İBRAHİM AKBEN YÜKSEK LİSANS TEZİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İBRAHİM AKBEN YÜKSEK LİSANS TEZİ"

Transkript

1 T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI ŞİRKETLERİN ULUSLARARASILAŞMA SÜRECİ VE KAHRAMANMARAŞ TA BİR ALAN ÇALIŞMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ OCAK

2 T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI ŞİRKETLERİN ULUSLARARASILAŞMA SÜRECİ VE KAHRAMANMARAŞ TA BİR ALAN ÇALIŞMASI DANIŞMAN: Yrd. Doç. Dr. Salih YEŞİL YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ OCAK

3 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI ŞİRKETLERİN ULUSLARARASILAŞMA SÜRECİ VE KAHRAMANMARAŞ TA BİR ALAN ÇALIŞMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ Kod No : Bu Tez 14/01/2008 Tarihinde Aşağıdaki Jüri Üyeleri Tarafından Oy Birliği/Oy Çokluğu ile Kabul Edilmiştir. Yrd. Doç. Dr. Salih YEŞİL Doç. Dr. İsmail BAKAN Doç. Dr. Hakan ALTINTAŞ DANIŞMAN ÜYE ÜYE Yukarıdaki imzaların adı geçen öğretim üyelerine ait olduğunu onaylarım. Prof. Dr. Ahmet Hamdi AYDIN Enstitü Müdür Vekili Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan yapılan bildirişlerin, çizelge, şekil ve fotoğrafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki hükümlere tabidir.

4 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ ULUSLARARASILAŞMA SÜRECİ VE KAHRAMANMARAŞ TA BİR ALAN ÇALIŞMASI DANIŞMAN : Yrd. Doç. Dr. Salih YEŞİL Yıl: 2008, Sayfa: 88 Jüri :Yrd. Doç. Dr. Salih YEŞİL : Doç. Dr. İsmail BAKAN : Doç. Dr. Hakan ALTINTAŞ Uluslararasılaşma küreselleşen dünya da şirketlerin artan rekabet ve yeni pazarlara açılma isteği ile ister istemez girmek zorunda oldukları bir süreçtir. Bu süreç tüm dünyada olduğu gibi Kahramanmaraş ta faaliyet gösteren şirketler içinde hayati öneme sahiptir. Kahramanmaraş ta faaliyet gösteren şirketlerde bir takım zorluk ve engellerle karşılaşsalar da rekabet güçlerini artırmak için bu süreçte yer almaya çalışmaktadırlar. Bu tez çalışmasının amacı Kahramanmaraş taki şirketlerin Uluslararasılaşma sürecini, bu süreçteki yerlerini ve karşılaştıkları sorunları tespit etmek ve ileride şirketlerin uluslararasılaşma konusunda neler yapmayı planlamakta olduklarını belirlemek ve şirketlere faydalı olacağı düşünülen bazı önerilerde bulunmaktır. Çalışma genel olarak iki kısım halinde ele alınmıştır, çalışmanın ilk kısmında uluslararasılaşma süreci ve uluslararasılaşma stratejileri gibi teorik konular ve Kahramanmaraş sanayi nin durumu ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında ise, Kahramanmaraş ta faaliyet gösteren şirketlerin uluslararasılaşma davranışlarını ölçmeye yönelik bir alan çalışmasına ve sonuçlarının analizlerine yer verilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre: şirketler ihracat başta olmak üzere çeşitli uluslararasılaşma stratejilerini kullanmakta ve bu süreçte birçok problemle karşılaşmaktadırlar. Araştırmanın son kısmında ise sonuçlarla ilgili genel bir değerlendirme yapılmış ve bu çerçevede şirketlere uluslararasılaşma sürecinde daha başarılı olmaları için tavsiyelerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Uluslararası Şirketler, Uluslararasılaşma, Uluslararasılaşma Süreci, Uluslararasılaşma Stratejileri. I

5 DEPARTMENT OF BUSINESS ADMINISTRATION INSTITUTE OF SOCIAL SCIENCE UNIVERSITY OF KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ABSTRACT MA THESIS INTERNATIONALIZATION PROCESS AND AN EMPIRICAL STUDY IN KAHRAMANMARAS Supervisor : Assist. Prof. Dr. Salih YEŞİL Year : 2008, Pages: 88 Jury : Assist. Prof. Dr. Salih YEŞİL : Assoc. Prof. Dr. İsmail BAKAN : Assoc. Prof. Dr. Hakan ALTINTAŞ Companies have to be involved in the internationalization process due to increasing globalization, competition and their demand to access to new markets. This process is vital for the companies across the world as well as companies in Kahramanmaras. Although companies face several problems in this process, they have to be in this process in order to increase their competitivenes. The aim of this study is to assess current activities of firm in Kahramanmaras in terms of internationalization. The study also tries to identify the problems faced and future plans in terms of internationalization process. The study consist of two parts: while the first part presents the internationalization process and internationalization strategies and the industry in Kahramanmaras, the second part involves measuring the international activities of firms in Kahramanmaras and the analyses and evaluation. According to the result, companies engage in international activities mainly, export and other types. Several problems are faced in this process. The study finds that companies involved in this study also plan to take part in other types of internationalization strategies. The study concludes with general evaluation of the results along with some recommendation for the companies to be successful in internationalization process. Keywords: International companies, Internationalization, Internationalization Process, Internationalization Strategies. II

6 ÖNSÖZ Bu çalışma, Kahramanmaraş ta faaliyet gösteren şirketlerin uluslararasılaşma sürecinde bulundukları yeri belirlemek ve bu süreçte karşılaştıkları sorunları belirmeye yöneliktir. Bu amaçla Kahramanmaraş ilinde faaliyet gösteren küçük, orta ve büyük ölçekli şirketler arasında bir anket çalışması yapılmıştır. Araştırma kapsamında, öncelikle teorik bir çerçevede Uluslararasılaşma ve Uluslararasılaşma süreci üzerinde durulmuş ve Kahramanmaraş sanayisinin profiline yer verilmiştir. Araştırmanın uygulama kısmında ise Kahramanmaraş ta faaliyet gösteren şirketlerin uluslararasılaşma faaliyetlerini ölçmek ve değerlendirmek adına bir alan çalışması yapılmıştır ve sonuç olarak Kahramanmaraş ta faaliyet gösteren şirketlerin uluslararasılaşma sürecine ilişkin bir takım önerilerde bulunulmuştur. Bu çalışma konusun belirlenmesi ve çalışma boyunca yardımını eksik etmeyen ayrıca anketin hazırlanmasında büyük emeği geçen danışmanım sayın Yrd. Doç. Dr. Salih Yeşil e, anket sorularının hazırlanması esnasında yardımcı olan sayın Doç. Dr. İsmail Bakan, Yrd. Doç. Dr. Mustafa Taşlıyan ve Yrd. Doç. Dr. Yücel Ayrıçay a, kaynak konusunda yardımcı olan sayın Yrd. Doç. Dr. Nusret Göksu ya ayrıca alan çalışmam sırasında değerli vakitlerini ayıran Kahramanmaraşlı işadamları ve değerli yöneticilerine sonsuz teşekkürler. III

7 İÇİNDEKİLER ÖZET... I ABSTRACT... II ÖNSÖZ.. III İÇİNDEKİLER.. IV KISALTMALAR LİSTESİ VII ÇİZELGELER LİSTESİ VIII ŞEKİLLER LİSTESİ. X 1. GİRİŞ ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR KÜRESELLEŞME KAVRAMI VE ULUSLARARASI İŞLETMECİLİK Küreselleşme Kavramı Uluslararası İşletmeciliğin Tanımı Uluslararası İş (International Business) Uluslararası İşletmecilik (International Business) Uluslararası Yönetim (International Management) Uluslararası İşletme (International Company) Çokuluslu İşletme (Multinational Company) Global İşletme (Global Company) Uluslar Ötesi Şirket (Transnational Corporation) Uluslar Üstü Şirket (Supranational Corporation) Ana Ülke (Parent Country) Ev Sahibi Ülke (Host Country) Üçüncü Ülke (Third Country) Uluslararası İşletmeciliğin Tarihsel Gelişimi Ticaret Dönemi Sömürgecilik Dönemi Ayrıcalıklar Dönemi Uluslararası Dönem ULUSLARARASILAŞMA VE ULUSLARARASILAŞMA SÜRECİ Uluslararasılaşma Kavramı (Concept of Internationalization) Uluslararasılaşmanın Nedenleri İtici Faktörler (Re-aktif Faktörler) Çekici Faktörler (Pro-aktif Faktörler) Uluslararasılaşmanın Aşamaları Uppsala Uluslararasılaşma Modeli Yenilik Yaklaşımlı Uluslararasılaşma Modelleri Şebeke Ağ Uluslararasılaşma Modeli Uluslararası İşletmelerin Karşılaştığı Sorunlar Uluslararasılaşmada Bilginin Önemi Yerel ve Uluslararası Bilgi Toplama Çevre İncelemesi (Environmental Scanning) Delphi Çalışmaları (Delphi Studies) Senaryo Çalışmaları (Scenario Building) Birincil ve İkincil Veri Kaynakları IV

