T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ"

Transkript

1 T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AKILLI KART İLE KİTAP TAKİP SİSTEMİ Kamal Hasan Jihad AL-BAYATİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı Nisan 2011 KONYA Her Hakkı Saklıdır

2 TEZ KABUL VE ONAYI Kamal Hasan Jihad AL-BAYATİ tarafından hazırlanan Akıllı Kart İle Kitap Takip Sistemi adlı tez çalışması 04/04/2011 tarihinde aşağıdaki jüri tarafından oy birliği / oy çokluğu ile Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı nda YÜKSEK LİSANS TEZİ olarak kabul edilmiştir. Jüri Üyeleri İmza Başkan Yrd. Doç. Dr. S. Sinan GÜLTEKİN Danışman Yrd.Doç.Dr. Mesut GÜNDÜZ Üye Yrd. Doç. Dr. Ö.Kaan BAYKAN Üye.. Yukarıdaki sonucu onaylarım. Prof. Dr. Bayram SADE FBE Müdürü

3 TEZ BİLDİRİMİ Bu tezdeki bütün bilgilerin etik davranış ve akademik kurallar çerçevesinde elde edildiğini ve tez yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan bu çalışmada bana ait olmayan her türlü ifade ve bilginin kaynağına eksiksiz atıf yapıldığını bildiririm. DECLARATION PAGE I hereby declare that all information in this document has been obtained and presented in accordance with academic rules and ethical conduct. I also declare that, as required by these rules and conduct, I have fully cited and referenced all material and results that are not original to this work. Kamal Hasan Jihad AL-BAYATİ Tarih: 04/04/2011

4 ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ AKILLI KART İLE KİTAP TAKİP SİSTEMİ Kamal Hasan Jihad AL-BAYATİ Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Yrd.Doç.Dr. Mesut GÜNDÜZ 2011, 88 Sayfa Jüri Yrd.Doç.Dr. Mesut GÜNDÜZ Yrd. Doç. Dr. Ö.Kaan BAYKAN Yrd. Doç. Dr. S. Sinan GÜLTEKİN Akıllı kartlar günlük hayatın her alanında kullanılmaya başlamıştır. Bu tez çalışmasında hazır bir akıllı kart okuyucusu kullanmak yerine Atmel mikrodenetleyici tabanlı, kontaklı bir akıllı kart okuyucu/yazıcı tasarlanmış ve tasarlanan sistem kullanılarak kütüphanelerde kullanılabilecek bir kütüphane uygulaması geliştirilmiştir. Bu uygulama için geliştirilen veritabanında tutulan öğrenci ve öğretim üyeleriyle ilgili öğrenci/öğretim elemanı numarası, adı, soyadı, ceza puanı, aldığı kitaplar gibi bilgiler aynı zamanda akıllı kart üzerinde de tutularak hem veritabanına erişim imkânına sahip olunmayan yerlerde de kitap takibine imkân verilmiş ayrıca olası bir veritabanı problemine karşı okuyucularda bulunan kitap bilgileri akıllı kartlarda da saklanmıştır. Bu çalışmayla, akıllı kartların güncel kullanım alanları, kolaylığı, güvenliği ve avantajları ortaya konulmuş, üniversitedeki kullanım alanlarından biri olan kütüphaneden kitap alınıp verilmesinin takibini sağlayacak bir uygulama geliştirilmiştir. Bu uygulama ile kampüs kartın altyapısı hazırlanmış ve kampüs içerisinde kimlik, yemekhane ve kütüphane kartı gibi birden fazla kart kullanımının sona erdirilerek tek bir kartta tüm kart kullanımının toplanabileceği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Akıllı kart, Akıllı kart okuyucu, Akıllı kart uygulaması, Kütüphane uygulaması. iv

5 ABSTRACT MS THESIS BOOK TRACKING SYSTEM USING SMART CARD Kamal Hasan Jihad AL-BAYATİ THE GRADUATE SCHOOL OF NATURAL AND APPLIED SCIENCE OF SELÇUK UNIVERSITY DEPARTMENT OF COMPUTER ENGINEERING Advisor: Assist. Prof. Dr. Mesut GÜNDÜZ 2011, 88 Pages Jury Assist. Prof. Dr. Mesut GÜNDÜZ Assist. Prof. Dr.Ö.Kaan BAYKAN Assist. Prof. Dr. S. Sinan GÜLTEKİN The smart cards have started to be used at every area of the daily life. In this study a contacted smart card reader / writer with Atmel micro controller was designed instead of using a smart card reader and a library application that can be used at the libraries by using this system has been developed. The information like student / faculty member number, name, surname, penalty point, the books that they borrowed that are about the students and faculty members kept at the database that has been developed for this application, have already been also kept on the smart card and made an opportunity to follow up the books at the places that it is impossible to reach the database and besides, it has kept the information of the books that are at the readers against a probable database problem. Together with this study, the current usage areas of the smart cards, easiness, security and advantages have been displayed and an application that will prove the follow up of the books that are taken from the library which is one of the usage areas at the university, has been developed. Together with this application, the infrastructure of the campus card has been prepared and it has been seen that all card usage can be collected in one card by ending the usage of more than one card like identity card, mess and library cards inside the campus. Keywords: Library application, Smart card, Smart card application, Smart card reader. v

6 ÖNSÖZ Yapılan çalışmalarımda bana yol gösteren ve öncülük eden danışmanım ve değerli hocam Yrd.Doç.Dr. Mesut GÜNDÜZ e, akıllı kartlar konusunda araştırma yapmam için beni destekleyen hocam Uzman. İbrahim KORANA ya ve manevi yardımlarını esirgemeyen aileme sonsuz teşekkürlerimi sunarım. Kamal Hasan Jihad AL-BAYATİ KONYA-2011 vi

7 İÇİNDEKİLER ÖZET... iv ABSTRACT...v ÖNSÖZ... vi İÇİNDEKİLER... vii SİMGELER VE KISALTMALAR...x 1. GİRİŞ KAYNAK ARAŞTIRMASI AKILLI KARTLAR Akıllı Kartların Gelişmesi Akıllı Kart Nedir? Akıllı kartın özellikleri Akıllı Kartların Sınıflandırılması Bellek kartlar Mikroişlemcili kartlar Temaslı akıllı kartlar(kontaklı) Temassız akıllı kartlar(kontaksız) Kombi kartlar Akıllı Kartların Fonksiyonu Akıllı Kartların Kapasitesi Akıllı Kartların Avantajları Güvenlik AKILLI KART MİMARİSİ VE STANDARTLARI Boyutlar Veri İletişimi Akıllı Kartların Elektriksel Temas Noktaları V cc - Besleme gerilimi Clk - Saat girişi Vpp - Programlama gerilimi Rst - İlklendirme girişi G/Ç - Giriş / Çıkış arayüzü AKİS (Akıllı Kart İşletim Sistemi) Akıllı Kartın Standartları Ve Tanım Özellikleri Akıllı kartlar hangi standartlara uyar ISO-7816 standartı Kontaklı kart standartları AKILLI KART OKUYUCUSU VE AKILLI KARTLARIN UYGULAMA ALANLARI...24 vii

8 5.1. Akıllı Kart Okuyucu/Yazıcı Cihazlar Temaslı akıllı kart okuyucu/yazıcı Temassız akıllı kart okuyucu/yazıcı Akıllı Kartların Uygulama Alanları Ön ödemeli sistemler kartı GSM kartı Bankacılık kartı Sağlık kartı Kimlik kartı Geçiş kartı Ulaşım kartı Kütüphane kartı Öğrenci kartı Alış-Veriş kartı Enerji yönetimi kartı Pasaportlar Trafik kartı SİSTEMDE KULLANILAN AKILLI KART ÇİPİ SLE 4442 ÖZELLİKLERİ VE İŞLEVLERİ SLE 4442' nin Özellikleri SLE 4442' nin Fonksiyonları SLE 4442' nin genel bellek yapısı SLE 4442' de Aktarma Protokolü Resetleme ve resete cevap Komut modu Data gönderme modu İşlem modu SLE 4442' de Komutlar Komut biçimi SLE 4442' nin ana belleğinin okuma komutu SLE 4442' nin korumalı belleğinin okuma komutu SLE 4442' nin ana belleğinin yazma komutu SLE 4442' nin korumalı belleğinin yazma komutu SLE 4442' nin güvenlik belleğinin okuma komutu SLE 4442' nin güvenlik belleğinin güncelleştirme komutu SLE 4442' nin doğrulama verisinin karşılaştırma komutu SLE 4442' nin güvenlik belleğinin doğrulama işlemi Reset modu Güç reset Durdurma işlemi SLE 4442' de karşılaşılan hatalar SLE 4442' nin Bellek Haritası TASARLANAN AKILLI KART OKUYUCUNUN DONANIMI VE SİSTEMİN TASARIM İHTİYAÇLARI Tasarlanan Akıllı Kart Okuyucusunun Tasarım İhtiyaçlar Mikrodenetleyici Bölümü Tasarımda kullanılan mikrodenetleyici Atmega16'nın genel özellikleri...56 viii

