar basıncı en küçük olan Y'nin tanecikler arası çekim kuvvetinden büyüktür.. Sıvıların buhar basınçlarının dış basınca eşit olduğu sıcaklık sıvıların kaynama noktasıdır. Deniz seviyesinde dış basınç 1 atmosfere eşit olduğundan, 1 atm basınçta sıvıların kaynama noktaları arasındaki ilişki Y > X > Z dir.. Aynı sıcaklıkta buhar basıncı büyük olan sıvıların uçuculuğu da büyüktür. Grafiğe göre, aynı sıcaklıkta buhar basıncı en fazla olan Z'nin uçuculuğu da en fazladır. YANIT E

34 ISI HESAPLAMALARI Bir maddenin sıcaklığını değiştirmesi veya hal değiştirmesi sırasında aldığı ya da verdiği ısıyı hesaplamak için; iki formül kullanılır. 1- Maddenin sıcaklığı değişiyorsa Q = m. c. Δt formülü kullanılır. Q = Alınan veya verilen enerji (kal veya J) m = Maddenin kütlesi(g) c = Maddenin özısısı (kal/g o C veya J/g o C) Δt = Sıcaklık farkı ( o C)

35 Özısı (c) : Bir maddenin 1 gramının sıcaklığını 1 o C artırmak için verilmesi gereken ısı miktarıdır. Özısı maddeler için ayırt edici özelliktir. Aynı maddenin katı, sıvı ve gaz hallerinin özısıları farklıdır. (c k, c s, c g ) Isı Sığası (m. c) Bir cismin sıcaklığını 1 o C yükseltmek için gereken ısıdır ve değeri m.c ye eşittir. Birimi kal / o C veya J / o C dir

36 ÖRNEK 7: 10 o C deki 50 gram suya 350 kalori ısı verilirse son sıcaklığı kaç o C olur? (c su = 1 kal / C)

37 ÇÖZÜM 7: 10 o C 'deki suya ısı verildiğinde su 100 o C ye gelinceye kadar hal değiştirmez sadece sıcaklığını artırır. Eğer aldığı ısı fazla ise, 100 o C ye geldikten sonra hal değiştirmeye başlar. Sıcaklık değişimi olduğuna göre; Q = m.c.δt formülünden yararlanılır. Q = m.c su. Δt 350 = Δt Δt = 7 o C olur. O halde son sıcaklık, = 17 o C olur.

38 2- Maddenin hâl değiştiriyorsa Q = m. L formülü kullanılır. L = Hal değişim ısısı (kal/g veya J/g)

39 ÖRNEK 8: Erime sıcaklığındaki 2 gram demirin aynı sıcaklıkta tamamen sıvı hale geçmesi için alması gereken enerji kaç joule dir? (L e = 117 J / g)

40 ÇÖZÜM 8: Erime sıcaklığında bulunan saf bir katının aynı sıcaklıkta tamamen sıvı hale geçmesi için alması gereken ısı Q = m.l formülü ile hesaplanır. Q = Alınan ısı (joule) m = Eriyen maddenin kütlesi (gram) L e = Katının erime ısısı (joule/gram) Buna göre demir parçasının erimesi için alması gereken ısı: Q = = 234 joule olarak hesaplanır.

41 ÖRNEK 9: -20'C deki 50 gram buzu 110'C de buhar haline getirebilmek için verilmesi gereken ısı kaç kaloridir? ( c buz = 0,5 kal/g o C, c su = 1 kal/g o C ), c buhar = 0,5 kal/g o C L e = 80 kal/g, L b = 540 kcal/g )

42 ÇÖZÜM 9: Önce -2O o C deki buzun 110 o C de buhar olması sırasındaki ısı - sıcaklık grafiği çizilir. Sıcaklığın değiştiği bölgelerde Q = m. c. Δt formülü, sıcaklığın sabit kaldığı hâl değişimi bölgelerinde Q = m. L formülü kullanılır.

43 ÇÖZÜM 9_devamı : l.) -20 o C buz + Q 1 kal 0 o C buz Q 1 = m.c k.δt = 50.0,5.[0 - (-20)] = 50.0,5.20 = 500 kal IV.) 100 o C su + Q 4 kal 100 o C buhar Q 4 = m.l b = = kal ll.) 0 o C buz + Q 2 kal O o C su Q 2 = m.l e = = 4000 kal lll.) 0 o C su + Q 3 kal 100 o C su Q 3 = m.c s.δt = 50.1.(100-0) = = 5000 kal V.) 100 o C buhar + Q 5 kal 110'C buhar Q 5 = m.c g.δt = 50.0,5,( ) = 50.0,5.10 = 250 kal Toplam ısı her bir bölgede harcanması gereken ısıların toplamıdır. Q T =Q 1 + Q 2 + Q 3 + Q 4 + Q 5 Q T = = kal = 36,75 kkal

44 lsı Alışverişi Sıcaklıkları farklı maddeler bir araya getirilip dış ortamdan yalıtılırsa (dış ortamla ısı alışverişi önlenirse) aralarında ısı alışverişi olur. Sıcak olan madde ısı vererek soğur soğuk olan madde ısı alarak ısınır. Bu ısı alışverişi, son sıcaklıkları eşit olana kadar sürer. Sıcaklık dengesi sağlandıktan sonra ısı alışverişi durur. Q alınan = Q verilen

45 ÖRNEK 10: 1 atm dış basınçta ısıca yalıtılmış bir kapta oda sıcaklığındaki 400 gram su ile kaynama sıcaklığındaki 200 gram su karıştırılıyor. lsıl denge sağlandığında suyun son sıcaklığı kaç o C olur? (c su = 1 kal / g o C)

46 ÇÖZÜM 10: Oda sıcaklığındaki su 25 o C 'dedir. 1 atm'de kaynama sıcaklığındaki su 1OO o C 'dedir. İkisi karıştırıldığında aralarında ısı alışverişi olur. Alınan ısı verilen ısıya eşittir. Son sıcaklık 25 o C ile 100 o C arasında olmalıdır. Q alınan = Q verilen m 1.c su.δt 1 = m 2.c su.δt (t son - 25) = (100 - t son ) 2t son 50 = t son 3t son = 150 t son = 50 o C olur.ca

