Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji"

Transkript

1 Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji

2 Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji Neden Sera gazlarını izliyor ve raporluyoruz? Küresel İklim Değişikliği Nedir Küresel İklim Değişikliği nin Dünya ve Türkiye ye etkileri nelerdir? Sera gazları nelerdir? İzlemenin nihai hizmea Emisyonların kontrolü

3 Küresel İklim Değişikliği Nedir? KarşılaşDrılabilir zaman dilimlerinde gözlenen doğal iklim değişikliğine ek olarak, doğrudan veya dolaylı olarak küresel atmosferin bileşimini bozan insan faaliyetleri sonucunda iklimde oluşan değişiklik (UNFCCC, 1992)

4 İklim Değişikliğinin Bilimsel kanıtına örnek: Vostok Buzul Karotları

5

6 Buzul karotları-paleo iklim hakkında izotoplardan elde edilen bilgileri sağlar

7 Vostok Buzul Karot Kayıtları

8 Vostok Buzul Karot Kayıtları

9 Sadece doğal etkenlere dayalı iklim simulasyonu Sıcaklık anomalileri ( C) model gözlemler Yıllar

10 Sadece insan etkisine bağlı iklim simulasyonu Sıcaklık anomalileri ( C) gözlemler Yıllar

11 Hem doğal hem de insani etkenlere dayalı iklim simulasyonu Sıcaklık anomalileri ( C) gözlemler Yıllar

12 Küresel İklim Değişikliği-IPCC 5. Değerlendirme raporu: Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli nin (IPCC) 2013 yılında yayımlanan 5. Değerlendirme Raporuna göre; 30 yılın her 10 yılı, yeryüzünde 1850 den beri kaydedilen küresel sıcaklık verileri için hesaplanan tüm on yıllık dönemlerden ardışık bir biçimde daha sıcak olmuştur. Çözümlenen dolaylı eski iklim verileri, Kuzey Yarım Küre de döneminin olasılıkla son 1400 yılın en sıcak 30 yıllık dönemi olduğunu (orta güvenirlik) göstermektedir.

13 Küresel İklim Değişikliği-IPCC 5. Değerlendirme raporu: Küresel ortalama yüzey (kara ve okyanus) sıcaklığı, bölgesel eğilimlerin yeterli düzeyde hesaplanabildiği en uzun dönem olan döneminde, 0,89 C lik [0,69-1,08 C güven aralığında] doğrusal bir ardş göstermişar. Bu dönem boyunca hemen tüm Yerküre yüzeyi ısınmışdr

14 Küresel İklim Değişikliği-IPCC 5. Değerlendirme raporu: Uzun dönemli kesin ısınma eğilimine (yüksek güvenirlik) ek olarak, küresel ortalama yüzey sıcaklığı belirgin on yıllık ve yıllararası değişkenlikler göstermişar. Doğal değişkenlik nedeniyle, kısa süreli kayıtlara dayanan eğilimler, başlangıc ve biaş tarihlerine karşı çok hassasdr ve genel olarak uzun süreli eğilimleri yansıtmaz. Troposfer (atmosferin yaşamın ve hava olaylarının oluştuğu en alt katmanı), küresel olarak 20. yüzyılın ortalarından beri kesin olarak (% olasılıkla) ısınmışdr.

15 Küresel İklim Değişikliği-IPCC 5. Değerlendirme raporu: Doğrusal regresyon trend hesaplamalarına göre, ve dönemlerinde gözlenen yağış değişikliklerinin alansal dağılış desenleri (IPCC 2013 e göre).

16 Küresel İklim Değişikliği-IPCC 5. Değerlendirme raporu: Birçok ekstrem (aşırı) hava ve iklim olaylarında 1950 den beri değişiklikler olduğu gözlenmişar. Yüksek olasılıkla (%90-100), küresel ölçekte soğuk gün ve gecelerin sayıları azalmış, sıcak gün ve gecelerin sayısı artmışdr. Avrupa, Asya ve Avustralya nın geniş bölgelerinde sıcak hava dalgalarının sıklığı olasılıkla (%66-100) artmışdr. Kuvvetli yağış olaylarının sayısının ardş gösterdiği kara bölgeleri, kuvvetli yağışların azaldığı karalardan olasılıkla daha fazladır. Kuvvetli yağış olaylarının sıklığı ya da şiddea olasılıkla Kuzey Amerika ve Avrupa da artmışdr.

17 Küresel İklim Değişikliği-IPCC 5. Değerlendirme raporu: küresel okyanuslardaki ısınma iklim sisteminde biriken enerjideki ardşı denetlemektedir. Bu kapsamda, döneminde okyanuslarda biriken enerjinin %90 dan fazlası (yüksek güvenirlik) okyanuslardaki ısınmayla bağlandlıdır. Üst okyanus (0-700 m) döneminde kesin olarak ısınmışken, 1870 ler ve 1971 arasında olasılıkla ısınmışdr. Dolaylı ve aletli deniz düzeyi verileri, 19. yüzyıl sonunda 20. yüzyıl başına göre önceki 2000 yılda egemen olan görece düşük ortalama yükselme oranlarından daha yüksek yükselme oranlarına doğru bir geciş olduğunu (yüksek güvenirlik) göstermektedir. Olasılıkla, küresel ortalama deniz düzeyi yükselmesindeki ardş, 20. yüzyılın başından beri sürmektedir.