9 ATMEL ATMEGA16' nın bacak (pin) diyagramları Atmega16' da I/O portları (bağlantı noktaları) Atmega16'nın genel dijital I/O olarak portları Atmega16' da pin yapılandırması FT232 Seri-Usb Çevirici Seri port veri iletişimi Seri portun açılması ve kapatılması Seri port üzerinden veri alma-gönderme Okuyucu ile pc kontrol örneği Programın genel çalışma mantığı Programın İş Akış Şemaları KÜTÜPHANE UYGULAMA YAZILIMI Öğrenci Kayıt Bilgileri Öğrenci kaydetme Öğrenci silme işlemi Sorgulam işlemi Öğrencinin aldığı kitapların bilgisi Yazdırma işlemi Ödünç Kitap Alma Bilgileri Ödünç Kitap İade İşlemi Kitap Bilgileri Genel Ayarlar Database in Oluşturulması MySQL Veri Tabanına Erişmeden Kitap Takip Sistemi SONUÇLAR VE ÖNERİLER...85 KAYNAKLAR...86 ÖZGEÇMİŞ...88 ix

10 SİMGELER VE KISALTMALAR Kısaltmalar ADC : Analog to Digital Converter ATM : Automatic Tele Machine ATR : Automatic Target Recognition CBI : Clear a Bit CLK : Clock Input CPU : Central Processing Unit DDRx : Data Direction Register EEPROM : Electrical Erase Programmable Read Only Memory EMV : Europay, Master card and VISA FDX : Full Duplex GSM : Group special Mobile G/Ç : Giriş Çıkış GND : Ground GSM : Global System for Mobile Communications HDX : Half Duplex IC : Integrated Circuit ICAO : International Civil Aviation Organization ICR : Intelligent Character Recognition I/O : Input/Output ISO : International Standard Organization ITU : International Telecommunication Union INT1 : Interrupt 1 INT0 : Interrupt 0 IEC : International Electrotechnical Commission LSB : Least Significant Bit MSB : Most Significant Bit PC : Personel Computer PDIP : Plastic Dual Inline Package PINx : Port Input Pins PWM : Pulse Width Modulation x

11 QFN : Quad Flat No leads RFID : Radio Frequency Identification RF : Radio Frequency RAM : Random Access Memory ROM : Read Only Memory RISC : Reduced Instruction Set Computing SBI : Set a Bit SIM : Subscriber Identity Module SPI : Serial Peripheral Interface Bus SQL : Structed Query Language TQFP : Thin Quad Flat Pack TTL : Transistor-Transistor Logic xi

12 1 1. GİRİŞ Günümüzde, her alanda işlemlerin hızlı ve güvenli bir şekilde yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Yapılan işlemler sırasında gerekli olan bilgilerin saklanması, güvenliğinin sağlanması ve taşınabilmesi önemli bir problem olmuştur. Akıllı kartlar, bilgi saklama, bilgiyi güvenlik altına alma, işleme ve kolay taşınabilme özellikleri nedeniyle bu problemleri çözmüşlerdir (Koçak, 2006). Akıllı kartlar, bilgi saklayabilir ve bu bilgiyi işleyebilirler. Akıllı kartın kendine ait belleği ve işlemcisi mevcuttur. Akıllı kartlar, kredi kartı büyüklüğünde plastik bir kart içerisine mikroçip yerleştirilmiş kartlardır. Kart ile iletişimin şifreli gerçekleştirilebilmesi bilgi güvenliğini artırmaktadır. Kolayca taşınabilmeleri nedeniyle bilgiye erişim kolaylaşır. Telekomünikasyon, bankacılık, ulaşım, sağlık ve trafik gibi birçok alanda akıllı kartlar kullanılmaktadırlar. Akıllı kartlar ayrıca dünyada birçok şehirde yerel taşımacılık için 'elektronik bilet' olarak da kullanılmaktadır. Özellikle taşıması kolay ve kullanıcı dostu olduğu için bu tür uygulamalarda kullanılır (Rankl ve Effing, 2003). Günümüzde mikrodenetleyicilerin birçok çeşidi bulunmaktadır. Intel, Microchip, Motorola, National, Atmel gibi firmalarının ürettiği mikrodenetleyiciler bunlar arasında sayılabilir. Mikrodenetleyici gerektiren herhangi bir uygulama geliştirirken seçilecek mikrodenetleyicinin uygulamanın ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığına bakılır. Bunun yanı sıra kullanılacak olan derleyici, programlayıcı, simülatör, elektriksel özellikler, kaynak temini, seçenek çeşitliliği, kolay elde edilebilirlik, fiyat, komut seti vb. özellikler de mikrodenetleyici seçiminde önemli etmenlerdir. Atmel firmasının ürettiği Atmega serisi mikrodenetleyicinin yukarıda sayılan birçok özellikte öne çıktığı görülmektedir. Firma 8 bit Intel MCS-51 çekirdeğe sahip mikrodenetleyicilerin yanı sıra 16/32 bit veri yoluna sahip mikrodenetleyiciler, otomotiv temelli mikrodenetleyicileri de Intel MCS-51 çekirdek ile kullanıma sunmaktadır. Tasarımda Atmega16 mikrodenetleyici kullanılmıştır. Atmega16 Atmel firmasının ürettiği bir mikrodenetleyicidir. Atmega16 nın tercih edilme sebebi, fiyatının ucuz olması, yüksek frekanslarda çalışabilme özelliği (0-16 Mhz çalışma frekansı), 512 Byte EEprom, 6 değişik uyuma modu, 1 Kb statik ram, Power on reset ve programlanabilen Brown-out detektör, 32-programlanabilir giriş-çıkış ucu, 4 adet PWM kanalı özelliklerine sahip olmasıdır.

13 2 Bu çalışmanın amacı akıllı kart sistemlerinin insan hayatına getirdiği kolaylıkları kütüphane kitap takip sisteminde uygulamak olacaktır. Bu sistemde kütüphaneden faydalanan kişilerin genel bilgileri, T.C. kimlik numarası, ödünç aldıkları kitapların ISBN numaraları ile kitap adları ve ceza puanları kişilerin kendilerine ait kartlar üzerine yazılacak ve genel veritabanına erişim imkanı olmayan yerlerde de gerekli yazılımlar ve akıllı kart okuyucuları ile kişiye ait kitap takip bilgileri görülebilecektir. Sistemin uygun çalışabilmesi için akıllı karta yazma işlemleri kütüphanede veritabanına erişimi olan operatörler tarafından yapılırken, kart üzerinden kontrol uygun yazılım ve donanımın bulunacağı her yerden veritabanına erişim olmadan gerçekleşecektir. Bu çalışma kapsamında akıllı kart okuyucusu modeli biçimsel olarak tasarlanmıştır ve geliştirilmiştir. Ayrıca kart üzerine bilgilerin yazılabileceği ve kart üzerindeki bilgileri denetleyebilecek yazılımlar geliştirilmiştir. Tezin ikinci bölümünde, kaynak araştırması hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, akıllı kartlar konusunda detaylı bir inceleme yapılmıştır. Akıllı kartların özellikleri, sınıflandırılması, fonksiyonu, kapasitesi, avantajı ve güvenlik özellikleri açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, akıllı kartların mimarisi, elektriksel özellikleri, veri iletişim protokolleri ve standartları anlatmaktadır. Beşinci bölümde, akıllı kart okuyucusu ve akıllı kartların uygulama alanları anlatmaktadır. Altıncı bölümde, uygulamada kullanılan akıllı kart çipi SLE 4442 nin özellikleri, fonksiyonları, aktarma protokolü, komutları ve operasyonel işlemler anlatmaktadır. Yedinci bölümde tasarımda kullanılan mikrodenetleyici Atmega 16 nın özellikleri, pin diyagramları, I/O portları ve pin yapılandırması incelenmiştir. Ayrıca okuyucu ve PC arasındaki bağlantı, karttan bilgi okuma, kartta bilgi yazma incelenmiştir. Sekizinci bölümde kütüphane uygulama yazılımı anlatmaktadır. Son bölümde ise sonuçlar ve öneriler sunulmuştur.