8 Birincil Veri Kaynakları İkincil Veri Kaynakları Uluslararası Pazarlama Bilgi Sistemi Uluslararası İşletmenin Evsahibi Ülke İle İlgili İhtiyaç Duyduğu Bilgiler Genel nitelikteki Bilgiler (1). Kültürel Bilgiler (2). Ekonomik Bilgiler (3). Demografik Bilgiler (4). Ticari Bilgiler (5). Diğer Genel Bilgiler Özel Nitelikteki Bilgiler Ulusal ve Uluslararası Pazarlama Çevresi Ekonomik Çevre ve Maliyetler Politik ve Yasal Çevre Sosyal ve Kültürel Çevre Teknolojik Çevre Risk Rekabetçi Çevre Kontrol Ürün Çeşitliliği Ülke Benzerliği Uluslararası Faaliyet İçin Ülke Seçimi Şirketlerin Uluslararasılaşma ya Katılma Dereceleri Tesadüfi İhracat Aktif İhracat Uluslararası Pazarlama Küresel (Global) Pazarlama Yabancı Pazarda Bir Satış Ofisi Kurmak Deniz Aşırı Ülkelerde Fiziksel Dağıtım Deniz Aşırı Ülkelerde Üretim Uluslararası Pazarlamanın Örgütlenmesi ULUSLARARASILAŞMA STRATEJİLERİ İhracat (Exporting) Dolaylı İhracat (Indirect Exporting) Doğrudan İhracat (Direct Exporting) Lisans Anlaşmaları (Licensing) Franchising Sözleşmeli Üretim (Contract Manufacturing) Yönetim Sözleşmesi (Management Contracts) Montaj Operasyonları (Assemble Operation) Ortak Girişim (Joint Venture) Konsorsiyum (Consortium) Satın Alma (Total Ownership) Yap-İşlet-Devret Sözleşmesi (Build-Operate-Transfer) Anahtar Teslim Projeler (Turnkey Projects) Stratejik İttifaklar (Strategic Alliances) Direkt Yabancı Yatırım (Foreign Direct Investment) Direkt Yabancı Yatırım İçin On iki Kural V

9 6. ULUSLARARASILAŞMA SÜRECİ VE KAHRAMANMARAŞ SANAYİ Kahramanmaraş Ekonomisinin Yapısı Özel Sektör Yatırımları Çizelge ve İstatistiklerle Kahramanmaraş ın Dış Ticareti ŞİRKETLERİN ULUSLARARASILAŞMA SÜRECİ: KAHRAMANMARAŞ TA BİR ALAN ÇALIŞMASI Araştırmanın Amacı ve Önemi Araştırmanın Kapsamı Araştırmada Kullanılan Yöntem ve Hazırlık Aşaması Araştırmanın Ana kütlesi ve Örneklem Seçimi Anketin Uygulanması Verilerin Toplanması ve Değerlendirilmesi ANALİZ VE DEĞERLENDİRME Demografik Özellikler Şirketlerin İhtiyacı Olan Bilgileri Elde Etme Yollarına Yönelik Analizler Şirketlerin Uluslararası Faaliyetlerinin Boyutlarını Ölçmeye ve Değerlendirmeye Yönelik Analizler Şirketlerin Uluslararası Faaliyetleri Sonucunda Yaşadıkları Değişimleri Tespit Etmeye Yönelik Analizler SONUÇ VE ÖNERİLER. 76 KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ EKLER VI

10 KISALTMALAR LİSTESİ BOT: IRS: KMTSO: KOBİ: SPSS: TAV: TGP: WTO: Yap-İşlet-Devret, Birleşik devletler İç Gelir Servisi, Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası, Küçük ve Orta Ölçekli İşletme, Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Proğramı, Tepe İnşaat, Afken İnşaat ve Vienna Havalimanı Şirketleri, Türk Gıda Perakendecileri, Dünya Ticaret Örgütü, VII

11 ÇİZELGELER LİSTESİ Çizelge 3.1. Uluslararası Ticaretin Tarihsel Gelişimi 8 Çizelge 4.1. Şirketlerin Uluslararası Olarak Genişlemesi İçin İtici Sebepler 13 Çizelge 4.2. Uluslararası İşletmeler İçin Çekici Sebeplerin Özeti. 13 Çizelge 4.3. Yenilik Yaklaşımlı Uluslararasılaşma Modellerinin Özeti 15 Çizelge 4.4. Uluslararası İşletmeler İçin Kritik Bilgi Çeşitleri.. 20 Çizelge 5.1. İhracatın Avantaj ve Dezavantajları.. 33 Çizelge 5.2. Doğrudan Yabancı Yatırım İçin Seçimli Paradigma. 43 Çizelge 6.1. Kahramanmaraş ta Faaliyetlerini Sürdüren Şirketlerin Hukuki Yapıları Çizelge 6.2. Kahramanmaraş Sanayi Envanteri. 46 Çizelge 6.3. Kahramanmaraş ta Yıllar İtibariyle Dış Ticaret 47 Çizelge 6.4. Kahramanmaraş ta İthalatçı ve İhracatçı Firma Sayısı.. 48 Çizelge 6.5. Türkiye İhracatının İlk 25 İli. 49 Çizelge 6.6. Kahramanmaraş İhracatının Sektörel Yapısı 50 Çizelge 6.7. Kahramanmaraş İhracatının Ülkelere Dağılımı. 53 Çizelge 8.1. Şirketlerin Faaliyet Süreleri, Ticari Unvanları ve Faaliyet Sürelerine İlişkin Bulgular. 56 Çizelge 8.2. Şirketlerin İhracata Başladıkları Yıllar, Çalışan Sayıları ve Kim Tarafından Yönetildiklerine Dair Bulgular Çizelge 8.3. Şirketlerin, Tescilli Marka, Tescilli Patent, Kalite Sertifikalarına Sahip Olup Olmadığı ve Teşvik Yasalarından Faydalanıp Faydalanmadığına İlişkin Bulgular 58 Çizelge 8.4. Şirketlerin Uluslararası Faaliyetlerinde Kullanmak İçin Bilgiyi Hangi Kaynaklardan Elde Ettiğine İlişkin Bilgiler Çizelge 8.5. Şirketlerin Pazarına Gireceği Ülkede Daha Çok Hangi Bilgilere İhtiyaç Duyduğuna İlişkin Bulgular.. 60 Çizelge 8.6. Şirketleri Uluslararası Faaliyetlere Yöneltmede Etkili Olan Faktörlere İlişkin Görüşler.. 61 Çizelge 8.7. Ülkemiz Açısından Şirketleri Uluslararası Faaliyetlere Yönelten Faktörlere İlişkin Görüşler 61 Çizelge 8.8. Pazarına Girilen Ülke Açısından, Şirketleri Uluslararası Faaliyetlere Yönelten Faktörlere İlişkin Görüşler. 63 Çizelge 8.9. Şirketlerin Uluslararası Faaliyetlerinin Niteliğini Tanımlayan Bulgular.. 64 Çizelge Şirketinizin Uluslararasılaşma Stratejilerini Belirlerken Etkili Olan Faktörlere İlişkin Bulgular Çizelge Şirketlerin Dış Ticaret İşlemlerini Hangi Aracılar İle Gerçekleştirdiğine İlişkin Bulgular.. 66 Çizelge Şirketlerin Hangi Bölgelere İhracat Yaptığına İlişkin Bulgular.. 67 Çizelge Şirketlerin Ne Şekilde İhracat Yaptığına İlişkin Bulgular Çizelge Dolaylı İhracat Yapan Şirketlerin İhracatlarında Kullandıkları Aracılara İlişkin Bulgular 68 Çizelge Doğrudan İhracat Yapan Şirketlerin İhracatlarını Ne Şekilde Yaptıklarına İlişkin Bulgular VIII

12 Çizelge Şirketlerin Üretimlerinin Ne Kadarını İhraç Ettiğine ve İhracatlarının Toplam Ciro İçindeki Payına İlişkin Bulgular. 69 Çizelge Şirketlerin Faaliyette Bulunduğu Uluslararası Pazarlarda Hangi Engellerle (Zorluklarla) Ne Derece Karşılaştığına İlişkin Bulgular Çizelge Şirketlerin Uluslararası Faaliyetlerini Gerçekleştirmede Türkiye de Hangi Problemleri Ne Derece Yaşadıklarına İlişkin Bulgular 72 Çizelge Şirketlerin Yaptıkları Uluslararası Faaliyetler Sonucunda, Şirketlerde Yaşanan Değişimlerin Değerlendirilmesine Dair Bulgular.. 73 Çizelge Şirketlerin Uluslararası Faaliyetler Açısından, Şu Andaki Uluslararası Faaliyetlerinin Dışında Yakın Zamanda Hangi Faaliyetleri Yapmayı Planlamakta Olduğuna İlişkin Bulgular IX