18 Küresel İklim Değişikliği-IPCC 5. Değerlendirme raporu: Toplam ışınımsal zorlama poziaiir ve iklim sisteminde ısı enerjisinin birikmesine yol açmaktadır. Toplam ışınımsal zorlamaya en büyük katkı, atmosferdeki CO2 birikimlerinde 1750 den beri gözlenen ardş tarakndan yapılmışdr.

19 Küresel İklim Değişikliği-IPCC 5. Değerlendirme raporu: Yeni IPCC senaryolarına (RCP2.6 ve RCP8.5) dayanarak; (a) Yıllık ortalama yüzey sıcaklığı ( C olarak) ve (b) yıllık yağış toplamlarında (% olarak) ortalamasına göre döneminde gercekleşmesi beklenen model kesnrimi değişiklikler.

20 Küresel İklim Değişikliği-IPCC 5. Değerlendirme raporu: RCP2.6 ve RCP8.5 senaryolarına dayanarak sürec temelli modellere göre, dönemine göre 21. yüzyıl boyunca küresel ortalama deniz düzeyi yükselmesi projeksiyonları. Bu iki senaryo için değerlendirilen olası değişim aralıkları, bir gölge bandı ile gösterilmişnr. Ayrıca, tüm RCP senaryoları için dönemi ortalaması için değerlendirilen olası değişim aralıkları, bunlara karşılık gelen yatay bir çizgi olarak verilen ortanca değer ile birlikte, renkli dikine sütunlar şeklinde verilmişnr.

21 Küresel İklim Değişikliği-IPCC 5. Değerlendirme raporu: Türkiye için ön görülen senaryolar: Sıcaklıklar her yerde ve her mevsim yükselecek, ama ardş miktarı yaz mevsiminde kışa göre daha fazla olacakdr. İlginc olan, buna benzer bir durumun halihazırda tarihsel verilerde de gözlenmesidir. Yağış Türkiye nin güney kısımlarında azalacakdr. Kuzey ve özellikle kuzeydoğu kısımlarında ise bir miktar artabilir. Güneş enerjisi ülke genelinde bir miktar artacakdr,ancak ardş ülkenin bad yarısında daha çok olacakdr. Rüzgar potansiyeli Türkiye nin kuzeydoğu kesimlerinde bir miktar artabilir. Doğu kısımlarında ise azalma söz konusu olacakdr. Deniz seviyesi yükselmesi nehir deltalarının (Carşamba, Bafra, Çukurova gibi) ve kıyı kentlerinin düşük kotlu alanlarını etkileyecekar. İklimdeki değişimler (artan sıcaklık ve azalacak yağış) Türkiye de su stresi çeken alanları ardracakdr. Doğu Karadeniz bölgesinde artacak yağış heyelan riskini ardracakdr. Azalacak kar örtüsu cığ tehlikesini azaltacakdr. Artacak sıcaklar ve azalacak yağış, kuraklık ve sıcak hava dalgalarının şiddea ve sürelerinde ardşlara sebep olacakdr.

22 Sera Gazları nelerdir?

23 Dünya Gezegeninin Atmosferik Bileşenleri: Diğer 1% Mart ppm CO 2 Oksijen 21% Azot 78%

24 Sera Gazları ve Karbon eşleniği: CO 2e GAZ FORMÜL KÜRESEL ISINMAYA ETKİ POTANSİYELİ KARBONDiOKSiT CO 2 1 METAN CH 4 28 AZOTOKSİTLER N 2 O 265 HidrofloroKarbonlar HFC Per Flora Karbonlar C 2 F 6 C 6 F 14 CF KÜKÜRTHEKZAFLORİT SF Nitrojen triflorid NF Kloroflorokarbonlar CFC ler

25 Ekonomİk döngü Temiz havanın bedeli ne olmalıdır? ADklarınız için ne kadar ödemek isterdiniz?

26 Ekonomİk döngü İklim değişikliği bu denklemi nasıl etkiler?

27 Abatement cost/emisyon Azaltım bedeli Her hangi bir işletmede istenmeyen bir meta ya da çıktının bertarafı ya da azaltılması için gereken bedel. Azaltım bedeli genellikle işletmeler üretim sırasında oluşan belirli bir negatif etkiyi ya da olumsuz yan ürünü azaltmaları istendiğinde ortaya çıkar.

28 Azaltım Bedeli ve kirleticinin sosyal maliyeti arasındaki denge Marjinal toplumsal zararın bedeli Marjinal onarım-emisyon azaldm bedeli KIRLETICI-EMISYON

29 Tavan LimiA geçen emisyonlar Tavan SaDlık: Kullanılmayan emisyon hakları Emission Hakkı PARA

30 Teşekkürler Sorular için 10 dakika ayrılmıştır

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

Ġklimde değiģim daha önce görülmemiģ düzeyde

Ġklimde değiģim daha önce görülmemiģ düzeyde Ġklimde değiģim daha önce görülmemiģ düzeyde 25 10 2013 Prof. Dr. Murat TürkeĢ, Ġklim Bilimci (Fiziki Coğrafya ve Jeoloji Klimatoloji ve Meteoroloji) Ġstatistik Bölümü Bağlantılı ODTÜ Hükümetlerarası Ġklim

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ. Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ. Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET METEOROLOJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı İklim Değişikliği 1. Ulusal Bildirimi,

Detaylı

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar 1/36 İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, Dünya da ve Türkiye de gözlemler IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar Uluslararası Kuruluşlar, Aktiviteler için Sektörler

Detaylı

I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır.

