Aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə gübrələr birbaşa və dolayı gübrələrdən ibarətdir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə gübrələr birbaşa və dolayı gübrələrdən ibarətdir."

Transkript

1 Mineral gübrələr Tərkibində bitkilər üçün qida elementləri olan və məhsulu yüksəltmək üçün torpağa verilən duzlara mineral gübrələr deyilir. Bitkinin tərkibinə 60-a qədər kimyəvi element daxil olur. Bunlardan karbon, oksigen, hidrogen, azot, fosfor, kalium, maqnezium, kükürd, kalsium, dəmir elementləri onun əsas kütləsini təşkil edir. Mineral maddələrdən azot, fosfor və kalium bitkilərin həyat fəaliyyəti üçün daha vacibdir. Bu elementlər bitki hüceyrələrində maddələr mübadiləsini yaxşılaşdırır. Onlar bitkilərin boyunu, məhsuldarlığını və onlarda qiymətli maddələrin miqdarını artırır. Göstərilən maddələr kartofda nişastanın, çuğundurda, meyvələrdə və moruqda şəkərin, taxılda zülalın və s. Çoxalmasına səbəb olur. Torpağı uzun müddət istismar etdikdə ondakı mineral maddələr tükənir, bitkinin məhsuldarlığı və məhsulun keyfiyyəti aşağı düşür. Ona görə də bitkilər üçün qida maddələri hesab edilən maddələrin miqdarını kompensasiya etmək lazımdır. Bu məqsədlə mineral gübrələrdən istifadə edilir. Mineral gübrələr aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə, tərkibinə, xassələrinə, qida maddələrinin növünə görə və s. Bir neçə növə bölünür. Aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə gübrələr birbaşa və dolayı gübrələrdən ibarətdir. Gübrənin tərkibindəki qida elementi birləşmə halında bitkillər tərəfindən birbaşa mənimsənilərsə, belə gübrələr birbaşa gübrələr adlanır. Dolayı gübrələr torpaqda olan qida maddələrini torpağın fiziki, kimyəvi və bioloji xassələrini yaxşılaşdırmağa yönəldilir. Məsələn, torpağa üyüdülmüş əhəngdaşı və ya dolomit əlavə etdikdə onun turşuluğu azalır. Birbaşa mineral gübrələr onun tərkibində olan qida elementlərinin növünə görə fosforlu, azotlu, kaliumlu, maqneziumlu və s. Olur.

2 Birbaşa gübrələr sadə və kompleks gübrələrə bölünür. Sadə gübrələrin tərkibində bir qida elementi, kompleks gübrələrin tərkibində isə iki, üç və daha çox qida elementi olur.belə gübrələrdə qida elementlərinin hamısı olduğundan onlara tam gübrələr də deyilir. Fosforlu və azotlu gübrələr daha çox yayılmışdır. Bunlardan superfosfatı, apatiti, ammonium şorasını, karbamidi, natrium şorasını, ammofoskanı və s. Göstərmək olar. Fosforlu gübrələr Fosforlu gübrələr kimyəvi tərkibinə və suda həll olmalarına görə bir-birindən fərqlənir. Suda həll olan gübrələr bitkilər tərəfindən daha yaxşı mənimsənilir. Suda və torpaqda həll olan fosforlu gübrələrdən sadə və ikiqat superfosfatları, presipitatı, termofosfatı və tomas-şlakı göstərmək olar. Suda həll olmayan fosforlu gübrələr yalnız qüvvətli turşularda həll olur. Belə gübrələrdən fosforit unu, apatitlər, sümük unu və s.daha çox tətbiq olunur. Fosforun və fosforlu gübrələrin istehsalı üçün fosforun təbii birləşmələri olan fosforitlər və apatitlərdən istifadə olunur. Bu məqsədlə flüorapatit Ca 5 F(PO 4 ) 3 və apatit-hidroksid Ca 5 OH(PO 4 ) 3 daha çox işlədilir. Fosforiti dəyirmanlarda üyütməklə fosforit unu alınır. Fosforit unu və flüorapatit torpaq sularında pis həll olduqları üçün bitkilər tərəfindən cox yavaş və uzun müddətə mənimsənilir. Həll olan fosforlu gubrələrə monokalsium fasfat Ca (H 2 PO 4 ) 2 ve dikalsium fasfat CaHPO 4 gübrelərni aid etmək olar. Monokalsium fasfat suda həll olduğu üçün bitkilər tərəfindən yaxşi mənimsənilir. Dikalsium fosfot

3 isə yalnız turş xassəli torpaq sularında həll olur və bitkilər tərəfindən belə torpaqlarda asan mənimsənilir. Sün i fosforlu gübrələr təbii fosfor filizlərindən alınır. Fosfor filizlərində fosfatlar bitkilər tərəfindən çətin mənimsənilən formada olur.ona görə də sün i gübrələri aldıqda fasfatlar həll olan və bitkilər tərəfindən asan mənimsənilən formaya salınır.bu zaman gübrədə fosforun qatılığı da artır. Hazırda təbii fosfor filizlərini sün i gübrələrə çevirmək üçün müxtəlif metodlar işlənib hazırlanmışdır.bunlardan aşağdakları göstərmək olar; 1.Təbii fasfatların turşularla (nitrat, sulfat, fasfat, bə zən də xlorid turşuları ilə)parçalanaraq suda həll olan gübrələrə çevrilməsi.bu zaman superfosfat Ca (H 2PO 4 ) 2 XX CaSO 4 və ikiqat superfosfat Ca (H 2 PO 4 ) 2 alınır. 2.Təbii fosfotların hidrotermiki parçalanaraq fluorsuz fasfatlara çevrilməsi. Bu məqsədlə təbii fasfatlara su buxarı ilə tə sir edilir və həll olan fluorsuz fosfatlar alınır. 3.Təbii fosfatların natrium, kalium,maqnezium və qələvi torpaq metallarının duzları iştirakında yüksək temeraturda bişirilməsi və ərimiş fosfatlar alinir. Hazırda əsas və ən çox yayılmış fosforlu gübrələr sadə superfosfat və ikiqat superfosfatdır.

4 Fosfat turşusu Sənayedə 2 üsulla alınır: 1.Termiki üsul 2.Ekstraksiya üsulu Bu üsullar müxtəlif olduqları kimi alınan tullantıların tərkibi də müxtəlif olur. 1.Termiki üsulla alınan fosfat turşusunun maya dəyəri sərf olunan fosfora görə hesablanır.bütün proseslərdə olduğu kimi bu prosesdə də bir beçə əlavə reaksiyalar baş verir.yəni məqsədli məhsuldan başqa əlavə məhsullar da alınır.bunun nəticəsində alınan məhsulun maya dəyəri yüksəlir.buzaman ətraf mühitə atılan zərərli maddələrin miqdarı çoxalır.termiki üsulda 1 ton fosfora görə hesablanmış əsas tullantılar və əsas məhsullar aşağıdakılardır: Qaz 3000m 3 Şlak 8-11 t Ferrofosfor 0,1-0,5t Toz qarışığı 0,05-0,35m 3 Şlam 0,1-0,15t Çirkab suyu 7m 3 Qazın tərkibinin 80-85%-ni karbon-2 oksid,8-10%-ni azot,2-3%- ni su buxarı,hidrogen,fosfid,karbon qazı,fosfor tə.kil edir.prosesdən

5 ayrılan qazın əsas tərkibini karbon-2 oksid təşkil etdiyinə görə qaz yandırılır.və onun istiliyindən istilikdəyişdirici aparatların işində və buxar almaq üçün istifadə edilir.ətraf mühiti tullantılarla çirkləndirməmək məqsədilə əlavə məhsullardan demək olar ki,tamamilə istifadə olunur.bu da tullantısız istehsal prosesinin prinsiplərindən istifadə edilməklə həyata keçirilir.alınan şlakdan kimyəvi aparatlar üçün hissələr,yol çəkilməsindən istifadə olunan plitələr hazırlanır.onun böyük bir qismi sement,kərpic,şlak pambığı və şlak pezması istilik aparatları və boruların izolə edilməsi üçün tətbiq olunur.ferrofosfor sobada şlak altında toplanır.və vaxtaşırı sobadan çıxarılır.onun tərkib hissəsini dəmirin müxtəlif fosfidləri dəmir-2 fosfor (Fe 5 P 2,FeP) təşkil edir.bu qarışıqda az da olsa, Mn-nın və xromun fosfidləri də olur.ferrofosfor 15-28% fosfordan,65-83%fe,az miqdarda C və si-dan ibarət olur.bu qarışıq başlıca olaraq,metalurgiyada tökmə işləri üçün aşqar kimi istifadə olunur.ondan elektrokimyəvi üsulla fosfor duzları almaq üçün xüsusi metodlar işlənib,hazırlanmışdır. Şlam çökdürücülərində maye fosfor altında toplanır.şlama çoxlu miqdar tor, silikat turşusu və s. qarışmış olur. Silikat turşusu qazların tərkibində olan SiF 4 ün hidrolizi nəticəsində alınır. Şlam çökdürücüdən su ilə əmələ gətirdiyi emulsiya kimi çıxarılır. Onun tərkibinin əsas hissəsini (65% P, 25% H 2 O, 10% toz ) təşkil edir. Şlamdan müxtəlif üsullarla fosfor və ya fosfat turşusu alınır.bəzən ondan ikinci xammal kimi istifadə edilir. Bu məqsədlə şlam elektirik sobasına qaytarılır. Fosfat turşusu istehsalının axırıncı mərhələsi turşudan əmələ gələn dumanı tutmaqdır. Dumanın ətraf mühitə