14 3 2. KAYNAK ARAŞTIRMASI Rankl ve Effing in (2003) kitabında, akıllı kart sisteminin hakkında genel bilgiler verilmiştir. Kitapta, akıllı kartın tarihi, kartların tipleri, fiziksel ve elektriksel özellikleri, uygulama alanları, mimarisi, veri iletişimi, güvenlik, tasarım, haberleşme, okuyucu, donanım, yazılım, bağlantı tipleri ile akıllı kart sistemi uygulaması incelenmiştir. Rankl (2007) kitabında akıllı kart sistemi bütün yönlerinden incelenmiştir. Kitapta akıllı kart sistemi hakkında genel bilgiler verilmiştir. Akıllı kart sisteminin donanım, yazılım, protokol, standart, kart formatları, haberleşme, modem, bağlantı tipleri ile akıllı kart sistemi uygulaması incelenmiştir. Hendry nin (2001) kitabında, akıllı kart teknolojisi, şifreleme ve standartlar incelenmiştir. Kitapta, akıllı kartların tipleri, fiziksel ve elektriksel özellikleri, uygulama alanları, güvenlik ve işletim sistemleri incelenmiştir. Haghiri ve Tarantino nin (1999) kitabında akıllı kartların tarihi, tipleri, standartları, üretim süreçleri, çip modülleri, uygulama alanları ve akıllı kart sistemi incelenmiştir. Koçağ ın (2006) yüksek lisans tez çalışmasında akıllı kart kullanılarak web tabanlı sayısal araç ruhsat sistemi tasarlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Sistem; yönetici, tescil şube, muayene istasyon, egzoz muayene istasyon ve araç sorgulama modülleri ile birlikte araç bilgi sistemi web sayfasından oluşmaktadır. Çoksağ ın (2004) yüksek lisans tez çalışmasında akıllı kartların güncel kullanım alanları, güvenliği ve avantajları ortaya konulmuş, üniversitedeki kullanım alanlarından biri olan kütüphaneden kitap alınıp verilmesi işlenmiştir. Özbey in makalesinde akıllı kartlar hakkında genel bir tanıtım yapmaktadır. Akıllı kartların kullanım alanlarından birkaçı elektronik posta imzalama, şifreleme, elektronik cüzdan, kontrollü binalara fiziksel giriş, bilgisayar sistemlerine giriş, sağlık alanıdır. Bu özellikler akıllı kartların geniş bir alanda kullanımını sağlamaktadır. Makalede akıllı kartlar okuyucu hakkında da bir tanıtım yapılmaktadır. Tuna nın (2006) yüksek lisans tez çalışmasında akıllı kart sisteminin hakkında genel bilgiler verilmiştir ve incelenmiştir. Bu çalışmada, kulak numarası ile takibi yapılan büyükbaş hayvanların vücuda enjekte edilen 128 bitlik RFID taşıyıcı yongaları kullanılarak internet üzerinden kimliklendirilmesi işlemi gerçekleştirilmiştir.

15 4 Dağoğlu nın (2006) yüksek lisans tez çalışma kapsamında irgitil bağlaşımlı, kısa mesafeli çift yönlü haberleşme protokolüne sahip çeşitli RFID teknoloji uygulamaları üzerinde durulmuştur. Veri iletimi ve okuyucu sistemi incelenmiş, bilgisayar haberleşmesi RS232 ara yüzü üzerinden sağlanmıştır. Yapılan uygulamalar; kontör yükleme ve geçiş sistemi, hasta takip sistemi ve personel takip sistemidir. Bu uygulamaların etiket başına en düşük maliyetli olması tercih edilmiş ve uygulamalar en güvenilir olacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Taktakçı nın (2004) yüksek lisans tez çalışmasında bilgisayar ağlarının güvenliğini arttırmada akıllı kartların katkılarını incelemektir. Şebeke güvenliği konusunda temel bilgiler verilmiştir. Temel kriptoloji bilgisi verilmiştir. Akıllı kartlar konusunda detaylı bir inceleme yapılmıştır. Akıllı kartların sınıflandırılması, elektriksel özellikleri, veri iletişim protokolleri, işletim sistemleri ve uygulama geliştirme ortamları anlatmaktadır. Akıllı kartlar kullanılarak yapılan bir güvenli şebeke haberleşmesi gerçekleştirilmiştir.

16 5 3. AKILLI KARTLAR 3.1. Akıllı Kartların Gelişmesi İlk plastik kart Diner Club tarafından 1950 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde yayımlandı. Ellili yılların sonunda her iki şirket (Carte Blanche & American Express) plastik kart gelişimine ve yapımına katıldı. Bu kart günlük kullanım için daha uygundu. İlk banka kredi kartı (Credit Card) Bank of America tarafından yapıldı daha sonra (VISA CARD) şirketi olarak tanındı. Daha sonra, Amerikalı şirket (Inter Bankası) yeni bir sistem üretti, bu sistem daha sonra (Master Card) olarak bilindi. Bu kartların akabinde manyetik şeritli kartlar ortaya çıktı. Bu kartların geliştirilmesi Uluslararası Hava Taşımacılığı Derneği tarafından yapıldı. Yetmişli yıllarda (Manyetik Şerit) üç ana bölüme ayrılması bu bölüme dijital bilgi saklama ve depolama olayını kartın üzerine bir kaç kez yapabilme imkânını sağladı (Haghiri ve Tarantino, 1999). Bu kartlar kredi kartı olarak geniş bir şekilde kullanılmaya başlandı. Yalnız bu kartların bazı dezavantajları da vardı. Bunlar, okunma kolaylığı, bilgilerin silinmesi, bilgi değişikliği, ayrıca zamanla yıpranması ve ağır kullanım şartlarıda bilgilerin kaybolmasına neden olabilmektedir. Kartların yapımında sonraki aşamalarda plastik kart vücuduna mikroçip kartlar eklenmiştir. Özellikle mikroelektronik dalındaki yenilikler büyük ölçüde ICC Entegre Devre Kartları elde edebilmek için kullanılmıştır yılında Alman araştırmacılar (J. Dethloff & H. Grotrupp) kart üzerine entegre devre çiplerini dahil etme fikrini tanıtmış ve bu fikrin patentini almıştır yılında, Kunitaka Arimura Japonya da bu konu hakkında patent almıştır yılında, Fransız araştırmacı Roland Moreno ın akıllı kart fikri üzerine çalışmaları yapmıştır. Aynı zamanda ABD (Amerika Birleşik Devletleri) Vakfı Innvatron benzer bir projeyi başlatmıştı. İlk mikroişlemcili akıllı kartlar 1977 yılında Honeywell Bull firması tarafından üretilmiştir (Rankl ve Effing, 2003) yılında iletişim, posta ve telekomünikasyon hizmetlerinde kullanılan kart üretiminde bir Fransız şirketi French PTT büyük bir gelişme ile akıllı kartları telefon kartı olarak kullanmıştır. Bu üretilen kartlar bilgileri gizli ve güvenli bir şekilde saklıyordu (Rankl ve Effing, 2003).

17 6 En önemli akıllı kart uygulamaları, elektronik cüzdan uygulaması ile 1990 ların ortasından itibaren Avrupa da denenmeye başlanmıştır. Bu denemeler, Almanya, Belçika, Hollanda, İsviçre, İsveç, İngiltere ve Danimarka da gerçekleştirilmiştir. Günümüzde akıllı kartlar bankacılık, telekomünikasyon, ulaşım, sağlık ve trafik gibi birçok alanda kullanılmaktadırlar Akıllı Kart Nedir? Akıllı kartlar bir elektronik veri depolama sistemidir. İlk akıllı kartlar 1984 yılında telefon kartları ile kullanılmaya başlanmıştır. Kredi kartı boyutlarında içine gömülü bir elektronik devre bulunan akıllı kartlar okuyucunun içine takıldıktan sonra üzerinde bulunan kontak noktaları ile doğrudan okuyucu ile bağlantı sağlarlar. Akıllı kart, ihtiyacı olan enerjiyi de bu yolla alır (Dağoğlu, 2006). Akıllı kartlarda yarı iletken olarak bir mikroişlemci ve RAM (Random Access Memory), ROM (Read Only Memory), EEPROM (Electrically Erasable Programmable Read-Only Memory) gibi hafıza blokları kullanılır (Tuna, 2005). Akıllı kartlar, üzerinde manyetik şerit, barkod, temassız radyo frekans vericileri gibi farklı teknolojilerini bulundurabilir. Günümüzde giriş kontrolü, elektronik ticaret, kimlik doğrulama, kitap takip sistemi, kişisel gizlilik gerektiren bir çok uygulamada çok yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu kartlara akıllı denilmesinin asıl nedeni, yüksek bilgi taşıma, işlem yapma, karttaki veriyi kullanma, yazma ve silme yeteneklerinin çip sayesinde gerçekleşebilmesidir. Akıllı kartlar aslında yanımızda taşıdığımız küçük bilgisayarlar olarak kabul edilebilir. Kendi işletim sistemleri, birçok fonksiyonu yapabilecek şekilde bünyelerinde bulundukları yazılım parçaları, yüksek bilgi depolama yetenekleri ve bilgiyi koruma özellikleri ile akılla kartlar hayatı daha mobil hale getiren küçük bilgisayarlar olarak nitelenebilir.