47 ÖRNEK 11: 60 o C'deki m gram su ile O o C'deki m gram buz ısıca yalıtılmış bir kapta karıştırılmaktadır. lsı alışverişi tamamlandıktan sonra kaptaki son durum ile ilgili; l. Son sıcaklık O o C'dir. ll. Su - buz karışımıdır. lll. Buzun kütlece %75 i erir. yargılarından hangileri doğrudur? (c su, = 1 kal/g o C, L e =80 kal/g) A) Yalnız l B) Yalnız ll C) lve ll D) llve lll E) I, llve lll

48 ÇÖZÜM 11: 60 o C'deki m gram suya O o C'de m gram buz eklendiğinde buz erime noktasında olduğu için aldığı ısı ile erimeye başlar. Erimesini tamamlaması için; Q = m. Le Q = m.80 Q = 80 m kal'lik ısıya ihtiyacı vardır. Su ise O o C ye soğurken Q = m.c su.δt Q = m.1.(60) O = 60 m kal'lik ısı verebilir. Bu nedenle buzun ancak bir bölümünü eritir. Son durum O o C'de su - buz karışımıdır ve buzun 0 m'de 60 m erir 100'de x x = % 75'i erir YANIT E

49 ÖRNEK 12: lsıca yalıtılmış bir kapta bulunan 8O"C'deki 200 gram suya, -1O o C'deki 100 gram buz ekleniyor. Bir süre beklendiğinde buz eriyip sıcaklık yükseliyior. lsıl denge sağiandığında son sıcaklık kaç o C olur? (c buz = 0,5 kal/g o C, L e = 80 kal/9, c su = 1 kal/g o C) A) 2 B) 10 C) 25 D) 40 E) 50

50 ÇÖZÜM 12: Q alınan =Q verilen olduğundan, Q 1 + Q 2 + Q 3 = Q 4 m 1. C buz. Δt 1 + m 1. L e + m 1. C su. Δt 2 = m 2. C su. Δt ,5.(10) (t son ) = (80-t son ) t son =160-2 t son 3 t son =75 t son =25 o C olur. YANIT E

51 Siteye gitmek için

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri DENEY 3 MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri AMAÇ: Maddelerin üç halinin nitel ve nicel gözlemlerle incelenerek maddenin sıcaklık ile davranımını incelemek. TEORİ Hal değişimi,

Detaylı

ISI VE SICAKLIK. 1 cal = 4,18 j

ISI VE SICAKLIK. 1 cal = 4,18 j ISI VE SICAKLIK ISI Isı ve sıcaklık farklı şeylerdir. Bir maddeyi oluşturan bütün taneciklerin sahip olduğu kinetik enerjilerin toplamına ISI denir. Isı bir enerji türüdür. Isı birimleri joule ( j ) ve

Detaylı

MADDENiN HÂLLERi ve ISI ALISVERiSi

MADDENiN HÂLLERi ve ISI ALISVERiSi MADDENiN HÂLLERi ve ISI ALISVERiSi Maddenin en küçük yapı taşının atom olduğunu biliyoruz. Maddeler, atomlardan ya da atomların bir araya gelmesiyle oluşan moleküllerden meydana gelmiştir. Şimdiye kadar

Detaylı

Maddeye dışarıdan ısı verilir yada alınırsa maddenin sıcaklığı değişir. Dışarıdan ısı alan maddenin Kinetik Enerjisi dolayısıyla taneciklerinin

Maddeye dışarıdan ısı verilir yada alınırsa maddenin sıcaklığı değişir. Dışarıdan ısı alan maddenin Kinetik Enerjisi dolayısıyla taneciklerinin Maddeye dışarıdan ısı verilir yada alınırsa maddenin sıcaklığı değişir. Dışarıdan ısı alan maddenin Kinetik Enerjisi dolayısıyla taneciklerinin titreşim hızı artar. Tanecikleri bir arada tutan kuvvetler

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 5 : MADDENĐN HALLERĐ VE ISI

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 5 : MADDENĐN HALLERĐ VE ISI ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 5 : MADDENĐN HALLERĐ VE ISI F- HAL DEĞĐŞĐM ISILARI (ERĐME DONMA VE BUHARLAŞMA YOĞUŞMA ISISI) 1- Hal Değişim Sıcaklıkları (Noktaları) 2- Hal Değişim Isısı 3- Hal Değişim

Detaylı

MADDENİN HALLERİ VE ISI

MADDENİN HALLERİ VE ISI MADDENİN HALLERİ VE ISI Isı ve Sıcaklık Enerji Dönüşümü ve Özısı Maddenin Halleri ve Isı Alışverişi Erime-Donma ve Buharlaşma-Yoğuşma Isısı Isınma-Soğuma Eğrileri Hazırlayan :Arif Özgür ÜLGER Muğla, 2017

Detaylı

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ Sıcaklık düşürüldükçe kinetik enerjileri azalan gaz molekülleri sıvı hale geçer. Sıvı haldeki tanecikler birbirine temas edecek kadar yakın olduğundan aralarındaki çekim kuvvetleri

Detaylı

c harfi ile gösterilir. Birimi J/g C dir. 1 g suyun sıcaklığını 1 C arttırmak için 4,18J ısı vermek gerekir

c harfi ile gösterilir. Birimi J/g C dir. 1 g suyun sıcaklığını 1 C arttırmak için 4,18J ısı vermek gerekir Saf bir maddenin 1 gramının sıcaklığını 1 C değiştirmek için alınması gereken ya da verilmesi gereken ısı miktarına ÖZ ISI denir. Öz ısı saf maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Birimi J/g C dir.

Detaylı

Serüveni 4.ÜNİTE MADDENİN HALLERİ ORTAK VE AYIRDEDİCİ ÖZELLİKLER

Serüveni 4.ÜNİTE MADDENİN HALLERİ ORTAK VE AYIRDEDİCİ ÖZELLİKLER Serüveni 4.ÜNİTE MADDENİN HALLERİ ORTAK VE AYIRDEDİCİ ÖZELLİKLER MADDENİN HALLERİ MADDE MİKTARINA BAĞLI ÖZELLİKLER:(ORTAK ÖZELLİKLER) :Madde miktarının ölçüsüdür. :Maddenin boşlukta kapladığı yerdir Eylemsizlik:Maddenin

Detaylı

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır.

