Hafıza Teknolojileri ve Standartları Hafıza Nedir? Giriş

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Hafıza Teknolojileri ve Standartları Hafıza Nedir? Giriş"

Transkript

1 Hafıza Teknolojileri ve Standartları Hafıza Nedir? Giriş Günümüzde, bilgisayarların sahip olduğu yüksek hafıza kapasitelerine rağmen, bu kapasiteler yeterli olmayacağı gözükmektedir. Çok geçmişe gitmeden yaklaşık bir 2 seneye kadar 1 ve 2 MB lık hafızaya sahip olan PC lere hepimiz tanık olmuşuzdur. Bugün çoğu sistem temel uygulamaları çalıştırabilmek için 128 mb hafızaya ihtiyaç duymaktadır. Optimum performans, grafik ve multimedya uygulamalarını çalıştırabilmek içinse 512 MB tan daha yüksek hafıza miktarlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Geçen 20 yıl içerisinse hatırlamak için çok geriye gitmeye gerek yok, yaklaşık olarak 1981 de Bill GATES bilgisayar hafızalarına atıfta bulunarak "640KB lık hafıza herkes için yeterlidir " demişti. Aslında, gerekli hafızayı hesaplama yöntemi çok basittir: yüksek kapasite hafızanın olması her zaman iyi; düşül kapasitenin olması her zaman kötüdür. Fakat, daha ayrıntılı bilgi edinilmek istenirse bu kılavuz bazı genel soruları cevaplandırmada yardımcı olacaktır. PC de Hafızanın Rolü Bilgisayar endüstrisindeki kişiler genelde "Hafıza" terimi yerine geçici komutları ve görevleri tamamlamak için gerekli dataları tutmak anlamıyla "RAM(Random Access Memory)" terimini kullanırlar. Bu amaç ise işlemciye CPU (Central Processing Unit) olanak tanır ve işlenecek komutlara ve saklanan datalara daha hızlı ulaşabilmeyi sağlar. CPU bir uygulamayı yüklerken yaptığı işlem buna iyi örneklerden biridir. Böylece, bir programı hızlı ve verimli olarak çalıştırabilir. Pratikteki deyişiyle, programın hafızaya yüklenmesi demek işin gereken zamandan daha kısa sürede bitmesi ve işlemcinin diğer görevleri yerine getirebilme süresinin kısalması anlamına gelmektedir.

2 Klavyenizden komut girmeye başladığınız aşamada proses başlar. CPU komutları yorumlar ve HDD ye hafızaya programı yüklemesi için emir verir. Data hafızaya yüklendiğinde, CPU nun dataya erişebilmesi HDD deki datalara erişip çekmesinden çok daha hızlıdır. İşlemcinin bu bilgilere istediğinde erişebilmesi için bazı digital ortamlar gerekmektedir. Bu ortamlar elektronik dizinler ve dosyalar olabilir. Dosya ve dizinleme sistemi bilgilere erişim açısından kullanışlılık sağlamaktadır. Hafıza İle Bilgi Depolama Aygıtları Arasındaki Fark İnsanlar sıksık hafıza ile depolama terimlerini özellikle ihtiyacı olduğu miktar için karıştırırlar. Hafıza terimi bilgisayarda takılı olan RAM in miktarını bildirmektedir, halbuki depolama ise bilgisayarın harddisk inin kapasitesini bildirmektedir. Bu genel karışıklığı aydınlatmak için içinde bir çalışma masası ve dolabı bulunan bir ofis i düşünelim. Dosya dolabı, ihtiyacınız olan bütün dosyalar ve bilgileri saklayan bilgisayarın sabit disk ini temsil etsin. İşe geldiğiniz zaman, dosyalarınızla çalışmak için dosyalarınızı dosya dolabından alıp masanın üzerine daha kolay ulaşım için koyarsınız. Burada masayı bilgisayarın hafızasına benzetilebilir. Çalışırken masanın bu bilgileri tutması çok kullanışlıdır. Masa dosya dolap benzetmesini bir anlığına tekrar aklımıza getirelim. Her seferinde dosyaya bakmak için dosya dolabının çekmecesini açıp baktığımızı düşünelim. Bu işlem hızını son derece düşürecektir. Yeterli olacak seviyedeki masa üzerindeki yer boşluğuyla hafıza için verdiğimiz mecaz dökümanları istediğiniz gibi rahatlıkla inceleyebilir ve gerekli olan bilgilere kolaylıkla erişilebilir.

3 Burada hafıza ile depolama aygıtları arasındaki diğer önemli bir fark ise; sabit disk te saklanan bilgiler bilgisayar kapatıldığında herhangi bir veri kaybına uğramaz. Fakat, hafızada tutualn herhangi bir bilgi bilgisayar kapandığında kaybedilmektedir. Masa yüzeyindeki boşluk benzetmemize göre masa üzerinde kısa süreliğine kalan dosyalar atılacak anlamına gelir. Hafıza ve Performans Bilgisayar sistemine daha fazla hafıza eklemenin bilgisayar performansı arttıracağı şüphesiz kanıtlanabilir. Eğer hafızada CPU nun ihtiyacı olan bütün bilgiler için yeterli alan yoksa, bilgisayar sanal hafıza dosyası oluşturmalıdır Bunu yapmakla, CPU sabit diskte ek RAM simülasyonu için bölge rezerve eder. Bu proses, "swapping" olarak da adlandırılır. Ortalama bir bir bilgisayarda, CPU 200 nanosaniye de RAM e ulaşırken bu oran HDD ye erişimde ise yaklaşık ns dir. Diğer bir perspektiften ise; bu yaklaşık olarak 3, 5 dk lık bir işlem için yaklaşık olarak 4, 5 ay beklemek demektir. Harddisk ile RAM arasındaki erişim zamanı karşılaştırması PC de Hafıza Artırımı Eğer PC nize daha önce hafıza eklemediyseniz eklediğinizde performansta ciddi bir artış olduğunu fark edebilirsiniz. Hafıza artırımı ile uygulamalar daha hızlı yanıtlar verir ve web sayfaları daha hızlı yüklenir ve aynı anda bir çok program daha hızlı çalışır. Kısacası sisteme hafıza eklemek sistemi daha hızlı ve verimli hale getirecektir.

4 Sunucuda Hafıza Yükseltimi Sunucu performansının ağ üzerindeki performans üzerinde önemli sayılacak derecede etkilidir: Eğer sunucu yavaş kalırsa ağdaki diğer istemciler sorun yaşarlar. Bu yüzden, istemci PC lerde hafıza artırımı yaparken kullanan kişi durumu fark edebilir ve sunucu sistemdeki hafıza artırımı ise istemcilerin bilgiye olan erişimini hızlandıracaktır. Sunucu daki hafıza artırımının yararlarının daha iyi anlamak için, Mindcraft tarafından yapılan benchmarking sonuçlarına bakalım. Mindcraft ın çalışması Windows 2000 Advanced Server, Sun Solaris 9.0 vered Hat Linux 8.0 DBMS sunucu platformları üzerine odaklanmıştır. Bu çalışmanın amacı sunucu sistemlerde hafıza artırımının performansı adım adım nasıl etkilediğini alternatif işlemcilerle birlikte göstermektir. Araştırmaya göre, Mindcraft, Windows 2000, Solaris ve Linux sunucu sistemlerinde ek bir işlemci ve hafıza artırımı ile yaklaşık olarak %40 lara varan bir performans artışını göstermiştir. Performans iyileştirmesi DBMS sistemlerindeki çift işlemci ile birlikte hafızanın 512 MB tan 4GB a kadar çıkartılması 1000% den daha fazla olacaktir. Web Sunucu Testi Bir web sunucusu genelde donanım, işletim sistemi, sunucu yazılımı, TCP IP Protokolü, uygulama yazılımı, ve web sitesi içeriğinden oluşur. Bir istemci veya ziyaretçi HTTP isteği ile WEB sunucusunun içeriğini görüntüler. Mindcraft SPECweb99 u web sunucu performans larını test etmek için kullanmıştır. SPECweb99, web sunucu performanslarını, static veya dinamik web sayfası isteklerini yanıtlarken ölçer. Bu işyükü ISP lerin web sunucularındaki performansıylada belirlenir. Aşağıda bazı web sonuçlarının performansı gösterilmiştir.

5 DBMS Sunucu Testi Mindcraft DBMS testini gerçekleştirmek için OSDB (Open Source Database Benchmark) kullanımıştır. OSDB, ANSI SQL Standard Scalable and Portable (AS3AP) e dayanan bağlantılı database sistemlerini test etmeye yarayan benchmark yazılımıdır. OSDB, AS3AP benchmark larını uygulamaktadır. Bu sistem aynı zaman temel sorgu ve erişim metodlarının performansını ölçmektedir. DBMS sonuçları aşağıda verilmiştir.

