KURS İŞİ. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KURS İŞİ. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası"

Transkript

1 Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası Fakültə: İ BİM və MF Kafedra: Tətbiqi riyaziyyat Qrup: İxtisas: Tətbiqi riyaziyyat KURS İŞİ Fənn: Mövzu: Əməliyyat sistemləri Diskin məntiqi quruluşu Tələbə: Rəhbər: Norma nəzarətçi: Kafedra müdiri: dos. Qasımov Q.Q professor K.R.Ayda-zadə BAKI 2009

2 Giriş Disk sürücüsü...5 Disket növləri...5 Disketin quruluşu...6 Diskin bölünməsinin idarə olunması...9 DVD DVD ilə CD arasında digər fərqlər Mavi lazer Digital səs...14 MPEG nədir...15 Optik disk...17 Nəticə...20 Ədəbiyyat

3 GİRİŞ Kompüterlərdə təməl olaraq iki disk depolama növü vardır: Maqnetik depolama Optik depolama Maqnetik depolamada məlumat, dönən disklər üzərinə maqnetik olaraq yazılar. Optik depolamada maqnetik depolamağa bənzəyir. Lakin oxuma və yazma işlərini süadan istifadə edilərək edilər. Maqnetik depolamağa nümunə olaraq sabit disklər və disketlər verilə bilər. Optik depolamağa nümunə olaraq CD-ROMlər DVD-ROMlər verilə bilər. Maqnetik depolama əməliyyatında dəfələrlə oxuma və yazma edilə bilərkən Optik depolama tam oxuna bilən ya da bir dəfə yazıla bilən vəziyyətdədir. Maqnetik mühitlərdə məlumatları oxumaq üçün oxuma və yazma başları istifadə edilərkən, optik mühitlərdə disk səthini darayan lazer oxuyucu istifadə edilmişdir. DVD kompakt diskləri oxuyan qurğunu (CD-ROM) əvəz edəcək qurğu kimi yaxın zamanlarda istehsal olunmağa başlanıb. Müxtəlif tutumlarda (təxminən 4.7 Hbaytdan 17 Hbayta kimi) olan disklər adi kompakt disklərə çox oxşayırlar. CD QURULUŞU CD (Compact disk) polikarbonat bir lövhədən 120mm diametrində və 1. 2mm qalınlığında, üç laylı olaraq çıxarılarlar və mərkəzlərində 15mm diametrində bir dəlik olur. Bu lövhə alüminium xəlitəs(n)i olan əmtəəlik bir filmlə pələngmişdir. Alüminium film, CD-ROM sürücüsünün məlumatları oxuduğu qisimdir. Daha sonra lövhə, məlumatları qorumaq üçün polikarbonat bir örtmə ilə pələngmişdir. CDlər tək tərəflidir. Şəkil 2.1: CDlərin istehsalı və istehsalında istifadə edilən polikarbonat vəsait 3

4 Şəkil 2.2: CDin layları Məlumatlar CD üzərində damğalanmış çuxurlarda saxlanmaqdadır. CD üzərindəki bu çuxurluqlar və düzlüklər 1 və 0 rəqəmlərinə qarşılıq gəlməkdədir. CDdəki hər bir çuxur 0.12 mikron dərinliyində və təxminən 0.5 mikron genişliyindədir. çuxurlar dövrlər arasında 1.6 mikron olan spiral bir iz üzərinə içdən xaricə doğru damğalanmışdır. Bu da düym başına təxminən olaraq iz sıxlığına bərabər gəlir. çuxurlar və düzlüklər 0.9dan 3.3 mikron uzunluğuna qədər dəyişər. İz diskin iç tərəfindən başlar və kənara 5mm yaxınlaşana qədər davam edər. CD üzərindəki məlumat spiralinin uzunluğu 5 kmə qədər çıxmaqdadır. 4

5 Disk sürücüsü İş prosesində fərdi komputerdə az istifadə edilən disk sürücüsü disketlərə proqram və verilənləri yazmaq üçün təyin edilmiş qurğudur. Disk sürücüsünün köməyi ilə vacib sayılan proqram və sənədlərin surətlərini çıxartmaq, həmçinin lazım olan informasiyanı bir komputerdən digərinə ötürmək mümkündür. İndiki zamanda fərdi komputerlərdə 3.5 dyumluq(və ya 89mm) disketləri işlədə biləcək disk sürücüsündən istifadə edilir. Belə disketlərdə 1.44 Mbayt infformasiya saxlamaq olar (əvvəllər istifadə edilən disketlərdə 720 Kbayt informasiya saxlanılırdı). Son zamanlar informasiya tutumu 2.88 Mbayt olan disketlərdən də istifadə edilir. Amma belə disketlər əlverişli olmadığı üçün az yayılmışdır. Qeyd etmək lazımdır ki, fərdi komputerlərin əvvəlki modellərində 5.25 dyumluq (və ya 133 mm) disketlərdən istifadə edirdilər. Müasir dövrdə belə disketlərə təsadüfi hallarda rast gəlmək olar. Disket növləri Disket, (Floppy disk) kompüterdəki məlumatı daşımaq üçün istifadə edilən, üzərinə dəmir oksid pələngmiş bir plastik diskin yenə plastik bir qab içərisinə yerləşdirilməsiylə meydana gətirilmiş maqnetik məlumat saxlama mühiti Plastik diskin elastik olması səbəbiylə İngiliscədə floppy adı verilər. Ümumiyyətlə kiçik ölçülərdəki proqram ya da məlumatların saxlanması və bir kompüterdən digərinə köçürülməsi üçün kompüterlərin oxuyucu gözünə yerləşdirilərək istifadə edilən val formasında maqnetik xüsusiyyətli bir vasitədir. Disketlərdən, kompüter kassası üzərində ol/tapılan disket sürücü ilə məlumat alveri edirlər. Məlumatlar silinərək disket içindəki maqnetik yaddaş sahəs(n)i təkrar təkrar istifadə edilə bilər. Disketlərin üzərində, istifadəçilərə disketin içindəki məlumat haqqında məlumat verən kağız etiketlər də yapışdırıla bilər. Disket növləri 5

6 marka 1,44 MB SONY məlumat depolama tutumuna sahib 3,5 düymlük HD disket. Disketlər, fərqli ebat və həcmlərə sahibdirlər. Bir disketin fiziki böyüklüyü bir kənarının düym olaraq uzunluğuyla xatırlanar. Bu gun bazarlarda istifadəsi ən məşhur olan disket növü 3,5 düymlük (3.5" ) disketdir. Keçmişdə 5,25 düymlük və 8 düymlük olanları da istifadə edilmişdir. Disketlərin məlumat saxlama tutumuna görə də təsnifatini vermək olar. Disketin tutumu sağ üst küncündə yazılan DD və HD hərflərindən aydın olar. DD (Double Density) disketlər 720 KB, HD (Hight Density) disketlər 1,44 MBlik məlumat saxlama tutumuna malikdir. Fərdi kompüterlərdə istifadə edilməkdə olan disket növləri aşağıdakı cədvəldə verilmişdir. Ebat Bilgi Kayıt Tipi Kapasitesi 5,25 inç Tek yönlü 180 KB 5,25 inç Çift yönlü 360 KB 5,25 inç Yüksek yoğunluqlu 1,2 MB (HD) 3,5 inç Tek yönlü 720 KB (DD) 3,5 inç Çift yönlü 1,44 MB (HD) 6

7 Bunların xaricində Amiga Kompüterləri DD Disketlərə 880 KB, HD Disketlərə də 1.76 MB məlumat yazılmaqdadır Disketin quruluşu Disketlərin sağ və sol alt künclərində kvadrat formasında iki dəlik vardır. Disketlərin üzərindəki bu dəliklərdən biri protect (qoruma) pəncərəsidir. Disketlərin sağ tərəfindəki dəlik (qeyd qoruma pəncərəsi) üzərində bir qapaq vardır. Bu qoruma qapağı açıqsa disketə məlumat yazıla bilər, disketdən məlumat silinə bilər, disketə virus düşə bilər. Qoruma qapağı bağlı isə disket tam oxunardır. Disketdəki məlumatlar dəyişdirilə bilməz, silinə bilməz, disketə virus düşə bilməz. Disketdəki məlumatları qorumaq üçün disket qorumağa alınar (protectlənər). İçində əhəmiyyətli məlumatlar olan disketlərin silinməməsi və disketlərə virus düşməməsi üçün qoruma pəncərəsinin bağlanılması lazımdır. Disket qabının üzərində olan metal (oxuma pəncərəsi qapağı) diski xarici təsirlərdən (toz, günəş işığı, vs.) qorumaq məqsədiylə edilmişdir. Disket sürücü içərisinə girincə bu qapaq açılar və oxuma başı diski oxumaq üçün diskin içindəki maqnetik disk üzərinə mövqelənər. Bu qapağın açılaraq içəridəki maqnetik diskə toxunulması disketin pozulmasına səbəb ola bilər. Aşağıdakı şəkildə 3,5 düymlük bir disketin fiziki quruluşu verilmişdir. 7

8 1. Qeyd qoruma pəncərəsi 2. Çevirmə yuvası 3. Oxuma pəncərəsi qapağı 4. Plastik qab 5. Qoruma yatağı 6. Maqnetik disk 7. Disk sektoru Dezavantajları: Disketlər, məlumatları yavaş bir şəkildə yazır və tez pozulma xüsusiyyətinə malikdir. Heç istifadə edilmədən pozulanları belə vardır. çarpma, istilik kimi faktlar, pozulmağı sürətləndirir. Plastik növlü vəsaitdən emal edilmiş olması, bir başqa dezavantaj olub, qırılma meydana gəlmədən ziyan, yəni, istifadə xarici olmağı reallaşdırar. Kiçik, kvadrat bir düymə şəklindəki təhlükəsizlik mövqeləşdirməsi olmaqla birlikdə, hal-hazırda istifadə edilən daşına bilən disklər kimi, müxtəlif şifrələndirmə söz mövzusu olmadığından, hər an, hər şəkildə, hər kəs tərəfindən, hər cür kompüter, mühitdə asanlıqla istifadə edilə bilər. Ancaq ucuz olması səbəbi ilə istifadəsi, minimum səviyyədə olsa belə davam etməkdədir. Tutumu məhdud olduğu üçün, şəkil, qrafik, cədvəl və s. yüklü faylların axtarilmasi mövzusunda qeyri-kafidir. Daha sonraları, zipli disketlər (rəngli) istifadəyə təqdim edilmişdir amma onlar içində prosessor üzərində bu istifadəyə uyğun yuva lazımlı olmuşdur. Tutum artmış amma hər prosessorda bu tip disketlərin istifadəsinə uyğun yuvalar olmadığı üçün yenə qeyri-kafi olmuşdur. Bir başqa dezavantaj isə, yüklənən məlumatların zaman zaman, bir qisimində ziyan meydana gələ bilməkdədir. Ayrıca, zaman peyvəndmi ilə yaxşı qorunsa belə özbaşına pozulma söz mövzusu ola bilməkdədir. Üstünlükləri: Bütün bu dezavantajlara baxmayaraq disketlər; iş yerlərində sənədlərin (*.doc, *.txt, *.ppt kimi fayl növlərinin) saxlanmasında, BIOS aktuallaşdırmada, bəzi SONY digital kameralarda, məlumatları ehtiyatlaşdırmada, bir anlıq fayl axtarışında, bəzi disket sürücüsü saxlayan orglardaki melodiyaların saxlanmasında, bəzi avtomatlarda və köhnə əməliyyat sistemlərinin quraşdırılmasında istifadə edilər (*.img). 8