6 ötürülməməsi və itkinin qarşısının alınması məqsədi ilə yaş təmizləmə üsulundan istifadə edilir. 2.Ekstarksiya üsulu ilə fosfat turşusu alınan zaman əmələ gələn əsas tullantılar aşağıdakılardır. Ca 3 (PO 4 ) fosfo gibs Fosforlu birləşmələr,tərkibində P olan su və başqa tullantılar. Fosfogibsin geniş tətbiq sahələri məlumdur.ondan sement,istehsalat gibsi və sulfat turşusu istehsalında istifadə olunur.bəzi torpaqları meliprasiya etmək üçün və sement klinkeri almaq üçün xeyli miqdar fosfogibs sərf olunur.ətraf mühitin ekologiyasına böyük ziyan vuran maddələrdən ən çox zərərli sayılan komponent florlu birləşmələrdir.florlu birləşmələr xammalda həll olmayan duzların tərkibində də olsalar,xammalın emalından sonra flor həll olan birləşmələrin tərkibinə keçir.florlu birləşmələr biosferdə heyvan və bitki aləminə,bir sözlə bütün canlıların mənfi təsir göstərir.digər tərəfdən bu birləşmələr qiymətli xammal hesab olunur.ona görə də tullantı kimi ayrılan florlu birləşmələrdən üzvi sintezdə şüşə sənayesində və əlvan metallurgiyada bu birləşmələrdən müvəffəqiyyətlə istifadə edilir.tullantıların qaz fazasını SiF 4 və HF təşkil edir.bu fazanın 50-60% F-un payına düşür. Hər iki üsulla (termiki və eksraksiya) alınan fosfat turşusunun buxarlandıran zaman ayrılan SiF 4 və HF su ilə udulanda H 2 SİF 6 (florsilikat) turşusunun 10-15%-li məhlulu alınır.h 2 SİF 6 turşusunun duru məhlulu əsasən süzgəcləri yumaq,qatı məhlulu isə floridlər və silisium

7 floridlər istehsal etmək üçün işlədilir.ayrılan qazları atmosferə ötürməmək və itkiyə yol verməmək məqsədilə regenerasiya olunurlar. Sadə superfosfat gübrəsi istehsalı Sadə superfosfat fosforitlərin və ya flor apatitlərin sulfat turşusu iştirakı ilə parçalanma məhsuludur.bu parçalanmada əsas məqsəd suda həll olmayan təbii fosfor minerallarının suda həll olan birləşmələrə çevrilməsidir.təbii fosforidlərin və ya flor apatitlərin parçalanma reaksiyasını aşağıdakı tənliklə göstərmək olar: 2CaF(PO 4 ) 3 +7H 2 SO 4 +6,5H 2 O=3 (Ca(H 2 PO 4 ) 2.H 2 O)+3(CaSO H 2 O)+2HF Bu sadə superfosfat əsasən iki məhsulun qarışığından ibarət olur.suda yaxşı həll olan monokalsium fosfatdan və suda çətin həll olan gibsdən (CaSO 4.0,5H 2 O)bu qarışığın qatılığı 20-22% olur.alınan gübrə kütləsinin tərkibində olan gibs maddəsi bitkilər tərəfindən mənimsənilməyən maddə hesab edilir.lakin torpağın şoranlaşmasının qarşısını almağa kömək edir.parçalanma reaksiyası tənliyindən göründüyü kimi prosesdə su iştirak edir.ona görə də sadə superfosfat istehsalında monohidratdan deyil,68%-li H 2 SO 4 -dən istifadə edilir.təbii apatit və ya flor apatitləri H 2 SO 4 ilə parçalanması iki mərhələdə aparılır. Təbii xammal H 2 SO 4 ilə qarışaraq onun 70%-ni parçalayaraq aşağıdakı reaksiya tənliyi üzrə CaSO 4 və H 3 PO 4 -ə çevrilir.

8 +3H 3 PO 4 +HF Ca 5 F(PO 4 ) 3 +5H 2 SO 4 +2,5H 2 O=5(CaSO 4.0,5h 2 O) Bu mərhələ dəq. ərzində başa çatır.təbii fosfor xammalının qalan hissəsi təxminən 30%-i prosesin ikinci mərhələsindən H 3 PO 4 -ə parçalanır: Ca 5 F(PO 4 ) 3 +7H 5 PO 4 +5H 2 O=5(CaH 2 (PO 4 ) 2.H 2 O)+HF Bu mərhələ isə 5-20 gün ərzində anbarda başa çatır.bu mərhələyə gübrənin yetişməsi mərhələsi deyilir.bu prosesi tam başa çatdırmaq və prosesi sürətləndirmək məqsədilə aşağıdakı texnoloji tədbirlər həyata keçirilir: 1.Parçalanma prosesinə verilən H 2 SO 4 -ün miqdarı artıqlaması ilə verilir. 2.Parçalanma prosesində 60-70%-li H 2 SO 4 verilir ki,buda proses üçün optimal qatılıq sayılır. Sadə superfosfat istehsal edən zaman fosforit H 2 SO 4 -lə qarşılıqlı təsiri çox yavaş gedir.bu proses aşağıdakı mərhələlərdən ibarət olur: 1.Təbii fosforitlərin xırdalanması. 2.Təbii fosforitlərin H 2 SO 4 ilə qarışdırılması. 3.Superfosfatın yenilməsi. 4.Superfosfatın xırdalanması. 5.Superfosfatın anbarlarda saxlanması.(yəni Ca 5 (PO 4 ) 2 -ın H 2 SO 4 -ilə axıradək reaksiya daxil olması).

9 kimidir: Sadə superfosfat istehsal edən qurğunun texnoloji sxemi aşağıdakı Şəkil 1. Fasiləsiz metodla sadə superfosfat istehsal edən qurğunun sxemi:1- qarışdırıcı, 2- fosfatölçən dozator, 3,4- su və sulfat turşusu üçün basqı çənləri, 5- turşuölçən, 6- superfosfat kamerası, 7- superfosfat transportyoru, 8- tullayıcı. 70%-li H 2 SO 4 ilə su turşu ölçəndə (5) qarışdırılır.və su turşu basqı çənlərinə (3;4) doldurulur.turşu ilə su turşu ölçəndə qarışaraq 68%-li olur və qarışdırdıqda (1) fosforit ilə qarışdırılır. Reaksiya qismən qarışdırdıqda gedir.qarışıq sonra superfosfat kamerasına daxil olur.orada superfosfatın yeniləşməsi,sonra bərkiməsi və xırdalanması prosesi fasiləsiz olaraq başa çatır.kameranın aşağıda lentli transportyor (7) yerləşir.xırdalanmış superfosfat əvvəlcə lent üzərinə,oradan da xırdalayıcı üzərinə ötürülür.tullayıcı superfosfatı anbara göndərir.superfosfat anbarda axıradək yerləşir.fosforitlə sulfat

10 turşusu arasındakı reaksiya burada başa çatır.sadə superfosfat gübrəsinin yeganəı çatışmayan cəhəti onun tərkibində olan P 2 O 5 -in miqdarının az olmasıdır.(20%). İKİQAT SUPERFOSFAT GÜBRƏSİ İSTEHSALI Sadə superfosfatdan sonra ən çox istehsal olunan fosforlu gübrə ikiqat superfosfat gübrəsidir.ikiqat superfosfat almaq üçün təbii fosforları sulfat turşusu iştirakı ilə fosfat turşusuna və fasfatlara təsir edərək onları ikiqat superfosfata çevirirlər: Ca 3 (PO 4 ) 2 +3H 2 SO 4 =2H 3 PO 4 +3CaCO 4 Ca 3 (PO 4 ) 3 +4H 3 PO 4 =3Ca(H 2 PO 4 ) 2 İkiqat superfosfat fosforla zəngin gübrədir.bu gübrədə P 2 O 5 -in miqdarı sadə superfosfatla olduğundan 2-3 dəfə çoxdur.ikiqat superfosfat istehaslı texnologiyası sadə superfosfat istehsalı texnologiyası ilə təxminən eynidir.bu prosesdə əsas aparatdan fosfat turşusunu təbii fosforitlə qarışdıran qarışığı və fasıləsiz işləyən kameradır.alınan ikiqat superfosfat dənəvərləşmiş halda lentli transportyor vasıtəsilə xüsusi anbarlara göndərilir.

11 PPESİPİTAT Presipitatı almaq üçün əvvəlcə kalsium-fosfata sulfat turşusu ilə təsir edilir. Alınan fosfat turşusunu çöküntüdən ayırdıqdan sonra, ona sönmüş əhənglə təsir edirlər. H 3 PO 4 + Ca HPO 4 2H 2 O Əmələ gələn duz suda pis həll olduğu üçün kristalhidrat şəklində çökür. Buna görə də gübrəyə belə ad verilmişdir (latınca praecipitare çökdürmək deməkdir). Presipitatın tərkibində 30-35% P 2 O 5 olur. Presipitat torpaqda olan turşuların və bitki köklərinin buraxdığı turşu xassəli şirələrin təsiri nəticəsində həll olur. TOMAS-ŞLAK VƏ YA FOSFAT-ŞLAK Tomas-şlakın tərkibi Ca 3 (PO 4 ) 2 CaO formulu ilə ifadə olunur; fosfor 5-oksidin miqdarı 10-20%-ə qədərdir. Tərkibində fosfor olan çuqundan polad istehsal etdikdə fosforu ayırmaq lazm gəlir və bu zaman o, göstərilən tərkibli birləşmə şəklində əlavə məhsul kimi alınır. Tomasşlak əsasi xassəli olduğuna görə turş torpaqlara verilir. Göstərilən gübrələrə sadə gübrələr deyilir. Kənd təsərrüfatında mürəkkəb gübrələrdən istifadə etmək daha əlverişlidir. Bunlardan geniş tətbiq olunan aşağıdakılardır.