6 SONUÇ: Daha Çok Hafıza Daha İyi Performans Mindcraft araştırması WEB ve DMBS sunucuların performansına odaklanmıştır, çünkü uygulama yanıt zamanları en çok son kullanıcı tarafında önem taşıyan faktörlerdir. Hiç kimse yavaş database uygulamalarının yoğun olduğu bir web sunucu ile çalışmak istemez. Ne Kadar Hafızaya İhtiyacınız Var? Belki önceden hafızası yeterince yeterli olmayan bir bilgisayarla çalışmanın neye benzediği konusunda bir fikriniz oluşmuş olabilir. Hard disk in seslerini daha sık duyarsınız ve bazı periyotlarda ekranda işlem yaparken kum işareti sürekli çıkar. Bu durumlar çoğu zaman yavaş çalışmanın belirtileri olmakla birlikte hafıza hataları da ortaya çıkar. Bazen bir uygulamayı kapatmadan diğerini çalıştıramamanıza neden olur. Bu yüzden, yeterli seviyede hafızanın olup olmadığını veya daha fazlasının yararlarının ne olacağını saptamanız gerekir. Ve sonrasında eğer daha fazlasına ihtiyacınız varsa ve ne kadarına ihtiyacınız olduğunu saptamanız? Gerçek olan, sahip olduğunuz sistemin hafıza miktarının ne kadar olduğudur. Bu faktör bilgisayarda yaptığınız işlerin çeşitleri kullandığınız yazılımlara bağlıdır. Çünkü, doğru olan hafıza miktarı sunucu ile masaüstü bilgisayar için farklıdır. Bu yüzden bu bölümü ikiye böldük.

7 Masaüstü Bir Bilgisayar için Hafıza Gereksinimleri Eğer masaüstü bir bilgisayar kullanıyorsanız, hafıza gereksinimleri bilgisayarın işletim sistemine, kullandığınız uygulama yazılımlarına bağlıdır. Günümüzün kelime işlemci ve hesap çizelge yazılımları çalışabilmek için en az 32MB hafıza boyutuna gereksinmektedirler. Fakat, yazılım ve işletim sistemi geliştiricileri ürettikleri ürünlerdeki kapasiteleri ve olanakları genişletmektedirler. Bu ise ileride daha çok hafıza gereksimine ihtiyaç olacağı olgunusu güçlendirmektedir. Günümüzde, geliştiriciler tipik hafıza miktarının minimum 256 MB olması gerektiğini belirtiyorlar. Eğer sistem grafik işlemleri ve multimedta uygulamaları çalıştırıyorsa mimumum512 olması gerektiği en iyi performans içinse 1 GB ın gerekliliğini belirtmektedirler. Aşağıdaki tablo masaüstü bir bilgisayar için gereken hafıza miktarını belirlemede sizin için rehber olabilir. Tablo yapılan işlemlerin çeşitliliğine ve işletim sistemlerine göre ayrılmıştır. Sistemde kullandığınız işletim sistemini bulup ve yaptığınız işlerin tanımlamalarına bakarak size en yakın olan opsiyonu belirleyerek ne kadar hafızaya ihtiyacınız olduğunu tespit edebilirsiniz.

8

9

10

11 Sunucu Hafıza Gereksinimi Bir sunucunun ne kadar hafıza gerekisimini olduğunu nasıl belirleyebilirsiniz? Oldukça sık olarak ağdaki kullanıcılar iyi belirteçlerdir. Eğer ağ-bağlantılı aktiviteler ( , paylaşılan uygulamalar, çıktı işlemlerinin yavaşlığı ) genellikle sistem yöneticisi tarafından bilinen olgulardır. Burada bazı avantajlı stratejiler sistemin hafıza gereksinimini belirlemede rol oynayabilir. Disk aktivitesinin görüntülernmesi. Eğer disk "swapping" yapıyorsa, bu hafıza artırımının gerektiğini belirtir. Çoğu sunucu bazı uygulamalarla CPU, hafıza ve disk kullanımı görüntüleyebilir. Eğer bu uygulamaların bazılarında tepe değerlere ulaşılıyorsa ilgili sistemin hafıza gereksinimi vardır demektir. Sunucu hangi fonksiyonları gerçekleştirir? Uygulama, iletişim, uzaktan erişim, eposta, web, dosya, multimedya, print, database...? Bazı sunucular diğer işlemleri gerçekleştirirken hafızada anlık olarak büyük miktarlarda bilgi tutmaktadırlar. Örneğin tipik bir büyük bir databese sunucu çok miktarda hafızayla birlikte data işlemi yapar. Diğer bir yönden ise, database sunularıyla karşılaştırılırsa, tipik dosya sunucusu daha az hafızaya gereksinim duyar

12 çünkü bu sunucunun asıl görevi data transfer işlemidir. Sunucular hangi işletim sistemini kullanır? Her sunucu işletim sistemi farklı olarak hafızayı kullanır. Örneğin; network operating system (NOS) olan NOVELL işletim sistem bilgilere erişiken uygulama tabanlı olan Windows NT den farklı olarak hafızayı kullanır. Windows NT arayüzü daha çok hafıza ister, Novell ise daha az. Aynı anda kaç kullanıcı sunucuya erişebilir? Çoğu sunucu aynı anda bir çok istemciye hizmet ve destek için görevlendirilmiştir. Son testler gösteriyorki bu rakam sunucunun belirli bir hafıza kapasitesini oransal olarak belirliyor. Kullanıcı kapasitesi maximum kapasiteyi aştıkça sabit disk sanal hafıza olarak kullanılabilir ve sonucunda performans düşer. Hangi tipte ve kaç tane işlemci sunucuda kullanılmalıdır? Hafıza ve işlemci sunucu performansını farklı şekilde etkiler. Sistem hafızanın eklenmesi aynı zamanda birçok bilginin işlenmesine olanak sağlar ve işlemci daha çok veri işler. Bu yüzden, eğer sisteme işleme gücü eklenirse, bunu hafıza ekleme opsiyonu ile gerçeklenir. Sunucu Hafıza Haritası

13 Hafıza Modülünü Yakından Tanıma Hafıza modülleri farklı boyut ve biçimleriyle gelir. Genelde, yeşil bir yüzey üzerine ufak siyah modüller yerleştirilmiş biçimdedir. Aşağıdaki figür tipik bir hafıza yapısını ve hafıza modülünün önemli noktalarını içermektedir. Hafıza Modülü Nedir? 168-pin SDRAM DIMM modülüne yakından bir bakış PCB (Prıinted Circuit Board) Bir çok seviyeden oluşan yeşil kart tabakasının üzerinde hafıza çipleri yer almaktadır.

14 Her bir tabaka bilginin akış yönünü sağlayan yolları ve devreyi içermektedir. Genelde, yüksek kaliteli hafıza modülleri birkaç tabaka kullanmaktadır. Daha çok tabaka izler arasında daha çok boşluk demektir. Daha çok boşluk ise gürültüyü azaltmak için fırsat demektir. Bu opsiyon ise modülleri güvenilir yapar. DRAM (Dynamic Random Access Memory) DRAM, RAM in en önemli bileşenidir. Dinamik RAM olarak adlandırılır, çünkü, kısa süreliğine datayı tutmak ve belirli bir peryotta yenilenmesi gerekir. Çoğu hafıza çipleri siyah veya çipleri koruma için krom yapıya sahiptir. Contact Fingers Kontakt tırnakları, bazen hafıza soketine takıldığından dolayı "konnektör" veya "uç" olarak adlandırılır. Sistem anakartıyla hafıza modülü arasındaki bağlantıyı sağlayan uçlardır. Bazı hafıza modüllerinin üstündeki bu pinler kalayla kaplanmıştır ve bazıları ise altından yapılmıştır. Dahili İz Tabakası Büyüteç ile bakıldığında kart üzerindeki tabakaları birbirinden ayıran çizgiler gözükür. Yollar dataların yolculuk ettiği yollara benzer. Bu yolların genilşliği ve eğriliği çiplerinin birbirlerinin arasındaki komünikasyonun hızını ve güvenilirliğini etkiler. Tecrübeli tasarımcılar yollar arası hızı ve güvenilirliği arttırmak için dizaynı en iyi biçimde yarapak gürültüyü önlerler. Çip Paketi "Çip Paketi" terimi materyalin etrafına sarılan madde hakkında bilgi vermektedir. Günümüzün çip paket formatı TSOP (Thin Small Outline Package) olarak anılır. Bazı çok önceki çip dizayn firmaları DIP (Dual In-line Package) paket ve SOJ (Small Outline J-lead) paket tipini kullanırlardır. RDRAM ler gibi yeni çipler RDRAMCSP (Chip Scale Package) paket tipini kullanmaktadırlar. Aşağıda farklı çip paket formuna sahip olan hafıza modül çiplerini görebilirsiniz. DIP (Dual In-Line Package)