9 olunması Diskin bölünməsinin idarə Bütün disklər sərt disklər və hard disklər eyni qaydada elastikidir. Diskin səthi konsentrik halqalar kimi cığır adlanan cərgələrə ayrılır, cığırlar da öz növbəsində radius istiqamətində olan sektorlara bölünür.( Məsələn: 5 ¼ dyumluq 40 cığırlı standart disket.). Sektorun ölçüsü 512 baytdır. Bütün disklər üçün MS_DOS sektorunun ölçüsü 512 baytdan ibarətdir. Fayl onu bütöv yerləşdirmək üçün lazım olan sektorlara malikdir. Ancaq bir neçə sektor xüsusi ehtiyaclar üçün üzdə nazik halqalı disketləri ehtiyatda saxlamaq üçün xüsusi tələbatdır. Burada əsas qayda birinci yaxınlaşdı- birincinə xidmət. Bu onu ifadə edir ki, diskin tamamlanmasının dərəcəsi verilmiş sektorda tədricən diskin mərkəzi istiqamətinə tamalanır.faylın yox edilməsi zamanı sektor boşaldılır və müvəqqəti olaraq boşalma çərçivəsində dağıdılmış disk üzrə formalaşır. Yeni faylın dağıdılmasını və ona daxil olmanı oxumaq və yazmaq üçün yavaşıdılır. Qeyd edilmiş diskdə bəzi xüsusi xarakteristikalar yer alır. Onlar tez-tez hər birində iki başlıq olmaq şərtilə hər iki tərəfini oxumaq üçün iki və daha çox paralel lövhəciklərdən ibarət olur. Mərkəzdən eyni məsafədə yerləşdirilən bütün cığırlar birlikdə silindir adlanır. Bütün diskin başlıqları silindir boyunca hərəkət edəndə əgər növbəti keçidə keçməzdən əvvəl hər silindirin bütün cığırlarını doldursaq onda yerdəyişmə qənaətli olar.silindirlər qrupu müxtəlif əməliyyat sistemlərinə aid ola bilər. DOS FDİSK proqramı müxtəlif ölçülərdə bir neçə(4-ə qədər) bölünmələrinə göstərilən diski bölər. Bu səbəbdən göstərilən diskin parametrləri əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənə bilər. Disk sektorları maqnit informasiyanı təyin edir, diskin format edilməsini yazır. Hər sektorun eyniləşdirilmiş nömrələrindəki məlumatı açır.bios diskin həcmindən asıllı olaraq sektorları 1_8, 1_9 yaxud 1_15 kimi nömrələyir. Cığırlar markalanmır. Onlar bunu mexaniki təyin edirlər.cığırlar diametri 5 ¼ dyumluq disketlər 9

10 üçün 0-dan 39-a qədər nömrələnir. Böyük həcmli disketlər üçün onlar böyük də ola bilər. BİOS diskinin funksiyası təyin olunmuş sektora müraciət edir, həmçinin cığırın və sektorun nömrəsini göstərir. DOS-un funksiyasına sıfırdan başlayaraq ardıcıl nömrələnmiş bir daraq kimi baxılır. Ona görə də hər bir sektor özünün məntiqi nömrəsinə malik olur. Birinci sektorun diskettində (cıgır 0, sektor 1) böyük olmayan proqrama malik başlanğıc yükləmənin yazılması saxlanılır. MS_DOS-un qalan hissələri disklə yığılmanın komputerə hesablanmasına imkan verir. Sonrakı faylın yerləşməsi iki tərəfli cədvəldə baş verir. Məlumatın yerləşdirilməsi haqqında diskin boş sahələrinə məlumat verilir. (ikinci kopiya təhlükəsizlik məqsədi ilə qorunur). Sonra əsas seçim gəlir. Faylın siyahısından ibarət olur, sətiraltı əsaslanma və həm də onlar diskin harada başlanmasını göstərir. Nəhayət iki böyük olmayan proqram DOS İBMBİO.COM və İBMDOS.COM proqramları yerləşdirilir. Onlar başlanğıc vəziyyətinə hesablanır. DVD Bir DVD yalnız səs və görünüş deyil eyni zamanda istifadə mövzusunda da istifadəçisinə daha çox imkanlar təqdim edə bilər. DVD-ROMlar sürücüsü olan kompüterlərimizdə CD kimi istifadə edə bildiyimiz məlumat saxlama modullarıdır. Digər tərəfdə DVD mühitindən faydalanan digər bir format da DVD-Audiodur. çox yüksək səs keyfiyyətinin hədəfləndiyi DVD- Audio da yenə DVD disk üzərinə özünə xüsusi şəkildə (formatda) yazılmış olan səs məlumatlarını ehtiva edər. Digər tərəfdə PlayStation 2 oyunları da DVD disklər üzərinə yazılır. Buna görə DVD-ROM sürücülər tərəfindən oxuna bilər, işlədilə bilməzlər. Başqa sözlə DVDlərin geniş məlumat depolana bilən fiziki quruluşu üzərinə müxtəlif növdən məlumatlar yazdırılaraq əlaqədar cihazlarda oxudula bilər. Bu fiziki quruluş bir CDininkindən fərqsiz olmasına baxmayaraq ehtiva etdiyi çuxur və təpəciklərin çox daha kiçik olması sayəsində bir neçə qat daha çox məlumat depolana bilməsini mümkün edər. DVD çuxurları daha kiçik olduğundan daha dəqiq mərkəzlənmə tələb edir. Lazer süanın səthdən əks olunmasıyla edilən oxuma' əməliyyatı, diskin məzmununu DVD oynadıcıya köçürər. Amma DVD oynadıcılar CDləri (hətta çoxu kopiya CDləri) də oxuya bilər. çünki hər iki disk üçün də istifadə edilə bilən fərqli lazer genişlikləri arasında keçiş edə bilərlər. günümüzdəki bəzi DVD oynadıcı modelləri isə MP3 CDlərini oğurlama və JPEG formatında yazılan fotoşəkilləri ekrana daşıma imkanı təmin etməkdədir. CDlər üçün 780 nanometre (bir metrin milyardda 10

11 biri) genişliyində lazer istifadə edən oynadıcı, DVDləri oxumaq üçün 650 nanometre (nm) genişliyində lazer istifadə edər. Bunun səbəbi, DVDin çuxurlarının daha dar olmasıdır. Məsələn bir CDin track (iz) genişliyi 1600nm, DVDin isə 740nmdir. DVD Disk Formatları və Tutumları Format Tutum Təxminən Video Tutumu Tək üzlü / Tək Lay 4,38 GB 2 saat Tək üzlü / Cüt Lay 7,95 GB 4 saat Cüt Üzlü / Tək Lay 8,75 GB 4,5 saat Cüt Üzlü / Cüt Lay 15,9 GB 8 saatdan çox DVD quruluşu 1,2mmlik qalın lövhəli quruluşu olan CDin əksinə DVDdə daha çox tutum əldə etmək üçün 0,6mmlik iki incə lövhənin birləşdirilməsi ilə əldə edilən texnologiya istifadə edilmişdir. Bu incə lövhələr CD ilə eyni şəkildə polikarbonat xam maddəsindən çıxarılmışdır. DVD ilə CD arasındakı digər fərqlər Bir CDdən təxminən 7 qat daha çox məlumat daşıya bilən DVDlər, görünüş sıxıştırması da istifadə edərək 133 dəqiqəlik, geniş ekran (16: 9) və ya standart (4: 3) ölçülərdə görünüş daşıya bilər. MPEG-2 olaraq adlandırılan bu sıxıştırma, VCDlərdə istifadə edilən MPEG-1ə görə çox daha yüksək keyfiyyətdədir. Qaldı ki bunların yanında bir DVDə hər kanalı ayrı-ayrı yazılmış (5.1 və ya 7.1 kimi) səs məlumatı da əlavə etmək mümkündür. Bunların da müəyyən kodlaşdırma formatıyla daha az yer örtmələri təmin edilər (Dolby Digital 5.1, DTS və ya THX Surround kimi). 11

12 Bir DVD yalnız səs və görünüş deyil eyni zamanda istifadə mövzusunda da istifadəçisinə daha çox imkanlar təqdim edə bilər. İstənən dildə altyazı variantı, müəyyən səhnələrdən başlama, əlavə görünüşləri (filmdən çıxardılmış səhnələr və ya kamera arxası, vs.) izləyə bilmə kimi xüsusiyyətləri hal-hazırda çoxu DVDdə vardır. Qaldı ki Türkcə altyazılar ölkəmizə gələn haradadırsa bu gün haradadırsa bütün DVDlərdə artıq mütləq iştirak etməkdə, Türkcə dublyajlar da disk içərisinə qoyula bilməkdədir. Fiziki fərqlər arasında bir də DVDin laylı quruluşu vardır. Bir CD yalnız tək bir səth saxlayar və məlumat yalnız bu səthdən oxunar. Halbuki DVDlər alt alta iki lay saxlayaraq tutumlarını ikiyə qatlamışlar. DVD oynadıcı bir yerdən sonra altdakı qatmadakı məlumatları oxumaq üzrə süas(n)ı bu qisimə yönəldə bilər. DVD diskin səthi də CDininki kimi təpə və çuxurlarla qablıdır. Aradakı tək fərq DVDin çuxurlarının daha kiçik olmasıdır. (Laboratoriyada DVD hazırlanışı əsnasında kompüter dəstəkli göstərmə sistemi) Mavi Lazer Blu-ray disk (BD), adını blue (mavi) və optical rels (optik süa) sözlərinin birləşməsindən götürmüşdür. Bu format, Mitsubishi Kaguku Medianın da aralarında olduğu qabaqda gələn istehlakçı elektroniki və PC şirkətlərinin qurmuş olduğu bir qrup olan Blu-ray Disc Assocication (BDA) tərəfindən inkişaf etdirilmişdir. Yəni, Verbatim, ən yeni Blu-ray texnologiyasına ən əvvəl çatacaq. Blu-ray diskinin depolama tutumu, CD və DVD texnologiyasında istifadə edilən 12