12 Ammofos. Ammofosun tərkibində 44% P 2 O 5 və 11% azot olur. Onu aşağıdakı reaksiya üzrə alırlar. H 3 PO 4 + NH 3 = NH 4 H 2 PO 4 Alınan duza monoammofos da deyilir. Neytrallaşma dərəcəsindən asılı olaraq diammofos da alınır və onun tərkibində 52% P 2 O 5, 20% azot olur. H 3 PO NH 3 = (NH 4 ) 2 H 2 PO 4 Nitrofoska. Nitrofoska üçqat gübrədir. Tərkibində azot, fosfor və kalium vardır. Nitrofoska (NH 4 ) 2 H 2 PO 4, NH 4 NO 3 və KCl (yaxud K 2 SO 4 ) duzlarının əridilmiş qarışığıdır. SUPERFOSFATIN DƏNƏVƏRLƏŞDİRİLMƏSİNİN MATERİAL HESABI Prosesin material hesabı 1 t superfosfata görə hesablanır və aşağıdakı göstəricilərə əsasən aparılır. 1. Dənəvərləşməyə verilən superfosfatın tərkibi: mənimsənilən P 2 O 5-16,5%, sərbəst P 2 O 5-3%, nəmlik-8%, flüor- 0,009%. 2. Əhəngdaşı: CaCO 3 -ün miqdarı- 85%, nəmlik 1%. 3. Dənəvərləşmə prosesində qaz fazasına keçən flüorun miqdarı 15,5%.

13 Sadə superfosfat dənəvərləşməyə verilmədən qabaq neytrallaşdırılmaqla onun tərkibindəki sərbəst fosfat turşusunun miqdarı 1-2% P 2 O 5 -ə qədər azalır. Şərtə görə 1 t ilkin superfosfatda sərbəst fosfat turşusu şəklində 1000 : 0,03 = 30 kq P 2 O 5 vardır. Bu miqdarın 70%-ni neytrallaşdırmaq üçün lazım olan turşunun miqdarı 30 0,7 = 21 kq təşkil edir. Bu məqsədlə neytrallaşmaya əhəng daşı da sərf olunur. Onun miqdarı (100%-li CaCO 3 üçün) : 21*100 = P 2 O 5 -in molekul kütləsidir. 85%-li əhəngdaşı üçün bu miqdar 14,8 : 0,85 = 17,4 kq təşkil edir. Neytrallaşdırma prosesi üçün üyüdülmüş, qurudulmuş və 1% nəmliyi olan əhəngdaşı işlədilir. Onun miqdarı: 17.4* =17.5 kq Əhəngdaşı parçalanan zaman ayrılan karbon qazının miqdarı : 21* 44 =6.5 kq karbon qazının molekul kütləsidir. 1 t ilkin superfosfatdan alınan neytrallaşmış superfosfatın miqdarı :

14 ,5 6,5 = 1011 kq Neytrallaşmış superfosfat qurudulduqda onun tərkibində olan flüor silisium 4-fluorid kimi ayrılır. Ayrılan flüorun miqdarı superfosfat tərkibində olan flüorun ümumi miqdarının 15,5% -ni təşkil etdiyini nəzərə alsaq, 1 t superfosfatdakı flüorun miqdarı : ,009 = 9 kq olar. Qaz fazasına keçən flüorun miqdarı : SiF 4 = 104 (4F= 4 19 = 76) 104*1.39 =1.9 kq 76 1,39-9 kq flüorun 15,5%-dir. (9 0,155 = 1,39). İlkin superfosfatda nəmliyin miqdarı : ,1 = 100 kq Əhəngdaşı ilə sistemə daxil olan nəmlik : 17,5 0,01 = 0,175 kq Neytrallaşmış superfosfatda nəmliyin miqdarı: ,175 = 100,175 kq Flüor ayrıldıqdan sonra neytrallaşmış nəm superfosfatın miqdarı : ,5 6,5 1,9 = 1009,1 kq

15 Neytrallaşmış superfosfatın quru maddəyə görə hesablanmış miqdarı: 1009,1 100,175 = 908,9 kq Qurudulmuş hazır dənələrin nəmliyini 3% qəbul etdikdə, 1t ilkin superfosfatdan alınan məhsulun miqdarı: 908,9 : 0,97 = 937 kq Hazır məhsuldakı nəmliyin miqdarı isə ,9 =28,1 kq olar. Məhsulun qranulometrik tərkibini bilməklə yenidən işlədilməyə qaytarılan narın fraksiyanın miqdarı hesablanır. Quruducu barabandan çıxan məhsul, orta hesabla aşağıdakı qranulometrik tərkibdə olur: 4 mm-dən böyük ölçülü hissəciklər 18% 1-4 mm ölçülü hissəciklər 56% 1 mm-dən kiçik ölçülü hissəciklər 16% Hissəciklərin ölçüsü 4 mm-dən böyük olan fraksiyanın xırdalanması nəticəsində alınan məhsulun qranulometrik tərkibi isə aşağıdakı kimidir: 4 mm-dən böyük ölçülü hissəciklər 42% 1-4 mm ölçülü hissəciklər 49% 1-4 mm ölçülü hissəciklər 49%

16 Quruducu barabandan çıxan dənələrin çəkisini x, xırdalanmaya verilən iri hissəcikllərin çəkisini y və 1 t ilkin superfosfatdan alınan məhsulun çəkisini z ilə işarə etsək, ölçülərinə görə ayrılmaya verilən məhsulun çəkisi (x+y) olur və qranulometrik tərkibi aşağıdakı kimi hesablanır. 4 mm-dən böyük ölçülü hissəciklər 0,18x + 0,42y 1-4 mm ölçülü hissəciklər 0,56x + 0,49y 1-4 mm ölçülü hissəciklər 0,16x+0,19y Xırdalanmaya verilən iri hissəciklərin çəkisi : y= 0,18x + 0,42y buradan x= 3,2y 1 t superfosfatdan alınan hazır məhsulun miqdarı z= 937 kq-dır. Eyni zamanda z= 0,56x + 0,49y 937= 0,56x + 0,49y Bu tənlikdə x= 3,2y qiymətini yerinə yazsaq, xırdalanmaya verilən iri fraksiyanın miqdarı : y= 410,9 kq olar. Quruducu barabandan sonra dənələrin çəkisi : x= 3 410,9= 1232,7 kq

17 Bu zaman hissəciklərin ölçüsü 1 mm-dən kiçik və nəmliyi 3% olan narın fraksiyanın miqdarı : 0,18x + 0,19y = 0, ,7 + 0,19 410,9 = 299,9 kq Bu qarışıqda quru maddənin miqdarı : 299,9 0,97 = 290,9 kq Xəlbirə daxil olan maddənin miqdarı : x+y= 410, ,7 = 1643,6 kq Xəlbirdən sonra fraksiyaların çıxımı : a) ölçüsü 4 mm dən böyük olan : 0, ,7 + 0,42 410,9 =394,4 b) ölçüsü 1-4 mm olan hazır məhsul : 0, ,7 + 0,49 410,9 = 891,6 kq c) ölçüsü 1 mm-dən kiçik olan və prosesə qaytarılan : 0, ,7 + 0,19 410,9 = 299,8 kq Dənəvərləşdirici barabana daxil olan quru maddələrin miqdarı : a) Neytrallaşmış superfosfat 908,9 kq b) Qaytarılan maddə - 290,9 kq Cəmi : 908,9+ 290,9 =1199,8 kq Dənəvərləşdirici barabanda kütlənin optimal nəmliyi 17,5% olduğu üçün, dənəvərləşdiricidə alınan xam dənələr :

18 = kq Dənəvərləşdiricidəki gübrəni 17,5%-ə qədər nəmləşdirmək üçün sərf olunan suyun miqdarı : 1454,3 290,9 1009,1 = 154,3 kq Burada : 1009,1 kq neytral nəm superfosfatın miqdarıdır. Superfosfatın qurudulması zamanı buraxılan suyun miqdarı: 1454,3 290,9 937= 226,4 kq 195*100 Mənimsənilən P 2 O 5 = =20.8% *100 Sərbəst P 2 O 5 = =1.59% *100 Su = =3% ( ) *100 Flüor = =0.77% 1 t dənəvər superfosfat istehsal etmək üçün: 1000 Sadə superfosfat = = 1.06 t 17.4*1000 Əhəngdaşı = = kq su: Dənəvərləşdiricidə superfosfatın nəmləşdirilməsi üçün lazım olan 154.3*1000 =164.6 l 937.0

19 Superfosfatın dənəvərləşdirilməsinin material balansı aşağıdakı cədvəldə verilir: Cədvəl Material balansı Material kq % Hazır məhsul kq % Sadə superfosfat Dənəvər superfosfat Əhəngdaşı Su buxarı Qaytarılan narın Qaytarılan fraksiya fraksiya Su (nəmləşdirmək üçün) Karbon qazı Flüorlu qazlar Cəmi: Cəmi: FOSFORLU GÜBRƏLƏR İSTEHSALINDA ƏTRAF MÜHİTİN QORUNMASI Fosforlu gübrələr istehsalında əsas tullantılar qaz və maye halında olur.qaz halında olan tulantıların tərkibinin əsas zəhərli maddələri floritlərdir.(h 2 SiF 6 ; HF).Maye tullantıları isə suda həl olmuş müxtəlif

20 duzlar CaF 2,fosfatlar və s. gelləri təşkil edir.çirkab sularda florun miqdarı 1,5mq/l olur.bu sular turş xassəli olur.onları neytrallaşdırmaq üçün təbaşir,əhəng südündən istifadə edilir.bu yolla flor bərk fazaya keçir.əmələ gələn CaF 2 suda həll olduğuna görə suda F-un miqdarı mq/l-ə yüksəlir.belə suyu su hövzələrinə yalnız durulaşdırdıqdan sonra ötürmək olar.bu isə əlavə təmiz su və xərc tələb edir.buna yol verməmək üçün bu cür proseslərdə işlənmiş sudan təkrar istifadə prinsipindən istifadə olunur.yəni çirkab tullantıları olmayan yeni texnoloji sistem yaradılmış olur.bu tip qapalı sıstem yaratmaqla çirkab suları azalır və istifadə olunan təmiz suya qənaət edilir. Amafos və aminium nitrofosfat yuma solarına qarışan ammonyakı tutmaq üçün ümumi qəbuledicidə suya fosfat turşusu əlavə olunur.alınan məhlul yenidən prosesə qaytarılır.fosforlu gübrələr istehsalında qapalı texnoloji proseslərdən istifadə olunsa tam qapalı sistem tətbiq etmək hələlik mümkün deyil.gübrə istehsalında alınan çirkab suları sanitariya normalarına görə iki üsulla təmizlənir: 1.İondəyişmə üsulu 2.Karbonat üsulu Çirkab suları ümumi təmizləmə mərhələsini keçdikdən sonra iondəyişmə üsulu ilə qalıq zərərverici madələrdən qalıq zərərverici maddələrdən azad olur.bu prosesdə xüsusi AB-17 tipli anionitdən istifadə olunur. Karbonat təmizlənməsində əsas məqsəd təmizlənmədən əvvəl və sonra bu üsul tətbiq olunur.bu prosesdə suyu qalıq floridlərdən

21 təmizləmək üçün ona əhəng südü əlavə edilir və karbon-4 oksidlə doydurulur. Alınan CaCO 3 flor ionlarının səthində adsorbsiya edir.caco 2 ilə birlikdə flor ionları da çökür.beləliklə,suda florun miqdarı 30mq/l-dən 1,5 mq/l-ə qədər azaldılır.bu isə sanitariya normalarına uyğun gəlir.florlu gübrələr kənd təsərrüfatında geniş tətbiq olunur.

TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI

TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI 01 Kimyəvi qarışıqların tullantıları 01.1 İşlənmiş həlledicilər TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI 01.11 Halogenləşdirmə zamanı işlənmiş həlledicilər 07 01 03* üzvi halogenləşmiş həlledicilər, yuyucu məhlullar

Detaylı

Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu.

Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu. 1 Kompüter nədir? 2 Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu. Analoq kompüterlər analoq (kəsilməz) siqnallarını toplayır və vurur Rəqəmsal kompüterlər

Detaylı

5. Ələklərin köməyi ilə hansı göstəriciyə görə fərqlənən hissəciklərin ayrılmasını həyata keçirirlər? A)) Ölçülər B) Forma

5. Ələklərin köməyi ilə hansı göstəriciyə görə fərqlənən hissəciklərin ayrılmasını həyata keçirirlər? A)) Ölçülər B) Forma 2929 QİDA MƏHSULLARININ ÜMUMİ TEXNOLOGİYASI-1 1.Polisaxaridlərə nə aid deyil: A) qemisellüloz B) pektin maddələri C) aqar D) qlikogen E)) mannoza 2. Dad göstəricilərinin zəifləməsinə səbəb olan amili göstərin:

Detaylı

QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI

QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI QARADAĞ SEMENT ASC Sahil qəsəbəsi Səlyan şossesi Bakı AZ1083 LAYİHƏ HAQQINDA MƏLUMAT (ƏMSSTQ-si Prosesinin Əhatə Dairəsi Sənədi) Yeni 6

Detaylı

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK MƏNTİQİ TƏFƏKKÜRÜN YOXLANILMASI ÜZRƏ TEST TAPŞIRIQLARI 1. Ədədi ardıcıllıqda sual işarəsi yerinə hansı ədəd gəlməlidir? 5? 7 7 14 11 16 15? A) 32; 4 B) 3; 32 C) 13; 5 D) 32; 7 E) 3; 8 2. Qanunauyğunluğu

Detaylı

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I!

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I! R Ə S M İ S T A T İ S T İ K A H E S A B A T I 1-İstehsal -li forma Hesabatı təqdim edən müəssisənin adı: Bazarstore Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Müəssisənin kodu: 1173024 Hesabat dövrü: 2016 -ci il 9

Detaylı

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Birimi Temmuz 2013 T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI İçindekiler Azerbaycan Cumhuriyeti Hakkında Genel Bilgiler...5 Azerbaycan Cumhuriyeti

Detaylı

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU Çağ Öğretim İşletmeleri Qafqaz Universiteti Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) MÜLKİ HÜQUQ BEYNƏLXALQ SİMPOZİUM M ATERİ ALLAR ÖZEL HUKUK ULUSLARARASI SEMPOZYUM TEBLİ ĞLER Bakı Azərbaycan

Detaylı

Məhsullar kataloqu 2015 KNAUF PFT texnikası

Məhsullar kataloqu 2015 KNAUF PFT texnikası KNAUF PFT texnikası Məhsullar kataloqu 2015 Biz prosesin fasiləsizliyini təmin edirik bu şüar KNAUF PFT firmasının bütün reklam və texniki prospektlərində öz əksini tapır. Həqiqətən də, onun texnikası

Detaylı

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİN BAŞLICA İSTİQAMƏTLƏRİ Bir ölkənin xarici iqtisadi əlaqələri əsasən aşağıdakı istiqamətlər

Detaylı

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası 1. Ümumi müddəalar Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 28 dekabr tarixli, 212 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası 1.1. Bu Qayda Azərbaycan

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ STANDARTLAŞDIRMA, METROLOGİYA VƏ PATENT ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN KOLLEGİYASI

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ STANDARTLAŞDIRMA, METROLOGİYA VƏ PATENT ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN KOLLEGİYASI AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ STANDARTLAŞDIRMA, METROLOGİYA VƏ PATENT ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN KOLLEGİYASI Q Ə R A R 150111500016 Bakı şəhəri 14 dekabr 2015-ci il Dövlət standartlarının təsdiq edilməsi haqqında

Detaylı

K U R S I Ş I Mövzu: Turbo Pascal proqramlaşdırma dilinin riyazi məsələlərin həllinə tətbiqi

K U R S I Ş I Mövzu: Turbo Pascal proqramlaşdırma dilinin riyazi məsələlərin həllinə tətbiqi Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Qərb Universiteti 1 Fakültə: Kompüter elmləri və Dizayn Kafedra: Riyaziyyat və kompüter texnologiyaları İxtisas: İnformasiya texnologiyaları sistemləri və mühəndisliyi

Detaylı

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 8 oktyabr tarixli

Detaylı

Vəli Əliyev. Qarabağ. (Qədim dövr)

Vəli Əliyev. Qarabağ. (Qədim dövr) Vəli Əliyev Qarabağ (Qədim dövr) - 3, 3 /'W )* < 0 3 + g 3,«-/( i - W ) Vəli Əliyev. Qarabağ (Q əd im dövr) (A zərbaycan, türk, rus v ə in gilis dillərində) Bakı. Ç aşıoğlu - M ultim edia, 2010-2 0 4 səh.

Detaylı

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK HAZİRAN 2012 Caspian Oil & Gas Fuarı Özel Sayısı VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK 82 - HAZİRAN 12 EDİTÖR DEN REDAKTORDAN Kafkaslar ın

Detaylı

«Tibbi tullantıların idarə olunmasına dair Tələblər»in təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

«Tibbi tullantıların idarə olunmasına dair Tələblər»in təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI «Tibbi tullantıların idarə olunmasına dair Tələblər»in təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI «İstehsalat və məişət tullantıları haqqında» Azərbaycan Respublikasının

Detaylı

Dövlət satınalmalarında iqtisadi məsələlər

Dövlət satınalmalarında iqtisadi məsələlər 2-ci Xülasə Yanvar 2011-ci il Dövlət satınalmaları Dövlət satınalmalarında iqtisadi məsələlər MÜNDƏRİCAT Mərkəzləşdirilmiş və ya desentralizasiya edilmiş satınalma yanaşması Ən yaxşı müqavilə növü Tenderin

Detaylı

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872 TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872 AZƏRBAYCAN VƏ OSMANLI TƏZKİRƏLƏRİNİN MÜQAYİSƏSİ ÖZET Vüsale Musalı * Ortaçağ'dan bugüne

Detaylı

ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri

ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri Dünyanı Dəyişdirən İnnovativ Texnologiyalar və Həllər ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri Məhsullar Həllər Xidmətlər Video Konfrans Xidmət içi Təhsil Qurumsal Kommunikasiya Sadəcə Software

Detaylı

Đqtisadi və Sosial Đnkişaf Mərkəzi Azərbaycan Respublikasında Kənd Təsərrüfatı Đnkişafının Qiymətləndirilməsi və Təkliflər Üzrə Konsepsiya Layihəsi

Đqtisadi və Sosial Đnkişaf Mərkəzi Azərbaycan Respublikasında Kənd Təsərrüfatı Đnkişafının Qiymətləndirilməsi və Təkliflər Üzrə Konsepsiya Layihəsi Đqtisadi və Sosial Đnkişaf Mərkəzi Azərbaycan Respublikasında Kənd Təsərrüfatı Đnkişafının Qiymətləndirilməsi və Təkliflər Üzrə Konsepsiya Layihəsi Đqtisadi və Sosial Đnkişaf Mərkəzi Dilarə Əliyeva 115,

Detaylı

Neft və Qaz NEFT, QAZ VƏ NEFT-KİMYA SƏNAYESİ ÜZRƏ İMKANLAR

Neft və Qaz NEFT, QAZ VƏ NEFT-KİMYA SƏNAYESİ ÜZRƏ İMKANLAR Neft və Qaz NEFT, QAZ VƏ NEFT-KİMYA SƏNAYESİ ÜZRƏ İMKANLAR DÜNYA TƏCRÜBƏSİ YERLİ HƏLL YOLLARI HƏM SƏRMAYƏÇİ, HƏMDƏ DÖVLƏTƏ MƏXSUS OLAN NEFT VƏ QAZ ŞİRKƏTLƏRİ- HƏRTƏRƏFLİ MİSSİYA- İŞ GEDİŞATI ÜÇÜN ZƏRURİ

Detaylı

Elektron kommersiyasına bunları aid edirlər:

Elektron kommersiyasına bunları aid edirlər: Elektron kommersiyası (ingiliis dilində tərcümədə e-commerce deməkdir) kompyüter şəbəkələrinin köməyi ilə həyata keçirilən bütün maliyyə və ticarət tranzaksiyalarından və bu cür tranzaksiyaların keçirilməsi

Detaylı

DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ

DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ Bu kitab Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri Hökümət Təşkilatlarına Dővlət Dəstəyi Şurası

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI BİZNES UNİVERSİTETİ. Azmühasib proqram paketində Əsas vəsaitlərin uçotu mövzusunda R E F E R AT