I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır. I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır. Fosil yakıtlar, çoğu yeşil bitkilerin fotosentez ürünü

Detaylı

Hava Durumu İKLİM İklim Değişiyor Peki Siz Bunun Farkında mısınız? Sera Etkisi Ve İklim Değişikliği En önemli sera gazları Karbon dioksit (CO2) Metan (CH4) Diazot monoksit(n2o) İklim Değişikliğine Sebep

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KURAKLIK ANALİZİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KURAKLIK ANALİZİ T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET METEOROLOJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı İklim... Ortalama özellikleri kaynak

Detaylı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı Sera Etkisi Bir miktarda ısı arz dan kaçmakta Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte CO2 tarafından tutulan Isının bir kısmı tekrar atmosfere kaçabilir. Cam tarafından tutulan

Detaylı

Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü. İklim Değişikliği Nedir?

Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü. İklim Değişikliği Nedir? Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü İklim Değişikliği Nedir? Mayıs, 2011 İçindekiler 1. İklim Değişikliği Nedir?... 3 2. Karbon Ayak İzi Nedir?... 7 3. İklim Değişikliği ve Türkiye... 9 4. Kaynakça... 11

Detaylı

Sera Gazları ve Önemi

Sera Gazları ve Önemi Sera Gazları ve Önemi Yeryüzünün uzun dönem içerisinde güneşten aldığı enerji kadar enerjiyi uzaya vermesi gerekir. Güneş enerjisi yeryüzüne kısa dalga boylu radyasyon olarak ulaşır. Gelen radyasyonun

Detaylı

KÜRESEL ISINMA VE ÜZERĐNDEKĐ ETKĐLERĐ

KÜRESEL ISINMA VE ÜZERĐNDEKĐ ETKĐLERĐ KÜRESEL ISINMA VE DÜNYAMIZ ÜZERĐNDEKĐ ETKĐLERĐ Hava sıcaklıklarında ortaya çıkan alışılmadık ve ani değişimler, sonuçlarını günlük hayatımızda da hissettiriyor. Bunlar, insanın katkılarından bağımsız,

Detaylı

%78 Azot %21 Oksijen %1 Diğer gazlar

%78 Azot %21 Oksijen %1 Diğer gazlar Küresel Isınma MMO LPG Personel Eğitimi Çalışma Notlarından Geliştirilerek Tanzim Edilmiştir. İklim Nedir? iklim sözcüğü dilimize Arapça dan girmiştir. Aynı sözcük Latince klimatis ve Yunanca klima sözcüklerinden

Detaylı

SON GELIŞMELER: IPCC 2013 RAPORU MURAT TÜRKEŞ, ÖMER LÜTFI ŞEN, LEVENT KURNAZ, ÖMER MADRA, ÜMIT ŞAHIN

SON GELIŞMELER: IPCC 2013 RAPORU MURAT TÜRKEŞ, ÖMER LÜTFI ŞEN, LEVENT KURNAZ, ÖMER MADRA, ÜMIT ŞAHIN İKLIM DEĞIŞIKLIĞINDE SON GELIŞMELER: IPCC 2013 RAPORU İstanbul Politikalar Merkezi Bankalar Cadddesi No: 2 Minerva Han 34420 Karaköy, İstanbul TÜRKİYE +90 212 292 49 39 +90 212 292 49 57 ISBN: 978-605-4348-66-4

Detaylı

Küresel İklim Değişikliği Politikaları ve Türkiye Önder Algedik İklim ve Enerji Uzmanı Tüketici ve İklimi Koruma Derneği Başkan Yardımcısı

Küresel İklim Değişikliği Politikaları ve Türkiye Önder Algedik İklim ve Enerji Uzmanı Tüketici ve İklimi Koruma Derneği Başkan Yardımcısı + Küresel İklim Değişikliği Politikaları ve Türkiye Önder Algedik İklim ve Enerji Uzmanı Tüketici ve İklimi Koruma Derneği Başkan Yardımcısı + A- İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNDE MEVCUT DURUM + İklim, Karbondioksit,

Detaylı

İklim Değişikliği. Mercan DOĞAN Ahmet AKINCI Murat ÖZKAN Ela CÖMERT Ferhat ÜSTÜNDAŞ Aynur DEMİRTAŞ Sevda KOCAKAYA Merve Gizem GENÇ

İklim Değişikliği. Mercan DOĞAN Ahmet AKINCI Murat ÖZKAN Ela CÖMERT Ferhat ÜSTÜNDAŞ Aynur DEMİRTAŞ Sevda KOCAKAYA Merve Gizem GENÇ İklim Değişikliği Mercan DOĞAN Ahmet AKINCI Murat ÖZKAN Ela CÖMERT Ferhat ÜSTÜNDAŞ Aynur DEMİRTAŞ Sevda KOCAKAYA Merve Gizem GENÇ Eğitim Fakültesi, Almanca Öğretmenliği Bölümü, 3. Sınıf İklim Değişikliği

