Aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə gübrələr birbaşa və dolayı gübrələrdən ibarətdir.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə gübrələr birbaşa və dolayı gübrələrdən ibarətdir."

Transkript

1 Mineral gübrələr Tərkibində bitkilər üçün qida elementləri olan və məhsulu yüksəltmək üçün torpağa verilən duzlara mineral gübrələr deyilir. Bitkinin tərkibinə 60-a qədər kimyəvi element daxil olur. Bunlardan karbon, oksigen, hidrogen, azot, fosfor, kalium, maqnezium, kükürd, kalsium, dəmir elementləri onun əsas kütləsini təşkil edir. Mineral maddələrdən azot, fosfor və kalium bitkilərin həyat fəaliyyəti üçün daha vacibdir. Bu elementlər bitki hüceyrələrində maddələr mübadiləsini yaxşılaşdırır. Onlar bitkilərin boyunu, məhsuldarlığını və onlarda qiymətli maddələrin miqdarını artırır. Göstərilən maddələr kartofda nişastanın, çuğundurda, meyvələrdə və moruqda şəkərin, taxılda zülalın və s. Çoxalmasına səbəb olur. Torpağı uzun müddət istismar etdikdə ondakı mineral maddələr tükənir, bitkinin məhsuldarlığı və məhsulun keyfiyyəti aşağı düşür. Ona görə də bitkilər üçün qida maddələri hesab edilən maddələrin miqdarını kompensasiya etmək lazımdır. Bu məqsədlə mineral gübrələrdən istifadə edilir. Mineral gübrələr aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə, tərkibinə, xassələrinə, qida maddələrinin növünə görə və s. Bir neçə növə bölünür. Aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə gübrələr birbaşa və dolayı gübrələrdən ibarətdir. Gübrənin tərkibindəki qida elementi birləşmə halında bitkillər tərəfindən birbaşa mənimsənilərsə, belə gübrələr birbaşa gübrələr adlanır. Dolayı gübrələr torpaqda olan qida maddələrini torpağın fiziki, kimyəvi və bioloji xassələrini yaxşılaşdırmağa yönəldilir. Məsələn, torpağa üyüdülmüş əhəngdaşı və ya dolomit əlavə etdikdə onun turşuluğu azalır. Birbaşa mineral gübrələr onun tərkibində olan qida elementlərinin növünə görə fosforlu, azotlu, kaliumlu, maqneziumlu və s. Olur.

2 Birbaşa gübrələr sadə və kompleks gübrələrə bölünür. Sadə gübrələrin tərkibində bir qida elementi, kompleks gübrələrin tərkibində isə iki, üç və daha çox qida elementi olur.belə gübrələrdə qida elementlərinin hamısı olduğundan onlara tam gübrələr də deyilir. Fosforlu və azotlu gübrələr daha çox yayılmışdır. Bunlardan superfosfatı, apatiti, ammonium şorasını, karbamidi, natrium şorasını, ammofoskanı və s. Göstərmək olar. Fosforlu gübrələr Fosforlu gübrələr kimyəvi tərkibinə və suda həll olmalarına görə bir-birindən fərqlənir. Suda həll olan gübrələr bitkilər tərəfindən daha yaxşı mənimsənilir. Suda və torpaqda həll olan fosforlu gübrələrdən sadə və ikiqat superfosfatları, presipitatı, termofosfatı və tomas-şlakı göstərmək olar. Suda həll olmayan fosforlu gübrələr yalnız qüvvətli turşularda həll olur. Belə gübrələrdən fosforit unu, apatitlər, sümük unu və s.daha çox tətbiq olunur. Fosforun və fosforlu gübrələrin istehsalı üçün fosforun təbii birləşmələri olan fosforitlər və apatitlərdən istifadə olunur. Bu məqsədlə flüorapatit Ca 5 F(PO 4 ) 3 və apatit-hidroksid Ca 5 OH(PO 4 ) 3 daha çox işlədilir. Fosforiti dəyirmanlarda üyütməklə fosforit unu alınır. Fosforit unu və flüorapatit torpaq sularında pis həll olduqları üçün bitkilər tərəfindən cox yavaş və uzun müddətə mənimsənilir. Həll olan fosforlu gubrələrə monokalsium fasfat Ca (H 2 PO 4 ) 2 ve dikalsium fasfat CaHPO 4 gübrelərni aid etmək olar. Monokalsium fasfat suda həll olduğu üçün bitkilər tərəfindən yaxşi mənimsənilir. Dikalsium fosfot

3 isə yalnız turş xassəli torpaq sularında həll olur və bitkilər tərəfindən belə torpaqlarda asan mənimsənilir. Sün i fosforlu gübrələr təbii fosfor filizlərindən alınır. Fosfor filizlərində fosfatlar bitkilər tərəfindən çətin mənimsənilən formada olur.ona görə də sün i gübrələri aldıqda fasfatlar həll olan və bitkilər tərəfindən asan mənimsənilən formaya salınır.bu zaman gübrədə fosforun qatılığı da artır. Hazırda təbii fosfor filizlərini sün i gübrələrə çevirmək üçün müxtəlif metodlar işlənib hazırlanmışdır.bunlardan aşağdakları göstərmək olar; 1.Təbii fasfatların turşularla (nitrat, sulfat, fasfat, bə zən də xlorid turşuları ilə)parçalanaraq suda həll olan gübrələrə çevrilməsi.bu zaman superfosfat Ca (H 2PO 4 ) 2 XX CaSO 4 və ikiqat superfosfat Ca (H 2 PO 4 ) 2 alınır. 2.Təbii fosfotların hidrotermiki parçalanaraq fluorsuz fasfatlara çevrilməsi. Bu məqsədlə təbii fasfatlara su buxarı ilə tə sir edilir və həll olan fluorsuz fosfatlar alınır. 3.Təbii fosfatların natrium, kalium,maqnezium və qələvi torpaq metallarının duzları iştirakında yüksək temeraturda bişirilməsi və ərimiş fosfatlar alinir. Hazırda əsas və ən çox yayılmış fosforlu gübrələr sadə superfosfat və ikiqat superfosfatdır.

4 Fosfat turşusu Sənayedə 2 üsulla alınır: 1.Termiki üsul 2.Ekstraksiya üsulu Bu üsullar müxtəlif olduqları kimi alınan tullantıların tərkibi də müxtəlif olur. 1.Termiki üsulla alınan fosfat turşusunun maya dəyəri sərf olunan fosfora görə hesablanır.bütün proseslərdə olduğu kimi bu prosesdə də bir beçə əlavə reaksiyalar baş verir.yəni məqsədli məhsuldan başqa əlavə məhsullar da alınır.bunun nəticəsində alınan məhsulun maya dəyəri yüksəlir.buzaman ətraf mühitə atılan zərərli maddələrin miqdarı çoxalır.termiki üsulda 1 ton fosfora görə hesablanmış əsas tullantılar və əsas məhsullar aşağıdakılardır: Qaz 3000m 3 Şlak 8-11 t Ferrofosfor 0,1-0,5t Toz qarışığı 0,05-0,35m 3 Şlam 0,1-0,15t Çirkab suyu 7m 3 Qazın tərkibinin 80-85%-ni karbon-2 oksid,8-10%-ni azot,2-3%- ni su buxarı,hidrogen,fosfid,karbon qazı,fosfor tə.kil edir.prosesdən

5 ayrılan qazın əsas tərkibini karbon-2 oksid təşkil etdiyinə görə qaz yandırılır.və onun istiliyindən istilikdəyişdirici aparatların işində və buxar almaq üçün istifadə edilir.ətraf mühiti tullantılarla çirkləndirməmək məqsədilə əlavə məhsullardan demək olar ki,tamamilə istifadə olunur.bu da tullantısız istehsal prosesinin prinsiplərindən istifadə edilməklə həyata keçirilir.alınan şlakdan kimyəvi aparatlar üçün hissələr,yol çəkilməsindən istifadə olunan plitələr hazırlanır.onun böyük bir qismi sement,kərpic,şlak pambığı və şlak pezması istilik aparatları və boruların izolə edilməsi üçün tətbiq olunur.ferrofosfor sobada şlak altında toplanır.və vaxtaşırı sobadan çıxarılır.onun tərkib hissəsini dəmirin müxtəlif fosfidləri dəmir-2 fosfor (Fe 5 P 2,FeP) təşkil edir.bu qarışıqda az da olsa, Mn-nın və xromun fosfidləri də olur.ferrofosfor 15-28% fosfordan,65-83%fe,az miqdarda C və si-dan ibarət olur.bu qarışıq başlıca olaraq,metalurgiyada tökmə işləri üçün aşqar kimi istifadə olunur.ondan elektrokimyəvi üsulla fosfor duzları almaq üçün xüsusi metodlar işlənib,hazırlanmışdır. Şlam çökdürücülərində maye fosfor altında toplanır.şlama çoxlu miqdar tor, silikat turşusu və s. qarışmış olur. Silikat turşusu qazların tərkibində olan SiF 4 ün hidrolizi nəticəsində alınır. Şlam çökdürücüdən su ilə əmələ gətirdiyi emulsiya kimi çıxarılır. Onun tərkibinin əsas hissəsini (65% P, 25% H 2 O, 10% toz ) təşkil edir. Şlamdan müxtəlif üsullarla fosfor və ya fosfat turşusu alınır.bəzən ondan ikinci xammal kimi istifadə edilir. Bu məqsədlə şlam elektirik sobasına qaytarılır. Fosfat turşusu istehsalının axırıncı mərhələsi turşudan əmələ gələn dumanı tutmaqdır. Dumanın ətraf mühitə

