ROMATOİD ARTRİTLİ HASTALARDA ANKSİYETE VE DEPRESYON

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ROMATOİD ARTRİTLİ HASTALARDA ANKSİYETE VE DEPRESYON"

Transkript

1 Romatizma, Cilt: 19, Sayı: 1, Lale Altan 1, Ümit Bingöl 1, Zeynep Sağırkaya 1, Aslı Sarandöl 2, Merih Yurtkuran 1 ÖZET Amaç: Romatoid Artrit (RA) olgularında anksiyete ve depresyon sıklığını sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmak ve psikiyatrik bozukluk şiddeti ile romatizmal hastalığın aktivasyon parametreleri arasında ilişki olup olmadığını incelemek. Yöntem: Ardışık 50 RA li hasta ve 60 sağlıklı gönüllüden psikiyatrik belirtilerini taramak için Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R), Beck Depresyon Envanteri (BDE) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon ölçeği (HAD) formlarını doldurmaları istendi. Önce her iki grubun elde edilen verileri birbiriyle Student t-testi ve Mann Whitney-U testi kullanılarak kıyaslandı. Daha sonra RA li hastalardaki depresyon ve anksiyete belirtileri ile hastalık süresi, gece ve gündüz ağrısı, sabah tutukluğu, hastanın ve hekimin hastalığı global değerlendirmesi, Steinbrocker fonksiyonel sınıflaması, şiş eklem sayısı ve duyarlı eklem sayısı parametreleri arasında korelasyon olup olmadığı Pearson korelasyon katsayısı ile incelendi. Sonuçlar: RA li hastaların %28 inde ve kontrol grubunun %9.4 ünde BDE den elde edilen puanlar kesme puanı olan 17 nin üstündeydi. HAD a göre depresyon belirtileri hastaların %54 ünde ve anksiyete belirtileri %38 inde mevcut iken kontrol grubunda bu oran depresyon için % 24.5 ve anksiyete için %14.3 idi. RA li hastaların %38 inde ve kontrol grubunun %34 ünde genel belirti düzeyi (Global symptom Index GSI) puanı kesme puanı olan 1 in üzerindeydi. Gruplar birbiriyle kıyaslandığında Total HAD skoru, HAD anksiyete, depresyon skoru ve BDE de iki grup arasında anlamlı fark olduğu, SCL-90 ile elde edilen parametrelerde ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görüldü. RA li hastalarda HAD depresyon skorunun gece ağrısı, şiş eklem sayısı ve duyarlı eklem sayısıyla, anksiyete skorunun Steinbrocker fonksiyonel sınıflaması, hastanın global değerlendirmesi ve duyarlı eklem sayısıyla, BDE nin gece ağrısı ve hastanın global değerlendirmesiyle, GSI ve pozitif belirti düzeyi (Positive Symptom Distress Index-PSDI) nin gece ve gündüz ağrısı ve sabah tutukluğu şiş ve duyarlı eklem sayısıyla, pozitif belirti toplamı (Positive symptom total-pst) nın ise gece ve gündüz ağrısı, şiş ve duyarlı eklem sayısıyla korelasyon gösterdiği görüldü. Anahtar Sözcükler: Romatoid artrit, anksiyete, depresyon. SUMMARY ANXIETY AND DEPRESSION IN RHEUMATOID ARTHRITIS PATIENTS Objective: To compare the incidence of anxiety and depressive disorder in rheumatoid arthritis (RA) patients with healthy control group and to investigate the correlation between psychiatric disorder level and activation parameters of rheumatologic disease. Method: One group of 50 consecutive RA patients and another group of 60 healthy control individuals were asked to fill Symptom Checklist 90 (SCL-90-R), Beck Depression Inventory (BDI) and Hospital Anxiety and Depression Inventory (HAD) to investigate psychiatric symptoms. The values obtained in both groups were compared using Student t-test and Mann Whitney-U test. Then, correlations between depression and anxiety symptoms and the parameters of disease duration, daytime and nocturnal pain, morning stiffness, global evaluation of the patient and physician, Steinbrocker functional classification, the number of swollen and tender joints were assessed in RA patients using Pearson correlation coefficient. Results: The points obtained by BDE were above 17 (the cut-off point) in 28% of RA patients and in 9.4% of the control group. According to HAD, depression and anxiety symptoms existed in 54% and 38% of the RA patients,respectively, while these rates were 24.5% for depression and 14.3% for anxiety in the control group. Global symptom Index (GSI) points were above 1 (the cut off point) in 38% of RA patients and in 34% of the control group. The comparison of the two groups showed significant difference for total HAD score, HAD anxiety (p<0.01), and depression score and BDE parameters while there was no significant difference for the values obtained by SCL-90 index. It was found that HAD depression score was in significant correlation with nocturnal pain and the number of swollen and tender joints. Anxiety score was also correlated with Steinbrocker functional classification, global evaluation of patient and the number of tender joints in RA patients. Correlation was also significant between BDE-nocturnal pain), and global evaluation of patient. GSI and Positive Symptom Distress Index (PSDI) were significantly correlated with nocturnal and daytime pain and morning stiffness, the number of swollen and tender joints. Positive symptom total (PST) was significantly correlated with nocturnal and daytime pain, the number of swollen and tender joints. Key Words: Rheumatoid arthritis, anxiety, depression. 1 Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. 2 Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD.