18 7 Şekil 3.1. Akıllı kart Akıllı kartın özellikleri Kişiselleştirme (Kişiye özel olması) Kolay işlem önceliği (ATM) Açık Anahtar Altyapısı Açık/Gizli Anahtar çifti Sadece kart sahibi gizli şifresini kullanabilir Güvenilir üçüncü taraflar açık anahtarların yönetimini üstlenir Ekonomik Faydalar Zamandan kazanç sağlanır İşgücü kaybını engeller Kişisel bilgilerin ayarlanabilmesi Parola tabanlı sistemlerin güvenliğini arttırma Unutkanlık Zayıf parolalar Paylaşım Hatalı PİN giriş sayısı kısıtlı Anahtarların ve Sertifikaların Taşınabilirliği.

19 Akıllı Kartların Sınıflandırılması Akıllı kartlar elektronik devre yapılarına, veri aktarım tipine ve boyutlarına göre sınıflandırılabilirler Bellek kartlar Bellek tipi kartlar ilk üretilen akıllı kart tipidir, ilk uygulamaları telefon kartlarında kullanılmaktadır. Ucuzdur ve piyasada kolaylıkla bulunur (Dağoğlu, 2006). Terminal bellek kartına bir komut gönderir ve kart bu komutun gereğini yapar. Yani terminal ile iletişim sırasında kontrol tamamen terminaldedir. Bu nedenle bu bellek kartları "senkron kartlar" olarak da bilinir (Taktakçı, 2004). Üzerinde sadece basit 8 bit mikroişlemci ve EEPROM bulunmaktadır. Mikroişlemci, PIN kodunu ve EEPROM üzerindeki bilgiye erişimi kontrol eder. EPROM bellek kartları bilgi saklama ortamlarındaki mantıkla çalışmaktadır. Terminal karta bilgi okuma, yazma, silme gibi temel komutları göndererek kart üzerindeki bilgiyi kullanır. Yazmaçlı bellek kartlarında ise durum biraz farklıdır. Bu kartlarda Abacus tarzında, üretim esnasında doldurulan ve kullanımda sadece azalmasına izin verilen bir sayaç bulunmaktadır. Sayaç sonlanınca kartın ömrü de tamamlanmış olur. Telefonlarda kullanılanlar genellikle bu tip kartlardır. Bellek tipi kartlar manyetik banka ATM kartlarına benzetilebilir fakat daha gelişmişlerdir. Şekil 3.2 de bellek kartlarının genel mimarisi gösterilmiştir. Şekil 3.2. Bellek kartların mimarisi

20 Mikroişlemcili kartlar Mikroişlemcili kartlar ilk olarak, Fransa da banka kartlarının formunda kullanılmıştır. Mikroişlemcili kartlarda daha fazla bileşen bulunmaktadır. Bunların içinde EEPROM dışında, bir mikroişlemci, işletim sistemini saklayan bir ROM ve ufak boyutta RAM çipleri bulunmaktadır. Mikroişlemci, kartta bulunan EEPROM a erişimi kontrol eder. PIN koruması dışında farklı koruma sistemleri de kullanılabilir. Bunları yapabilmesini sağlayan bir işletim sistemi kart üzerinde bulunmaktadır (Dağoğlu, 2006). İşletim sistemi kart üzerindeki ROM da bulunur. Hem işletim sistemi hem de karta sonradan yüklenen uygulamalar kartta bulunan RAM üzerinde çalışırlar. Mikroişlemci temel aritmetik işlemleri gerçekleştirir, basit kesme sistemini yönetir ve tüm birimleri kontrol eder. Kesme sistemi kartın işleyişini durdurup terminalle haberleşmesini sağlamaktadır. ROM da kartın üretimi esnasında yüklenen ve daha sonra değiştirilemeyecek olan işletim sistemi bulunmaktadır (Taktakçı, 2004). EEPROM kartın kalıcı belleğidir. İşletim sistemi kontrolünde veri ve program kodu yazılabilmekte ve okunabilmektedir. Bazı uygulamalarda ROM işletim sisteminin temel komutlarını içerirken programlar EEPROM da saklanmaktadır (Taktakçı, 2004). RAM bölgesi işlemcinin çalışma bölgesidir, kartın beslemesi kesildiğinde tüm içeriği silinmektedir (Taktakçı, 2004). G/Ç arayüzü terminal ile komut ve veri alışverişinin yapıldığı bolümdür. Bazı kartlarda ek olarak şifreleme hızlandırıcısı da bulunmaktadır. Tüm bu bileşenler ve işlevleri ile incelenecek olursa mikroişlemcili kartlar küçük bir bilgisayar gibi düşünülebilir. Akıllı kartlar üzerinde bulunan mikroçipe göre temaslı, temassız ve kombi olmak üzere üç sınıfa ayrılır. Bazı kartlar temaslı ve temassız ara yüzleri üzerinde iki ayrı mikroçip olarak sunulabilir. Bu tür kartlara hibrid kart adı verilir. Bu özelliğin aynı mikroçip üzerinde birleştirildiği kart tipine ise dual kart adı verilir. Mikroişlemcili kartlara ait mimari Şekil 3.3 te gösterilmiştir.

21 10 Şekil 3.3. Mikroişlemcili kart mimarisi Temaslı akıllı kartlar (Kontaklı) Bu kartlar en fazla kullanılan akıllı kart çeşididir. Bu tip akıllı kartlar, aynı bankamatiklerde olduğu gibi, okuyucunun içine itilerek çalıştırılırlar. Bu tip kartlarda, çip görünür bir şekilde kartın üzerinde yer alır. Cep telefonlarında kullanılan SIM kartlar, temaslı akıllı kartlara örnek olarak verilebilir. Temaslı akıllı kart kullanımı sırasında kartın kart okuyucuya takılması gerekmektedir. Böylece kart yüzeyi üzerindeki iletken bölge ile doğrudan bağlantı kurulabilir. Temaslı akıllı kart Şekil 3.4 te gösterilmiştir (Akıllı Kartlar Dünyası, 2010). Şekil 3.4. Temaslı akıllı kart

22 Temassız akıllı kartlar (Kontaksız) Temassız kartlar, okuyucuya yaklaştırıldığında okuyucu ile iletişime geçip çalışabilirler. Hem kart okuyucu hem de akıllı kart, birer antene sahiptirler. Bu sayede iki taraflı bir iletişim kurulur. Aşağıdaki şekilde de görüldüğü gibi, anten ve çipi barındıran ortadaki kısım, kartın üst ve alt katmanlarının arasında yer alır. Anten, kartın etrafını 4-5 tur dönen ince bir telden ibarettir (Akıllı Kartlar Dünyası, 2010). Temassız akıllı kartların bir işlem gerçekleştirebilmeleri için bir anten yanından geçirilmeleri gerekir. Bunlarda plastik kredi kartı görünümündedirler. Onlardan tek farkı içlerinde bir mikroçip ve bir de anten gömülü olmasıdır. Bu bileşenler fiziksel bir temas gerektirmeden, kartın anten ile bağlantı elemanı arasında iletişim kurmasını sağlar. İşlemlerin çok hızlı yapılmasının gerekli olduğu toplu taşımacılıkta ve jetonla çalışan sistemlerde temassız akıllı kartların kullanımı ideal bir çözümdür. Temassız akıllı kart Şekil 3.5 te gösterilmiştir. Şekil 3.5. Temassız akıllı kart Temassız kartların diğer kartlara göre avantajları: 1. Akıllı kart geçiş sistemlerinde anahtar vazifesi görür. 2. Çip kart içinde gömülü olduğundan sudan güneşten etkilenmez. 3. Diğer kartlardan etkilenmez, diğer kartları etkilemez. 5. Manyetik ortamdan etkilenmez kolay deforme olmaz. 6. Kartın kopyalanması neredeyse imkânsızdır. 7. Kartın okuyucuya fiziksel teması yoktur. 8. Personel geçişleri daha seri ve sorunsuz olmaktadır.