15 SOJ (Small Outline J-Lead) TSOP (Thin Small Outline Package) CSP (Chip Scale Package) Hafıza Çiplerinin Üretimi İlginç ama gerçektir ki, hafıza üretimi sahil kumu ile başlar. Kum, yarı-iletkenlerin ve çiplerin üretimi için gereken silikonu içerir. Silikon kumdan çıkartılır, eritilir, çekilir, kesilir ve silikon tabakaları haline getirilir. Çip üretme süresi boyunca, karışık devre şemaları çip üzerine dolaylı yollarla işlenir. Bu işlem bittiğinde, chipler test edilir ve tabakaldan kesilir. İyi ve kötü olan çipler ayrılır. Çipler ayrıldığında plastik veya seramik paket tiplerinde paketlenir ve satışa hazır hale getirilir. Hafıza Modülünün Yapılışı Bu şekil hafıza üretimini temsil etmektedir. Hafıza modülünü yapabilmek için 3 tane önemli bileşen gerekmektedir. Hafıza çipleri, PCB ve kapasite ve direnç gibi elemanlar. Tasarım mühendisleri CAD (computer aided design) programlarını kullanarak PCB yi dizayn ederler. Kaliteli bir kart yapabilmek dikkatli bir yerleştirme ve sinyal arası yol uzunlukları gerektirmektedir. PCB üretiminin temel işlemi hafıza çiplerinin üretimiyle benzerdir. Maskeleme, daldırma, asite batırma bakır yolları açar. PCB üretildikten sonra, yerleştirilme işlemi için hazırdır. Otomatik sistemler yüzey montajlı ve doğrudan delikli PCB lere entegrelerini direkt olarak yerleştirebilir. Lehim pastası ile çipler PCB üzerine yerleştirilir ve ısıtıldıktan sonra soğutulur. Modüller paketlenirken sonra bilgisayara takılmaya hazırdır.

16 Hafıza'nın Çalışma Rutini Eskiden, CPU nun daha hızlı bir şekilde veriye ulaşabilmesi için tutulan yere hafıza dendiği konusunda bilgi vermiştik. Şimdi bu bilgileri tutma fonksiyonunu ayrıntılı bir şekilde ele alalım. Hafıza Nasıl İşlemci İle Birlikte Çalışır? Bilgisayar sisteminin temel bileşenleri CPU sıksık bilgisayarın beyni olarak anılır. Bu bütün işlemlerin burada gerçekten burada olduğu anlamına gelir. Chipset CPU yu destekler. Genellikle sistemde işlemci ile diğer komponentler arasındaki veri akışını kontrol eden kontrolörler mevcuttur. Bazı sistemlerde ise birden fazla chipsette bulunabilir. Hafıza kontrolcüsü chipset in bir parçasıdır ve bu kontrolcü hafıza ile CPU arasındaki

17 bilgiyi birbirleri arasında taşıma fonksiyonunu üstlenir. Veri yolu ise verilerin gittiği iz olarak sistemde tanımlanabilir ve CPU, Hafıza, ve Giriş/Çıkış aygıtlarına bağlanan çeşitli paralel yollardan ibarettir. Veriyolu dizaynı veya veriyolu tasarımı datanın ne kadar hızlı ve ne kadar çok geçeğini belirleyen yapıdır. Sistemde farklı altsistemlere bağlanan farklı hızlarda farklı veriyolu mevcuttur. Hafıza veriyolu chipsetteki hafıza kontrolcüsü ile hafıza modülleri arasındaki veriyolunu temsil eder. Yeni sistemlerde CPU ile hafıza modülleri arasında frontside bus (FSB) dediğimiz veriyolu mevcuttur. Backside bus (BSB) ise hafıza kontrolcüsü ile L2 cache arasındaki olan veriyoludur. Hafıza Hızı CPU nun hafızadan herhangi bir bilgiye ihtiyacı olduğunda, Hafıza kontrolcüsü tarafından yönetilen bir istek sinyali gönderir. Hafıza kontrolcüsü isteği hafızaya gönderir ve CPU ya gitmeye veya okunmaya hazır olduğunda rapor verir. Bu bütün saat çevrimlerinin CPU dan hafıza modülüne veya hafıza modülünden tekrar CPU ya - can vary uzunluğu hafıza hızına göre değişir, ve veriyolu hızı olarak adlandırılır. Hafıza hızı çoğu zaman Megahertz (MHz) ile ölçülür veya literatürdeki adıyla erişim zamanı olarak geçer data nın dağıtılması için gerçek süre- -nanoseconds (ns) ile belirtilir. Hafıza hızı, istek alındığında ne kadar hızlı olarak isteğin yerine getirildiğini belirler. Erişim Zamanı (Nanoseconds) Erişim zamanı, hafıza modülü işlenecek data için istek aldığında data işlenebilecek hale gelebilmesi için gereken zamanı ölçer. Hafıza çipleri ve modülleri 80ns ile 50ns arasında değişen aralıklarda kullanılırlar. Erişim zamanı ölçümleriyle birlikte, düşük rakamlar daha yüksek hızları nitelemektedir. Bu örnekte, hafıza kontrolcüsü dataları hafıza dan ister. Ve hafıza bu isteğe 70ns de yanıt verir. CPU yaklaşık olarak 125ns de data ya erişir. Bu yüzden, CPU nun ilk bilgileri istediği zamandan itibaren gerçekte bu data ya ulaştığı zaman 70ns lik hafıza modülleriyle 195ns ye kadar yükselebilir. Bu chipsetin bilgiyi işlemesi için gereken zamandır ve veriyolunda hafıza ile CPU arasında veriler ilerler.

18 Megahertz (Mhz) Başlangıçta Senkron DRAM teknolojisiyle, hafıza çiplerinin kendileri sistem saati ile kendini senkronize etme yeteneğine sahiptiler. Bu da hızın megahertz le ölçülebilmesini sağlıyordu veya saniyedeki milyonlarca çevrim sayısını ifade ediyordu. Çünkü sistemin kalan kısmıyla aynı şekilde ölçülebiliyordu ve bu da çeşitli bileşenleri ve fonksiyonlarını ve hızlarını kolay bir şekilde karşılaştırmaya yarıyordu. Hızlarını daha iyi anlamak için çevrim saatini anlamının önemini vurguluyordu. Sistem Saati Bilgisayarın sistem saati anakartın çalışma hızını belirler. Bu sistem saati sinyalin diğer bileşenlere belirli bir ritim de aynı metronom gibi gitmesini sağlar. Bu ritm tipik olarak aşağıdaki kare dalga olarak çizilmiştir. Gerçekte, sistem saatine bir osiloskop ile bakıldığında aşağıdaki dalga şekli elde edilebilir. Sinyal içindeki her dalga 1 sistem saatini ölçer. Eğer bir sistem 100MHz de çalışıyorsa, bu şu anlama gelirki saniyede 100 milyon sistem saati demektir. Bilgisayardaki her adım bu saat çevrimleri ile ölçülür. Hafıza isteği işlenirken, örneğin, hafıza kontrolcüsü CPU ya datanın 6 sistem saati içinde geleceğini rapor eder. CPU ve diğer bileşenlerin hızları sistem saatinden daha hızlı veya yavaş çalışabilir. Bileşenlerin farklı hızları birbirleriyle senkronize olabilmeleri için basit çarpma ve bölme faktörlerini gerektirir. Örneğin, 100Mhz lik sistem saati 400MHZ lik CPU ile etkileşebilir. Her aygıt her sistem saatinin CPU da 4 saat çevrimine denk geldiğini bilir. Buradaki faktör 4 olarak hesaplanır.