Detaylı

Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri

Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri Ömer Lütfi Şen Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi Mercator-İPM Araştırma Programı & Katkıda bulunanlar: Ozan Mert Göktürk Deniz Bozkurt Berna

Detaylı

PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI. Ders Sorumlusu:Prof. Dr. Đnci Morgil

PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI. Ders Sorumlusu:Prof. Dr. Đnci Morgil KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE ĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI Ders Sorumlusu:Prof. Dr. Đnci Morgil Proje Hedef Sorusu: Sıcaklık bitkilerin CO2 emilimini azaltıp, küresel ısınmayı daha da arttırır mı? Küresel

Detaylı

KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI GÖZDE MUTLU KĐÖ-4 20433456

KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI GÖZDE MUTLU KĐÖ-4 20433456 KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI GÖZDE MUTLU KĐÖ-4 20433456 PROJE HEDEF SORUSU: Seralarda oluşan karbondioksit (CO2) gazı, sera etkisine neden olur mu? KÜRESEL ISINMA NEDĐR? Küresel ısınma,

Detaylı

Kyoto Protokolü. Nurel KILIÇ

Kyoto Protokolü. Nurel KILIÇ Kyoto Protokolü İklim değişikliğine neden olan karbondioksit (CO 2 ) emisyonlarını azaltmaya yönelik eylem stratejilerini ve yükümlülüklerini, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (İDÇS)

Detaylı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı 27 Nisan 2011 KAYSERĠ OSB ġenol ATAMAN 7 Haziran 2011 NĠĞDE OSB 8 Haziran 2011 ADANA Ticaret Odası Kapsam İklim Değişikliği, Küresel Isınma Azaltım (Mitigasyon),

Detaylı

Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği

Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği Dr. Hüseyin Toros (İTÜ Meteoroloji Mühendisliği) huseyintoros@yahoo.com (İnsan ve Hayat Dergisi Kasım 2011) İklim değişiklikleri, seller ve aşırı sıcaklar gündemden

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

İklim Değişikliği. Dr. Aslı Numanoğlu Genç. Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü

İklim Değişikliği. Dr. Aslı Numanoğlu Genç. Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü İklim Değişikliği Dr. Aslı Numanoğlu Genç Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ? İklimi değiştiren nedir? Gerçekten iklim değişikliği var mı? Var ise nasıl kanıtlıyoruz? Bizi

Detaylı

Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi.

Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi. Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yvzkymkc@gmail.com 2 Atmosferi hangi coğrafya dalı inceler? Klimatoloji 4 Asal Gazlar 0,96% Oksijen 20,95% Azot 78,07% ASAL GAZLAR

Detaylı

Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü

Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Doç. Dr. Murat Türkeş Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü 17020, Terzioğlu Yerleşkesi - ÇANAKKALE ÖZET Başta fosil yakıtların yakılması olmak üzere, çeşitli insan etkinlikleri

Detaylı

Küresel. İklim Değişikliği. ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Küresel. İklim Değişikliği. ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI Küresel İklim Değişikliği ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1 Sera etkisi ve İklim Değişikliği Nedir? Dünya, üzerine düşen güneş ışınlarından çok, dünyadan yansıyan güneş ışınlarıyla ısınır. Bu

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler :

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler : TÜRKİYE NİN İKLİMİ İklim nedir? Geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca görülen atmosfer olaylarının ortalaması olarak ifade edilir. Bir yerde meydana gelen meteorolojik olayların toplamının ortalamasıdır.

Detaylı

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 1. Atmosfer ve İçeriği

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 1. Atmosfer ve İçeriği Havacılık Meteorolojisi Ders Notları 1. Atmosfer ve İçeriği Yard.Doç.Dr. İbrahim Sönmez Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ballıca Kampüsü Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Prof. Dr. Erdem GÖRGÜN Dr. Bertan BAŞAK

Detaylı

İklim Sistemi İklim nedir ve oluşumuna dair kavramlar hakkında ne biliyoruz? Hava durumu ve iklim arasında ne tür bir ilişki vardır? İklimlerin değiştiğine dair pek çok şey duyuyoruz. Peki iklim neden

Detaylı

YALITIM TEKNİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Abid USTAOĞLU

YALITIM TEKNİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Abid USTAOĞLU YALITIM TEKNİĞİ Yrd. Doç. Dr. Abid USTAOĞLU 1.11.2017 1 1.ISI YALITIMI Isı geçişini neler etkiler? Isı yalıtım nerelerde yapılır? Isı yalıtımı neden yapılmalıdır? 2.ISI YALITIMI MALZEMELERİ Çevresel etkiler

Detaylı

ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır.

ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır. ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır. 2017 Dünya Su Günü Bildirisi 2016 yılı, ilk kayıtların tutulduğu 1880 yılından bu yana en sıcak yıl olarak kayda geçti. 2 yüzyıl, dünya ortalama

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU TANSEL TEMUR Meteoroloji Mühendisi Ulusal Su ve Sağlık Kongresi,

Detaylı

Sera Gazı - Küresel Isınma ve Kyoto Protokolü

Sera Gazı - Küresel Isınma ve Kyoto Protokolü M. Tamer Özmen İnşaat Mühendisi İş Bilim Uzmanı Sera Gazı - Küresel Isınma ve Kyoto Protokolü Atmosfere katılmış sera gazlarının görünümü Sunum İnsan faaliyetlerinden oluşan sera gazı etkilerinin; doğaya

Detaylı

Emisyon Ticaret Sistemi ve Örnek Uygulamaları

Emisyon Ticaret Sistemi ve Örnek Uygulamaları Emisyon Ticaret Sistemi ve Örnek Uygulamaları Küresel Karbon Bütçesi Küresel sıcaklık artışını 2 0 C ile sınırlandırmak için dünyanın salabileceği toplam emisyon bütçesi = 1.000 gigaton (1 trilyon ton)

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Prof. Dr. Yurdanur ÜNAL 18 MART 2014 ANKARA

Detaylı

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler Nüfusun Dağılışında Etkili Faktörler Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler 1-Doğal Faktörler: 1.İklim : Çok sıcak ve çok soğuk iklimler seyrek nüfusludur.

Detaylı

Küresel Ġklim DeğiĢimi ve Türkiye. Prof. Dr. Mikdat KADIOĞLU İTÜ Meteoroloji Müh. Bölümü ve Afet Yönetimi Merkezi Öğretim Üyesi

Küresel Ġklim DeğiĢimi ve Türkiye. Prof. Dr. Mikdat KADIOĞLU İTÜ Meteoroloji Müh. Bölümü ve Afet Yönetimi Merkezi Öğretim Üyesi Küresel Ġklim DeğiĢimi ve Türkiye Prof. Dr. Mikdat KADIOĞLU İTÜ Meteoroloji Müh. Bölümü ve Afet Yönetimi Merkezi Öğretim Üyesi kadioglu@itu.edu.tr do-18 İnsanlar yeryüzünden silinmedikçe bir daha Buz Çağı

Detaylı

BİZ DEĞİŞELİM İKLİM DEĞİŞMESİN!

BİZ DEĞİŞELİM İKLİM DEĞİŞMESİN! BİZ DEĞİŞELİM İKLİM DEĞİŞMESİN! İklim değişikliği nedir? Doğal sebepler ve insan faaliyetleri sonucunda dünyanın ikliminde kalıcı olarak meydana gelen doğrudan veya dolaylı değişikliklerdir. İklim değişikliğine

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Prof. Dr. Yurdanur ÜNAL 18 MART 2014 ANKARA

Detaylı

TÜİK TARIM SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK TARIM SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu TARIM SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 48 6. TARIM Türkiye de, tarımdan kaynaklanan sera gazı emisyonları tarımsal ürünlerin üretimi ve işlenmesi, hayvan nüfusu (enterik fermantasyon, gübre yönetimi) ve

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ÇEVREYE ETKİLERİ HÜSEYİN ILHAN YENIŞEHIR METEOROLOJI MÜDÜRLÜĞÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ÇEVREYE ETKİLERİ HÜSEYİN ILHAN YENIŞEHIR METEOROLOJI MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ÇEVREYE ETKİLERİ HÜSEYİN ILHAN YENIŞEHIR METEOROLOJI MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KÜRESEL ISINMA Giriş: İklim değişikliği ve küresel ısınma dünyamızın geleceği ve yaşam için en önemli

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

Bölüm 7. Mavi Bilye: YER

Bölüm 7. Mavi Bilye: YER Bölüm 7 Mavi Bilye: YER Japon uzay ajansının (JAXA) AY yörüngesinde bulunan aracı KAGUYA dan Yer in doğuşu ilk defa yüksek çözünürlüklü olarak görüntülendi. 14 Kasım 2007 Yeryüzü: Okyanus tabanındaki büyük

Detaylı

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE NEDİR? İçinde bulunduğumuz canlı, cansız tüm varlıkların birbirleri ile ilişkilerini içine alan ortam. Çevrenin doğal yapısını ve bileşiminin bozulmasını,

Detaylı

I.6. METEOROLOJİ VE HAVA KİRLİLİĞİ

I.6. METEOROLOJİ VE HAVA KİRLİLİĞİ I.6. METEOROLOJİ VE HAVA KİRLİLİĞİ Meteorolojik şartlar, hava kirliliğinin sadece can sıkıcı bir durum veya insan sağlığı için ciddi bir tehdit olduğunu belirler. Fotokimyasal dumanın negatif etkileri

Detaylı

DEĞİŞEN İKLİMLERE DEĞİŞMEYEN BİLİNÇLERİN VURGUNU

DEĞİŞEN İKLİMLERE DEĞİŞMEYEN BİLİNÇLERİN VURGUNU Küresel Isınma ve İklim Değişikliği Dünyayı Nasıl Etkileyecek? Yazar Özgül Süsler - 27 Ekim 2015 DEĞİŞEN İKLİMLERE DEĞİŞMEYEN BİLİNÇLERİN VURGUNU İklim değişikliğine uyum sağlamak ve yavaşlatmak için neler

Detaylı

SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ

SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ DERSİN İÇERİĞİ ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATMOSFERİN KATLARI GÜNEŞ DÜNYA 1. Hafta ATMOSFERİN ÖNEMİ 1. Güneşten gelen ultraviyole ışınlara karşı siper görevi

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

2006 YILI İKLİM VERİLERİNİN DEĞERLENDİRMESİ Hazırlayan: Serhat Şensoy 1. 2006 YILI ORTALAMA SICAKLIK DEĞERLENDİRMESİ

2006 YILI İKLİM VERİLERİNİN DEĞERLENDİRMESİ Hazırlayan: Serhat Şensoy 1. 2006 YILI ORTALAMA SICAKLIK DEĞERLENDİRMESİ 2006 YILI İKLİM VERİLERİNİN DEĞERLENDİRMESİ Hazırlayan: Serhat Şensoy 1. 2006 YILI ORTALAMA SICAKLIK DEĞERLENDİRMESİ Aletsel kayıtların başladığı 1861 yılından bu yana dünyada en sıcak yıl 0.58ºC lik anomali

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

Sera gazlarý iklimi deðiþtiriyor!