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI BİZNES UNİVERSİTETİ. Azmühasib proqram paketində Əsas vəsaitlərin uçotu mövzusunda R E F E R AT AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI BİZNES UNİVERSİTETİ Fakültə: İqtisadiyyat və idarəetmə İxtisas: Mühasibat uçotu və audit Kafedra: Mühasibat uçotu və audit Kurs: IV Qrup: 330 Fənn: İxtisas

Detaylı

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 51, ERZURUM 2014, 341-347

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 51, ERZURUM 2014, 341-347 A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 51, ERZURUM 2014, 341-347 CELIL MEMMEDGULUZADE NİN MÜSLÜMAN KADINININ HAYATINI ELE ALAN MİZAHİ ŞİİRLERİ Özet Makalede XX. yüzyıl Azerbaycan edebiyatının

Detaylı

Melikov Behruz. Mühazirə 1

Melikov Behruz. Mühazirə 1 Mühazirə 1 GİRİŞ Yer kürəsinin təbiəti uzun müddətli inkişaf mərhələsi keçməklə, çox mürəkkəb şəraitdə formalaşıb. Yeri bütövlükdə və ya hissələr üzrə aşağıdakı Yer elmləri öyrənir: Planetin formasını,

Detaylı

EDİTÖR DEN. Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe. Eşq olsun belə dostluğa. və qardaşlığa. www.petkim.com.tr - 1

EDİTÖR DEN. Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe. Eşq olsun belə dostluğa. və qardaşlığa. www.petkim.com.tr - 1 EDİTÖR DEN Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe PETKİM YAŞAM ın 1-4 Haziran 2010 tarihleri arasında Bakü de düzenlenen Caspian Oil & Gas (COG) Fuarı için hazırladığımız özel sayısı ile karşınızdayız

Detaylı

FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ

FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ I. FİZİKİ ŞƏXSLƏRİN ƏMLAK VERGİSİ Son dəyişikliklər yalnız fərdi xüsusi mülkiyyətdə olan evlərə, sahibkarlara, fərdi

Detaylı

REFERAT. Azərbaycan Respublikası Təhsil Naizrliyi Azərbaycan Dövlət Texniki Universiteti. Kompyuter təhlükəsizliyi. Kompyuter mühəndisliyi

REFERAT. Azərbaycan Respublikası Təhsil Naizrliyi Azərbaycan Dövlət Texniki Universiteti. Kompyuter təhlükəsizliyi. Kompyuter mühəndisliyi Azərbaycan Respublikası Təhsil Naizrliyi Azərbaycan Dövlət Texniki Universiteti Fakültə: Qrup: İxtisas: Kompyuter təhlükəsizliyi M 682a5 Kompyuter mühəndisliyi REFERAT Fənn: Mövzu: Paylanmış və paralel

Detaylı

FƏRDİ QƏZA SIĞORTASI QAYDALARI

FƏRDİ QƏZA SIĞORTASI QAYDALARI FƏRDİ QƏZA SIĞORTASI QAYDALARI Bakı 18 Mart 2014 AzInsurance.SQ.05/Nəşr 02/Tarix 04.04.2014 Səh 1 / 20 MÜNDƏRİCAT FƏSİL 1. ÜMUMI MÜDDƏALAR Maddə 1. Sığorta qaydaları üzrə ümumi müddəalar Maddə 2. Sığortanın

Detaylı

Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması haqqında Təlimat. 1. Ümumi müddəalar

Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması haqqında Təlimat. 1. Ümumi müddəalar Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyətinin _06_ oktyabr 2009-cu il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Protokol 28 Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması

Detaylı

Bakı-2016 Yay Olimpiya Oyunları büdcəsi:

Bakı-2016 Yay Olimpiya Oyunları büdcəsi: Bakı-216 Yay Olimpiya Oyunları büdcəsi: Rəqiblərlə müqayisə Fariz Hüseynov Memfis Universitetinin (ABŞ) maliyyə ixtisası üzrə doktorantı fhuseynv@memphis.edu Cəmiyyətdə gedən proseslərin, xüsusilə büdcə

Detaylı

7.Ilkin əməliyyatlar? A) malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsi prosesində gömrüe orqanlarına ilk təqdim edilən sənədləridir

7.Ilkin əməliyyatlar? A) malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsi prosesində gömrüe orqanlarına ilk təqdim edilən sənədləridir 1.Avropa Birliyinin Kombinə Edilmiş Nomenklaturası hansı sistem əsasında qurulur? A) Gömrük əməkdaşlığı şurası nomenklaturası B) BMT standart Beynəlxalq ticarət təsnifatı C) Brüssel Gömrük nomenklaturası

Detaylı

DEMOQRAFİK VƏZİYYƏT VƏ DAVAMLI İNKİŞAF: TÜRKİYƏ NÜMUNƏSİ

DEMOQRAFİK VƏZİYYƏT VƏ DAVAMLI İNKİŞAF: TÜRKİYƏ NÜMUNƏSİ DEMOQRAFİK VƏZİYYƏT VƏ DAVAMLI İNKİŞAF: TÜRKİYƏ NÜMUNƏSİ Eyüp ZENGİN Türkiyə Cümhuriyyəti Başbakanlığı, Türk Əməkdaşlıq və İnkişaf İdarəsi Başqanlığı Fəlsəfə elmləri namizədi, ekspert Ankara / TÜRKİYƏ

Detaylı

MƏNZIL HAQQINI VƏ MƏNZİL-KOMMUNAL XİDMƏTLƏRDƏN İSTİFADƏ HAQQINI ÖDƏYİRİK

MƏNZIL HAQQINI VƏ MƏNZİL-KOMMUNAL XİDMƏTLƏRDƏN İSTİFADƏ HAQQINI ÖDƏYİRİK MƏNZIL HAQQINI VƏ MƏNZİL-KOMMUNAL XİDMƏTLƏRDƏN İSTİFADƏ HAQQINI ÖDƏYİRİK 1. Bu sənəd nələri ehtiva edir? Dövlət və ictimai mənzil fondu evlərində yerləşən yaşayış sahəsindən istifadə haqqı (mənzil haqqı).

Detaylı

və nəzarətinin hüquqi və iqtisadi əsaslarını müəyyən edir.

və nəzarətinin hüquqi və iqtisadi əsaslarını müəyyən edir. İnvestisiya fondları haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU 1 Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında investisiya fondlarının təşkili, idarə edilməsi və ləğvinin prinsip və qaydalarını, habelə investisiya

Detaylı

Mündəricat. Giriş...3

Mündəricat. Giriş...3 Mündəricat Giriş...3 1. Yer kürəsinin daxili quruluşu haqqında ümumi məlumat...5 2. Nüvə və onun quruluşu, Mantiya və onun hissələri...10 3. Yer kürəsinin daxili quruluşunun öyrənilməsi...12 4. Yer qabığı

Detaylı

Dövlət Sığorta Nəzarəti Xidmətinin rəisinin vəzifəsini müvəqqəti SU NƏQLİYYATI VASİTƏLƏRİ SIĞORTASININ QAYDALARI

Dövlət Sığorta Nəzarəti Xidmətinin rəisinin vəzifəsini müvəqqəti SU NƏQLİYYATI VASİTƏLƏRİ SIĞORTASININ QAYDALARI RAZILAŞDIRILMIŞDIR: Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin Dövlət Sığorta Nəzarəti Xidmətinin rəisinin vəzifəsini müvəqqəti icra edən N.Xəlilov 2009-cu il TƏSDİQ EDİRƏM: A-Qroup Sığorta Şirkəti ASC-nin

Detaylı

Xarici Qurğular. Monitor

Xarici Qurğular. Monitor Xarici Qurğular Monitor Monitor Baxmayaraq ki, monitor kompüterin vacib qurğularındandır, monitor da kompüterin xarici qurğusudur. Monitor verilənləri visual şəkildə göstərmək üçündür. Monitorları bir

Detaylı

MÜASİR ƏDƏBİYYATŞÜNASLIQDA ŞƏRQ-QƏRB KONTEKSTİNİN TƏDQİQİ

MÜASİR ƏDƏBİYYATŞÜNASLIQDA ŞƏRQ-QƏRB KONTEKSTİNİN TƏDQİQİ MÜASİR ƏDƏBİYYATŞÜNASLIQDA ŞƏRQ-QƏRB KONTEKSTİNİN TƏDQİQİ Öz Günümüzde, küreselleşme koşullarında Doğu-Batı çatışması özel aciliyet arz etmektedir. Doğu ülkelerinin zengin kültürel geleneğe sahip edebiyatı

Detaylı

Kurs işi. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Bakı Dövlət Universiteti. İcraçı: Teymurov Salman. Rəhbər: Aslanov Habil

Kurs işi. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Bakı Dövlət Universiteti. İcraçı: Teymurov Salman. Rəhbər: Aslanov Habil Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Bakı Dövlət Universiteti Beynəlxalq Hüquq və Beynəlxalq Münasibətlər fakültəsi GİT ixtisası əyani şöbəsi 1-ci kurs tələbəsi Teymurov Salman Vaqif oğlunun Mühasibat

Detaylı

QEYRİ-QANUNİ YOLLA ƏLDƏ EDİLMİŞ PUL VƏSAİTLƏRİNİN VƏ YA DİGƏR ƏMLAKIN BANKLAR VASİTƏSİLƏ LEQALLAŞDIRILMASININ QARŞISININ ALINMASINA DAIR

QEYRİ-QANUNİ YOLLA ƏLDƏ EDİLMİŞ PUL VƏSAİTLƏRİNİN VƏ YA DİGƏR ƏMLAKIN BANKLAR VASİTƏSİLƏ LEQALLAŞDIRILMASININ QARŞISININ ALINMASINA DAIR Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikası Milli Bankı İdarə Heyətinin _03_ noyabr 2006-cı il tarixli qərarı ilə Protokol 34 D/reyestr 160 QEYRİ-QANUNİ YOLLA ƏLDƏ EDİLMİŞ PUL VƏSAİTLƏRİNİN VƏ YA DİGƏR ƏMLAKIN

Detaylı

AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI KURS İŞİ

AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI KURS İŞİ AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI FAKÜLTƏ: «NƏQLİYYAT TEXNOLOGİYALARI» КАFЕDRА: «AVİANƏQLİYYAT İSTEHSALATI» İXTİSAS: Avianəqliyyat istehsalatının təşkili muhəndisliyi