19 Çoğu kişi CPU nun hızını bilgisayarın hızı olduğunu düşünür. Fakat çoğu zaman sistem veriyolu ve diğer bileşenler farklı hızlarda çalışır. Performans Maksimizasyonu Bilgisayar işlemcilerinin hızları son birkaç yıl içerisinde hızlı bir şekilde arttı. CPU nun hızının artması ile birlikte sistemin ortalama hızı ve performansıda artmaktadır. Fakat, işlemci bilgisayarın kısımlarından biridir ve halen sistemin diğer bileşenleri ona bağlı olarak hızlarını ayarlar. Çünkü bütün bilgileri CPU hafızadan alarak işler Bu yüzden hızlı hafıza teknolojilerinin sistemin genel performansında büyük payı vardır. Fakati artan hafıza hızları tek çözüm değildir. Bu bölümde bahsi edilen teknolojiler ve devrimler hafıza ve CPU arasındaki komünikasyon işlemini açıklamaktadır. Cache Hafıza Cache Hafıza CPU nun içinde bulunan küçük kapasiteli ve çok hızlı hafızadır. (normalde 1MB tan azdır. ) Cache hafıza CPU nun çok sık çağırdığı data ve emirleri işlemesini hızlı bir biçimde yapmak için CPU ya destek verir. Çünkü, data yı cache den getirmenin zamanı ile RAM den getirmenin arasında çok büyük süre farkı vardır. Eğer bilgi cache içerisinde değilse, bilgi hafızadan çağırılmak zorundadır. Fakat cache hafızasını kontrol etmek çok az zaman alır. Cache Hafıza Nasıl Çalışır? Cache hafıza CPU nun ihtiyacı olan komutlar için "sıcak liste" olarak adlandırılabilir. Hafıza kontrolcüsü her durumdaki CPU isteklerini kaydeder; her zaman CPU ihtiyacı olduğunda cache hafızadan getirir. Cache dolduğunda CPU yeni bir komut çağırır, sistem bilgiyi eğer uzun süre kullanılmıyorsa cache in üzerine yazar. Bu yolla, yüksek öncelikli bilginin ne olacağı her zaman cache te tutulmuş olur ve buda datanın işlenmesi için daha az süre gerekeceği anlamına gelir. Levels Of Cache Günümüzde, çoğu cache hafızalar işlemcinin içerisinde entegre olarak gelmektedir, fakat diğer konfigürasyonlarda mümkündür. Bazı durumlarda, cache CPU içerisine yerleştirilmiştir. Fakat bazı durumlarda CPU içerisinde değilde CPU yakınında bir yere yerleştirilmişte olabilir. Her konfigürasyonda, CPU ya yakınlığına göre cache ler LEVEL olarak isimlendirilir. Örneğin, işlemciye çok yakın olan cache çeşidi Level 1 (L1) Cache olarak adlandırılır, sonraki ise L2, sonraki ise L3 olarak adlandırılır. Bilgisayarlar cache hafızalarına ek olarak çeşitli caching işlem yeteneklerine sahiptir. Örneğin, bazen sistem harddisk in bir kısmını hafızanın bir kısmı olarak cache gibi kullanır.

20 Şu maddeleri aklımıza getirebiliriz: Eğer cache hafıza CPU ya yakınsa yararlıdır, peki cache neden toplam hafızaya dahil etmiyoruz? Birincisi, cache hafıza tipik hafıza çiplerinden olan SRAM i kullanır ve çok pahalı olmakla birlikte alan olarak çok diğer hafıza teknolojilerine göre çok yer kaplamaktadıur. Aynı zamanda, cache hafıza ortalama sistem performasını arttırır. Bu sistemin gerçek yararı sık kullanılan komutları hızlı çalıştırmaktır. Daha çok alan daha çok bilgiyi tutar, fakat data ya sürekli ihtiyaç yoktur, buna rağmen CPU nun yanında olması efektiftir. Yaklaşık olarak 195ns de temel hafıza modülünden CPU veri çekerken, bu süre External cache için 45ns lerdedir. Girişimleme Girişilmeme terminolojik anlamıyla CPU nun 2 veya daha fazla hafıza bankıyla iletişim sağlaması için gereken bir opsiyondur. Girişimleme teknolojisi sunucu ve server sistemlerde kullanılır. Nasıl çalıştığı ise şu şekildedir: Her seferinde CPU hafıza bank ını adresler bank kendini resetleme için bir sistem saatine ihtiyaç duyar. CPU 1. bank resetlerken işlem zamanından kazan için 2. bankı adresler. Girişimleme hafıza ciplerinin arasında performansı arttırmak amaçlı da kullanılabilir. Örneğin, hafıza hücrelerinin içindeki SDRAM çipleri aynı anda aktive edilmek üzere birbirinden bağımsız hücre banklarına bölünmüştür. Girişimleme, iki hücre bankı arasındaki sürekli data akışını sağlar. Bu hafıza çerimlerini keser ve sonuçların daha hızlı alınmasını sağlar. Küme Halinde Komut İşleme Küme halinde komut işleme, işlenecek verilerin işlenme önceliklerine ve önemlerine göre belirli bir sıraya konup bilgisayarda işlem yapma tekniklerinden biridir. Büyük görevleri küçük görevlere bölmek, görevleri giriştirmek yerine küme halinde komut işleme tekniğini kullanarak performans arttırılabilir. Bir Modül Üzerinde Ne Kadar Kapasite Var? Şimdiye kadar, teknik olarak hafızanın ne olduğu ve sistemde hafızanın fonksiyonlarının ne olduğunu tartıştık. Teknik kısımlar olarak "bit ve byte" kavramları sadece kalan kısım olarak değerlendirilebilir. Bu bölüm ikili sayma sistemini ve

21 hesaplamadaki önemini, hafıza modüllerinin kapasitesini hesaplamayı içermektedir. Bit ler ve Byte lar Bilgisayarlar "kod" dediğimiz makine dilinde konuşur ve makine dili sadece 0 ve 1 den oluşur. 0 ve 1 lerin farklı kombinasyonları ikili sayılar olarak da ifade edilir. Bu ikili sayılar hesaplama işlemleri için ilgili komutları simgelemektedir. Bilginin temsil edildiği bu iki birim hesaplamada büyük önem teşkil etmektedir. Bit ise ikili digit lerin kısaltılmış sembolüdür. İsminde belirttiği gibi, 1 bir ikili sistemde tek bir digiti simgelemektedir, işlemde iken en küçük bilgi taşıyan birimdir. 1 bye ise 8 bit ten oluşur. Neredeyse bilgisayarınızın bütün spesifikasyonlarına göre kapasitesi byte lar şeklinde ifade edilir. Örneğin, hafıza kapasitesi, data-transfer oranları ve data depolama kapasiteleri bytes veya çarpımları ile ifade edilir. Modüllerinin Kapasitesinin Hesaplanması Hafıza CPU nun işlem yapmak için gereksinim duyduğu bilgileri tutar. Hafıza çiplerinin kapasiteleri megabits ve megabytes açıklanır. Bir hafıza modülü üzerinde ne kadar hafıza kapasitesi olduğunu bulmak istiyorsak, bilmemiz gereken 2 nokta var. Bir hafıza modülü bir çip grubundan oluşur. Eğer modüldeki bütün çiplerin kapasitelerini eklerseniz modülün toplam kapasitesini bulursunuz. Bu kuralı bozan bazı etkenler aşağıdadır. Modül üzerindeki bazı çipler farklı fonksiyonlar için kullanılabilir: Hata kontrolü. Eğer tam kapasite kullanılamıyorsa, örneğin bazı çipler yedekleme için ek satır işgal edebilir. Eğer çip kapasitesi megabit lerle ifade edilmişse, modül kapasitesi megabyte larla ifade edilir. Bu karışıklığa neden olur ve özellikle "bit" ve "byte" kavramları karıştırılmaktadır. Bu noktayı açıklığa kavuşturmak için, aşağıdaki noktaları incelemekte fayda var. Modül üzerindeki hafıza kapasitesinin miktarı hakkında konuşurken, "modül kapasitesi" terimini kullanacağız; çhiplere başvurduğumuzda, bu terimi "çip yoğunluğu" ile adlandırılmaktadır. Modül kapasitesi MB cimnsinden ölçülmektedir, ve çip yoğunluğu ise megabit lerle ölçülmektedir. Çip Yoğunluğu Her hafıza çipi ufak hücre matrislerinden oluşmaktadır. Her hücre tek bitlik bilgi tutmaktadır. Hafıza çipleri sıksık içinde ne kadar bilgi tutabileceğine göre tarif edilir. Bu çip yoğunlupu olarak adlandırılır. Çeşitli çip yoğunluğu ile karşılabiliriz, bunlar

22 "64Mbit SDRAM" veya "8M * 8". 64Mbit çip 64 milyon hücreye sahiptir ve 64 milyon biti tutabilir. Hafıza endüstrisinde, DRAM çip yoğunlukları sıksık hücre organizasyonu olarak tanımlanabilir. Açıklamadaki 1. rakam çipin derinliği(yer) ve 2. rakam ise çipin genişliğini(bit bazında) göstermektedir. Eğer ikisini çarparsanız çipin yoğunluğunu bulmuş olursunuz. Aşağıda bu konu ile ilgili bazı örnekler mevcuttur. Modül Kapasitesi Eğer çip üzerindeki kapasiteler biliniyorsa hafıza modülünün kapasitesinin hesaplanması gayet kolaydır. Eğer 8 adet 64Mbit çip ise modül 512Mbit liktir. Fakat, modüle kapasitesi megabyte larla açıklandığından MEGABYTE olarak ifade etmek gereklidir. Bunu yapmak için 8 ile bölünürse toplam modül kapasitesi MB cinsinden bulunur.