23 12 9. Kartın kapalı bir kılıf içinden okutulması mümkündür Kombi kartlar Temaslı ve temassız akıllı kartların avantajları ve dezavantajları vardır. Temaslı kartlar daha güvenlidir ve mevcut bir alt yapıları vardır. Temassız kartlar ise daha elverişli ve verimli bir işlem ortamı sunar. Bu iki kartın da avantajlarından yararlanmak için her iki özelliğe sahip kombi kartlar geliştirilmiştir. Şekil 3.6 da Kombi kart gösterilmiştir (Taktakçı, 2004). Şekil 3.6. Kombi kart 3.4. Akıllı Kartların Fonksiyonu İşlemci yetenekleri ve işletim sistemleri yardımı ile akıllı kartlar, dış dünyadaki birçok medya (okuyucular ve bilgisayarlar) ile çalışabilme yeteneğine sahiptirler. Aynı zamanda birden çok sektörde ve uygulamada herhangi bir güvenlik açığı oluşturmadan tek kart ile hizmet vermeyi de mümkün kılmaktadırlar Akıllı Kartların Kapasitesi Akıllı kartlar, manyetik şeritli kartlara göre en az 100 kat daha fazla bilgiyi taşıyabilmektedir. Bankacılık sektöründe 4 KB hafızalı kartlar yaygın olarak talep edilmekte iken, GSM de 1 GB a uzanan geniş bir alanda ürün imkânı mevcuttur.

24 Akıllı Kartların Avantajları Akıllı kartın en önemli avantajı, içine depolanan bilginin yetkisiz erişim ve tahrifata karşı korunabilmesidir. Veriye erişim sadece seri yoldan olduğu için bu kapının kontrolü kart işletim sistemi ve güvenlik mekanizması tarafından yapılmaktadır. Bu güvenlik mekanizması altında, gizli bilgi karta yazılabilir ve yetkisiz kişiler tarafından erişilemez. Bu bilgiler uygulama gereği kart işlemcisi tarafından işlenebilir veya kullanabilirler. Bu işlemlerde dışarıya bir bilgi sızmaz. Prensip olarak okuma, yazma ve silme gibi bellek fonksiyonları donanımsal ve yazılımsal olarak belirli şartlara bağlanarak çeşitli güvenlik önlemleri alınabilir. Şifreleme algoritmalarını da başarılı şekilde uygulayabilmeleri, akıllı kartları uygun ve taşınabilir güvenlik modülleri haline getirmiştir. Akıllı kartın en önemli özelliklerinden biri de taşınabilir olmasıdır. Kart sahibi, kartında bulunan verilere istediği yerden ulaşabilir. Verilere erişim için kart okuyucu/yazıcı cihazın olması yeterlidir (Koçak, 2006) Güvenlik Bilginin mobil kullanımı esnasında gerekli olan en önemli özellik bilginin güvenliği ve doğruluğudur. Kartın içerisinde yer alan bilgilerin değiştirilememesi, kopyalanamaması ve kartın işlem gördüğü anlarda dışarıdan bilgiye ulaşılamaması hizmetin gerçekleşmesindeki önemli koşullardır. Hem kart sahibinin, hem de hizmet sağlayıcının korunması için bu çok önemlidir. İlk üretilen kartların taklit edilebilmesi mümkün iken günümüzde güvenlik amaçlı tedbirlerin artırıldığı taklidi ve tahrifatı daha zor olan kartlar mevcuttur. Güvenlik amacıyla kart sahibinin adı ve kart numarası gibi kişisel bilgileri karta kabartma ile basılabilir, ayrıca bir imza alanı ile kullanıcının imzası kart üzerine eklenebilir. Kart kullanımının artmasıyla organize suçlular karşısında yetersiz kalan görsel güvenlik tedbirlerine ek olarak, makine tarafından okunabilecek formda ek bilgiler taşıyan bir manyetik şerit, kartın arkasına eklenmeye başlanmıştır.

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki bilgileri

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin tarihi gelişimini açıklamak 8051 mikrodenetleyicisinin mimari yapısını kavramak 8051

Detaylı

Metin KAPIDERE İnci Dürdane KURT

Metin KAPIDERE İnci Dürdane KURT PERSENEL DEVAM KONTROL SİSTEMİ : MALATYA MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ ÖRNEĞİ Talha PEKTAŞ Metin KAPIDERE İnci Dürdane KURT Günümüzde bilişim teknolojilerindeki gelişmeler ve bu gelişmelerin l i yansımaları hem

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması MİKRODENETLEYİCİLER MCU Micro Controller Unit Mikrodenetleyici Birimi İşlemci ile birlikte I/O ve bellek birimlerinin tek bir entegre olarak paketlendiği elektronik birime mikrodenetleyici (microcontroller)

Detaylı

IRT63M. Bilgi Dokümanı. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) www.dtsis.

IRT63M. Bilgi Dokümanı. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) www.dtsis. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) Bilgi Dokümanı www.dtsis.com 1 İçindekiler 1. Genel Tanım... 3 2. Blok Diyagram... 4 3. Teknik

Detaylı

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK Mikroişlemci HAFTA 1 HAFIZA BİRİMLERİ Program Kodları ve verinin saklandığı bölüm Kalıcı Hafıza ROM PROM EPROM EEPROM FLASH UÇUCU SRAM DRAM DRRAM... ALU Saklayıcılar Kod Çözücüler... GİRİŞ/ÇIKIŞ G/Ç I/O

Detaylı

Hacettepe Robot Topluluğu

Hacettepe Robot Topluluğu Hacettepe Robot Topluluğu PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş HUNRobotX - PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş Yazan: Kutluhan Akman, Düzenleyen: Canol Gökel - 4 Haziran

Detaylı

Atitek Elektronik LTD. UHF Temelli OGS Sistemleri

Atitek Elektronik LTD. UHF Temelli OGS Sistemleri Nedap OGS Sistemleri Türkiye Genel Distribütörü Atitek Elektronik LTD. UHF Temelli OGS Sistemleri COPYRIGHT Bu doküman ve içindeki bilgiler Atitek Elektronik Sistemleri ve Teknolojileri San.Tic.Ltd.Şti.

Detaylı

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 Konu Başlıkları Bellekler İç Bellekler ROM Bellek RAM Bellek Dış Bellekler Sabit Disk Sürücüleri

Detaylı

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir.

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne donanım denir. Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir. Bilgisayar ve Donanım Ana Donanım Birimleri Anakart (Motherboard,

Detaylı

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin ACD BİLGİ İŞLEM URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ URT-V2 Terminallerinin Donanım Özellikleri Genel Yetenekleri Terminal Dış Özellikler Montajda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Mikroişlemci Nedir? Bir bilgisayarın en önemli parçası Mikroişlemcisidir. Hiçbir bilgisayar mikroişlemci olmadan çalışamaz. Bu nedenle Mikroişlemci

Detaylı

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ Fevzi Zengin f_zengin@hotmail.com Musa Şanlı musanli@msn.com Oğuzhan Urhan urhano@kou.edu.tr M.Kemal Güllü kemalg@kou.edu.tr Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği

Detaylı

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12 WiFi RS232 Converter Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 2 / 12 1. ÖZELLĐKLER 60.20mm x 40.0mm devre boyutları (5-15)VDC giriş gerilimi Giriş ve çalışma gerilimini

Detaylı

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3 Elektronik Isı Pay Ölçer Çevrenin Korunması Avantaj ve Özellikleri İklim koruma için enerji tüketiminin ölçümü Kaynakların ve çevrenin korunması Günümüzde; çevremiz, korunmaya

Detaylı

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi arvento Araç Takip ve Filo Yönetim Sistemleri ile araçlarınızı 7 gün 24 saat on-line ve geçmişe yönelik olarak izleyebilir, hızlarını, izlemiş oldukları güzergahı, duraklama yaptıkları yerleri uzaktan

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir?