2 8 GİRİŞ Romatoid Artrit (RA) eklemlerde yaygın ve simetrik kronik inflamasyonla karakterize sistemik otoimmün bir hastalıktır (1). Hastalığın etkisi, aile hayatı, sosyal ilişkiler, iş hayatı gibi yaşamın tüm alanlarında görülebilir (2). Ağrı, fiziksel disabilite, sosyal aktivitelerin kaybı tek tek ya da hep birlikte rol oynayarak, duygudurum bozukluklarına yol açabilir. Son yıllarda RA li hastalarda psikolojik durumun araştırıldığı çalışmalara artan bir ilgi mevcuttur. Anksiyete ve depresyon RA de en sık araştırılan bozukluklardır. Uygulanan yöntemlerde farklılıklar olmasına karşın depresyon prevalansı RA li hastalarda 5% ile 42% olarak bildirilmiştir (3). RA de depresyonun etyopatolojisi oldukça karmaşıktır. Bazı çalışmalarda artritin şiddetiyle depresyon arasında ilişki olduğu bildirilmişse de hastalık aktivasyon belirteçleri ile depresyonun ciddiyeti arasında direkt bağlantı ortaya konulamamıştır (4,5). Bununla birlikte RA in otoimmun bir hastalık olduğu göz önüne alınırsa, psikososyal faktörlerin immun sisteme etki ederek hastalık sürecini değiştirebileceği düşünülebilir. Nitekim hem stresin hem de depresyonun RA de immun sistem üzerinde etkileri önceki çalışmalarda gösterilmiştir (6). RA da anksiyetenin de depresyon kadar sık bir bozukluk olduğu El-Miedany ve ark. (7) tarafından bildirilmiştir. Araştırmacılar çalışmalarında depresyon oranını %66.2, anksiyete oranını %70 olarak saptamışlardır. Son yıllarda yapılan çalışmalar kronik artrit ağrısının algılanmasında da psikososyal faktörlerin oldukça önemli bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Özellikle iki faktörün artritli hastalarda hastalığa adaptasyonda güçlük yarattığı bilinmektedir. Bunlar stresli yaşam olayları ve depresyondur. Zahura ve ark. (8) RA ve OA li hastalarda yaptıkları çalışmada depresyon düzeyinin her iki grupta benzer olmasına karşın depressif semptomların RA de artrit ağrısının algılanmasını daha fazla arttırdığını ortaya koymuşlardır. Depresyonun ağrı üzerine ilginin yoğunlaşmasına ve ağrıyı unutturacak pozitif yaşam olaylarına ilginin azalmasına neden olarak ağrı algılanmasını değiştirebileceği bildirilmiştir. Bu nedenle RA li hastalarda depresyonu tanıyabilmenin hastalığın tedavisinde önemli bir rol oynayabileceği düşünülebilir. Bu çalışmanın amacı RA li hastalarda anksiyete ve depresif bozukluk sıklığını sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmak ve psikiyatrik hastalık şiddeti ile romatizmal hastalığın aktivasyon parametreleri arasında ilişki olup olmadığını incelemektir. HASTALAR VE YÖNTEM Merkezimizin Romatoloji polikliniğine başvuran yaşları 30 ile 78 arasında değişen (ortalama 54.84± 12.09) 41 kadın ve 9 erkek ardışık 50 hasta çalışmaya alındı. Anket doldurmak için yeterli entelektüel düzeyde olmayanlar, testleri etkileyebilecek başka bir kronik hastalığı olanlar ve halihazırda psikiyatrik tedavi görmekte olanlar çalışmaya alınmadı. Hastaların psikiyatrik belirtilerini taramak için Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R), Beck Depresyon Envanteri (BDE) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon ölçeği (HAD) formlarını doldurmaları istendi. Bu ölçütler

3 Altan ve ark. 9 bireyin kendi başına cevaplayabileceği, kolay uygulanabilir ve grup uygulamasına uygun ölçekler olduğu için çalışmamızda tercih edildi. Belirti tarama Listesi (SCL-90-R): Psikiyatrik belirtileri, bireyin içinde bulunduğu zorlanmayı yada yaşadığı olumsuz stres tepkisinin düzeyini ölçmeye yarayan 5 dereceli skala ile cevaplanan 90 maddelik psikiyatrik bir tarama aracıdır. Ölçekten üç farklı parametre elde edilmektedir. Bunlar; genel belirti düzeyi (Global symptom Index -GSI), pozitif belirti toplamı (Positive symptom total-pst) ve pozitif belirti düzeyi (Positive Symptom Distress Index- PSDI) dir. GSI boş bırakılanlar hariç tüm maddelere verilen puanların ortalamasıdır. GSI deki artışın bireydeki psikiyatrik belirtilerden duyulan sıkıntının artışına işaret ettiği bildirilmiştir. PST hiç seçeneği ile işaretlenenler hariç diğer maddelerin ham sayı toplamıdır ve PST arttıkça bireyin kendisinde ne kadar çeşitli psikiyatrik belirti algıladığını gösterir. PSDI ise toplam puanın PST ye bölünmesiyle elde edilir ve puandaki artış bireyin kendisinde varolduğunu algıladığı belirtilerden duyduğu sıkıntının ağırlıklı ortalamasını göstermektedir (9). Hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HAD): Hastada anksiyete ve depresyon yönünden riski belirlemek, düzeyini ve şiddet değişimini ölçmek amacıyla kullanılmaktadır. Anksiyete ve depresyonu ayrı değerlendiren iki alt ölçeği vardır. Ölçeğin Türkçe formunun kesme puanları anksiyete alt ölçeği için 10, depresyon alt ölçeği için 7 olarak saptanmıştır (10). Beck Depresyon Envanteri (BDE): Depresyon yönünden riski belirlemek ve depresif belirtilerin düzeyini ve şiddet değişimini ölçmek amacıyla kullanılmaktadır. Ölçeğin Türkçe için geçerlilik ve güvenilirlik makalesinde kesme puanının 17 olarak kabul edildiği bildirilmiştir (11). Hastalar bahsedilen formları doldurduktan sonra 60 sağlıklı gönüllüye aynı formlar verildi ve doldurmaları istendi. Kontrol grubundaki kişilerin bilinen bir sağlık problemi ve psikiyatrik hastalığı olmamasına özen gösterildi. Kişiler genel olarak sağlık personelinin çevresinden (komşu, akraba vs) seçildi. Önce her iki grubun elde edilen verileri birbiriyle kıyaslandı. Daha sonra RA li hastalardaki depresyon ve anksiyete belirtileri ile hastalık süresi (yıl), gece ve gündüz ağrısı (VAS 1-10), sabah tutukluğu (1=15 dakikadan az, 2= dakika, 3= dakika, 4= 60 dakikadan uzun) hastanın ve hekimin hastalığı global değerlendirmesi (1= aktif değil, 2=hafif, 3=orta, 4=şiddetli, 5=çok şiddetli), Steinbrocker fonksiyonel sınıflaması, şiş eklem sayısı, duyarlı eklem sayısı parametreleri arasında korelasyon olup olmadığı incelendi. İki grubun istatistiksel karşılaştırmasında Student t-testi ve Mann Whitney-U testi kullanıldı. RA li hastalarda anksiyete ve depresyon parametrelerinin diğer parametreler ile korelasyonu Pearson korelasyon katsayısı ile incelendi. İstatistiksel hesaplamalar üniversitemiz biyoistatistik anabilim dalında Windows için hazırlanmış SPSS 10.0 programını kullanılarak yapıldı. BULGULAR Çalışmaya alınan RA li hastaların ortalama hastalık süresi 9.08±8.31yıldı. Hastaların

