Fiziksel Karakteristikler: Aynı hizadaki izler bir silindir (cylinder) oluşturur. k. silindir. Manyetik disk düzeni:

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Fiziksel Karakteristikler: Aynı hizadaki izler bir silindir (cylinder) oluşturur. k. silindir. Manyetik disk düzeni:"

Transkript

1 1 7 Belle Organizasyonu (İç / Dış) Elimizde farlı hız, boyut ve fiyatlarda belleler var. Amaç: Toplam maliyeti düşü, performansı ise yüse tutaca şeilde belleleri ullanabilme. Küçü, Daha hızlı, Yüse maliyet (byte başına) Daha büyü, Daha yavaş, Daha ucuz L4: (byte başına) L3: L2: MİB L0: İç salayıcılar on-chip L1: Cep Belle (cache) L2 Cep Belle (cache) Ana Belle (DRAM) Yerel iincil salama elemanı (yerel dis) seizli, 0.5ns - 1 ns MİB içinde, bir (çeirdeğe atanmış) SRAM ~64KB, ~2-3 ns. MİBler (çeirdeler) paylaşıyor SRAM ~1MB, ~10ns. DRAM (tazeleme) ~4GB, ~50-100ns ~500GB, ~10ms 7.1 Manyeti (Dış Belle) Her plaada ii yüzey bulunur., yüzeylerdei iz (trac) adı verilen eş merezli halalar (izler) üzerine yazılır (ounur). Bir yüzeyde binlerce iz bulunur. Komşu izler belli büyülüte boşlularla (intertrac gap) birbirlerinden ayrılırlar. Böylece ouma/yazma afasının doğru izi ouması/yazması sağlanır. setörler şelinde atarılır. Her izde yüzlerce setör bulunur. Güncel sistemlerin çoğunda 512 seizli uzunluğunda sabit uzunluta setörler ullanılır. Komşu setörler de belli büyülütei boşlularla (intersector gap) ayrılırlar. L5: Uza salama elemanları (distributed file systems, Web servers, Cloud) ~??GB, ~100ms Feza BUZLUCA Feza BUZLUCA 7.2 Manyeti dis düzeni: Izler arası boşlu (intersector gap) Karateristiler: Aynı hizadai izler bir silindir (cylinder) oluşturur.. silindir Ouma/yazma afaları İz (trac) Yüzey (surface) Setör (sector) i. iz boşlu (intersector gaps) yüzey 0 yüzey 1 yüzey 2 yüzey 3 yüzey 4 yüzey 5 plaa 0 plaa 1 plaa 2 mil (spindle) setörler mil Kapasite = (byte/setör) x (ort. setör/iz) x (iz/yüzey) x (yüzey/plaa) x (plaa/dis) 512 byte/setör 300 setör/iz (ortalama) 20,000 iz/yüzey 2 yüzey/plaa 5 plaa/dis Kafalar ileri/geri hareet ederler Kapasite = 512 x 300 x x 2 x 5 = 30,720,000,000 byte 28.6 GB Feza BUZLUCA Feza BUZLUCA 7.4 Performansı Bir disin ortalama erişim süresi üç bileşenden oluşur: Erişim süresi (Ta) = Konumlanma süresi (Ts) + Dönüş gecimesi (Tr) + Atarım Süresi(Tt) Ortalama onumlanma süresi (See time) Ts: Ouma/yazma afasının ilgili ize onumlanması için geçen süre. Yalaşı 9ms (3-15ms) Ortalama dönüş gecimesi (Rotational latency ) Tr: Ouma/yazma afasının, iz içinde ilgili setörün başına onumlanması için geçen süre. Kafa diste ilgili izin üstüne onumlandıtan sonra dis denetçisi gereli olan setörün afanın altına gelmesi için plaanın dönmesini beler. Bu beleme süresi ortalama olara disin bir turunu tamamlaması için gereli olan sürenin yarısı adardır: r: in bir tur dönüş süresi (saniye) Genellile dislerin dönüş hızları tur/daia (RPM: Revolution per minute) olara verilir. Buna göre dönüş gecimesi saniye cinsinden aşağıdai gibi hesaplanabilir: 7200 RPM dis bir turunu 8.3 ms de tamamlar. Buna göre ortalama dönüş gecimesi yalaşı 4ms dir rpm: 3ms, rpm: 2ms. Atarım Süresi (Transfer time) (Tt) İi farlı şeilde ifade edilebilir: Bir setörü atarma için geçen süre (Tts) veya Belli mitarda seizli atarma için geçen süre(ttb). a) Bir setörü ouma için geçen süre (Tts): Bir disin dönüş hızı 7200 RPM ise ve bir izinde ortalama olara 400 setör varsa bir setörlü atarım hızı aşağıdai gibi hesaplanır: Tts = 60/7200 RPM x 1/400 setör/iz x 1000 ms/sec = 0.02 ms b) Veri atarım süresi (Ttb): b: Atarılaca byte sayısı, N: Bir izdei byte sayısı [saniye] [saniye] Feza BUZLUCA Feza BUZLUCA 7.6