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Başlangıç Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Bilgisayar Bilgisayar, kendisine verilen bilgiler

Detaylı

PROJE RAPORU. Proje adı: Pedalmatik 1 Giriş 2 Yöntem 3 Bulgular 6 Sonuç ve tartışma 7 Öneriler 7 Kaynakça 7

PROJE RAPORU. Proje adı: Pedalmatik 1 Giriş 2 Yöntem 3 Bulgular 6 Sonuç ve tartışma 7 Öneriler 7 Kaynakça 7 PROJE RAPORU Proje Adı: Pedalmatik Projemizle manuel vitesli araçlarda gaz, fren ve debriyaj pedallarını kullanması mümkün olmayan engelli bireylerin bu pedalları yönetme kolu (joystick) ile sol el işaret

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-1 2. Yıl, III. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Bileşenleri Bilgisayarı Discovering Keşfediyorum 2010 Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri

Detaylı

1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR?

1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR? 1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR? Güç hattı haberleşmesi, verinin kurulu olan elektrik hattı şebekesi üzerinden taşınması tekniğidir. Sistem mevcut elektrik kablolarını kullanarak geniş bantlı veri transferi

Detaylı

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR BİLGİSAYAR CPU, bellek ve diğer sistem bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı verilmektedir. Anakart üzerinde CPU, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, çipsetler,

Detaylı

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu Teknik Özellikleri Ethernet 10BaseT Dahili TCP/IP Stack TCP/IP Client-Server Bağlantı Özelliği Dahili DNS İstemcisi DHCP veya Statik IP ile çalışabilme UDP, TCP,ARP,ICMP(ping)

Detaylı

Kurum içerisinde istenilen bölgelere giriş-çıkış denetimiyle güvenlik sağlanmakta, üye ve personel devam kontrolü yapılmaktadır.

Kurum içerisinde istenilen bölgelere giriş-çıkış denetimiyle güvenlik sağlanmakta, üye ve personel devam kontrolü yapılmaktadır. SmartCAMPUS Kampüs Yönetim Sistemi, Akıllı Kart çözümleri üye memnuniyetini ve kurum içerisindeki idari verimliliği artırarak, kurum yönetimlerine etkin geri dönüş ve kontrol olanağı sağlamaktadır. Elektronik

Detaylı

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? Mikrodenetleyici Tanımı Mikrodenetleyicilerin Tarihçesi Mikroişlemci- Mikrodenetleyici 1. İki Kavram Arasındaki Farklar 2. Tasarım Felsefesi ve Mimari

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ Mikroişlemcilerin yapısı tipik olarak 2 alt sınıfta incelenebilir: Mikroişlemci mimarisi (Komut seti mimarisi), Mikroişlemci organizasyonu (İşlemci mikromimarisi). CISC 1980 lerden

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ TASARIM PROJESİ ÇALIŞMASI PİC PROGRAMLAMA İLE BASİT UÇAK OYUNU MEHMET HALİT İNAN BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BAHAR 2014 KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0. Sistem Kataloğu

İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0. Sistem Kataloğu İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0 Sistem Kataloğu İ N F O S E T S E S K A Y I T S İ S T E M İ V 2. 0 Sistem Kataloğu İnfoset Yazılım Marmara Cad.Yüksel Sok. 6/7 Pendik-İstanbul Telefon 216 379 81

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 2. HAFTA BİLGİSAYAR SİSTEMİ, BİLGİSAYARI OLUŞTURAN BİRİMLER VE ÇALIŞMA PRENSİPLERİ ANAKART, İŞLEMCİ VE BELLEKLER SABİT DİSKLER, EKRAN KARTLARI MONİTÖRLER VE DİĞER DONANIM BİRİMLERİ

Detaylı

ATBRFN. Radyo Frekansı (RF) Tabanlı Dorse Takip Birimi. Bilgi Dokümanı (ATBRFN) www.dtsis.com 1

ATBRFN. Radyo Frekansı (RF) Tabanlı Dorse Takip Birimi. Bilgi Dokümanı (ATBRFN) www.dtsis.com 1 Radyo Frekansı (RF) Tabanlı Dorse Takip Birimi (ATBRFN) Bilgi Dokümanı www.dtsis.com 1 İçindekiler 1. Genel Tanım... 3 2. Sistem Tanımı... 4 2.1. Master Cihaz... 4 2.1.1. Blok Diyagram... 4 2.1.2. Teknik

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi MİKROİŞLEMCİLER Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi Mikroişlemcilerin Tarihi Gelişimi Mikroişlemcilerin tarihi gelişimlerini bir kerede işleyebildikleri bit sayısı referans alınarak dört grupta incelemek

Detaylı

ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU

ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI 2015 Elektronik Belge Yönetim Sistemi ile ilgili her türlü teknik destek için Bilgi İşlem Daire

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER 1 Ders 1

MİKROİŞLEMCİLER 1 Ders 1 MİKROİŞLEMCİLER 1 Ders 1 Ders Kitabı: The 80x86 IBM PC and Compatible Computers Assembly Language, Design, and Interfacing Muhammad ali Mazidi, Janice Gillipsie Mazidi Öğr.Gör. Mahmut YALÇIN 09.03.2011

Detaylı

(Random-Access Memory)

(Random-Access Memory) BELLEK (Memory) Ardışıl devreler bellek elemanının varlığı üzerine kuruludur Bir flip-flop sadece bir bitlik bir bilgi tutabilir Bir saklayıcı (register) bir sözcük (word) tutabilir (genellikle 32-64 bit)

Detaylı

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ Derya Birant, Alp Kut Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama

Detaylı

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ Fizik Mühendisliği Bölümü Pic Basic Pro ile PIC Programlama Ders Notları Hazırlayan: Kamil KAYA 2012 Mikrodenetleyiciler: Mikrodenetleyicilerin tanımına girmeden önce kısaca mikroişlemcilere

Detaylı

RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri

RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri Bilgisayar endüstrisindeki kişiler genelde Hafıza terimi yerine geçici komutları ve görevleri tamamlamak için gerekli dataları tutmak anlamıyla RAM(Random

Detaylı

TASNİF DIŞI KAMU SERTİFİKASYON MERKEZİ. Doküman Adı MOBİL İMZA KULLANIM AMAÇLI NİTELİKLİ ELEKTRONİK SERTİFİKA BAŞVURU TALİMATI

TASNİF DIŞI KAMU SERTİFİKASYON MERKEZİ. Doküman Adı MOBİL İMZA KULLANIM AMAÇLI NİTELİKLİ ELEKTRONİK SERTİFİKA BAŞVURU TALİMATI Kamu SM KAMU SERTİFİKASYON MERKEZİ Doküman Adı ELEKTRONİK SERTİFİKA BAŞVURU TALİMATI Doküman Kodu Yayın Numarası Yayın Tarihi 0 Hazırlayanlar Serdar DEMİR Onay Erol KAHRAMAN DEĞİŞİKLİK KAYITLARI Yayın

Detaylı

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri ANAKARTLAR Anakartlar, bilgisayarların temel donanım elemanıdır. Bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Anakartın Bileşenleri 1-Yonga

Detaylı

O P C S T A N D A R D I

O P C S T A N D A R D I O P C S T A N D A R D I ASP OTOMASYON LTD. Sadık ŞENOL İsmail YAKIN 12/08/2008 OPC Standardı İnsan gücüne dayalı üretimden otomasyona dayalı, daha kontrollü bir üretime geçiş endüstride üretim hızını ve

Detaylı

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1:

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: Yayın Tarihi: 26/12/2012 Rev. :01 EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının

Detaylı

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir?