Sera gazlarý iklimi deðiþtiriyor! Sera gazlarý iklimi deðiþtiriyor! SERA ETKÝSÝ NASIL OLUÞUYOR? SERA GAZI TÜRLERÝ NELER? SERA ETKÝSÝNÝ HANGÝ FAKTÖRLER ETKÝLÝYOR? SERA ETKÝSÝNÝNÝN NASIL FARKINA VARILDI? SERA GAZLARINI KONTROL ALTINA ALMA

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE YAPILAN ÇALIŞMALAR

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE YAPILAN ÇALIŞMALAR İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE YAPILAN ÇALIŞMALAR T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI EKİM 2008 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... 4 1. GİRİŞ... 6 2. KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ... 7 3. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ... 9 3.1.

Detaylı

Dü nyamızdaki Hassas Denge

Dü nyamızdaki Hassas Denge Dü nyamızdaki Hassas Denge 4,5 milyar yıllık geçmişi olan Dünya'da insanın macerası yaklaşık 100.000 yıldır. Hamam böceklerinin bile 200 milyon yıllık fosillerine rastlanıldığı düşünülürse, ne kadar yeni

Detaylı

GÖZDE BEDİR 2010292060 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ

GÖZDE BEDİR 2010292060 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ GÖZDE BEDİR 2010292060 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ İklim değişiklikleri, bilimsel olarak klimatoloji dalına göre incelenen bir tür atmosferik ya da astronomik değişikliklerdir. Atmosferdeki CO 2 (Karbon

Detaylı

ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ, BĠRLEġMĠġ MĠLLETLER ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ ÇERÇEVE SÖZLEġMESĠ, KYOTO PROTOKOLÜ VE TÜRKĠYE

ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ, BĠRLEġMĠġ MĠLLETLER ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ ÇERÇEVE SÖZLEġMESĠ, KYOTO PROTOKOLÜ VE TÜRKĠYE ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ, BĠRLEġMĠġ MĠLLETLER ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ ÇERÇEVE SÖZLEġMESĠ, KYOTO PROTOKOLÜ VE TÜRKĠYE Gözde SEVĠLMĠġ Bugün küresel ölçekte karşılaştığımız en önemli problemlerden biri iklim değişikliğidir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi İklim Değişikliğine Uyum İklim Değişikliği ve Yerel Yönetimler

İÇİNDEKİLER. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi İklim Değişikliğine Uyum İklim Değişikliği ve Yerel Yönetimler 1/3 İÇİNDEKİLER İklim Değişikliği Nedir? İklim Değişikliği Etkileri Mevcut Etkiler Beklenen Etkiler İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi İklim Değişikliğine Uyum İklim Değişikliği ve Yerel

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) Hazırlayan: Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 TROPİKAL OLAYLAR Ekvatoral Trof (ITCZ) Her iki yarım kürede subtropikal yüksek basınçtan nispeten alçak basınca doğru

Detaylı

İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denmektedir.

İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denmektedir. Küresel Isınma İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denmektedir. fosil yakıtların yakılması, ormansızlaşma,hızlı

Detaylı

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği Nedir? Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır.böylece güneş ışınları dünyaya daha fazla

Detaylı

Hava Kirliliği Meteorolojisi Prof.Dr.Abdurrahman BAYRAM

Hava Kirliliği Meteorolojisi Prof.Dr.Abdurrahman BAYRAM Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR Hava Kirliliği Meteorolojisi Prof.Dr.Abdurrahman BAYRAM Meteoroloji Meteoroloji, içinde yaşadığımız atmosfer tabakasının

Detaylı

Küresel. İklim değişikliği

Küresel. İklim değişikliği Küresel İklim değişikliği ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1 nedir? Küresel iklim değişikliği Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır. Böylece güneş

Detaylı

2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir

2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir 2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir Prof. Dr. Etem Karakaya: Ocak itibariyle neredeyse hiç kar yağmadı. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) 2014 Mayıs ayını dünyanın en sıcak ayı ilan etti. Bu yıl dünya tarihinin

Detaylı

Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi

Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi Oğuz CA 1 RECYDIA A.Ş., Kemal paşa cad. o:4 Işıkkent, 35070, İzmir. E-posta: oguzcan@recydia.com Özet 2012 Yılı ve sonrası dönem Dünya

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

Sunan: Prof.Dr.Alper Çabuk

Sunan: Prof.Dr.Alper Çabuk Bir CBS Akademisyeni Gözüyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı CBS Genel Müdürlüğü Belgelendirme ve Yaygınlaştırma Dairesi Başkanlığı nın Projeleri ve Ülkemiz Geleceği Açısından Önemi Sunan: Prof.Dr.Alper