4 10 %28 inde BDE den elde edilen puanlar kesme puanı olan 17 nin üstündeydi. Kontrol grubunda ise bu oran %9.4 idi. HAD a göre depresyon belirtileri hastaların %54 ünde, anksiyete belirtileri %38 inde mevcut iken kontrol grubunda bu oran depresyon için % 24.5, anksiyete için %14.3 idi. GSI nin kesme puanı olan 1 in üzerindeki RA li hasta oranı %38 iken kontrol grubunda bu oran %34 idi. Her iki grubun HAD, BDE, PST, GSI ve PSDI değerleri Tablo I de verilmiştir. Gruplar birbiriyle kıyaslandığında Total HAD skoru (p<0.01), HAD anksiyete (p<0.01) ve depresyon (p<0.05) skoru ve BDE (p<0.01) de iki grup arasında anlamlı fark olduğu, SCL-90 ile elde edilen parametrelerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmektedir. Tablo I. Her iki grubun ortalama HAD, BDE, PST, GSI ve PSDI değerleri. Romatoid Artrit Sağlıklı kontrol P Total HAD 14.74± ±6.28 P<0.01 HAD depresyon 6.50± ±3.47 P<0.05 HAD Anksiyete 8.24± ±3.58 P<0.01 BDE 12.80± ±6.34 P<0.05 GSI 0.90± ±0.45 P>0.05 PST 49.30± ±19.27 P>0.05 PSDI 1.66± ±0.46 P>0.05 RA li hastalarda anksiyete ve depresyon parametreleriyle klinik parametreler arasındaki korelasyon ise Tablo II de verilmiştir. Bu açıdan incelendiğinde HAD depresyon skorunun gece ağrısı (p<0.01), şiş eklem sayısı (p<0.01) ve duyarlı eklem sayısıyla (p<0.05), anksiyete skorunun Steinbrocker fonksiyonel sınıflaması (p<0.05), hastanın global değerlendirmesi (p<0.05) ve duyarlı eklem sayısıyla (p<0.05), BDE nin gece ağrısı (p<0.05) ve hastanın global değerlendirmesiyle (p<0.05), GSI ve PSDI nın gece ve gündüz ağrısı (p<0.001 ve p<0.01), sabah tutukluğu (p<0.01) şiş ve duyarlı eklem sayısıyla (p<0.01), PST nin ise gece ve gündüz ağrısı (p<0.05), şiş (p<0.01) ve duyarlı eklem sayısıyla (p<0.05) korelasyon gösterdiği görülmektedir. Tablo II. RA li hastalarda anksiyete ve depresyon parametreleriyle klinik parametreler arasındaki korelasyon katsayıları ve anlamlılık dereceleri Hastalık süresi Gece ağrısı Gündüz ağrısı Sabah tutukluğu Steinbrocker Fonksiyonel sınıflaması Hastanın global değerlendirmesi Hekimin global değerlendirmesi Şiş eklem sayısı Duyarlı eklem sayısı Total HAD ** 0.28* ** ** 0.42** HAD depresyon ** ** 0.41* HAD Anksiyete * 0.36* * BDE * * GSI *** 0.41** 0.37** ** 0.43** PST * 0.34* ** 0.29* PSDI ** 0.34* 0.37** * ** 0.39** * p<0.05 **p<0.01***p<0.001

5 Altan ve ark. 11 TARTIŞMA Çalışmamız RA li kişilerde depresyon ve anksiyete sıklığının sağlıklı kontrol grubundan anlamlı bir şekilde fazla olduğunu ortaya koymuştur. RA klinik gidişi değişken olmasına karşın tam remisyonun oldukça nadir olduğu bir hastalıktır. Hastalığın etyopatogenezi tam olarak bilinmediğinden mevcut ilaçlar, neden olan etkenden çok kronik inflamatuvar süreci durdurmaya yöneliktir (12). Maksimum medikal tedaviye rağmen hastaların %15-25 inde hastalık ilerleyici bir gidiş göstermektedir. Ayrıca hastalık beklenen yaşam süresini 3-7 yıl kısaltmaktadır (13). Hayatın her alanını etkileyen bu hastalığın kişide psikiyatrik bozukluklara yol açması da beklenen bir durumdur. RA de depresyon bir çok çalışmanın konusu olmuştur. Bu çalışmalarda değişik değerlendirme yöntemleri kullanılmış ve değişken sonuçlar bildirilmiştir (14-20). Biz çalışmamızda depresyon sıklığını HAD ölçeğine göre%54, BDE ne göre ise %28 olarak bulduk. Murphy ve arkadaşları (21) HAD ölçeğini kullanarak yaptıkları çalışmada ortalama HAD depresyon skorunu 7 olarak bulmuşlar ve HAD a göre depresyon belirtilerinin hastalarının %17 sinde mevcut olduğunu bildirmişlerdir. Bu oran bizimkinden yüksek görünmekle birlikte araştırmacılar kesme puanını 10 olarak belirlemişlerdir. HAD kesme puanının 7 olarak belirlendiği prospektif bir çalışmada ise erken dönemde depresyon bulguları %15 hastada pozitif bulunmuştur (22). Ülkemizde yapılan bir çalışmada depresyon ölçeği olarak BDE kullanılmış ve depresyon oranı %33.8 olarak bildirilmiştir (14). Anksiyete ve depresyon sıklıkla birbirine eşlik eden bozukluklar olmalarına karşın, RA li hastalarda anksiyete depresyon kadar ilgi konusu olmamıştır. Ancak anksiyetenin de depresyon kadar hatta ondan daha sık bir bulgu olabileceği El-Miedany ve ark. tarafından bildirilmiştir. Araştırmacılar anksiyetenin sonradan gelişebilecek bir depresyonun öncü belirtisi olabileceğini ve sosyal stres ile korele olduğunu ileri sürmüşlerdir (7) Ancak tüm bu çalışmalarda hastalardaki depresyon ve anksiyete düzeyi hasta olmayan kişilerle karşılaştırılmamıştır. RA de depresyon ve anksiyetenin birden fazla nedeni olabilir. Hastalığın gidişatının belirsizliği, getirdiği fonksiyonel bozukluk, ağrı ve hastalık nedeniyle gelişen sosyal izolasyonun kişide hem anksiyete hem de depresyon gelişmesine zemin hazırlayabileceği bildirilmiştir (23). Sosyal izolasyon ve çatışmaların RA li hastalarda depresyonun ön belirtisi olabileceği ileri sürülmektedir (24). Kendini suçlama ya da inkar gibi negatif savunma mekanizmalarının da RA li hastalarda depresyona eşlik ettiği izlenmiştir. Bu sosyal faktörlerin yanı sıra RA immun sistemi etkileyerek de psikiyatrik bozukluklara yol açabilir. Akut ya da kronik stresin vücudun savunma düzeneklerini bozarak anksiyeteye neden olabileceği bilinmektedir (25). Depresyon ve anksiyete ile immün sistem arasında oldukça karmaşık bir ilişki olduğu düşünülmektedir. Irwin (26) stres, depresif belirti ve bozuklukların RA de hastalık ciddiyetinde önemli rol oynadıklarını ileri sürmüştür. Araştırmacı stres ve depresif belirtilerin RA deki nöroimmun disregülasyona katkıda bulunduğunu ve patolojik otoimmün cevabın progresyonunu hızlandırdığını bildirmiştir. Depresyonun immün sistemdeki hücre sayısı ve fonksiyonunu etkileme, proinflamatuar sitokinlerin salınımı gibi inflamasyonun çeşitli aşamalarında rol oyna-yabileceği yine aynı yayında bildirilmiştir. Ancak burada sorun