23 Standard Modül Tipleri Stacking Çok genil sunucular ve server lar yüksek kapasiteli hafıza modüllerine ihtiyaç duyarlar. Kapasite yi arttırmanın 2 yolu vardır. Üreticiler çipleri bir diğerinin üzerine yığın yaparak veya kart kısımlarını yığın yaparak sağlarlar. Chip Stacking: Çip yığınlaması ile, iki çip birbirine bütünleştirilir ve tek çip boyutu alanı kadar yer kaplar. Birbirlerinin üzerine yığıt yapılan çipler Board Stacking: Aşağıda görebileceğiniz gibi 2 tane hafıza modülü PCB sinin birbirine entegrasyonu gösterilmiştir. Modüllerin birbiri ile entegrasyonu ile 2 modül 1. modüle hafıza soketine uygun olacak biçimde takılır.

24 Karşılaşılan Hafıza Problemleri Genel Hafıza Problemleri Eğer hafıza modülünüzle ilgili bir probleminiz varsa, nedeni aşağıda belirtilen genellikle 3 noktadan bir tanesindedir. Uygun Olmayan konfigürasyon: Bilgisayarınız için yanlış bir parçaya sahipsiniz veya konfigürasyon bilgilerinin incelememişsiniz demektir. Uygun Olmayan Montajlama: Hafıza modülü düzgünce yerleştirilememiş ve hafıza soketindeki pinlerde hasar veya soketin temizlenmesi gereklidir. Bozuk Donanım: Hafıza modülünün kendisinin bozuk olması. Gerçekte çoğu problemin hafıza modülünden kaynaklandığının bulunması çok zordur. Örneğin; anakartla ilgili bir problem veya yazılımsal sorunlar hafıza hata mesajları üretebilir. Bu bölümde bu sorunları aşmanız sorunları tanımlamanız ve sorunları çözmeniz adına rehber olabilecek bir dökümandır. Temel Kontrol Noktaları Aşağıdaki adımlar bütün durumlar için uygulanabilir. 1. Bilgisayarınız için doğru hafıza modülünü aldığınızdan emin olunuz. Üreticilerin web sayfalarından parça numalarına ve kodlarına bakabilirsiniz. Çoğu hafıza üreticisinin sitesinde bulunan konfigürasyon ayarlayıcılar modülünüzle ilgili uyumluluk nüanslarını vermektedir. Eğer verilmiyorsa, hafıza üreticinize telefon açın ve anakart kitapçığındaki noktalar için danışın.

25 2. Hafızayı doğru olarak konfigüre ettiğinizi teyit ediniz. Çoğu bilgisayar eşit kapasiteli hafıza modülü belirli kanallar için efektif konfigürasyon olarak belirler. Bazıları ise en yüksek kapasiteli olan modülü en düşük numaralı slota takmanızı ister. Diğer tüm soketlerin doldurulmasını tek kısımlı olan hafıza modülleri ile isteri. Bunlar bazı özel hafıza konfigürasyonları ile ilgilidir. Eğer, markalı bir PC niz varsa üreticinizin sitesine gidip hafıza modülü seçebilirsiniz. 3. Modülün takılması Sıkı bir şekilde modülü sokete takınız. Çoğu durumda modül slota oturduğunda bir tick sesi duyarsınız. 4. Modülleri değiştirin. Yeni hafızayı çıkartın ve problemin çözülüp çözülmediğini kontrol edin. Eski hafızayı çıkartın, yenisini takın, problemin çözülüp çözülmediğini kontrol edin. Hafızayı farklı soketlerde deneyin. Eğer halen sorun devam ediyorsa iki hafıza modülü arasında uyumsuzluk olabilir. 5. Soketi ve hafıza modülü üzerindeki pinleri temizleyiniz. Yumuşak bir fırça kullanarak modül üzerindeki pinleri temizleyiniz. Vakumlu hava verebilen bir cihaz yardımıyla üzerindeki tozları temizleyebilirsiniz. Metalle çözülebilecek sıvılar kullanmayınız. Flux ile hafıza modülünü temizledebilirsiniz. 6. Bios u güncelleyiniz. Bilgisayar üreticileri bios bilgilerini sürekli değiştirmektedir ve revizyon bilgileri sitelerinde yer almaktadır. Bios güncelleme ile hafıza modülü uyumluluk seviyeleri arttırılabilmektedir. Problem Meydana Geldiğinde Aşağıdakileri uygulayarak problemi çözme ve nedenini bulma konusunda bilgi sahibi olabilirsiniz. 1. Yeni bir bilgisayar aldınız 2. Yeni bir hafıza modülü alınız. 3. Yeni yazılımları ve işletim sistemini yükleyiniz. 4. Taktığınız bazı donarımları uyumsuzluk durumunda çıkarınız. 5. Bilgisayarınız stabil çalışıyorsa hiçbir değişiklik yapmayınız. Yeni Bilgisayarınızı Henüz Aldınız Eğer yeni bir bilgisayar aldıysanız ve bazı hafıza problemleri üretiyorsa, problem hiçbirşeyle bağlantılı olmayabilir, veya bozuk bir anakartınız olabilir. Bu durumda

RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri

RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri Bilgisayar endüstrisindeki kişiler genelde Hafıza terimi yerine geçici komutları ve görevleri tamamlamak için gerekli dataları tutmak anlamıyla RAM(Random

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

Bellekler. Bellek Nedir? Hafıza Aygıtları. Belleğin Görevi 12.11.2013

Bellekler. Bellek Nedir? Hafıza Aygıtları. Belleğin Görevi 12.11.2013 Bellek Nedir? Bellekler İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir. Bilgisayarın açılışından kapanışına kadar sağlıklı bir

Detaylı

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir?

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Başlangıç Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Bilgisayar Bilgisayar, kendisine verilen bilgiler

Detaylı

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEKLER BELLEK BİRİMLERİ Bellek Nedir İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir Belleğin Görevi İşlemcinin

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

ANA KARTLAR. Ana Kart Nedir?

ANA KARTLAR. Ana Kart Nedir? ANA KARTLAR Veri Yolları Ana Kart Nedir? Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Fiberglastan (sert bir plastik türevi)

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR BİLGİSAYAR CPU, bellek ve diğer sistem bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı verilmektedir. Anakart üzerinde CPU, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, çipsetler,

Detaylı

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz.

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz. Temel Kavramlar-2 Byte = 8 Bit in bir araya gelmesiyle oluşan bellektir. Bilgisayarın tanıdığı harf rakam ve özel karakterlerden her biri 1 byte lık yer kaplar. Yani her bir harfin 1 veya 0 dan oluşan

Detaylı

Belleğin Görevi. RAM ve sabit diske erişim zamanları karşılaştırması

Belleğin Görevi. RAM ve sabit diske erişim zamanları karşılaştırması BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki

Detaylı

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki bilgileri

Detaylı

Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları

Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları 1. Günlük yaşantıda bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? 2. Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Donanım Yazılım Bilişim

Detaylı

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ .... YILI BİLGİSAYAR KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA KURS PLANI KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI. TOPLAM SÜRE BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 352 SAAT.. /.. /... /.. /. BİLGİSAYAR

Detaylı

TEKRAR DERSİ (Ders 1,2,3,4,5)

TEKRAR DERSİ (Ders 1,2,3,4,5) Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi TEKRAR DERSİ (Ders 1,2,3,4,5) Bilgisayarlar 4 temel unsurdan oluşmaktadır. 1) Giriş birimleri 2) Depolama

Detaylı

ANAKART (MOTHERBOARD)

ANAKART (MOTHERBOARD) ANAKART (MOTHERBOARD) ANAKART (MOTHERBOARD) Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Anakartın Yapısı ve Çalışması Anakart

Detaylı

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ .... YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA KURS PLANI KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI. TOPLAM SÜRE BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 352 SAAT.. /.. /... /.. /. BİLGİSAYAR

Detaylı

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir.

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne donanım denir. Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir. Bilgisayar ve Donanım Ana Donanım Birimleri Anakart (Motherboard,

Detaylı

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Bileşenleri Bilgisayarı Discovering Keşfediyorum 2010 Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri

Detaylı

SC-T47. Genel Bakış. sertifikası. İnce İstemci

SC-T47. Genel Bakış. sertifikası. İnce İstemci Genel Bakış ViewSonic SC-T47 PC, güçlü Intel J1900 2GHz CPU ile Windows 8 Embedded Standard işletim sistemi kullanır. SC-T47, Citrix ICA/HDX, VMware PCoIP ve Microsoft RemoteFX gibi başlıca uzak ağ protokollerinin

Detaylı

WINDOWS 7 KURULUMU ve KURULUM ÖNCESİ İŞLEMLER

WINDOWS 7 KURULUMU ve KURULUM ÖNCESİ İŞLEMLER WINDOWS 7 KURULUMU ve KURULUM ÖNCESİ İŞLEMLER Bu yazımızda Windows 7 işletim sisteminin kurulumunu anlatacağım.ancak kurulumdan önce bilmemiz gereken kurulum gereksinimleri,windows 7 sürümleri konularına

Detaylı

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür.