13 ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil 4.1. Şirketlerin Uluslararasılaşma Güdüleri. 12 Şekil 4.2. Şebeke Ağı Uluslararasılaşma Modeli.. 16 Şekil.4.3. Yabancı Pazar Potansiyeli Araştırmadaki Süreç Şekil 4.4. Pazarlama Bilgi Sisteminin Bileşenleri. 22 Şekil 5.1. Dış Pazara Giriş Şekillerinde Risk ve Kontrol Edebilme Düzeyleri. 30 Şekil 6.1. Kahramanmaraş ta Yıllar İtibariyle Dış Ticaret 48 Şekil 6.2. Kahramanmaraş ta İthalatçı ve İhracatçı Firma Sayısı Şekil 6.3. Kahramanmaraş İhracatının Ana Sektörlere Göre Dağılımı. 51 Şekil 6.4. Kahramanmaraş Tarım ve Sanayi İhracatının Sektörlere Dağılımı.. 52 X

14 GİRİŞ 1. GİRİŞ Küreselleşme; emek, sermaye ve bilginin ulusal boyuttan, uluslararası hatta küresel boyuta ulaşarak kapitalizmin tüm dünya ülkelerinde yaygınlaşması sürecidir. Özellikle Türkiye gibi, gelişmiş ülkeler arasında yer almaya çalışan ülkeler açısından küreselleşme, sınıf atlamada bir fırsat yaratabileceği gibi bir tehditte oluşturabilir (Seymen ve Bolat, 2005: 283). Bu fırsatları yakalayabilmek ve tehditlerden korunabilmek için şirketlerin başvuracağı yegane yol uluslararasılaşarak küreselleşen dünyada kendine bir yer edinmeye çalışmak ve iyi bir rekabet gücü elde etmektir. Bu yüzden uluslararasılaşma küreselleşme süreci ile birlikte hız kazanmıştır. Uluslararası faaliyetlere aşamalı olarak artan bir şekilde katılma süreci bir anlamda uluslararasılaşma olarak algılanırken, işletmelerin sahip oldukları olanakları ile uluslararası çevreye uyum sağlama süreci de, uluslararasılaşma olarak tanımlanır (Ecer ve Canıtez, 2005: 12). Şirketler ürettikleri mal ve hizmetleri çeşitli sebeplerden dolayı ülke dışına taşıma gereği duymaktadırlar. Bunun sebebi bazen fazla kar elde etme arzusu, dış talep gibi çekici faktörler, bazende arz fazlası ve şiddetli rekabet gibi itici (reaktif) faktörlerdir. Günümüzde Uluslararası arena da faaliyet gösterebilmek için bir takım aşamalar vardır. Bunlar; öncelikle iyi bir pazar araştırması ile başlar ve şirket in ihracat sürecini başlatmasıyla devam eder. Şirketlerin önünde uluslararası faaliyetlere başlamak için çok fazla seçenek mevcuttur, ancak şirket için öncelik ihracat yapmak ise, şirket öncelikle ihracat tipini belirlemelidir. Bunun için şirketin önünde iki seçenek vardır, şirket ya kendi ihracatını kendi yapacak yada bu işte uzmanlaşmış kişi yada kuruluşlar aracılığıyla ihracatını yapacaktır ve böylece şirket ürettiği malları uluslararası pazarlara taşıyacak ve uluslararasılaşma konusunda ilk adımı atmış olacaktır. Buna ek olarak şirketlerin Uluslararası pazarlara girmeleri için önlerinde diğer seçenekler de vardır ve bunlar genelde ihracat aşamasından sonra gelen ileri ticaret teknikleridir, burada şirket ürettiği malların uluslararası pazarlarda pazarlanması dışında ürettiği hizmetleri de pazarlama imkanına sahip olacağı ve dahası pazarlayacağı malları hedef ülkede üretme olanağına sahip olacağı ortaklık tipleri mevcuttur ve bu ortaklık tipleri şu şekilde sıralanabilir; Lisans Anlaşmaları, Franchising, Sözleşmeli Üretim, Yönetim Sözleşmesi, Montaj Operasyonları, Joint Venture, Konsorsiyum, Anahtar Teslim Projeler, Yap-İşlet-Devret Sözleşmesi ve Direkt Yabancı Yatırım gibi değişik ortaklık tipleridir. Bu tez çalışmasının amacı: Kahramanmaraş ta faaliyet gösteren şirketlerin uluslararasılaşma sürecinde bulundukları yeri belirlemek, bu süreçte karşılaştıkları ulusal ve uluslararası sorunları tespit etmek ve şirketlerin ilerde uluslararasılaşma süreci çerçevesinde kendi şirketleri için neler yapmayı planladıklarını belirlemektir. Tez çalışması teori ve uygulama olarak iki kısım halinde ele alınmıştır. Çalışmamızın teorik kısmı ise üç bölümden oluşmaktadır. Teorik kısmının ilk bölümünde Küreselleşme ve uluslararası işletmecilik, ikinci bölümünde uluslararasılaşma ve uluslararasılaşma süreci, teorik kısmın üçüncü ve son kısmında ise uluslararası pazarlara giriş yöntemleri üzerinde durulacaktır. Çalışmamızın alan çalışması kısmında Kahramanmaraş ta bulunan ve en az ihracat yaparak uluslararasılaşma sürecine katılan küçük, orta ve büyük ölçekli çeşitli iş kollarında faaliyet gösteren sanayi işletmelerini ana kütle olarak baz alan, bir alan çalışması yapılmıştır. 1

15 ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR MUTLU, C.,E., (1999); (Kitap); Uluslararası İşletmecilik adlı Kitabının Uluslararası İşletmeciliğe Hazırlık ve Yabancı Pazarlara Giriş başlıklı ikinci kısmında, Uluslararası işletmeciliğe hazırlık, nasıl ve hangi yollarla bilgi edinildiği, Uluslararasılaşmanın aşamaları, nedenleri vb konulara değinilmiş, üçüncü bölümünde ise, Uluslararası pazarlara giriş yöntemlerinden teorik olarak bahsedilmiştir. TEK, B.,Ö., (1999); (Kitap); Pazarlama İlkeleri, Global Yönetimsel Yaklaşım Türkiye Uygulamaları, adlı kitabın Uluslararası Pazarların Yapısal ve Davranışsal İlkeleri adlı bölümünde, Uluslararası pazarlama çevresi, Uluslararası pazarlamaya ilişkin temel kararlar, Uluslararası pazarlama örgütü kararı ve uluslararası pazarlama örgütlemesinin ilkeleri, Uluslararası pazara giriş kararı ve faaliyet biçimi kararı vb konulara değinilmiştir. ULAŞ, D., (2004); (Makale); KOBİ lerin Yabancı Pazarlara Açılmasında Kullandıkları Stratejiler adlı makalede, yabancı pazarlara giriş stratejilerine değinilmiş, makalenin alan çalışmasında ise, Ankara Ostim de bulunan küçük ve orta ölçekli işletmelerin yabancı pazarlara açılmada kullandıkları doğrudan ihracat, Sektörel dış ticaret şirketleri ile dolaylı ihracat, stratejik işbirlikleri, ortak girişim oluşturma, yurt içi ve yurt dışı fuarlara katılma, elektronik ticaret stratejileri incelenmiş ve yabancı pazarlara açılmada yaşadıkları zorluklara değinilmiştir. ERKUTLU, H., ve ERYİĞİT, S., (2001); (Makale); Bu çalışmada Uluslararasılaşma kavramı, süreci, modelleri gibi konulara ve Direkt Yabancı Yatırım gibi konusuna teorik olarak değinilmiştir. GÜLLÜ, K., (2005); (Doktora Tezi); Türk Gıda Perakendecilerinin Uluslararasılaşması ve Bir Uygulama adlı Doktora tezinde, Türk Gıda Perakendecileri (TGP) nin Uluslararasılaşması üzerinde çalışılmıştır. Sadece Türkiye de değil, aynı zamanda uluslararası pazarlarda da yer alan TGP incelenmiştir. Çalışma iki kısımdan oluşmaktadır; teori ve uygulama. Birinci kısımda, çalışmanın ilk üç bölümü, perakendecilik sektörü, uluslararası pazarlar ve uluslararası işletme faaliyetleri ve uluslararasılaşma konularına yer verilmiştir. İkinci kısımda, TGP üzerine bir anket çalışması yer almaktadır. Veriler 2004 ve 2005 yıllarında Türkiye gıda perakendeciliği sektöründe faaliyette bulunan 130 firmadan toplanarak elde edilmiş ve sonuca ulaşılmıştır. YAZICI, T., (2001); (Yüksek Lisans Tezi); İşletmelerde Uluslararasılaşma Süreci adlı bu çalışmada Uluslararasılaşma sürecinde işletme yapılarında meydana gelen değişiklikler incelenmiş ve uluslararasılaşma ya dair örgütleme modelleri verilmiştir. Ayrıca dış pazarlara giriş modelleri, uluslararasılaşma süreciyle bağlantıları açısından uluslararasılaşma yöntemi olarak verilmiştir. Çalışma üç bölüme ayrılmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde konunun çerçevesini çizmek amacıyla uluslararası işletmecilik incelenmiş, uluslararası işletmeciliğin başlıca aktörleri olan çok uluslu işletmeler, küresel işletmeler vb kavramlar incelenmiş. Uluslararası işletmeciliğin tarihçesine yer verilmiş. Çalışmanın ikinci kısmında ise uluslararasılaşma bir süreç olarak özelliklerinin ortaya konulması, işletme bazında nedenlerinin belirlenmesi, uluslararasılaşma süreci teorisinin geldiği noktanın aktarılması ve uluslararasılaşma- 2

