DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ VE KARAKTERİSTİKLERİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ VE KARAKTERİSTİKLERİ"

Transkript

1 1 DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ VE KARAKTERİSTİKLERİ

2 DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ Tanımlar Doğru akım makinelerinin kutupları sabit veya elektromıknatıslı olmaktadır. Sabit mıknatıslar küçük güçlü generatörlerde veya özel amaçlarda kullanılmaktadır. Kutupları elektromıknatıslı olanların kutup bobinleri ise çeşitli şekillerde beslenip uyartılır. Doğru akım makinelerinde kutup sargılarından doğru akım geçirilerek sabit bir manyetik alan oluşturulması işlemine uyartım adı verilir. Bütün doğru akım makinelerinde sargı uçları şu şekilde kabul edilmiştir. Endüvi sargı uçları; A-B Yardımcı sargı uçları; G-H Şönt sargı; C-D Seri sargı uçları; E-F Yabancı uyartımlı generatörlerde uyartım sargısı uçları I-K ile gösterilir. 2

3 DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ Tanımlar Yol verme reostası: (Motorlarda kalkış akımının sınırlanması amacıyla kullanılır.) Şebeke bağlantı ucu Şönt sargı bağlantı ucu Endüvi bağlantı ucu L M R Uyartım reostası: (Uyartım akımımın ayarlanması amacıyla kullanılır.) C-D nin kısa devre edilmesiyle şebekeye ya da endüviye bağlantı ucu Şönt sargıya bağlantı ucu s Şebeke yada endüviye bağlantı ucu q t 3

4 4 DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ VE KARAKTERİSTİKLERİ

5 Generatörler; mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürür. Doğru akım generatörü, mekanik enerjiyi doğru akım elektrik enerjisine dönüştüren elektrik makinesidir. Doğru akım generatörleri uyartım şekillerine göre iki çeşittir. Yabancı uyartımlı generatörler Kendinden uyartımlı generatörler Kendinden uyartımlı generatörler de kullanılan alan sargısına göre üçe ayrılırlar. A.Şönt Generatörler B.Seri Generatörler C.Kompunt Generatörler 5

6 Kalıcı Mıknatıslı Harici Uyartımlı Seri Düz Kompunt Ters Kompunt Şönt 6

7 Yabancı Uyartımlı Generatörler Yabancı Uyartımlı Generatörler Bu generatörler harici bir kaynağa ihtiyaç duyarlar. Kullanılacak olan harici kaynak başka bir doğru akım kaynağı olabileceği gibi basit bir akü, kontrollü yada kontrolsüz doğrultmaç olabilir. Yabancı uyartımlı DA generatörlerinde endüvi sargı uçları A B, yardımcı sargı uçları G - H ve uyartım sargısı uçları ise I - K harfleri ile gösterilir. Uyartım devresi direnci Endüvi akımı Harici kaynak gerilimi Endüvi gerilimi R m = R f + R I a = I y V f = I m R f + R = I m. R m E a = U + I a R a U = E a I a. R a Yabancı Uyartımlı generatörün devreye bağlantısı 7

8 Yabancı Uyartımlı Generatörler Yabancı uyartımlı doğru akım generatörün klemens bağlantısı Doğru akım generatörlerinde uyartım devresine seri olarak tsq reostası bağlanır. Bu reostanın t ve s uçları generatörün uyartım akımının ve dolayısıyla manyetik alanın ayarlanması sağlanır. Uyartım akımının ayarlanması endüvide indüklenen kutup (uç) gerilimini değiştirir. 8

9 Yabancı Uyartımlı Generatörler Yabancı Uyartımlı Doğru Akım Generatörünün Boş Çalışma Karakteristiği Bir generatörün devir sayısı sabit ve yük akımı sıfır iken uyartım akımı ile kutup gerilimi arasındaki bağıntıya yabancı uyartımlı generatör boş çalışma karakteristiği adı verilir. Deneyin Yapılışı: Yabancı uyartımlı generatörün boş çalışma karakteristiğini elde etmek için generatör normal devir sayısı ile döndürülüp deney süresince sabit kalması sağlanır. Uyartım reostasının tamamen devrede olmasına dikkat edilip uyartım şalteri kapatılır ve uyartım reostası yardımıyla uyartım akımı kademe kademe arttırılır. Uyartım akımının belirli değerleri için endüvi uçlarından okunan kutup gerilimi tabloya kaydedilir. Öyle bir değere gelinir ki uyartım akımı arttırıldığı halde kutup geriliminin değişmediği görülür. Bu durumda kutuplar doyuma ulaşmış demektir. Bundan sonra uyartım akımı uyartım reostası yardımıyla kademe kademe azaltılarak sıfıra getirilir. Yatay eksen uyartım akımı dikey eksen kutup gerilimi olarak alınıp çıkış ve iniş eğrileri çizilir. 9

10 Yabancı Uyartımlı Generatörler Elde edilen eğriye dikkat edilirse iniş eğrisinde uyartım akımı sıfır olduğu halde generatör endüvisinde artık mıknatısiyetten dolayı bir gerilim okunduğu görülür. Uyartım akımı sıfır iken elde edilen bu gerilime remenans gerilimi adı verilir. Yabancı uyartımlı generatörler başka bir DA kaynağına ihtiyaç duyduklarından nadiren kullanılırlar. Laboratuvar ve ticari testler, özel regülasyon setleri için. Boş çalışma karakteristiği 10