6 12 psikiyatrik bozukluklar mı immün sistemi bozuyor, yoksa immün sistemdeki bozukluk mu psikiyatrik semptomlara yol açıyor sorusudur. RA in otoimmun bir hastalık olduğu göz önüne alınırsa psikiyatrik faktörlerin immun sistem yoluyla hastalık gidişini etkilemesi beklenebilir. Hem stresin hem de depresyonun RA li hastalarda hastalığın gidişini etkiledikleri gösterilmiştir (8). RA li hastalarda organizmanın immun cevabı azaltmaktaki yetersizliğinin potansiyel nedeninin strese karşı bozulmuş kortizol cevabı olduğu ileri sürülmektedir (8,27). Çalışmamızın ikinci bölümünde hastaların anksiyete, depresyon ve genel psikiyatrik belirtilerle klinik parametreleri arasındaki ilişkiye bakıldığında ise anksiyete ve depresyonun kullanılan ölçeğe göre değişmekle birlikte genel olarak ağrı, şiş ve duyarlı eklem sayısı gibi hastalık aktivasyon parametreleriyle ilişkili olduğunu tespit ettik. RA de hastalık aktivasyon parametreleriyle emosyonel durum arasındaki ilişki çeşitli çalışmalarda araştırılmış, farklı sonuçlar elde edilmiştir. Murphy ve ark. (21), HAD depresyon skoru ile VAS a göre ağrı ve hareketi kısıtlanmış eklem sayısı arasında anlamlı ilişki olduğunu, ancak şiş ve duyarlı eklem sayısı gibi diğer hastalık aktivasyon parametreleriyle anlamlı ilişki bulamadıklarını bildirmişlerdir. Söderlin ve ark. (3), sabah tutukluğunun depresyon düzeyi ile ilişkili olduğunu bulmuşlardır. Kesitsel çalışmalar ağrı ve depresyon arasında anlamlı bir ilişkiyi ortaya koyarken, prospektif çalışmalardaki sonuçlar daha çelişkilidir (9). Benzer şekilde disabilitenin depresyona neden olduğuna dair kanıtlar olmakla birlikte (28) depresyonun disabiliteye neden olabileceğine dair de kanıtlar mevcuttur (29). Bizim çalışmamız kesitsel olduğu için hastalık aktivitesi ile psikiyatrik bozukluk arasındaki ilişki hakkında kesin bir yargıya varmak olası değildir. Hastalar depresyonda oldukları için mi yakınmaları fazla, yoksa yakınmaları fazla olduğu için mi depresyon gelişmiş karar vermek oldukça güçtür. Bu konuya ışık tutacak bir prospektif bir çalışmada Sharpe ve ark. (22), erken RA olgularını iki yıla yakın bir süre izlemişler ve ortalama HAD skorunun gittikçe arttığını saptamışlardır. Ancak ilginç bir şekilde son değerlendirmede skorun azaldığını bulmuşlar ve bu durumu, hastaların hastalıklarına adapte olmuş olabilecekleri hipoteziyle açıklamışlardır. Neden sonuç ilişkisi ne şekilde olursa olsun psikiyatrik morbiditenin RA li hastalarda varolabileceği ve tedavinin önemli bir hedefi olması gerektiği açıktır. Çünkü bu durum hastalığın tüm gidişatını, ağrı algılanmasını, yaşam kalitesini önemli ölçüde etkiler. Bu konuda yapılacak çalışmalar psikiyatrik bozukluğun varlığına dikkat çekmenin yanı sıra davranışsal tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine ve tedavi maliyetlerinin azaltılabilmesine katkıda bulunabilir. KAYNAKLAR 1. O Dell JR. Rheumatoid arthritis: The clinical Picture. In Koopman WJ. Arthritis and Allied Conditions. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2001: Barlow JH, Cullen LA, Rowe IF. Comparison of knowledge and psychological well-being between patients with a short disease duration ( 1 year) and patients with more established rheumatoid arthritis ( 10 years duration). Patient Educ Couns 1999;38: Söderlin MK, Hakala M, Nieminen P. Anxiety and depression in a community-based rheumatoid arthritis population. Scand J Rheumatol 2000;29: Peck JR, Smith TW, Ward JR, et al. Disability and depression in rheumatoid arthritis. Arthritis Rheum 1989;32: Hawley DJ, Wolfe F. Anxiety and depression in patients with rheumatoid arthritis: a prospective study of 400 patients. J Rheumatol 1988;15:

