KONDANSATÖRLER kondansatör

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KONDANSATÖRLER kondansatör"

Transkript

1 KONDANSATÖRLER Dielektrik (yalıtkan) maddeler, elektrik yükünü depo etme özelliğine sahiptir.çünkü,elektro ve protonlar yalıtkan maddede hareket ederek bir yere gidemezler.yalıtkan maddelerin yük depo edebilme özelliklerinden yararlanarak en temel elektronik devre elemanlarından biri olan kondansatörler imal edilmiştir. Herhangi bir yolla negatif olarak yüklenmiş B levhasını bir iletken telle yüksüz bir elektroskopun topuzuna birleştirdiğimizde B levhasındaki yükün bir kısmı her ikisinin de potansiyelleri eşit oluncaya kadar elektroskopa geçer ve yüklenen elektroskopun yaprakları açılır.başlangıçta yüksüz olan bu A metal levhasını, B metal levhasına yaklaştırdıkça, aradaki uzaklığa bağlı olarak elektroskoptaki yaprakların açıklığı biraz azalırken A metal levhası da indüksiyonla B nin yüküne eşit ve pozitif olarak yüklenir. Bunun sonucu olarak B levhasının potansiyeli azalmış ve yük alma özelliği artmıştır.levhalar arasındaki d uzaklığını değiştirmeden aradaki hava ortamı yerine mika, cam gibi yalıtkan ortamlar konulunca elektroskopun yapraklarının biraz daha kapandığı görülür.o halde levhaların yük alma özelliği levhalar arasındaki yalıtkan ortamın cinsine bağlı olarak değişir.böyle,aralarında yalıtkan bir ortam bulunan iki iletkenden meydana gelen sisteme kondansatör adı verilir.kondansatörler elektrik depo etmeye yarayan düzeneklerdir.iletken levhalara kondansatörlerin armatürleri denir.armatürler, bir üretecin kutuplarına bağlanırsa, kondansatör yüklenmiş olur.üretecin negatif kutbuna bağlanan armatür q, pozitif kutbuna bağlanan armatür ise +q yükü kazanır. Kondansatörün yükü denildiğinde armatürlerden biri üzerindeki yük miktarı anlaşılmalıdır.kondansatörler belli bir kapasitenin üzerinde yükle yüklenirse, aradaki dielektrik madde yalıtkanlığını kaybederek iletken hale gelebilir.kondansatörler kıvılcım patlaması ile boşalabilir. Armatürler arasındaki potansiyel farkı V, yükü q olan bir kondansatörün sığası, C= q / V bağıntısından hesaplanır. Armatürleri düzlem levhalar şeklinde olan kondansatörlere, düzlem kondansatör adı verilir. Bir düzlem kondansatörü armatürlerinden birinin yüzölçümü (A), yalıtkan tabaka kalınlığı(d), dielektrik katsayısı ( ) ise kondansatörün sığası; A C= bağıntısından hesaplanır. d Armatürlerin birinin yüzölçümü (A), dielektrik kalınlığı (d) ve dielektrik katsayısı ( ) C= (A/d) olur. Düzlem kondansatörünün sığası; 1. Armatürlerin yüz ölçümü (A) ile doğru orantılıdır 2. Levhalar arası uzaklık (d) yani dielektrik kalınlığı ile ters orantılıdır. 3. Dielektrik sabiti ( ) ile doğru orantılıdır. Kondansatörlerde yalıtkan madde olarak hava,cam,ebonit,mika...vb kullanılır.düzlem kondansatörlerde armatür yüzey alanı,dielektrik sabiti, armatürler arası uzaklık ve sığa ile ilgili semboller ve birimler tabloda verilmiştir.