2 2 dönüş hızı = 7200 RPM Ortalama onumlanma süresi = 9 ms. Bir izdei ortalama setör sayısı = 400. Buna göre: Dönüş gecimesi = 1/2 x (60 s/7200 RPM) x 1000 ms/s = 4 ms. Atarım süresi = 60/7200 RPM x 1/400 setör/iz x 1000 ms/sec = 0.02 ms Erişim süresi = 9 ms + 4 ms ms Erişim süresinin belirleyici bileşenleri onumlanma süresi ve dönüş gecimesidir. lerin Gelişimi: Kapasite artışı, inç areye (veya santimetre are) düşen bit sayısı ile ölçülen alansal (areal density) yoğunlutai artış ile ifade edilir. Areal density = on a dis surface! 1988 yılı civarında, alansal yoğunlutai artış yılda%29 oranında olduğundan her üç yılda bir dis apasiteleri ii atına çııyordu. 1988, 1996 yılları arasında yıllı artış oranı %60'a yüseldi. 1997, 2003, yılları arasında yıllı artış oranı %100'e yüseldi ve apasite her yıl iiye atlanmaya başladı yılından sonar yıllı artış %30'a düştü yılında ticari ürünlerdei en yüse yoğunlu 400 milyar bit/ in 2 'dir. Gigabyte başına ödenen maliyet de alansal yoğunlutai artışa paralel olara düşmüştür. Gigabyte başına maliyet, yılları arasında 1,000,000 at iyileşmiştir. Kayna: John L. Hennessy, David A. Patterson "Computer Architecture, A Quantitative Approach", 5 ed., Morgan Kaufmann, Feza BUZLUCA Feza BUZLUCA 7.8 DRAM Karşılaştırması (Kayna: Hennessy, Patterson) DRAM gecimesi, disin gecimesinden yalaşı olara 100,000 at daha azdır. DRAM maliyeti (gigabyte başına) dis maliyetinden 30 ila 150 at daha yüsetir yılında fiyatı yalaşı olara 400$ olan 600 GB apasiteli bir dis 200 MB/s hızında veri atarabilmetedir yılında fiyatı yalaşı olara 200$ olan 4 GB apasiteli bir DRAM modülü 16,000 MB/s hızında veri atarabilmetedir. Maliyeti DRAM'dan daha düşü ve hızı manyeti disten daha yüse olan veri salama birimlerinin geliştirilmesi için çalışılmata olmasına rağmen günümüze adar bu birimlerin yerini tamamen alabilece elemanlar oluşturulamamıştır. Bu onuda başarıya en yaın eleman "Flash belletir". Bu yarı ileten belleler aynı disler gibi uçucu değildir (nonvolatile). Flash belle disten yalaşı olara 100 ila 1000 at daha hızlıdır. Flash belle maliyeti (gigabyte başına) disten 15 ila 25 at daha fazladır. Flash belle maliyeti (gigabyte başına) DRAM'dan 15 ila 20 at daha düşütür. Flash belleler taşınabilir cihazlarda yaygın olara ullanılmatadır çünü güç tüetimleri dislerden ço daha düşütür. ve DRAM'dan farlı olara Flash bellelerin ullanım ömürleri ısadır (yalaşı olara 1 milyon defa yazma). Bu nedenle özellile sunucu tipi bilgisayarlarda ullanılmamatadırlar Feza BUZLUCA RAID: (Redundant Array of Independent/Inexpensive s) * Fazlalılı Bağımsız/Ucuz ler Dizisi paralel çalışan birden ço dise dağıtılır. Amaç: Performansı ve güvenirliği arttırma. Paralel ve bağımsız disler performansı arttırır. Fazlalı bilgi, hataları sezme ve düzeltme için ullanılır. Düzeyler: RAID 0 RAID 6: 7 ana düzey ve bunların bileşiminden oluşan bileşi düzeyler var. RAID 0 gerçe bir RAID sistemi değildir, çünü fazlalı içermemetedir. En ço RAID 3 ve 5 ullanılmatadır. Orta özelliler: 1. Birden fazla fizisel dis vardır. İşletim sistemleri bunları bir bütün, te bir mantısal dis olara görür (gösterir). 2. Mantısal olara peş peşe gelen veriler belli büyülütei blolar (şerit strip ) halinde farlı fizisel dislere paralel olara yerleştirilirler. 3. Fazlalı olara eşli bilgileri (parity) yerleştirilir. lerden biri fizisel olara bozulduğunda bu distei bilgi terar oluşturulabilir. * Kayna: W. Stallings, " Computer Organization and Architecture", 8/e, N Feza BUZLUCA 7.10 RAID 0 Fazlalı ve eşli biti yo. Hatalar düzeltilemez. Tam bir RAID sistemi değildir. paralel erişilebilen fizisel dislere dağıtılır, performans artımı sağlanır. RAID 0, 4 veri disi (N = 4) Mantısal 0 strip Dizi Denetim Programı stripe Strip (şerit): Belli mitarda veri. Bir setörden bir aç MB a adar değişebilir. Stripe (bant): Farlı dislerdei mantısal olara birbirini izleyen şeritlerin oluşturduğu yapı Feza BUZLUCA 7.11 Verim artışı: Şerit (strip) boylarının performansa etisi: a) Eğer mantısal olara peş peşe gelen büyü blolara erişiliyorsa paralel Atarım hızı önemlidir: Dosya opyalama, video oynatma. Bu durumda üçü şeritler performansı arttırır. Mantısal olara birbirini izleyen verilerin mümün olduğu adar farlı fizisel dislere dağılır ve paralel erişim sağlanır. b) Eğer sı G/Ç isteleri varsa ve üçü blolara erişiliyorsa (örneğin rasgele, ısa ve sı veri tabanı sorguları) Büyü şeritler tercih edilir. Te bir G/Ç isteği bir dise den düşer, böylece ço sayıda farlı iste farlı dislerde aynı anda yerine getirilebilir. RAID 0 (devamı) Bir G/Ç isteği birbirini mantısal olara izleyen ço sayıda şerit içeriyorsa N adet şerit aynı anda paralel olara işlenebilir (N : paralel veri dislerinin sayısı). Böylece veri atarım süresi büyü oranda azalmış olur. Eğer aynı anda oluşan ii farlı G/Ç isteği farlı veri bloları ile ilgiliyse büyü olasılıla bu veriler farlı fizisel dislerde olacalardır. Böylece, bu ii iste paralel olara aynı anda yerine getirilir ve G/Ç uyruğunda beleme süresi azaltılmış olur Feza BUZLUCA 7.12

3 3 RAID 1 aynalanır (mirroring). Her veri ii ayrı dise yazılır. RAID 1, 4 adet veri disi (N = 4) Veri dislerinin sayısı: N Toplam dis sayısı : 2 N 3 Ayna 0 4 Ouma isteği ii dise de aynı anda gönderilir. Daha hızlı olandan veri alınır. Yazaren veri ii dise de paralel yazılır. Bu durumda daha yavaş olan dis belenir. Bir dis bozulduğunda veri diğerinden alınır. olara hangi disin bozulduğu bellidir. Fazla dis ullanıldığı için RAID 1 'in maliyeti yüsetir Feza BUZLUCA 7.13 RAID 2 Hata sezme/düzeltme için eşli bitleri elenir. Hata sezme için Hamming odu ullanılır. Hamming odlaması (Bölüm 7.3.1'de açılanmıştır) bellelerde ve iletişimde hata sezme/düzeltme için ullanılır. RAID 2 de disler senron çalışır, tüm dislerdei afalar aynı yere onumlanır. Küçü strip ler (1 sözcü) ullanılır. Süreli ve büyü blo erişimlerinde avantajlı. Aşağıdai şeilde 4 bitli veriye hata sezme için 3 bitli eşli elenmiştir. lerin fizisel olara bozulduğunu anlama mümün olduğu için dislerde Hamming odlaması geresiz yere armaşılığı arttırmata ve maliyeti yüseltmetedir. b 0 b 1 b 2 b 3 f 0 (b) f 1 (b) f 2 (b) Eşli bitleri Feza BUZLUCA 7.14 RAID 3 RAID 2 de olduğu gibi disler senron çalışır, tüm dislerdei afalar aynı yere onumlanır. Küçü strip ler ullanılır. Süreli ve büyü blo erişimlerinde avantajlı. RAID 3, veri dislerinin sayısı ne olursa olsun hata düzeltme için sadece bir e dise gere duyar. Veri dislerinin sayısı: N Toplam dis sayısı: N+1 Hata düzeltici bir odlama yerine daha basit bir odlama ullanılır ve tüm dislerde aynı onumda olan bitler için te bir eşli biti (parity) elenir. RAID 3, 4 Veri + 1 Eşli i (N = 4) X0 X1 X2 X3 b 0 b 1 b 2 b 3 b 4 b 5 b 6 b 7 X4 P(b 0-3 ) P(b 4-7 ) RAID 3 (devamı) Eşli (parity) biti, veri bitleri ya da lanara (XOR " " fonsiyonu ile) belirlenir. X0-X3 veri sözcüleri, X4 ise eşli sözcüğü olma üzere i. eşli biti aşağıdai gibi hesaplanır: X4(i) = X0(i) X1(i) X2(i) X3(i) ; Böylece 1 lerin toplam sayısı çift olur. Normalde bu eşli yöntemi sadece te sayıdai hataları sezebilir ama düzeltemez. Anca fizisel olara hangi disin bozulduğu belli ise eşli bilgilerinden yararlanılara o distei bilgiler yeniden oluşturulabilir. Örneğin; 1 numaralı dis bozulursa: Yuarıdai denlemin her ii tarafına X4(i) X1(i) elenirse aşağıdai ifade elde edilir. X1(i) = X0(i) X2(i) X3(i) X4(i) Böylece X1 disindei tüm şeritlerin içeriği sağlam dislerin aynı sıradai şeritlerinden terar elde edilebilir. Bu yöntem RAID3-RAID6 arasındai tüm düzeylerde ullanılmatadır. Veri Eşli (parity) Feza BUZLUCA Feza BUZLUCA 7.16 RAID 3 (devamı) Performans: Hatırlatma: disler senron çalışır, tüm dislerdei afalar aynı yere onumlanır. Ouma: Aynı satırda (stripe) (aynı iz/setör) olan sözcüler aynı anda ounabilir. Örneğin, yansı 7.15'tei şeildei sözcüler b 0, b 1, b 2, b 3 paralel olara ounabilir. Farlı satırlarda (stripe) yer alan sözcüler sadece sırasal olara ounabilirler. Örneğin b 0, b 5 sözcülerini ouma için peş peşe ii ouma işlemi gerelidir. Eğer dislerin bir sözcü ouma veya yazma için erişim süreleri ta ise, (b 0, b 1, b 2, b 3 )'dan oluşan 4 sözcü ouma süresi: ta. (b 0, b 5 )'dan oluşan 2 sözcü ouma süresi: 2 ta. Yazma: Te bir sözcü bile yazılsa tüm dislere erişme gereir, çünü eşli bilgisini hesaplama için yazma yapılan sözcü ile aynı sıradai diğer verileri ouma gerelidir. Bu durum RAID 3'te e bir soruna neden olmaz, çünü disler senron çalıştığından zaten (farlı satırlara) bağımsız erişim mümün değildir. Örneğin b 0, sözcüğünü değiştiriren b 1, b 2, b 3 sözcülerinin ounması gereir. Bu sözcüler aynı yerde (iz/setör) olduğundan yazma ve ouma işlemleri aynı anda yapılır. Eşli bilgisi hesaplandıtan sonra eşli disine yazılır. N adet sözcü farlı dislerde aynı yerlere (aynı iz/setör), paralel olara yazılabilir. Örneğin b 0, b 1, b 2, b 3 sözcülerinin aynı anda değiştirilmesi mümündür. Eşli önceden hesaplanıp verilerle birlite aynı anda yazılabilir. ler senron çalıştığından eşli disinde onumlandırma ve dönüş gecimesi oluşmaz. Özet: RAID 3 Performans (devamı) Senron disler ve üçü şeritler büyü mitardai atarımlar için uygundur (Dosya sunucuları "file server"). Sı, bağımsız erişimlerde performans düşer Feza BUZLUCA Feza BUZLUCA 7.18