Detaylı

TEXNOPARKLAR. Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi

TEXNOPARKLAR. Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi TEXNOPARKLAR Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi Bakı - 2015 Texnoparklar: kiçik sahibkarlar üçün bələdçi. Bakı 2015, 48 səh Müəllif: Arif Nəcimov Redaktor: Azər Mehtiyev Bu nəşr Amerika Birləşmiş Ştatlarının

Detaylı

Damazlıq heyvandarlıq haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

Damazlıq heyvandarlıq haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Damazlıq heyvandarlıq haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu qanun Azərbaycan Respublikasında heyvandarlıqda damazlıq işinin təşkilinin və idarə edilməsinin hüquqi və iqtisadi əsaslarını müəyyən

Detaylı

Cahid Ġsmayıloğlu. Gənc yazarın e-kitabı N 46 (18-2013) www.kitabxana.net. Milli Virtual Kitabxananın təqdimatında

Cahid Ġsmayıloğlu. Gənc yazarın e-kitabı N 46 (18-2013) www.kitabxana.net. Milli Virtual Kitabxananın təqdimatında www.kitabxana.net Rufət Milli Virtual Kitabxananın təqdimatında Gənc yazarın e-kitabı N 46 (18-2013) Cahid Ġsmayıloğlu MAHMUD KAġĞARLININ «DĠVANÜ LÜĞAT-ĠT-TÜRK» ƏSƏRĠNDƏ ONOMASTĠK LEKSĠKA və baģqa yazılar

Detaylı

KÖNÜLLÜ TİBBİ SIĞORTA QAYDALARI ANLAYIŞLAR

KÖNÜLLÜ TİBBİ SIĞORTA QAYDALARI ANLAYIŞLAR Print Date: 17/03/2009 AJ0037-EA01CX Page 1 of 15 KÖNÜLLÜ TİBBİ SIĞORTA QAYDALARI Bundan sonra mətndə Qaydalar adlanacaq A-Qroup Sığorta Şirkətinin Könüllü Tibbi Sığorta Qaydaları Azərbaycan Respublikası

Detaylı

ORTAQ VALYUTA VƏ AVROPA VAHİD VALYUTA SİSTEMİ

ORTAQ VALYUTA VƏ AVROPA VAHİD VALYUTA SİSTEMİ ORTAQ VALYUTA VƏ AVROPA VAHİD VALYUTA SİSTEMİ Dr. Osman Nuri Aras onaras@yahoo.com Elçin Süleymanov elchin@qafqaz.edu.az Qafqaz Unıversıtesı Bakı/Azərbaycan Xülasə Ortaq pul sistemi, iqtisadi bloklaşma

Detaylı

Tez-tez soruşulan suallar

Tez-tez soruşulan suallar Tez-tez soruşulan suallar Sual 1. Mən ARDNŞ-yə işə qəbul olmaq üçün nə etməliyəm? Cavab: ARDNŞ-nin www.socar.az korporativ veb-saytının karyera bölməsinin işə qəbul bölümünün vakansiyalar hissəsini mütəmadi

Detaylı

BAĞIMSIZLIK SONRASINDA, TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEN AZERî TÜRKÇESİNE GEÇEN KELİMELER

BAĞIMSIZLIK SONRASINDA, TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEN AZERî TÜRKÇESİNE GEÇEN KELİMELER BAĞIMSIZLIK SONRASINDA, TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEN AZERî TÜRKÇESİNE GEÇEN KELİMELER Dr. Erdal KARAMAN Qafqaz Üniversitesi, Filoloji Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Bakü/Azerbaycan erdalkaraman@yahoo.com

Detaylı

BİTKİLƏRİN İNTRODUKSİYASI İQLİMLƏŞDİRİLMƏSİ

BİTKİLƏRİN İNTRODUKSİYASI İQLİMLƏŞDİRİLMƏSİ AZƏRBAYCAN MĠLLĠ ELMLƏR AKADEMĠYASI MƏRKƏZĠ NƏBATAT BAĞI BİTKİLƏRİN İNTRODUKSİYASI VƏ İQLİMLƏŞDİRİLMƏSİ Mərkəzi Nəbatat Bağının əsərləri VI Bakı - «Elm» - 2006 Redaktorlar: Redaksiya heyəti: b.e.d., O.V.Ġbadlı,

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI 31.07.2010 Əmtəə nişanlarının qeydə alınması barədə iddia sənədinin verilməsi və ekspertizası Qaydalarının təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI "Əmtəə nişanları

Detaylı

Gömrük xidməti əməkdaşlarının xüsusi geyim forması və tanınma nişanları vardır. (Gömrük orqanlarının bayrağı və tanınma nişanları).

Gömrük xidməti əməkdaşlarının xüsusi geyim forması və tanınma nişanları vardır. (Gömrük orqanlarının bayrağı və tanınma nişanları). *Məlumat Azərbaycan Respublikasının bütün sərhəd keçid məntəqələrində gömrük xidməti fəaliyyət göstərir (aeroportlar, dəniz limanları, avtomobil və dəmiryolu keçid məntəqələri). Gömrük xidməti əməkdaşlarının

Detaylı

KARTLARLA ƏMƏLİYYAT ÜZRƏ TARİFLƏR:

KARTLARLA ƏMƏLİYYAT ÜZRƏ TARİFLƏR: KARTLARLA ƏMƏLİYYAT ÜZRƏ TARİFLƏR: Xidmətin növü İnter net kartı Debit MC/ Elec tron Debit MC/ Electron Əmək haqqı kartı Lokal əmək haqqı kartı Debit MC/ Electron Depozit kartı 4 MC Standar d/ Classic

Detaylı

TÜRKÜN SÖZÜ TÜRK ÜN SÖZÜ

TÜRKÜN SÖZÜ TÜRK ÜN SÖZÜ AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI FOLKLOR İNSTİTUTU Hacalı NƏCƏFOĞLU Azərbaycanda və Türkiyədə TÜRKÜN SÖZÜ Azerbaycan da ve Türkiye de TÜRK ÜN SÖZÜ Türk mədəniyyətinin yorulmaz tədqiqatçısı, Azərbaycan

Detaylı

Otel xadiməsi N: Nümunəvi peşə standartı Peşə standartı üzrə qiymətləndirmə nümunəsi Müəssisələr üçün nümunəvi təlim standartı

Otel xadiməsi N: Nümunəvi peşə standartı Peşə standartı üzrə qiymətləndirmə nümunəsi Müəssisələr üçün nümunəvi təlim standartı Nümunəvi peşə standartı Peşə standartı üzrə qiymətləndirmə nümunəsi Müəssisələr üçün nümunəvi təlim standartı N: 9112-1-00109-01 Otel xadiməsi İngilis dilində adı: Hotel cleaner Azərbaycan Respublikasının

Detaylı

AVRASİYA SOSİAL ELMLƏR FORUMU

AVRASİYA SOSİAL ELMLƏR FORUMU II CİLD Azərbaycan Dövlət Hacettepe Qırğızıstan-Türkiyə Ahmet Yesevi İqtisad Universiteti Universiteti Manas Universiteti Universiteti Dünya İqtisadiyyatının İnkişaf Paradiqması: Bazar və Sonrası mövzusunda

Detaylı

Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları

Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları 1. Ümumi müddəalar. 1.1. Bu Qaydalar Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin (bundan sonra Müsabiqə) keçirilmə

Detaylı

Françayzinq: Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi

Françayzinq: Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi Françayzinq: Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi Bakı 2014 Françayzinq: Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi. Bakı, 2014, 48 səh. Müəllif: Elnur İslamov Günel Musayeva Babək Babaşov Şirin Ağayeva Redaktor: Qalib

Detaylı

GRECO III round dəyərləndirmə məruzəsi. Azərbaycan üzrə cinayət məsuliyyəti üzrə dəyərləndirmə məruzəsi (ETS 173 və 191, GPC2) mövzu I

GRECO III round dəyərləndirmə məruzəsi. Azərbaycan üzrə cinayət məsuliyyəti üzrə dəyərləndirmə məruzəsi (ETS 173 və 191, GPC2) mövzu I İnsan hüquqları və hüquqi məsələlər Bas Direktoratı Dəyərləndirmə direktoratı Strasburq, 01 oktyabr 2010 GRECO III round dəyərləndirmə məruzəsi Azərbaycan üzrə cinayət məsuliyyəti üzrə dəyərləndirmə məruzəsi

Detaylı

Asılılıq yaradan maddələr və onların insan orqanizminə zərərli təsirləri

Asılılıq yaradan maddələr və onların insan orqanizminə zərərli təsirləri Asılılıq yaradan maddələr və onların insan orqanizminə zərərli təsirləri Müasir dünyada bəşəriyyət qarşısında duran həlli çətin və dolaşıq problemlərdən biri addiktiv (asılı) davranış problemidir. İnsanların

Detaylı

Nokia C1-01/C1 02 İstifadəçi təlimatı

Nokia C1-01/C1 02 İstifadəçi təlimatı Nokia C1-01/C1 02 İstifadəçi təlimatı Məsələ 1.2 2 Mündəricat Mündəricat Təhlükəsizlik 4 Dəstək 5 Cihazın işə salınması 5 SIM kart və batareyanın daxiledilməsi 5 Düymələr və hissələr 6 İşə salmaq və söndürmək

Detaylı

2011-Cİ İLİN YANVAR-SENTYABR AYLARI ƏRZİNDƏ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ RUSİYA FEDERASİYASI İLƏ TİCARƏT ƏLAQƏLƏRİ.