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır. MADDE VE ISI Madde : Belli bir kütlesi, hacmi ve tanecikli yapısı olan her şeye madde denir. Maddeler ısıtıldıkları zaman tanecikleri arasındaki mesafe, hacmi ve hareket enerjisi artar, soğutulduklarında

Detaylı

MADDENİN HALLERİ VE ISI ALIŞ-VERİŞİ

MADDENİN HALLERİ VE ISI ALIŞ-VERİŞİ MADDENİN HALLERİ VE ISI ALIŞ-VERİŞİ Maddeler doğada katı - sıvı - gaz olmak üzere 3 halde bulunurlar. Maddenin halini tanecikleri arasındaki çekim kuvveti belirler. Tanecikler arası çekim kuvveti maddeler

Detaylı

5/31/2011. Termometrelerdeki sıcaklık değerlerini birbirine dönüştürmek için,eşitlikleri kullanılabilir.

5/31/2011. Termometrelerdeki sıcaklık değerlerini birbirine dönüştürmek için,eşitlikleri kullanılabilir. Bir buz kalıbını güneş ışınlarının geldiği yere koyduğumuzda eridiği, yazın elektrik tellerinin sarktığı, yeterince ısı alan suyun kaynadığı, kışın ise bazı yerlerde suların donduğu görülür. Yani kısaca

Detaylı

6. Kütlesi 600 g ve öz ısısı c=0,3 cal/g.c olan cismin sıcaklığı 45 C den 75 C ye çıkarmak için gerekli ısı nedir?

6. Kütlesi 600 g ve öz ısısı c=0,3 cal/g.c olan cismin sıcaklığı 45 C den 75 C ye çıkarmak için gerekli ısı nedir? ADI: SOYADI: No: Sınıfı: A) Grubu Tarih.../.../... ALDIĞI NOT:... ( ) a) Termometreler genleşme ilkesine göre çalışır. ( ) b) Isı ve sıcaklık eş anlamlı kavramlardır. ( ) c) Fahrenheit ve Celsius termometrelerinin

Detaylı

ISI,MADDELERİ ETKİLER

ISI,MADDELERİ ETKİLER ISI,MADDELERİ ETKİLER Isı Alır Genleşir, Isı Verir Büzülür Maddelere verilen ısı,sıcaklığı artırırken maddelerin boyutlarında da değişime neden olur.isının etkisiyle maddelerin boyutlarındaki bu değişime

Detaylı

Hâl Değişimi. Test 1 in Çözümleri. 5. Kaynama noktası, donma noktası ve öz ısı maddeler için ayırt edici özellik olup kütle çokluğuna bağlı değildir.

Hâl Değişimi. Test 1 in Çözümleri. 5. Kaynama noktası, donma noktası ve öz ısı maddeler için ayırt edici özellik olup kütle çokluğuna bağlı değildir. 2 Hâl Değişimi 1 est 1 in Çözümleri 1. Karışımın denge sıcaklığı 5 C olduğuna göre, olay sırasında buzun tamamı erimiştir. Diğer iki bilginin doğruluğu kesin değildir. 5. Kaynama noktası, donma noktası

Detaylı

5. SINIF KİMYA KONULARI

5. SINIF KİMYA KONULARI 5. SINIF KİMYA KONULARI ISI VE SICAKLIK ISI Sıcaklıkları farklı olan maddeler bir araya konulduğunda aralarında enerji alış verişi olur. Alınan ya da verilen enerji ısı enerjisi denir. Isı ve sıcaklık

Detaylı

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık Isı * Bir enerji türüdür. * Kalorimetre kabı ile ölçülür. * Birimi kalori (cal) veya Joule (J) dür. * Bir maddeyi oluşturan taneciklerin toplam hareket enerjisidir. Sıcaklık * Enerji değildir. Hissedilen

Detaylı

MADDE BİLGİSİ II. Tanecikleri arasındaki çekim kuvveti zayıf olan sıvılar, diğer sıvılara göre daha uçucudur.

MADDE BİLGİSİ II. Tanecikleri arasındaki çekim kuvveti zayıf olan sıvılar, diğer sıvılara göre daha uçucudur. MADDE BİLGİSİ II Sıvılar, sıvı olarak bulundukları basınç ve sıcaklık koşullarında buharlaşır ve buharları yoğunlaşır. Sıvı, kapalı bir kapta bulunuyorsa ve sıcaklık sabit ise sıvı buharı, sıvısı ile dengededir.

Detaylı

Isı ve Sıcaklık. Test 1'in Çözümleri

Isı ve Sıcaklık. Test 1'in Çözümleri 1 Isı ve Sıcaklık 1 Test 1'in Çözümleri 1. Sıcaklığın SI sistemindeki birimi Kelvin'dir. 6. Madde moleküllerinin ortalama kinetik enerjileri maddenin sıcaklığı ile ilgilidir. Cisimlerin sıcaklıkları sırasıyla

Detaylı

Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir.

Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir. Madde Tanımı Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir. MADDENİN MADDENİN HALLERİ HALLERİ maddenin haller i MADDENİN

Detaylı

MADDENİN ISI ETKİSİ İLE DEĞİŞİMİ

MADDENİN ISI ETKİSİ İLE DEĞİŞİMİ MADDENİN ISI ETKİSİ İLE DEĞİŞİMİ ISINMA-SOĞUMA Isı enerjisi alan maddenin sıcaklığı artar. Maddenin sıcaklığının artması ısınma sonucunda gerçekleşir Özel karışımlı toprakların pişmesi ile seramik,porselen,kiremit,tuğla

Detaylı

5. Ünite 2. Konu Hâl Değişimi A nın Yanıtları

5. Ünite 2. Konu Hâl Değişimi A nın Yanıtları HAL DEĞİŞİMİ 1 5. Ünite 2. Konu Hâl Değişimi A nın Yanıtları 1.... Buharlaşma sıvı hâlden gaz hâline geçiş olup, sıvı yüzeyinde gerçekleşen bir olaydır. 9. Hâl değiştirme anında bir maddenin özkütlesi...