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür. Nagios Enterprises, kurumsal ölçekte, BT altyapı gözetiminde endüstri standardı olan Nagios için resmi ürünler, hizmetler ve çözümler sunuyor. Dünya çapında yüz binlerce kullanıcıyla Nagios bilgi teknolojileri

Detaylı

Sistem. Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri içeren kasadır.

Sistem. Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri içeren kasadır. Sistem (Kasa) 1 Sistem Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri içeren kasadır. 2 Sistem Bir masaüstü kişisel bilgisayarda, sistemin içerisinde şunlar bulunur: Sürücü

Detaylı

www.longlinememory.com.tr

www.longlinememory.com.tr www..tr Biz Kimiz? Longline Bilişim Teknolojileri Ltd. Şti. 2000 yılından beri sektörde yer almaktadır. Network, Server ve Fiber Optik ürün gamında, konusunda uzmanlaşmış kadrosuyla birçok ISP, Telekom,

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru 1 Konular 1. Bilgisayar Nedir? 2. Bilgisayarın Tarihçesi 3. Günümüz Bilgi Teknolojisi 4. Bilgisayarların Sınıflandırılması

Detaylı

SC-T46. Genel Bakış. sertifikası. İnce İstemci

SC-T46. Genel Bakış. sertifikası. İnce İstemci Genel Bakış ViewSonic SC-T46 PC, güçlü Intel N2930 1.8GHz CPU ile Windows 8 Embedded Standard veya Linux işletim sistemi kullanır. SC-T46, Citrix ICA/HDX, PCoIP ve Microsoft RemoteFX gibi başlıca uzak

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Giriş

Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesini sağlayan teknolojilerin bütününe bilişim teknolojileri denir. Bilişim Teknolojisi Girilen verileri saklayan, işleyen,

Detaylı

Öğr. Gör. Özkan CANAY

Öğr. Gör. Özkan CANAY Hafıza Birimleri Öğr. Gör. Özkan CANAY Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Öğr. Gör. Özkan CANAY a aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak hazırlanan bu ders içeriğinin bütün hakları

Detaylı

Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması

Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması Sanal Makineler ve Linux Konteynerlerin Performans Karşılaştırması Emre Can YILMAZ 1, Recai OKTAŞ 2 1 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı, Samsun

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Ders izlencesi Bilgisayara giriş Bilgisayar nedir? Bilgisayarın tarihçesi Bilgisayarların sınıflandırılması Bilgisayar nasıl çalışır?

Detaylı

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri ANAKARTLAR Anakartlar, bilgisayarların temel donanım elemanıdır. Bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Anakartın Bileşenleri 1-Yonga

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Mikroişlemci Nedir? Bir bilgisayarın en önemli parçası Mikroişlemcisidir. Hiçbir bilgisayar mikroişlemci olmadan çalışamaz. Bu nedenle Mikroişlemci

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar Yılmaz DEMİR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ Ünitelerimiz

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu Bilgisayarın Yapısı Donanım (Hardware): Bir bilgisayara genel olarak bakıldığında; Kasa, Ekran, Klavye, Fare, Yazıcı, Hoparlör,

Detaylı

SORULAR (37-66) Aşağıdakilerden hangisi günümüz anakartlarının en çok kullanılan veriyoludur?

SORULAR (37-66) Aşağıdakilerden hangisi günümüz anakartlarının en çok kullanılan veriyoludur? SORULAR (37-66) SORU -37 Aşağıdakilerden hangisi günümüz anakartlarının en çok kullanılan veriyoludur? A) ISA B) AGP C) PCI D) PCI-e SORU -38 Aşağıdakilerden hangisi yavaş olması sebebiyle günümüz anakartlarında

Detaylı

- ASUS AI BOOSTER?ı Başlat >>> Programlar >>> ASUS >>> Ai Booster >>> AiBooster v2.0 yolunu izleyerek çalıştırıyoruz.

- ASUS AI BOOSTER?ı Başlat >>> Programlar >>> ASUS >>> Ai Booster >>> AiBooster v2.0 yolunu izleyerek çalıştırıyoruz. ASUS AI BOOSTER ASUS AI BOOSTER nedir? Asus AI Booster programı Asus?un kendi ürünleri için ürettiği bir hız aşırtma (o/c) programıdır. Bilgisayarı kapatmadan işlemci frekanslarıyla oynayabilirsiniz ve

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır?

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim

Detaylı

BİLGİSAYAR VE PROGRAMLAMAYA GİRİŞ

BİLGİSAYAR VE PROGRAMLAMAYA GİRİŞ BİLGİSAYAR VE PROGRAMLAMAYA GİRİŞ 1 BİLGİSAYAR NEDİR? Giriş birimleri ile dış dünyadan aldıkları veriler üzerinde aritmetiksel ve mantıksal işlemler yaparak işleyen ve bu işlenmiş bilgileri çıkış birimleri

Detaylı

1. Hafıza Depolama Araçları. 2. Hafıza Çeşitleri. 3. Hafıza Ölçümü. 4. Bilgisayar Performansı

1. Hafıza Depolama Araçları. 2. Hafıza Çeşitleri. 3. Hafıza Ölçümü. 4. Bilgisayar Performansı DEPOLAMA 1. Hafıza Depolama Araçları 2. Hafıza Çeşitleri 3. Hafıza Ölçümü 4. Bilgisayar Performansı HAFIZA DEPOLAMA ARAÇLARI HARDDİSK ZİPDİSK SSD BELLEK KARTLARI(SD,CF,MMC,MS) FLASH DİSK CD DVD ROM DİSKET

Detaylı

EBG103 DONANIM KURULUMU

EBG103 DONANIM KURULUMU 5. HAFTA EBG103 DONANIM KURULUMU Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN apaydin@beun.edu.tr EMYO Bülent Ecevit Üniversitesi Kdz. Ereğli Meslek Yüksekokulu Temel Kavramlar Hafıza Birimleri ve RAM EMYO Bülent Ecevit

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6

Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6 Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6 Fiery Extended Applications Package (FEA) v4.2 Fiery Server ile ilişkili görevleri gerçekleştirmek için Fiery uygulamalarını

Detaylı

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011 Dijital Dünyada Yaşamak Bilgisayar nedir? Bilgisayar, kullanıcı tarafından girilen bilgileri(veri) işleyen, depolayan istendiğinde girilen bilgileri ve sonuçlarını

Detaylı

Bellekler Genel Bakış. Temel Kavramlar. Bellek Türleri. RAM Nedir? 01.11.2012

Bellekler Genel Bakış. Temel Kavramlar. Bellek Türleri. RAM Nedir? 01.11.2012 Bellekler Genel Bakış Bu bölümde aşağıdakileri öğreneceksiniz Hafıza ile ilgili temel kavramları RAM in fiziksel yapısı ve çalışma prensipleri RAM türleri RAM in çalışması ile ilgili özel durumları ve

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 2. HAFTA BİLGİSAYAR SİSTEMİ, BİLGİSAYARI OLUŞTURAN BİRİMLER VE ÇALIŞMA PRENSİPLERİ ANAKART, İŞLEMCİ VE BELLEKLER SABİT DİSKLER, EKRAN KARTLARI MONİTÖRLER VE DİĞER DONANIM BİRİMLERİ

Detaylı

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ Mikroişlemcilerin yapısı tipik olarak 2 alt sınıfta incelenebilir: Mikroişlemci mimarisi (Komut seti mimarisi), Mikroişlemci organizasyonu (İşlemci mikromimarisi). CISC 1980 lerden

Detaylı

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz.