16 ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR sürecinde işletme yapısındaki gelişmeleri açıklamak amacıyla süreç içerisindeki örgütleme modellerinin belirtilmesi ve uluslararasılaşma yöntemlerinin sıralanması yer almıştır. Son olarak üçüncü bölümünde ise Türk işletmelerinde uluslararasılaşma incelenmeye çalışılmıştır. Bunun için önce uluslararasılaşmada, işletmelerin dışsal ekonomik yarar sağlayabilmeleri açısından ülkenin sanayileşme düzeyinin önemi vurgulanmış ve Türkiye nin uyguladığı sanayileşme stratejilerinin işletmelerin uluslararasılaşmasına olan etkilerine değinilmiştir. Daha sonra Türkiye nin son yıllardaki ihracat performansı uluslararasılaşma boyutu çerçevesinde sektörler ve pazarlar açısından incelenmiştir. ÖLMEZ, S., (2006); (Yüksek Lisans Tezi); KOBİ lerin Uluslararasılaşma Süreçleri: Adana ili Üzerine Bir Uygulama adlı tezin amacı, KOBİ lerin uluslararasılaşma sürecini inceleyip, bu konuda yapılmış literatür çalışmalarından yola çıkarak ülkemiz KOBİ lerin uluslararasılaşma süreçlerini ortaya koymaktır. Çalışmanın giriş bölümünde çalışmanın önemi, amacı ve yöntemi üzerine kısaca durulmuş. Birinci bölümünde KOBİ ler ve uluslararasılaşma kavramları incelenmiş, literatür taraması sonucunda bugüne dek yapılan uluslararasılaşma süreçleri üzerine olumlu ve olumsuz etkisi olan faktörler incelenerek, KOBİ lerin uluslararasılaşma sürecinde sahip oldukları avantajlar ve dezavantajlar tespit edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde; uluslararasılaşma süreçleri üzerine, literatür taraması yapılarak, ortaya konulmuş olan tüm modeller etraflıca incelenmiştir. Özellikle literatürde öne çıkan iki model olan, Uppsala modeli ile Doğuştan globaller modelleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın son bölümünde ise, ülkemizdeki KOBİ lerin uluslararasılaşma davranış ve süreçlerinin ortaya konulmasına yönelik bir araştırma yapılmıştır. Araştırma evreni olarak, Adana ilinde bulunan ve Adana Organize Sanayi Bölgesinde çeşitli sektörlerde ve üretim alanında faaliyet göstermekte olan KOBİ ler seçilmiştir ve 37 firmada anket yapılarak alan çalışması gerçekleştirilmiştir. ÖZÇELİK, Z., (2006); (Yüksek Lisans Tezi); Aile İşletmelerinde Profesyonelleşme ile Uluslararasılaşma Sürecine Geçiş: Kayseri örneği adlı yüksek lisans tezinde çalışma üç bölümde incelenmiş çalışmanın ilk bölümünde, Aile işletmelerinin tanımı, aile şirketlerinin üstün ve zayıf yönleri, aile şirketlerinin yönetimim sorunları, aile işletmelerinde profesyonelleşme ve kurumsallaşma gibi konular ele alınmış, Çalışmanın ikinci bölümünde ise, Uluslararasılaşma kavramı, uluslararasılaşma modelleri ve süreci, uluslararası pazarlara giriş yöntemleri ne yer verilmiş. Çalışmanın üçüncü bölümü ve alan çalışması kısmında ise Kayseri deki aile işletmelerinin profesyonelleşme ve uluslararasılaşma ya geçişte hangi aşamalardan geçtiği gibi sorulara cevap bulmak adına 52 firmayı kapsayan anket çalışması gerçekleştirilmiştir. AVCI, S., (2007); (Yüksek Lisans Tezi); İşletmelerin Uluslararasılaşması ve Küresel Markalaşma: DYO Uygulaması adlı tez çalışmasının ilk bölümünde, marka ve marka ile ilişkili kavramlara açıklık getirilmektedir. İkinci bölümde ise, işletmelerin uluslararasılaşmasına, bunların neden ve niçinlerine, dış pazarlarda uygulanan stratejilere, aynı zamanda küresel marka kavramı, küreselleşme görüşleri, küresel marka konumlandırma ve küresel marka stratejileri gibi konulara değinilmektedir. Son bölüm olan uygulama bölümünde ise, yurt dışı faaliyetleriyle dış pazarlarda küresel marka olma yolunda hızla ilerleyen bir marka olan DYO markasının Rusya inşaat boyaları pazarındaki konumuna ilişkin bir örnek uygulamaya yer verilmektedir. 3

17 KÜRESELLEŞME KAVRAMI VE ULUSLARARASI İŞLE.. 3. KÜRESELLEŞME KAVRAMI VE ULUSLARARASI İŞLETMECİLİK Küreselleşme kavramı uluslararası işletmecilikle yakından ilişkilidir. Çünkü uluslararasılaşma kavramı ve buna bağlı olarak uluslararası işletmecilik Küreselleşmenin bir sonucu olarak görülebilir. Bu yüzden küreselleşme kavramı ve uluslararası işletmecilik detaylı bir şekilde incelenecektir; 3.1. Küreselleşme Kavramı Küreselleşme kelime anlamı olarak İngilizce Globalization kelimesinin karşılığıdır. Globalization, ise evrensel, kapsamlı anlamına gelen global sözcüğünden türemiştir (Warren, 1998: 275). Sanayi devrimi ve burjuvazinin ortaya çıkışı, ekonomik alanda Pazar ekonomisini ve kapitalist yapıyı, siyasal alanda ulus devletleri ve demokratik sistemi doğurmuştur. Bu sistemin bir ileri aşaması olarak anlayabileceğimiz küreselleşme ve yeni dünya düzeni ise, iktisadi anlamda pazar ekonomisinin, siyasal anlamda ise liberal demokratik düzenin ve hukuk devletinin bütün dünya yüzeyine yayılması olarak algılanabilir (Karabulut ve Çiçek, 2005: 38). Bununla birlikte, Küreselleşme, İkinci dünya savaşı sonrası: Birleşmiş Milletler kurulması Marshall yardımlarının yapılması ile etkisini göstermeye başlayan ve özellikle son yirmi yıldır enformasyon ve bilgisayar teknolojisinde yaşanan gelişmelerle birlikte; 1989 yılında kutuplu dünyanın ortadan kalkması ile hız kazanan ve de çok uluslu şirketlerin oluşturdukları küresel ticari ağlarla; ülkeler arasında sermaye, para, mal-hizmet ve emeğin dolaşımını güçleştiren engellerin azaltılarak dünya ekonomisinin bütünleşmesi sürecini ifade eder (Bakan ve Baydaş, 2004: 462). Küreselleşme, aynı zamanda ülkeler arasındaki sınırların kalkmasına ve Dünyanın bir anlamda büyük bir köy haline gelmesine sebep olmuştur. Bu gelişme ile birlikte ülkeler arasındaki ilişkiler daha da gelişmiş ve büyük bir ticaret hacmi ortaya çıkmıştır. Günümüzde şirketlerin yabancı rakipleri, satıcılar ve müşterilerle iç içe geçecek kadar yakın ilişkiler geliştirmeleri, şirket yöneticilerinin yerel değil, küresel yada büyük düşünmelerini zorunlu hale getirmiştir (Şimşek, 2001: 26). Ticaretin bu denli artmasıyla birlikte ticari ilişkiler de gelişmesiyle ticari birlikler kurulmuş ülke içersinde küçük yada orta büyüklükteki ortaklıklar ülkeler arası ticarette devasa boyutlara ulaşmış ve ortaklıkların tiplerine göre kendine has isimler almışlardır. 21.yüzyıla yaklaşırken, dünya siyasal, kültürel, ekonomik değişiklikler yaşamakta ve bu değişiklikler beraberinde enformasyon çağı, bilgi toplumu, küreselleşme gibi yeni kavramları ortaya çıkartmaktadır (Mutlu, 1999: 160). Küreselleşmenin arttığı günümüzde bir taraftan da küreselleşme karşıtlığı gibi olgular ortaya çıkmıştır. Küreselleşme karşıtlarına göre ise küreselleşme süreci, zengin ülkeleri daha zengin yapan, fakir ülkeleri ise daha fakir yapan bir süreçtir. Buna rağmen küreselleşme taraftarlarına göre ise küreselleşme bir tehdit değil bir fırsattır. Deutsche Bank Yönetim Kurulu Başkanı Rolf Breuer e göre: Küreselleşme bir şans olabilir, pazarların açılması, ekonomik gelişmeyi olumlu yönde etkileyerek, kaynakların daha efektif kullanılması sağlanabilir ve insanların refah düzeyini yükseltebilir. diyerek, ekonomi çevrelerinin beklentilerini dile getiriyor. Bu görüş yanlış değil elbette sınırsız pazarların, firmaların ve bilgi akışının oluşması, zenginler ve yoksullar arasındaki uçurumun kapatılmasına olanak tanıyacak bazı potansiyelleri de beraberinde getiriyor (Schumann, 2003: 40). Dünya ekonomisinin küreselleşme olarak adlandırdığı mal, ticaret ve sermaye gibi konularda her türlü engelin kaldırılmasına yönelik olan değişimler, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri önemli ölçüde etkilemiştir. 4