11 Kendinden Uyartımlı Generatörler Kendinden Uyartımlı Generatörler Harici bir kaynaktan değil de generatörün kendi ürettiği gerilim tarafından uyartılan generatörlere kendinden uyartımlı generatörler adı verilir. Kendinden uyartımlı generatörler uyartım sargılarının endüvi uçlarına bağlanış şekillerine göre şönt, seri ve kompunt doğru akım generatörü olmak üzere üç çeşittir. Artık Mıknatısiyet Generatörlerin kutup sargılarından herhangi bir akım geçmese de manyetik malzemenin doyuma ulaşmasından dolayı kutuplardaki manyetik alan sıfır olmaz. Bu manyetik alanın yok olması zamana bağlıdır. Generatörlerin çalıştıktan sonra kutuplarında kalan bu manyetik alana artık mıknatısiyet adı verilir. Generatör uzun süre çalıştırılmamış yada ilk kez çalıştırılıyor ise üzerinde herhangi bir artık mıknatısiyet söz konusu olmayacağından kendi kendini uyartamaz. Bu nedenle pil, akü gibi doğru akım kaynağı ile artık mıknatısiyet sağlanır yada makine yabancı uyartımlı olarak çalıştırılır. 11

12 Kendinden Uyartımlı Generatörler Remenans Gerilimi Generatör normal devir sayısı ile dönerken uyartım akımı sıfır olsa da kutuplardaki artık mıknatısiyetten dolayı endüvide bir emk indüklenir. İndüklenen bu gerilime remenans gerilimi adı verilir. Kendi Kendine Uyartım Daha önce çalıştırılmış bir doğru akım makinesi kutuplarında doyuma ulaşılmasından dolayı artık mıknatısiyet kalır. Bu artık mıknatısiyet generatör anma hızında dönerken endüvi sargılarında bir remenans gerilimi indükler. Alan sargıları endüviye paralel olduğundan indüklenen bu gerilim alan sargılarından geçen akımı arttırır. Alan sargılarındaki akımın artışı artık mıknatısiyet akısını da arttırır. Buna bağlı olarak endüvide indüklenen gerilimi de artar. Generatörde indüklenen gerilimin artışı alan sargısı direnç çizgisi ile manyetik doyum çizgisinin kesiştiği noktaya kadar olur. Eğer alan sargıları artık mıknatısiyet değerini azaltacak şekilde bağlanmış ise indüklenen gerilimde azalma olur ve generatör kendi kendini uyartamaz. 12

13 Kendinden Uyartımlı Generatörler Kritik Direnç Uyartım devresi direnç eğrisi, mıknatıslama eğrisini lineer olarak değiştiği noktada keserse bu eğriye karşılık gelen değere kritik direnç adı verilir. Eğer uyartım devre direnci kritik devre direncinden büyük ise indüklenen gerilimde herhangi bir artış olmaz ve bu nedenle generatör kendi kendini uyartamaz. Kısaca generatörün kendi kendini uyartmaya başladığı uyartım reostası direnç değerine kritik direnç denir. Bir doğru akım generatörünün kendi kendini uyartabilmesi için; Kutuplarda artık mıknatısiyet akısı bulunmalı Generatörün endüvisinde indüklenen gerilimin oluşturacağı manyetik alan artık mıknatısiyet akısını destekleyecek yönde olmalı Uyartım devresi toplam direnci, kritik direnç değerinden küçük olmalıdır. Uyartım devresi direnci ile endüvi uç gerilimi arasındaki ilişki 13

14 14 ŞÖNT DOĞRU AKIM GENERATÖRLER

15 Şönt Generatörler Uyartım sargısı generatör endüvisine paralel şekilde bağlanmış olan generatörlerdir. Dışarıdan herhangi bir uyartıma gerek duymadan kendi kendini uyartırlar. Şönt generatörde endüvi uçları A B, kutup(uyartım) sargısının uçları C D, yardımcı sargı uçları da G H harfleri ile gösterilir. Şönt generatör klemens bağlantısı Uyartım devresi direnci R m = R f + R ş Endüvi akımı I a = I y + I m Şönt generatör prensip devre şeması Uç gerilimi U = I m R f + R ş = I m R m Uyartım akımı I m = U R m Endüvi gerilimi E a = U + I a R a U = E a I a R a 15

16 Şönt Generatörler 16

17 Şönt Generatörler Şönt Generatör Dış Karakteristiği Sabit devir sayısında uyartım direnci sabitken yük akımı ile uç gerilimi arasındaki bağıntıya şönt generatörün dış karakteristiği adı verilir. Şönt generatör boşta çalışırken eşdeğer devresinden de görüldüğü gibi endüvi akımı yük akımı sıfır olduğundan uyartım akımına eşit olur. Bu akım tam yük akımının çok küçük bir kısmına eşittir. Dolayısıyla boş çalışmada uç gerilimi U, endüvi iç direncinden dolayı oluşan gerilim düşümü I a.r a ihmal edilirse E a ya eşit olur. Eğer yük akımı arttırılırsa uç gerilimi aşağıdaki nedenlerden dolayı azalır. I a.r a gerilim düşümünün artması, Endüvi reaksiyonunun mıknatıslanmayı yok edici etkisinin artması, Uyartım akımının E a daki düşüm nedeniyle azalması. 17