2 Nicelik Armatürler Arası Ortamın Dielektrik Armatürlerden birinin yüzey Sığa Uzaklık Sabiti alanı Sembol d A C Birim m F/m m² F Kondansatörler genel olarak elektrostatik deneylerde alternatif akım radyo ve televizyon devrelerinde kullanılır. Kondansatörlerin Bağlanması Birden fazla kondansatörün oluşturduğu sistemin sığasına eş değer sığa denir. Kondansatörlerin Seri Bağlanması Kondansatörlerin birinin negatif armatürü diğerinin pozitif armatürüne gelecek şekilde art arda bağlanmasına kondansatörlerin seri bağlanması denir. Seri bağlı kondansatörlerin yükleri birbirine eşittir. Bu da sistemin eş değer yüküdür. Seri bağlı kondansatörlerin uçları arasındaki potansiyel farkların toplamı, sistemin potansiyeline eşittir. Eğer değerleri yerine yazarsak ; Formülü ile ikiden fazla kondansatörlerin seri bağlanması sonucu oluşan C değerini buluruz. Kondansatörlerin Paralel Bağlanması İki veya daha fazla kondansatörün negatif işaretli armatürlerinin bir noktaya, pozitif yüklü armatürlerinin diğer bir noktaya bağlanmasına kondansatörlerin paralel bağlanması denir.

3 Eğer sistemde ikiden fazla kondansatör paralel bağlanırsa eş değer sığa C= C1+C2+C Cn Sistemin eş değer yükü her bir kondansatörün ayrı ayrı sahip olduğu yüklerin toplamına eşittir. qt = q1 + q2 Kondansatörlerin uçları arasındaki potansiyel farkları aynı olup sistemin potansiyeline eşittir. V = V1 + V2.. ÖRNEK : Şekilde verilen seri bağlı kondansatörlerin sığaları C= 8uF Ve C=12uF ise devrenin ; a) Eş değer sığasını b) Eş değer yükünü c) Her bir kondansatörün yükünü d) Her bir kondansatörün potansiyelini bulalım. ÇÖZÜM : a) C = 4uF b) q= C.V = = 96uC c) Seri bağlı kondansatörlerin yükleri birbirine eşit olup o da sistemin yüküne eşit olacağından q = 96uC olur. d) V + 16 = 24 V= 8 volt Yüklü Bir Kondansatörün Enerjisi Yüksüz bir kondansatörün levhaları arasındaki potansiyel farkı sıfırdır.düzgün olarak kondansatöre yük verilirse doğru orantılı olarak potansiyel enerjisi artar. Yük kazanan kondansatörün potansiyeli V olur. Buna göre ortalama potansiyeli de Vort = V / 2 ile bulunur.kondansatör yüklenirken elektriksel kuvvetlere karşı yapılan iş kadar bir enerji kazanacağından bu enerji ; İfadeleri ile bulunur. eşittir. Grafikte yükün potansiyel ile değişimi gösterilmiştir.grafikte taralı alan kondansatörün elektriksel potansiyel enerjisini verir.bu enerji de kondansatörü yüklemek için yapılan işe ÖRNEK : Sığası 4uF olan düzlem kondansatörün levhaları arasındaki potansiyel farkı 15 volttur. Kondansatörün yükü ve enerjisinin ne olacağını bulalım. ÇÖZÜM : C=4uF q= C.v= 0,00006 W= 1 / 2 (0,000004) W= 0,00045 J olur. ÖRNEK : Bir fabrika hangarında 220 V / 40W lık 200 adet flouresans lamba aydınlatma için kullanılacaktır. Her bir lambanın balast gücü 8W dır. A) cos = 0,4 b) cos = 1 iken ana hattan geçen akımları ayrı ayrı bulunuz. ÇÖZÜM : a) Her bir lambanın balastı ile birlikte güç çekişi 48 W 200 adet lamba için etkin güç 200x48 = 9600W olur. Cos = 0,4 için görünen güç ; S = P / cos = 9600 / 0,4 = 24000VA = 24 kva 220 V gerilim altında geçen akım :