18 KÜRESELLEŞME KAVRAMI VE ULUSLARARASI İŞLE.. Küreselleşme süreciyle birlikte uluslararası piyasalardaki tüm gelişmeler, ülkeler arası ticaretin ve sermaye hareketlerinin önündeki engelleri kaldırıcı bir etki yaratmıştır. Böylece ülkeler arasındaki ilişkiler birbirinden ayrılmaz şekilde yoğunlaşmış, ticari ve siyasi alanda bir bölgede yaşanan, dünyanın bir başka bölgesini de etkisi altına almıştır (Kuduğ, 2006: 1). Her ulusun kendi koşullarına bağlı olarak kendine özel stratejiler geliştirmesi zorunluda olsa, gerek özel gerekse devlet sektörlerinin temelde benimsemeleri gereken dört ana unsur bulunmaktadır. Bunlar (http://www.cipe.org.tr, ): - Ülkelerinin küreselleşme güçleri karşısında ayakta durmalarını sağlayacak güvenilir, demokratik ve pazar destekli kurumlar oluşturmakta ve bunların devamlılığını sağlamak için reformlar yapmak, - Ülkelerinin ulusal rekabete ayak uydurabilmeleri için gerekli olan teknolojik yenilikleri oluşturmak veya bunları uygulamak için faaliyetlerde bulunmak, - Ülkelerinin uluslararası ve bölgesel ticaret ağı içerisinde tam olarak yer alabilmelerine fırsat verecek saydam ticaret kuralları oluşturmak, - Uluslararası ve bölgesel ticaret anlaşmalarından eşit oranda yararlanmak ve oluşan pazarların WTO ve diğer uluslararası organizasyonlarda adil bir şekilde muamele gördüğünü garanti etmek için diğer ülkelerle koalisyon kurmak Uluslararası İşletmeciliğin Tanımı Uluslararası işletmecilik, işletmeler tarafından düzenlenen ve ulusal sınırların dışında yürütülen her türlü işletme faaliyetidir. Gittikçe küçülen bir ölçekte olsa da, bazı uluslararası işletmecilik faaliyetleri, politik ve stratejik amaçların gerçekleştirilmesi için halen devletler tarafından yürütülmektedir. Bununla birlikte, Uluslararası işletmecilik faaliyetleri çok büyük bir oranda özel işletmeler tarafından üstlenilmektedir (Özalp, 2004: 3). Bunun en önemli sebebinin, özel şirketlerin devlet(kamu) şirketlerinden daha atak davranmaları, küresel pazarlardaki değişimlere ve teknolojik değişimlere daha çabuk adapte olabilmeleri olduğu söylenebilir. Buna ek olarak özel şirketler, bürokrasinin olmamasından dolayı daha esnek bir yapıya sahip olduklarından çabucak değişik ülkelerde faaliyet göstermeye başlamışlar ve ortaklık yapıları da yapılan işin niteliğine göre farklı şekillerde şekillenmiştir. Uluslararası işletmecilik ile buna bağlı olan uluslararası işlerle ilgili bazı kabul görmüş tanımlar şunlardır (Mutlu, 1999: 8) Uluslararası İş (International Business) Uluslararası işler şirketler tarafından kendi ülkeleri dışındaki yabancı ülkelerde yürütülen faaliyetlerdir. Bu işler genellikle şirket ortaklıkları, Bankacılık ve Uluslararası danışmanlık vb işler olarak sayılabilir (Mutlu,1999: 8) Uluslararası İşletmecilik (International Business) Bir işletmenin, iki veya daha çok bağımsız ülke içinde ya da arasında yer alan her türlü işletme faaliyetidir. Başka bir ifade ile Uluslararası işletmecilik ; Özel veya kamu sektörüne ait girişimlerin çeşitli ülke sınırları arasında sektörüne ait girişimlerin çeşitli ülke sınırları arasında kaynak, mal, hizmet ve benzeri hareketlerini kapsayan bir işletme faaliyeti olarak tanımlanmaktadır (Mutlu,1999: 8). 5

19 KÜRESELLEŞME KAVRAMI VE ULUSLARARASI İŞLE Uluslararası Yönetim (International Management) Örgütün maddi ve insan kaynaklarının tedarik, dağıtım ve kullanımını etkili bir şekilde koordine ederek, global çevre içinde dinamik denge durumunu korumasını sağlayarak, global amaçlarına ulaştırılması süreci olarak adlandırılmaktadır (Mutlu, 1999: 9) Uluslararası İşletme (International Company) Bir ülkede kuvvetli bir şekilde yerleştikten sonra merkezi bir yönetimden yararlanarak diğer ülkelere girmeye ve oralarda yerleşmeye çalışan firmalardır (Yazıcı, 2001: 11). Bu şirketler (işletmeler) genellikle gelişmiş ülkelerden gelip, gelişmekte olan yada az gelişmiş ülkelerin pazarına girdikten sonra yatay bir geçiş yoluyla benzer bazı ülkelerin pazarına doğru genişlerler. Yada bazen tam tersi söz konusudur yani gelişmekte olan bir ülkeden gelen şirketler benzer şekilde benzer bir pazara doğru genişleme gösterirler Çokuluslu İşletme (Multinational Company) Dünya çapında dev işletmelerin yabancı ülkelerdeki ortakları ile faaliyette bulunmaları sonucu ortaya çıkan çok uluslu işletmeler, çağımızın önemli ekonomik olaylarından biridir (Taşlıca, 1995: 197). Çok uluslu şirket tamamen dünya çapında bir girişimdir ve bu bizi uluslararası ilginin en üst seviyesine taşır, şimdiye kadar çok az şirket çok uluslu işletme olmayı başarmıştır (Stanton vd., 1994: 567). Çok uluslu işletmeler tanım olarak, Ortaklık kaynaklarını ulusal sınırları dikkate almadan taksim eden, dünya çapında dağıtım yapan fakat milliyet ve üst yönetim yönünden bir ulusal devlette üslenmiş olan ortaklıktır (Yazıcı, 2001: 12). Çok uluslu şirketler, gittikleri ülkede yabancı sermayeyi düzenleyen mevzuata uygun olarak direkt yatırım şeklinde özel bir yatırımda bulunan, örgüt yapısı, karar alma ve denetim davranışları açısından bir bütünlük gösteren ve uluslararası faaliyetleriyle tanınmış olan firmalardır (Yüksel, 1999: 113). Örneğin, Nokia veya Coca-cola gibi şirketler çok uluslu işletme statüsündedir Global İşletme (Global Company) Faaliyetlerini dünya çapında sürdüren, ileri teknoloji kullanan, global ürün, fiyat, vb politikalar yürüten, dünya vatandaşı yöneticiler tarafından yönetilen işletmeler global işletme olarak adlandırılmaktadır (Mutlu, 1999: 10). Bunların yanında literatürde, Uluslar Ötesi Şirket (Transnational Corporation), Uluslar Üstü Şirket (Supranational Corporation) gibi tanımlarda yer almaktadır Uluslar Ötesi Şirket (Transnational Corporation) Farklı ülke vatandaşı olan kişilerin mülkiyette ortak oldukları ve mülkiyet ile beraber üst yönetimde de farklı ülke kökenli uzman yönetim kadrosu ile çok uluslu bir karaktere sahip olan firmalardır (Yazıcı, 2001: 12). 6