18 Şönt Generatörler 18

19 Şönt Generatörler Yük akımının artması nedeniyle oluşan bu etkilerden de anlaşılacağı gibi başarılı bir çalışma için generatörün doyum bölgesinde çalıştırılması gerektiği görülmektedir. Aksi takdirde yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı uç gerilimi sıfıra düşer. Şönt generatörün lineer bölgede çalıştığını ve yüklü şekilde uç geriliminde belli bir düşüş olduğunu kabul edersek, gerilimdeki bu düşüş uyartım akımında bir düşüşe dolayısıyla kutup akısında da bir düşüşe neden olur. Akıdaki azalma endüklenen gerilimde azalmaya sebep olacağından düşüş uç gerilimi sıfır olana kadar devam eder. Doğru akım generatörünün doyum bölgesinde çalıştığını kabul edersek akımdaki %10 luk bir azalmanın kutup başına akıda %2 ile %3 lük bir azalmaya neden olduğu görülür. Sonuçta uç gerilimi boşta çalışma gerilim değerinin altında bir değer olur ve bu gerilim değeri makinenin başarılı bir şekilde çalışabilmesi için uygun bir değerdir. Şönt Generatörün dış karakteristik eğrisi 19

20 Şönt Generatörler Generatör yüklendikçe yük akım belli bir değere kadar artar. Bu değerden sonra yük direncindeki azalmanın yük akımını arttıracağı yerde azalttığı görülür. İşte yük akımının azalmaya başladığı bu noktaya kırılma noktası adı verilir. Bu noktadan itibaren uç gerilimi de azalır. Yük direncindeki azalma devam edince uyartım akımı sıfıra gider ve generatör kısa devre edildiğinde yani yük direnci sıfır olduğunda geçen kısa devre akımı remenans geriliminin endüvi direncine bölümüne eşit olur. Bu sonuç bize şönt generatörün kısa devre durumunda bir zarar görmeyeceğini gösterir. Bu tip generatörler akümülatör şarjında, galvanoteknide, küçük aydınlatma tesislerinde, gerilimin yükle değişmesinin sakıncası olmayan yerlerde kullanılır. 20

21 Seri Generatörler Seri Generatörler Uyartım sargısı generatör endüvisine seri şekilde bağlanmış olan generatörlerdir. Dışarıdan herhangi bir uyartıma gerek duymadan şönt generatörlerde olduğu gibi kendi kendini uyartırlar. Seri generatörlerde endüvi uçları A B, kutup(uyartım) sargısının uçları E F, yardımcı sargı uçları da G H harfleri ile gösterilir. Seri generatör prensip devre şeması ve klemens bağlantısı Endüvi alan sargısı ve yük akımı I a = I s = I y Endüvi gerilimi E a = U + I a. R a + I s. R s Uç gerilimi U = E I a. R a I s. R s U = E I a. (R a + R s ) 21

22 Seri Generatörler Seri generatörlerde seri alan sargısından geçen akım endüvi sargılarından da geçtiğinden kalın kesitli ve az sipirlidir. Seri sargıya paralel bağlanan bir ayarlı direnç vasıtasıyla seri sargıdan geçen akımın ayarlanması sağlanır. Generatör boşta çalışırken seri sargının ürettiği akı sıfırdır. Dolayısıyla endüvi uç gerilimi artık mıknatısiyetten dolayı oluşan E r remenans gerilimine eşit olur. Generatör bir yüke bağlandığında, yükün çekeceği akım seri sargıdan geçeceğinden seri sargı artık mıknatısiyet akısını destekleyecek yönde bir manyetik akı üretir. Bu durumda endüvide indüklenen gerilim boşta elde edilen gerilim değerinden yüksek olur. Ancak uç gerilimi U, üretilen E geriliminden; Endüvi direnci R a ve seri sargı direnci R s den dolayı düşen gerilim, Endüvi reaksiyonunun etkisinden dolayı düşüktür. 22

23 Seri Generatörler Uyartım akımının ayarlanması amacıyla seri sargıya paralel ayarlı bir R d direnci bağlanmıştır. R d bağlanmaz ise devreden endüvi akımı geçer ve I a = I s = I olur. Seri generatörlerde kutup gerilimi her yük akımı için ayrı değerdedir. Yük akımındaki az bir değişme kutup geriliminde büyük değişmelere yol açar. Her ne kadar seri sargıya bağlanacak paralel direnç ile kutup gerilimini sabit tutmak mümkünse de kullanışlı değildir. Bu bakımdan seri generatörler enerji üretimi için santrallerde kullanılmazlar. 23

24 Kompunt Generatörler Kompunt (Bileşik) Doğru Akım Generatörleri Hem seri hem de şönt sargıyı bulunduran generatörlerdir. Kompunt generatörlerde seri ve şönt sargının oluşturduğu manyetik alan, bağlantı şekillerine göre birbirini destekleyecek yada yok edecek şekilde olabilir. Kompunt generatör prensip devre şeması Endüvi akımı I a = I + I m Endüvi gerilimi E a = U + I a. R a +I s. R s Uç gerilimi U = E I a. R a I s. R s Uyartım devresi direnci R m = R f + R ş Uç gerilimi U = I m. R f + R ş = I m. R m 24

25 Kompunt Generatörler 25

26 Kompunt Generatörler Arttırmalı (Eklemeli) Kompunt Generatör Bu tip generatörlerde seri sargının oluşturduğu alan şönt sargının alanını destekleyecek yöndedir. Kendi aralarında yukarı ve orta kompunt şeklinde iki çeşittir. Yukarı kompunt generatörlerde seri alan sargısı kutup gerilimini oldukça arttırırken orta kompunt generatörde endüvi reaksiyonundan meydana gelen düşümü karşılayacak kadardır. Azalmalı (Ters) Kompunt Generatör Bu tip generatörde seri sargının alanı şönt sargının alanını azaltacak yöndedir. Dolayısıyla kutup gerilimi yüklendikçe çok düşer. Kompunt generatörlerin boş çalışma karakteristiğinin yapılışı ve eğrinin şekli, aynen şönt generatörün boş çalışmada elde edilen eğri gibidir. 26