13 standart qırmızı lazerə müqayisə etdiyi dalğa uzunlugu daha qısa olan mavi lazer sayəsində daha böyükdür. Həm CD həm də DVD dalğa uzunluqları 780nm (CD) və 650nm(DVD) olan infraqırmızı lazeri istifadə edərkən blu-ray diskində dalğa uzunluğu yalnız 405nm olan mavi lazer istifadə edilməkdədir. Daha qısa dalğa uzunluqlu mavi lazerin istifadə edilməsinin üstünlüyü yazılan məlumat izlərinin kiçildilə bilməsi və beləcə diskə yazıla biləcək məlumat miqdarının böyük miqdarda artmasıdır. Verbatim Blu-ray diskinin Hardcoat Scratchguard (0, 002mm) layının dərhal altında 0, 1mm qalınlığında örtü layı vardır. Örtü layındakı əməliyyatların həm düz həm də həssas edilməsi lazımdır çünki ən kiçik bir nasazlıq həssas mavi lazer tərəfindən təsbit edilə bilər. Verbatimin ana şirkəti olan Mitsubishi Kaguku Media, ən son texnologiyaları istifadə edərək davamlı bir şəkildə araşdırma inkişaf etdirmə fəaliyyətlərində tapılmış və Blu-Ray diskini mükəmməlləşdirmişdir. Möhkəmlik Blu-ray disk qeyd laylarında bir metal-nitrat lay olur. Mavi lazer, qeyd layını istilədərək bir kompozit meydana gətirər və bu daha sonra qeyd halını alar. Blu-ray disk, çəkilməyi önləyici qoruyucu bir layla standart olaraq gəlir ancaq Verbatim bir addım daha irəli gedərək standartları aşan bir texnologiyanı - xüsusi Hard Coat Scratch Guard örtmə texnologiyasını inkişaf etdirmişdir. Verbatim Blu-ray diskləri, Scratch Guard ilə barmaq izi ləkələrinə söykənir, günəş işığına qarşı daha az həssasdır və çirk və tozu üzərində tutmaz. Əlavə olaraq Bluray diskləri polad yun' deyilən testi müvəffəqiyyətlə keçmişdir - bu test əməliyyatı ola biləcək gündəlik istifadəni əks etdirəcək şəkildə Verbatim Blu-ray diskinə polad yun parçası sürtülərək tətbiq olunur. Bir Blu-ray diskinin strukturca dizaynı bir CD və ya DVDininkindən çox fərqlidir. CD substrat layı 1,2 mm qalınlığındaykən DVD substrat layı 0,6 mm qalınlıqdadır. Blu-ray diski yalnız 0, 1mm qalınlığında bir örtü layıyla qablıdır; bu dəyər 13

14 məlumat iziylə sürücünün optik sistemi arasında əldə edilə biləcək optimum məsafədir. Digital səs Optik və ya koaksiyel əlaqəylə götürdüyümüz digital səs yuxarıda ifadə etdiyimiz D/A tərcüməçiyə girmədən əvvəl alınaraq çıxışa verilir. Beləcə həssas digital siqnallar, özlərinə ayrılan xüsusi çıxışlardan A/V receiverinizə mesajla bilir. Nəticədə burada gedən digital siqnal çox yüksək dərəcədə məlumat ehtiva etdiyindən və birdən çox kanalı eyni anda tək bir siqnalda daşıdığından əvvəldən hazırlanmış kodlaşdırma texnikaları ilə sıxıştırılaraq köçürülür. Əslində adlarına dost olduğumuz; Dolby Digital 5.1 və DTS kimi formatlar da bu kodlaşdırma texnikaları. Beləcə heç bir xüsusiyyətinə toxunulmadan A/V receiverə köçürülən digital məlumat, orada decode (kodu açma) əməliyyatından keçirilərək yüksəldilib dinamiklərə daşınır. Hal-hazırda digital inkişaflara nümunə olan DVD texnologiyası ilə, audio (səs) və video (görünüş) funksionallığında gerçəyə yaxın nəticələr əldə edilə bilməkdədir. DVD texnologiyası olduqca yeni olmaqla birlikdə, bunların üzərindəki işlər ilk olaraq 1994-cü ilin May ayında, Sony və Philips şirkətlərinin ortaq şəkildə inkişaf etdirdikləri DVD məhsulu ilə ortaya çıxmışdır. "DVD" sözü ilk mərhələlərdə "Digital Video Disk" ifadəsi olaraq istifadə edilərkən, sonradan DVDin yalnız video dünyası ilə deyil bir çox fərqli sahələrdə yayılma gözləməsi diqqətə alınaraq, "Digital Versatile (çox funksiyalı) Disk" ifadəsinin istifadə edilməsi uyğun görülmüşdür. VCD (Video Compact Disk) texnologiyasında ollan, MPEG-1 formatındakı qeyd xüsusiyyəti, aşağı keyfiyyətdə görünüş, tək kanal səs çıxışı, tək alt yazı variantı, tək baxımdan izləmə və heç bir səs texnologiyasını dəstəkləməyən dezavantajlarını ortadan qaldırmaq üçün DVD texnologiyası inkişaf etdirilmişdir. 14

15 MPEG nədir? MPEG, ISO (Beynəlxalq Standardizasyon Təşkilatı) və IEC (Beynəlxalq Elektronik Komissiyası) altında qurulmuş MPEG (Hərəkət edən şəkil ekspertləri qrupu) tərəfindən təyin olunmuş, beynəlxalq hərəkət edən şəkil standartıdır. Təşkilat 1991-ci ildə MPEG-1i, 1994-cü ildə MPEG-2i inkişaf etdirmişdir. MPEG- 2 şəkil keyfiyyətini artırmaq üçün MPEG-1in inkişaf etdirilmiş şəklidir. MPEG- 2də şəkil məlumat sıxıştırmasında Digital Dynamic Image Regeneration üsulu istifadə edilməkdədir. MPEG-2in DVDə gətirmiş olduğu yenilik, görünüşə bağlı olaraq digital məlumatın dəyişən bit nisbəti (VBR) olaraq analiz edilə bilməsidir. Bu vəziyyətdə üfüqi həllolma əmsalı/dəqiqlik 500 pikselden çox olmaqda və bu xüsusiyyət şəkil keyfiyyətini peyk nəşrlərinə bərabər hala gətirməkdədir. Bunun yanında DVDin digital sistemlərə xas olaraq bir çox interaktiv xüsusiyyətləri vardır. Nümunə olaraq, görünüş izləmədə istənilən hər hansı bir bucağı seçmədə istifadə edilən "çoxlu bucaq funksiyas(n)ı" və 8 dil arasında səs və 21 dil arasında alt yazı dəyişikliyi etmədə istifadə edilən multi-sound və multi caption funksiyaları verilə bilər. Ayrıca multi story xüsusiyyəti ilə bir hekayənin mövzusu dəyişdirilə bilər. DVD Kodlaşdırma və həll etmə əməliyyatı DVDə qeyd ediləcək original görünüş, ilk olaraq yaddaş vahidinə qeyd edilər. görünüşdəki dəyişən hissələri təsbit etmək və bu məlumatları kodlaşdırmaq üçün istinad şəkil, t zamanı sonunda bir sonrakı şəkil ilə müqayisə edilər. Əgər lazımlı isə sonrakı dəyişikliklərin hesablanması üçün, təxmin edilmiş dəyərlər təyin olunar və DVDə qeyd edilər. Bu əməliyyata Encode Əməliyyatı (Kodlaşdırma, Sıxıştırma) adı verilər. Decode (Həll etmə) əməliyyatı üçün DVD üzərindəki istinad şəkil oxunar. Daha sonra istinad şəkilin t zamanı sonunda gəldiyi şəkillə müqayisə edilməsi əsas götürülərək təxmini şəkil görünüşləri çıxarılar. İstinad şəkil ilə t zamanı sonunda əldə edilən şəkil arasına qeyd edilmiş təxmini şəkillər oxunar. 15

16 Beləliklə şəkillər gerçəyə yaxın düzgünlüklə oynadılmış və nəticəsində gerçəyə yaxın görünüş əldə edilmiş olar. DVD Üzərində məlumat saxlama metodları CDə və ya DVDə məlumat saxlamaq (yazmaq) üçün disklər üzərində girintilər və çıxıntılar meydana gətirilər. Disk üzərinə edilən qeyd üsulu olaraq Mərhələ Dəyişmə Əsaslı Metod istifadə edilər. Disk üzərindəki qeyd hissəsini, xüsusi bir xəlitədən edilməkdə və üzərinə göndərilən lazer süanının istiliyi ilə (istilətmə 600 Cə çatdığında) kristalimsi quruluş amorf akonitin mərhələsinə çevrilərək üzərinə qeyd edilməkdədir. Sonrasında isə qeyd edilmiş amorf akonitin mərhələsinin təkrar kristal quruluşa çevrilməməsi üçün sürətlə soyudulması edilər və amorf akonitin mərhələsi (məlumat qeyd edilmiş vəziyyəti) qorunmuş olaraq saxlanar. Qeyd edilən görünüşlərin oynadılması əsnasında kristallaşma və amorf akonitin mərhələləri arasındakı əks olunma fərqləri nəticəsində digital siqnalının meydana gəlməsi təmin edilməkdədir. Qeyd edilmiş bir DVDin yenidən silinməsi vəziyyətində isə alçaq gücdəki bir lazer huzmesi 400 ºC ətrafında bir istiliyə qədər isidilməkdə daha sonra yavaş soyudulmaqla atomlar, qeyd edilməyən disk şərtinə bərabər gələn original kristallaşma mərhələsinə geri dönməkdədir. DVD üzərində məlumat trackleri spiral bir göndər qeyd altına alınarlar. Məlumatlar mərkəzdən xaricə doğru yazıldığından DVD diskləri 12 smdən daha kiçik diametrlərdə də çıxarıla bilər. DVD üzərində məlumat oxuma methodları Diskin əks etdirici səthində, pitlerin olması və ya olmamasına baxılmadan yüksək nisbətdə əks etdirici bir ayna səthi vardır. Lazer süası bir lupa ilə mərkəzləndiyində və əks etdirici səth üzərində paylandığında, işıq tamamilə əks etdirilməkdə və pitlerin olduğu sahələrdəki lupalardan geri göndərilməkdədir. Pitlerin olmadığı qisimlərdə isə işıq pitler üzərindən qırılmaqdadır. DVD formatında qeyd edilmiş filmlərin və ya göstərilərin, səs qeydlərini dinləmədə ev kino sistemlərində istifadə edilən 5+1 dinamik sistemlərinə və görünüşlərin izlənilə bilməsi üçün də DVD oynadıcı ilə televiziya əkibməyinlərinə ehtiyac vardır. 16