4 4 RAID 4 ler bağımsız çalışır (senron değil). Farlı şeritlere den düşen G/Ç işlemleri paralel olara yapılabilir. Büyü strip ler (blo) ullanılır. Sı ve bağımsız ouma erişimlerinde avantajlı. Büyü ve süreli veri atarımları için uygun değil. Hata sezme/düzeltme için te eşli (parity) biti elenir. Toplam dis sayısı : N+1 Ouma işlemlerinde eşli disini oumaya gere yotur. Anca her yazma işleminde eşli disine de yazma gereir. ler senron olmadan bağımsız çalışsa da dislerin farlı yerlerine aynı anda yazma mümün olmaz çünü eşli disi tetir, beleme gereir. Yeni bir yazma işleminin yapılabilmesi için öncei yazmanın bitmesi belenir. Eşli disi performans açısından bir darboğaz oluşturur. X0 X1 X2 X3 blo 0 blo 1 blo 2 blo 3 blo 4 blo 5 blo 6 blo 7 blo 8 blo 9 blo 10 blo 11 blo 12 blo 13 blo 14 blo 15 X4 Eşli Yazma cezası (write panalty): RAID 4 (devamı) Her yazma işleminde ilgili veri bitleri ile birlite eşli bitini de güncelleme gereir. Örneğin X0-X3 veri disleri, X4 ise eşli disi olsa ve sadece X1'in bir şeridine yazılsa i. eşli biti (X4 (i)) aşağıdai gibi hesaplanır: X4 (i) = X0(i) X1 (i) X2(i) X3(i) X1 (i), X4 (i), : Değişen veriler Bu durumda 3 disten ouma (X0, X2, X3), 2 dise yazma (X4, X1) gereir. İşlemi olaylaştırma için sağ tarafa X1(i) X1(i) elenir. (Hatırlatma bir değerin endisiyle XOR işlemine girdiğinde sonuç loji 0 olur.) X4 (i) = X4(i) X1 (i) X1(i) elde edilir. Bu durumda eşli hesabı yapabilme için ii ouma ii yazma gerelidir. RAID yönetim yazılımı, yeni eşli değerini (X4 ) hesaplama için önce esi veri şeridini (X1) ve esi eşli şeridini (X4) our. Daha sonra güncel veri (X1 ) ve hesaplanan eşli değeri (X4 ) yazılır Feza BUZLUCA Feza BUZLUCA 7.20 RAID 5 RAID 4 e benzer. ler bağımsız çalışır (senron değil). Büyü strip ler (blo) ullanılır. Sı ve bağımsız ouma erişimlerinde avantajlı. Hata sezme/düzeltme için eşli te eşli biti elenir. Toplam dis sayısı : N+1 RAID 4 ten farlı olara eşli bilgileri dislere dağıtılır. Böylece her yazma işleminde aynı eşli disinin belenmesi önlenmiş olur. RAID 6 İi eşli bilgisi ullanılır ve bunlar dislerin farlı bölgelerine dağıtılır. İi eşli bilgisi hata düzeltme mitarını arttırır; ii dis bozulduğunda da veriler yeniden üretilebilir. Veri dislerinin sayısı: N ise toplam dis sayısı : N+2 blo 0 blo 4 blo 8 blo 12 P(16-19) blo 1 blo 5 blo 9 blo 16 blo 2 blo 6 blo 13 blo 17 blo 3 blo 10 blo 14 blo 18 blo 7 blo 11 blo 15 blo 19 blo 0 blo 4 blo 8 blo 12 P(16-19) blo 1 blo 5 blo 9 Q(16-19) blo 2 blo 6 Q(12-15) blo 16 blo 3 Q(8-11) blo 13 blo 17 Q(4-7) blo 10 blo 14 blo 18 Q(0-3) blo 7 blo 11 blo 15 blo Feza BUZLUCA Feza BUZLUCA Bellelerde Hata Sezme/Düzeltme Hata (Hard error): Kalıcı fizisel (malzemede) bozulu Soft error: Kalıcı olmayaca şeilde sadece belle içeriğinin istem dışı değişmesi ECC: Error correcting codes Bozulmuş Yazma olabilir. Ouma MİB D odlama m P Belle D m D m P odlama düzeltme Düzeltilemeyen hata var P Hata var/yo arşılaştırma D: Veri, m bit D : Ounan (alınan) veri (bozulmuş olabilir.) P: Eşli, bit P : Ounan (alınan) eşli (bozulmuş olabilir.) P : Ounan veriden hesaplanan eşli Feza BUZLUCA Bir bitli hata düzelten Hamming Kodları (Single Error Correction SEC) Veri bitlerine, bir bitli hatanın yerini bulmayı sağlayaca şeilde eşli bitleri elenir. Eşli bitlerini farlı şeillerde hesaplama mümündür. 4:7 Hamming odu. ( Richard Wesley Hamming ( ), ABD ) 4 bitli veriye 3 bit eşli elenir toplam 7 bit od sözcüğü iletilmiş (yazılmış) olur. p d 2 0 p 1 d 0 d 1 p 2 d 3 3 Alıcı tarafta eşliler yeniden hesaplanır: p 0 = d 0 d 1 d 2 p 1 = d 1 d 2 d 3 p 2 = d 0 d 1 d 3 d i : veri biti p i : eşli biti Lisans: p 0 = d 0 d 1 d 2 p 1 = d 1 d 2 d 3 p 2 = d 0 d 1 d 3 1 İletilen od sözcüğü: d 0 d 1 d 2 d 3 p 0 p 1 p 2 4 bit veri + 3 bit eşli 2 Alınan (ounan) sözcü: d 0 d 1 d 2 d 3 p 0 p 1 p Alınan eşliler ile hesaplanan eşliler arşılaştırılır (XOR): s 0 = p 0 p 0 s 1 = p 1 p 1 s 2 = p 2 p 2 Sendrom sözcüğü bozulmuş olabilir Sendrom bitlerinin (s i ) hepsi sıfırsa hata yo demetir. Sendrom sıfırdan farlı ise hatalı bitin yeri belirlenir ve tümlenere düzeltilir Feza BUZLUCA 7.24

5 5 Sendrom etileşim tablosu: (Syndrome impact table): Hangi sendrom bitinin hangi od sözcüğü bitinden etilendiğini gösterir. s 0 s 1 s 2 d 0 d 1 d 2 d 3 p 0 p 1 p 2 Eşli bitlerinin sayısının belirlenmesi: Veri bitleri sayısı: m Eşli bitleri sayısı: Sendrom Tablosu: s 0 s 1 s 2 Anlamı Hata yo p 2 (bozulmuş) p d p d d d 1 Eğer adet eşli biti ullanılıyorsa sendrom sözcüğünün uzunluğu da bit olur ve aralığında değerler alabilir. Sıfır değeri hata olmadığını gösterir. Kalan 2 1 değer hangi bitte hata olduğunu gösterir. Hata, m adet veri bitinde olabileceği gibi adet eşli bitinde de olabilir. Buna göre: m olmalıdır Feza BUZLUCA Bir bitli hata düzeltme,ii bitli hataları sezme: (Single error correction double error detection SEC-DED) Öncei ölümde anlatılan odlama te bitli hataları düzelteme yeteneğine sahiptir (single-error correcting code "SEC"). Bu odlamaya ii bitli hataları sezme yeteneği azandırma için her od sözcüğünün sonuna bir eşli biti daha elenir. Bu eşli biti, od sözcüğündei 1 lerin sayısını te ya da çift yapaca şeilde seçilir. İletilen od sözcüğü: d 0 d 1 d 2 d 3 p 0 p 1 p 2 q bit d: Veri, p: Hata düzeltme eşi bitleri, q: Te/çift eşli Eğer alıcı taraftai sendrom sıfırdan farlı (hata var) ise ve e eşli biti hata yo sonucu veriyorsa çift sayıda hata olmuş demetir. Bu yöntem ii bitli hataları düzeltemez anca en azından hatalı veri ullanılmadan silinebilir. En yaygın ullanılan SEC-DED odlaması bitli odlamadır. Bu odlamada %12.5 fazlalı vardır Feza BUZLUCA 7.26