6 ötürülməməsi və itkinin qarşısının alınması məqsədi ilə yaş təmizləmə üsulundan istifadə edilir. 2.Ekstarksiya üsulu ilə fosfat turşusu alınan zaman əmələ gələn əsas tullantılar aşağıdakılardır. Ca 3 (PO 4 ) fosfo gibs Fosforlu birləşmələr,tərkibində P olan su və başqa tullantılar. Fosfogibsin geniş tətbiq sahələri məlumdur.ondan sement,istehsalat gibsi və sulfat turşusu istehsalında istifadə olunur.bəzi torpaqları meliprasiya etmək üçün və sement klinkeri almaq üçün xeyli miqdar fosfogibs sərf olunur.ətraf mühitin ekologiyasına böyük ziyan vuran maddələrdən ən çox zərərli sayılan komponent florlu birləşmələrdir.florlu birləşmələr xammalda həll olmayan duzların tərkibində də olsalar,xammalın emalından sonra flor həll olan birləşmələrin tərkibinə keçir.florlu birləşmələr biosferdə heyvan və bitki aləminə,bir sözlə bütün canlıların mənfi təsir göstərir.digər tərəfdən bu birləşmələr qiymətli xammal hesab olunur.ona görə də tullantı kimi ayrılan florlu birləşmələrdən üzvi sintezdə şüşə sənayesində və əlvan metallurgiyada bu birləşmələrdən müvəffəqiyyətlə istifadə edilir.tullantıların qaz fazasını SiF 4 və HF təşkil edir.bu fazanın 50-60% F-un payına düşür. Hər iki üsulla (termiki və eksraksiya) alınan fosfat turşusunun buxarlandıran zaman ayrılan SiF 4 və HF su ilə udulanda H 2 SİF 6 (florsilikat) turşusunun 10-15%-li məhlulu alınır.h 2 SİF 6 turşusunun duru məhlulu əsasən süzgəcləri yumaq,qatı məhlulu isə floridlər və silisium

7 floridlər istehsal etmək üçün işlədilir.ayrılan qazları atmosferə ötürməmək və itkiyə yol verməmək məqsədilə regenerasiya olunurlar. Sadə superfosfat gübrəsi istehsalı Sadə superfosfat fosforitlərin və ya flor apatitlərin sulfat turşusu iştirakı ilə parçalanma məhsuludur.bu parçalanmada əsas məqsəd suda həll olmayan təbii fosfor minerallarının suda həll olan birləşmələrə çevrilməsidir.təbii fosforidlərin və ya flor apatitlərin parçalanma reaksiyasını aşağıdakı tənliklə göstərmək olar: 2CaF(PO 4 ) 3 +7H 2 SO 4 +6,5H 2 O=3 (Ca(H 2 PO 4 ) 2.H 2 O)+3(CaSO H 2 O)+2HF Bu sadə superfosfat əsasən iki məhsulun qarışığından ibarət olur.suda yaxşı həll olan monokalsium fosfatdan və suda çətin həll olan gibsdən (CaSO 4.0,5H 2 O)bu qarışığın qatılığı 20-22% olur.alınan gübrə kütləsinin tərkibində olan gibs maddəsi bitkilər tərəfindən mənimsənilməyən maddə hesab edilir.lakin torpağın şoranlaşmasının qarşısını almağa kömək edir.parçalanma reaksiyası tənliyindən göründüyü kimi prosesdə su iştirak edir.ona görə də sadə superfosfat istehsalında monohidratdan deyil,68%-li H 2 SO 4 -dən istifadə edilir.təbii apatit və ya flor apatitləri H 2 SO 4 ilə parçalanması iki mərhələdə aparılır. Təbii xammal H 2 SO 4 ilə qarışaraq onun 70%-ni parçalayaraq aşağıdakı reaksiya tənliyi üzrə CaSO 4 və H 3 PO 4 -ə çevrilir.

8 +3H 3 PO 4 +HF Ca 5 F(PO 4 ) 3 +5H 2 SO 4 +2,5H 2 O=5(CaSO 4.0,5h 2 O) Bu mərhələ dəq. ərzində başa çatır.təbii fosfor xammalının qalan hissəsi təxminən 30%-i prosesin ikinci mərhələsindən H 3 PO 4 -ə parçalanır: Ca 5 F(PO 4 ) 3 +7H 5 PO 4 +5H 2 O=5(CaH 2 (PO 4 ) 2.H 2 O)+HF Bu mərhələ isə 5-20 gün ərzində anbarda başa çatır.bu mərhələyə gübrənin yetişməsi mərhələsi deyilir.bu prosesi tam başa çatdırmaq və prosesi sürətləndirmək məqsədilə aşağıdakı texnoloji tədbirlər həyata keçirilir: 1.Parçalanma prosesinə verilən H 2 SO 4 -ün miqdarı artıqlaması ilə verilir. 2.Parçalanma prosesində 60-70%-li H 2 SO 4 verilir ki,buda proses üçün optimal qatılıq sayılır. Sadə superfosfat istehsal edən zaman fosforit H 2 SO 4 -lə qarşılıqlı təsiri çox yavaş gedir.bu proses aşağıdakı mərhələlərdən ibarət olur: 1.Təbii fosforitlərin xırdalanması. 2.Təbii fosforitlərin H 2 SO 4 ilə qarışdırılması. 3.Superfosfatın yenilməsi. 4.Superfosfatın xırdalanması. 5.Superfosfatın anbarlarda saxlanması.(yəni Ca 5 (PO 4 ) 2 -ın H 2 SO 4 -ilə axıradək reaksiya daxil olması).

9 kimidir: Sadə superfosfat istehsal edən qurğunun texnoloji sxemi aşağıdakı Şəkil 1. Fasiləsiz metodla sadə superfosfat istehsal edən qurğunun sxemi:1- qarışdırıcı, 2- fosfatölçən dozator, 3,4- su və sulfat turşusu üçün basqı çənləri, 5- turşuölçən, 6- superfosfat kamerası, 7- superfosfat transportyoru, 8- tullayıcı. 70%-li H 2 SO 4 ilə su turşu ölçəndə (5) qarışdırılır.və su turşu basqı çənlərinə (3;4) doldurulur.turşu ilə su turşu ölçəndə qarışaraq 68%-li olur və qarışdırdıqda (1) fosforit ilə qarışdırılır. Reaksiya qismən qarışdırdıqda gedir.qarışıq sonra superfosfat kamerasına daxil olur.orada superfosfatın yeniləşməsi,sonra bərkiməsi və xırdalanması prosesi fasiləsiz olaraq başa çatır.kameranın aşağıda lentli transportyor (7) yerləşir.xırdalanmış superfosfat əvvəlcə lent üzərinə,oradan da xırdalayıcı üzərinə ötürülür.tullayıcı superfosfatı anbara göndərir.superfosfat anbarda axıradək yerləşir.fosforitlə sulfat

10 turşusu arasındakı reaksiya burada başa çatır.sadə superfosfat gübrəsinin yeganəı çatışmayan cəhəti onun tərkibində olan P 2 O 5 -in miqdarının az olmasıdır.(20%). İKİQAT SUPERFOSFAT GÜBRƏSİ İSTEHSALI Sadə superfosfatdan sonra ən çox istehsal olunan fosforlu gübrə ikiqat superfosfat gübrəsidir.ikiqat superfosfat almaq üçün təbii fosforları sulfat turşusu iştirakı ilə fosfat turşusuna və fasfatlara təsir edərək onları ikiqat superfosfata çevirirlər: Ca 3 (PO 4 ) 2 +3H 2 SO 4 =2H 3 PO 4 +3CaCO 4 Ca 3 (PO 4 ) 3 +4H 3 PO 4 =3Ca(H 2 PO 4 ) 2 İkiqat superfosfat fosforla zəngin gübrədir.bu gübrədə P 2 O 5 -in miqdarı sadə superfosfatla olduğundan 2-3 dəfə çoxdur.ikiqat superfosfat istehaslı texnologiyası sadə superfosfat istehsalı texnologiyası ilə təxminən eynidir.bu prosesdə əsas aparatdan fosfat turşusunu təbii fosforitlə qarışdıran qarışığı və fasıləsiz işləyən kameradır.alınan ikiqat superfosfat dənəvərləşmiş halda lentli transportyor vasıtəsilə xüsusi anbarlara göndərilir.

11 PPESİPİTAT Presipitatı almaq üçün əvvəlcə kalsium-fosfata sulfat turşusu ilə təsir edilir. Alınan fosfat turşusunu çöküntüdən ayırdıqdan sonra, ona sönmüş əhənglə təsir edirlər. H 3 PO 4 + Ca HPO 4 2H 2 O Əmələ gələn duz suda pis həll olduğu üçün kristalhidrat şəklində çökür. Buna görə də gübrəyə belə ad verilmişdir (latınca praecipitare çökdürmək deməkdir). Presipitatın tərkibində 30-35% P 2 O 5 olur. Presipitat torpaqda olan turşuların və bitki köklərinin buraxdığı turşu xassəli şirələrin təsiri nəticəsində həll olur. TOMAS-ŞLAK VƏ YA FOSFAT-ŞLAK Tomas-şlakın tərkibi Ca 3 (PO 4 ) 2 CaO formulu ilə ifadə olunur; fosfor 5-oksidin miqdarı 10-20%-ə qədərdir. Tərkibində fosfor olan çuqundan polad istehsal etdikdə fosforu ayırmaq lazm gəlir və bu zaman o, göstərilən tərkibli birləşmə şəklində əlavə məhsul kimi alınır. Tomasşlak əsasi xassəli olduğuna görə turş torpaqlara verilir. Göstərilən gübrələrə sadə gübrələr deyilir. Kənd təsərrüfatında mürəkkəb gübrələrdən istifadə etmək daha əlverişlidir. Bunlardan geniş tətbiq olunan aşağıdakılardır.