4 I = S / U = / 220 = 109 A b) cos = 1 S= P / cos = 9600 / 1 = 9600VA I = S / U = 9600 / 220 = 43,6 A Buradan cos = 0,4 iken cos = 1 e değinle en azından 2,5 misli çapta bir ana hat kablosuna gereksinileceği çıkartılabilir.tepkin gücün görünen güce oranı tepkin faktörü ya da reaktif faktör olarak tanımlanır.sinüzoideal alternatif akımda reaktif faktör sin ye eşittir. KAPASİTE 1. DOĞRU AKIM DEVRESİNDE KONDANSATÖR Esas olarak bir kondansatör iki metal plaka ve bu plakalar arasında dielektrik diye anılan bir yalıtkan maddeden oluşur.şekilde görülen devre modelinde bir kondansatör, devredeki komitatör şalteriyle doğru akım üreten bir gerilim kaynağına (G) bağlanabilecek durumdadır. Kondansatöre seri olarak ibresi skala ortasında duran bir mikroampermetre (ua) bağlıdır. Komitatör şalteri önce şarj yönünde çevrilip akım devresi kapatıldığında mikroampermetre ibresinin kısa bir süre saptığı ve sonra sıfıra döndüğü görülecektir.şayet komitatör bu durumda deşarj yönüne çevrilir ise, bu kez ibrenin aksi yöne saptığı ve yine sıfıra döndüğü izlenecektir. Kondansatörün şarj anında kısa bir süre şarj akımı geçer. Bu sürenin bitiminde kondansatör doğru akımı geçirmez. Kondansatörler Doğru Akımı Engeller. Şarj anında gerilim kaynağı bir emme basma tulumba gibi çalışarak bir plakadan elektronları emer ve bunları diğer plakaya pompalar. Bu nedenle bir plakada elektron azlığı, diğer plakada elektron fazlalığı ortaya çıkar. Bunun sonucu plakalar arasında uygulanan gerilimin aksi yönünde bir gerilim oluşur. Bu gerilimin nedeni ile deşarj anında kondansatörden şarj akımının aksi yönünde bir deşarj akımı ya da dengeler akımı akar. Kondansatörler Elektrik Yüklerini Depolar. Bir kondansatörün elektrik yükü depolama niteliği Elektriksel Kapasite olarak bilinir. Kapasitenin birimi Farad tır.farad birimi çok büyük olduğundan uygulamada yalnız az katları kullanılır. Bunlar mikrofarad,nanofarad,ve piko farad dır.şekil için anılan sınama bu kez, önce iki misli gerilim uygulayarak ve sonra iki misli kapasitede başka bir kondansatöre koyarak tekrarlandığında ampermetre sapışının ikişer misli daha büyüdüğü görülecektir. Kondansatörün kapasitesi ve uygulanan gerilim ne denli büyük olursa depolanan elektrik yükü o değin büyük olur. Q = C x U Q= Yük, C= Kapasite, U=Gerilim Elektrik yükünün birimi Coulomb dur. Ancak uygulamada Amper saniye (As) birimi de kullanılır. 1 Coulomb = 1 Amper saniye ÖRNEK : Kapasitesi 50uF olan bir kondansatörün plakaları arasında 220 V luk bir doğru gerilim ölçülmüştür. Plakalara depolanan elektrik yükünü bulunuz. ÇÖZÜM : Q = C. U = 0,00005 x 220 = 0,011 As 1. Kapasitenin Hesabı : Kondansatörlerin kapasitesini ölçen aletlere kapasitörmetre denir.bu değin bir ölçü aletiyle örneğin iki levha karşı karşıya getirilerek ; a) Levha yüzeyleri büyütülmek, b) Levhalar birbirine yaklaştırılmak, c) Ve levhalar arasına çeşitli yalıtkan maddeler sokulmak suretiyle ölçümler yapılmıştır.elde edilen sonuçlara göre a-), b-) ve c-) de sıralanan öğelerin kondansatörün kapasitesi üzerinde tek tek etki ettiği saptanmıştır.nitekim ya da plaka