27 Kompunt Generatörler Arttırmalı ve Azaltmalı Kompunt Generatör Yukarı, Orta ve Ters Kompunt Generatörün Eğrileri 27

28 Kompunt Generatörler Kompunt Generatörün Dış Karakteristiği Devir sayısı ve şönt uyartım devresi direnci sabitken, yük akımı ile kutup gerilimi arasındaki bağıntıya kompunt generatörün dış karakteristiği denir. Kompunt generatörlerin kullanıldıkları yerler: Eklemeli kompunt generatörler, ışıklandırma ve elektrikli motor servislerinde kullanılır. Bu yerlerde aranan özellik gerilimin her yük için sabit kalmasıdır. Eklemeli kompunt generatörlerde yük artıkça seri sargının artan alanı düşen gerilimi karşılayacağı için alıcılardaki gerilim sabit kalır. Ters kompunt generatörler yük akımın artması ile gerilimin düşmesi istenen yerlerde elektrokimya ve elektrometalürji işlerinde kullanılır. 28

29 Kompunt Generatörler 29

30 KAYNAKLAR OĞUZ, Necati; GÖKKAYA, Muhittin; Elektrik Makineleri I, MEB Yayınları, 1992 PEŞİNT, M.Adnan; ÜRKMEZ, Abdullah; Elektrik Makineleri II, MEB Yayınları, 1992 BAL, Güngör; Doğru Akım Makineleri ve Sürücüleri, Seçkin Yayıncılık, Ağustos 2001 ALTUNSAÇLI, Adem; Elektrik Makineleri I,

DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ

DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ 1 DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ Doğru Akım Motor Çeşitleri Motorlar; herhangi bir enerjiyi yararlı mekanik enerjiye dönüştürür. Doğru akım motoru, doğru akım elektrik enerjisini mekanik enerjiye

Detaylı

DOĞRU AKIM MAKİNELERİNDE KAYIPLAR

DOĞRU AKIM MAKİNELERİNDE KAYIPLAR 1 DOĞRU AKIM MAKİNELERİNDE KAYIPLAR Doğru Akım Makinelerinde Kayıplar Doğru akım makinelerinde kayıplar üç grupta toplanır. Mekanik kayıplar, Manyetik kayıplar, Bakır kayıplar. Bu üç grup kayıptan başka

Detaylı

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I Deney No:2 1 TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I Öğretim Üyesi : Prof. Dr. Güngör BAL Deneyin Adı : Şönt generatör özelliklerinin elde edilmesi

Detaylı

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I Deney No:1 1 TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI I Öğretim Üyesi : Prof. Dr. Güngör BAL Deneyin Adı : Yabancı uyartımlı generatör (YUG) özelliklerinin

Detaylı

ENDÜVİ REAKSİYONU VE KOMİTASYON

ENDÜVİ REAKSİYONU VE KOMİTASYON 1 ENDÜVİ REAKSİYONU VE KOMİTASYON Doğru Akım Makinelerinde Endüvi Reaksiyonu ve Endüvi Reaksiyonu Endüvi sargılarında herhangi bir akım yok iken kutupların oluşturduğu manyetik akı, endüvi üzerinde düzgün

Detaylı

6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI

6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI 6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI KONULAR 1. Doğru Akım Jeneratörleri (Dinamolar) 2. Doğru Akım Jeneratörlerinin Paralel Bağlanması 3. Doğru Akım Motorları GİRİŞ Bir iletkende

Detaylı

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ 1. Temel Teori (Şönt Uyarmalı Motor) DC şönt motorlar hızdaki iyi kararlılıkları dolayısıyla yaygın kullanılan motorlardır. Bu motor tipi seri

Detaylı

DANIŞMAN Mustafa TURAN. HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ

DANIŞMAN Mustafa TURAN. HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ DANIŞMAN Mustafa TURAN HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT 0101.00001

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Of Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Doğru Akım Makinaları - I

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Of Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Doğru Akım Makinaları - I KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Of Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü 1. Deneyin Adı Doğru Akım Makinaları 2. Deneyi Amacı Doğru akım motorunun yük eğrilerinin elde edilmesi 3. Deneye

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ DOĞRU AKIM MOTORLARI 522EE0123 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer

Detaylı

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR 22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR KONULAR 1. YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 2. YOL VERME YÖNTEMLERİ 3. KULLANILDIĞI YERLER Herhangi bir yükü beslemekte olan ve birbirine paralel bağlanan iki altematörden birsinin

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05 EELP212 DERS 05 Özer ŞENYURT Mayıs 10 1 BĐR FAZLI MOTORLAR Bir fazlı motorların çeşitleri Yardımcı sargılı motorlar Ek kutuplu motorlar Relüktans motorlar Repülsiyon motorlar Üniversal motorlar Özer ŞENYURT

Detaylı

DOĞRU AKIM MAKİNELERİ

DOĞRU AKIM MAKİNELERİ 1 DOĞRU AKIM MAKİNELERİ DOĞRU AKIM MAKİNELERİ - Giriş Doğru Akım Makineleri Doğru akım makineleri elektromekanik güç dönüşümü yapan makinelerdir. Makine üzerinde herhangi bir değişiklik yapmadan her iki