7 Bellek Organizasyonu (İç / Dış)

7 Bellek Organizasyonu (İç / Dış) 1 7 Bellek Organizasyonu (İç / Dış) Elimizde farklı hız, boyut ve fiyatlarda bellekler var. Amaç: Toplam maliyeti düşük, performansı ise yüksek tutacak şekilde bellekleri kullanabilmek. Küçük, Daha hızlı,

Detaylı

Dosya Saklama Ortamları (Devam) Kütük Organizasyonu 1

Dosya Saklama Ortamları (Devam) Kütük Organizasyonu 1 Dosya Saklama Ortamları (Devam) Kütük Organizasyonu 1 Disk Erişimi Diks Erişiminde 3 öğe vardır: i) Arama Süresi (Seek Time) ii) iii) Gecikme Süresi(Rotational Delay) Transfer Süresi (Transfer Time) Kütük

Detaylı

William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition

William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition Bölüm 5 İç Hafıza Bir Hafıza Hücresinin Çalışması Bütün hafıza hücrelerinin ortak özellikleri vardır: 0 ve 1 durumundan birini gösterirler

Detaylı

William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition

William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition + William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition + Bölüm 6 Dış Hafıza + Manyetik Disk Bir disk, tabaka olarak adlandırılan, manyetize edilebilir bir materyal ile kaplı, manyetik

Detaylı

2. TRANSFORMATÖRLER. 2.1 Temel Bilgiler

2. TRANSFORMATÖRLER. 2.1 Temel Bilgiler . TRANSFORMATÖRLER. Temel Bilgiler Transformatörlerde hareet olmadığından dolayı sürtünme ve rüzgar ayıpları mevcut değildir. Dolayısıyla transformatörler, verimi en yüse (%99 - %99.5) olan eletri maineleridir.

Detaylı

BİL 423 Bilgisayar Mimarisi 1. Ara Sınavı

BİL 423 Bilgisayar Mimarisi 1. Ara Sınavı MALTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSİĞİ BÖLÜMÜ BİL 423 Bilgisayar Mimarisi 1. Ara Sınavı Öğrenci Adı Soyadı : Öğrenci no : Akademik yıl : 2015-2016 Dönem : Güz Tarih : 4.11.2015 Sınav yeri : MZ-4 Sınav

Detaylı

Sabit ve Taşınabilir Diskler BÖLÜM-2 Pata Diskler İçin Master-Slave Ayarları Disk Biçimlendirme Harici Diskler Olası Sabit Disk Arızaları RAID

Sabit ve Taşınabilir Diskler BÖLÜM-2 Pata Diskler İçin Master-Slave Ayarları Disk Biçimlendirme Harici Diskler Olası Sabit Disk Arızaları RAID Sabit ve Taşınabilir Diskler BÖLÜM-2 Pata Diskler İçin Master-Slave Ayarları Disk Biçimlendirme Harici Diskler Olası Sabit Disk Arızaları RAID (Redundant Array Of Independent Dısk) RAID Seviyeleri NAS

Detaylı

Biyoistatistik (Ders 7: Bağımlı Gruplarda İkiden Çok Örneklem Testleri)

Biyoistatistik (Ders 7: Bağımlı Gruplarda İkiden Çok Örneklem Testleri) ÖRNEKLEM TESTLERİ BAĞIMLI GRUPLARDA ÖRNEKLEM TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Saarya Üniversitesi Tıp Faültesi Biyoistatisti Anabilim Dalı uerormaz@saarya.edu.tr BAĞIMLI İKİDEN ÇOK GRUBUN KARŞILAŞTIRILMASINA

Detaylı

ile plakalarda biriken yük Q arasındaki ilişkiyi bulmak, bu ilişkiyi kullanarak boşluğun elektrik geçirgenlik sabiti ε

ile plakalarda biriken yük Q arasındaki ilişkiyi bulmak, bu ilişkiyi kullanarak boşluğun elektrik geçirgenlik sabiti ε Farlı Malzemelerin Dieletri Sabiti maç Bu deneyde, ondansatörün plaalarına uygulanan gerilim U ile plaalarda birien yü Q arasındai ilişiyi bulma, bu ilişiyi ullanara luğun eletri geçirgenli sabiti ı belirleme,

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 10. Hata Kontrolü

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 10. Hata Kontrolü Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 10. Hata Kontrolü Konular Giriş Blok kodlama Lineer blok kodlar Cyclic kodlar Checksum http://ceng.gazi.edu.tr/~ozdemir

Detaylı

Computer Architecture. RAID: (Redundant Array of Independent/Inexpensive Disks)

Computer Architecture. RAID: (Redundant Array of Independent/Inexpensive Disks) Ders 10 RAID: (Redundant Array of Independent/Inexpensive Disks) İşletim sistemi RAID arayüzü ile birbirine bağlanmış diskleri tek disk gibi görmektedir. Yedekleme işlemi işletim sisteminin çoğunlukla

Detaylı

ENDEKS SAYILAR. fiyat, üretim, yatırım, ücret ve satış değişimlerinin belirlenmesi. Doç.Dr. Ali Kemal ŞEHİRLİOĞLU Araş.Gör.

ENDEKS SAYILAR. fiyat, üretim, yatırım, ücret ve satış değişimlerinin belirlenmesi. Doç.Dr. Ali Kemal ŞEHİRLİOĞLU Araş.Gör. ENDEKS SLAR Bir değişenin farlı birimler üzerinde veya zaman içerisindei değişimini oransal olara ifade sayılara ENDEKS SLAR adı verilir. Endes sayılar ısaca endesler olara ifade edilir. Kullanım alanları;

Detaylı

DİSK DEPOLAMA ALANLARI

DİSK DEPOLAMA ALANLARI DİSK DEPOLAMA ALANLARI 1. Giriş İşlemci hızı ve hafıza kapasitesinin disk hızından çok daha hızlı bir gelişim içinde bulunduğu göz önüne alınırsa, disk kullanımında teorik ilgi ve uygulamanın önemliliği

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com Gölhisar Meslek Yüksekokulu Windows Sunucu İşletim Sistemi Tarihi 1993: Windows NT Advanced Server 3.1 1994: Windows NT Server 3.5 1995: Windows NT Server 3.51

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR Bilgisayar Mimarisi Ara Bağlantı Yapıları ve Bus Kavramı Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR ESOGÜ Eğitim Fakültesi - BÖTE twitter.com/cmkandemir Ara Bağlantı Yapıları Bir bilgisayar sistemi MİB, bellek ve

Detaylı

KODLAMA VE HATA BULMA TEKNİKLERİ

KODLAMA VE HATA BULMA TEKNİKLERİ Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Tasarım Laboratuvarı KODLAMA VE HATA BULMA TEKNİKLERİ Kodlama eleketronik dünyasında çok sık kullanılan, hatta

Detaylı

İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları

İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları Ders Adı İleri Bilgisayar Mimarileri Ders Kodu COMPE 532 Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Güz 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ 13. OKULLAR ARASI MATEMATİK YARIŞMASI 8. SINIF ELEME SINAVI TEST SORULARI

ÖZEL EGE LİSESİ 13. OKULLAR ARASI MATEMATİK YARIŞMASI 8. SINIF ELEME SINAVI TEST SORULARI 1. x,y,z pozitif tam sayılardır. 1 11 x + = 8 y + z olduğuna göre, x.y.z açtır? 3 B) 4 C) 6 D)1 3 1 4. {,1,1,1,...,1 } 1 ümesinin en büyü elemanının diğer 1 elemanın toplamına oranı, hangi tam sayıya en

Detaylı

Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 1 BİLGİSAYAR MİMARİSİ Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü http:// http:// Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/

Detaylı

Tremalarla Oluşum: Kenar uzunluğu 1 olan bir eşkenar üçgenle başlayalım. Bu üçgene S 0

Tremalarla Oluşum: Kenar uzunluğu 1 olan bir eşkenar üçgenle başlayalım. Bu üçgene S 0 SİERPİNSKİ ÜÇGENİ Polonyalı matematiçi Waclaw Sierpinsi (1882-1969) yılında Sierpinsi üçgeni veya Sierpinsi şapası denilen bir fratal tanıttı. Sierpinsi üçgeni fratalların il örneğidir ve tremalarla oluşturulur.