20 KÜRESELLEŞME KAVRAMI VE ULUSLARARASI İŞLE Uluslar Üstü Şirket (Supranational Corporation) Hiçbir ülkeye mensup olmayan, uluslararası bir anlaşma ile kurulan, uluslararası bir kuruluş nezdinde tescil edilmiş ve bu kuruluşa bağlı olan, bu kuruluş tarafından denetlenen, bu kuruluşa vergi ödeyen ve böylece milliyetini hukuken kaybeden şirkettir (Yazıcı, 2001: 12). Uluslararası işletmecilikte bu kavramların yanın da Ana ülke (Parent Country), Ev sahibi ülke (Host Country), ve Üçüncü ülke (Third Country) gibi kavramlar içermektedir Ana Ülke (Parent Country) Ana ülke, firmanın karargahı olan ve çalışanların vatandaşı olduğu ülkeleri kapsar: ana ülke şirketin karargahı olduğu ülkedir, ülke ise şirketin karargahının yerleşik olduğu ülke ve yurttaş, çalışanlarının vatandaşı olduğu ülkedir. Uluslararası ticarette, Ana Ülke genellikle yöneticilerin, teknisyenlerin, düzenleyicilerin, yardımcı yöneticilerin ve eksperlerin merkez ofisten deniz aşırı bayilere ve operasyonlara gittiği yerdir (Mendenhall vd., 1995: 404). Örneğin; Bosh un ülkesi Almanya, Mobil in ülkesi ABD, Unicredito nun Ana ülkesi ise İtalya dır Ev Sahibi Ülke (Host Country) Uluslararası faaliyette bulunan firmanın faaliyette bulunduğu ülke yada ülkelerdir. Örneğin, Ford bir ABD firması olmasına rağmen, Türkiye de faaliyette bulunduğu için Türkiye ev sahibi ülke konumundadır Üçüncü Ülke (Third Country) Ev sahibi ülke ve ana ülke dışında kalan ve uluslararası faaliyette bulunan firmanın da bir şekilde faaliyetlerine katılan ülkelerdir. Örneğin: Ford-Otosan ın Türk cumhuriyetlerinde ortak bir yatırım yapması yada orada bir temsilcilik açması şeklinde olabilir Uluslararası İşletmeciliğin Tarihsel Gelişimi Eski zamanlardan bu yana uluslararası nitelikteki işler, savaşlar, siyasi çekişmeler, korsanlık, ekonomik değişiklikler ve kültürel kotalarla dolu zamanlar geçirmiştir. Buna karşın, hiç şüphesiz insan arzusu, para kazanma isteği uluslararası ticaret sınırlarının dışına çıkma isteği uluslararasılaşmanın gelişmesini desteklemiştir (Taggart ve McDermott, 1993: 1). Uluslararası işletmecilik faaliyetleri, günümüzde büyük bir hacme ulaşmış olsa da, bunun temelleri binlerce yıl öncesine dayanmaktadır. Toplumlar arasındaki ticari ilişkilerin dört bin yıllık bir geçmişi vardır. Mezopotamya, Ön Asya ve Kuzey Afrika arasında ticaret ilişkileri vardı ve Akdeniz ticaret merkeziydi. Bu dönemde giysi, baharat ve zeytin yağı ticarete konu olan ürünlerdi. Daha sonra roma imparatorluğu nun kontrolü altında ticaret gelişmiştir. Bu dönemin getirdikleri, ticaret yolların düzenlenmesi ile gelişmiş hukuk sistemi ve güçlü otorite sayesinde ticari faaliyetlerin güvence altına alınmasıdır. Çin ise Hindistan ve Avrupa ya ipek ihraç ediyordu ve önemli ticaret rotaları bu dönemde kurulmuştu (Yazıcı, 2001: 7). Uluslararası ticaretin tarihçesine bakıldığında, sanayi devrimine kadar olan dönemde uluslararası ticaretin, devletlerin otoritesi altında olduğu görülmektedir. 7

İÇİNDEKİLER. Önsöz... v KÜRESEL GENİŞLEMEDE HİNDİSTAN PAZARI... 1

İÇİNDEKİLER. Önsöz... v KÜRESEL GENİŞLEMEDE HİNDİSTAN PAZARI... 1 İÇİNDEKİLER Önsöz... v 1. ULUSLARARASI PERAKENDECİLİK KAVRAMI, PERAKENDECİLİKTE ULUSLARARASILAŞMA VE KÜRESEL TEDARİK... 1 KÜRESEL GENİŞLEMEDE HİNDİSTAN PAZARI... 1 1.1. ULUSLARARASI PERAKENDECİLİK TANIMI,

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS 345000000000521 3 0 0 3 6

Öğretim planındaki AKTS 345000000000521 3 0 0 3 6 Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. ULUSLARARASI İŞLETMECİLİK Ulusal Kredi Öğretim planındaki AKTS 345000000000521 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersin ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır. Önerilen Dersler

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI BİRİNCİ BÖLÜM FRANCHISING SİSTEMİNİN TANIMI, KAPSAMI VE ÇEŞİTLERİ 1. FRANCHISING KAVRAMI VE TANIMI... 1 1.1. Franchising Kavramı.. 1 1.2. Franchising Sistemi 2

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

YÖNT 101 İŞLETMEYE GİRİŞ I

YÖNT 101 İŞLETMEYE GİRİŞ I YÖNT 101 İŞLETMEYE GİRİŞ I YONT 101- İŞLETMEYE GİRİŞ I 1 İşletmeleri gruplandırırken genellikle 6 farklı ölçüt kullanılmaktadır. Bu ölçütler aşağıdaki şekilde sıralanabilir: 1. Üretilen mal ve hizmet çeşidine

Detaylı

KÜRESEL PAZARLARA GİRİŞ STRATEJİLERİ LİSANSLAMA, YATIRIM VE STRATEJİK İŞ BİRLİĞİ

KÜRESEL PAZARLARA GİRİŞ STRATEJİLERİ LİSANSLAMA, YATIRIM VE STRATEJİK İŞ BİRLİĞİ VIII. Bölüm KÜRESEL PAZARLARA GİRİŞ STRATEJİLERİ LİSANSLAMA, YATIRIM VE STRATEJİK İŞ BİRLİĞİ Doç. Dr. Olgun Kitapcı Akdeniz Üniversitesi, Pazarlama Bölümü LİSANSLAMA 24.04.2016 2 1 Lisanslama (Licencing)

Detaylı

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE SANAYİLEŞMENİN DİNAMİKLERİ VE TEKNOLOJİNİN ETKİNLİĞİNDE SANAYİLEŞME

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE SANAYİLEŞMENİN DİNAMİKLERİ VE TEKNOLOJİNİN ETKİNLİĞİNDE SANAYİLEŞME T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE SANAYİLEŞMENİN DİNAMİKLERİ VE TEKNOLOJİNİN ETKİNLİĞİNDE SANAYİLEŞME Betül BÜYÜKÇIVGIN Yüksek Lisans Tezi

Detaylı

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi Metodoloji Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 25,0% 2 17,42% Birden fazla cevap 22,20% 15,0% 1 5,0% 12,89% 10,02% 9,07% 7,88% 8,11% 6,21% 5,97% 5,25% 5,49% 5,25% 3,10% 12,17% 10,26% 2,86% 3,58%

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI DEĞERLENDİRMENOTU Aralık2012 N201288 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Bilgi ASLANKURT 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri H. Ekrem CUNEDİOĞLU 2 Araştırmacı, Finans Enstitüsü TÜRKİYE CERN

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ T.C. Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi vturker@marmara.edu.tr 2.DERS İnsan Kaynakları Yönetiminin günümüz organizasyonları için önemi 21. YÜZYILDA REKABETİN DİNAMİKLERİ KÜRESELLEŞME

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

TÜRKĠYE DÜNYANIN BOYA ÜRETĠM ÜSSÜ OLMA YOLUNDA

TÜRKĠYE DÜNYANIN BOYA ÜRETĠM ÜSSÜ OLMA YOLUNDA TÜRKĠYE DÜNYANIN BOYA ÜRETĠM ÜSSÜ OLMA YOLUNDA Nurel KILIÇ Türk boya sektörü; Avrupa nın altıncı büyük boya üreticisi konumundadır. Türkiye de 50 yılı aşkın bir geçmişi olan boya sektörümüz, AB entegrasyon

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi,

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, İçerik Genel Bakış Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Türk Patent Enstitüsü ve Görevleri Eskiden hammadde kaynaklarına ve sermaye birikimine sahip olan ülkeler güç ve kontrol