5 yüzeylerinin büyütülmesi, transfer edilen elektronlara daha büyük yerleşme yüzeyi sağlar.plakalar arası uzaklık küçüldükçe plakalar üstündeki farklı yükler daha çok birbirini çekerler.bundan dolayı uygulanmış gerilim daha çok sayıda elektrik yükünü kondansatör içine sürükleyecektir.buna göre dielektriktin molekülleri kondansatör plakaları arasında oluşan yapısı, molekülün bir yanında pozitif yükler, diğer yanında negatif yükler ağır basacak şekildedir.bu yapıda bir molekül moleküler dipol olarak tanımlanır.elektrik alanı içinde moleküller dipoller birbirini hizalar.bu oluşum dielektrikti Polarizasyon olarak ya da Tesirli elektriklenme olarak adlandırılır. Bu polarizasyon nedeni ile yalıtkan maddenin cinsine göre kondansatör plakalarında bulunan elektrik yüklerinin belirli bir miktarı nötr durumuna geçer.bundan dolayı kondansatör plakaları, plakalar arasındaki eski gerilim durumuna erişilinceye kadar, daha çok sayıda elektrik yükünü kabul edebilecektir. Daha çok sayıda elektrik yükünün kabul edilmesi kapasitenin büyümesi sonucunu getirir. Bir kondansatörün plakaları arasında hava yerine başka bir yalıtkan maddenin kullanılmasıyla, kapasitenin ne kadar büyüceğini veren sayı o yalıtkan maddenin dielektrik katsayısı ( =eplison) olarak anılır. Bir kondansatörde plaka yüzeyleri ile dielektrik katsayısı ne denli büyük ve plakalar arası uzaklık ne denli küçük olursa, kapasitesi o değin büyük olur. C= Kapasite (pf) A= Plak yüzeyi (cm²) d= Plakalar arası uzaklık (cm) = Dielektrik katsayısı Formülde görülen katsayısı elektrik alan sabitesidir ( o) ÖRNEK : Bir kondansatörde karşılıklı plakaların birbirini gören yüzeyi 30 cm² dir. Plakalar arası uzaklık 0,05 mm olduğuna göre, dielektrik a) hava b) Fiber olduğu halde bu kondansatörün kapasitesini hesaplayınız. ÇÖZÜM : a) C= 0, /0,005 = 53pF b) C = 0, / 0,05 = 212pF 2. Zaman Sabitesi Bu deneyde daha önceki deneylerden farklı olarak,kondansatöre bir direnç seri bağlanıp tekrarlanmıştır. Seri direncin değeri büyütüldükçe ampermetre ibresinin şarj anında daha yavaş ve daha uzun süre saptığı izlenecektir.kondansatör kapasitesinin büyütülmesiyle de aynı sonucun ortaya çıktığı görülecektir.bir kondansatörde, kapasitesine ve ön direncine bağlı olarak şarj zaman süresinin ölçüsü zaman sabitesidir. (tau) Bir kondansatörün uygulanan gerilimin % 63 ne şarj edebilmesi için ne kadar süre gereksindiğini zaman sabitesini verir. = Zaman sabitesi C = Kapasite = C. R R = Direnç Her kondansatör 5. süre sonra uygulanan gerileme yaklaşık tam şarj olur. ÖRNEK : Kapasitesi 10uF olan bir kondansatöre 100 k æ luk bir direnç seri bağlanmıştır.kondansatörün tam şarj olabilmesi için geçecek süre nedir. ÇÖZÜM : Şarj zamanı = 5. = 5. C. R = = 5saniye 2. ELEKTRİK ALANI : Şekilde görüldüğü gibi yüklü 2 kondansatör plakası arasında ince ipek iplikle kehribar bir bilye asılmıştır.bilye kısa bir süre plakalardan

6 birine değdirilirse, bu plakadan itildiği ve karşı plakaya çekildiği;karşı plakaya değdiğinde aynı şekilde ilk plakaya doğru itildiği ve bu hareketin bir sarkaç gibi bir süre gittiği izlenecektir. Bilye örneğin negatif plakaya değdiğinde, buradan elektron olarak plaka potansiyelinde yüklenir.aynı yükler birbirini iteceğinden bu plakadan itilir. İtme hareketinin eylemsizliği ile karşı plakaya sürülür.karşı plakaya vardığında taşıdığı elektronları, elektron azlığı olan pozitif plakaya transfer ederek, kendisi de elektron az yani pozitif duruma geçer. Bunun sonucu pozitif plakadan itilerek, salınım hareketi iki plaka arasında bir süre gider.bu salınım hareketi iki plaka