Detaylı

SOLARTR 2014, 19 Kasım 2014

SOLARTR 2014, 19 Kasım 2014 Global Warming Images / WWF-Canon SOLARTR 2014, 19 Kasım 2014 Mustafa Özgür Berke WWF-Türkiye, İklim ve Enerji Programı +100 5 kıtada, 100 den fazla ülkede faaliyet gösteriyor +4000 4000 çalışanla 2000

Detaylı

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri On5yirmi5.com Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir. Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle

Detaylı

KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KYOTO PROTOKOLÜ, TARIM SEKTÖRÜNE ETKİLERİ

KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KYOTO PROTOKOLÜ, TARIM SEKTÖRÜNE ETKİLERİ KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KYOTO PROTOKOLÜ, TARIM SEKTÖRÜNE ETKİLERİ Levent ŞAYLAN 1 Çeşitli sebeplerle, atmosferik sera gazı konsantrasyonlarında meydana gelen ciddi artışlar, doğal olarak değişen iklimin;

Detaylı

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006 İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ Yeni Mücadele ile Yüzleşmek Kasım 2006 WWF Kimdir? WWF 5 kıtada, 50 den fazla ülkede temsilciliği bulunan dünyanın en büyük ve saygın doğa kuruluşlarındandır. 100 den fazla ülkede

Detaylı

K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi. www.kktcmeteor.org

K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi. www.kktcmeteor.org K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi Dairenin Kuruluşu : Ekim 1974 kurulan Meteoroloji Dairesi 1974 1986 Ekim ayına kadar Tarım Doğal Kaynaklar ve Enerji Bakanlığı. Ekim 1986

Detaylı

Küresel Isınmanın Sebebi İnsan mı?

Küresel Isınmanın Sebebi İnsan mı? Küresel Isınmanın Sebebi İnsan mı? Prof.Dr. Harun AVCI / Ekoloji Pek çok bilim adamı, sanayideki gelişmelerle beraber sera gazı olarak bilinen karbondioksit (CO2), metan, azotoksit gibi gazların atmosferdeki

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ

UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ UYDU KAR ÜRÜNÜ VERİLERİYLE TÜRKİYE İÇİN BÖLGESEL VE MEVSİMSEL KARLA KAPLI ALAN TREND ANALİZİ İbrahim SÖNMEZ 1, Ahmet Emre TEKELİ 2, Erdem ERDİ 3 1 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Meteoroloji Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ

TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ İ İ İ İ Ğ TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ TÜRKİYE VE YAKIN ÇEVRESİ NEOTEKTONİK HARİTASI TÜRKİYE VE ÇEVRESİ LEVHA HARİTASI TÜRKİYE VE ÇEVRESİ LEVHA HARİTASI-2 TÜRKİYE PALEOZOİK ARAZİLER HARİTASI TÜRKİYE

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

EYVAH DENEY TÜPÜMDE GAZ BĐRĐKTĐ

EYVAH DENEY TÜPÜMDE GAZ BĐRĐKTĐ EYVAH DENEY TÜPÜMDE GAZ BĐRĐKTĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMALRI DERS SORUMLUSU: PROF.DR ĐNCĐ MORGĐL HAZIRLAYAN: ERKAM UYGUR PROJE HEDEF SORUSU: Kalsiyum karbonat ve hidroklorik asit kullanarak

Detaylı

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Mart 30, 2013 Yerel Saat Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Yerel saat doğuda ileri, badda geridir.

Detaylı

KÜRESEL ISINMA MÜLTECĐLERĐ Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( )

KÜRESEL ISINMA MÜLTECĐLERĐ Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( ) KÜRESEL ISINMA MÜLTECĐLERĐ Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) Küresel ısınma ve iklimsel değişimler nedeni ile dünyada milyonlarca insan mülteci

Detaylı

HİDROLOJİ. Buharlaşma. Yr. Doç. Dr. Mehmet B. Ercan. İnönü Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

HİDROLOJİ. Buharlaşma. Yr. Doç. Dr. Mehmet B. Ercan. İnönü Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü HİDROLOJİ Buharlaşma Yr. Doç. Dr. Mehmet B. Ercan İnönü Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü BUHARLAŞMA Suyun sıvı halden gaz haline (su buharı) geçmesine buharlaşma (evaporasyon) denilmektedir. Atmosferden

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER 0/18 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İÇİN SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI İZMİR BULUŞMASI 26 OCAK 2007 1/18 İklim Değişikliği 970 Atmosferdeki CO 2 konsantrasyonu

Detaylı

KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ. Prof. Dr. Doğanay TOLUNAY İ.Ü. Orman Fakültesi Toprak İlmi ve Ekoloji Anabilim Dalı

KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ. Prof. Dr. Doğanay TOLUNAY İ.Ü. Orman Fakültesi Toprak İlmi ve Ekoloji Anabilim Dalı KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ Prof. Dr. Doğanay TOLUNAY İ.Ü. Orman Fakültesi Toprak İlmi ve Ekoloji Anabilim Dalı dtolunay@istanbul.edu.tr Sunumun akışı Küresel ısınma ve iklim değişikliği Sera etkisi