12 Ammofos. Ammofosun tərkibində 44% P 2 O 5 və 11% azot olur. Onu aşağıdakı reaksiya üzrə alırlar. H 3 PO 4 + NH 3 = NH 4 H 2 PO 4 Alınan duza monoammofos da deyilir. Neytrallaşma dərəcəsindən asılı olaraq diammofos da alınır və onun tərkibində 52% P 2 O 5, 20% azot olur. H 3 PO NH 3 = (NH 4 ) 2 H 2 PO 4 Nitrofoska. Nitrofoska üçqat gübrədir. Tərkibində azot, fosfor və kalium vardır. Nitrofoska (NH 4 ) 2 H 2 PO 4, NH 4 NO 3 və KCl (yaxud K 2 SO 4 ) duzlarının əridilmiş qarışığıdır. SUPERFOSFATIN DƏNƏVƏRLƏŞDİRİLMƏSİNİN MATERİAL HESABI Prosesin material hesabı 1 t superfosfata görə hesablanır və aşağıdakı göstəricilərə əsasən aparılır. 1. Dənəvərləşməyə verilən superfosfatın tərkibi: mənimsənilən P 2 O 5-16,5%, sərbəst P 2 O 5-3%, nəmlik-8%, flüor- 0,009%. 2. Əhəngdaşı: CaCO 3 -ün miqdarı- 85%, nəmlik 1%. 3. Dənəvərləşmə prosesində qaz fazasına keçən flüorun miqdarı 15,5%.

13 Sadə superfosfat dənəvərləşməyə verilmədən qabaq neytrallaşdırılmaqla onun tərkibindəki sərbəst fosfat turşusunun miqdarı 1-2% P 2 O 5 -ə qədər azalır. Şərtə görə 1 t ilkin superfosfatda sərbəst fosfat turşusu şəklində 1000 : 0,03 = 30 kq P 2 O 5 vardır. Bu miqdarın 70%-ni neytrallaşdırmaq üçün lazım olan turşunun miqdarı 30 0,7 = 21 kq təşkil edir. Bu məqsədlə neytrallaşmaya əhəng daşı da sərf olunur. Onun miqdarı (100%-li CaCO 3 üçün) : 21*100 = P 2 O 5 -in molekul kütləsidir. 85%-li əhəngdaşı üçün bu miqdar 14,8 : 0,85 = 17,4 kq təşkil edir. Neytrallaşdırma prosesi üçün üyüdülmüş, qurudulmuş və 1% nəmliyi olan əhəngdaşı işlədilir. Onun miqdarı: 17.4* =17.5 kq Əhəngdaşı parçalanan zaman ayrılan karbon qazının miqdarı : 21* 44 =6.5 kq karbon qazının molekul kütləsidir. 1 t ilkin superfosfatdan alınan neytrallaşmış superfosfatın miqdarı :

14 ,5 6,5 = 1011 kq Neytrallaşmış superfosfat qurudulduqda onun tərkibində olan flüor silisium 4-fluorid kimi ayrılır. Ayrılan flüorun miqdarı superfosfat tərkibində olan flüorun ümumi miqdarının 15,5% -ni təşkil etdiyini nəzərə alsaq, 1 t superfosfatdakı flüorun miqdarı : ,009 = 9 kq olar. Qaz fazasına keçən flüorun miqdarı : SiF 4 = 104 (4F= 4 19 = 76) 104*1.39 =1.9 kq 76 1,39-9 kq flüorun 15,5%-dir. (9 0,155 = 1,39). İlkin superfosfatda nəmliyin miqdarı : ,1 = 100 kq Əhəngdaşı ilə sistemə daxil olan nəmlik : 17,5 0,01 = 0,175 kq Neytrallaşmış superfosfatda nəmliyin miqdarı: ,175 = 100,175 kq Flüor ayrıldıqdan sonra neytrallaşmış nəm superfosfatın miqdarı : ,5 6,5 1,9 = 1009,1 kq

15 Neytrallaşmış superfosfatın quru maddəyə görə hesablanmış miqdarı: 1009,1 100,175 = 908,9 kq Qurudulmuş hazır dənələrin nəmliyini 3% qəbul etdikdə, 1t ilkin superfosfatdan alınan məhsulun miqdarı: 908,9 : 0,97 = 937 kq Hazır məhsuldakı nəmliyin miqdarı isə ,9 =28,1 kq olar. Məhsulun qranulometrik tərkibini bilməklə yenidən işlədilməyə qaytarılan narın fraksiyanın miqdarı hesablanır. Quruducu barabandan çıxan məhsul, orta hesabla aşağıdakı qranulometrik tərkibdə olur: 4 mm-dən böyük ölçülü hissəciklər 18% 1-4 mm ölçülü hissəciklər 56% 1 mm-dən kiçik ölçülü hissəciklər 16% Hissəciklərin ölçüsü 4 mm-dən böyük olan fraksiyanın xırdalanması nəticəsində alınan məhsulun qranulometrik tərkibi isə aşağıdakı kimidir: 4 mm-dən böyük ölçülü hissəciklər 42% 1-4 mm ölçülü hissəciklər 49% 1-4 mm ölçülü hissəciklər 49%

16 Quruducu barabandan çıxan dənələrin çəkisini x, xırdalanmaya verilən iri hissəcikllərin çəkisini y və 1 t ilkin superfosfatdan alınan məhsulun çəkisini z ilə işarə etsək, ölçülərinə görə ayrılmaya verilən məhsulun çəkisi (x+y) olur və qranulometrik tərkibi aşağıdakı kimi hesablanır. 4 mm-dən böyük ölçülü hissəciklər 0,18x + 0,42y 1-4 mm ölçülü hissəciklər 0,56x + 0,49y 1-4 mm ölçülü hissəciklər 0,16x+0,19y Xırdalanmaya verilən iri hissəciklərin çəkisi : y= 0,18x + 0,42y buradan x= 3,2y 1 t superfosfatdan alınan hazır məhsulun miqdarı z= 937 kq-dır. Eyni zamanda z= 0,56x + 0,49y 937= 0,56x + 0,49y Bu tənlikdə x= 3,2y qiymətini yerinə yazsaq, xırdalanmaya verilən iri fraksiyanın miqdarı : y= 410,9 kq olar. Quruducu barabandan sonra dənələrin çəkisi : x= 3 410,9= 1232,7 kq

17 Bu zaman hissəciklərin ölçüsü 1 mm-dən kiçik və nəmliyi 3% olan narın fraksiyanın miqdarı : 0,18x + 0,19y = 0, ,7 + 0,19 410,9 = 299,9 kq Bu qarışıqda quru maddənin miqdarı : 299,9 0,97 = 290,9 kq Xəlbirə daxil olan maddənin miqdarı : x+y= 410, ,7 = 1643,6 kq Xəlbirdən sonra fraksiyaların çıxımı : a) ölçüsü 4 mm dən böyük olan : 0, ,7 + 0,42 410,9 =394,4 b) ölçüsü 1-4 mm olan hazır məhsul : 0, ,7 + 0,49 410,9 = 891,6 kq c) ölçüsü 1 mm-dən kiçik olan və prosesə qaytarılan : 0, ,7 + 0,19 410,9 = 299,8 kq Dənəvərləşdirici barabana daxil olan quru maddələrin miqdarı : a) Neytrallaşmış superfosfat 908,9 kq b) Qaytarılan maddə - 290,9 kq Cəmi : 908,9+ 290,9 =1199,8 kq Dənəvərləşdirici barabanda kütlənin optimal nəmliyi 17,5% olduğu üçün, dənəvərləşdiricidə alınan xam dənələr :

18 = kq Dənəvərləşdiricidəki gübrəni 17,5%-ə qədər nəmləşdirmək üçün sərf olunan suyun miqdarı : 1454,3 290,9 1009,1 = 154,3 kq Burada : 1009,1 kq neytral nəm superfosfatın miqdarıdır. Superfosfatın qurudulması zamanı buraxılan suyun miqdarı: 1454,3 290,9 937= 226,4 kq 195*100 Mənimsənilən P 2 O 5 = =20.8% *100 Sərbəst P 2 O 5 = =1.59% *100 Su = =3% ( ) *100 Flüor = =0.77% 1 t dənəvər superfosfat istehsal etmək üçün: 1000 Sadə superfosfat = = 1.06 t 17.4*1000 Əhəngdaşı = = kq su: Dənəvərləşdiricidə superfosfatın nəmləşdirilməsi üçün lazım olan 154.3*1000 =164.6 l 937.0

19 Superfosfatın dənəvərləşdirilməsinin material balansı aşağıdakı cədvəldə verilir: Cədvəl Material balansı Material kq % Hazır məhsul kq % Sadə superfosfat Dənəvər superfosfat Əhəngdaşı Su buxarı Qaytarılan narın Qaytarılan fraksiya fraksiya Su (nəmləşdirmək üçün) Karbon qazı Flüorlu qazlar Cəmi: Cəmi: FOSFORLU GÜBRƏLƏR İSTEHSALINDA ƏTRAF MÜHİTİN QORUNMASI Fosforlu gübrələr istehsalında əsas tullantılar qaz və maye halında olur.qaz halında olan tulantıların tərkibinin əsas zəhərli maddələri floritlərdir.(h 2 SiF 6 ; HF).Maye tullantıları isə suda həl olmuş müxtəlif