17 Optik disk Kompüterçilik, səslərin çoxaldılması və video sektorunda thumb optik disk düz, çembersel, ümumiyyətlə polikarbonat bir diskdir və bunun üstündəki məlumatlar depolanmış olaraq çıxıntılar halında içərisindəki düz bir səthdə vardır. Bu məlumatlara ümumiyyətlə, disk üzərindəki xüsusi bir maddənin (əksəriyyətlə aliminum) bir lazer diyot vasitəsiylə ışıma etdirilməsiylə çatılar. çıxıntılar əks olunan lazer işığının formasını pozar. David Paul Gregg video qeydi üçün bir analoq optik disk inkişaf etdirdi və 1961 tarixlərində patentini götürdü. ABŞdakı xüsusi qazancı 4, 893,297, ilk olaraq dolduruluşu 1968 və yayılışı 1990 olmaqla birlikdə birlikdə 2007-ci ilə qədər Pioneerin ana qazanc qaynağı olacaqdı. Sabit Disklər, məlumat depolanması məqsədi ilə istifadə edilən maqnetik qeyd mühitləridir Bu CD, DVD və Blu-ray Disc kimi sistemləri də əhatə etməkdədir. Greggin şirkəti Gauss Electorphysics, MCA(Amerika Musiqi məkdaşlıq) ilə 1960 'larda Greggin patentləriylə birlikdə uzun müddət qazandı. Paralel olaraq və ehtimala, AB.dakı quruluşlardan ilham alaraq, kiçik bir qrup fizikaçı 1969 'da Hollandiya, Eindhovendəki Phillips Araşdırma vahidində ilk optik video disk təcrübələrinə başladılar te Philips və MCA güclərini birləşdirməyə qərar verdi. çox sonraları 1978 'də, uzun müddətdir gözlənilən lazerdisk Atlanda 'da tanıdıldı. MCA diskləri və Phillips də oynadıcıları verdi. Bu tamamilə texniki və ticari bir müvəffəqiyyətsizliyə çevrildi, və bir müddət sonra Phillips/MCA birləşməsi sona çatdı. Yaponiya 'dakı və ABŞ 'dəkı Pioneer DVD lerin gəlişinə qədər videodiskte müvəffəqiyyətli oldu. Philips və 1979da digital işitsel disk inkişaf etdirmək üçün bir konsorsiyuma girdi. Bunun nəticəsində də çox müvəffəqiyyətli bir şəkildə yığcam diski 1983-cü ilde tanıtdı. Optik depolama standartlarının inkişaf etdirilməsi, OSTA (optik depolama texnologiya təşkilatı) tərəfindən aparilirdı. Bir optik disk üzərindəki məlumatın depolanması, ard-arda davamlı bir sarmal yol üzərində ən səmimi ən xaricə doğru edilər. ODDin bucaqlımı Optik Disk Sürücüləridir. Birinci nəsil optik disklər 17

18 Optik disklər ilk olaraq musiqi və proqram depolamaq üçün istifadə edildi. Lazerdisk formas(n)ı analoq videonu saxladı, lakin VHS 'ye qarşı çətinlikli bir döyüşdə mübarizə etdi. Yığcam Disk (CD) Lazerdisk Maqnetik-optik disk İkinci nəsil optik disklər İlk nəsil optik disklər tv-keyfiyyətində digital video kimi böyük ölçülərdə məlumatı saxlamaq üçün edildi. Minidisk DVD Digital Çokkatmanlı Disk Tələsik Digital Video (DIVX) VeriOynatma Fluorescent Çokkatmanlı Disk GD-ROM Faz-Değişimli Cüt Universal vasitə diski Üçüncü nəsil optik disklər Əsl üçüncü nəsil optik disklər bu an inkişaf etdirmə mərhələsində. Onlar, yüksək itilikdə (HD) video və fövqəladə böyük video oyunları üçün ən uyğunu olacaqlar. Mavi-Lazer (Blu-ray ) Disk İnkişaf etdirilmiş Çoxyönlü Disk İrəlilədilmiş Çoxyönlü Disk Holografik Çoxyönlü Disk HD DVD Ultra Sıxlıqlı Optik Məlumat Üçün Profesyönel Disk Çoxyönlü Çokkatmanlı Disk 18

19 Optik Disk Qeyd Texnologiyaları və CD DVD yazıcılar,cd-romlar və DVDlər kimi optik disklərə hökm etmək üçün müxtəlif texnologiyalara keçən bir keçmiş sahibi olmuşlar. Bunlar ümumiyyətlə patentli və geriyə dönüş uyğun deyil. Qeyd rejimləri Optik disklər, Disk Prioritetli (Disc AT Onca), Xətt Prioritetli (Track At Onca) və ya Hissə Prioritetli (Section At Onca) yazıla bilərlər (məsələn bir disk üçün çoxlu yazım hissəs(n)i), və ya paket yazımı (packet writing) rejimləri. Hər rejim fərqli məqsədə xidmət edər: Disc At Onca: bir keçişdə diskin bütünü yazılar; bir çox disk koplanacağı zaman seçilər. Track At Onca: Tracklar arasında boşluq buraxılaraq yazar; Səs CDləri üçün istifadə edilər Session At Onca: Bir CDdə çoxlu hissə meydana gətirərək yazar və bitirər; ümumiyyətlə Səs CDlərini və universal (bilinmiş) proqramları desdeklemez. Paket yazımı: tələb istiqamətində məlumat yazar Paket yazımı Paket yazımı', optik diskləri disket lerle bənzər bir üsulda istifadə etməmizi təmin edən bir texnologiyadır. Paket yazımı tək-yazımlıq və yenidən-yazıla bilər vasitələrlə də istifadə edilə bilər. DirectCD və InCDi də ehtiva edən bir neçə rəqabət edici və uyğunlaşmasız paket yazımı disk formas(n)ı inkişaf etdirilmişdi. Təklif edilən standartlar Universal Disk Format (Universal Disk Formas(n)ı) və onun təklif edilən davamı Mount Rider (Heyvan Minicisi)dir. Xüsusiyyətləri: İrəliləyə bilməmə tampon qoruması: Tampon irəliləyə bilməməsi olduğunda,sürücü yazmağı müvəqqəti dayandırar. Sürücü bitmə nöqtəsini və tamanlamayı ağılında məbləğ və tampon yaddaşa kafi məlumat gəldiyi zaman dərhal yazmağa davam edər. Şok və titrəşmədən doğan səhvlərə qarşı qoruma: Power Burnun Şoya dayanıqlılıq texnologiyası,alət hərəkət etdirildiyi zaman yazmağı dayandıyar və sürücü qərarlı hala gəlincə yazmağa davam edər. Bu hərəkətli mühitlərdə işlə/çalışılmasına imkan tanıyar. Yazım şərtlərini ən yaxşı şəkildə istifadə etmək : Sürücü hər fərdi vasitəsini təyin edər və yazma sürəti, lazer gücü və yazma strategiyası kimi bütün açar yazma şərtlərini ən yaxşı şəkildə istifadə edər. ;JustSpeed: "Sadəcə Sürət", yazma sürətini yerləşdirilən mühitə(media) avtomatik olaraq uyğunlaşdırar. 19

20 İşıq(optik) köməyiylə məlumatları digital olaraq yazıb yenə işıq köməyiylə bu məlumatları oxuyan və yaza bilən təchizat vahidləridir. İstifadə edilən disklərin daşına bilər olması istifadə sahələrini artırmışdır. Üç növ optik sürücü(cd-rom, DVD-ROM və Blu-Ray-ROM) və optik qeyd mühiti(cd, DVD və Blu-ray) vardır. Optik disklər, DVD-RAM növləri xaric məlumatları sarmal izlər şəklində, zəncirləmə olaraq yazarlar. Məşhur sürücü istehsalçılardan LG, Samsung, Plextor, Asus, Sony və Phillips sayıla bilər. NƏTİCƏ Bildiyimiz kimi kompüterlərdə ilkin olaraq iki disk depolama növü vardır: Maqnetik depolama Optik depolama Maqnetik depolamada məlumat, dönən disklər üzərinə maqnetik olaraq yazılar. Optik depolamada maqnetik depolamağa bənzəyir. Lakin oxuma və yazma işlərini süadan istifadə edilərək edilər DVDlərin geniş məlumat depolana bilən fiziki quruluşu üzərinə müxtəlif növdən məlumatlar yazdırılaraq əlaqədar cihazlarda oxudula bilər. CDə və ya DVDə məlumat saxlamaq (yazmaq) üçün disklər üzərində girintilər və çıxıntılar meydana gətirilir. Dos əməliyyat sistemində sərt diski bir necə hissəyə bölüb, hər bir hissə ilə müstəqil disk kimi işləmək olar. Bölünmüş müstəqil hissələr məntiqi disklər və ya sərt diskin bölmələri adlanır. Hər bir məntiqi diskin adı ingilis hərfləri ilə verilir vəaxırda : işarəsi qoyulur.və ona müraciət etmək olar. Məs: 40 Qbayt tutumu olan sərt diski iki məntiqi diskə 32 Qbaytlıq və 8 Qbaytlıq D: diskinə bölmək olar. Əgər komputerdə kifayət qədər əməli yaddaş varsa onda bu yaddaşın müəyyən hissəsini elektron disk kimi ayırmaq olar. 20

21 21

1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında

1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında 1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında Yaddaş növləri: Yaddaş növü Verilənlərin saxlanılması Açıqlama RAM Müvəqqəti yaddaş Random Access Memory CMOS Müvəqqəti yaddaş

Detaylı

Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu.

Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu. 1 Kompüter nədir? 2 Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu. Analoq kompüterlər analoq (kəsilməz) siqnallarını toplayır və vurur Rəqəmsal kompüterlər

Detaylı

Bakı Tədris proqramı. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi. Təhsil Problemləri İnstitutu

Bakı Tədris proqramı. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi. Təhsil Problemləri İnstitutu Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Təhsil Problemləri İnstitutu Ilk peşə ixtisas təhsilli mütəxəssislərin hazırlığı üçün Kompüterlərin konstruksiyası və komponovkası fənninin Tədris proqramı Bakı

Detaylı

4. Xarici yaddaş qurğuları

4. Xarici yaddaş qurğuları 4. Xarici yaddaş qurğuları Vinçester (HDD) SMD = Sərt maqnit diski HDD = hard disk drive External HDD Xarici vinçesterlər Həcmi: 2000 GB kimi Dövretmə tezliyi: 7200 dövr/dəq, 10000 dövr/dəq İstehsalçılar:

Detaylı

Ana kart (Motherboard)

Ana kart (Motherboard) 1 Ana kart (Motherboard) 2 Ana lövhə və ya ana kart (ing. motherboard) mürəkkəb çoxqatlı çap lövhəsində fərdi kompüterin əsas komponentləri (mərkəzi prosessor, operativ yaddaşın kontrollerləri, operativ

Detaylı

VRF KONDİSİONER SİSTEMLERİNƏDİR

VRF KONDİSİONER SİSTEMLERİNƏDİR VRF KONDİSİONER SİSTEMLERİNƏDİR VRF NƏDİR? VRF (Variable Refrigerant Flow), Dəyişkən soyuducu Freon axımı deməkdir. Bir VRF kondisioner sistemi, binanın dəyişən hava ehtiyaclarına bağlı olaraq soyuducu

Detaylı

ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri

ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri Dünyanı Dəyişdirən İnnovativ Texnologiyalar və Həllər ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri Məhsullar Həllər Xidmətlər Video Konfrans Xidmət içi Təhsil Qurumsal Kommunikasiya Sadəcə Software

Detaylı

Elektron Təhlükəsizlik Mərkəzi. Qaynar xətt: Ünvan: Azərbaycan, Bakı, Droqal döngəsi, 702-ci məhəllə

Elektron Təhlükəsizlik Mərkəzi. Qaynar xətt: Ünvan: Azərbaycan, Bakı, Droqal döngəsi, 702-ci məhəllə Qaynar xətt: 1654 Email: reports@cert.az Ünvan: Azərbaycan, Bakı, Droqal döngəsi, 702-ci məhəllə Elektron Təhlükəsizlik Mərkəzi, 2014 İnformasiya təhlükəsizliyi insidentlərinin qarşısının alınması və nəticələrinin

Detaylı

Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı yanında Maliyyə Monitorinqi Xidmətində daxili proseduralarla bağlı qəbul edilmiş qaydalar

Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı yanında Maliyyə Monitorinqi Xidmətində daxili proseduralarla bağlı qəbul edilmiş qaydalar Monitorinqi Xidmətində daxili proseduralarla bağlı qəbul edilmiş qaydalar Qaydanın adı «Azərbaycan Respublikasnın Mərkəzi Bankı yanında Maliyyə Monitorinqi Xidmətində protokol işinin təşkili üzrə Qaydalar»

Detaylı

Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu

Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu 2013 Məzmun Nə etməli Texniki müsahibəyə dair məsləhətlər Seçim prosesinə ümumi baxış Gənc mütəxəssis (Challenge) proqramı Nə etməli Müsahibədə uğur qazanmaq üçün

Detaylı

MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv

MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv bir ERKƏN İNKİŞAF SİSTEMİ hazırlamışlar. Bizim SERTIFIKATLAŞDIRILMIŞ

Detaylı

KURS İŞİ. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası

KURS İŞİ. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası Fakültə: İ BİM və MF Kafedra: Tətbiqi riyaziyyat Qrup: 751-8 İxtisas: Tətbiqi riyaziyyat KURS İŞİ Fənn: Mövzu: Əməliyyat sistemləri

Detaylı

AMEDIA Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:( ) / ( )

AMEDIA Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:( ) / ( ) AMEDIA 2016 Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:(+994 12) 4369846 / (+994 77) 4100004 E-mail: info@amedia.az www.amedia.az HAQQIMIZDA AMEDIA komandası olaraq biz böhranda şirkətlərin

Detaylı

Azərbaycan Dövlət İqtİsad Unİversİtetİ Qİda məhsullarının texnologiyası kafedrası Fənn: İaşə müəssisələrinin avadanlıqları

Azərbaycan Dövlət İqtİsad Unİversİtetİ Qİda məhsullarının texnologiyası kafedrası Fənn: İaşə müəssisələrinin avadanlıqları Azərbaycan Dövlət İqtİsad Unİversİtetİ Qİda məhsullarının texnologiyası kafedrası Fənn: İaşə müəssisələrinin avadanlıqları Tərtib etdi: b/m, i.e.d. Nəsrullayeva G.M. MÖVZU 13. ISTILIK AVADANLILQARI PLAN

Detaylı

DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI

DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI DSMF 16.09.2015 Mündəricat Giriş...2 Məqsəd... 2 Məzmun... 2 Xidmətin istifadəçiləri...

Detaylı

DAŞINMA) ƏMLAK AGENTLİKLƏRİ ÜÇÜN ƏMLAK BAZASI. atışda, i a ədə olan əmlaklar barədə məlu atla ın dağı ı fo ada dəftərdə, kompyuterdə qovluqlarda və s.

DAŞINMA) ƏMLAK AGENTLİKLƏRİ ÜÇÜN ƏMLAK BAZASI. atışda, i a ədə olan əmlaklar barədə məlu atla ın dağı ı fo ada dəftərdə, kompyuterdə qovluqlarda və s. Daşıaz Əlak Bazası haıda atışda, iaədə olan əmlaklar barədə məluatlaın dağıı foada dəftərdə, kompyuterdə qovluqlarda və s. saxlanası əmlak agentlikləii işii səmərəliii aşağı salı. Buu əzərə alaraq Əlak

Detaylı

ACCESSPAY XİDMƏTİ. 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 -

ACCESSPAY XİDMƏTİ. 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 - ACCESSPAY XİDMƏTİ 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 - ACCESSPAY XİDMƏTİ ƏSAS FUNKSİYALAR AccessBank-ın və ya digər Bankın plastik kartı vasitəsilə AccessBank-da olan cari, debit kart, əmanət hesablarına

Detaylı

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT NEFT VƏ SƏNAYE UNİVERSİTETİ. Kafedra: Metrologiya, standartlaşdırma və keyfiyyətin idarəə olunması

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT NEFT VƏ SƏNAYE UNİVERSİTETİ. Kafedra: Metrologiya, standartlaşdırma və keyfiyyətin idarəə olunması AZƏRBAYCAN DÖVLƏT NEFT VƏ SƏNAYE UNİVERSİTETİ Fakültə: İqtisadiyyatt və menecment Kafedra: Metrologiya, standartlaşdırma və keyfiyyətin idarəə olunması Fənn: Standartlaşdırma və sertifikasiya SƏRBƏST İŞ

Detaylı

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ KAFEDRA: QİDA MƏHSULLARININ TEXNOLOGİYASI FƏNN: BİOTEXNOLOGİYANIN ƏSASLARI GENETIK MÜHƏNDISLIK VƏ ONUN ƏSAS ANLAYIŞLARI Tərtib etdi: Dos.,t.e.n. Qədimova Natəvan

Detaylı

Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları. Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets

Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları. Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets 100% dövlət şirkəti və ölkənin ən böyük vergi ödəyicisi; Şaxələnmiş gəlir mənbələri - Neft, qaz

Detaylı

Bank sistemində pulların ekspertizasının təşkili və aparılması Q A Y D A L A R I

Bank sistemində pulların ekspertizasının təşkili və aparılması Q A Y D A L A R I Dövlət qeydiyyatına alınmışdır Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Mərkəzi Bankının İdarə Heyəti Qeydiyyat 3118 Protokol 05 18 mart 2005-ci il 03 mart

Detaylı

Azərbaycan Respublikasının bank sistemində ödəniş vasitələrinin maliyyə hesabatlarında uçotu Qaydaları

Azərbaycan Respublikasının bank sistemində ödəniş vasitələrinin maliyyə hesabatlarında uçotu Qaydaları Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti 18 yanvar 2003-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Protokol N 01 Reyestr N 32 İdarə Heyətinin Sədri Elman Rüstəmov Azərbaycan Respublikasının

Detaylı

Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri

Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri QOŞMA C3 ƏMSSTQ SƏNƏDİNƏ ƏLAVƏYƏ DÜZƏLİŞLƏRİN REYESTRİ Qoşma C3: ƏMSSTQ sənədinə Əlavəyə Düzəlişlərin Reyestri i MÜNDƏRİCAT 1 MÜQƏDDİMƏ... I Cədvəllər Cədvəl

Detaylı

1- Forex bazarı nədir?

1- Forex bazarı nədir? 2 1- Forex bazarı nədir? Forex: İngilis dilində məzənnə dəyişikliyi mənasından gələn FOReign EXchangə kəlmələrinin birləşməsidir və Forex bazarı beynəlxalq bazarlarda əməliyyat etmək imkanı verərək, ölkələrin

Detaylı

MobilBank. Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması

MobilBank. Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması MobilBank Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması Xidmət siyahısı Kommunal xidmətlərin ödənişi Mobil operator xidmətlərinin ödənişi İnternet provayderlər xidmətlərinin ödənişi Pulun kartdan

Detaylı

Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri

Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri Əsas göstəricilər Hasilat AÇG neft (min barel/gün) neft (milyon ton) Sahdəniz qaz (milyard kubmetr) kondensat (milyon ton) Əməliyyat

Detaylı

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU Çağ Öğretim İşletmeleri Qafqaz Universiteti Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) MÜLKİ HÜQUQ BEYNƏLXALQ SİMPOZİUM M ATERİ ALLAR ÖZEL HUKUK ULUSLARARASI SEMPOZYUM TEBLİ ĞLER Bakı Azərbaycan

Detaylı

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİN BAŞLICA İSTİQAMƏTLƏRİ Bir ölkənin xarici iqtisadi əlaqələri əsasən aşağıdakı istiqamətlər

Detaylı

Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında qrantların (o cümlədən sub-qrantın, qranta əlavənin, habelə ianələr istisna olmaqla, bu Qanunun 1-ci maddəsinin birinci

Detaylı

Smart Baby Watch Q50 -nin istifadə instruksiyası

Smart Baby Watch Q50 -nin istifadə instruksiyası Smart Baby Watch Q50 -nin istifadə instruksiyası Smart Baby Watch Q50 -nin istifadə instruksiyası. GPS-li Smart Baby Watch Q50 uşaq saatları üçün Se Tracker qeydiyyat və istifadə əlavəsi. ƏSAS TƏLƏBLƏR:

Detaylı

Mövzu 2: Kompyuterin texniki əsaslari.kompyuterin arxitekturasi.