Detaylı

Maddenin Isı Etkisi İle Değişimi a)isınma-soğuma

Maddenin Isı Etkisi İle Değişimi a)isınma-soğuma MADDE VE ISI Maddenin Isı Etkisi İle Değişimi a)isınma-soğuma Isı enerjisi alan maddenin sıcaklığı artar. Maddenin sıcaklığının artması ısınma sonucunda gerçekleşir. Örneğin;Yanmakta olan ocağın üzerinde

Detaylı

Bilgi İletişim ve Teknoloji

Bilgi İletişim ve Teknoloji MADDENİN HALLERİ Genel olarak madde ya katı ya sıvı ya da gaz hâlinde bulunur. İstenildiğinde ortam şartları elverişli hâle getirilerek bir hâlden diğerine dönüştürülebilir. Maddenin katı, sıvı ve gaz

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 5 : MADDENĐN HALLERĐ VE ISI

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 5 : MADDENĐN HALLERĐ VE ISI ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 5 : MADDENĐN HALLERĐ VE ISI G- ISINMA SOĞUMA EĞRĐLERĐ (2 SAAT) 1- Suyun Isınma (Buzun Hal Değişim) Grafiği (Buzun Su Buharı Haline Geçmesi) 2- Suyun Soğuma (Su Buharının

Detaylı

YouTube:Kimya Full Gülçin Hoca Serüveni KOLLİGATİF ÖZELLİKLER SORU ÇÖZÜMÜ

YouTube:Kimya Full Gülçin Hoca Serüveni KOLLİGATİF ÖZELLİKLER SORU ÇÖZÜMÜ Serüveni KOLLİGATİF ÖZELLİKLER SORU ÇÖZÜMÜ KOLLİGATİF ÖZELLİKLER Çözeltinin derişimine bağlı özelliklerine KOLİGATİF ÖZELLİK denir. Kaynama noktası Buhar basıncı Donma noktası Osmotik Basınç Çözünen Madde

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET A BASINÇ VE BASINÇ BİRİMLERİ (5 SAAT) Madde ve Özellikleri 2 Kütle 3 Eylemsizlik 4 Tanecikli Yapı 5 Hacim 6 Öz Kütle (Yoğunluk) 7 Ağırlık 8

Detaylı

60 C. Şekil 5.2: Kütlesi aym, sıcaklıkları farklı aym maddeler arasındaki ısı alışverişi

60 C. Şekil 5.2: Kütlesi aym, sıcaklıkları farklı aym maddeler arasındaki ısı alışverişi 5.2 ISI ALIŞ VERİŞİ VE SICAKLIK DEĞİŞİMİ Isı, sıcaklıkları farklı iki maddenin birbirine teması sonucunda, sıcaklığı yüksek olan maddeden sıcaklığı düşük olatı maddeye aktarılan enerjidir. Isı aktanm olayında,

Detaylı

Isı Cisimleri Hareket Ettirir

Isı Cisimleri Hareket Ettirir Isı Cisimleri Hareket Ettirir Yakıtların oksijenle birleşerek yanması sonucunda oluşan ısı enerjisi harekete dönüşebilir. Yediğimiz besinler enerji verir. Besinlerden sağladığımız bu enerji ısı enerjisidir.

Detaylı

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ Çözeltilerin sadece derişimine bağlı olarak değişen özelliklerine koligatif özellikler denir. Buhar basıncı düşmesi, Kaynama noktası yükselmesi, Donma noktası azalması

Detaylı

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 8.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK MEHMET BOZKURT

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 8.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK MEHMET BOZKURT 8. SINIF ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ KAZANIM TESTLERİ TÜRKÇE MATEMATİK T.C İNKİLAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK FEN VE TEKNOLOJİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ İNGİLİZCE Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır 8.SAYI

Detaylı

ERİME VE KAYNAMA NOKTASI TAYİNİ DENEYİ

ERİME VE KAYNAMA NOKTASI TAYİNİ DENEYİ 1 1 ERİME VE KAYNAMA NOKTASI TAYİNİ DENEYİ TEORİK BİLGİ: Organik kimyada, bileşikleri tanımak için bazı fiziksel özelliklerin bilinmesi gerekir. Bu bilgiler o maddenin saflığı hakkında da bilgi verir.

Detaylı

C = F-32 = K-273 = X-A 100 180 100 B-A. ( Cx1,8)+32= F

C = F-32 = K-273 = X-A 100 180 100 B-A. ( Cx1,8)+32= F ISI VE SICAKLIK Isı;Tüm maddeler atom ya da molekül dediğimiz taneciklerden oluşmuştur. Bu taneciklerin bazı hareketleri vardır. En katı, en sert maddelerin bile tanecikleri hareketlidir. Bu hareketi katı

Detaylı

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir.

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir. GENEL KİMYA 1 LABORATUARI ÇALIŞMA NOTLARI DENEY: 8 ÇÖZELTİLER Dr. Bahadır KESKİN, 2011 @ YTÜ Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir

Detaylı

Kimyafull Gülçin Hoca

Kimyafull Gülçin Hoca KOLLİGATİF ÖZELLİKLER Kimyafull Gülçin Hoca Buhar basıncının düşmesi Kaynama sıcaklığının yükselmesi Donma sıcaklığının düşmesi Ozmotik basınç A) BUHAR BASINCI DÜŞMESİ RAOULT yasası: Bir çözeltiyi oluşturan

Detaylı

SEZEN DEMİR MADDE DOĞADA KARIŞIK HALDE BULUNUR

SEZEN DEMİR MADDE DOĞADA KARIŞIK HALDE BULUNUR Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şey maddedir. Buna göre kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir. Çevremizde gördüğümüz, hava, su, toprak v.s gibi her şey maddedir. Maddeler

Detaylı

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2 On5yirmi5.com Madde ve özellikleri Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Yayın Tarihi : 21 Ocak 2014 Salı (oluşturma : 2/9/2016) Kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir.çevremizde

Detaylı

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ KİMYA ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ KİMYA ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü ÖABT 2015 Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ KİMYA SORU BANKASI Tamamı Çözümlü KOMİSYON ÖABT Fen Bilimleri/ Fen ve

Detaylı

Gaz hali genel olarak molekül ve atomların birbirinden uzak olduğu ve çok hızlı hareket ettiği bir haldir.