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded Computing System de amaç; elektronik cihaza bir işlevi sürekli tekrar ettirmektir. Sistem içindeki program buna göre hazırlanmıştır. PC lerde (Desktop veya Laptop)

Detaylı

Kullanım Kılavuzu BARKODES BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ TTFSM RW-USB. TTFSM RW-USB MF ETHERNET CONVERTER Kullanma Kılavuzu

Kullanım Kılavuzu BARKODES BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ TTFSM RW-USB. TTFSM RW-USB MF ETHERNET CONVERTER Kullanma Kılavuzu 1 Kullanım Kılavuzu Barkodes Bilgisayar Sistemleri Bilgi İletişim ve Yazılım Tic. Ltd. Şti. Adres: Altay Çeşme Mahallesi Sanayi Sokak No:8 Demirli Sitesi B Blok Maltepe-İstanbul/Turkey Tel: + 90 (216)

Detaylı

TSE Bilgi Teknolojileri Standartları 2004-2005 Programı Sorumlu Grup: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Hazırlık Grubu

TSE Bilgi Teknolojileri Standartları 2004-2005 Programı Sorumlu Grup: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Hazırlık Grubu TSE Bilgi Teknolojileri Standartları 2004-2005 Programı Sorumlu Grup: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Hazırlık Grubu Sıra Standart No Durumu Adı TS EN 726-5 Kimlik Kart Sistemleri 1 Telekomünikasyon -

Detaylı

WiFi Relay Sayfa 1 / 11. WiFi Relay. Teknik Döküman

WiFi Relay Sayfa 1 / 11. WiFi Relay. Teknik Döküman WiFi Relay Sayfa 1 / 11 WiFi Relay Teknik Döküman WiFi Relay Sayfa 2 / 11 1. ÖZELLĐKLER 100.0mm x 80.0mm devre boyutları 12/24 VDC giriş gerilimi Giriş ve çalışma gerilimini gösteren LED ler 4 adet, 12/24V,

Detaylı

Bellekler. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

Bellekler. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar Bellekler 1 Bellekler Ortak giriş/çıkışlara, yazma ve okuma kontrol sinyallerine sahip eşit uzunluktaki saklayıcıların bir tümdevre içerisinde sıralanmasıyla hafıza (bellek) yapısı elde edilir. Çeşitli

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru 1 Konular 1. Bilgisayar Nedir? 2. Bilgisayarın Tarihçesi 3. Günümüz Bilgi Teknolojisi 4. Bilgisayarların Sınıflandırılması

Detaylı

Bilişim Teknolojileri

Bilişim Teknolojileri Bilişim Teknolojileri Arş.Görev.Semih ÇALIŞKAN 1.Hafta İÇİNDEKİLER Bilgisayar nedir? Donanım nedir? Yazılım nedir? Giriş nedir? İşlem nedir? Bellek nedir? Çıkış nedir? BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayar, kullanıcıdan

Detaylı

INVT IVC1. -Kompakt Tip PLC. Marketing 2014 HM

INVT IVC1. -Kompakt Tip PLC. Marketing 2014 HM INVT IVC1 -Kompakt Tip PLC Marketing 2014 HM Özelikler IVC1 Özelikleri Genişleme 128 IO 7 modül genişleme Haberleşme Arayüzü 2 seri port: 1xRS232, 1xRS232/485 Temel komut işlem Hızı 0.3μs Pulse Girişi

Detaylı

Kılavuz içerisinde sisteme ait tüm özellikler anlatılmakta olup, yapacağınız konfigürasyonlar satın aldığınız lisans ile sınırlıdır.

Kılavuz içerisinde sisteme ait tüm özellikler anlatılmakta olup, yapacağınız konfigürasyonlar satın aldığınız lisans ile sınırlıdır. 1 HAKKIMIZDA Aktiftelecom, 1994 yılından bu yana deneyimli kadrosu ile telekomünikasyon sektöründe hizmet vermektedir. Satış sonrası hizmetler konusunda uzmanlaşmış teknik destek ekibi ve yurt çapında

Detaylı

PARMAK İZİ - MIFARE KART OKUYUCU/YAZICI

PARMAK İZİ - MIFARE KART OKUYUCU/YAZICI PARMAK İZİ - MIFARE KART OKUYUCU/YAZICI KULLANIM KLAVUZU İÇİNDEKİLER UYARILAR... 3 TEKNİK ÖZELLİKLER... 4 1. TANIM... 5 2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER... 5 2.1. Elektriksel Özellikler... 5 2.2. Boyutlar... 5 3.

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ

PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ AÇIKLAMALAR-KULLANIM-BAĞLANTILAR Sayfa 1 ĠÇĠNDEKĠLER SAYFA 1-) Sistemin Genel Tanıtımı 3 2-) Sistemin ÇalıĢma ġekli.4 3-) Sistem Yazılımı 5 4-) Sistemin Elektrik ve Bağlantı

Detaylı

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir.

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir. MDS 8051 8051 AİLESİ DENEY SETİ 8051 Ailesi Deney Seti ile piyasada yaygın olarak bulunan 8051 ailesi mikro denetleyicileri çok kolay ve hızlı bir şekilde PC nizin USB veya Seri portundan gönderdiğiniz

Detaylı

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi Kullanıcı Ham Veri İşlenmiş Veri Kullanıcı Giriş İşleme Çıkış Yazılı Çizili Saklama Server PC Laptop PDA (Personal Digital Assitance) Netbook Tablet PC BİLGİSAYAR DONANIM YAZILIM Scanner (Tarayıcı)

Detaylı

UZAKTAN OKUMA EDM/MDM SİSTEMLERİ IDSPECTO, ENERJİ MARKETİNİN MEVCUT VE GELECEKTEKİ TÜM UYGULAMALARI İÇİN EKSİKSİZ BİR YAZILIM ÇÖZÜMÜDÜR

UZAKTAN OKUMA EDM/MDM SİSTEMLERİ IDSPECTO, ENERJİ MARKETİNİN MEVCUT VE GELECEKTEKİ TÜM UYGULAMALARI İÇİN EKSİKSİZ BİR YAZILIM ÇÖZÜMÜDÜR UZAKTAN OKUMA IDSpecto.collector Farklı Üreticilerin Sayaçlarını Online Olarak Okuma Sayaç markası ne olursa olsun IDSpecto. collector modülü enerji marketinde ihtiyaç duyulan tüm değerleri güvenilir bir

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU Mobil Telefon Elektrik-Elektronik Teknolojisi Haberleşme Sistemleri

DERS BİLGİ FORMU Mobil Telefon Elektrik-Elektronik Teknolojisi Haberleşme Sistemleri Dersin Adı Alan Meslek/Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Ders İle Kazandırılacak Yeterlikler Dersin İçeriği Yöntem ve Teknikler BİLGİ FORMU Mobil

Detaylı

Değerlerinizi Koruyun!

Değerlerinizi Koruyun! İnternet ve Bilgi Teknolojileri Değerlerinizi Koruyun! NetKilit ; Sizin dışınızdaki kullanıcıların internet ve dosya erişimlerini kolayca sınırlandırmanızı sağlayan, donanım korumalı (NetKilit Anahtarı)

Detaylı

OSOS KAPSAMINDA KULLANILACAK SAYAÇLARIN ASGARİ TEKNİK ÖZELLİKLERİ

OSOS KAPSAMINDA KULLANILACAK SAYAÇLARIN ASGARİ TEKNİK ÖZELLİKLERİ DAĞITIM ŞİRKETLERİNCE KURULACAK OSOS KAPSAMINA DAHİL EDİLECEK SAYAÇLARIN, HABERLEŞME DONANIMININ VE İLAVE TEÇHİZAT VE ALTYAPININ ORTAK ASGARİ 1. OSOS KAPSAMINDA KULLANILACAK SAYAÇLARIN ASGARİ TEKNİK ÖZELLİKLERİ

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Giriş

Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesini sağlayan teknolojilerin bütününe bilişim teknolojileri denir. Bilişim Teknolojisi Girilen verileri saklayan, işleyen,

Detaylı

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4 (2016) 603-608 Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Araştırma Makalesi RFID Modülü İle Kapı Giriş-Çıkış Takip Sistemi Uygulaması Faruk BEKTAŞ a,*,

Detaylı

EC-100. Ethernet RS232/422/485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri

EC-100. Ethernet RS232/422/485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-100 Ethernet RS232/422/485 Çevirici İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-100, cihazlarınıza veya bilgisayara RS232/422/485 hattından bağlayarak kullanabileceğiniz tak-kullan şeklinde tasarlanmış

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu Bilgisayarın Yapısı Donanım (Hardware): Bir bilgisayara genel olarak bakıldığında; Kasa, Ekran, Klavye, Fare, Yazıcı, Hoparlör,

Detaylı

Prof. Dr. Abdullah ÇAVUŞOĞLU Mehmet TÜMAY

Prof. Dr. Abdullah ÇAVUŞOĞLU Mehmet TÜMAY Prof. Dr. Abdullah ÇAVUŞOĞLU Mehmet TÜMAY 1 İÇİNDEKİLER Giriş ve Amaç Çalışmanın Gerekçeleri Literatür Bluetooth Teknolojisi Bluetooth Tabanlı Çok Amaçlı Güvenlik Sistemi Tasarım ve Gerçeklemesi Sonuç

Detaylı

Bellekler. Bellek Nedir? Hafıza Aygıtları. Belleğin Görevi 12.11.2013

Bellekler. Bellek Nedir? Hafıza Aygıtları. Belleğin Görevi 12.11.2013 Bellek Nedir? Bellekler İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir. Bilgisayarın açılışından kapanışına kadar sağlıklı bir

Detaylı

Mikroişlemciler. Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu

Mikroişlemciler. Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu Mikroişlemciler Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu 2014 Sunuma Genel Bakış Sunuma Genel Bakış I 1 Mikroişlemci Mikroişlemci Nedir? Mikroişlemci İç Yapısı 2 Mikrodenetleyici Mikrodenetleyici

Detaylı

Bazı Cisco Router Modelleri: Cisco 1720 Router

Bazı Cisco Router Modelleri: Cisco 1720 Router Router,OSI modelinin 3.katmanında çalışan ve ağ protokollerini destekleyen ve ağları birbirine bağlayan cihazdır. Bir router içersinde birbirinden farklı amaçlar için dört tür bellek vardır.bunlar; ROM:

Detaylı

Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni

Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni Donanım ve Yazılım Altyapısı Bileşeni Her Okula 1 Adet Çok Fonksiyonlu Yazıcı 1 Adet Doküman Kamera Her Dersliğe Etkileşimli Tahta Panel Tip Etkileşimli Akıllı Tahta Kablolu İnternet Bağlantısı Her Öğretmene

Detaylı

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8.