2011-Cİ İLİN YANVAR-SENTYABR AYLARI ƏRZİNDƏ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ RUSİYA FEDERASİYASI İLƏ TİCARƏT ƏLAQƏLƏRİ. 2011-Cİ İLİN YANVAR-SENTYABR AYLARI ƏRZİNDƏ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ RUSİYA FEDERASİYASI İLƏ TİCARƏT ƏLAQƏLƏRİ. 2011-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində Azərbaycan Respublikasının Rusiya Federasiyası

Detaylı

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 AZƏRBAYCANIN İQTİSADİ RAYONLARI ABŞERON İQTİSADİ RAYONU Ərazisi: 3, 29 min km2 Əhalisi: 538,4 min nəfər

Detaylı

Bülleten No: 22 / oktyabr 2014 OKTYABR 2014

Bülleten No: 22 / oktyabr 2014 OKTYABR 2014 Bülleten No: / oktyabr OKTYABR Bцlleten No: / oktyabr Prezident İlham Əliyev və xanımı IV Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun açılış mərasimində iştirak etmişlər Oktyabrın -də Heydər Əliyev Mərkəzində

Detaylı

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru

AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ. Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ REGİONAL TƏHLİLİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2016 AZƏRBAYCANIN İQTİSADİ RAYONLARI ABŞERON İQTİSADİ RAYONU Ərazisi: 3, 29 min km2 Əhalisi: 551,8 min nəfər

Detaylı

Allahverdiyeva N.R., Namazov M.B. C dilində proqramlaşdırma MÜNDƏRİCAT

Allahverdiyeva N.R., Namazov M.B. C dilində proqramlaşdırma MÜNDƏRİCAT 0 Allahverdiyeva N.R., Namazov M.B. C dilində proqramlaşdırma 1 MÜNDƏRİCAT 1. SADƏ PROQRAMLAR... 9 PROQRAMLAŞDIRMANIN MAHIYYƏTI... 9 PROQRAMLARIN HAZIRLAMA MƏRHƏLƏLƏRI... 9 C DILINDƏ SADƏ PROQRAM... 10

Detaylı

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının fəaliyyətinin 60 istiqaməti

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının fəaliyyətinin 60 istiqaməti Birləşmiş Millətlər Təşkilatının fəaliyyətinin 60 istiqaməti Birləşmiş Millətlər Təşkilatı 60 il əvvəl gələcək nəsillərin müharibədən qorunması, hüquqlarının müdafiəsi, ədalətin təmin olunmasına nail olmaq

Detaylı

Demokratik Vətəndaşlıq üçün Təhsil və Đnsan Hüquqları Təhsili üzrə Müəllimlərin Tədris Vəsaiti

Demokratik Vətəndaşlıq üçün Təhsil və Đnsan Hüquqları Təhsili üzrə Müəllimlərin Tədris Vəsaiti DEMOKRATĐK VƏTƏNDAŞLIQ ÜÇÜN TƏHSĐL (DVT) 2001-2004 Demokratik Vətəndaşlıq üçün Təhsil və Đnsan Hüquqları Təhsili üzrə Müəllimlərin Tədris Vəsaiti Yazarlar: Rolf Qollob Edvard Hadlston Piter Krapf Mariya-Helena

Detaylı

1915 Çanakkale Savaşlarının 100. Yılı ve 1918 Kafkas İslam Ordusu Anısına

1915 Çanakkale Savaşlarının 100. Yılı ve 1918 Kafkas İslam Ordusu Anısına ШЦЩЕДА МЕКТУПЛАРЫ Шцщеда Мектупларда Юьренжилер Шещитликлерде Булушуйор Проъе Мектуплары 1915 Çanakkale Savaşlarının 100. Yılı ve 1918 Kafkas İslam Ordusu Anısına Derleyen: Ömer DURAK Bakü Türk Anadolu

Detaylı

BAXIŞ TEST: 3710#01#Y15#01#500QIYABI#KOMMERSIYA BÖLMƏ: 01#01. Sual: Reklam sözü hansi ölkə dilindədir? (Çəki: 1) İtalyan latın, fransız, ərəb ingilis

BAXIŞ TEST: 3710#01#Y15#01#500QIYABI#KOMMERSIYA BÖLMƏ: 01#01. Sual: Reklam sözü hansi ölkə dilindədir? (Çəki: 1) İtalyan latın, fransız, ərəb ingilis BAXIŞ Testlər/3710#01#Y15#01#500Qiyabi#kommersiya/Baxış TEST: 3710#01#Y15#01#500QIYABI#KOMMERSIYA Test Fənn Təsviri Müəllif Testlərin vaxtı Suala vaxt Növ 3710#01#Y15#01#500Qiyabi#kommersiya 3710 - Reklam

Detaylı

QAFQAZIN COĞRAFİYASI (İQTİSADİ,SOSİAL VƏ SİYASİ COĞRAFİYASI)

QAFQAZIN COĞRAFİYASI (İQTİSADİ,SOSİAL VƏ SİYASİ COĞRAFİYASI) QAFQAZIN COĞRAFİYASI (İQTİSADİ,SOSİAL VƏ SİYASİ COĞRAFİYASI) Qafqazın coğrafiyası 1. Kursun predmeti, obyekti və vəzifələri -2 2. Qafqazın təbii şəraiti və təbii ehtiyatları 3. Qafqazın əhalisi və şəhərləri-2

Detaylı

URMİYA GÖLÜ FACİƏSİ. (Məqalələr toplusu)

URMİYA GÖLÜ FACİƏSİ. (Məqalələr toplusu) URMİYA GÖLÜ FACİƏSİ (Məqalələr toplusu) «Elm və təhsil» Bаkı - 2014 1 Ön sözün müəllifi: Prof.dr. Qulamrza Səbri Təbrizi Tərtib edəni, nəşrə hazırlayanı və elmi rеdаktоru: Prof.dr. Vaqif Sultanlı Kitab

Detaylı

Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun

Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun Təsdiq edilmişdir Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun Himayəçilik Şurasının 02 oktyabr 2009-cu il tarixli (16 saylı protokol) qərarı ilə Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun Kargüzarlıq və Arxivləşdirməyə

Detaylı

MÖVZU: AZƏRBAYCAN-TÜRKİYƏ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİNİN MÜASİR VƏZİYYƏTİ VƏ İNKİŞAF PERSPEKTİVLƏRİ

MÖVZU: AZƏRBAYCAN-TÜRKİYƏ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİNİN MÜASİR VƏZİYYƏTİ VƏ İNKİŞAF PERSPEKTİVLƏRİ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASİ TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ FAKULTƏ: KAFEDRA: BEYNƏLXALQ İQTİSADİ MÜNASİBƏTLƏR BEYNƏLXALQ İQTİSADİ MÜNASİBƏTLƏR BURAXILIŞ İŞİ MÖVZU: AZƏRBAYCAN-TÜRKİYƏ

Detaylı

XML İLƏ XƏSTƏ PASİYENTLƏRİN MÜALİCƏSİ ÜÇÜN TÖVSİYƏLƏR

XML İLƏ XƏSTƏ PASİYENTLƏRİN MÜALİCƏSİ ÜÇÜN TÖVSİYƏLƏR XML İLƏ XƏSTƏ PASİYENTLƏRİN MÜALİCƏSİ ÜÇÜN TÖVSİYƏLƏR Avropanın European LeukemiaNet təşkilatı tərəfindən 2013-cü ildə işlənib hazırlanmış xroniki mieloid leykozun müalicəsi üzrə tövsiyələrin pasiyentlər

Detaylı

Beynəlxalq Əmək Konfransı Tövsiyə N 200. QĐŞS/AĐDS və əmək dünyası haqqında Tövsiyə

Beynəlxalq Əmək Konfransı Tövsiyə N 200. QĐŞS/AĐDS və əmək dünyası haqqında Tövsiyə Müqəddimə Bu kitabça BƏT-in 2010-cu ilin 200 saylı əmək dünyası və QĐÇS/IIV haqqında Tövsiyənin nüsxəsini və BƏT-in üçtərəfli partnyorların güclu dəstəyini əks etdirən Tövsiyənin həyata keçirilməsi və

Detaylı

Azərbaycan Hava Yolları aviabiletlərin qiymətinin endirilməsi məsələsinə aydınlıq gətirib

Azərbaycan Hava Yolları aviabiletlərin qiymətinin endirilməsi məsələsinə aydınlıq gətirib Azərbaycan Hava Yolları aviabiletlərin qiymətinin endirilməsi məsələsinə aydınlıq gətirib Bakı, 27 iyul, AZƏRTAC Nazirlər Kabinetinin 2015-ci ilin birinci yarısının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına

Detaylı

N? Z? RÝYY? V? T? CRÜB? D? Terri Devis Avropa Þurasýnýn Baþ Katibi

N? Z? RÝYY? V? T? CRÜB? D? Terri Devis Avropa Þurasýnýn Baþ Katibi "Ýnsan hüquqlarý arasýnda bir ierarxiya mövcud deyildir. Lakin bel? bir ierarxiya olsaydý,söz v? ifad? azadlýðý bu sýranýn?n yuxarýsýnda yer alardý..." N? Z? RÝYY? V? T? CRÜB? D? Terri Devis Avropa Þurasýnýn

Detaylı

Müavinətlə bağlı haqq-hesab cədvəlinin təqdim edilməsi imkanı. Məcburi dövlət sosial sığorta vəsaitlərinin onlayn ödənişi imkanı

Müavinətlə bağlı haqq-hesab cədvəlinin təqdim edilməsi imkanı. Məcburi dövlət sosial sığorta vəsaitlərinin onlayn ödənişi imkanı I. www.e-gov.az "Elektron Hökumət" portalında "Asan İmza" mobil elektron imza vasitəsilə istifadəsi mümkün olan e-xidmətlər 1. Dövlət Sosial Müdafiə Fondu E-xidmətin adı Təsviri 1. Dəfn üçün müavinətin

Detaylı

Əlavə 1. İnsan Hüquqları haqqında Ümumi Bəyannamə

Əlavə 1. İnsan Hüquqları haqqında Ümumi Bəyannamə Əlavə 1 İnsan Hüquqları haqqında Ümumi Bəyannamə Preambula Bəşər nəslinin bütün üzvlərinə məxsus olan ləyaqətin və onların bərabər və ayrılmaz hüquqlarının tanınmasının azadlıq, ədalət və ümumi sülhün

Detaylı

"Tap və qazan" tirajlı stimullaşdır ıcı lotereyasının keçirilməsi qaydaları və lotereyada iştiraketmə şərtləri

Tap və qazan tirajlı stimullaşdır ıcı lotereyasının keçirilməsi qaydaları və lotereyada iştiraketmə şərtləri "Tap və qazan" tirajlı stimullaşdır ıcı lotereyasının keçirilməsi qaydaları və lotereyada iştiraketmə şərtləri 1. Tirajlı stimullaşdırıcı lotereyanın adı: "Tap və qazan" (daha sonra mətn boyu "Lotereya").