Gaz hali genel olarak molekül ve atomların birbirinden uzak olduğu ve çok hızlı hareket ettiği bir haldir. GAZLAR Maddeler tabiatta katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç halde bulunurlar. Gaz hali genel olarak molekül ve atomların birbirinden uzak olduğu ve çok hızlı hareket ettiği bir haldir. Gaz molekülleri birbirine

Detaylı

TERMODİNAMİK / HAL DEĞİŞİMİ

TERMODİNAMİK / HAL DEĞİŞİMİ TRMOİNMİK / HL ĞİŞİMİ Maddenin Isı İletkenliği / Isı Sıcaklık Farkı / asıncın rime Noktasına tkisi / Nem Sorular TRMOİNMİK Isıl denge; sıcaklıkları farklı cisimler birbirine değerek ortak bir sıcaklığa

Detaylı

Maarif Günlüğü FEN BİLİMLERİ ISI VE SICAKLIK-1. Eğitim ve Kültür Yayıncılığı. Öz Isı (Cal /gr C) Su 4,18 Cam 0,45 Buz 2,09 Yağ 1,96

Maarif Günlüğü FEN BİLİMLERİ ISI VE SICAKLIK-1. Eğitim ve Kültür Yayıncılığı. Öz Isı (Cal /gr C) Su 4,18 Cam 0,45 Buz 2,09 Yağ 1,96 Madde Öz Isı (Cal gr/ C) K 0,96 L 0,63 M 0,78 N 0,81 1. Tabloda öz ısıları verilen ilk sıcaklıkları eşit olan K,L,M ve N sıvılarına özdeş ısıtıcılarla eşit süre ısı verildiğinde hangi maddenin son sıcaklığı

Detaylı

(Cevap: D) ÖRNEK 2: Günlük hayatta karşılaştığımız aşağıdaki olayların hangisinde yalnız fiziksel bir değişme olmuştur?

(Cevap: D) ÖRNEK 2: Günlük hayatta karşılaştığımız aşağıdaki olayların hangisinde yalnız fiziksel bir değişme olmuştur? MADDEYLE İLGİLİ DEĞERLENDİRME SORULARI ÖRNEK 1: Kimyasal bir olay sırasında; 1.Maddenin molekül yapısı değişir. 2.Farklı kimyasal özellikte yeni madde oluşur. 3.Maddenin fiziksel özellikleri değişmez.

Detaylı

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI 5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI Yeryüzündeki sular küçük damlacıklar halinde havaya karışır. Bu damlacıklara su buharı diyoruz. Suyun küçük damlacıklar halinde havaya

Detaylı

SICAKLIK NEDİR? Sıcaklık termometre

SICAKLIK NEDİR? Sıcaklık termometre SICAKLIK NEDİR? Sıcaklık maddedeki moleküllerin hareket hızları ile ilgilidir. Bu maddeler için aynı veya farklı olabilir. Yani; Sıcaklık ortalama hızda hareket eden bir molekülün hareket (kinetik) enerjisidir.

Detaylı

ĠNSANLAR ĠġLEYEREK MADDEYĠ DEĞĠġTĠREBĠLĠR

ĠNSANLAR ĠġLEYEREK MADDEYĠ DEĞĠġTĠREBĠLĠR MADDENĠN DEĞĠġĠMĠ Maddenin değişimi biçim ya da yapı yönünden gerçekleşebilir. * Basınç,ısı gibi etkenler maddenin değişimine etkili olabilir. * Birbiri içine katılan maddelerle farklı özellikte yeni maddeler

Detaylı

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI DALTON KISMİ BASINÇLAR YASASI Aynı Kaplarda Gazların Karıştırılması Birbiri ile tepkimeye girmeyen gaz karışımlarının davranışı genellikle ilgi çekicidir. Böyle bir karışımdaki bir bileşenin basıncı, aynı

Detaylı

Ünite 5: Maddenin Halleri ve Isı

Ünite 5: Maddenin Halleri ve Isı Ünite 5: Maddenin Halleri ve Isı Bölüm 1: Isı ve Sıcaklık Sıcaklık: Bir maddenin belli bir standarda göre soğukluğunu veya ılıklığını gösteren nicelik sıcaklık olarak bilinir. Maddeyi oluşturan taneciklerin

Detaylı

Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler

Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler MADDEDEKİ DEĞİŞMELER: 1. Fiziksel Değişme (Olay): Maddenin dış yapısını (renk, tat, koku, saydamlık, iletkenlik, çözünürlük ) ilgilendiren özelliklerine fiziksel özellikler

Detaylı

MADDE BİLGİSİ MADDE BİLGİSİ

MADDE BİLGİSİ MADDE BİLGİSİ BÖLÜM1 1. Maddenin Yapısı Madde: Kütlesi ve hacmi olan herşeye madde denir. Su, hava, toprak, demir,.. gibi. Tüm maddeler tanecikli yapıdadır. Maddeyi oluşturan tanecikler atom, molekül ya da iyonlardır.

Detaylı

MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma

MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma B. Hal değişimi A. Bozunma A. ISINMA VE SOĞUMA Maddeler bulundukları ortamlara bağlı olarak sıcak yada soğuk olabilirler. Isının en önemli özelliklerinden

Detaylı

MADDENİN AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ

MADDENİN AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ MADDENİN AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ Maddeleri birbirinden ayırt etmek için her bir maddenin kendine özgü özelliklerini kullanırız. Örneğin; renk, koku, tat ve sertlik gibi özellikleri ile maddeleri ayırt

Detaylı

Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir.

Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir. Anahtar Kavramlar Çözelti çözücü çözünen homojen hetorojen derişik seyreltik Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir. Solduğumuz hava;

Detaylı

1) Isı Alır Genleşir, Isı Verir Büzülür

1) Isı Alır Genleşir, Isı Verir Büzülür 1) Isı Alır Genleşir, Isı Verir Büzülür Bir bardak suyun içine buz parçaları koyduğumuzda suyun sıcaklığının azaldığını gözlemleriz. Sonuç olarak ısının maddeler üzerindeki en belirgin etkisi sıcaklık

Detaylı

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Sıcaklık, bir gaz molekülünün kütle merkezi hareketinin ortalama kinetic enerjisinin bir ölçüsüdür. Sıcaklık,

Detaylı

MADDENİN TANECİKLİ YAPISI VE ISI. Maddenin Sınıflandırılması

MADDENİN TANECİKLİ YAPISI VE ISI. Maddenin Sınıflandırılması Maddenin Sınıflandırılması 1.Katı Tanecikler arasında boşluk yoktur. Genleşir. Sıkıştırılamaz 2.Sıvı Tanecikler arasında boşluk azdır. Konulduğu kabın şeklini alır. Azda olsa sıkıştırılabilir. Genleşir.