7 Altan ve ark Zautra AJ, Burleson MH, et al. Interpersonal stress, depression, hormones, and disease activity in rheumatoid arthritis and osteoarthritis patients. Health Psychol 1994; 13: El-Miedany YM, El Rasheed AH. Is anxiety a more common disorder than depression in rheumatoid arthritis? Joint Bone Spine 2002 ; 69: Zautra AJ, Smith BW. Depression and reactivity to stress in older women with rheumatoid arthritis and osteoarthritis. Psychosom Med 2001;63: Şahin NH, Durak A. Kısa semptom envanteri (Brief symtom Inventory- BSI): Türk gençleri için uyarlanması. Türk Psikoloji Dergisi 1994;31: Aydemir Ö, Güvenir T, Küey L ve ark. Hastane anksiyete ve depresyon ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi 1977;8: Hisli N. Beck Depresyon Envanterinin üniversite öğrencileri için geçerliliği, güvenilirliği. Psikoloji Dergisi 1989;7: Weinblatt ME. Treatments of rheumatoid arthritis. In Koopman WJ. Arthritis and Allied Conditions. Philadelphia: Lippincott Williams&Wilkins, 2001: Pinals RS. Survival in rheumatoid arthritis. Arthritis Rheum 1987;30: Karasu R, Ataman Ş, Kumbasar H, ve ark. Romatoid artritli hastalarda depresyon. Romatol Tıp Rehab 2002;13: Anderson KO, Bradley LA, Young LD, et al. Rheumatoid arthritis: review of psychological factors related to etiology, effects, and treatment. Psychol Bull 1984;98: De Vellis RF, Holt K, Renner R, et al. The relationship of social comparison to Rheumatoid Arthritis symptoms and affect. Basic Appl Soc Psych 1990;11: Katz PP, Yelin EH. Prevalence and correlates of depressive symptoms among persons with rheumatoid arthritis. J Rheumatol 1993;20: Frank RG, Beck NC, Parker JC, et al. Depression in rheumatoid arthritis. J Rheumatol 1988;15: Hawley DJ, Wolfe F. Anxiety and depression in patients with rheumatoid arthritis: A prospective study of 400 patients. J Rheumatol 1988;15: Smedstad LM, Moum T, Vaglum P, et al. The impact of early rheumatoid arthritis on psychological distress. Scand J Rheumatol 1996;25: Murphy H, Dickens C, Creed F et al. Depression, illness perception and coping in rheumatoid arthritis. J Psychosom Res 1999;46: Sharpe L, Sensky T, Allard S. The course of depression in recent onset rheumatoid arthritis. The predictive role of disability, illness perceptions, pain and coping. J Psychosom Res 2001;51: Barlow JH, Cullen LA, Rowe IF. Educational preferences, psycological well-being and self-efficacy among people with rheumatoid arthritis. Patient Educ Couns 2002;46: Newman SP, Fitzpatrick R. The origins of depressed mood in rheumatoid arthritis. J Rheumatol 1989;16: Kırlı S. Anksiyete bozukluklarının oluşumu ve farmakolojik tedavisi. Psikiyatri ve Sanat Yayınevi, Bursa Irwin M. Psychonueroimmunology of depression: clinical Implications. Brain Behav Immun 2002;16: Chrousos GP. The Hypothalamic-Pituitary-Adrenal Axis and immune-mediated inflammation. N Engl J Med 1995; 332: Katz PP, Yellin EH. The development of depressive symptoms among women with rheumatoid arthritis. Arthritis Rheum 1995;38: McFarlane AC, Brooks PM. Determinants of disability in rheumatoid arthritis. Br J Rheumatol 1988;27: 7 14.

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Emine Çölgeçen 1, Ali İrfan Gül 2, Kemal Özyurt 3, Murat Borlu 4 1 Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi, Dermatoloji Ana Bilim

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor?

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Ebru Turgut 1, Yunus Emre Sönmez 2, Şeref Can Gürel 1, Sertaç Ak 1 1 Hacettepe

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ Egemen Ünal*, Reşat Aydın*, Gülnur Tekgöl Uzuner**, Oğuz Osman Erdinç**, Selma Metintaş* *Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH); popülasyonun

Detaylı

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Psi. Özge Kutay Sos.Yelda ġimģir Ġzmir,2014 HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kaliteli yaşam; kişinin temel ihtiyaçlarını karşıladığı,

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi

Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi Selçuk Özdin 1, Aytül Karabekiroğlu 2, Arzu Alptekin Aker 2, Recep Bolat 2, Servet

Detaylı

Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Dr. Gülcan Güleç, DR. Hikmet Hassa, Dr. Elif Güneş Yalçın, Dr.Çınar Yenilmez, Dr. Didem

Detaylı

Romatoid artrit olgularının hastalıkları konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi

Romatoid artrit olgularının hastalıkları konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi JCEI / 2014; 5 (3): 429-434 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2014.03.0433 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Romatoid artrit olgularının hastalıkları konusundaki

Detaylı

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları)

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) Şermin Yalın Sapmaz Manisa CBÜ Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

ROMATOLOJİK HASTALIKLARDA GÖRÜLEN PSİKİYATRİK BOZUKLUKLAR

ROMATOLOJİK HASTALIKLARDA GÖRÜLEN PSİKİYATRİK BOZUKLUKLAR İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 263 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:263-268 ROMATOLOJİK HASTALIKLARDA GÖRÜLEN PSİKİYATRİK

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu

Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu ARAÞTIRMA Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu Depression and Anxiety Among First Trimester Pregnancies Pýnar Yücel 1, Yasemin Çayýr 2, Mehmet Yücel 3 1 Uz.Dr., Siyavuþpaþa Aile

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

Ağrı ve psikiyatrik yaklaşım. Prof.Dr.Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD

Ağrı ve psikiyatrik yaklaşım. Prof.Dr.Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Ağrı ve psikiyatrik yaklaşım Prof.Dr.Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Ağrı Hoş olmayan bir uyaran Duygusal Algısal Bilişsel ve davranışsal Biyopsikososyal

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

Nöroloji servisine yatan hastalarda yüksek oranda psikiyatrik hastalıklar görülür. Prevalans %39-64 arasındadır.