20 duzlar CaF 2,fosfatlar və s. gelləri təşkil edir.çirkab sularda florun miqdarı 1,5mq/l olur.bu sular turş xassəli olur.onları neytrallaşdırmaq üçün təbaşir,əhəng südündən istifadə edilir.bu yolla flor bərk fazaya keçir.əmələ gələn CaF 2 suda həll olduğuna görə suda F-un miqdarı mq/l-ə yüksəlir.belə suyu su hövzələrinə yalnız durulaşdırdıqdan sonra ötürmək olar.bu isə əlavə təmiz su və xərc tələb edir.buna yol verməmək üçün bu cür proseslərdə işlənmiş sudan təkrar istifadə prinsipindən istifadə olunur.yəni çirkab tullantıları olmayan yeni texnoloji sistem yaradılmış olur.bu tip qapalı sıstem yaratmaqla çirkab suları azalır və istifadə olunan təmiz suya qənaət edilir. Amafos və aminium nitrofosfat yuma solarına qarışan ammonyakı tutmaq üçün ümumi qəbuledicidə suya fosfat turşusu əlavə olunur.alınan məhlul yenidən prosesə qaytarılır.fosforlu gübrələr istehsalında qapalı texnoloji proseslərdən istifadə olunsa tam qapalı sistem tətbiq etmək hələlik mümkün deyil.gübrə istehsalında alınan çirkab suları sanitariya normalarına görə iki üsulla təmizlənir: 1.İondəyişmə üsulu 2.Karbonat üsulu Çirkab suları ümumi təmizləmə mərhələsini keçdikdən sonra iondəyişmə üsulu ilə qalıq zərərverici madələrdən qalıq zərərverici maddələrdən azad olur.bu prosesdə xüsusi AB-17 tipli anionitdən istifadə olunur. Karbonat təmizlənməsində əsas məqsəd təmizlənmədən əvvəl və sonra bu üsul tətbiq olunur.bu prosesdə suyu qalıq floridlərdən

21 təmizləmək üçün ona əhəng südü əlavə edilir və karbon-4 oksidlə doydurulur. Alınan CaCO 3 flor ionlarının səthində adsorbsiya edir.caco 2 ilə birlikdə flor ionları da çökür.beləliklə,suda florun miqdarı 30mq/l-dən 1,5 mq/l-ə qədər azaldılır.bu isə sanitariya normalarına uyğun gəlir.florlu gübrələr kənd təsərrüfatında geniş tətbiq olunur.

Beləki bütün texnoloji proseslər müxtəlif üsullarla aparilsada, ümumi halda prosesi iki hissəyə ayirmaq olar :

Beləki bütün texnoloji proseslər müxtəlif üsullarla aparilsada, ümumi halda prosesi iki hissəyə ayirmaq olar : Mündəricat Giriş...3 Xammal və alınan məhsulun seçilib əsaslandırılması...5 Prosesin elmi əsasları 9 Texnoloji sxemin seçilib əsaslandırılması.16 Əsas aparatın izzahı 20 Ədəbiyyat. Giriş Xlorid turşusu

Detaylı

Mövzu 21:Bioqaz istehsalı və tullantısız (aztullantılı) texnologiyaların kənd təsərrüfatında tətbiqi

Mövzu 21:Bioqaz istehsalı və tullantısız (aztullantılı) texnologiyaların kənd təsərrüfatında tətbiqi Mövzu 21:Bioqaz istehsalı və tullantısız (aztullantılı) texnologiyaların kənd təsərrüfatında tətbiqi Plan: 1.Bioqaz və onun növləri 2.Bioqazın istehsalı üçün xammal 3.Bioqaz alınması üçün qurğuların quruluşu

Detaylı

MÜHAZİRƏ 13: YEYİNTİ HEYVANİ YAĞLARIN İSTEHSAL TEXNOLOGİYASI Dos. NATƏVAN SƏFƏR QIZI

MÜHAZİRƏ 13: YEYİNTİ HEYVANİ YAĞLARIN İSTEHSAL TEXNOLOGİYASI Dos. NATƏVAN SƏFƏR QIZI MÜHAZİRƏ 13: YEYİNTİ HEYVANİ YAĞLARIN İSTEHSAL TEXNOLOGİYASI Dos. NATƏVAN SƏFƏR QIZI QƏDİMOVA Yeyinti heyvani yağların çeşidi, kimyəvi tərkibi və qidalılıq dəyəri Yeyinti heyvani yağların istehsal mərhələləri

Detaylı

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ KAFEDRA: QİDA MƏHSULLARININ TEXNOLOGİYASI FƏNN: BİOTEXNOLOGİYANIN ƏSASLARI GENETIK MÜHƏNDISLIK VƏ ONUN ƏSAS ANLAYIŞLARI Tərtib etdi: Dos.,t.e.n. Qədimova Natəvan

Detaylı

Fənn Ətraf mühitin mühafizəsinin texniki və texnoloji əsasları

Fənn Ətraf mühitin mühafizəsinin texniki və texnoloji əsasları Fənn 1212 - Ətraf mühitin mühafizəsinin texniki və texnoloji əsasları Bölmə: 0102 1. Sual: İnsanlar öz vaxtının neçə faizinin qədərini istehsalat şəraitində keçirir? (Çəki: 1) a) 20%-ə qədərəni b) 15%-ə

Detaylı

Torpağın ağır metallarla çirklənməsi

Torpağın ağır metallarla çirklənməsi Torpağın ağır metallarla çirklənməsi Çirklənmə miqyasına və və bioloji obyektlərə təsirinə görə çirkləndirici maddələr arasında ağır metallar xüsusi yer tutur. Ağır metalların orqanizmdə böyük rolu vardır,

Detaylı

Ana kart (Motherboard)

Ana kart (Motherboard) 1 Ana kart (Motherboard) 2 Ana lövhə və ya ana kart (ing. motherboard) mürəkkəb çoxqatlı çap lövhəsində fərdi kompüterin əsas komponentləri (mərkəzi prosessor, operativ yaddaşın kontrollerləri, operativ

Detaylı

BİOSFER

BİOSFER BİOSFER Yer kürəsinin səthi canlılar və cansızlar arasında bölünmüşdür. Yerin cansız aləminin yaşı 5 mlrd. il, canlı aləminin yaşı isə 3 mlrd. il olaraq qəbul edilmişdir. Məhz bu səbəbdən bəzi alimlərin

Detaylı

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT. 31 dekabr 2013-ci il tarixə

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT. 31 dekabr 2013-ci il tarixə MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT "Qeyrihökumət təşkilatının forması, məzmunu və təqdim edilməsi Qaydası»na 1 nömrəli əlavə 31 dekabr 2013ci il tarixə FORMA 1 Müəssisə, təşkilat Vətəndaşların Əmək Hüquqlarını

Detaylı

Serbest iş 5. Azerbaycan Hava Yolları Qapalı Sehimdar Cemiyyeti. Milli Aviasiya Akademiyası

Serbest iş 5. Azerbaycan Hava Yolları Qapalı Sehimdar Cemiyyeti. Milli Aviasiya Akademiyası Azerbaycan Hava Yolları Qapalı Sehimdar Cemiyyeti Milli Aviasiya Akademiyası Serbest iş 5 Fenn: Fizika 2 Mövzu: Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri Kafedra: Aerokosmik Telebe: Memmedova Hemide

Detaylı

Alimlərin fermerlərlə əlaqəsinə yardım ictimai birliyi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Zoologiya institutu G.Ə.MUSTAFAYEVA, D. V.

Alimlərin fermerlərlə əlaqəsinə yardım ictimai birliyi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Zoologiya institutu G.Ə.MUSTAFAYEVA, D. V. Alimlərin fermerlərlə əlaqəsinə yardım ictimai birliyi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Zoologiya institutu G.Ə.MUSTAFAYEVA, D. V.MUSTAFAYEV BİLDİRÇİNÇİLİK GƏLİRLİ VƏ PERSPEKTİVLİ BİZNESDİR 2 Redaktor

Detaylı

Milli Aviasiya Akademiyası. Kafedra:"Aviasiya meteorologiyası" Fakültə: "HN" İxtisas: "Hidrometeorologiya" Fənn: "İqlimşünaslıq"

Milli Aviasiya Akademiyası. Kafedra:Aviasiya meteorologiyası Fakültə: HN İxtisas: Hidrometeorologiya Fənn: İqlimşünaslıq Milli Aviasiya Akademiyası Kafedra:"Aviasiya meteorologiyası" Fakültə: "HN" İxtisas: "Hidrometeorologiya" Fənn: "İqlimşünaslıq" Tələbə:Abdullayev Nemət Müəllim:Məmmədova Güllü Mövzu: "İqlim dəyişmələri

Detaylı

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT VÖEN

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT VÖEN MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT «Qeyri-hökumət təşkilatının illik maliyyə hesabatının forması, məzmunu və təqdim edilməsi Qaydası»na 1 nömrəli əlavə 31 dekabr 2009 il tarixə FORMA 1 VÖEN 1 3 0 0 1 2

Detaylı

TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI

TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI 01 Kimyəvi qarışıqların tullantıları 01.1 İşlənmiş həlledicilər TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI 01.11 Halogenləşdirmə zamanı işlənmiş həlledicilər 07 01 03* üzvi halogenləşmiş həlledicilər, yuyucu məhlullar

Detaylı

b) Kişi cinsi hormonlar. (C 19 steroidlər). R=CH 3 androgen; c) C 18 steroidinə malik hormonlar. R=H estran.