Detaylı

Ünite. Isı ve Sıcaklık. 1. Isı, Sıcaklık 2. Hâl Değişimi 3. Enerji İletim Yolları ve Enerji İletim Hızı 4. Genleşme

Ünite. Isı ve Sıcaklık. 1. Isı, Sıcaklık 2. Hâl Değişimi 3. Enerji İletim Yolları ve Enerji İletim Hızı 4. Genleşme 3 Ünite Isı ve Sıcaklık 1. Isı, Sıcaklık. Hâl Değişimi 3. Enerji İletim Yolları ve Enerji İletim Hızı 4. Genleşme 1 Isı, Sıcaklık, Hâl Değişimi ve Genleşme'nin Çözümleri 3 Test 1'in Çözümleri 1. Fizikte

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDE Madde kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şeydir. Maddenin aynı zamanda kütlesi hacmi vardır. Maddenin üç fiziksel hali vardır: Katı, sıvı, gaz. HACİM Her maddenin

Detaylı

MADDENİN DEĞİŞİMİ VE TANINMASI

MADDENİN DEĞİŞİMİ VE TANINMASI MADDENİN DEĞİŞİMİ VE TANINMASI YAĞMURUN OLUŞUMU VE SUYUN UĞRADIĞI DEĞİŞİKLİKLER GÜNEŞ ENERJİSİ VE YERYÜZÜNE ETKİSİ ISI VE SICAKLIK KAVRAMLARI ISINMAK İÇİN KULLANILAN YAKITLAR ISININ MADDE ÜERİNDEKİ ETKİSİ

Detaylı

4. SINIF KİMYA KONU ANLATIMI MADDE NEDİR?

4. SINIF KİMYA KONU ANLATIMI MADDE NEDİR? 4. SINIF KİMYA KONU ANLATIMI MADDE NEDİR? Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Buna göre kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir. Çevremizde gördüğümüz, hava, su, toprak

Detaylı

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ 1 Amaçlar Amaçlar Saf madde kavramının tanıtılması Faz değişimi işleminin fizik ilkelerinin incelenmesi Saf maddenin P-v-T yüzeylerinin ve P-v, T-v ve P-T özelik diyagramlarının

Detaylı

DERS ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ÇALIŞMA YAPRAĞI HAZIRLAMA (MADDELERĐN AYIRT EDĐCĐ ÖZELLĐKLERĐ)

DERS ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ÇALIŞMA YAPRAĞI HAZIRLAMA (MADDELERĐN AYIRT EDĐCĐ ÖZELLĐKLERĐ) DERS ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ÇALIŞMA YAPRAĞI HAZIRLAMA (MADDELERĐN AYIRT EDĐCĐ ÖZELLĐKLERĐ) DERS SORUMLUSU : PROF. DR. Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN Mustafa HORUŞ 20040023 ANKARA/2008

Detaylı

a) Isı Enerjisi Birimleri : Kalori (cal) Kilo Kalori (kcal)

a) Isı Enerjisi Birimleri : Kalori (cal) Kilo Kalori (kcal) 1- Maddenin Tanecikli Yapısı : Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Madde, doğada fiziksel özelliklerine göre katı, sıvı ve gaz olarak 3 halde bulunur. Madde

Detaylı

SIVILAR YÜZEY GERİLİMİ. Bir sıvı içindeki molekül diğer moleküller tarafından sarılmıştır. Her yöne eşit kuvvetle çekilir.daha düşük enerjilidir.

SIVILAR YÜZEY GERİLİMİ. Bir sıvı içindeki molekül diğer moleküller tarafından sarılmıştır. Her yöne eşit kuvvetle çekilir.daha düşük enerjilidir. SIVILAR YÜZEY GERİLİMİ Bir sıvı içindeki molekül diğer moleküller tarafından sarılmıştır. Her yöne eşit kuvvetle çekilir.daha düşük enerjilidir. Yüzeydeki molekül için durum farklıdır Her yönde çekilmediklerinden

Detaylı

7. Bölüm: Termokimya

7. Bölüm: Termokimya 7. Bölüm: Termokimya Termokimya: Fiziksel ve kimyasal değişimler sürecindeki enerji (ısı ve iş) değişimlerini inceler. sistem + çevre evren Enerji: İş yapabilme kapasitesi. İş(w): Bir kuvvetin bir cismi

Detaylı

4.SINIF KİMYA KONULARI

4.SINIF KİMYA KONULARI K A İ M Y 4.SINIF KİMYA KONULARI MADDEYİ TANIYALIM MADDE NEDİR? Çevremizde dokunduğumuz,kokladığımız,gördü ğümüz birbirinden farklı birçok varlık vardır.az veya çok yer kaplayan her varlık madde olarak

Detaylı

KARIŞIMLAR. Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir.

KARIŞIMLAR. Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir. KARIŞIMLAR Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir. 1-HETEROJEN KARIŞIMLAR (ADİ KARIŞIMLAR) Karışımı oluşturan maddeler karışımın her

Detaylı

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR?

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? KĐMYA EĞĐE ĞĐTĐM M SEMĐNER NERĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? HAZIRLAYAN: GÜLÇĐN YALLI KONU: ÇÖZELTĐLER KONU BAŞLIĞI: TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? ÇÖZELTĐLER Fiziksel özellikleri

Detaylı

Sıcaklık (Temperature):

Sıcaklık (Temperature): Sıcaklık (Temperature): Sıcaklık tanım olarak bir maddenin yapısındaki molekül veya atomların ortalama kinetik enerjilerinin ölçüm değeridir. Sıcaklık t veya T ile gösterilir. Termometre kullanılarak ölçülür.

Detaylı

TEOG-2 DENEMESİ 23 3.