arasında yükler dengelendiği zaman durur. Bilyenin bu değin bir salınım hareketi plakalar arasında bir kuvvetin varlığını ortaya koymaktadır. Bir mıknatısın kutupları arasında olduğu gibi kondansatör plakaları arasında da bir alan vardır, ancak bu alan manyetik alana farkla elektrik alanı olarak tanımlanır. Elektrik alanı, manyetik alan içinde demir tozlarına benzer şekilde, örneğin cam pamuğu, alçı tozu ve ince kum tanecikleri gibi izole cisimlerle görülür duruma getirebilir.elektrik alanı içine serpilmiş bu cins izole tozlar alan etkisi altında arka arkaya dizilerek çizgiler oluştururlar.yüklenmiş metal parçacıklarında elektrik alan çizgileri kutup yüzeylerine daima dik girecek ya da çıkacak şekilde tertiplenirler. Elektrik alanı yalıtkan cisimler içinde oluşur. Örneğin iki iletken arasındaki havayı verebiliriz. Yüklenmiş iki paralel plaka arasında bu alan tek tip şiddetlidir, yani homojendir.bu nedenle elektrik alan şiddeti iki plaka arasında sabit kalır.elektrik alanını doğuran neden elektrik gerilimidir.hiçbir akım geçmeyecek şekilde plakalara olan bağlantılar çıkartılırsa bile kondansatördeki gerilim seviyesi ve bununla birlikte elektrik alanı yerinde kalır.plakalar arasındaki elektrik alanı, plakalar arası uzaklık oranında uygulanmış gerilime eşittir. E = Elektrik alanı (V/cm) U = Gerilim (V) d = Uzaklık (cm) Elektrik geriliminin bulunduğu her yerde elektrik alanı vardır. Elektrik alan çizgileri manyetik alan çizgilerine karşın kapalı devre çizgileri değildir.çizgilerin yönü, örneğin iki kondansatör plakası arasında pozitif plakadan negatif plakaya doğrudur.alan çizgileri pozitif yükten başlarlar, negatif yükte biterler. Alan çizgilerinin tek tip şiddetli olduğu alanlar üniform alan olarak anılır. Elektrik alanının kurulması için elektrik enerjisi gereklidir. Örneğin bir kondansatörün şarjından sonra bu enerji elektrik alanı içinde depolanır. Deşarj anında da alan içinde depolanmış enerji tekrar serbest hale geçer. Bir yalıtkan malzemenin elektrik gerilimine karşı dayanımı elektrik alan şiddetine bağlıdır.örneğin kuru hava V/cm lik bir alan şiddetinde dayanımını yitirir ve bu oluşum için yalıtkan delinmesi deyimi kullanılır.yalıtkan malzemelerinin elektrik alan şiddetlerine karşı dayanımları dielektrik dayanımı olarak tanınmaktadır. Yalıtkan bir maddenin delinmesi ya da dielektrik dayanımını yitirmesi, onun bir deyimle iletken haline

7 geçmesinden başka bir şey değildir.bir yalıtkanın iletken hale geçmesi suretiyle oluşan elektrik akımı elektrik arkı yani bir kıvılcım şeklinde ortaya çıkar. Bir yüksek gerilim zincir izolatöründe ortaya çıkan bu değin bir elektrik arkı görülmektedir.yalıtkanların dielektrik dayanımları ortamın tozlu, kuru, nemli olmasına ve ısısına göre değişir. Örneğin nemli bir havanın dielektrik dayanımı düşer. Bazı durumlarda elektrik alanı elektrik arkı oluşturmadan da ortamın dielektrik dayanımını delebilmektedir.