Nöroloji servisine yatan hastalarda yüksek oranda psikiyatrik hastalıklar görülür. Prevalans %39-64 arasındadır. 1 2 + Nöroloji servisine yatan hastalarda yüksek oranda psikiyatrik hastalıklar görülür. Prevalans %39-64 arasındadır. + + Üçüncü basamak nöroloji yataklı servisinde psikiyatrik görüşme ile tespit edilen

Detaylı

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY GİRİŞ Yaşlılık Dünya Sağlık Örgütü tarafından 65 yaş ve üzeri dönem olarak tanımlamakta; Fiziksel görünüm, güç ve rol kaybı yaşanılan, yaşlılık dönemindeyeti

Detaylı

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Dr. Sinem Sevil DEĞİRMENCİ Prof.Dr.Gökay AKSARAY Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Giriş

Detaylı

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Prof.Dr. M.Pamir ATAGÜNDÜZ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı 11 Nisan 2014 Ana Başlıklar

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA GİRİŞ: Yaygın anksiyete bozukluğu, birtakım olay ya da etkinliklerle ilgili olarak, bireyin denetlemekte zorlandığı,

Detaylı

KEMOTERAPİ ALAN ONKOLOJİ HASTA VE YAKINLARININ ANKSİYETE -DEPRESYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

KEMOTERAPİ ALAN ONKOLOJİ HASTA VE YAKINLARININ ANKSİYETE -DEPRESYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ KEMOTERAPİ ALAN ONKOLOJİ HASTA VE YAKINLARININ ANKSİYETE -DEPRESYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Ayşin Kayış Onkoloji Vaka Yönetici Hemşiresi Acıbadem Kozyatağı Hastanesi-İstanbul GİRİŞ Kanser bir kriz durumudur

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ DERYA DUMAN EMRE ERDEM Prof.Dr. TEVFİK ECDER DİAVERUM GENEL MERKEZ ÖZEL MERZİFON DİYALİZ MERKEZİ GİRİŞ Son yıllarda önem

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version Knee injury and Osteoarthritis Outcome Score (KOOS), Turkish version LK.1.0 Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version DİZ İNCİNME VE OSTEOARTRİT SONUÇ

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ 22.10.2016 Gülay Turgay 1, Emre Tutal 2, Siren Sezer 3 1 Başkent Üniversitesi Sağlık

Detaylı

Astımlı Çocukların Annelerinde Uyku Kalitesi ve Anksiyete-Depresyon Parametrelerinin Değerlendirilmesi

Astımlı Çocukların Annelerinde Uyku Kalitesi ve Anksiyete-Depresyon Parametrelerinin Değerlendirilmesi Astımlı Çocukların Annelerinde Uyku Kalitesi ve Anksiyete-Depresyon Parametrelerinin Değerlendirilmesi H. YÜKSEL*, A. SÖĞÜT*, Ö. YILMAZ*, M. DEMET**, D. ERGİN*** * Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Detaylı

Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD

Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD Kronik enflamatuar hastalıklar, konak doku ve immun hücreleri arasındaki karmaşık etkileşimlerinden

Detaylı

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2010;2(3):8-14

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2010;2(3):8-14 Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2010;2(3):8-14 İnanır ve ark. Orijinal Makale Somatik Hastalıkların Tedavisinde Gözardı Edilen ve Tedaviye Cevabı Zorlaştıran Bir Durum; Anksiyete ve Depresyon

Detaylı

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (1),49-64 Dave/li Derleme EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Ziya KORUÇ, Perlearı BAYAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri

Detaylı

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi 186 Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi Filiz Kantek, Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu, Antalya,Türkiye, fkantek@akdeniz.edu.tr

Detaylı

Validity, Reliability, and Sensitivity to Change of a Turkish Version of Rheumatoid and Arthritis Outcome Score in Patients with Rheumatoid Arthritis

Validity, Reliability, and Sensitivity to Change of a Turkish Version of Rheumatoid and Arthritis Outcome Score in Patients with Rheumatoid Arthritis Validity, Reliability, and Sensitivity to Change of a Turkish Version of Rheumatoid and Arthritis Outcome Score in Patients with Rheumatoid Arthritis Authors: Altınay Göksel Karatepe, Rezzan Günaydın,

Detaylı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı BULGULAR Çalışma tarihleri arasında Hastanesi Kliniği nde toplam 512 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Olguların yaşları 18 ile 28 arasında değişmekte olup ortalama 21,10±1,61 yıldır. Olguların %66,4 ü (n=340)

Detaylı

Öğrenci Hemşirelerin Stresle Başetme Tarzları ve Depresyon Düzeylerinin Belirlenmesi

Öğrenci Hemşirelerin Stresle Başetme Tarzları ve Depresyon Düzeylerinin Belirlenmesi Öğrenci Hemşirelerin Stresle Başetme Tarzları ve Depresyon Düzeylerinin Belirlenmesi Emine TEMEL *, Aynur BAHAR **, Döndü ÇUHADAR *** Not: Bu çalışma, XIV. Ulusal Biyoteknoloji Kongresinde (31 Ağustos-2

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Diz osteoartritli hastalarda uyku kalitesinin ağrı, radyolojik hasar, fonksiyonel durum ve depresif semptomlar ile ilişkisi

Diz osteoartritli hastalarda uyku kalitesinin ağrı, radyolojik hasar, fonksiyonel durum ve depresif semptomlar ile ilişkisi JCEI / Sarıyıldız ve ark. Diz osteoartritli hastalarda uyku kalitesi 2013; 4 (2): 189-194 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2013.02.0263 RESEARCH ARTICLE Diz osteoartritli

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Giriş DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu), çocukluk çağının en sık görülen

Detaylı

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2012; 11(2): 325-330 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi [Evaluation of the Mental Conditions of Students in the Health

Detaylı

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu ÖTİMİK BİPOLAR HASTALARDA ve AİLELERİNDE YAŞAM KALİTESİ: DİYABETİK HASTALAR ve NORMAL KONTROLERLE KAŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA A. Özerdem a, B. Çakaloz a, Ş.Topkaya a, A. Koçyiğit b, M.Yılmaztürk b, B.B.