TEOG-2 DENEMESİ 23 3. 1. TEOG-2 DENEMESİ 23 3. Yukarıdaki grafikte X,Y,Z,T,L,Q,R,O elementlerinin grup ve periyot numaraları verilmiştir. Buna göre bu elementler arasındaki kimyasal bağlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Detaylı

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 7.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK MEHMET BOZKURT

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 7.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK MEHMET BOZKURT 8. SINIF ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ KAZANIM TESTLERİ TÜRKÇE MATEMATİK T.C İNKİLAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK FEN VE TEKNOLOJİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ İNGİLİZCE Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır 7.SAYI

Detaylı

KİMYASAL TEPKİMELERDE HIZ

KİMYASAL TEPKİMELERDE HIZ KİMYASAL TEPKİMELERDE IZ TEPKİME IZI Kimyasal bir tepkime sırasında, tepkimeye giren maddelerin miktarı giderek azalırken, ürünlerin miktarı giderek artar. Bir tepkimede, birim zamanda harcanan ya da oluşan

Detaylı

Sıvılar ve Katılar. Maddenin Halleri. Sıvıların Özellikleri. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN

Sıvılar ve Katılar. Maddenin Halleri. Sıvıların Özellikleri. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sıvılar ve Katılar MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sıcaklık düşürülürse gaz moleküllerinin kinetik enerjileri azalır. Bu nedenle, bir gaz yeteri kadar soğutulursa moleküllerarası

Detaylı

GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ Gıdalara uygulanan çeşitli işlemlere ilişkin bazı hesaplamalar için, gıdaların bazı fiziksel özelliklerini yansıtan sayısal değerlere gereksinim bulunmaktadır. Gıdaların

Detaylı

Bir maddenin belli bir ölçüye göre, soğukluğunu veya ılıklığını gösteren nicelik, sıcaklık olarak bilinir.

Bir maddenin belli bir ölçüye göre, soğukluğunu veya ılıklığını gösteren nicelik, sıcaklık olarak bilinir. ISI ve SICAKLIK Bir buz kalıbını güneş ışınlarının geldiği yere koyduğumuzda eridiği, yazın elektrik tellerinin sarktığı, yeterince ısı alan suyun kaynadığı, kışın ise bazı yerlerde suların donduğu görülür.

Detaylı

MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI

MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI MADDE BİLGİSİ Kütlesi hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddenin şekil almış haline cisim denir. Cam bir madde iken cam bardak bir cisimdir. Maddeler doğada

Detaylı

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI REAKSĐYON HIZINA ETKĐ EDEN FAKTÖRLER YASEMĐN KONMAZ 20338575 Çalışma Yaprağı Ders Anlatımı: REAKSĐYON HIZINA ETKĐ EDEN FAKTÖRLER: 1.Reaktif Maddelerin

Detaylı

FİZİKSEL VE KİMYASAL TEPKİMELER I

FİZİKSEL VE KİMYASAL TEPKİMELER I FİZİKSEL VE KİMASAL TEPKİMELER I Maddenin yapısındaki değişmeleri Fiziksel değişmeler Kimyasal değişmeler Çekirdek olayları şeklinde sınıflandırabiliriz. FİZİKSEL DEĞİŞMELER Fiziksel tepkimeler, maddenin

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA MOLEKÜLLER ARASI KUVVETLER Moleküller Arası Kuvvetler Yüksek basınç ve düşük sıcaklıklarda moleküller arası kuvvetler gazları ideallikten saptırır. Moleküller arası kuvvetler molekülde kalıcı

Detaylı

Aydın BAK, Gülşen AKYOL, Melike TOMBAK

Aydın BAK, Gülşen AKYOL, Melike TOMBAK YAYIN KURULU Hazırlayanlar Gökay BAKAR, Gülçin Hünerli, F.Buket HIZARCI, Rıdvan Meriç, Merve DÜNDAR, Merve AKPINAR, Ezgi KALAY, Atalay ARSLAN Aydın BAK, Gülşen AKYOL, Melike TOMBAK YAYINA HAZIRLAYANLAR

Detaylı

d = m/v g / cm 3 kg / m 3 m = kütle v = hacim 1cm 3 su + 4 C 1gr d su = 1gr/cm 3 d su = 1000kg/m 3

d = m/v g / cm 3 kg / m 3 m = kütle v = hacim 1cm 3 su + 4 C 1gr d su = 1gr/cm 3 d su = 1000kg/m 3 ÖZKÜTLE Özkütle: bir maddenin birim hacminin kütlesine denir. d ile gösterilir. Özkütleye yoğunluk da denir. Maddenin ayırt edici özelliklerinden biridir. d = m/v g / cm 3 kg / m 3 d = özkütle m = kütle

Detaylı

GAZLAR I. ) gazı, ozon (O 3. Oksijen (O 2. ) gazı, hidrojen (H 2. ) gazı, azot (N 2. ) gazı, klor (CI 2. ) gazı, flor (F 2

GAZLAR I. ) gazı, ozon (O 3. Oksijen (O 2. ) gazı, hidrojen (H 2. ) gazı, azot (N 2. ) gazı, klor (CI 2. ) gazı, flor (F 2 GAZLAR I GAZLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ Maddenin üç fiziksel hali (katı, sıvı ve gaz halleri) içinde en düzensiz halinin, gaz hali olduğunu daha önceki konulardan biliyoruz. Gaz halindeki maddenin, katı ve

Detaylı

Malzeme Bilgisi. Madde ve Özellikleri

Malzeme Bilgisi. Madde ve Özellikleri Malzeme Bilgisi Madde: Boşlukta yer kaplayan, kütlesi ve hacmi olan katı, sıvı veya gaz şeklinde bulunan her şeye madde denir. Ayırt edici özellikler: Bir maddenin diğer maddelerden farklılık gösterenyanları,

Detaylı

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER 1- SICAKLIK 2- ORTAK İYON ETKİSİ 3- ÇÖZÜCÜ ÇÖZÜNEN CİNSİ 4- BASINCIN ETKİSİ 1- SICAKLIK ETKİSİ Sıcaklık etkisi Le Chatelier prensibine bağlı olarak yorumlanır. ENDOTERMİK

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI Hazırlayan: Hale Sümerkan Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.Đnci Morgil ANKARA 2008 ÇÖZELTĐLER Çözeltiler, iki ya da daha fazla

Detaylı

MADDE VE ÖZELLİKLERİ BÖLÜM 9

MADDE VE ÖZELLİKLERİ BÖLÜM 9 MADDE E ÖZELLİLERİ BÖLÜM 9 MODEL SORU 1 DE SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DE SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Maddenin özkütlesinin en büyük olduğu al, katı alidir. Y: Maddenin katı alidir. Maddenin acminin en büyük

Detaylı

KARIŞIM NEDİR? YANDAKİ RESİMDE GÖRÜLEN SALATA KARIŞIM MIDIR?