örneğin çok yüksek gerilim ileten hatların hemen yakınlarındaki hava iyonize olur ve bu nedenle hattın etrafında oluşan ışıklı tabaka karanlıkta görülebilir.bu oluşuma korona olayı denilir. Korona olayının nedeni, hattın hemen yanındaki bir noktada elektrik alan şiddetinin havanım dielektrik dayanımından daha büyük olmasıdır.ancak teller arasındaki her noktada alan şiddeti bu kadar büyük olmadığından bir elektrik arkı oluşmamaktadır. Yer altı kablolarında ve kondansatörlerde dielektrik dayanımı söz konusudur.bu nedenle yalıtkan cisimler işletme gerilimine göre güvenlikli seçilmelidir. Kondansatörler üzerinde verilmiş olan gerilimler güvenlikli seçilmiş işletme gerilimleridir.bir kondansatörün işletme gerilimi o kondansatörün dielektrik dayanımı ve plakalar arası uzaklığına göre hesaplanmış en büyük dayanım geriliminin en az yarısıdır. Bu nedenler kondansatörler üzerinde yazılı işletme gerilimlerinin en az iki misli geçilmedikçe kolay kolay delinmezler. 3. KONDANSATÖR YAPI ŞEKİLLERİ 1.SABİT KONDANSATÖRLER : a) Kâğıtlı Kondansatör : Bu kondansatörler iki adet metal tabakandan oluşmuş iletken yüzeylerden meydana gelmiştir.metal tabakalar arasında dielektrik olarak emprenye edilmiş (öz suyu çekilmiş) izole kâğıt kullanılmaktadır. Yerden kazanç sağlamak amacı ile metal tabakalar rulo şeklinde üst üste sarılmıştır.sarma anında tabakalar arası kısa devreyi engellemek amacıyla, ikinci bir kat izole kağıt kullanılır.sarılmış halde kondansatör bir borucuk ya da alüminyum bir kap içerisine sokulur ve zift dökülerek ağız kısımları kapatılır. Aynı kap içine bu değin sarılmış birkaç kondansatör konulabilmektedir. Rutubetli ortamlarda kullanılacak kâğıtlı kondansatörler üzerine ikinci bir izole kılıf geçirilir. Bugünkü standartlara göre kondansatörler üzerinde şu veriler yazılı olmalıdır. Anma Kapasitesi (Örneğin 10uF ) Tolerans (Örneğin (+) veya (-) %10 ; bir tolerans değeri yazılı değilse (+) veya (-) %20 anlaşılacaktır ) Anma Gerilimi (Örneğin 500V) ; Bir kondansatörün anma gerilimi, o kondansatöre 40 C lik bir çevre ısısında uygulanacak gerilim değerdir; alternatif gerilim yazılı ise, bundan etkin gerilim anlaşılacaktır. Yapı Şekli (Örneğin : Kondansatör uçları ile tabakalar arasındaki bağlantı şekli)bu amaç için çeşitli simgeler kullanılır.örneğin : Alman standartlarına göre hazırlanan anlamları şöyledir: <<k>> işareti : Kaynak lehim ya da metal püskürtme yöntemleri ile oluşturulmuş yapı şekli, <<d>> işareti : Sarsıntıya dayanıklı çok bağlantılı yapı şekli işaretsiz : Pres bağlantı yapı şekli b ) Metal Kâğıt Kondansatör : (MP-kondansatör) Kâğıttan şeritler vakumda (havasız ortam) örneğin, çinko buharına tutularak üzerleri ince bir metal tabaka ile kaplanır.bu türde iki şerit üst üste sarılmak suretiyle MP kondansatörü elde edilir.çok katlı yapı şekillerinde metal tabakalı şeritler arasına izole tabakalar konulmuştur.bu şekilde oluşturulan metal tabakalı şeritler karşı karşıya gelecek şekilde yerleştirilir ve sargıların alın kısımlarına metal püskürtülür.püskürtülen metal tabakası metal kaplama ile uçlar arasında bağlantıyı sağlar.her iki kaplamanın sargıları direkt uçlara bağlandığından MP- kondansatörlerinde hemen hemen endüksiyon etkisi görülmez. MP- kondansatörlerin özellikler kendi kendilerini onarma nitelikleri büyük bir yarar sağlar.bilinen alüminyum tabakalı kâğıt-kondansatörlere değinle MPkondansatörlerdeki metal kaplama oldukça incedir. (0,01mm kadar)herhangi bir şekilde bir kısa devre oluştuğunda bu kısa devrenin ortaya çıktığı yerdeki metal kaplama elektrik arkı nedeni ile buharlaşır.