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8. İşlemci: İşlemci,kullanıcıdan bilgi almak, komutları işlemek ve sonuçları kullanıcıya sunmak gibi pek çok karmaşık işlemi yerine getirir. Ayrıca donanımların çalışmasını kontrol eder. İşlemci tüm sistemin

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

Kütüphanelerde RFID Sistemler

Kütüphanelerde RFID Sistemler Kütüphanelerde RFID Sistemler Uygun, Güvenilir ve Denenmiş Teknoloji Hazırlayan : Mehmet ÖZSOY Neden HF RFID? Güvenilir ve uygun bir sistemdir. Kütüphanedeki işlemler yakın mesafeden çalışmayı gerektirir.

Detaylı

Sistem kullanıcısına hangi geçiş noktalarında hangi zaman aralıklarında geçebileceği gibi yetki atamaları tanımlanabilir.

Sistem kullanıcısına hangi geçiş noktalarında hangi zaman aralıklarında geçebileceği gibi yetki atamaları tanımlanabilir. n Tanımı : Sistem kampus kart sistemine kayıtlı mifare teknolojisine sahip akıllı kartların, belirlenen geçiş noktalarında kullanıcı yetkisi dahilinde okuyucular vasıtası ile kullanılmasını ve bu noktalarda

Detaylı

Strike 5.50 R Proximity Kart Okuyucu Kullanım Kılavuzu

Strike 5.50 R Proximity Kart Okuyucu Kullanım Kılavuzu Strike 5.50 R Proximity Kart Okuyucu Kullanım Kılavuzu Bu kılavuz Strike 5,50 R kullanım ve bilgisayar bağlantısı ile cihaz tanımlamalarına yönelik doğru çalışma alışkanlıkları konusunda bilgiler vermektedir.

Detaylı

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEKLER BELLEK BİRİMLERİ Bellek Nedir İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir Belleğin Görevi İşlemcinin

Detaylı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı GİRİŞ Günümüzde kullanılan bilgisayarların özelliklerinden bahsedilirken duyduğumuz 80386, 80486 Pentium-III birer mikroişlemcidir. Mikroişlemciler bilgisayar programlarının yapmak istediği tüm işlerin

Detaylı

Ana Donanım Birimleri ve Disk Sürücüleri. Bilgisayarın çalışabilmesi için mutlaka var olması gereken donanım birimleridir.

Ana Donanım Birimleri ve Disk Sürücüleri. Bilgisayarın çalışabilmesi için mutlaka var olması gereken donanım birimleridir. Ana Donanım Birimleri ve Disk Sürücüleri Bilgisayar donanımı 2 ye ayrılır. Bunlardan birincisi bilgisayarın çalışması için gerekli olan zorunlu donanım birimleridir. Buna Ana Donanım Birimleri denir. İkincisi

Detaylı

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ .... YILI BİLGİSAYAR KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA KURS PLANI KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI. TOPLAM SÜRE BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 352 SAAT.. /.. /... /.. /. BİLGİSAYAR

Detaylı

8086 nın Bacak Bağlantısı ve İşlevleri. 8086, 16-bit veri yoluna (data bus) 8088 ise 8- bit veri yoluna sahip16-bit mikroişlemcilerdir.

8086 nın Bacak Bağlantısı ve İşlevleri. 8086, 16-bit veri yoluna (data bus) 8088 ise 8- bit veri yoluna sahip16-bit mikroişlemcilerdir. Bölüm 9: 8086 nın Bacak Bağlantısı ve İşlevleri 8086 & 8088 her iki işlemci 40-pin dual in-line (DIP) paketinde üretilmişlerdir. 8086, 16-bit veri yoluna (data bus) 8088 ise 8- bit veri yoluna sahip16-bit

Detaylı

Connection Manager Kullanım Kılavuzu

Connection Manager Kullanım Kılavuzu Connection Manager Kullanım Kılavuzu Baskı 1.0 2 İçindekiler Bağlantı yöneticisi uygulaması hakkında 3 Başlarken 3 Bağlantı yöneticisi uygulamasını açma 3 Geçerli bağlantı durumunu görüntüleme 3 Uygulama

Detaylı

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com . PROGRAMLAMA UTR-VC Windows altında çalışan konfigürasyon yazılımı aracılığıyla programlanır. Programlama temel olarak kalibrasyon, test ve giriş/çıkış aralıklarının seçilmesi amacıyla kullanılır. Ancak

Detaylı

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ .... YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA KURS PLANI KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI. TOPLAM SÜRE BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 352 SAAT.. /.. /... /.. /. BİLGİSAYAR

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER RESET Girişi ve DEVRESİ Program herhangi bir nedenle kilitlenirse ya da program yeniden (baştan) çalıştırılmak istenirse dışarıdan PIC i reset yapmak gerekir. Aslında PIC in içinde besleme

Detaylı

Algılayıcılar / Transmitter

Algılayıcılar / Transmitter 1 Algılayıcı / Transmitter ATH100L Algılayıcılar / Transmitter ATH100L Kullanım Kılavuzu [Rev_1.0_ATH100L] 2 Algılayıcı / Transmitter ATH100L İÇİNDEKİLER 1. GENEL ÖZELLİKLER... 3 1.1. ATH100L... 3 1.2.

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar Yılmaz DEMİR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ Ünitelerimiz

Detaylı

DONANIM 07-08 Bahar Dönemi TEMEL BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

DONANIM 07-08 Bahar Dönemi TEMEL BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DONANIM 07-08 Bahar Dönemi TEMEL BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ Donanım nedir? Donanım bilgisayarı oluşturan her türlü fiziksel parçaya verilen verilen addır. Donanım bir merkezi işlem biriminden (Central Processing

Detaylı

OG VE AG GENİŞBANT POWER LINE HABERLEŞME

OG VE AG GENİŞBANT POWER LINE HABERLEŞME DAĞITIM ŞİRKETİ Kontrol Odası Yönetimi IP Altyapısı MV Akıllı şebekeleri ve akıllı sayaç okumaları hayata geçirebilmek için anahtar nitelikteki enerji değerlerini gerçek zamanlı olarak transfer edilebilecek

Detaylı

Dağıtım Sistemlerinde Sayaç Otomasyonu

Dağıtım Sistemlerinde Sayaç Otomasyonu Dağıtım Sistemlerinde Sayaç Otomasyonu Sunum İçeriği 1. Sayaç Otomasyonu Tanımı 2. Haberleşme Altyapısı 3. Sayaçlar 4. Haberleşme Ekipmanları 5. Sayaç Otomasyonu Yazılımı Sayaç Otomasyonu Tanımı Sayaç

Detaylı

ACS ASANSÖR KUMANDA SİSTEMİ

ACS ASANSÖR KUMANDA SİSTEMİ ACS ASANSÖR KUMANDA SİSTEMİ ACS DONANIM ÖZELLİKLERİ ACS elektrikli asansörler için tasarlanmıştır. EN 81-1 standartlarına uygundur. Simplex, dublex, triplex,... 8 asansöre kadar grup olarak çalışır. Full

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

EC-485. Ethernet RS485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri

EC-485. Ethernet RS485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-485 Ethernet RS485 Çevirici İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri TR+: RS485 TR+ bağlantısı için kullanılır. TR-: RS485 TR- bağlantısı için kullanılır. EC-485, cihazlarınıza veya bilgisayara

Detaylı