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları İkincisinde ise; stator düşük devir kutup sayısına göre sarılır ve her faz bobinleri 2 gruba bölünerek düşük devirde seri- üçgen olarak bağlanır. Yüksek devirde ise paralel- yıldız olarak bağlanır. Bu

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları 10. MOTORLARIN FRENLENMESİ Durdurulacak motoru daha kısa sürede durdurmada veya yükün yer çekimi nedeniyle motor devrinin artmasına sebep olduğu durumlarda elektriksel frenleme yapılır. Kumanda devrelerinde

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

Asenkron Makineler (2/3)

Asenkron Makineler (2/3) Asenkron Makineler (2/3) 1) Asenkron motorun çalışma prensibi Yanıt 1: (8. Hafta web sayfası ilk animasyonu dikkatle inceleyiniz) Statora 120 derecelik aralıklarla konuşlandırılmış 3 faz sargılarına, 3

Detaylı

DOĞRU AKIM MAKİNELERİNİN ARIZALARI, ONARILMASI VE BAKIMI

DOĞRU AKIM MAKİNELERİNİN ARIZALARI, ONARILMASI VE BAKIMI 1 DOĞRU AKIM MAKİNELERİNİN ARIZALARI, ONARILMASI VE BAKIMI Kutup Sargılarındaki Arızalar (Elektriksel Arıza) Devre kopukluğu Kutup sargılarındaki kopukluk; sarımda dikkatsizlik, sarsıntı, çekme, dışarıdan

Detaylı

Öğrencinin Adı - Soyadı Numarası Grubu İmza DENEY NO 1 ÖN HAZIRLIK RAPORU DENEYİN ADI SERBEST UYARMALI D.A. GENERATÖRÜ KARAKTERİSTİKLERİ a) Boşta Çalışma Karakteristiği b) Dış karakteristik c) Ayar karakteristik

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller eşitlendiğinde yani

Detaylı

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORAT UARI II

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORAT UARI II TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTİK MAKİNALAI LABOAT UAI II Öğretim Üyesi : Pro. Dr. Güngör BAL Deneyin Adı : Senkron Makina Deneyleri Öğrencinin Adı Soyadı : Numarası :

Detaylı

EET-303 ELEKTRİK MAKİNALARI-I DENEY FÖYÜ

EET-303 ELEKTRİK MAKİNALARI-I DENEY FÖYÜ EET-303 ELEKTRİK MAKİNALARI-I DENEY FÖYÜ DENEY NO:1 Deneyin Adı: DC Generatörün Mıknatıslanma Eğrisinin Çıkarılması Deneyin Amacı: DC generatörün farklı uyartım akımlarında (If) ürettiği çıkış gerilimlerini

Detaylı

ÖZGÜR Motor & Generatör

ÖZGÜR Motor & Generatör DAHLENDER MOTOR Statora sargılarının UVW ve XYZ uçlarından başka, sargı ortalarından uçlar çıkararak ve bunların bağlantıları yapılarak çift devir sayısı elde edilir. Bu bağlantı yöntemine, Dahlender bağlantı

Detaylı

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları Elektrik Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 2 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 3 Buton/Anahtar / Limit Anahtarı Kalıcı butona basıldığında, buton

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI ve LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller

Detaylı

DOĞRU AKIM MOTORLARININ ÇALIŞMA PRENSİPLERİ

DOĞRU AKIM MOTORLARININ ÇALIŞMA PRENSİPLERİ 1 DOĞRU AKIM MOTORLARININ ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DOĞRU AKIM MAKİNELERİ Doğru Akım Motorlarının Çalışma Prensipleri Elektrik motoru: Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren elektromekanik sistemlerdir.

Detaylı

T.C BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI DENEY FÖYÜ

T.C BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI DENEY FÖYÜ T.C BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI DENEY FÖYÜ (Balıkesir-2013) İÇİNDEKİLER Deney No 1: YABANCI UYARTIMLI D.C ŞÖNT DİNAMONUN

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR

18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR 18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR KONULAR 1. DOĞRU AKIM MOTORLARI, YAPILIŞLARI VE ÇEŞİTLERİ 2. ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 3. BİR FAZLI ASENKRIN MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIŞMA

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ DOĞRU AKIM MOTORLARI ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) RAYLI SİSTEMLER TEKNOLOJİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) RAYLI SİSTEMLER TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) RAYLI SİSTEMLER TEKNOLOJİSİ DOĞRU AKIM MAKİNELERİNİN KUMANDASI ANKARA 2008 İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR...iii

Detaylı

Im[A] n[d/d] Im[A] n[d/d] 0,55 1315 0,3 1720 0,5 1355 0,35 1665 0,45 1410 0,4 1540 0,4 1490 0,45 1450 0,35 1610 0,5 1370 0,3 1725 0,55 1315

Im[A] n[d/d] Im[A] n[d/d] 0,55 1315 0,3 1720 0,5 1355 0,35 1665 0,45 1410 0,4 1540 0,4 1490 0,45 1450 0,35 1610 0,5 1370 0,3 1725 0,55 1315 Deney No: 1 Deney Adı: : Doğru Akım Motorları (Seri, Şönt :Kompund) Deneyin Amacı: DA Motorlarının İşletme Karakteristiklerinin İncelenmesi 1 - ŞÖNT MOTOR DENEYİN BAĞLANTI ŞEMASI: 1. Deney: Devir Karakteristiği

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER BÖLÜM 4 A.A. MOTOR SÜRÜCÜLERİ 4.1.ALTERNATİF AKIM MOTORLARININ DENETİMİ Alternatif akım motorlarının, özellikle sincap kafesli ve bilezikli asenkron motorların endüstriyel uygulamalarda kullanımı son yıllarda

Detaylı

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar Üniversal motorlar 1.1. Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar 1.1.3. Yardımcı Sargıyı Devreden Ayırma Nedenleri Motorun ilk kalkınması anında

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02 DERS 02 Özer ŞENYURT Mart 10 1 DA DĐNAMOSUNUN ÇALIŞMA PRENSĐBĐ Dinamolar elektromanyetik endüksiyon prensibine göre çalışırlar. Buna göre manyetik alan içinde bir iletken manyetik kuvvet çizgilerini keserse

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır.