Detaylı

İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları

İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları İleri Bilgisayar Mimarileri (COMPE 532) Ders Detayları Ders Adı İleri Bilgisayar Mimarileri Ders Kodu COMPE 532 Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Güz 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Ders izlencesi Bilgisayara giriş Bilgisayar nedir? Bilgisayarın tarihçesi Bilgisayarların sınıflandırılması Bilgisayar nasıl çalışır?

Detaylı

Bellekler. Bellek Nedir? Hafıza Aygıtları. Belleğin Görevi 12.11.2013

Bellekler. Bellek Nedir? Hafıza Aygıtları. Belleğin Görevi 12.11.2013 Bellek Nedir? Bellekler İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir. Bilgisayarın açılışından kapanışına kadar sağlıklı bir

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Girdi/Çıktı (I/O) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders12 1 Disk Manyetik diskler silindirler(cylinder) şeklinde organize edilirler. Her silindir başları dikey olarak gruplanmış

Detaylı

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon Shigley s Mechanical Engineering Design Richard G. Budynas and J. Keith Nisbett Malzeme Bağıyla Konstrüsiyon Hazırlayan Prof. Dr. Mehmet Fırat Maine Mühendisliği Bölümü Saarya Üniversitesi Çözülemeyen

Detaylı

EYLÜL 2012 ENFORMATİK. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 ENFORMATİK. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 ENFORMATİK İÇERİK Ders izlencesi Muafiyet sınavı hakkında bilgi Bilgisayara giriş 2 Bilgisayar nedir? Bilgisayarın tarihçesi Bilgisayarların sınıflandırılması Bilgisayar nasıl çalışır? Bit-Byte

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. << Bus Yapısı >> Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. << Bus Yapısı >> Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ > Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Veri yolu (BUS), anakarttaki tüm aygıtlar arası veri iletişimini sağlayan devrelerdir. Yani bilgisayarın bir bileşeninden diğerine

Detaylı

Kuvvet kavramı TEMAS KUVVETLERİ KUVVET KAVRAMI. Fiziksel temas sonucu ortaya çıkarlar BÖLÜM 5 HAREKET KANUNLARI

Kuvvet kavramı TEMAS KUVVETLERİ KUVVET KAVRAMI. Fiziksel temas sonucu ortaya çıkarlar BÖLÜM 5 HAREKET KANUNLARI BÖLÜM 5 HAREKET KANUNLARI 1. Kuvvet avramı. Newton un 1. yasası ve eylemsiz sistemler 3. Kütle 4. Newton un. yasası 5. Kütle-çeim uvveti ve ağırlı 6. Newton un 3. yasası 7. Newton yasalarının bazı uygulamaları

Detaylı

Çok Yüksek Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardaki OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi

Çok Yüksek Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardaki OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi 9-11 Aralı 2009 Ço Yüse Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardai OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi İstanbul Üniversitesi Eletri-Eletroni Mühendisliği Bölümü {myalcin, aan}@istanbul.edu.tr Sunum İçeriği Giriş

Detaylı

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır.

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır. RASGELE SÜREÇLER Eğer bir büyülüğün her t anında alacağı değeri te bir şeilde belirleyen matematisel bir ifade verilebilirse bu büyülüğün deterministi bir büyülü olduğu söylenebilir. Haberleşmeden habere

Detaylı

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen.

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen. Biyoistatisti (Ders : Ki Kare Testleri) Kİ KARE TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Saarya Üniversitesi Tıp Faültesi Biyoistatisti Anabilim Dalı uerormaz@saarya.edu.tr Kİ-KARE TESTLERİ 1. Ki-are testleri

Detaylı

Deneysel Metotlara Giriş Temel Kavramlar, Analiz Yöntemleri

Deneysel Metotlara Giriş Temel Kavramlar, Analiz Yöntemleri Gebze Teni Üniversitesi Fizi Bölümü Deneysel Metotlara Giriş Temel Kavramlar, Analiz Yöntemleri Doğan Erbahar 2015, Gebze Bu itapçı son biraç yıldır Gebze Teni Üniversitesi Fizi Bölümü nde lisans laboratuarları

Detaylı

Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması

Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması Politeni Dergisi Cilt:3 Sayı: 3 s. 09-3, 00 Journal of Polytechnic Vol: 3 No: 3 pp. 09-3, 00 Menemen Bölgesinde Rüzgar Türbinleri için Rayleigh ve Weibull Dağılımlarının Kullanılması Tevfi GÜLERSOY, Numan

Detaylı

ENFORMATİK. Enformatik Bölümü

ENFORMATİK. Enformatik Bölümü 2015 ENFORMATİK İÇERİK Ders izlencesi Bilgisayara giriş 2 Bilgisayar nedir? Bilgisayarın tarihçesi Bilgisayarların sınıflandırılması Bilgisayar nasıl çalışır? Bit-Byte kavramı Ders İzlencesi 3 Dersin amacı

Detaylı

DNS Nedir? HİKMET TÜYSÜZ

DNS Nedir? HİKMET TÜYSÜZ DNS Nedir? 14545568 HİKMET TÜYSÜZ DNS DNS, Domain Name System in kısaltılmış şeklidir. Türkçe karşılığı ise Alan İsimlendirme Sistemi olarak bilinir. DNS, 256 karaktere kadar büyüyebilen host isimlerini

Detaylı

(Random-Access Memory)

(Random-Access Memory) BELLEK (Memory) Ardışıl devreler bellek elemanının varlığı üzerine kuruludur Bir flip-flop sadece bir bitlik bir bilgi tutabilir Bir saklayıcı (register) bir sözcük (word) tutabilir (genellikle 32-64 bit)

Detaylı

doğru orantı doğru orantı örnek: örnek:

doğru orantı doğru orantı örnek: örnek: doğru orantı Kazanım :Doğru orantılı ii çolu arasındai ilişiyi tablo veya denlem olara ifade eder. Doğru orantılı ii çoluğa ait orantı sabitini belirler ve yorumlar. doğru orantı İi çolutan biri artaren

Detaylı

Sabit ve Taşınabilir Diskler. Öğr.Gör. Volkan ALTINTAŞ

Sabit ve Taşınabilir Diskler. Öğr.Gör. Volkan ALTINTAŞ Sabit ve Taşınabilir Diskler Öğr.Gör. Volkan ALTINTAŞ Verileri kalıcı olarak depolayan hafıza birimidir. Günümüzde sabit disk teknolojileri harici ve dahili olarak kullanılmaktadır. Yaygın sabit disküreticilerinden;

Detaylı

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 1, s. 96-115. 96 BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI ÖZ Arzu ORGAN* İrfan ERTUĞRUL**

Detaylı

1. Hafıza Depolama Araçları. 2. Hafıza Çeşitleri. 3. Hafıza Ölçümü. 4. Bilgisayar Performansı

1. Hafıza Depolama Araçları. 2. Hafıza Çeşitleri. 3. Hafıza Ölçümü. 4. Bilgisayar Performansı DEPOLAMA 1. Hafıza Depolama Araçları 2. Hafıza Çeşitleri 3. Hafıza Ölçümü 4. Bilgisayar Performansı HAFIZA DEPOLAMA ARAÇLARI HARDDİSK ZİPDİSK SSD BELLEK KARTLARI(SD,CF,MMC,MS) FLASH DİSK CD DVD ROM DİSKET