Mövzu 2: Kompyuterin texniki əsaslari.kompyuterin arxitekturasi. Mövzu 2: Kompyuterin texniki əsaslari.kompyuterin arxitekturasi. Kompyuter - informasiya üzərində müxtəlif əməliyyatların avtomatlaşdırılmış yerinə yetirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş universal hesablama

Detaylı

2014-cü ilin üçüncü rübünün nəticələri

2014-cü ilin üçüncü rübünün nəticələri 2014-cü ilin üçüncü rübünün nəticələri Əsas göstəricilər Hasilat AÇG neft (min barel/gündə) neft (milyon ton) ŞD qaz (milyard kubmetr) kondensat (milyon ton) Əməliyyat məsrəfləri, $milyon AÇG BTC ŞD CQBK

Detaylı

Uşaqlar üçün Müqəddəs Kitab təqdim edir. İtmiş Oğul

Uşaqlar üçün Müqəddəs Kitab təqdim edir. İtmiş Oğul Uşaqlar üçün Müqəddəs Kitab təqdim edir İtmiş Oğul Müəllif: Edward Hughes İllüstrasiya edən: Lazarus Uyğunlaşdıran: Ruth Klassen; Sarah S. Tərcümə edən: Günay Əsədova Təqdim edən: Bible for Children www.m1914.org

Detaylı

Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? İN S I V SİNİF

Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? İN S I V SİNİF 1 Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? 1 Altından xətt çəkilmiş rəqəm hansı ədədi göstərir? 9802 Altından xətt çəkilmiş rəqəm hansı ədədi göstərir? 846513 2 3 Ədədin yazılışının mövqeli sistemi 93765 Yüzlük

Detaylı

DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ

DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ Bu kitab Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri Hökümət Təşkilatlarına Dővlət Dəstəyi Şurası

Detaylı

ŞIRKƏTIN INKIŞAFıNıN RƏQABƏT STRATEGIYALARı VƏ ONLARıN TƏSNIFLƏŞDIRILMƏSI

ŞIRKƏTIN INKIŞAFıNıN RƏQABƏT STRATEGIYALARı VƏ ONLARıN TƏSNIFLƏŞDIRILMƏSI ŞIRKƏTIN INKIŞAFıNıN RƏQABƏT STRATEGIYALARı VƏ ONLARıN TƏSNIFLƏŞDIRILMƏSI i.e.n., doc. Hüseynova Arzu Rəqabətədavamlı təşkilatların layihələndirilməsi Baxılan məsələlər: Strategiyaların təsnifləşdirilməsi

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSIL NAZIRLIYI AZƏRBAYCAN TEXNIKI UNIVERSITETI. KREDİT SİSTEMİ İLƏ BaKALAVR HAZIRLIĞININ Tədris planı

AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSIL NAZIRLIYI AZƏRBAYCAN TEXNIKI UNIVERSITETI. KREDİT SİSTEMİ İLƏ BaKALAVR HAZIRLIĞININ Tədris planı AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSIL NAZIRLIYI AZƏRBAYCAN TEXNIKI UNIVERSITETI 050627- Elektronika, telekommunikasiya və radiotexnika mühəndisliyi Təhsil müddəti 4 il (əyani) Sıra Fənlərin şifri Fənlərin adı

Detaylı

ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI. Brendlərin Uçuş Zolağı

ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI. Brendlərin Uçuş Zolağı ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI Brendlərin Uçuş Zolağı MÜNDƏRİCAT BİZ KİMİK? VİZYONUMUZ YENİ TERMİNALA BİR NƏZƏR NİYƏ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM? HƏDƏF KÜTLƏMİZ MƏHSULLARIMIZ BİZ

Detaylı

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT VÖEN

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT VÖEN MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT «Qeyri-hökumət təşkilatının illik maliyyə hesabatının forması, məzmunu və təqdim edilməsi Qaydası»na 1 nömrəli əlavə 31 dekabr 2009 il tarixə FORMA 1 VÖEN 1 3 0 0 1 2

Detaylı

AÇIQLAMA: Cihaz kommutasiyası İsitmə tənzimlənməsi İşıq idarəetməsi

AÇIQLAMA: Cihaz kommutasiyası İsitmə tənzimlənməsi İşıq idarəetməsi MEHMANXANA OTAĞI İkİ düyməli Kontroller İşıqları, pərdə və jalüzləri, elektrik məişət cihazlarını idarə edir. Elegant LOGUS90 dizaynına malikdir. Super çoxfunksiyalı rele Mövcud elektrik açarlarının qutusuna

Detaylı

«Təsdiq edilmişdir»: Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzinin Müşahidə Şurasının. Protokol 11 -li. «16» may 2016-cı il. Sədr B.

«Təsdiq edilmişdir»: Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzinin Müşahidə Şurasının. Protokol 11 -li. «16» may 2016-cı il. Sədr B. «Təsdiq edilmişdir»: Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzinin Müşahidə Şurasının Protokol 11 -li «16» may 2016-cı il Sədr B.Əzizov (Azərbaycan Respublikasının Müşahidə Şurasının 24 oktyabr 2016-cı

Detaylı

Masaüstü kompüterlər (desktop)

Masaüstü kompüterlər (desktop) Masaüstü kompüterlər (desktop) monitor Sistem bloku Səs kolonkaları klavuatura mətnin daxil edilməsi üçün mause idarəetmə üçün 2 Noutbuklar Kiçik ölçülərə və çəkiyə malikdir Akkumulyatorların dəstəyi ilə

Detaylı

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 8 oktyabr tarixli

Detaylı

Kredit bürosu borcalanlar üçün əla imkanlar

Kredit bürosu borcalanlar üçün əla imkanlar Kredit bürosu borcalanlar üçün əla imkanlar Bu məqalə Kredit Bürolarının yaradılması vasitəsilə kredit məlumatının mübadiləsinin əsas prinsiplərini təsvir edir. 15 dekabr 2009-cu il tarixdə Bakı şəhərində

Detaylı

Elmi tədqiqatların təsnifatı. Məqsədli təyinatı üzrə: Fundamental; Tətbiqi; Axtarış; Işləmə.

Elmi tədqiqatların təsnifatı. Məqsədli təyinatı üzrə: Fundamental; Tətbiqi; Axtarış; Işləmə. A.D.Hüseynova Elmi tədqiqatlar - yeni hadisələrin öyrənmə prosesi və praktiki istifadə üçün öyrənilən obyektin müxtəlif amillərin təsirindən asılı olaraq dəyişmə qanunauyğunluğunun açıqlanmasıdır. Elmi

Detaylı

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT. 31 dekabr 2013-ci il tarixə

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT. 31 dekabr 2013-ci il tarixə MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT "Qeyrihökumət təşkilatının forması, məzmunu və təqdim edilməsi Qaydası»na 1 nömrəli əlavə 31 dekabr 2013ci il tarixə FORMA 1 Müəssisə, təşkilat Vətəndaşların Əmək Hüquqlarını

Detaylı

Acronis True Image Home 2012

Acronis True Image Home 2012 1 Acronis True Image Home 2012 Müəllif: Qubadov Qüdrət Müəllif Hüquqları Qorunur. 2 Giriş Komputerinizi her dəfə işlətdikdə daxildə gedən proseslər nəticəsində tullantılar yaranır komputer dilində desək,

Detaylı

Bu sənəd Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən hazırlanmışdır və məqsədi ACOS5 sim-sized və ACR38T-D1 USB smart kart oxuyucusu ilə iş

Bu sənəd Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən hazırlanmışdır və məqsədi ACOS5 sim-sized və ACR38T-D1 USB smart kart oxuyucusu ilə iş Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı Bank Sertifikat Xidmətləri Mərkəzi nin ACOS5 sim-sized və ACR38T-D1 USB smart kart oxuyucusunun istifadəsi haqqında İstifadəçi təlimatı Bakı - 2015 Bu sənəd Azərbaycan

Detaylı

HTML İLK ANLAYIŞLAR. HTML - Hyper Text Mark-up Language (Hiper Mətn Hazırlamaq üçün Dil)

HTML İLK ANLAYIŞLAR. HTML - Hyper Text Mark-up Language (Hiper Mətn Hazırlamaq üçün Dil) HTML DƏRSLİK 1. HTML - HAQQINDA İLK ANLAYIŞLAR 2. HTML - FAYLINI YARATMAQ 3. HTML - KODLARI 4. HTML İLƏ SADƏ SAYT HAZIRLAMAQ Müəllif: Amil Atakişiyev ADAU 2015 HTML - Hyper Text Mark-up Language (Hiper

Detaylı

Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı cü il. Sədr. Elman Rüstəmov

Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı cü il. Sədr. Elman Rüstəmov Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı Qərar 2014-cü il Sədr Elman Rüstəmov Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən ödəniş sistemlərində hesablaşmaların təşkili Qaydaları

Detaylı

Uşaqlar üçün Müqəddəs Kitab təqdim edir. Nil Çayından Çıxarılan Şahzadə

Uşaqlar üçün Müqəddəs Kitab təqdim edir. Nil Çayından Çıxarılan Şahzadə Uşaqlar üçün Müqəddəs Kitab təqdim edir Nil Çayından Çıxarılan Şahzadə Müəllif: Edward Hughes İllüstrasiya edən: M. Maillot; Lazarus Uyğunlaşdıran: M. Maillot; Sarah S. Tərcümə edən: Günay Əsədova Təqdim

Detaylı

AVRASİYA SOSİAL ELMLƏR FORUMU

AVRASİYA SOSİAL ELMLƏR FORUMU II CİLD Azərbaycan Dövlət Hacettepe Qırğızıstan-Türkiyə Ahmet Yesevi İqtisad Universiteti Universiteti Manas Universiteti Universiteti Dünya İqtisadiyyatının İnkişaf Paradiqması: Bazar və Sonrası mövzusunda