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. ASENKRON MOTORLARDA HIZ AYARI ve FRENLEME Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. Giriş Bilindiği üzere asenkron motorun rotor hızı, döner alan hızını (n s )

Detaylı

7. ÜNİTE SENKRON GENARATÖRLER

7. ÜNİTE SENKRON GENARATÖRLER 7. ÜNİTE SENKRON GENARATÖRLER KONULAR 1. Senkron Generatörler ve genel Yapıları 2. Alternatörlerin Çalışması ve Gerilim Regülasyonu 3. Alternatörlerin Uyartılması 4. Senkron Generatörlerin Paralel Bağlanması

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER ELEKTRİK MOTORLARINDA DENETİM PRENSİPLERİ

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER ELEKTRİK MOTORLARINDA DENETİM PRENSİPLERİ BÖLÜM 2 ELEKTRİK MOTORLARINDA DENETİM PRENSİPLERİ 2.1.OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİNE GİRİŞ Otomatik kontrol sistemleri, günün teknolojik gelişmesine paralel olarak üzerinde en çok çalışılan bir konu olmuştur.

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI TEMEL DEVRE TEOREMLERİNİN UYGULANMASI DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Şaban ULUS Şubat 2014 KAYSERİ

Detaylı

23. ÜNİTE DOĞRU VE ALTERNATİF AKIM JENERATÖRLERİ

23. ÜNİTE DOĞRU VE ALTERNATİF AKIM JENERATÖRLERİ 23. ÜNİTE DOĞRU VE ALTERNATİF AKIM JENERATÖRLERİ KONULAR 1. DİNAMONUN ÇALIŞMA PRENSİBİ VE ÇEŞİTLERİ 2. ALTERNATÖR, ÇALIŞMA PRENSİBİ VE ÇEŞİTLERİ 23.1 DİNAMONUN ÇALIŞMA PRENSİBİ VE ÇEŞİTLERİ 23.1.1Dinamoların

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Engin HÜNER

Yrd.Doç.Dr. Engin HÜNER Yrd.Doç.Dr. Engin HÜNER engin.huner@klu.edu.tr 0506 295 44 25 ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ DC MAKİNALARA GİRİŞ DC MAKİNALARIN UYARMA ŞEKİLLERİ VE ELEKTRİKSEL EŞDEĞER DEVRELERİ DC MAKİNALARIN GEÇİCİ REJİM GERİLİM DENKLEMLERİ

Detaylı

TRANSFORMATÖRLER (TRAFOLAR)

TRANSFORMATÖRLER (TRAFOLAR) 1 TRANSFORMATÖRLER (TRAFOLAR) Transformatörler (Trafolar) Genel Tanımlar Transformatör, alternatif gerilimin alçaltılıp yükseltilmesi amacıyla kullanılan ve elektromanyetik güç dönüşümü yapan elektrik

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

Elektrik Makinaları I. Yuvarlak rotorlu makinada endüvi (armatür) reaksiyonu, eşdeğer devre,senkron reaktans

Elektrik Makinaları I. Yuvarlak rotorlu makinada endüvi (armatür) reaksiyonu, eşdeğer devre,senkron reaktans Elektrik Makinaları I Yuvarlak rotorlu makinada endüvi (armatür) reaksiyonu, eşdeğer devre,senkron reaktans Stator sargıları açık devre şekilde, rotoru sabit hızla döndürülen bir senkron makinada sinüs

Detaylı

9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri. Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir.

9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri. Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir. 9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir. Transformatörler, akım ve gerilim değerlerini frekansta değişiklik yapmadan ihtiyaca göre

Detaylı

ELM 324 ELEKTROMEKANİK ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ DERSİ LABORATUVARI

ELM 324 ELEKTROMEKANİK ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ DERSİ LABORATUVARI ELM 324 ELEKTROMEKANİK ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ DERSİ LABORATUVARI Deney 1 : Histeresiz Eğrisinin Elde Edilmesi Amaç : Bu deneyin temel amacı; transformatörün alçak gerilim sargılarını kullanarak B-H (Mıknatıslanma)

Detaylı

Senkron Motorun Kalkınma Durumu

Senkron Motorun Kalkınma Durumu 1 SENKRON MOTORLAR Senkron Motorların Çalışma Prensipleri Senkron makine generatör olarak çalıştırılabildiği gibi, eğer kutuplar bir DC kaynaktan beslenip, endüvi (stator) sargılarına da alternatif gerilim

Detaylı

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Dönen Elektrik Makinaları nın önemli bir grubunu oluştururlar. (Üretilen en büyük güç ve gövde büyüklüğüne sahip dönen makinalardır) Generatör (Alternatör) olarak

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON TEST ÇÖZÜMLERİ 11. SINIF SORU ANKASI. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON TEST ÇÖZÜMLERİ 5 Elektromanyetik Indüksiyon Test 1 in Çözümleri 3. 1. Faraday Yasasına göre; indüksiyon emk sı manyetik