b) Kişi cinsi hormonlar. (C 19 steroidlər). R=CH 3 androgen; c) C 18 steroidinə malik hormonlar. R=H estran. HİPOFİZİN ÖN PAYIN HORMONLARI HAQQINDA ƏTRAFLI MƏLUMAT Hormon sözü yunanca hərəkətə gətirmək deməkdir. Hormon termini 1905-ci ildə E. Starlinq tərəfindən elmə daxil edilmişdir. Xüsusi üzv və toxumalarda

Detaylı

Xammal və enerji daşıyıcı problemlərinin həll edilməsi yolları Müasir beynəlxalq münasibətlərin ən aktual məsələləri sırasına qloballaşan dünyanın

Xammal və enerji daşıyıcı problemlərinin həll edilməsi yolları Müasir beynəlxalq münasibətlərin ən aktual məsələləri sırasına qloballaşan dünyanın Xammal və enerji daşıyıcı problemlərinin həll edilməsi yolları Müasir beynəlxalq münasibətlərin ən aktual məsələləri sırasına qloballaşan dünyanın əsas geosiyasi problemlərindən biri olan istehsalat tələbləri

Detaylı

MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv

MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv bir ERKƏN İNKİŞAF SİSTEMİ hazırlamışlar. Bizim SERTIFIKATLAŞDIRILMIŞ

Detaylı

Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri

Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri QOŞMA C3 ƏMSSTQ SƏNƏDİNƏ ƏLAVƏYƏ DÜZƏLİŞLƏRİN REYESTRİ Qoşma C3: ƏMSSTQ sənədinə Əlavəyə Düzəlişlərin Reyestri i MÜNDƏRİCAT 1 MÜQƏDDİMƏ... I Cədvəllər Cədvəl

Detaylı

Qida fiziologiyası. müəl., b.ü.f.d. BABAŞLI A.Ə.

Qida fiziologiyası. müəl., b.ü.f.d. BABAŞLI A.Ə. Fənn: Qida fiziologiyası Tərtib etdi: müəl., b.ü.f.d. BABAŞLI A.Ə. Mühazirə 7. QİDA RASİONLARINDA NORMALLAŞDIRILMASININ ELMİ ƏSASLARI YAĞLARIN Plan: 1) Lipidlərin orqanizm üçün fizioloji əhəmiyyəti. 2)

Detaylı

Mühazirə 6: Kation və Anion polimerləşmənin xüsusiyyətləri

Mühazirə 6: Kation və Anion polimerləşmənin xüsusiyyətləri Fənn: Yüksək molekullu birləşmələr kimyası Müəllim: Yavər Cəfər qızı Qasımova Fakültə: Kimya İxtisas: Kimya müəllimliyi Kafedra: Üzvi kimya və kimya texnologiyası Təhsil pilləsi: Bakalavr Mühazirə 6: Kation

Detaylı

2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları

2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları 2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları İXTİSAS QRUPU IV TEST TAPŞIRIĞI 25 QAPALI 21 AÇIQ HESABLAMA 1 SEÇİM 2 UYĞUNLUĞU MÜƏYYƏN

Detaylı

BİOSFER. Talıblı Pərviz Qrup: 400

BİOSFER. Talıblı Pərviz Qrup: 400 Talıblı Pərviz Qrup: 400 BİOSFER Yer kürəsinin səthi canlılar və cansızlar arasında bölünmüşdür. Yerin cansız aləminin yaşı 5 mlrd. il, canlı aləminin yaşı isə 3 mlrd. il olaraq qəbul edilmişdir. Məhz

Detaylı

ARİF HÜSEYNOV NAMİQ HÜSEYNOV

ARİF HÜSEYNOV NAMİQ HÜSEYNOV ARİF HÜSEYNOV NAMİQ HÜSEYNOV TORPAQ KİMYASI Ali məktəblər üçün dərslik Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirinin 23 may 2012-ci il tarixli 902 saylı əmri ilə ali məktəb tələbələri üçün dərslik kimi təsdiq

Detaylı

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT NEFT VƏ SƏNAYE UNİVERSİTETİ. Kafedra: Metrologiya, standartlaşdırma və keyfiyyətin idarəə olunması

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT NEFT VƏ SƏNAYE UNİVERSİTETİ. Kafedra: Metrologiya, standartlaşdırma və keyfiyyətin idarəə olunması AZƏRBAYCAN DÖVLƏT NEFT VƏ SƏNAYE UNİVERSİTETİ Fakültə: İqtisadiyyatt və menecment Kafedra: Metrologiya, standartlaşdırma və keyfiyyətin idarəə olunması Fənn: Standartlaşdırma və sertifikasiya SƏRBƏST İŞ

Detaylı

Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? İN S I V SİNİF

Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? İN S I V SİNİF 1 Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? 1 Altından xətt çəkilmiş rəqəm hansı ədədi göstərir? 9802 Altından xətt çəkilmiş rəqəm hansı ədədi göstərir? 846513 2 3 Ədədin yazılışının mövqeli sistemi 93765 Yüzlük

Detaylı

Şəkil 2. Qrafendə karbon atomlarının düzülüşü

Şəkil 2. Qrafendə karbon atomlarının düzülüşü MÜHAZİRƏ 15. Karbon nanoboruları, alınması və tətbiq sahələri Karbon nanoboruları kovalent rabitəyə malik karbon atomlarından ibarət, özü təşkil olunmuş, boru şəkilli nanoquruluşlardır. Onlar əsasən iki

Detaylı

BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ

BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ 58 MART 2013 BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ Böyük Britaniya Qərbi Avropanın ən yüksək inkişaf ölkələrindən biridir. Bu ölkə vergi elminin vətəni hesab edilir. Böyük Britaniyanın vergi sahəsində olan

Detaylı

ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI. Brendlərin Uçuş Zolağı

ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI. Brendlərin Uçuş Zolağı ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI Brendlərin Uçuş Zolağı MÜNDƏRİCAT BİZ KİMİK? VİZYONUMUZ YENİ TERMİNALA BİR NƏZƏR NİYƏ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM? HƏDƏF KÜTLƏMİZ MƏHSULLARIMIZ BİZ

Detaylı

Bank sistemində pulların ekspertizasının təşkili və aparılması Q A Y D A L A R I

Bank sistemində pulların ekspertizasının təşkili və aparılması Q A Y D A L A R I Dövlət qeydiyyatına alınmışdır Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Mərkəzi Bankının İdarə Heyəti Qeydiyyat 3118 Protokol 05 18 mart 2005-ci il 03 mart

Detaylı

MobilBank. Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması

MobilBank. Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması MobilBank Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması Xidmət siyahısı Kommunal xidmətlərin ödənişi Mobil operator xidmətlərinin ödənişi İnternet provayderlər xidmətlərinin ödənişi Pulun kartdan

Detaylı

Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu

Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu 2013 Məzmun Nə etməli Texniki müsahibəyə dair məsləhətlər Seçim prosesinə ümumi baxış Gənc mütəxəssis (Challenge) proqramı Nə etməli Müsahibədə uğur qazanmaq üçün

Detaylı

Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri

Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri Əsas göstəricilər Hasilat AÇG neft (min barel/gün) neft (milyon ton) Sahdəniz qaz (milyard kubmetr) kondensat (milyon ton) Əməliyyat

Detaylı

QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI

QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI QARADAĞ SEMENT ASC Sahil qəsəbəsi Səlyan şossesi Bakı AZ1083 LAYİHƏ HAQQINDA MƏLUMAT (ƏMSSTQ-si Prosesinin Əhatə Dairəsi Sənədi) Yeni 6

Detaylı

EFİOPİYA VƏ SOMALİNİN KƏND TƏSƏRRÜFATININ MÜQAYİSƏLİ SƏCİYYƏSİ

EFİOPİYA VƏ SOMALİNİN KƏND TƏSƏRRÜFATININ MÜQAYİSƏLİ SƏCİYYƏSİ EFİOPİYA VƏ SOMALİNİN KƏND TƏSƏRRÜFATININ MÜQAYİSƏLİ SƏCİYYƏSİ Efiopiyanın kənd təsərrüfatı. İqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir.belə ki,üdm-un 50%-i, ixracatın isə 85%-i,ümumi məşğulluğun

Detaylı

Azərbaycan Respublikasının bank sistemində ödəniş vasitələrinin maliyyə hesabatlarında uçotu Qaydaları

Azərbaycan Respublikasının bank sistemində ödəniş vasitələrinin maliyyə hesabatlarında uçotu Qaydaları Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti 18 yanvar 2003-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Protokol N 01 Reyestr N 32 İdarə Heyətinin Sədri Elman Rüstəmov Azərbaycan Respublikasının

Detaylı

Əlavə D Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Edilməsi və Monitorinqi Planı

Əlavə D Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Edilməsi və Monitorinqi Planı Əlavə D Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Edilməsi və Monitorinqi Planı MÜNDƏRİCAT 1 GİRİŞ... 1 2 İDARƏETMƏ PLANLARINA DÜZƏLİŞLƏR... 2 Cədvəl Cədvəl 1: -ə düzəlişlərin siyahısı... 3 Ətraf Mühitin və

Detaylı

MÜHAZIRƏ 13. YUMURTA VƏ YUMURTA MƏHSULLARININ MİKROBİOLOGİYASI

MÜHAZIRƏ 13. YUMURTA VƏ YUMURTA MƏHSULLARININ MİKROBİOLOGİYASI MÜHAZIRƏ 13. YUMURTA VƏ YUMURTA MƏHSULLARININ MİKROBİOLOGİYASI Yumurta - tərkibində bioloji cəhətdən qiymətli zülallar (26%), yağlar (22%), D, A, E, PP, B 1 və B 2 vitaminləri olan, fosfor və dəmirlə zəngin

Detaylı

Respublikanın ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinifləri üçün Ümumi biologiya dərsliyi

Respublikanın ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinifləri üçün Ümumi biologiya dərsliyi Respublikanın ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinifləri üçün Ümumi biologiya dərsliyi Müəlliflər: Məcnun Babayev Əli Hüseynov Nüşabə Məmmədova Bakı: Çaşıoğlu, 2012. Dərsliklə bağlı TQDK-ya daxil olmuş və

Detaylı

Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR. hazırlayaqmı?

Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR. hazırlayaqmı? Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR hazırlayaqmı? Loqo Çaplı Konfetlər Meyvəli konfet Meyvəli konfetlərin çəkisi 3,2 qr. Min.Sifariş miqdarı 25 kq.dır. Xüsusilə fırmanızın loqosuna uyğun olaraq hazırlanır və

Detaylı

VRF KONDİSİONER SİSTEMLERİNƏDİR

VRF KONDİSİONER SİSTEMLERİNƏDİR VRF KONDİSİONER SİSTEMLERİNƏDİR VRF NƏDİR? VRF (Variable Refrigerant Flow), Dəyişkən soyuducu Freon axımı deməkdir. Bir VRF kondisioner sistemi, binanın dəyişən hava ehtiyaclarına bağlı olaraq soyuducu

Detaylı

Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu.

Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu. 1 Kompüter nədir? 2 Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu. Analoq kompüterlər analoq (kəsilməz) siqnallarını toplayır və vurur Rəqəmsal kompüterlər

Detaylı

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I!

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I! R Ə S M İ S T A T İ S T İ K A H E S A B A T I 1-İstehsal -li forma Hesabatı təqdim edən müəssisənin adı: Bazarstore Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Müəssisənin kodu: 1173024 Hesabat dövrü: 2016 -ci il 9

Detaylı

AMEDIA Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:( ) / ( )

AMEDIA Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:( ) / ( ) AMEDIA 2016 Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:(+994 12) 4369846 / (+994 77) 4100004 E-mail: info@amedia.az www.amedia.az HAQQIMIZDA AMEDIA komandası olaraq biz böhranda şirkətlərin

Detaylı

BİOLOGİYA YEKUN IMT( AZ)

BİOLOGİYA YEKUN IMT( AZ) BİOLOGİYA YEKUN IMT( AZ) 1. Biosferin quruluşu və sərhədləri. Biosfer Yer kürəsində canlıların yaşadığı mühitdir. Biosferin sərhədləri aşağıdakılardır. A) Bütün hidrosfer. Məlumdur ki, su olan yerdə həyat

Detaylı

Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi İQTİSADİ İSLAHATLAR ELMİ TƏDQİQAT İNSTİTUTU

Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi İQTİSADİ İSLAHATLAR ELMİ TƏDQİQAT İNSTİTUTU Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi İQTİSADİ İSLAHATLAR ELMİ TƏDQİQAT İNSTİTUTU YEKUN HESABAT 2013 «Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatının inkişaf etdirilməsi sahəsində mütərəqqi beynəlxalq

Detaylı

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Birimi Temmuz 2013 T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI İçindekiler Azerbaycan Cumhuriyeti Hakkında Genel Bilgiler...5 Azerbaycan Cumhuriyeti

Detaylı

"Birləşmiş Millətlər Təşkilatının "İqlim Dəyişmələri haqqında" Çərçivə Konvensiyasına dair" Kioto Protokoluna qoşulmaq barədə

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişmələri haqqında Çərçivə Konvensiyasına dair Kioto Protokoluna qoşulmaq barədə "Birləşmiş Millətlər Təşkilatının "İqlim Dəyişmələri haqqında" Çərçivə Konvensiyasına dair" Kioto Protokoluna qoşulmaq barədə AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi

Detaylı

5. Ələklərin köməyi ilə hansı göstəriciyə görə fərqlənən hissəciklərin ayrılmasını həyata keçirirlər? A)) Ölçülər B) Forma

5. Ələklərin köməyi ilə hansı göstəriciyə görə fərqlənən hissəciklərin ayrılmasını həyata keçirirlər? A)) Ölçülər B) Forma 2929 QİDA MƏHSULLARININ ÜMUMİ TEXNOLOGİYASI-1 1.Polisaxaridlərə nə aid deyil: A) qemisellüloz B) pektin maddələri C) aqar D) qlikogen E)) mannoza 2. Dad göstəricilərinin zəifləməsinə səbəb olan amili göstərin:

Detaylı

BAĞBANIN KONSPEKTİ ASİF MEHRALIYEV. Rəyçilər: Bayramov Arif Əli oğlu biologiya elmləri doktoru, professor

BAĞBANIN KONSPEKTİ ASİF MEHRALIYEV. Rəyçilər: Bayramov Arif Əli oğlu biologiya elmləri doktoru, professor ASİF MEHRALIYEV Rəyçilər: Bayramov Arif Əli oğlu biologiya elmləri doktoru, professor İskəndər Elman Osman oğlu biologiya elmləri doktoru, professor BAĞBANIN KONSPEKTİ Texniki redaktor: Şükufə Əhmədli

Detaylı

Kurs işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ. Kafedra: Bank işi

Kurs işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ. Kafedra: Bank işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ Kafedra: Bank işi Fakultə: Kredit-İqtisad İxtisas: Maliyyə-Kredit Kurs işi Kurs : II Qrup: K-648 Tələbə: Mövzu: Elmi rəhbər:

Detaylı

Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları. Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets

Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları. Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets 100% dövlət şirkəti və ölkənin ən böyük vergi ödəyicisi; Şaxələnmiş gəlir mənbələri - Neft, qaz

Detaylı

Açıq bazar əməliyyatları. Banklardan kənar nağd pul. Baza inflyasiya. Çərçivə alətləri. Deflyasiya. Dezinflyasiya. Dollarlaşma

Açıq bazar əməliyyatları. Banklardan kənar nağd pul. Baza inflyasiya. Çərçivə alətləri. Deflyasiya. Dezinflyasiya. Dollarlaşma Açıq bazar əməliyyatları Banklararası pul bazarı Banklardan kənar nağd pul Baza inflyasiya Çərçivə alətləri Deflyasiya Devalvasiya Dezinflyasiya Dollarlaşma Dövriyyədə olan nağd pul Emissiya Faiz dərəcələri

Detaylı

Mövzu 2. İQTİSADİ SAHƏDƏ QENDER BƏRABƏRSİZLİYİ

Mövzu 2. İQTİSADİ SAHƏDƏ QENDER BƏRABƏRSİZLİYİ Mövzu 2. İQTİSADİ SAHƏDƏ QENDER BƏRABƏRSİZLİYİ 1. İqtisadi sistemlər arasında fərqlər 2. Klassik əmranə - inzibati və klassik kapitalist yanaşma 3. Sistemin dinamikliyi, onun əsas xüsusiyyətləri və inkişaf

Detaylı

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ SEKTORLAR ÜZRƏ TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ SEKTORLAR ÜZRƏ TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ SEKTORLAR ÜZRƏ TƏHLİLİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2016 ÜDM İSTEHSALINDA SEKTORLARIN PAYI (2015) ÜDM İSTEHSALINDA SEKTORLARIN PAYI Azərbaycanda ÜDM-nin

Detaylı

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİN BAŞLICA İSTİQAMƏTLƏRİ Bir ölkənin xarici iqtisadi əlaqələri əsasən aşağıdakı istiqamətlər

Detaylı

DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI

DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI DSMF 16.09.2015 Mündəricat Giriş...2 Məqsəd... 2 Məzmun... 2 Xidmətin istifadəçiləri...

Detaylı

İQLİM DƏYİŞMƏLƏRİNƏ TƏSİRİN YUMŞALDILMASI SAHƏSİNDƏ ARDNŞ-İN HAZIRKİ VƏ GƏLƏCƏK FƏALİYYƏTİ

İQLİM DƏYİŞMƏLƏRİNƏ TƏSİRİN YUMŞALDILMASI SAHƏSİNDƏ ARDNŞ-İN HAZIRKİ VƏ GƏLƏCƏK FƏALİYYƏTİ AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI DÖVLƏT NEFT ŞIRKƏTI (ARDNŞ) İQLİM DƏYİŞMƏLƏRİNƏ TƏSİRİN YUMŞALDILMASI SAHƏSİNDƏ ARDNŞ-İN HAZIRKİ VƏ GƏLƏCƏK FƏALİYYƏTİ YENI QLOBAL RAZILAŞMANIN ELEMENTLƏRİ VƏ NƏZƏRDƏ TUTULAN TÖHVƏLƏRİN

Detaylı

Suda həll olan vitamin preparatlarını aşağıdakı qruplara ayırırlar: 6)Fol turşusu qrupundan olan vitamin preparatları:fol turşusu,kalsiumfolinat

Suda həll olan vitamin preparatlarını aşağıdakı qruplara ayırırlar: 6)Fol turşusu qrupundan olan vitamin preparatları:fol turşusu,kalsiumfolinat Suda həll olan vitamin preparatlarını aşağıdakı qruplara ayırırlar: 1)B 1 qrupu vitamin preparatları:tiamin, Fosfotiamin, Benfotiamin, Kokarboksilaza 2)B 2 qrupu vitamin preparatları:riboflavin, Riboflavin-mononukleotid,

Detaylı

Mövzu 2: Kompyuterin texniki əsaslari.kompyuterin arxitekturasi.