Detaylı

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI Burcu BAYRAK KAHRAMAN* Derya TÜLÜCE* Musa BALİ** Turgay ARINSOY** *Gazi Üniversitesi Sağlık

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE

NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE. 2007- sonrası. Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE NADİR HASTALIKLAR VE ORPHANET-TÜRKİYE 2007- sonrası Prof.Dr. Uğur Özbek Orphanet-Türkiye Koordinatörü İstanbul Üniversitesi, DETAE Nadir hastalık ve yetim ilaç tanımı Ülkemizdeki durum Nadir hastalıkların

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004)

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofrenide Yasam Kalitesi Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofreni: Temel Belirti Kümeleri Pozitif Sanri Varsani Dezorganize konusma Katatoni Sosyal/Mesleksel

Detaylı

POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ

POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ Sevil Şahin 1, İlknur Demirhan 1, Sibel Peksoy 1, Sena Kaplan 1, Gülay Dinç 2 1 Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi Ebe Huriye Güven Gebelik dönemi fizyolojik, psikolojik ve sosyal değişimlerin yaşandığı ve bu değişimlere

Detaylı

Serhat Tunç 1, Yelda Yenilmez Bilgin 2, Kürşat Altınbaş 3, Hamit Serdar Başbuğ 4 1

Serhat Tunç 1, Yelda Yenilmez Bilgin 2, Kürşat Altınbaş 3, Hamit Serdar Başbuğ 4 1 53. Ulusal Psikiyatri Kongresi, (TPD, 2017) 3-7 Ekim 2017 Bursa, Türkiye SS: 0167 5 Ekim, 2017 18.00 Özkıyım girişimi öyküsü olan ve olmayan bipolar bozukluk olgularının mizaç ve klinik özelliklerinin

Detaylı

Tinnitus Handikap Envanteri ile Beck Depresyon ve Anksiyete Envanterlerinin karşılaştırılması

Tinnitus Handikap Envanteri ile Beck Depresyon ve Anksiyete Envanterlerinin karşılaştırılması KBB Uygulamaları 2016;4(1):7-11 doi: 10.5606/kbbu.2016.02418 Özgün Makale / Original Article Tinnitus Handikap Envanteri ile Beck Depresyon ve Anksiyete Envanterlerinin karşılaştırılması Comparison of

Detaylı

Kronik Solunum ve Kalp Hastalıklarında Anksiyete ve Depresyon Sıklığı ve İlişkili Özelliklerin Değerlendirilmesi

Kronik Solunum ve Kalp Hastalıklarında Anksiyete ve Depresyon Sıklığı ve İlişkili Özelliklerin Değerlendirilmesi ARAŞTIRMA MAKALESİ / Research Article DOI: 10.5505/sakaryamedj.2015.24392 Kronik Solunum ve Kalp Hastalıklarında Anksiyete ve Depresyon Sıklığı ve İlişkili Özelliklerin Değerlendirilmesi Evaluation of

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Belirtileri

Üniversite Öğrencilerinde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Belirtileri Üniversite Öğrencilerinde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Belirtileri Yrd. Doç. Dr. Esengül Kayan Beykent Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü 04.10.2017 Çalışmanın Amacı 1.Üniversite öğrencilerinde

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması

Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması Suat Yalçın, Sevda Bağ SBÜ Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları EAH, 3.psikiyatri Kliniği,

Detaylı

İki Nörodejeneratif Hastalıkta Zihin Kuramı Becerileri ve İşlevsellik Düzeyinin karşılaştırılması: Alzheimer ve Parkinson Hastalığı

İki Nörodejeneratif Hastalıkta Zihin Kuramı Becerileri ve İşlevsellik Düzeyinin karşılaştırılması: Alzheimer ve Parkinson Hastalığı İki Nörodejeneratif Hastalıkta Zihin Kuramı Becerileri ve İşlevsellik Düzeyinin karşılaştırılması: Alzheimer ve Parkinson Hastalığı Evrim Göde Öğüten 1, Gizem Ünveren 2, Emine Soybay 2, Barış Topçular

Detaylı

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL.

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. Dr Ali Bozkurt Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. The bereavement of the widowed. Dis Nerv Syst 1971;32:597

Detaylı

Romatoid Artrit ve Osteoartrit Hastalar nda Yetiyitimi ve Depresyon. Key words: Rheumatoid arthritis, osteoarthritis, quality of life, depression

Romatoid Artrit ve Osteoartrit Hastalar nda Yetiyitimi ve Depresyon. Key words: Rheumatoid arthritis, osteoarthritis, quality of life, depression Araflt rmalar/researches Romatoid artrit ve osteoartrit hastalar nda yetiyitimi ve depresyon Romatoid Artrit ve Osteoartrit Hastalar nda Yetiyitimi ve Depresyon Özlem Alt nda 1, Abdurrahman Alt nda 2,

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi

Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi Uzm. Dr. Gökhan Öz Prof. Dr. Cengiz Kılıç Giriş Mizofoni: Çeşitli hafif seslerden belirgin

Detaylı

Fibromyalji hastalarında ağrı şiddeti ile psikiyatrik belirtiler arasındaki ilişki*

Fibromyalji hastalarında ağrı şiddeti ile psikiyatrik belirtiler arasındaki ilişki* Evren ve ark. 69 Fibromyalji hastalarında ağrı şiddeti ile psikiyatrik belirtiler arasındaki ilişki* Bilge EVREN, 1 Cüneyt EVREN, 2 Aslıhan YAPICI, 3 Mine HOŞAFÇI GÜLER 4 ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM DR FARUK UĞUZ KONYA N.E.Ü MERAM TIP FAKÜLTESI PSIKIYATRI A.D. ÖĞR. ÜYESI Açıklama Son iki yıl içinde ilaç endüstrisi vd sivil toplum kuruluşları ile

Detaylı

Uzm.Dr., Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Manisa, Türkiye

Uzm.Dr., Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Manisa, Türkiye Smyrna Tıp Dergisi 35 Smyrna Tıp Dergisi Araştırma Makalesi Bir İlçe Entegre Hastanesi Sağlık Çalışanlarının Sosyodemografik Özellikleri ile Depresyon Arasındaki İlişki Relationship Between Depression

Detaylı

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ YASLANMA ve YASAM KALİTESİ Tufan Çankaya İzmir, 2003 Giriş: Doğal süreç; Doğum, büyüme-gelişme, üreme, ölüm Ölüm, yaşamın hangi döneminde meydana geliyor? Genç ölüm - Geç ölüm Dünya topluluklarına bakıldığında:

Detaylı

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD Maslak Hastanesi Cephalalgia. 2010 Jul;30(7):793-803. doi: 10.1177/0333102410364676.