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

L3 Otomasyon Laboratuvarı

L3 Otomasyon Laboratuvarı L3 Laboratuvarı Otomasyon laboratuvarı olarak kullanılmaktadır. Bu laboratuvarda ders alan öğrencilerimiz; Elektrik makinelerinin yapısı, bakımı, kontrolü ve endüstriyel uygulama alanlarını öğrenir. Enerji

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI DENEY 1 BİR FAZLI TRANSFORMATÖR DENEYLERİ DENEY 1 BİR FAZLI TRANSFORMATÖR DENEYLERİ I GİRİŞ

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

Yüksek Gerilim Tekniği İÇ AŞIRI GERİLİMLER

Yüksek Gerilim Tekniği İÇ AŞIRI GERİLİMLER İÇ AŞIRI GERİLİMLER n Sistemin kendi iç yapısındaki değişikliklerden kaynaklanır. n U < 220 kv : Dış aşırı gerilimler n U > 220kV : İç aşırı gerilimler enerji sistemi açısından önem taşırlar. 1. Senkron

Detaylı

ÜÇ FAZLI MOTORLARIN BİR FAZLI OLARAK ÇALIŞTIRILMASI

ÜÇ FAZLI MOTORLARIN BİR FAZLI OLARAK ÇALIŞTIRILMASI 1 ÜÇ FAZLI MOTOLAI Bİ FAZLI OLAAK ÇALIŞTIILMASI Üç fazlı şebekenin bulunmadığı yerlerde veya özel olarak üç fazlı motorlar bir fazlı olarak çalıştırılırlar. Bunun için motorun yıldız ve üçgen bağlı oluşuna

Detaylı

BÖLÜM-I ELEKTRİK MAKİNELERİNİN TEMELLERİ DERS NOTLARI

BÖLÜM-I ELEKTRİK MAKİNELERİNİN TEMELLERİ DERS NOTLARI BÖLÜM-I ELEKTRİK MAKİNELERİNİN TEMELLERİ DERS NOTLARI 1 Makine İlkeleri Elektrik Makinaları elektrik enerjisini mekanik enerjiye veya mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren cihazlardır. Transformatörler,

Detaylı

Elektrik Makinaları I

Elektrik Makinaları I Elektrik Makinaları I Yuvarlak rotorlu makina, fazör diyagramları, şebekeye paralel çalışma,reaktif-aktif güç ayarı,gerilim regülasyonu,motor çalışma Generatör çalışması için indüklenen gerilim E a, uç

Detaylı

GERİLİM REGÜLATÖRLERİ DENEYİ

GERİLİM REGÜLATÖRLERİ DENEYİ GERİLİM REGÜLATÖRLERİ DENEYİ Regüleli Güç Kaynakları Elektronik cihazlar harcadıkları güçlere göre farklı akımlara ihtiyaç duyarlar. Örneğin; bir radyo veya amplifikatörün hoparlöründen duyulan ses şiddetine

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Bu bölüm, çeşitli şekillerde birbirlerine bağlanmış bataryalar, dirençlerden oluşan bazı basit devrelerin incelenmesi ile ilgilidir. Bu tür

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 3. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 3. OHM KANUNU, ENEJİ VE GÜÇ 3.1. OHM KANUNU 3.2. ENEJİ VE GÜÇ 3.3.

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ ÖLÇÜ TRAFOLARI Genel Kavramlar Ölçü Transformatörleri Ölçü cihazları tesislerin ne kadar enerji tükettiğinin belirlenmesinde veya arıza durumlarının oluştuğunun belirlenmesinde

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DERE E KISA DERE KARAKTERİSTİKERİ DENEY 4-04. AMAÇ: Senkron jeneratör olarak çalışan üç faz senkron makinanın

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNALARI DENEY KİTPÇIĞI

ELEKTRİK MAKİNALARI DENEY KİTPÇIĞI ELEKTRİK MAKİNALARI DENEY KİTPÇIĞI Öğrencinin Adı Soyadı : Deney 7 8 9 0 Deneyin adı Asenkron Motorlarda Kaymanın Bulunması ~ Asenkron Motorların Boş Çalışması ~ Asenkron Motorun Kısa Devre Çalıştırılması

Detaylı

ALTERNATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMASI

ALTERNATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMASI 1 ALTERNATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMASI Elektrik santralleri şebekelerin güç ihtiyaçlarını karşılamak için başka santrallerle paralel bağlanır. Güç ihtiyacı günün her saatinde değişiklik gösterdiği gibi,

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI 3. Bölüm: Asenkron Motorlar Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 3.1. Asenkron Makinelere Giriş Düşük ve orta güç aralığında günümüzde en yaygın kullanılan motor tipidir. Yapısal olarak çeşitli çalışma koşullarında

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 5: Fotovoltaik Hücre Karakteristikleri Fotovoltaik Hücrede Enerji Dönüşümü Fotovoltaik Hücre Parametreleri I-V İlişkisi Yük Çizgisi Kısa Devre Akımı Açık Devre Voltajı MPP (Maximum

Detaylı

ASENKRON (İNDÜKSİYON)

ASENKRON (İNDÜKSİYON) ASENKRON (İNDÜKSİYON) Genel MOTOR Tek fazlı indüksiyon motoru Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir.