Detaylı

Qeydiyyata alınmışdır. Azərbaycan Respublikasının Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsi.... (Səhm buraxılışının dövlət qeydiyyat nömrəsi)

Qeydiyyata alınmışdır. Azərbaycan Respublikasının Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsi.... (Səhm buraxılışının dövlət qeydiyyat nömrəsi) Qeydiyyata alınmışdır Azərbaycan Respublikasının Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsi.... (Səhm buraxılışının dövlət qeydiyyat nömrəsi).... (Səhm buraxılışının qeydiyyat tarixi).... (QKDK-nın məsul şəxsinin

Detaylı

Azərbaycanın Dünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyü. Sahibkarlar üçün BƏLƏDÇİ

Azərbaycanın Dünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyü. Sahibkarlar üçün BƏLƏDÇİ Azərbaycanın Dünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyü Sahibkarlar üçün BƏLƏDÇİ Bakı - 2015 Azərbaycanın Dünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyü. Sahibkarlar üçün bələdçı Bakı 2015, 40 səh. Müəllif: Qubad İbadoğlu Redaktor:

Detaylı

Hüquqi şəxslərin Elektron imza sertifikatı almaları üçün E-ərizə ilə müraciət xidməti üzrə İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI

Hüquqi şəxslərin Elektron imza sertifikatı almaları üçün E-ərizə ilə müraciət xidməti üzrə İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI Hüquqi şəxslərin Elektron imza sertifikatı almaları üçün E-ərizə ilə müraciət xidməti üzrə İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI Mündəricat: 1. Giriş... 3 2. Elektron xidmətin məzmunu... 3 3. Elektron xidməti göstərən dövlət

Detaylı

AZƏRBAYCANDA SAHİBKARLA ƏLAQƏDAR MƏLUMATLARIN QEYDİYYATA ALINDIĞI REYESTRİN TÜRKİYƏ İLƏ MÜQAYİSƏLİ OLARAQ TƏHLİLİ

AZƏRBAYCANDA SAHİBKARLA ƏLAQƏDAR MƏLUMATLARIN QEYDİYYATA ALINDIĞI REYESTRİN TÜRKİYƏ İLƏ MÜQAYİSƏLİ OLARAQ TƏHLİLİ 534 Journal of Azerbaijani Studies AZƏRBAYCANDA SAHİBKARLA ƏLAQƏDAR MƏLUMATLARIN QEYDİYYATA ALINDIĞI REYESTRİN TÜRKİYƏ İLƏ MÜQAYİSƏLİ OLARAQ TƏHLİLİ Mübariz YOLÇİYEV (Qafqaz Universitesi) GİRİŞ Bazar iqtisadiyyatı

Detaylı

Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 349 saylı qərarı

Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 349 saylı qərarı Bülleten No: / yanvar Azərbaycanda dövlət elektron xidmət növlərinin siyahısı genişləndirilib Nazirlər Kabineti ci il noyabr tarixli nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Elektron xidmət növlərinin Siyahısı"na

Detaylı

Reklam haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Reklam haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu I fəsil. Ümumi müddəalar Reklam haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında hüquqi və fiziki şəxslərin əmtəə, iş və xidmət (bundan sonra - əmtəə) bazarında reklam istehsalı,

Detaylı

Azərbaycan Hava Yollarının (AZAL) ABŞ istiqamətində / ABŞ-dan yerinə yetirilən reyslərində sərnişinlərə xidmət planı

Azərbaycan Hava Yollarının (AZAL) ABŞ istiqamətində / ABŞ-dan yerinə yetirilən reyslərində sərnişinlərə xidmət planı Azərbaycan Hava Yollarının (AZAL) ABŞ istiqamətində / ABŞ-dan yerinə yetirilən reyslərində sərnişinlərə xidmət planı Sərnişinlərə xidmət planı ABŞ-ın müvafiq hava limanlarından və ya hava limanlarına yerinə

Detaylı

xalqı mübariz vя qяhrяman xalqdır Áèëèðñÿí, íÿ åòìèø êöðäëÿð áèð çàìàí? Ãÿäèì Àâðîïàíûí õà ïÿðÿñòëÿðè, Ìöñÿëìàí êå ìèøèí þéðÿíñÿ ÿýÿð, Ñÿù. 4 Ñÿù.

xalqı mübariz vя qяhrяman xalqdır Áèëèðñÿí, íÿ åòìèø êöðäëÿð áèð çàìàí? Ãÿäèì Àâðîïàíûí õà ïÿðÿñòëÿðè, Ìöñÿëìàí êå ìèøèí þéðÿíñÿ ÿýÿð, Ñÿù. 4 Ñÿù. 1:4-=.QXD 7/31/2011 6:38 AM Page 1 KÜRD DÎPLOMAT xalqı mübariz vя qяhrяman xalqdır. Diplomata-kurdi.com H.Əliyev Hÿftÿlik Èúòèìàè-ñèyàñè ãÿçåò Rojnama heftename civakî ` sîyasî Ãèyìÿòè, Hêjaye 40 ãÿïèê

Detaylı

I fəsil Ümumİ müddəalar

I fəsil Ümumİ müddəalar Nəşriyyat işi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu Qanun nəşriyyat işinin ümumi prinsiplərini müəyyən edir, nəşriyyat fəaliyyətinin təşkili və həyata keçirilməsi ilə əlaqədar nəşriyyat işinin

Detaylı

Yapı Kredi Bank Azərbaycan QSC Konsolidasiya edilmiş maliyyə hesabatları

Yapı Kredi Bank Azərbaycan QSC Konsolidasiya edilmiş maliyyə hesabatları Yapı Kredi Bank Azərbaycan QSC Konsolidasiya edilmiş maliyyə hesabatları 31 dekabr 2015-ci il tarixində başa çatan il üzrə müstəqil auditorun hesabatı ilə birlikdə Konsolidasiya edilmiş maliyyə hesabatları

Detaylı

Nokia 1280 İstifadəçi təlimatı

Nokia 1280 İstifadəçi təlimatı Nokia 80 İstifadəçi təlimatı Məsələ 3. AZ Düymələr və hissələr 7 3 6 5 4 Qulaqlıq Ekran 3 Bitirmə/Enerji düyməsi 4 Klaviatura 5 Navi düyməsi (naviqasiya düyməsi) 6 Zəng düyməsi 7 Seçim düymələri 8 9 0

Detaylı

İsmayıl SADIQOV Ramin MAHMUDZADӘ Naidә İSAYEVA

İsmayıl SADIQOV Ramin MAHMUDZADӘ Naidә İSAYEVA İsmayıl SADIQOV Ramin MAHMUDZADӘ Naidә İSAYEVA Ümumtәhsil mәktәblәrinin 11-ci sinfi üçün dәrslik Azәrbaycan Respublikası Tәhsil Nazirliyinin 15.03.2010-cu il tarixli 294 nömrәli әmri ilә tәsdiq edilmişdir.

Detaylı

yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası QEYRİ HÖKUMƏT TƏŞKİLATLARININ İDARƏ OLUNMASI Metodiki vəsait

yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası QEYRİ HÖKUMƏT TƏŞKİLATLARININ İDARƏ OLUNMASI Metodiki vəsait Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası Vətəndaşların Əmək Hüquqlarını Müdafiə Liqası QEYRİ HÖKUMƏT TƏŞKİLATLARININ İDARƏ OLUNMASI Metodiki vəsait BAKI-2010 Tərtib etdi:

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI EKOLOGİYA və TƏBİİ SƏRVƏTLƏR NAZİRLİYİ

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI EKOLOGİYA və TƏBİİ SƏRVƏTLƏR NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI EKOLOGİYA və TƏBİİ SƏRVƏTLƏR NAZİRLİYİ Milli ekoloji informasiya mənbələri: məlumatların toplanması və yayılması 27 may 2014-cü il Aytən Yusifova 由 NordriDesign Ekologiya 提供 və

Detaylı

Azərbaycan Respublikası və İsrail Dövləti arasında 2009 cu il iyunun 28 də Bakı şəhərində imzalanmış sənədlər haqqında

Azərbaycan Respublikası və İsrail Dövləti arasında 2009 cu il iyunun 28 də Bakı şəhərində imzalanmış sənədlər haqqında Azərbaycan Respublikası və İsrail Dövləti arasında 2009 cu il iyunun 28 də Bakı şəhərində imzalanmış sənədlər haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI 1. Azərbaycan Respublikası və İsrail

Detaylı

Bu derslik behruzmelikov.com saytindan yuklenmisdir MÜHAZİRƏ 1.

Bu derslik behruzmelikov.com saytindan yuklenmisdir MÜHAZİRƏ 1. MÜHAZİRƏ 1. Xəzərin fiziki coğrafiyası fənninə giriş. Biz bu fənndə Xəzər dənizinin tək özü haqqında deyil,həmçinin onun sahillərindən də danışacagiq (xüsusilə Azərbaycan ərazisində). Burada sahil məfhumu

Detaylı

Doğum kanalının yumşaq hissəsinə aşağıdakılardan hansı aiddir? Aşağıdakılardan hansı ginekoloji müayinənin əsas metodlarına aiddir?

Doğum kanalının yumşaq hissəsinə aşağıdakılardan hansı aiddir? Aşağıdakılardan hansı ginekoloji müayinənin əsas metodlarına aiddir? s 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 sual 1.Ginekologiya elmi nəyi öyrənir? 2.Uşaqlıq haqqında deyilən fikirlərdən biri səhvdir? Mayalanma harada başlayır? Doğum kanalının

Detaylı