Mövzu 2: Kompyuterin texniki əsaslari.kompyuterin arxitekturasi. Mövzu 2: Kompyuterin texniki əsaslari.kompyuterin arxitekturasi. Kompyuter - informasiya üzərində müxtəlif əməliyyatların avtomatlaşdırılmış yerinə yetirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş universal hesablama

Detaylı

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK MƏNTİQİ TƏFƏKKÜRÜN YOXLANILMASI ÜZRƏ TEST TAPŞIRIQLARI 1. Ədədi ardıcıllıqda sual işarəsi yerinə hansı ədəd gəlməlidir? 5? 7 7 14 11 16 15? A) 32; 4 B) 3; 32 C) 13; 5 D) 32; 7 E) 3; 8 2. Qanunauyğunluğu

Detaylı

DƏRMAN VASİTƏLƏRİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

DƏRMAN VASİTƏLƏRİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU www.stomatoloq.az DƏRMAN VASİTƏLƏRİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında dərman və tibb vasitələri ilə davranışın hüquqi və təşkilatı əsaslarını müəyyən edir,

Detaylı

ŞIRKƏTIN INKIŞAFıNıN RƏQABƏT STRATEGIYALARı VƏ ONLARıN TƏSNIFLƏŞDIRILMƏSI

ŞIRKƏTIN INKIŞAFıNıN RƏQABƏT STRATEGIYALARı VƏ ONLARıN TƏSNIFLƏŞDIRILMƏSI ŞIRKƏTIN INKIŞAFıNıN RƏQABƏT STRATEGIYALARı VƏ ONLARıN TƏSNIFLƏŞDIRILMƏSI i.e.n., doc. Hüseynova Arzu Rəqabətədavamlı təşkilatların layihələndirilməsi Baxılan məsələlər: Strategiyaların təsnifləşdirilməsi

Detaylı

YAŞIL ŞƏHƏRİNİ YARAT Presentation

YAŞIL ŞƏHƏRİNİ YARAT Presentation YAŞIL ŞƏHƏRİNİ YARAT 2016 Presentation Biz kimik! Azərbaycan Respublikasında ekoloji siyasətin əsas məqsədi indiki və gələcək nəsillərin ehtiyaclarını qarşılamaq üçün ekoloji sistemlərin qorunması, iqtisadi

Detaylı

Toxuma inkişafı patologiyasının müasir cəhətləri (hipertrofiya,hiperplaziya,metaplaziya,regenerasiya,degen erasiya,atrofiya,apoptoz və şişlər).

Toxuma inkişafı patologiyasının müasir cəhətləri (hipertrofiya,hiperplaziya,metaplaziya,regenerasiya,degen erasiya,atrofiya,apoptoz və şişlər). Toxuma inkişafı patologiyasının müasir cəhətləri (hipertrofiya,hiperplaziya,metaplaziya,regenerasiya,degen erasiya,atrofiya,apoptoz və şişlər). HİPERTROFİYA VƏ HİPERPLAZİYA Toxuma və ya orqanm həcminin

Detaylı

1290 Növ Buxar Bərpa Nizamlayıcısı

1290 Növ Buxar Bərpa Nizamlayıcısı ulleten 74. D101964XZ 190 Növ İyul 016 190 Növ uxar ərpa Nizamlayıcısı P103_1 Təsvir 1. 190 Növ uxar ərpa Nizamlayıcısı Funksiyaları əld Dəyişən Kəsim Paketi Test edilmiş kəsim paketləri sifariş edilə

Detaylı

4. Gigiyena sözü yunancadan tərcumədə nə deməkdir? "yoluxdurma" hər hansı şeydən azad olmaq sağlamlıq gətirən sağlamlıq səhv cavab yoxdur

4. Gigiyena sözü yunancadan tərcumədə nə deməkdir? yoluxdurma hər hansı şeydən azad olmaq sağlamlıq gətirən sağlamlıq səhv cavab yoxdur 2922 Mikrobiologiya, sanitariya və gigiyena -2 1. «Gigiyenanın əsasları» dərsliyinin müəllifi kimdir? F.P.Dobroslavin İ.P. Pavlov R.Kox Q.V. Xlopin L.Paster 2. Sanitar nəzarətin formaları göstərilən variantı

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI DÖVLƏT UNİVERSİTETİ FƏNN SİLLABUSU. Təsdiq edirəm (kafedra müdiri) İmza: Tarix: 2016-cı il

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI DÖVLƏT UNİVERSİTETİ FƏNN SİLLABUSU. Təsdiq edirəm (kafedra müdiri) İmza: Tarix: 2016-cı il AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI DÖVLƏT UNİVERSİTETİ FƏNN SİLLABUSU Təsdiq edirəm (kafedra müdiri) İmza: Tarix: 016-cı il Kafedra: Bioekologiya Fakültə: Ekologiya və torpaqşünaslıq I. Fənn

Detaylı

Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni mənafelərinin

Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni mənafelərinin AZƏRLOTEREYA AÇIQ SƏHMDAR CƏMİYYƏTİNİN 2012-ci il üzrə İLLİK HESABATI Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni

Detaylı

İBTIDAI SINIFLƏRDƏ RIYAZIYYAT TAPŞIRIĞI ÜZRƏ KARTOÇKALAR. İstifadə təlimatı

İBTIDAI SINIFLƏRDƏ RIYAZIYYAT TAPŞIRIĞI ÜZRƏ KARTOÇKALAR. İstifadə təlimatı İBTIDAI SINIFLƏRDƏ RIYAZIYYAT TAPŞIRIĞI ÜZRƏ KARTOÇKALAR İstifadə təlimatı Bu materialın hazırlanması Amerika xalqının xeyirxah arzusu və ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin dəstəyi ilə mümkün olmuşdur.

Detaylı

Fəsil 5 Layi həni n təsvi ri

Fəsil 5 Layi həni n təsvi ri Fəsil 5 Layi həni n təsvi ri MÜNDƏRİCAT 5 LAYİHƏNİN TƏSVİRİ... 5-1 5.1 Giriş... 5-1 5.2 Layihənin məqsədi və icmalı... 5-1 5.3 Layihənin həyata keçirilməsi və işlənilməsi qrafiki... 5-5 5.3.1 Layihənin

Detaylı

Finansist. Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ

Finansist. Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ Finansist Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ 54 APREL 2013 Təqdimat Finansist Almaniya güclü maliyyə sisteminə malik olan dövlətlərdən biridir. Vergi sisteminə gəldikdə isə demək olar ki, burada vergi gəlirləri

Detaylı

Biologiya tədrisi sisteminin formaları

Biologiya tədrisi sisteminin formaları Biologiya tədrisi sisteminin formaları Bütün fənlərin tədrisi yalnız sistem halında keçildikdə faydalı olur. Sistem yunan sözü olub, mənası fənlərin, hadisələrin və anlayışların məntiqi ardıcıllıqla birləşməsini

Detaylı

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU Çağ Öğretim İşletmeleri Qafqaz Universiteti Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) MÜLKİ HÜQUQ BEYNƏLXALQ SİMPOZİUM M ATERİ ALLAR ÖZEL HUKUK ULUSLARARASI SEMPOZYUM TEBLİ ĞLER Bakı Azərbaycan

Detaylı

1. Universitetin adı ADAU. 3. Kafedra: Aqrar Fizika və riyaziyyat. 4. Fənn: Riyaziyyat. 5. Mühazirəçi: t.e.n. dosent. Bağırlı David Veysəl oğlu

1. Universitetin adı ADAU. 3. Kafedra: Aqrar Fizika və riyaziyyat. 4. Fənn: Riyaziyyat. 5. Mühazirəçi: t.e.n. dosent. Bağırlı David Veysəl oğlu Universitetin adı ADAU Fakültə: İnformasia tenologiaları, aqromühəndislik və enerğetika 3 Kafedra: Aqrar Fizika və riaziat 4 Fənn: Riaziat 5 Mühazirəçi: ten dosent Bağırlı David Vesəl oğlu Gəncə - 00 ƏDƏBİYYAT

Detaylı

HTML İLK ANLAYIŞLAR. HTML - Hyper Text Mark-up Language (Hiper Mətn Hazırlamaq üçün Dil)

HTML İLK ANLAYIŞLAR. HTML - Hyper Text Mark-up Language (Hiper Mətn Hazırlamaq üçün Dil) HTML DƏRSLİK 1. HTML - HAQQINDA İLK ANLAYIŞLAR 2. HTML - FAYLINI YARATMAQ 3. HTML - KODLARI 4. HTML İLƏ SADƏ SAYT HAZIRLAMAQ Müəllif: Amil Atakişiyev ADAU 2015 HTML - Hyper Text Mark-up Language (Hiper

Detaylı

BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR

BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR Aktivlərin maddələri Cəmi (min AZN) Xarici valyutada (2-ci sütundan) 1. Nağd vəsaitlər (banknotlar v ə sikkələr, yolda, bankomatlarda v ə 20330.03 8764.68 valyuta mübadil ə məntəqələrind

Detaylı

Azərbaycan Hava Yolları. «01» iyul 2016-ci il.