8 Böylece kısa devrenin oluştuğu yerin çevresindeki iletken metal uzaklaşarak devamlı bir bağlantı hali önlenmiş olur.mp-kondansatörler, işletme güvenliğinin büyük ölçüde istendiği yerlerde, özellikle kullanılmaktadır.dış boyutlarının küçük olması nedeni ile büyük kapasite değerine (örneğin : Her yapı ünitesi başına 50uF a kadar) ulaşılabilmektedir. c) Sentetik Tabakalı Kondansatörler (simgesi = K ) Bu kondansatörlerde dielektrik olarak sentetik maddeden bir tabaka kullanılmıştır.bu tabaka üzerine ya alüminyum bir tabaka geçirilmiş ya da metalize edilmiştir(=metal buharına tutulmuştur).metalize sentetik tabakalı kondansatörler ek olarak M simgesini alırlar ve bunlar MP- kondansatörler gibi kendi kendilerini onarabilirler.dielektrik olarak amaç ve kullanmaya göre aşağıdaki sentetik maddelerden yararlanılmaktadır. Polikarbonat (Simgesi = C) KC- kondansatörleri 220pF. 1uF kapasite değerlerinde 50 V V luk gerilimler için yapılırlar. Politereftalat (Simgesi = T) KT kondansatörleri 1000pF... 0,33uF kapasite değerlerinde 100V Vluk gerilimler için yapılırlar.mkt kondansatörlerde üzeri metalize edilmiş bir politereftalasit esteri tabakası dielektrik olarak kullanılır. 8 Bu tür kondansatörler 0,01uF... 10uF kapasite değerlerinde 100V V luk gerilimler için yapılırlar. Polistrol ( Styroflex) (Simgesi = S) Özellikle kayıpsız ve kapasite kararlı olan KS- kondansatörleri 1pF... 0,5Uf kapasite değerlerinde 30 V V luk gerilimler için yapılırlar. d ) Seramik Kondansatörler : Bu kondansatörlerde dielektrik olarak seramikten bir madde kullanılır.seramik maddenin her iki yanı bir soy metalin buharına tutularak kaplanmıştır.boru, tabla, şapka ve disk şeklinde yapılan kondansatörlerin işletme gerilimleri 700V a kadardır.işletme gerilimi 12kV a kadar dayanıklı yüksek gerilim kondansatörleri çanak ve plaka şeklinde yapılırlar.ayrıca 60kVA lık anma güçlerine kadar seramik güç kondansatörleri bulunmaktadır. e) Mika Kondansatörler : Bu kondansatörler mikanın dielektrik olarak kullanıldığı tabakalı kondansatörlerdir.mika mineralinin çok küçük bir kayıp faktörü ve yüksek dielektrik dayanımı (40-60kV / mm) olup çok büyük işletme sıcaklıklarında güvenlikle kullanılabilir.mikalı kondansatörler özellikle yüksek frekans ve ölçme tekniği için yalıtkandır. f) Elektrolitik Kondansatörler : Elko diye de tanınan bu kondansatörlerde kullanılan dielektrik, milimetrenin birkaç binde biri kalınlığında yalıtkan bir oksit tabakasıdır.bu kondansatörün pozitif elektrodu (anot) üzerine elektrokimyasal bir yöntem ile alüminyum oksit kaplanmış bir alimünyum tabakasıdır.diğer elektrot (katot) ise elektrolitik bir maddedir.elektrolitik madde ile teması bağlantı elektrodu sağlar.bağlantı elektrodu olarak bir metal kap kullanılır.bu kap aynı zamanda anot ile elektrolit içine alarak korur. Bazı elektrolitik kondansatörlerde plaka yüzeyini büyütmek amacıyla anot özel olarak oluklu halde yapılmıştır. Kullanılan elektrolit sıvı, nemli ya da kuru( örneğin nişasta gibi dolgu maddeleriyle kıvamlandırılmıştır) olabilir. Genellikle kuru elektrolitik kondansatörler kullanılır.çünkü bunların montaj anında konum şekli önemli değildir. Bunlarda elektrolit özel bir kâğıda emdirilmiştir.bu özel kâğıt okside alimünyum tabaka ile metalik alüminyum tabaksı arasına yerleştirilir ve hep birlikte sarılır.çok ince oksit tabakası nedeni ile bu değin bir sargının aynı büyüklükteki bir metal kâğıt sargısına nazaran çok daha büyük bir kapasitesi vardır.elektrolitik kondansatörlerin kutupları gerilime yanlış bağlanırsa çok ince oksit tabakası indirgenerek bozulur.bunun sonucu işletme gerilimi kısa devre olur ve ortaya çıkan kısa devre akımı kondansatörü ısıtarak patlatır. Elektrolitik kondansatörlere alternatif gerilim uygulanmaz.