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

OZON VE OZON TABAKASI

OZON VE OZON TABAKASI OZON VE OZON TABAKASI Yer yüzeyi yakınlarında zehirli bir kirletici olan ozon (O 3 ), üç tane oksijen atomunun birleşmesinden oluşur ve stratosfer tabakasında yaşamsal önem taşır. Atmosferi oluşturan azot

Detaylı

İklim---S I C A K L I K

İklim---S I C A K L I K İklim---S I C A K L I K En önemli iklim elemanıdır. Diğer iklim olaylarının da oluşmasında sıcaklık etkilidir. Güneşten dünyamıza gelen enerji sabittir. SICAKLIK TERSELMESİ (INVERSİON) Kışın soğuk ve durgun

Detaylı

Enerji sektöründe iklime dayanıklılık geliştirme Deneyimleri: Farklı Ülke Örnekleri

Enerji sektöründe iklime dayanıklılık geliştirme Deneyimleri: Farklı Ülke Örnekleri Enerji sektöründe iklime dayanıklılık geliştirme Deneyimleri: Farklı Ülke Örnekleri Dr Richenda Connell, CTO & Cofounder, Acclimatise Mövenpick Hotel, Ankara 28 April 2015 İklim Değişikliği enerji hizmet

Detaylı

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014 BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER 26 ŞUBAT 2014 1 19.02.2014 TANIŞMA, DERSLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER, DERSTEN BEKLENTİLER 2 26.02.2014 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 3 05.03.2014 DOĞAL

Detaylı

İklim Degişikligi Nedir?

İklim Degişikligi Nedir? İklim Degişikligi Nedir? Küresel ısınma, insan tarafından atmosfere verilen gazların sera etkisi yaratması sonucunda, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artışa verilen

Detaylı

İçerik. Türkiye de Su Yönetimi. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları

İçerik. Türkiye de Su Yönetimi. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları İçerik Türkiye de Su Yönetimi İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları 2 Türkiye nin Su Potansiyeli Yıllık Yağış : 501 milyar m 3 Yıllık Kullanılabilir Yerüstü Suyu : 98 milyar m 3 Yıllık

Detaylı

SIFIR KARBONDİOKSİT SALINIMI

SIFIR KARBONDİOKSİT SALINIMI SIFIR KARBONDİOKSİT SALINIMI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER SARP BARIŞ ORHON (7-E) ARDA KÖROĞLU (7-E) DANIŞMAN ÖĞRETMEN Meral BEŞİRACI İZMİR 2014 İÇİNDEKİLER 1. Proje özeti...2 2. Projenin amacı...2 3. Giriş...2-3

Detaylı

ÖSYM YGS / SOS M Diğer sayfaya geçiniz.

ÖSYM YGS / SOS M Diğer sayfaya geçiniz. 17. 18. Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti sadece iki şeye güvenir. Biri millet kararı, diğeri en elim ve güç şartlar içinde dünyanın takdirlerine hakkıyla layık olan ordumuzun kahramanlığı; bu iki şeye güvenir.

Detaylı

İklim Değişikliği ve Türkiye. Baran BOZOĞLU TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Çevre Sorunları Araştırma Merkezi Başkanı

İklim Değişikliği ve Türkiye. Baran BOZOĞLU TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Çevre Sorunları Araştırma Merkezi Başkanı İklim Değişikliği ve Türkiye Baran BOZOĞLU TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Çevre Sorunları Araştırma Merkezi Başkanı Karbon Bütçesi (IPCC) 1750-2011 yılları arasında atmosfere verilen insan kaynaklı CO2

Detaylı

İklim Değişikliğiyle Ssavaşım, Kyoto Protokolü ve Türkiye

İklim Değişikliğiyle Ssavaşım, Kyoto Protokolü ve Türkiye İklim Değişikliğiyle Ssavaşım, Kyoto Protokolü ve Türkiye Murat TÜRKEŞ * GİRİŞ Küresel iklim, hava küre, su küre, buz küre, taş küre ve yaşam küre olarak adlandırılan başlıca beş bileşeni bulunan ve bu

Detaylı

KÜRESEL ISINMA HAKKINDA ULUSLARARASI DÜZENLEMELER

KÜRESEL ISINMA HAKKINDA ULUSLARARASI DÜZENLEMELER GİRİŞ KÜRESEL ISINMA HAKKINDA ULUSLARARASI DÜZENLEMELER ULUSLARARASI ÇEVRE HUKUKU Aktörler Kaynaklar ULUSLARARASI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ REJİMİ Ozon Tabakasının Korumasına Dair Viyana Sözleşmesi Ve Montreal

Detaylı

KÜRESEL ISINMA PROBLEMĐ: SEBEPLERĐ, SONUÇLARI, ÇÖZÜM YOLLARI. Fehmiye Zoray*, Anıl Pır**

KÜRESEL ISINMA PROBLEMĐ: SEBEPLERĐ, SONUÇLARI, ÇÖZÜM YOLLARI. Fehmiye Zoray*, Anıl Pır** KÜRESEL ISINMA PROBLEMĐ: SEBEPLERĐ, SONUÇLARI, ÇÖZÜM YOLLARI ÖZET Fehmiye Zoray*, Anıl Pır** Nüfus yoğunluğunun giderek artmasına bağlı olarak hızla artış gösteren ihtiyaçların tam anlamıyla karşılanabilmesi,

Detaylı