Detaylı

Hızlı Ağırlık Belirleme İçin Yük Hücresi İşaretlerinin İşlenmesi

Hızlı Ağırlık Belirleme İçin Yük Hücresi İşaretlerinin İşlenmesi Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part:C, Tasarım Ve Tenoloji GU J Sci Part:C 4(3):97-102 (2016) Hızlı Ağırlı Belirleme İçin Yü Hücresi İşaretlerinin İşlenmesi Zehan KESİLMİŞ 1,, Tarı BARAN 2 1 Osmaniye

Detaylı

William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition

William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition Bölüm 4 Cache Bellek Bilgisayar Hafıza Sisteminin Ana Karakteristikleri Table 4.1 Key Characteristics of Computer Memory Systems Bilgisayar

Detaylı

İÇERİK. Dersin işlenişi Bilgisayara giriş

İÇERİK. Dersin işlenişi Bilgisayara giriş 2017 GUZ TBT Giris İÇERİK Dersin işlenişi Bilgisayara giriş Bilgisayar nedir? Bilgisayarın tarihçesi Bilgisayarların sınıflandırılması Bilgisayar nasıl çalışır? Bit-Byte kavramı 2 Enformatik Bölümü Dersin

Detaylı

Bilgisayar Mimarisi ve Örgütleşimi (COMPE 331) Ders Detayları

Bilgisayar Mimarisi ve Örgütleşimi (COMPE 331) Ders Detayları Bilgisayar Mimarisi ve Örgütleşimi (COMPE 331) Ders Detayları Ders Adı Bilgisayar Mimarisi ve Örgütleşimi Ders Kodu COMPE 331 Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Güz 3 0 0 3 5

Detaylı

SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ

SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ GEMİ İNŞAATI VE DENİZ TEKNOLOJİSİ TEKNİK KONGRESİ 08 BİLDİRİLER KİTABI SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ Fevzi ŞENLİTÜRK, Fuat ALARÇİN ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK Mikroişlemci HAFTA 1 HAFIZA BİRİMLERİ Program Kodları ve verinin saklandığı bölüm Kalıcı Hafıza ROM PROM EPROM EEPROM FLASH UÇUCU SRAM DRAM DRRAM... ALU Saklayıcılar Kod Çözücüler... GİRİŞ/ÇIKIŞ G/Ç I/O

Detaylı

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇARAZLAMANIN SÖZDE RASSAL OULASYONLARA ETKİSİ ınar SANAÇ Ali KARCI Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mühendisli Faültesi Fırat Üniversitesi 239 Elazığ ÖZET Geneti

Detaylı

TESİSLERDE MEYDANA GELEN PARALEL REZONANS OLAYININ BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ

TESİSLERDE MEYDANA GELEN PARALEL REZONANS OLAYININ BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ TESİSLERDE MEYDANA GELEN PARALEL REZONANS OLAYNN BİLGİSAYAR DESTEKLİ ANALİZİ Cen GEZEGİN Muammer ÖZDEMİR Eletri Eletroni Mühendisliği Bölümü Mühendisli Faültesi Ondouz Mayıs Üniversitesi, 559, Samsun e-posta:

Detaylı

2. SAYI SİSTEMLERİ. M.İLKUÇAR - imuammer@yahoo.com

2. SAYI SİSTEMLERİ. M.İLKUÇAR - imuammer@yahoo.com Sayı Sistemleri İşlemci elektrik sinyalleri ile çalışır, bu elektrik sinyallerini 1/0 şeklinde yorumlayarak işlemcide olup bitenler anlaşılabilir hale getirilir. Böylece gerçek hayattaki bilgileri 1/0

Detaylı

Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu. www.cengizcetin.net

Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu. www.cengizcetin.net Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu Bilgisayar Nedir? Belirli bir sonuç üretmek amacıyla; mantıksal kıyaslamalardan sonuç çıkarabilen, büyük miktarlarda bilgiyi depolayabilen ve gerektiğinde bu bilgileri

Detaylı

İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI

İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI İÇİN RADAR KAPLAMA ALANLARINDAN KAÇINACAK EN KISA ROTANIN HESAPLANMASI Hamdi DEMİREL (a), Halil SAVURAN (b), Murat KARAKAYA (c) (a) Mühendisli Faültesi, Yazılım Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Fiziksel Veritabanı Modelleme

Fiziksel Veritabanı Modelleme Fiziksel Veritabanı Modelleme Fiziksel Veritabanı VTYS, verileri yan bellekte tutar. Bu yüzden VTYS lerde sıklıkla READ (yan bellekten okuma) ve WRITE (yan belleğe yazma) işlemi meydana gelir. READ ve

Detaylı

MAK341 MAKİNA ELEMANLARI I 2. Yarıyıl içi imtihanı 24/04/2012 Müddet: 90 dakika Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Hikmet Kocabas, Doç.Dr.

MAK341 MAKİNA ELEMANLARI I 2. Yarıyıl içi imtihanı 24/04/2012 Müddet: 90 dakika Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Hikmet Kocabas, Doç.Dr. MAK3 MAKİNA EEMANARI I. Yarıyıl içi imtihanı /0/0 Müddet: 90 daia Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Himet Kocabas, Doç.Dr. Cemal Bayara. (0 puan) Sıı geçmelerde sürtünme orozyonu nasıl ve neden meydana gelir? Geçmeye

Detaylı

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011 Dijital Dünyada Yaşamak Bilgisayar nedir? Bilgisayar, kullanıcı tarafından girilen bilgileri(veri) işleyen, depolayan istendiğinde girilen bilgileri ve sonuçlarını

Detaylı

BASINÇ BİRİMLERİ. 1 Atm = 760 mmhg = 760 Torr

BASINÇ BİRİMLERİ. 1 Atm = 760 mmhg = 760 Torr BASINÇ BİRİMLERİ - Sıı Sütunu Cinsinden anılanan Biriler:.- orr: C 'de yüseliğindei cıa sütununun tabanına yaış olduğu basınç bir torr'dur..- SS: + C 'de yüseliğindei su sütununun tabanına yaış olduğu

Detaylı

Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi

Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi M. Ozan AKI Yrd.Doç Dr. Erdem UÇAR ABSTRACT: Bu çalışmada, sıvıların seviye ölçümünde dalgalanmalardan aynalı meydana

Detaylı

(b) ATILIM Üniversitesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Böl.

(b) ATILIM Üniversitesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Böl. ED Sistemleri için Etin Darbe Ayrıştırma ve Tehdit Kimlilendirme Algoritması Geliştirilmesi Development of Effective Pulse Deinterleaving and Threat Identification Algorithm for ESM Systems Ortaovalı H.

Detaylı

Sigma 27, 190-196, 2009 Research Article / Araştırma Makalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION

Sigma 27, 190-196, 2009 Research Article / Araştırma Makalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendisli ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 7, 19-19, 9 Research Article / Araştırma Maalesi EFFECT OF INSULATION MATERIAL THICKNESS ON THERMAL INSULATION Derya

Detaylı

Makale KAZANLARDA EKSERJĐ ANALĐZĐ

Makale KAZANLARDA EKSERJĐ ANALĐZĐ Maale KAZANLARDA EKSERJĐ ANALĐZĐ Arş. Gör. Kemal ÇOMAKLI * Prof. Dr. Bedri YÜKSEL ** Atatür Üniversitesi Mühendisli Faültesi Maine Müh. Böl. ERZURUM email: (*) comali@atauni.edu.tr (**) byusel@atauni.edu.tr

Detaylı

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEKLER BELLEK BİRİMLERİ Bellek Nedir İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir Belleğin Görevi İşlemcinin

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CME 2006

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CME 2006 Dersi Veren Birim: Bilgisayar Mühendisliği Dersin Türkçe Adı: BİLGİSAYAR MİMARİSİ Dersin Orjinal Adı: COMPUTER ARCHITECTURE Dersin Düzeyi:(Ön lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Lisans Dersin Kodu:

Detaylı

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR BİLGİSAYAR CPU, bellek ve diğer sistem bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı verilmektedir. Anakart üzerinde CPU, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, çipsetler,

Detaylı

ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2

ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2 ELN1002 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 2 DOSYALAMA Sunu Planı Veri Hiyerarşisi Dosyalar ve Akımlar(streams) Sıralı Erişim (Sequential Access) dosyalarının oluşturulması Sıralı Erişim Dosyalarından Veri Okuma Rasgele

Detaylı

Görüntü Bellek. Ana Bellek. Fiziksel Adres. Belek Uzayı. Bellek hiyerarşisi. Hız Maliyet (+) Ana Bellek. Boyut (+) DISK. Görüntü Adres.