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

Bölüm 4 Doğru Akım Devreleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 4 Doğru Akım Devreleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Bölüm 4 Doğru Akım Devreleri Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Doğru Akım Devreleri Elektrik Akımı Direnç ve Ohm Yasası Elektromotor Kuvvet (EMK) Kirchoff un Akım Kuralı Kirchoff un İlmek Kuralı Seri ve Paralel

Detaylı

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı AC makinelerde üretilen üç fazlı gerilim, endüstride R-S-T (L1-L2- L3) olarak bilinir. R-S-T gerilimleri, aralarında 120 şer derece faz farkı

Detaylı

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER BÖÜM 3 ATENATİF AKMDA SEİ DEVEE 3.1 - (DİENÇ - BOBİN SEİ BAĞANMAS 3. - (DİENÇ - KONDANSATÖÜN SEİ BAĞANMAS 3.3 -- (DİENÇ-BOBİN - KONDANSATÖ SEİ BAĞANMAS 3.4 -- SEİ DEVESİNDE GÜÇ 77 ATENATİF AKM DEVE ANAİİ

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel Genel ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir. Genellikle sanayide kullanılan

Detaylı

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR?

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? Elektrodinamik sisteme göre çalışan transformatör, elektrik motorları gibi cihazlar şebekeden mıknatıslanma akımı çekerler. Mıknatıslanma akımı manyetik alan varken şebekeden

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç Fazlı Asenkron Motorlar Üç fazlı asenkron motorlar, stator sargılarına uygulanan elektrik enerjisini mekanik enerjiye çevirerek milinden yüke aktarırlar. Rotor ise gerekli

Detaylı

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ 1-Step Motorlar - Sabit mıknatıslı Step Motorlar 2- Sorvo motorlar - Sabit mıknatıslı Servo motorlar 1- STEP (ADIM) MOTOR NEDİR Açısal konumu adımlar halinde değiştiren,

Detaylı

ÜNİTE 5 TEST SORU BANKASI (TEMEL ELEKTRONİK)

ÜNİTE 5 TEST SORU BANKASI (TEMEL ELEKTRONİK) ÜNİTE 5 TEST SORU BANKASI (TEMEL ELEKTRONİK) TRAFO SORULARI Transformatörün üç ana fonksiyonundan aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? a) Gerilimi veya akımı düşürmek ya da yükseltmek b) Empedans uygulaştırmak

Detaylı

BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ

BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ Genellikle üç fazlı alternatif akımın bulunmadığı yerlerde veya küçük güçlü olduklarından işyerlerinde bir fazlı kolon hattına bağlanırlar

Detaylı

3. ELEKTRİK MOTORLARI

3. ELEKTRİK MOTORLARI 3. ELEKTRİK MOTORLARI Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren makinalardır. Her elektrik motoru biri sabit (Stator, Endüktör) ve diğeri kendi çevresinde dönen (Rotor, Endüvi) iki ana parçadan oluşur.

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Transformatörün İncelenmesi

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Transformatörün İncelenmesi YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 4 Deney Adı: Transformatörün İncelenmesi Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Erhan AKDOĞAN

Detaylı

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME 1 ASENKRON MOTORLARA YOL VERME Üç Fazlı Asenkron Motorlara Yol Verme Yöntemleri Kısa devre rotorlu asenkron motorlar sekonderi kısa devre edilmiş transformatöre benzediklerinden kalkış anında normal akımlarının

Detaylı

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ Hazırlayan Arş. Gör. Ahmet NUR DENEY-1 TRANSFORMATÖRLERDE POLARİTE

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP Amaç: Bu deneyin amacı, öğrencilerin alternatif akım ve gerilim hakkında bilgi edinmesini sağlamaktır. Deney sonunda öğrencilerin, periyot, frekans, genlik,

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Sonuç Raporu Proje No: 2010/50 ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜ SİSTEMLERİNİN KURULMASI Proje Yöneticisi Yrd. Doç. Dr. Mehmet AKAR Mühendislik

Detaylı

ELPC 108 Elektrik Makinaları -I

ELPC 108 Elektrik Makinaları -I ELPC 108 Elektrik Makinaları -I (NÖ) Perşembe (İÖ) Çarşamba D. KODU DERS ADI T U K AKTS ELPC 108 ELEKTRİK MAKİNALARI-I 3 1 4 4 Transformatörlerin yapısı ve çalışma prensipleri. DA makinelerinin yapısı

Detaylı

Temel Yasalar ve Uygulamaları

Temel Yasalar ve Uygulamaları Temel Yasalar ve Uygulamaları 1) Yeryüzünde hangi doğrultuda tutup, hangi yönde hareket ettireceğiniz bir iletkende maksimum gerilim indüklenir / yada hangilerinde indüklenmez. Yanıt 1: Maksimum emk nin

Detaylı

KAYNAK DÖNÜŞÜMÜ NORTON-THEVENIN ve SÜPERPOZİSYON TEOREMLERİ & İŞ-GÜÇ-ENERJİ

KAYNAK DÖNÜŞÜMÜ NORTON-THEVENIN ve SÜPERPOZİSYON TEOREMLERİ & İŞ-GÜÇ-ENERJİ KAYNAK DÖNÜŞÜMÜ NORTON-THEVENIN ve SÜPERPOZİSYON TEOREMLERİ & İŞ-GÜÇ-ENERJİ GERİLİM KAYNAĞINDAN AKIM KAYNAĞINA DÖNÜŞÜM Gerilim kaynağını akım kaynağına dönüşüm yapılabilir. Bu dönüşüm esnasında kaynağın

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI DC SERİ JENERATÖR KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ DERSİN

Detaylı