Detaylı

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ Türklerin dericiliğe başlamaları kaynaklara göre, 12. yüzyıla kadar gitmektedir. Köklü bir tarihsel geçmişe sahip olan deri ve deri sanayinin 1970 lerden itibaren ülkemizde

Detaylı

Zorunlu Dersler Dersin Dersin Adı AKTS Teori Uygulama. SBE501 Bilimsel Araştırma Yöntemleri Seçmeli Dersler. Kodu

Zorunlu Dersler Dersin Dersin Adı AKTS Teori Uygulama. SBE501 Bilimsel Araştırma Yöntemleri Seçmeli Dersler. Kodu BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (İÖ) İşletme Anabilim Dalı Tezsiz Yüksek Lisans Programı, toplam otuz krediden az olmamak kaydıyla

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ 13 1.1.Türkiye Ekonomisine Tarihsel Bakış Açısı ve Nedenleri 14 1.2.Tarım Devriminden Sanayi Devrimine

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

uydurmaları ve dış pazarlara açılmalarını sağlamak amacıyla 2005 yılında yaratıcı bir program geliştirmiştir.

uydurmaları ve dış pazarlara açılmalarını sağlamak amacıyla 2005 yılında yaratıcı bir program geliştirmiştir. Ülkeleri ve piyasaları birbirine yakınlaştınion küreselleşme süreci ile birlikte giderek artan yoğun rekabet ortamında küçük ve orta boy işletmelerin (KOBi) ayakta kalması da son derece zorlaşmıştır. işte

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST DERS BİLGİLERİ Sağlık Kurumlarında Yönetim ve Organizasyon HST901 3+0 6.0 6.0 Öğrencilerin yönetim ve organizasyon kavramlarını anlamaları, sağlık hizmetleri ve sağlık kurumlarının değerlendirmeleri, sağlık

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI. Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT

İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI. Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI Bu Dersimizde; Kuruluşla İlgili Bazı Temel Kavramlar Genel Olarak İşletmenin Kuruluş Aşamaları Fizibilite Çalışmalarının

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

2 İŞLETMENİN ÇEVRESİ VE İŞLETME TÜRLERİ

2 İŞLETMENİN ÇEVRESİ VE İŞLETME TÜRLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 İŞLETMECİLİK 13 1.1. İnsan İhtiyaçları 14 1.1.1. Ekonomik Mal ve Hizmetler 16 1.1.2. Talep ve Arz 17 1.1.3. Tüketim ve Tüketici 18 1.1.4. Üretim ve Üretim Faktörleri 18 1.2.

Detaylı

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md.

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. 8 Ekim 2013 Ajanda 1- Finansal Aktörler: Güncel Durum A- Güncel Durum: Birincil Konut

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

REKABET GÜCÜ VE DEĞİŞEN DÜNYA TUNCAY SONGÖR REKABET KURUMU II. BAŞKANI KURUL ÜYESİ

REKABET GÜCÜ VE DEĞİŞEN DÜNYA TUNCAY SONGÖR REKABET KURUMU II. BAŞKANI KURUL ÜYESİ REKABET GÜCÜ VE DEĞİŞEN DÜNYA TUNCAY SONGÖR REKABET KURUMU II. BAŞKANI KURUL ÜYESİ MÜŞTERİ ODAKLI YENİ EKONOMİ ESKİ EKONOMİ ARZ

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU Güldem Berkman YASED Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hakları Çalışma Grubu Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi YATIRIMLARIN

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNDE LOJİSTİK KAVRAMI Lojistik, malzemelerin tedarikçilerden işletmeye ulaştırılmasına, işletme içi süreçlerden geçişinden ve müşteriye ulaştırılmasından

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

SPORDA STRATEJİK YÖNETİM. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER

SPORDA STRATEJİK YÖNETİM. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER SPORDA STRATEJİK YÖNETİM Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER 1 STRATEJİK YÖNETİMLE İLGİLİ KAVRAMLAR Stratejik Yönetimi Öne Çıkartan Gelişmeler İşletmenin Temel Yetenekleri Stratejik Yönetimin Gelişimi Stratejik Düşünme

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU İçindekiler DÜNYA ÜRETİMİ... 3 DÜNYA TİCARETİ... 4 TÜRKİYE DE İLAÇ ve ECZACILIK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ... 5 Türkiye de Sağlık Harcamaları... 5 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İhracat... 7 İthalat...

Detaylı

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi İşletmelerin Genel Hedefleri Finansal Hedefler: Kârlılık ve yeni kârlı yatırımlar Pazarlama hedefleri Var olma hedefi: Ticari hayatı sürdürmek Sosyal sorumluluk ve topluma hizmet İşletmelerin Özel Hedefleri

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher hlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi uluslararası emek verimliliğindeki farklılıkların nedeni üzerinde durmamaktadır. Bu açığı

Detaylı

ÖRME KONFEKSİYON KÜMESİ

ÖRME KONFEKSİYON KÜMESİ ÖRME KONFEKSİYON KÜMESİ AB PROJELER ŞUBESİ ARALIK, 2016 1 SUNUM İÇERİĞİ İHKİB 01 KÜMELERİMİZ İHKİB olarak 2014 yılından günümüze 5 URGE projesi yürüttük. 02 KÜMEMİZ Örme Konfeksiyon Kümemizin Yapısı KÜME

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel YÖNETİM 3+0+3 6 rekabetlerle üstünlük sağlayabilecekleri

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... iii Şekiller Listesi... xi Tablolar Listesi... xii BİRİNCİ BÖLÜM AĞIRLAMA ENDÜSTRİSİNE GENEL BAKIŞ

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... iii Şekiller Listesi... xi Tablolar Listesi... xii BİRİNCİ BÖLÜM AĞIRLAMA ENDÜSTRİSİNE GENEL BAKIŞ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... iii Şekiller Listesi... xi Tablolar Listesi... xii BİRİNCİ BÖLÜM AĞIRLAMA ENDÜSTRİSİNE GENEL BAKIŞ 1.1. Ağırlama Endüstrisine Giriş... 1 1.1.1. Ağırlama Endüstrisi ve Turizm Endüstrisi

Detaylı

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Amaç Kurumsal iletişim bir kuruluşun hedeflediği kitleye

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU

TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU Dış ticaretin amacı piyasadaki ihtiyacın karşılanmasıdır. Temel neden uluslararası mal hareketliliği değil, ülkenin denge arayışıdır. Ülkedeki ürün yetersizliği

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME ve PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ Endüstri Müh. Mustafa ÇORUH Ana Bilim Dalı Programı

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU Ağustos 2010 TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 2010 YILI İLK YARISINDA 3,2 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yılının ilk yarısında, Türkiye ye

Detaylı

İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking

İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking Kıyaslama, bir işletmenin kendi performansını yükseltebilmek için, üstün performansı olan diğer işletmeleri incelemesi, bu işletmelerin iş yapma usulleri

Detaylı

DOĞU AKDENİZ, DOĞU ANADOLU, GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ TOHUMCULUK İHTİYAÇ ANALİZİ

DOĞU AKDENİZ, DOĞU ANADOLU, GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ TOHUMCULUK İHTİYAÇ ANALİZİ DOĞU AKDENİZ, DOĞU ANADOLU, GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ TOHUMCULUK İHTİYAÇ ANALİZİ KISALTMALAR KISALTMALAR AB ADNKS AR-GE BÜGEM EB FAO GSMH GSKD ISTA ISF İLO İŞKUR KB KOBİ KOSGEB GKGM TB TÜBİTAK TÜİK TTSM

Detaylı

ISL2101 İŞLETME YÖNETİMİ Zorunlu YAD102 YABANCI DİL Zorunlu YAD121 FRANSIZCA I Zorunlu

ISL2101 İŞLETME YÖNETİMİ Zorunlu YAD102 YABANCI DİL Zorunlu YAD121 FRANSIZCA I Zorunlu İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme 1. Yarıyıl Dersleri IKT1203 İKTİSADA GİRİŞ Zorunlu 3 0.00 0 5.00 ISL1001 İŞLETME I Zorunlu 3 0.00 0 5.00 ISL1401 İŞLETME MATEMATİĞİ I Zorunlu 3 0.00 0 5.00

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ Finansman, işletmelerin temel işlevlerini yerine getirirken yararlanacakları

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN DIŞ PİYASALARDAKİ DURUMU

İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN DIŞ PİYASALARDAKİ DURUMU İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN DIŞ PİYASALARDAKİ DURUMU Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri, doğrudan hizmet ihracatını gerçekleştirmenin yanısıra, mal ve servis ihraç eden birçok sektörün yeni pazarlar bulmasına

Detaylı

Dikkat!... burada ilk ünite gösterilmektedir.tamamı için sipariş veriniz SATIŞ TEKNİKLERİ KISA ÖZET KOLAYAOF

Dikkat!... burada ilk ünite gösterilmektedir.tamamı için sipariş veriniz SATIŞ TEKNİKLERİ KISA ÖZET KOLAYAOF Dikkat!... burada ilk ünite gösterilmektedir.tamamı için sipariş veriniz SATIŞ TEKNİKLERİ KISA ÖZET KOLAYAOF 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE- PAZARLAMADA SATIŞIN YERİ VE ÖNEMİ.