Görüntü Bellek. Ana Bellek. Fiziksel Adres. Belek Uzayı. Bellek hiyerarşisi. Hız Maliyet (+) Ana Bellek. Boyut (+) DISK. Görüntü Adres. 9 Yönetimi (Memory Management), Görüntü (Virtual Memory) Amaç Kullanıcılara/programlara fiziksel belleğin (ana ) boyutundan bağımsız olarak büyük boyutta ve lineer (sürekli) alanı sağlamak. Kullanıcılar/programlar,

Detaylı

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, *

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, * Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (1-2) 168-182 (2009) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ

Detaylı

Merkezi İşlem. Birimi

Merkezi İşlem. Birimi VERİ: Kullanıcı veya bilgisayar tarafından sağlanırlar. Sayılar, harfler, sözcükler, ses sinyalleri ve komutlardır.. Veriler bilgisayarın giriş birimleri tarafından toplanırlar. Giriş İşlem Çıkış Önbellek

Detaylı

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri Ders : MATLAB ile Matris İşlemleri Kapsam Vetörlerin ve matrislerin tanıtılması Vetör ve matris operasyonları Lineer denlem taımlarının çözümü Vetörler Vetörler te boyutlu sayı dizileridir. Elemanlarının

Detaylı

Dosya Saklama Ortamları (Sabit Diskler) Kütük Organizasyonu 1

Dosya Saklama Ortamları (Sabit Diskler) Kütük Organizasyonu 1 Dosya Saklama Ortamları (Sabit Diskler) Kütük Organizasyonu 1 Depolama Aygıtları 1- Birincil Depolama Aygıtları Hızlı Erişim Süresine Sahiptirler Fiyatı daha fazladır. Daha küçük kapasiye sahiptir 2. İkincil

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 405 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 3

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 405 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 3 ONOKUZ MAYIS ÜNİVERSİESİ MÜHENİSLİK FAKÜLESİ KİMYA MÜHENİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 405 KİMYA MÜHENİSLİĞİ LABORAUVARI - 3 ENEY 5: KABUK ÜP ISI EĞİŞİRİCİ ENEYİ (SHALL AN UBE HEA EXCHANGER) EORİ ISI RANSFERİ Isı,

Detaylı

3-KOMPRESÖRLER. 3.1- Temel Esaslar. 3.1.1- Termodinamik Kayıplar:

3-KOMPRESÖRLER. 3.1- Temel Esaslar. 3.1.1- Termodinamik Kayıplar: 3-KOMPRESÖRLER 3.- Temel Esaslar 3..- Termodinami Kayılar: Aşağıdai şeilde, izotermi ve adiyabati sııştırmada omresör işleri aynı PV diyagramı üzerinde gösterilmiştir. Eğimi daha fazla olan eğri adiyabati,

Detaylı

Çağdaş CİRİT ciritc@itu.edu.tr 704061005

Çağdaş CİRİT ciritc@itu.edu.tr 704061005 Çağdaş CİRİT ciritc@itu.edu.tr 704061005 İçerik 2 Girdi/Çıktı (G/Ç) Bilgi işlem sistemleriyle dış dünya arasındaki haberleşme [İşlemci+Bellek] e/ten herhangi bir bilgi aktarımı Disk G/Ç: Sabit disk ile

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ

DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Dişli Çarklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Güç ve Hareket İletim Elemanları Basit Dişli Dizileri

Detaylı

BCJR ALGORİTMASI KULLANILAN TURBO KOD ÇÖZÜCÜLERİN FPGA GERÇEKLEŞTİRİMİ

BCJR ALGORİTMASI KULLANILAN TURBO KOD ÇÖZÜCÜLERİN FPGA GERÇEKLEŞTİRİMİ Gazi Üniv. Müh. Mim. Fa. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 6, No 4, 83-83, 0 Vol 6, No 4, 83-83, 0 BCJR ALGORİTMASI KULLANILAN TURBO KOD ÇÖZÜCÜLERİN FPGA GERÇEKLEŞTİRİMİ Onur ATAR*, Murat H. SAZLI**

Detaylı

İş Bir sistem ve çevresi arasındaki etkileşimdir. Sistem tarafından yapılan işin, çevresi üzerindeki tek etkisi bir ağırlığın kaldırılması olabilir.

İş Bir sistem ve çevresi arasındaki etkileşimdir. Sistem tarafından yapılan işin, çevresi üzerindeki tek etkisi bir ağırlığın kaldırılması olabilir. ermodinami rensipler ermodinamiğin birinci anunu enerjinin orunumu prensibinin bir ifadesidir. Enerji bir bölgeden diğerine taşındığında eya bir bölge içinde şeil değiştirdiğinde toplam enerji mitarı sabit

Detaylı

KST 8080 - MODÜLLER ENDO. Genel Görünüş. Redüktörlü Çıkış Alternatifleri. Shrink Disk Çıkış. Sipariş Kodu : Örnek : 1 3 www.endo.com.

KST 8080 - MODÜLLER ENDO. Genel Görünüş. Redüktörlü Çıkış Alternatifleri. Shrink Disk Çıkış. Sipariş Kodu : Örnek : 1 3 www.endo.com. Lineer Modüller olay Montaj Sessiz Çalışma Yüksek Hız ve Hassasiyet Uzun Strok lternatifi Yüksek Taşıma apasitesi Uzun Çalışma Ömrü ST 8080 Lineer Modül (Eksen) Triger ayışlı ST Yataklama : Raylı ızak

Detaylı

MIXED REGRESYON TAHMİN EDİCİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. The Comparisions of Mixed Regression Estimators *

MIXED REGRESYON TAHMİN EDİCİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. The Comparisions of Mixed Regression Estimators * MIXED EGESYON TAHMİN EDİCİLEİNİN KAŞILAŞTIILMASI The Comparisions o Mixed egression Estimators * Sevgi AKGÜNEŞ KESTİ Ç.Ü.Fen Bilimleri Enstitüsü Matemati Anabilim Dalı Selahattin KAÇIANLA Ç.Ü.Fen Edebiyat

Detaylı

Chapter 6 Digital Data Communications Techniques

Chapter 6 Digital Data Communications Techniques Chapter 6 Digital Data Communications Techniques Eighth Edition by William Stallings Lecture slides by Lawrie Brown Dijital Veri İletişim Teknikleri Bir konuşma iki yönlü iletişim hattı oluşturur;iki taraf

Detaylı

Hesaplamalı Tarifler I: Newton ve Benzeri Metodlar

Hesaplamalı Tarifler I: Newton ve Benzeri Metodlar Matemati Dünyası Hesaplamalı Tarifler I: Newton ve Benzeri Metodlar İler Birbil / sibirbil@sabanciunivedutr / wwwbolbilimcom Princeton Üniversitesi Yayınları ndan 15 yılında bir itap çıtı [1] Kapsamlı

Detaylı

Dinamik Programlama Tekniğindeki Gelişmeler

Dinamik Programlama Tekniğindeki Gelişmeler MADENCİLİK Aralı December 1991 Cilt Volume XXX Sayı No 4 Dinami Programlama Teniğindei Gelişmeler Developments in Dynamic Programming Technique Ercüment YALÇIN (*) ÖZET Bu yazıda, optimum nihai açı işletme

Detaylı

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır.

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Deney : Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) & Hızlı Fourier Dönüşümü (FFT) Amaç Bu deneyin amacı Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Giriş Bir öncei deneyde ayrı-zamanlı

Detaylı

Veri Tabanı-I 5.Hafta

Veri Tabanı-I 5.Hafta Veri Tabanı-I 5.Hafta DataBase Oluşturma 1 DATABASE Kolon,özellik,alanColumn,attributes,fields) Sunucu Tablo numarası adı soyadı 0913109001 Ali Can 0913109002 Nuri Koç Database 0913109003 Fatma Kara Satır,Kayıt

Detaylı

Bölüm 7. Depolama. Bilgisayarların. Discovering. Keşfi 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Bölüm 7. Depolama. Bilgisayarların. Discovering. Keşfi 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Depolama Bilgisayarların Discovering Keşfi 2010 Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Depo Depolama, veriyi, talimatları ve bilgiyi gelecekte kullanmak üzere saklamaktır. Depolama

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır?

Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgi ve iletişim teknolojileri Dersi Ders Notlarıdır? Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Elektronik İmza... 3 Tanım... 3 Mevzuat... 3 Giriş... 3 Akıllı Akis Kart Alındıktan Sonra İzlenecek Adımlar... 4 2. Adım:...

İÇİNDEKİLER. Elektronik İmza... 3 Tanım... 3 Mevzuat... 3 Giriş... 3 Akıllı Akis Kart Alındıktan Sonra İzlenecek Adımlar... 4 2. Adım:... ELEKTRONİK İMZA 1 İÇİNDEKİLER Elektronik İmza... 3 Tanım... 3 Mevzuat... 3 Giriş... 3 Akıllı Akis Kart Alındıktan Sonra İzlenecek Adımlar... 4 1. Adım:... 4 2. Adım:... 4 Sürücü Yükleme Nasıl Yapılır?...

Detaylı

AGSoft Rotatif Kredi Hesaplama Programı

AGSoft Rotatif Kredi Hesaplama Programı Programın Kullanımı AGSoft Rotatif Kredi Hesaplama Programı Genel: Bankaların belirli limit ve teminat (genellikle vadeli çek) karşılığında kullandırdıkları ve rotatif adı verilen kredilerin kullanılan

Detaylı

LOGRANK TESTİ İÇİN GÜÇ ANALİZİ VE ÖRNEK GENİŞLİĞİNİN HESAPLANMASI ÖZET

LOGRANK TESTİ İÇİN GÜÇ ANALİZİ VE ÖRNEK GENİŞLİĞİNİN HESAPLANMASI ÖZET IAAOJ, Scientific Science, 05, 3(), 9-8 LOGRANK TESTİ İÇİN GÜÇ ANALİZİ VE ÖRNEK GENİŞLİĞİNİN HESAPLANMASI Nesrin ALKAN, Yüsel TERZİ, B. Barış ALKAN Sinop Üniversitesi, Fen Edebiyat Faültesi, İstatisti

Detaylı

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 Konu Başlıkları Bellekler İç Bellekler ROM Bellek RAM Bellek Dış Bellekler Sabit Disk Sürücüleri

Detaylı

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi Douz Eylül Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi, Cilt:6, Sayı:, Yıl:, ss.39-49. olletif Ris Modellemesinde anér Yöntemi ervin BAYAN İRVEN Güçan YAAR Özet Hayat dışı sigortalarda, olletif

Detaylı

Türk Milleti bir ölür, bin dirilir

Türk Milleti bir ölür, bin dirilir Ne x t Le v e l A a d e mi Kaymaaml ı Sı navı nahazı r l ı Tür çeaçı Uçl usor u Banası Tür i ye de Bi ri l Necat i beycd.50.yı li şhanı Apt.no: 19/ 5 Çanaya/ ANKARA 03124189999 Sevgili Kaymaam Adayları,

Detaylı

BM 375 Bilgisayar Organizasyonu Dersi Vize Sınavı Cevapları 10 Nisan 2009

BM 375 Bilgisayar Organizasyonu Dersi Vize Sınavı Cevapları 10 Nisan 2009 1-) Instruction Cycle State Diagram ı çizip herbir state için gerçekleştirilen işlemleri detaylı bir şekilde açıklayınız. Instruction state cycle da üstteki kısımlar CPU dışında alttaki kısımlar CPU içinde

Detaylı

TEKNİK ŞARTNAME. Teklif edilen her bir sunucu aşağıdaki teknik özellikleri karşılayacaktır;

TEKNİK ŞARTNAME. Teklif edilen her bir sunucu aşağıdaki teknik özellikleri karşılayacaktır; TEKNİK ŞARTNAME Bu şartname, Kurum ihtiyaçlarını karşılamak üzere satın alınacak olan 15 (onbeş) adet sunucu, 8 (sekiz) adet CNA kart ve 1 (bir) adet kabinetin minimum teknik özelliklerini tanımlar. 1.

Detaylı

13 Aralık 2007. Đlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL. Đlgili Modül/ler : Raporlar. Kullanıcı Tanımlı Raporlar Bölümünden Yapabildiklerimiz

13 Aralık 2007. Đlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL. Đlgili Modül/ler : Raporlar. Kullanıcı Tanımlı Raporlar Bölümünden Yapabildiklerimiz 13 Aralık 2007 Đlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL Đlgili Modül/ler : Raporlar KULLANICI TANIMLI RAPORLAR Kullanıcı Tanımlı Raporlar Bölümünden Yapabildiklerimiz Kendi isteklerinize özel rapor tasarımları

Detaylı

VİNÇTE ÇELİK KONSTRÜKSİYON

VİNÇTE ÇELİK KONSTRÜKSİYON 01 Mayıs VİNÇTE ÇELİK KONSTRÜKSİYON KİRİŞTE BURUŞMA 1-03 Güven KUTAY Semboller ve Kaynalar için "1_00_CeliKonstrusiyonaGiris.doc" a baınız. Koordinat esenleri "GENEL GİRİŞ" de belirtildiği gibi DIN 18800

Detaylı

GİRİŞ/ÇIKIŞ VE TANIMLAMA DEYİMLERİ

GİRİŞ/ÇIKIŞ VE TANIMLAMA DEYİMLERİ GİRİŞ/ÇIKIŞ VE TANIMLAMA DEYİMLERİ Giriş/Çıkış deyimlerine neden gerek vardır? Biçimli giriş/çıkış deyimleri, Klavye den veri girişi Dosya dan veri okuma ve dosyaya yazma Ekrana sonuçları yazdırma, Yazıcı,

Detaylı

Genetik Algoritma ile Mikrofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması. Sound Source Localization in Microphone Arrays Using Genetic Algorithm

Genetik Algoritma ile Mikrofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması. Sound Source Localization in Microphone Arrays Using Genetic Algorithm BİLİŞİM TEKOLOJİLERİ DERGİSİ, CİLT: 1, SAYI: 1, OCAK 2008 23 Geneti Algoritma ile Mirofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması Erem Çontar, Hasan Şair Bilge Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Gazi

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

Temel Bilgisayar Uygulamaları Web Tasarımı, Programlama Dilleri ve C# a Giriş

Temel Bilgisayar Uygulamaları Web Tasarımı, Programlama Dilleri ve C# a Giriş Kitap: Örneklerle Algoritma ve C# Programlama - Erhan Arı C# Giriş C# yazmak için Windows ta Visual Studio, Mac te Xamarin Studio kullanırız. Bi C# Projesi oluşturmak için Visual Studio da: File(Dosya)->New

Detaylı

WINDOWS 7. Tekno-K@mp Eğitim ID 98 2/4 (Normal Seviye Kullanıcı) Tekno-K@mp Konu ID 34223. Windows 7 Hakkında Genel Bilgi Ek Bilgi -

WINDOWS 7. Tekno-K@mp Eğitim ID 98 2/4 (Normal Seviye Kullanıcı) Tekno-K@mp Konu ID 34223. Windows 7 Hakkında Genel Bilgi Ek Bilgi - WINDOWS 7 Tekno-K@mp Eğitim ID 98 Seviye 2/4 (Normal Seviye Kullanıcı) Tekno-K@mp Konu ID 34223 Ana Kategori İşletim Sistemleri Alt Kategori Giriş Konu Windows 7 Hakkında Genel Bilgi Ek Bilgi - GENEL BİLGİSAYAR

Detaylı

Ç.Ü Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Yıl:2012 Cilt:27-2 GÜNEŞ TOPLAÇLARI VE HAVUZDAN OLUŞAN ENTEGRE BİR SİSTEMİN PERFORMANSININ İNCELENMESİ *

Ç.Ü Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Yıl:2012 Cilt:27-2 GÜNEŞ TOPLAÇLARI VE HAVUZDAN OLUŞAN ENTEGRE BİR SİSTEMİN PERFORMANSININ İNCELENMESİ * GÜNEŞ TOPLAÇLARI VE HAVUZDAN OLUŞAN ENTEGRE BİR SİSTEMİN PERFORMANSININ İNCELENMESİ * Investigation of The Performance of The Integrated Solar Collector and Pond System İsmail BOZKURT Fizi Anabilim Dalı

Detaylı