Detaylı

2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları

2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları 2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları İXTİSAS QRUPU IV TEST TAPŞIRIĞI 25 QAPALI 21 AÇIQ HESABLAMA 1 SEÇİM 2 UYĞUNLUĞU MÜƏYYƏN

Detaylı

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası 1. Ümumi müddəalar Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 28 dekabr tarixli, 212 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası 1.1. Bu Qayda Azərbaycan

Detaylı

1616 az-s Düz cavab a) variantı. 1. #1616#01#01#01 Müasir hesablama və informasiya hesablama sistemlərinin

1616 az-s Düz cavab a) variantı. 1. #1616#01#01#01 Müasir hesablama və informasiya hesablama sistemlərinin 1616 az-s Düz cavab a) variantı 1. #1616#01#01#01 Müasir hesablama və informasiya hesablama sistemlərinin tərkib hissələri: a) hesablama texnikası vasitələri kompleksi və proqram təminatı; b) sistem PT

Detaylı

REFERAT. Azərbaycan Respublikası Təhsil Naizrliyi Azərbaycan Dövlət Texniki Universiteti. Kompyuter təhlükəsizliyi. Kompyuter mühəndisliyi

REFERAT. Azərbaycan Respublikası Təhsil Naizrliyi Azərbaycan Dövlət Texniki Universiteti. Kompyuter təhlükəsizliyi. Kompyuter mühəndisliyi Azərbaycan Respublikası Təhsil Naizrliyi Azərbaycan Dövlət Texniki Universiteti Fakültə: Qrup: İxtisas: Kompyuter təhlükəsizliyi M 682a5 Kompyuter mühəndisliyi REFERAT Fənn: Mövzu: Paylanmış və paralel

Detaylı

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Birimi Temmuz 2013 T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI İçindekiler Azerbaycan Cumhuriyeti Hakkında Genel Bilgiler...5 Azerbaycan Cumhuriyeti

Detaylı

İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları

İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti «İdman mərc oyunlarının həyata keçirilməsi məqsədi ilə hüquqi şəxsin akkreditasiya olunması Qaydası»nın və «İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları»nın

Detaylı

Azər-Türk Bank ASC üzrə

Azər-Türk Bank ASC üzrə Azər-Türk Bank ASC üzrə XİDMƏT HAQQI TARİFLƏRİ Fiziki şəxslərə göstərilən bank xidmətləri üzrə TARİFLƏR CƏDVƏLİ 1 1.1 1.2 1.3 2 Bank hesablarının açılması: Cari hesabın açılması (əmanət qoyulması, kredit

Detaylı

Mühazirə 1.2. : MsExcel TPS-in interfeysilə ilk tanışlıq

Mühazirə 1.2. : MsExcel TPS-in interfeysilə ilk tanışlıq Fənn: Müasir proqramlaşdırmanın əsasları: Excel&VBA I hissə Müəllif: Etibar Məmmədəli oğlu Axundov Fakültə: Riyaziyyat və İnformatika İxtisas: İnformatika müəllimliyi Kafedra: Hesablama riyaziyyatı və

Detaylı

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK MƏNTİQİ TƏFƏKKÜRÜN YOXLANILMASI ÜZRƏ TEST TAPŞIRIQLARI 1. Ədədi ardıcıllıqda sual işarəsi yerinə hansı ədəd gəlməlidir? 5? 7 7 14 11 16 15? A) 32; 4 B) 3; 32 C) 13; 5 D) 32; 7 E) 3; 8 2. Qanunauyğunluğu

Detaylı

Sabancı Universiteti

Sabancı Universiteti Sabancı Universiteti 1996-cı ildə qurulan Sabancı Universiteti, araşdırmalara və fərdə fokuslanan fənlərarası təhsillə qabaqda gələn bir qlobal universitetdir; Akademik seçki və performansın azadlığı və

Detaylı

TƏHSİL MÜƏSSİSƏLƏRİ ÜÇÜN MEBEL KATALOQU

TƏHSİL MÜƏSSİSƏLƏRİ ÜÇÜN MEBEL KATALOQU Məktəb mebeli Partalar Oturacaqlar Toplantı yerləri Laboratoriya İxtisaslaşmiş siniflər Metal mebellər Bağça mebeli Akt zalı Yumşaq mebel TƏHSİL MÜƏSSİSƏLƏRİ ÜÇÜN MEBEL KATALOQU TƏHSİL MÜƏSSİSƏLƏRİ ÜÇÜN

Detaylı

Məxfilik Siyasəti. Əhatə dairəsi. Məlumatın növü və Toplanma Metodları

Məxfilik Siyasəti. Əhatə dairəsi. Məlumatın növü və Toplanma Metodları Məxfilik Siyasəti Bu Məxfilik Siyasətində ("Siyasət") biz Qualcomm Incorporated və filiallarımızın (kollektiv şəkildə "biz", "bizi" və yaxud "bizim") şəxsi məlumatları necə toplaması istifadə etməsi, emal

Detaylı

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872 TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872 AZƏRBAYCAN VƏ OSMANLI TƏZKİRƏLƏRİNİN MÜQAYİSƏSİ ÖZET Vüsale Musalı * Ortaçağ'dan bugüne

Detaylı

magistrol.blogspot.com

magistrol.blogspot.com 1 Kitabdan MAGİSTRTURAYA hazırlaşan tələbələr, vakant iş yerlərinə hazırlaşanlar, informatikanı tədris edən müəllimlər və həmçinin informatikanı müstəqil öyrənənlər də istifadə edə bilərlər. Rəy, təklif

Detaylı

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK HAZİRAN 2012 Caspian Oil & Gas Fuarı Özel Sayısı VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK 82 - HAZİRAN 12 EDİTÖR DEN REDAKTORDAN Kafkaslar ın

Detaylı

Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərilən Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada)

Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərilən Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada) Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərn Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada) PLASTİK KARTLAR ÜZRƏ TARİFLƏR 1. Plastik kartın verilməsi (illik xidmət

Detaylı

Uşaqlar üçün Müqəddəs Kitab təqdim edir. Daniel və şirlərin quyusu

Uşaqlar üçün Müqəddəs Kitab təqdim edir. Daniel və şirlərin quyusu Uşaqlar üçün Müqəddəs Kitab təqdim edir Daniel və şirlərin quyusu Müəllif: Edward Hughes İllüstrasiya edən: Jonathan Hay Uyğunlaşdıran: Mary-Anne S. Tərcümə edən: Günay Əsədova Təqdim edən: Bible for Children

Detaylı

MÖVZU: Simli şəbəkələrin arxitekturaları və onların xüsusiyyətləri

MÖVZU: Simli şəbəkələrin arxitekturaları və onların xüsusiyyətləri MÖVZU: Simli şəbəkələrin arxitekturaları və onların xüsusiyyətləri Plan: 1. Simli şəbəkələrin arxitekturasının mahiyyəti 2. Token Rinq şəbəkələri 3. ArcNet şəbəkələri və onların xüsusiyyətləri 4. Apple

Detaylı

Azərbaycan Hava Yolları. «01» iyul 2016-ci il.

Azərbaycan Hava Yolları. «01» iyul 2016-ci il. Azərbaycan Hava Yolları «01» iyul 2016-ci il. Müqavilənin şərtlərinin pozulmasına görə cərimə sanksiyalarının siyahısı (BSP və ARC vasitəsi ilə işləyən agentlər üçün ADM policy) Qayda pozmaların növləri

Detaylı

YAŞIL ŞƏHƏRİNİ YARAT Presentation

YAŞIL ŞƏHƏRİNİ YARAT Presentation YAŞIL ŞƏHƏRİNİ YARAT 2016 Presentation Biz kimik! Azərbaycan Respublikasında ekoloji siyasətin əsas məqsədi indiki və gələcək nəsillərin ehtiyaclarını qarşılamaq üçün ekoloji sistemlərin qorunması, iqtisadi

Detaylı

Turizimdə informasiya texnologiyaları fənni üzrə imtahan suallarının cavabları.

Turizimdə informasiya texnologiyaları fənni üzrə imtahan suallarının cavabları. Turizimdə informasiya texnologiyaları fənni üzrə imtahan suallarının cavabları. 1. İn formasiya texnologiyaları aləmində süni intellektin yeri və əsas iqtisadi tətbiq sahələri. Kompüter sistemini XX əsrin

Detaylı

BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR

BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR Aktivlərin maddələri Cəmi (min AZN) Xarici valyutada (2-ci sütundan) 1. Nağd vəsaitlər (banknotlar v ə sikkələr, yolda, bankomatlarda v ə 20330.03 8764.68 valyuta mübadil ə məntəqələrind

Detaylı

Sony Ericsson Yendo with Walkman Genişləndirilmiş İstifadəçi Təlimatı

Sony Ericsson Yendo with Walkman Genişləndirilmiş İstifadəçi Təlimatı Sony Ericsson Yendo with Walkman Genişləndirilmiş İstifadəçi Təlimatı İçindəkilər Daha çox funksiyalardan faydalanın. Necə olduğunu kəşf edin...5 Başlarkən...6 Telefonun ilk dəfə işə salınması...7 Telefonunu

Detaylı

«AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI» QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI. Aerokosmik informasiya sistemləri

«AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI» QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI. Aerokosmik informasiya sistemləri «AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI» QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI FAKÜLTƏ: КAFEDRA: İXTİSAS: Aerokosmik Aerokosmik informasiya sistemləri İnformasiya texnologiyaları və sistemləri mühəndisliyi

Detaylı

Qeyd: Hər hansı bir sualınız yaransa müraciət etməkdə çəkinməyin : Ichimoku Kinko Hyo

Qeyd: Hər hansı bir sualınız yaransa müraciət etməkdə çəkinməyin : Ichimoku Kinko Hyo Qeyd: Hər hansı bir sualınız yaransa müraciət etməkdə çəkinməyin : efshar.esgerov@box.azd Salam Forex Treyderləri! Ichimoku Kinko Hyo Bu kitabda biz Ichimoku indikatoru haqqinda söhbət edəcəyik və Sizin

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ PREZİDENTİ YANINDA DÖVLƏT İDARƏÇİLİK AKADEMİYASI SƏRBƏST İŞ

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ PREZİDENTİ YANINDA DÖVLƏT İDARƏÇİLİK AKADEMİYASI SƏRBƏST İŞ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ PREZİDENTİ YANINDA DÖVLƏT İDARƏÇİLİK AKADEMİYASI SƏRBƏST İŞ FƏNN: KOMPÜTER ELMLƏRİNİN TARİXİ VƏ METODOLOGİYASI MÖVZU: DÜNYADA SMART-KART, E-MONEY VƏ DİGƏR ELEKTRON XİDMƏT NÖVLƏRİ

Detaylı

YAPI KREDİ BANK AZƏRBAYCAN QSC-də. İstehlakçıların müraciətlərinə baxılmasına dair Qaydalar

YAPI KREDİ BANK AZƏRBAYCAN QSC-də. İstehlakçıların müraciətlərinə baxılmasına dair Qaydalar Yapı Kredi Bank Azərbaycan QSC-nin Müşahidə Şurasının tarixli saylı Protokol üzrə qərarı ilə Təsdiq edimişdir Müşahidə Şurasının Sədri Faik Açıkalın YAPI KREDİ BANK AZƏRBAYCAN QSC-də İstehlakçıların müraciətlərinə

Detaylı

Kommunal müəssisələr tərəfindən satınalma

Kommunal müəssisələr tərəfindən satınalma 16-cı Xülasə Avqust 2011-ci il Dövlət satınalmaları Kommunal müəssisələr tərəfindən satınalma MÜNDƏRİCAT Kommunal müəssisələr tərəfindən satınalma Kommunal müəssisələrin satınalma prosedurları haqqında

Detaylı

Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR. hazırlayaqmı?

Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR. hazırlayaqmı? Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR hazırlayaqmı? Loqo Çaplı Konfetlər Meyvəli konfet Meyvəli konfetlərin çəkisi 3,2 qr. Min.Sifariş miqdarı 25 kq.dır. Xüsusilə fırmanızın loqosuna uyğun olaraq hazırlanır və

Detaylı

MÖVZU:Kompüterlər arasında qarşılıqlı fəaliyyətin yaradılmasında istifadə olunan protokollar stekləri

MÖVZU:Kompüterlər arasında qarşılıqlı fəaliyyətin yaradılmasında istifadə olunan protokollar stekləri MÖVZU:Kompüterlər arasında qarşılıqlı fəaliyyətin yaradılmasında istifadə olunan protokollar stekləri Kompüterlərin şəbəkədə qarşılıqlı fəaliyyət göstərməsi üçün şəbəkə topologiyasının və arxitekturasının

Detaylı

Əlavə D Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Edilməsi və Monitorinqi Planı

Əlavə D Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Edilməsi və Monitorinqi Planı Əlavə D Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Edilməsi və Monitorinqi Planı MÜNDƏRİCAT 1 GİRİŞ... 1 2 İDARƏETMƏ PLANLARINA DÜZƏLİŞLƏR... 2 Cədvəl Cədvəl 1: -ə düzəlişlərin siyahısı... 3 Ətraf Mühitin və

Detaylı

ADA Universitetində təhsil alan tələbələrin təhsil. haqqının maliyyələşdirilməsi üçün Təhsil krediti

ADA Universitetində təhsil alan tələbələrin təhsil. haqqının maliyyələşdirilməsi üçün Təhsil krediti ADA Universitetində təhsil alan tələbələrin təhsil haqqının maliyyələşdirilməsi üçün Təhsil krediti 03.09.2015 Ərizəçi (Borcalan) Universitetdə bakalavr və magistr pilləsində təhsilini başlayan və ya təhsilini

Detaylı

Biz eyni dalğadayıq TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYADA İŞTİRAK ŞƏRTLƏRİ

Biz eyni dalğadayıq TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYADA İŞTİRAK ŞƏRTLƏRİ Biz eyni dalğadayıq TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYADA İŞTİRAK ŞƏRTLƏRİ 1. Tirajlı stimullaşdırıcı lotereyanın təşkilatçısı: OMG Azerbaijan Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət, bundan sonra Təşkilatçı. Ünvan:

Detaylı

ABB-də 1,400-ə yaxın insan çalışır. İngiltərənin

ABB-də 1,400-ə yaxın insan çalışır. İngiltərənin 14 YANVAR 2014 Təqdimat Finansist "Azərbaycan Beynəlxalq Bankı"ASC 1992-ci ilin yanvarın 10-dan fəaliyyətə başlayıb. Azərbaycan Beynəlxalq Bankı, Azərbaycan Respublikasında dövlət nəzarətində olan və bank

Detaylı

Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları

Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları 1. Ümumi müddəalar. 1.1. Bu Qaydalar Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin (bundan sonra Müsabiqə) keçirilmə

Detaylı

Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərilən Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada)

Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərilən Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada) Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərilən Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada) PLASTİK KARTLAR ÜZRƏ TARİFLƏR 1. Plastik kartın verilməsi (illik xidmət

Detaylı

Gizli klips sistemi Sürüşməyən səth Çatlaq və digər deformasiyalara zəmanət

Gizli klips sistemi Sürüşməyən səth Çatlaq və digər deformasiyalara zəmanət AZTENT DECK Xarici məkanlarda tətbiq olunan taxtanın istifadə yararlılığı olduqca məhduddur. Buna görə də taxta yer örtüyünüzə ildə 2 dəfə parladıcı və digər kimyəvi qoruyucular ilə texniki qulluq etmək

Detaylı

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin cı il 5 oktyabr tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmişdir. Əlavə Ümumi müddəalar

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin cı il 5 oktyabr tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmişdir. Əlavə Ümumi müddəalar Xarici ölkələrə ixrac missiyalarının təşkilinə, xarici bazarların araşdırılması və marketinq fəaliyyətinə, Made in Azerbaijan brendinin xarici bazarlarda təşviqinə, yerli şirkətlərin ixracla bağlı xarici

Detaylı

Həyatı deyil qocalmağı gecikdirin

Həyatı deyil qocalmağı gecikdirin KLİNİK XƏSTƏXANASI Həyatı deyil qocalmağı gecikdirin KLİNİK XƏSTƏXANASI OKSİGEN KLİNİK XəSTəXaNaSı Bakı ş, Nərimanov r-nu 1959-cu məhəllə (Nərimanov kt-nın arxası) Tel : 012 906 E-mail : mail@oksigen.az

Detaylı

Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni mənafelərinin

Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni mənafelərinin AZƏRLOTEREYA AÇIQ SƏHMDAR CƏMİYYƏTİNİN 2012-ci il üzrə İLLİK HESABATI Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni

Detaylı

YERLİ ŞİRKƏTİN YARADILMASININ PROSEDUR QAYDALARI

YERLİ ŞİRKƏTİN YARADILMASININ PROSEDUR QAYDALARI YERLİ ŞİRKƏTİN YARADILMASININ PROSEDUR QAYDALARI Yerli şirkətin yaradılması mərkəzləşdirilmiş qaydada vergi orqanında həyata keçirilir. Prosedur qaydalar: 1. Təsis sənədlərin a. Nizamnamə b. Hüquqi ünvan

Detaylı

haqqında ətraflı məlumat

haqqında ətraflı məlumat Texniklərin işə qəbul proqramına sənəd vermək haqqında ətraflı məlumat Hörmətli namizəd, Bu təlimat sizə Texniklərin işə qəbul proqramı na elektron ərizə təqdim etməkdə köməklik göstərəcəkdir. Sənədi uğurla

Detaylı

ENERJİ SƏMƏRƏLİYİ: DAVAMLI İNKİŞAF ÜÇÜN YENİ VASİTƏ. Azərbaycan şirkətlərin enerji səmərəyili ilə bağlı təçrübələrinin öyrənilməsi

ENERJİ SƏMƏRƏLİYİ: DAVAMLI İNKİŞAF ÜÇÜN YENİ VASİTƏ. Azərbaycan şirkətlərin enerji səmərəyili ilə bağlı təçrübələrinin öyrənilməsi ENERJİ SƏMƏRƏLİYİ: DAVAMLI İNKİŞAF ÜÇÜN YENİ VASİTƏ Azərbaycan şirkətlərin enerji səmərəyili ilə bağlı təçrübələrinin öyrənilməsi 3 Mündəricat GİRİŞ... 4 İCMAL... 5 1.GİRİŞ... 9 1.1. İqtisadi məlumat...9

Detaylı

BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ

BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ 58 MART 2013 BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ Böyük Britaniya Qərbi Avropanın ən yüksək inkişaf ölkələrindən biridir. Bu ölkə vergi elminin vətəni hesab edilir. Böyük Britaniyanın vergi sahəsində olan

Detaylı

Vahid rüblük hesabat TƏLİMAT

Vahid rüblük hesabat TƏLİMAT Vahid rüblük hesabat 2016 Mündəricat 1. Proqram təminatına giriş.... 2 1.1. Elektron imza vasitəsilə giriş.... 3 1.2. Asan imza ilə giriş.... 4 2. Xidmətin istifadəsi.... 5 2.1. Sığortaedənin məlumatları....

Detaylı

DAVETLİSİ

DAVETLİSİ DAVETLİSİ -------------- O zaman ki, İsa sizin ürəyinin qapını ayaqları ve knocks. siz onun səsini eşitmək, onun ruh və Allahın Spirit gəlmək və sizin ruhu ilə əbədi və onlardan bir ilə olacaq ürəyin qədər

Detaylı

May 2017 AZƏRBAYCAN İQTİSADİ İSLAHATLAR İCMALI

May 2017 AZƏRBAYCAN İQTİSADİ İSLAHATLAR İCMALI May 2017 AZƏRBAYCAN İQTİSADİ İSLAHATLAR İCMALI MÜNDƏRİCAT 1. VALYUTA TƏNZİMİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNUNDA DƏYİŞİKLİKLƏR...3 2.ÖDƏMƏ QABİLİYYƏTİNİ İTİRMİŞ BANKLARIN REZOLYUSİYASI VƏ SAĞLAMLAŞDIRMA

Detaylı

Fəsil 14 Ümumi layihə qiymətləndirməsi

Fəsil 14 Ümumi layihə qiymətləndirməsi Fəsil 14 Ümumi layihə qiymətləndirməsi MÜNDƏRİCAT 14 LAYİHƏNİN ÜMUMİ QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİ... 14-1 14.1 Giriş... 14-1 14.2 ƏMSATQ hazırlanması... 14-1 14.2.1 Qəbul edilmiş proses... 14-1 14.2.2 ƏMSATQ Prosesində

Detaylı