Detaylı

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA İstanbul - 2014 Beta I Yayın No : 3055 İşletme-Ekonomi Dizisi : 639 1. Baskı - Ocak 2014 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-082 - 0 Copyright Bu kitab n bu bas s

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

TÜRK-ARAP SERMAYE PİYASALARI FORUMU 2013 TÜRKİYE

TÜRK-ARAP SERMAYE PİYASALARI FORUMU 2013 TÜRKİYE TÜRK-ARAP SERMAYE PİYASALARI FORUMU 2013 TÜRKİYE 20 Eylül 2013, İstanbul DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ 1 Sayın Maliye Bakanım, Yurt dışından gelen değerli misafirlerimiz,

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

TÜRK-FİLİSTİN İŞ FORUMU

TÜRK-FİLİSTİN İŞ FORUMU TÜRK-FİLİSTİN İŞ FORUMU -Batı Şeria ve Gazze Şeridi Sunumu- Ankara -15 Temmuz 2010 Gülben Öztürk Çelik Kudüs Eski Ticaret Ataşesi 1 TEMEL GÖSTERGELER Yüzölçümü (km2): Batı Şeria 5800 km2, Gazze Şeridi

Detaylı

DHL Express - KOBİ Express Çözüm Paketi

DHL Express - KOBİ Express Çözüm Paketi DHL Express - KOBİ Express Çözüm Paketi Nil Keskin Keleş Pazarlama, Müşteri İlişkileri ve İletişim Direktörü 13.03.2015 DHL Express in Kobilerimizle Yolculuğu KOBİlere Yönelik Global Araştırma Bulguları

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME 2 1. Bütünün kendisini oluşturan parçaların tek başlarına yaratabilecekleri değerlerin toplamından daha fazla bir değer yaratması durumuna sinerji denir. Sinerji ile işletmelerin

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI TURQUALITY DESTEKLERİ

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI TURQUALITY DESTEKLERİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI TURQUALITY DESTEKLERİ Direktif Proje Yönetim Ofisi / Haziran.2016 TURQUALITY Destekleri Nedir? Firmaların, üretimlerinden pazarlamalarına, satışlarından satış sonrası hizmetlerine

Detaylı

Sayın DEİK Başkanım, Kıymetli Konuklar, Değerli Basın Mensupları, Hepinizi Türkiye İhracatçılar Meclisi ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum.

Sayın DEİK Başkanım, Kıymetli Konuklar, Değerli Basın Mensupları, Hepinizi Türkiye İhracatçılar Meclisi ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum. Sayın DEİK Başkanım, Kıymetli Konuklar, Değerli Basın Mensupları, Hepinizi Türkiye İhracatçılar Meclisi ve şahsım adına saygıyla selamlıyorum. Bu akşam, Ambargo Sonrası İran: Ekonomik ve Ticari Etki Analizi

Detaylı

KÜRESELLEŞME 2. Küreselleşme Yanlısı Görüşler 12.11.2015

KÜRESELLEŞME 2. Küreselleşme Yanlısı Görüşler 12.11.2015 Diğer taraftan kalkınarak refah devleti olmak isteyen ülkelerinin küresel ekonomiye daha fazla entegre olmasını savunmaktadırlar. Onlara göre küresel ekonomi, bilginin, teknolojinin, malların ve hizmetlerin,

Detaylı

Exit Plan Çıkış Stratejisi

Exit Plan Çıkış Stratejisi Exit Plan Çıkış Stratejisi 2 İçindekiler Proje yaklaşımı ve kapsamı Projeye genel bakış Proje adımları ve ürünler Aksiyon planı ve performans kriterleri Proje organizasyonu 3 Proje yaklaşımı ve kapsamı

Detaylı

DERS BİLGİLERİ ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4

DERS BİLGİLERİ ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4 Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi Önlisans Dersin Türü Zorunlu Dersin Koordinatörü Öğretim Görevlisi Serkan

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ & DIŞ TİCARET

GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ & DIŞ TİCARET Gümrük Hizmetleri Özel Çözümler Lojistik Hizmetleri Sigorta ve Aracılık Hizmetleri Uluslar arası Dış Ticaret GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ & DIŞ TİCARET Ticaret Güvenle Şekillenir GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ & DIŞ TİCARET

Detaylı

İktisat Tarihi II. XI. Hafta

İktisat Tarihi II. XI. Hafta İktisat Tarihi II XI. Hafta 19. yy da Ekonomik Gelişmeler 19. yy Avrupa da, sanayinin bir hayat tarzı olarak kesin zaferine şahit oldu. 19. yyda uluslararası ekonomik ilişkilerde ve devletlerin ekonomik

Detaylı

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar İŞLETMELERİN AMAÇLARI Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge Kar ın İşlevleri

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Yalın Altı Sigma Konferansı-5 / 7-8 Kasım 2014

Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Yalın Altı Sigma Konferansı-5 / 7-8 Kasım 2014 Türkiye Cumhuriyeti Yalın Altı Sigma Konferansı-5 / 7-8 Kasım 2014 Sürdürülebilir Bir Üretim Altyapısı Çevreye Duyarlı VGM Güvenli Verimli BSTB İleri Teknoloji Yüksek Katma Değer 2 20 nün Kuruluşu 17 Ağustos

Detaylı

Eğitim Örgütlerinde Değişim Yönetimi

Eğitim Örgütlerinde Değişim Yönetimi ÖN SÖZ İçinde bulunduğumuz çağ bilgi çağı olarak nitelendirilmektedir. Bilginin geçmiş dönemlere göre çok hızlı artışı ve teknolojik gelişmeler toplumların sosyokültürel, ekonomik, siyasal yapılarını da

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Neden? Bir ișletme sistemi için en kilit etken MÜȘTERİdir. Müșteri açısından ișletmeleri etkileyen güncel etkiler: Müșteri sayısı artmaktadır.

Detaylı

YÖNETİCİ GELİŞTİRME PLUS. Programın Amacı: Yönetici Geliştirme Eğitimi. Yönetici Geliştirme Uzmanlığı Eğitim Konu Başlıkları. Kariyerinize Katkıları

YÖNETİCİ GELİŞTİRME PLUS. Programın Amacı: Yönetici Geliştirme Eğitimi. Yönetici Geliştirme Uzmanlığı Eğitim Konu Başlıkları. Kariyerinize Katkıları YÖNETİCİ GELİŞTİRME 360 Yönetici Geliştirme Eğitimi İşletmelerde kalıcı başarının sağlanması, kurumun stratejik hedefleri ile uyumlu, yüksek performans göstermeye odaklanmış; motive olmuş takımları oluşturmak

Detaylı

T.C EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı

T.C EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı T.C EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ VİZYONUMUZ Proje yaklaşımını ve kümelenme yaklaşımını

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları www.pwc.com Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları İstanbul, Ersun Bayraktaroğlu Türkiye Gayrimenkul Sektör Lideri GYO lar 1995 ten beri hayatımızda Henüz SPK Tebliği yayınlanmadan GYO

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ. Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ. Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı KÜÇÜK İŞLETMELERİN YATIRIMLAR İÇİN DEVLET DESTEKLERİNDEN ETKİN vev VERİMLİ BİR ŞEKİLDE YARARLANMALARI AMACI İLE: HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı

Detaylı

2. Hafta DEPOLAR VE DEPOLAMA 1. DEPO VE DEPOLAMA KAVRAMLARI. 2. Hafta

2. Hafta DEPOLAR VE DEPOLAMA 1. DEPO VE DEPOLAMA KAVRAMLARI. 2. Hafta Öğr. Gör. Murat BURUCUOĞLU Gerek üretim hattı için gereken malzeme ve hammaddeler, gerekse dağıtım için bekleyen tamamlanmış ürünleri genel olarak stok olarak tanımlamaktayız. Stoklar ekonomik gelişmenin

Detaylı

Dış Ticaret Programı(METEB) Ders İçerikleri

Dış Ticaret Programı(METEB) Ders İçerikleri Dış Ticaret Programı(METEB) Ders İçerikleri TDB 103 Türk Dili I Dil, diller ve Türk dili Dil bilgisi, sözcük, cümle Kelime Türleri Anlatımın öğeleri ve anlatım türleri Düzgün ve etkili konuşmanın temel

Detaylı