Detaylı

Kronik Ürtikerli Hastalarda Kiþilik Bozukluklarý, Anksiyete ve Depresyon

Kronik Ürtikerli Hastalarda Kiþilik Bozukluklarý, Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Kronik Ürtikerli Hastalarda Kiþilik Bozukluklarý, Anksiyete ve Depresyon Ýlteriþ Oðuz Topal 1, Ýlknur Kývanç Altunay 2, Sibel Mercan 3 1 Dr., 2 Doç. Dr., Þiþli Etfal Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi

Detaylı

Üniversite öğrencilerinde depresif belirtiler ve sosyodemografik özelliklerle ilişkisi

Üniversite öğrencilerinde depresif belirtiler ve sosyodemografik özelliklerle ilişkisi Üniversite öğrencilerinde depresif belirtiler... 155 Üniversite öğrencilerinde depresif belirtiler ve sosyodemografik özelliklerle ilişkisi Lale ÖZDEL, 1 Mehmet BOSTANCI, 2 Osman ÖZDEL, 3 Nalan K. OĞUZHANOĞLU

Detaylı

Madde Bağımlılığı Olan Hastaların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Hastalıklar. Yard. Doç.Dr. Suat Ekinci

Madde Bağımlılığı Olan Hastaların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Hastalıklar. Yard. Doç.Dr. Suat Ekinci Madde Bağımlılığı Olan Hastaların Ebeveynlerinde Psikiyatrik Hastalıklar Yard. Doç.Dr. Suat Ekinci Sunum Özeti Neden Ebeveynlerde Psikiyatrik Hastalıklar? Madde Bağımlılığı olan Hastaların Ebeveynlerinde

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

Araştırma. Yücel DEMİRAL 1, Yıldız AKVARDAR 2, Alp ERGÖR 1, Gül ERGÖR 1 2006 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 20, SAYI 3, (EYLÜL) 2006, S: 157-164

Araştırma. Yücel DEMİRAL 1, Yıldız AKVARDAR 2, Alp ERGÖR 1, Gül ERGÖR 1 2006 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 20, SAYI 3, (EYLÜL) 2006, S: 157-164 Üniversite Hastanesinde Çalışan Hekimlerde İş Doyumunun Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi THE IMPACT OF JOB SATISFACTION ON ANXIETY AND DEPRESSION LEVELS AMONG UNIVERSTY PHYSICIANS 157 Yücel DEMİRAL

Detaylı

Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi

Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi Mesut YILDIZ, Sait ALİM, Sedat BATMAZ, Selim DEMİR, Emrah SONGUR Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

PSİKODERMATOLOJİDE KULLANILAN ÖLÇEKLER

PSİKODERMATOLOJİDE KULLANILAN ÖLÇEKLER PSİKODERMATOLOJİDE KULLANILAN ÖLÇEKLER A)Sağlıkta Kullanılan Başlıca Yaşam Kalitesi Ölçekleri B)Psikodermatolojide Sık Kullanılan Psikometrik Testler C)Dermatolojide Sık Kullanılan Yaşam Kalitesi Ölçekleri

Detaylı

Sistektomi sonrası. Üroonkoloji Derneği. Cevaplar ne kadar net? Dr. Gökhan Toktaş

Sistektomi sonrası. Üroonkoloji Derneği. Cevaplar ne kadar net? Dr. Gökhan Toktaş Sistektomi sonrası yaşam kalitesi Cevaplar ne kadar net? Dr. Gökhan Toktaş Sistektomi Sorunlu altın Standart Kasa invaziv tümörlerde altın standart Doktora en sık sorulan soru: İdrarımı nasıl ve nereden

Detaylı

ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ

ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Bilimsel Araştırmaların Sınıflandırılması İlişki Aramayan Araştırmalar Betimsel Araştırmalar Deneysel Olmayan Araştırmalar İlişki Arayan Araştırmalar Sebep-Sonuç İlişkisine Dayalı

Detaylı

Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora

Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora ÖZGEÇMİŞ Kişisel Bilgiler Adı soyadı: Saime Nilay BAYDOĞAN Doğum tarihi: 08.11.1986 Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı Mez. Yılı İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora 2012-devam

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Ventilatörle İlişkili Pnömonili Hastalarda Serum C-Reaktif Protein, Prokalsitonin, Solubl Ürokinaz Plazminojen Aktivatör Reseptörü (Supar) Ve Neopterin Düzeylerinin Tanısal

Detaylı

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ *

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * Emel Aslan, Reşit Mıstık, Esra Kazak, Selim Giray Nak, Güher Göral Uludağ Ü Tıp Fakültesi *Uludağ Ü Bilimsel

Detaylı

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok*

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* *İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.B.D. **İstanbul Üniversitesi DETAE Sinirbilim A.B.D. Şizofreni

Detaylı

14 YAŞ VE ÜZERİ BİREYLERİN ANKSİYETE VE GENEL SAĞLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

14 YAŞ VE ÜZERİ BİREYLERİN ANKSİYETE VE GENEL SAĞLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ DOSYA / ARAŞTIRMA MAKALESİ 14 YAŞ VE ÜZERİ BİREYLERİN ANKSİYETE VE GENEL SAĞLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ DETERMINATION LEVEL OF ANXIETY AND GENERAL HEALTH OF INDIVIDUALS OVER 14 YEARS OF AGE Birgül ÖZKAN*

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

Table 1. Demographic and clinical characteristics of the patients

Table 1. Demographic and clinical characteristics of the patients 1 Table 1. Demographic and clinical characteristics of the patients Variables Results N mean±s.d. Age (years) 45,8±1,3 Gender Female 73 (44%) Male 93(56%) Hand dominance Right 147 (88,6%) Left 19 (11,4%)

Detaylı

Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi

Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Mustafa Altay 1, Nihal Özkayar 2, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Murat Alışık 4, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2 1 Ankara Numune Eğitim

Detaylı

Orta yaş kadınların çoğu için psikososyal ve fiziksel semptomlarla ilişkili olarak reprodüktif dönemin sonu ve menopozun başlangıcını gösterir

Orta yaş kadınların çoğu için psikososyal ve fiziksel semptomlarla ilişkili olarak reprodüktif dönemin sonu ve menopozun başlangıcını gösterir Orta yaş kadınların çoğu için psikososyal ve fiziksel semptomlarla ilişkili olarak reprodüktif dönemin sonu ve menopozun başlangıcını gösterir Aynı zamanda sağlıksız yaşam stilinin birikmiş etkilerinin

Detaylı

Dr. Talha Müezzinoğlu

Dr. Talha Müezzinoğlu Kısa Form-36 (SF-36) Dr. Talha Müezzinoğlu Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD MANİSA Program: Genel Bilgi ve Tanım Puanlama SPSS e uyarlama Örnek hesaplaması Sorular & Tartışma Rand Corporation

Detaylı