KARIŞIM NEDİR? YANDAKİ RESİMDE GÖRÜLEN SALATA KARIŞIM MIDIR? KARIŞIMLAR KARIŞIM NEDİR? YANDAKİ RESİMDE GÖRÜLEN SALATA KARIŞIM MIDIR? Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir. Karışımlar görünümlerine

Detaylı

KİMYASAL TEPKİMELERDE DENGE II

KİMYASAL TEPKİMELERDE DENGE II KİMYASAL TEPKİMELERDE DENGE II Kimyasal tepkimelerde denge, sıcaklık, basınç ve denge bağıntısında yer alan maddelerin derişimlerine bağlıdır. Denge halindeki bir sistemde bu üç etkenden birini değiştirerek,

Detaylı

Serüveni. 1.ÜNİTE: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Sembolik Dili #3

Serüveni. 1.ÜNİTE: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Sembolik Dili #3 Serüveni 1.ÜNİTE: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Sembolik Dili #3 MADDE SAF MADDE SAF OLMAYAN MADDE(KARIŞIM) ELEMENT BİLEŞİK HOMOJEN KARIŞIM HETEROJEN KARIŞIM METAL İYONİK BİLEŞİKLER SÜSPANSİYON AMETAL KOVALENT

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

KONU-II KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ. Yoğunluk farkından yararlanarak yapılan ayırma işlemleri.

KONU-II KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ. Yoğunluk farkından yararlanarak yapılan ayırma işlemleri. KONU-II KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ I. Tanecik Büyüklüğünden Yararlanarak Yapılan Ayırma İşlemler: Büyüklükleri farklı maddelerin ayrılmasında kullanılan basit yöntemlerdir. 1. AYIKLAMA: Fındık patozdan

Detaylı

MADDE VE ÖZELLİKLERİ BÖLÜM 9

MADDE VE ÖZELLİKLERİ BÖLÜM 9 MADDE E ÖZELLİLERİ BÖLÜM 9 MODEL SORU 1 DE SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DE SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Maddenin özkütlesinin en büyük olduğu al, katı alidir. Y: Maddenin katı alidir. Maddenin acminin en büyük

Detaylı

SU, HALDEN HALE GİRER

SU, HALDEN HALE GİRER Atmosferde yükselen buhar soğuk hava tabakasıyla karşılaştığında yoğuşur. Gaz halindeki bir madde dışarıya ısı verdiğinde sıvı hale geçiriyorsa bu olaya yoğuşma denir. Sıcak Hava Yükselir ve Soğuyup Yağış

Detaylı

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR Sistem ve Hal Değişkenleri Üzerinde araştırma yapmak üzere sınırladığımız bir evren parçasına sistem, bu sistemi çevreleyen yere is ortam adı verilir. İzole sistem; Madde ve her türden enerji akışına karşı

Detaylı

MOL KAVRAMI I. ÖRNEK 2

MOL KAVRAMI I.  ÖRNEK 2 MOL KAVRAMI I Maddelerin taneciklerden oluştuğunu biliyoruz. Bu taneciklere atom, molekül ya da iyon denir. Atom : Kimyasal yöntemlerle daha basit taneciklere ayrılmayan ve elementlerin yapıtaşı olan taneciklere

Detaylı

Fizik 203. Ders 6 Kütle Çekimi-Isı, Sıcaklık ve Termodinamiğe Giriş Ali Övgün

Fizik 203. Ders 6 Kütle Çekimi-Isı, Sıcaklık ve Termodinamiğe Giriş Ali Övgün Fizik 203 Ders 6 Kütle Çekimi-Isı, Sıcaklık ve Termodinamiğe Giriş Ali Övgün Ofis: AS242 Fen ve Edebiyat Fakültesi Tel: 0392-630-1379 ali.ovgun@emu.edu.tr www.aovgun.com Kepler Yasaları Güneş sistemindeki

Detaylı

Açık hava basıncını ilk defa 1643 yılında, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli keşfetmiştir. Yaptığı deneylerde Torriçelli Deneyi denmiştir.

Açık hava basıncını ilk defa 1643 yılında, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli keşfetmiştir. Yaptığı deneylerde Torriçelli Deneyi denmiştir. GAZ BASINCI 1)AÇIK HAVA BASINCI: Dünyanın çevresindeki hava tabakası çeşitli gazlardan meydana gelir. Bu gaz tabakasına atmosfer denir. Atmosferdeki gazlar da, katı ve sıvılarda ki gibi ağırlığından dolayı

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA MESLEK YÜKSEKOKULU

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA MESLEK YÜKSEKOKULU TERMODİNAMİK Öğr. Gör. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA MESLEK YÜKSEKOKULU TERMODİNAMİĞİN BİLİM OLARAK YERİ VE TEMEL KAVRAMLARI, TARİF EDİLEN SİSTEMLERİ VE BUNLARA AİT TEMEL ÖZELLİKLER. TERMODİNAMİĞİN TANIMI

Detaylı

METEOROLOJİ. III. Hafta: Sıcaklık

METEOROLOJİ. III. Hafta: Sıcaklık METEOROLOJİ III Hafta: Sıcaklık SICAKLIK Doğada 2 tip denge var 1 Enerji ve sıcaklık dengesi (Gelen enerji = Giden enerji) 2 Su dengesi (Hidrolojik döngü) Cisimlerin molekülleri titreşir, ancak 273 o C

Detaylı

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR KOLİGATİF ÖZELLİKLER Uçucu olmayan maddelerin çözeltilerinin bazı fiziksel özellikleri; saf çözücününkinden farklıdır. Bu çözeltiler hazırlanırken,

Detaylı

Sonuç olarak; gerçek gazların ideallikten sapma eğilimleri sıcaklık düştükçe ve basınç arttıkça

Sonuç olarak; gerçek gazların ideallikten sapma eğilimleri sıcaklık düştükçe ve basınç arttıkça GERÇEK GAZLAR 1.GERÇEK GAZLAR: Gaz moleküllerinin kendi hacimleri ( öz hacim ) toplam hacim yanında ihmal edilebilecek kadar küçük olan ve molekülleri arasında etkileşme bulunmayan gazlar ideal gaz varsayımına

Detaylı