Azərbaycan Hava Yolları. «01» iyul 2016-ci il. Azərbaycan Hava Yolları «01» iyul 2016-ci il. Müqavilənin şərtlərinin pozulmasına görə cərimə sanksiyalarının siyahısı (BSP və ARC vasitəsi ilə işləyən agentlər üçün ADM policy) Qayda pozmaların növləri

Detaylı

İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları

İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti «İdman mərc oyunlarının həyata keçirilməsi məqsədi ilə hüquqi şəxsin akkreditasiya olunması Qaydası»nın və «İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları»nın

Detaylı

2811_Az_Q18_Qiyabi_Yekun imtahan testinin sualları Fənn : 2811 Qeyri-ərzaq mallarının ekspertizasının nəzəri əsasları

2811_Az_Q18_Qiyabi_Yekun imtahan testinin sualları Fənn : 2811 Qeyri-ərzaq mallarının ekspertizasının nəzəri əsasları 2811_Az_Q18_Qiyabi_Yekun imtahan testinin sualları Fənn : 2811 Qeyri-ərzaq mallarının ekspertizasının nəzəri əsasları 1. Lamisə analizatorunun həssas olan ikincisi necə adlanır? burunda çənədə ağız boşluğunda

Detaylı

Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında qrantların (o cümlədən sub-qrantın, qranta əlavənin, habelə ianələr istisna olmaqla, bu Qanunun 1-ci maddəsinin birinci

Detaylı

1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında

1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında 1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında Yaddaş növləri: Yaddaş növü Verilənlərin saxlanılması Açıqlama RAM Müvəqqəti yaddaş Random Access Memory CMOS Müvəqqəti yaddaş

Detaylı

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK HAZİRAN 2012 Caspian Oil & Gas Fuarı Özel Sayısı VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK 82 - HAZİRAN 12 EDİTÖR DEN REDAKTORDAN Kafkaslar ın

Detaylı

Tibbi sığorta haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

Tibbi sığorta haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Tibbi sığorta haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu Qanun əhalinin tibbi sığortasının təşkilati, hüquqi və iqtisadi əsaslarını müəyyən edir, tibbi sığortanın subyektləri arasındakı münasibətləri

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSIL NAZIRLIYI AZƏRBAYCAN TEXNIKI UNIVERSITETI. KREDİT SİSTEMİ İLƏ BaKALAVR HAZIRLIĞININ Tədris planı

AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSIL NAZIRLIYI AZƏRBAYCAN TEXNIKI UNIVERSITETI. KREDİT SİSTEMİ İLƏ BaKALAVR HAZIRLIĞININ Tədris planı AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSIL NAZIRLIYI AZƏRBAYCAN TEXNIKI UNIVERSITETI 050627- Elektronika, telekommunikasiya və radiotexnika mühəndisliyi Təhsil müddəti 4 il (əyani) Sıra Fənlərin şifri Fənlərin adı

Detaylı

Azər-Türk Bank ASC üzrə

Azər-Türk Bank ASC üzrə Azər-Türk Bank ASC üzrə XİDMƏT HAQQI TARİFLƏRİ Fiziki şəxslərə göstərilən bank xidmətləri üzrə TARİFLƏR CƏDVƏLİ 1 1.1 1.2 1.3 2 Bank hesablarının açılması: Cari hesabın açılması (əmanət qoyulması, kredit

Detaylı

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası 1. Ümumi müddəalar Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 28 dekabr tarixli, 212 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası 1.1. Bu Qayda Azərbaycan

Detaylı

Şəkil 13. A dəstəyi ilə hündürlüyün nizamlaması

Şəkil 13. A dəstəyi ilə hündürlüyün nizamlaması 19. KƏSƏN APARATIN HÜNDÜRLÜYÜNÜN NİZAMLANMASI Hündürlük A dəstəyi ilə nizamlanır (şəkil 13, 14,15). Taxılın kəsmə hündürlüyü şəkil 26-da verilən şkalada görünür. Kəsən aparatın (jatka) amortizasiyası qaz

Detaylı

1- Forex bazarı nədir?

1- Forex bazarı nədir? 2 1- Forex bazarı nədir? Forex: İngilis dilində məzənnə dəyişikliyi mənasından gələn FOReign EXchangə kəlmələrinin birləşməsidir və Forex bazarı beynəlxalq bazarlarda əməliyyat etmək imkanı verərək, ölkələrin

Detaylı

Azərbaycan Respublikasında çimərlik turizminin inkişafına dair ci illər üçün. Tədbirlər Planı

Azərbaycan Respublikasında çimərlik turizminin inkişafına dair ci illər üçün. Tədbirlər Planı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 30 mart tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasında çimərlik turizminin inkişafına dair -ci illər üçün Tədbirlər Planı Tədbirin adı

Detaylı

OUTDOOR Çöl reklamları, binaların üzərində, stadionlarda, avtobus üzərində reklam. INDOOR BTL (ING: BELOW-THE-LINE)

OUTDOOR Çöl reklamları, binaların üzərində, stadionlarda, avtobus üzərində reklam. INDOOR BTL (ING: BELOW-THE-LINE) OUTDOOR Çöl reklamları, binaların üzərində, stadionlarda, avtobus üzərində reklam. INDOOR BTL (ING: BELOW-THE-LINE) - Dadızdırma stendləri - Dadızdırma aksiyalarının təşkili - Marka və ya məhsul tanıtma

Detaylı

ACCESSPAY XİDMƏTİ. 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 -

ACCESSPAY XİDMƏTİ. 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 - ACCESSPAY XİDMƏTİ 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 - ACCESSPAY XİDMƏTİ ƏSAS FUNKSİYALAR AccessBank-ın və ya digər Bankın plastik kartı vasitəsilə AccessBank-da olan cari, debit kart, əmanət hesablarına

Detaylı

ÜÇÜNCÜ ġəxslər QARġISINDA MÜLKĠ MƏSULĠYYƏT SIĞORTASININ QAYDALARI ÜMUMĠ MÜDDƏALAR

ÜÇÜNCÜ ġəxslər QARġISINDA MÜLKĠ MƏSULĠYYƏT SIĞORTASININ QAYDALARI ÜMUMĠ MÜDDƏALAR ÜÇÜNCÜ ġəxslər QARġISINDA MÜLKĠ MƏSULĠYYƏT SIĞORTASININ QAYDALARI ÜMUMĠ MÜDDƏALAR Bu Qaydalar Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, «Sığorta fəaliyyəti haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Detaylı

Mahmudov Anarın. İqtisadi coğrafiyadan. kurs işi MÖVZU:

Mahmudov Anarın. İqtisadi coğrafiyadan. kurs işi MÖVZU: Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin 1-ci kurs MK-44 qrup tələbəsi Mahmudov Anarın İqtisadi coğrafiyadan kurs işi MÖVZU: Azərbaycanın Aqrar-Sənaye kompleksi

Detaylı

DAŞINMA) ƏMLAK AGENTLİKLƏRİ ÜÇÜN ƏMLAK BAZASI. atışda, i a ədə olan əmlaklar barədə məlu atla ın dağı ı fo ada dəftərdə, kompyuterdə qovluqlarda və s.

DAŞINMA) ƏMLAK AGENTLİKLƏRİ ÜÇÜN ƏMLAK BAZASI. atışda, i a ədə olan əmlaklar barədə məlu atla ın dağı ı fo ada dəftərdə, kompyuterdə qovluqlarda və s. Daşıaz Əlak Bazası haıda atışda, iaədə olan əmlaklar barədə məluatlaın dağıı foada dəftərdə, kompyuterdə qovluqlarda və s. saxlanası əmlak agentlikləii işii səmərəliii aşağı salı. Buu əzərə alaraq Əlak

Detaylı

ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri

ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri Dünyanı Dəyişdirən İnnovativ Texnologiyalar və Həllər ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri Məhsullar Həllər Xidmətlər Video Konfrans Xidmət içi Təhsil Qurumsal Kommunikasiya Sadəcə Software

Detaylı

K U R S I Ş I Mövzu: Turbo Pascal proqramlaşdırma dilinin riyazi məsələlərin həllinə tətbiqi

K U R S I Ş I Mövzu: Turbo Pascal proqramlaşdırma dilinin riyazi məsələlərin həllinə tətbiqi Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Qərb Universiteti 1 Fakültə: Kompüter elmləri və Dizayn Kafedra: Riyaziyyat və kompüter texnologiyaları İxtisas: İnformasiya texnologiyaları sistemləri və mühəndisliyi

Detaylı

Sual: Beynəlxalq kommersiya sövdələşməsinin əlamətləri hansılardır? (Çəki: 1)

Sual: Beynəlxalq kommersiya sövdələşməsinin əlamətləri hansılardır? (Çəki: 1) TEST: 8008#01#Q15 Test Fənn Təsviri Müəllif Testlərin vaxtı Suala vaxt Növ 8008#01#Q15 8008 - Beynəlxalq kommersiya işi [Təsviri] Suleymanova X.İ. 80 dəqiqə 0 Saniyə İmtahan Maksimal faiz 200 Keçid balı

Detaylı

Dövlət satınalmalarında iqtisadi məsələlər

Dövlət satınalmalarında iqtisadi məsələlər 2-ci Xülasə Yanvar 2011-ci il Dövlət satınalmaları Dövlət satınalmalarında iqtisadi məsələlər MÜNDƏRİCAT Mərkəzləşdirilmiş və ya desentralizasiya edilmiş satınalma yanaşması Ən yaxşı müqavilə növü Tenderin

Detaylı

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 8 oktyabr tarixli

Detaylı

Urbanizasiya və onun yaratdığı ekoloji problemlər

Urbanizasiya və onun yaratdığı ekoloji problemlər Urbanizasiya və onun yaratdığı ekoloji problemlər Urbanizasiya dar mənada şəhərlərini sayının və şəhərlərdə yaşayan əhalinin sayının artması prosesidir. Bu mənada urbanizasiya demoqrafik xüsusiyyətə malikdir.

Detaylı