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. 1. Aşağıdakilerden hangisi ana kart üzerinde yer almaz? A) Bellek B) İşlemci C) Genişleme yuvaları D) Güç kaynağı 2. Aşağıdakilerden

Detaylı

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1:

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: Yayın Tarihi: 26/12/2012 Rev. :01 EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının

Detaylı

BLG2109 BİLGİSAYAR DONANIMI DERS 4. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK

BLG2109 BİLGİSAYAR DONANIMI DERS 4. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK BLG2109 BİLGİSAYAR DONANIMI DERS 4 Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK Bellekler Sadece bilgisayarda değil telefon, radyo, TV vs. birçok cihazda kullanılır. Bütün bu cihazlar farklı türde bellekleri farklı amaçlar

Detaylı

General Mobile DSTL1. Sürüm Güncelleme Notları

General Mobile DSTL1. Sürüm Güncelleme Notları General Mobile DSTL1 Sürüm Güncelleme Notları Bu sürüm notları General mobile DSTL1 cihazı için en son gönderilen yazılım güncelleme bilgisi içermektedir. Bu sürüm güncelleme, cihazınızın işlevselliğini

Detaylı

Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni

Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni Her Okula 1 Adet Çok Fonksiyonlu Yazıcı 1 Adet Doküman Kamera Her Dersliğe Etkileşimli Tahta Panel Tip Etkileşimli Akıllı Tahta Kablolu İnternet Bağlantısı Her Öğretmene

Detaylı

Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci

Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci SC-T45 İnce İstemci: Güç ve Esneklik Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci Genel Bakış ViewSonic SC-T45 İnce İstemci PC'si, Windows 7 Embedded Standard OS ile güçlü Intel Atom N2800'ü kullanır. SC-T45;

Detaylı

EYLÜL 2012 ENFORMATİK. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 ENFORMATİK. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 ENFORMATİK İÇERİK Ders izlencesi Muafiyet sınavı hakkında bilgi Bilgisayara giriş 2 Bilgisayar nedir? Bilgisayarın tarihçesi Bilgisayarların sınıflandırılması Bilgisayar nasıl çalışır? Bit-Byte

Detaylı

Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır!

Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır! Donanım Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır! Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Bilgisayar içerisinde meydana gelen her türlü aritmetiksel, mantıksal ve karşılaştırma işlemlerinden sorumlu olan

Detaylı

Görüntü Bağdaştırıcıları

Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları (Ekran Kartları) Ekrandaki Görüntü Nasıl Oluşur? Monitörünüze yeteri kadar yakından bakarsanız görüntünün çok küçük noktalardan oluştuğunu görürsünüz.

Detaylı

SİSTEM BAKIM VE ONARIM DERSİ 1.DÖNEM 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU

SİSTEM BAKIM VE ONARIM DERSİ 1.DÖNEM 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU No Soru Cevap 1 Bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların Anakart iletişimini sağlayan elektronik devreye ne ad verilir? 2 Üzerinde, mikro işlemci yuvası, bellek, genişleme

Detaylı

Küme Bilgisayarlar. Enabling Grids for E-sciencE. Onur Temizsoylu. Grid ve Küme Bilgisayarlarda Uygulama Geliştirme Eğitimi ODTÜ, Ankara

Küme Bilgisayarlar. Enabling Grids for E-sciencE. Onur Temizsoylu. Grid ve Küme Bilgisayarlarda Uygulama Geliştirme Eğitimi ODTÜ, Ankara Küme Bilgisayarlar Onur Temizsoylu ODTÜ, Ankara www.eu-egee.org EGEE and glite are registered trademarks İçerik Neden hesaplamada kümeleme? Kümeleme nedir? Yüksek kullanılabilirlik kümeleri Yük dengeleme

Detaylı

WD NAS ve Güvenlik Kamerası Sistemleri Sabit Disk Ürün Aileleri

WD NAS ve Güvenlik Kamerası Sistemleri Sabit Disk Ürün Aileleri WD NAS ve Güvenlik Kamerası Sistemleri Sabit Disk Ürün Aileleri Arkın Balıkçıoğlu WD Türkiye Ülke Müdürü Nisan, 2014 GİRİŞ Western Digital DEPOLAMA ÇÖZÜMLERİNDE LİDER Pazar lideri ve trend belirleyicisi,

Detaylı

BİLGİSAYAR TEMEL KAVRAMLAR. Bilgi ve İletişim Teknolojisi Ders Notları

BİLGİSAYAR TEMEL KAVRAMLAR. Bilgi ve İletişim Teknolojisi Ders Notları BİLGİSAYAR TEMEL KAVRAMLAR Bilgi ve İletişim Teknolojisi Ders Notları Temel Kavramlar Donanım: Bilgisayarın fiziksel parçalarına verilen isimdir. Yazılım: Bilgisayarın verimli şekilde kullanımını sağlayan

Detaylı

PORTLAR Bilgisayar: VERİ:

PORTLAR Bilgisayar: VERİ: PORTLAR 1.FARE 2. YAZICI ÇİZİCİ TARAYICI 3.AĞ-İNTERNET 4.SES GİRİŞİ 5.SES ÇIKIŞI(KULAKLIK) 6.MİKROFON 7.USB-FLASH 8.USB-FLASH 9.MONİTÖR 10.PROJEKSİYON 11.KLAVYE BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayar: Kullanıcıdan

Detaylı

Ağ İletişim Kılavuzu Evo Masaüstü Ailesi Evo İş İstasyonu Ailesi

Ağ İletişim Kılavuzu Evo Masaüstü Ailesi Evo İş İstasyonu Ailesi b Evo Masaüstü Ailesi Evo İş İstasyonu Ailesi Belge Parça Numarası: 177922-144 Mayıs 2002 Bu kılavuz, seçili masaüstü veya iş istasyonu modellerine önceden yüklenen ağ ara birim denetçi (NIC) özelliklerinin

Detaylı

WINDOWS 7. Tekno-K@mp Eğitim ID 98 2/4 (Normal Seviye Kullanıcı) Tekno-K@mp Konu ID 34223. Windows 7 Hakkında Genel Bilgi Ek Bilgi -

WINDOWS 7. Tekno-K@mp Eğitim ID 98 2/4 (Normal Seviye Kullanıcı) Tekno-K@mp Konu ID 34223. Windows 7 Hakkında Genel Bilgi Ek Bilgi - WINDOWS 7 Tekno-K@mp Eğitim ID 98 Seviye 2/4 (Normal Seviye Kullanıcı) Tekno-K@mp Konu ID 34223 Ana Kategori İşletim Sistemleri Alt Kategori Giriş Konu Windows 7 Hakkında Genel Bilgi Ek Bilgi - GENEL BİLGİSAYAR

Detaylı

Sistem Bileşenleri. Discovering. Computers 2010. Bilgisayarı. Keşfediyorum. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Sistem Bileşenleri. Discovering. Computers 2010. Bilgisayarı. Keşfediyorum. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Bileşenleri Bilgisayarı Discovering Keşfediyorum Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Hedefler Masaüstü bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar ve mobil aygıt gibi sistemler

Detaylı

İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0. Sistem Kataloğu

İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0. Sistem Kataloğu İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0 Sistem Kataloğu İ N F O S E T S E S K A Y I T S İ S T E M İ V 2. 0 Sistem Kataloğu İnfoset Yazılım Marmara Cad.Yüksel Sok. 6/7 Pendik-İstanbul Telefon 216 379 81

Detaylı

İşletmenin en çok ve an az ziyaret aldığı zamanları belirleme

İşletmenin en çok ve an az ziyaret aldığı zamanları belirleme TEKNOLOJIMIZ En son görüntü işleme teknolojilerini kullanarak, istenilen her noktada, geçen insanları sayar,detaylı sayma raporlarını ofisinize kadar getirir.mağazalarda, alışveriş merkezlerinde,her türlü

Detaylı

Sizin başarınız için çalışıyorlar

Sizin başarınız için çalışıyorlar Sizin başarınız için çalışıyorlar NAVmobile ve AXmobile çalışanlarınıza ve ortaklarınıza daha erişimli yaparak iş verilerinizin gücünü arttıran çözümlerdir. NAVmobile ve AXmobile firmanın İşletme kaynaklarını

Detaylı

Evrak Tarih ve Sayısı: 19/11/2014-491

Evrak Tarih ve Sayısı: 19/11/2014-491 Evrak Tarih ve Sayısı: 19/11/2014-491 Bu belge, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununa göre Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Evrak sorgulaması http://ebys.gop.edu.tr/envision/validate_doc.aspx?v=bek44ht6

Detaylı

(Random-Access Memory)

(Random-Access Memory) BELLEK (Memory) Ardışıl devreler bellek elemanının varlığı üzerine kuruludur Bir flip-flop sadece bir bitlik bir bilgi tutabilir Bir saklayıcı (register) bir sözcük (word) tutabilir (genellikle 32-64 bit)

Detaylı

Bilgisayar Donanım ANAKART ÜZERĐNDE YER ALAN GĐRĐŞ/ÇIKIŞ (I/O) BAĞLANTI NOKTALARI

Bilgisayar Donanım ANAKART ÜZERĐNDE YER ALAN GĐRĐŞ/ÇIKIŞ (I/O) BAĞLANTI NOKTALARI ANAKART ÜZERĐNDE YER ALAN GĐRĐŞ/ÇIKIŞ (I/O) BAĞLANTI NOKTALARI Çeşitli aygıtları bağlamak üzere anakart üzerinde farklı tipte konnektörler bulunmaktadır. Anakart üzerinde tipik olarak yazıcı, mouse, klavye

Detaylı

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 KONU BAŞLIKLARI 1. Yazılım Mimarisi nedir? 2. Yazılımda Karmaşıklık 3. Üç Katmanlı Mimari nedir? 4. Üç Katmanlı Mimari

Detaylı

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ. MODÜL 1: ĠġLEMCĠLER. A.ĠġLEMCĠLER

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ. MODÜL 1: ĠġLEMCĠLER. A.ĠġLEMCĠLER MODÜL 1: ĠġLEMCĠLER A.ĠġLEMCĠLER 1.ĠĢlemci Nedir? Bir bilgisayarın en popüler ve en önemli parçası işlemcidir. Kısaca CPU (Central Processing Unit / Merkezi İşlem Birimi- mib, mikro işlemci - µp) olarak

Detaylı

Otomatik overclock yapma, fansız soğutma, kolay erişim noktası ve ağ bağlantı monitorleme için gelişmiş özellikler ASUS Intelligence'da buluştu

Otomatik overclock yapma, fansız soğutma, kolay erişim noktası ve ağ bağlantı monitorleme için gelişmiş özellikler ASUS Intelligence'da buluştu AI Proactive Nedir? ASUS AI Proactive Otomatik overclock yapma, fansız soğutma, kolay erişim noktası ve ağ bağlantı monitorleme için gelişmiş özellikler ASUS Intelligence'da buluştu Stack Cool - Daha serin

Detaylı

Ecofont Yazılım Kullanıcı Rehberi

Ecofont Yazılım Kullanıcı Rehberi Ecofont Yazılım Kullanıcı Rehberi Ecofont Yazılım, baskılarınızı yaparken %50 ye, ve hatta resimsiz yazdırma seçeneğini kullandığınızda çok daha fazlasına varan tasarruf yapmanızı sağlar. Sadece tek bir

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci

Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci Sonsuz İmkan için Esnek İnce İstemci SC-T35 İnce İstemci: Ultra Küçük 0,6 L Biçim Katsayısı ile VDI Bilgi İşlem Genel Bakış ViewSonic SC-T35 İnce İstemci, sanal masaüstü bilgi işlem gereksinimleri için

Detaylı

MEHMET ÇEKİÇ ORTAOKULU

MEHMET ÇEKİÇ ORTAOKULU ANKARA MAMAK MEHMET ÇEKİÇ ORTAOKULU BİLGİSAYAR DONANIM BİRİMLERİ Ankara, 2013 Hazırlayan: Mustafa KATLANÇ BİLGİSAYAR DONANIM BİRİMLERİ 1 Bilgisayar Donanım Birimleri Bilgisayar sistemleri, donanım birimlerinin

Detaylı

DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI

DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi Teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI Bilgisayarlarda işletim sistemi,

Detaylı

ENFORMATİK. Enformatik Bölümü

ENFORMATİK. Enformatik Bölümü 2015 ENFORMATİK İÇERİK Ders izlencesi Bilgisayara giriş 2 Bilgisayar nedir? Bilgisayarın tarihçesi Bilgisayarların sınıflandırılması Bilgisayar nasıl çalışır? Bit-Byte kavramı Ders İzlencesi 3 Dersin amacı

Detaylı

DONANIM 07-08 Bahar Dönemi TEMEL BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

DONANIM 07-08 Bahar Dönemi TEMEL BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DONANIM 07-08 Bahar Dönemi TEMEL BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ Donanım nedir? Donanım bilgisayarı oluşturan her türlü fiziksel parçaya verilen verilen addır. Donanım bir merkezi işlem biriminden (Central Processing

Detaylı

TEKNİK ŞARTNAME FORMU

TEKNİK ŞARTNAME FORMU BİLGİSAYAR VE BİLGİSAYAR BİLEŞENLERİ ALIMI TEKNİK ŞARTNAMESİ 1 - a) Masaüstü Bilgisayar 36 Adet 1. Intel Core i5-4.nesil ve işlemci hızı 2.6 Ghz veya üzeri olmalıdır. 2. İşlemci Önbelleği en az 3Mb olmalıdır.

Detaylı

eralp tarafından yazıldı. Cumartesi, 19 Şubat 2011 16:51 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Şubat 2011 17:11

eralp tarafından yazıldı. Cumartesi, 19 Şubat 2011 16:51 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Şubat 2011 17:11 Geçtiğimiz haftalarda oyuncular için belli fiyat aralıklarına göre sıraladığımız işlemci, ekran kartı ve anakarttan sonra şimdi de bizlere göre fiyatlarına göre en iyi 10 oyun amaçlı notebook'u belirliyoruz.

Detaylı

Leica DISTO D3a / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı

Leica DISTO D3a / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı Leica DISTO Da / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı Leica DISTO Bu kadar hassas ölçüm yapabilir mi? ±.0 mm ölçüm hassasiyetle; Leica DISTO Da tek tuşa basarak hassas ölçüm yapabilmenize olanak sağlar.

Detaylı

Bilgi ve İletişim Teknolojileri

Bilgi ve İletişim Teknolojileri Bilgi ve İletişim Teknolojileri Bilgi günümüzde çok değerli bir konumda. Şöyle bir düşünün taş devrinde yaşıyor olsaydınız ne kadar bilgiye sahip olurdunuz. Bir zamanlar insanlar dünyanın yuvarlak olduğunu

Detaylı

WD NAS Sabit Disk Ürün Ailesi

WD NAS Sabit Disk Ürün Ailesi WD NAS Sabit Disk Ürün Ailesi Arkın Balıkçıoğlu WD Türkiye Ülke Müdürü Nisan, 2014 GİRİŞ Western Digital DEPOLAMA ÇÖZÜMLERİNDE LİDER Global olarak Pazar lideri ve trend belirleyicisi $40 milyar değerinde

Detaylı

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi Kullanıcı Ham Veri İşlenmiş Veri Kullanıcı Giriş İşleme Çıkış Yazılı Çizili Saklama Server PC Laptop PDA (Personal Digital Assitance) Netbook Tablet PC BİLGİSAYAR DONANIM YAZILIM Scanner (Tarayıcı)

Detaylı

PARALEL PCI ARABİRİM KARTI

PARALEL PCI ARABİRİM KARTI PARALEL PCI ARABİRİM KARTI Hızlı Kurulum Kılavuzu Giriş IEEE1284 arabirim PCI eklenti kartını satın aldığınız için teşekkür ederiz. Bu kart, kullanıcıların paralel aygıtlarını bağlamak üzere bilgisayar

Detaylı

2005-2009 Tarihleri Arasında Avkom da Yazdığım Programlar 1 Avkomix Başlama Tarihi: Haziran 2007 Database LKS (Muhasebe Programından Gelen Veriler, Fatura, Konsinye, Banka, vb.) AvkomERP.mdb (Kendi veritabanımız,

Detaylı

http://alikoker.name.tr ANAKART

http://alikoker.name.tr ANAKART ANAKART Anakart sistemin çalışması için gerekli tüm birimleri üzerinde bulunduran ve bu birimler arası köprüler kuran elektronik elemandır. Ek kartlar, sürücüler ve bağlantılar anakart üzerinde yer alır.

Detaylı

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3 Elektronik Isı Pay Ölçer Çevrenin Korunması Avantaj ve Özellikleri İklim koruma için enerji tüketiminin ölçümü Kaynakların ve çevrenin korunması Günümüzde; çevremiz, korunmaya

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri

Bilgi ve iletişim teknolojileri Bilgi ve iletişim teknolojileri 1 Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim ihtiyacı 30\2 Bilişim

Detaylı

İŞLEMCİLER. Yrd. Doç. Dr. Mehmet Ali Aktaş

İŞLEMCİLER. Yrd. Doç. Dr. Mehmet Ali Aktaş İŞLEMCİLER Yrd. Doç. Dr. Mehmet Ali Aktaş 1.1. İşlemcinin Görevi İşlemcinin görevi nedir? Bilgisayarın beyni İşlemciyi anlamanız sizi hem mesleğinizde daha yeterli yaparken hem de bilinçli bir tüketici

Detaylı

Windows. Sınırsız Yaşam., Windows 7 ürününü önerir. AKILLI PERFORMANSIN 22W LCD YENİ TEMSİLCİSİ NEO ile içinizdeki multimedia canavarını serbest bırakın. ile hızınızı katlayın NGO.I750-6T85P-W Intel Core

Detaylı

DM-501 Tak-Çalıştır GPRS-UART Köprüsü

DM-501 Tak-Çalıştır GPRS-UART Köprüsü DM-501 Tak-Çalıştır GPRS-UART Köprüsü Temel Bilgiler TCP 2 nokta arası bağlantı + veri akışı sağlar Oturum açmaya dayalıdır Arka planda hata kontrolü ve paketin sağlıklı iletim kontrolü (ACK) yürütür TCP

Detaylı

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 Konu Başlıkları Bellekler İç Bellekler ROM Bellek RAM Bellek Dış Bellekler Sabit Disk Sürücüleri

Detaylı