9 Kutuplu elektrolitik kondansatörlerin dışında alternatif gerilimde çalıştırabilecek kutupsuz elektrolitik kondansatörler vardır.bunlar aynı kutupları birbirine seri bağlanmış iki adet kutuplu elektrolitik kondansatör gibidir. Bu nedenler, örneğin anotları bir araya bağlanmak ve diğer uçları açıkta kalmak koşulunda iki adet kutuplu kondansatörden bir adet kutupsuz kondansatör oluşturulabilir.ancak bu kez, kapasite değeri yarıya iner. Uzun süre kullanılmayan elektrolitik kondansatörlerin kapasitesi kendi kendine azalır. Bu tür kondansatörler kullanılmadan önce formasyon işlemine tutulur.formasyon işleminde kondansatör önce alçak gerilim altında uzan süre tutulmakta ve sonra yavaş yavaş gerilim arttırılarak anma gerilimine ulaşılmaktadır. Böylece kapasitenin azalmasına neden olan oksit tabakası bozuklukları onarılmaktadır. Elektrolitik kondansatörler gerilime doğru bağlandıkları sürece oluşabilecek kısa devreleri kendi kendilerine derhal onarabilirler. Elektrolitik kondansatörler + %40 ile - % 20 toleranslar arasında ve 1000V luk işletme gerilimine kadar 4uF 10000uF arası kapasitelerde yapılabilmektedir. Bu tür kondansatörlerin kapasitesi çevre ısısına ve işletme süresine göre değişebilir. Elektrolitik kondansatörlerde devamlı bir kaçak sızıntı akımı söz konusu olduğundan işletme anında ısınırlar. g) Tantal kondansatörler : Bu kondansatörler elektrolitik kondansatörlerin geliştirilmiş şeklidir.tantal kondansatörler de kutuplu kondansatörlerdir.bunların kapasitesi sıcaklık ve gerilim değişmelerine karşı oldukça duyarsızdır. Anot olarak ; tabaka, tel ya da sinterli levha şeklinde Tantal metali kullanılmıştır. Katotta sülfürik asit ya da mangan oksitten bir elektrolit bulunur.kullanılan dielektrik tantal oksittir.tantal kondansatörler modern elektronik teknolojisinin duyarlı aygıtlarında sık sık kullanılmaktadır. 2. Değişken Kapasiteli Kondansatörler: a) Varyabl Kondansatör : Bu kondansatörler genel olarak, birbirlerinden yalıtılmış plaka bloklarından oluşmuştur. Bloklardan bir sabit olup kondansatör gövdesine izolatörlerle oturtulmuştur. Hareketli blok bir mil üzerinden döndürülebilir olup gövdeye elektriksel bağlantılıdır.milin döndürülmesiyle hareketli blok plakalar, sabit plakalar arasına girip çıkarak kapasite değeri ayarlanabilir. Aynı mil üzerine birkaç hareketli blok plaka ve bunların karşılarına sabit plakalar yerleştirilmek suretiyle tek gövde üzerinde birkaç varyabl kondansatör elde edilebilir.bu tür imal edilmiş varyabl kondansatörler örneğin Ganglı varyabl kondansatör olarak tanınır.genellikle varyabl kondansatörlerde dielektrik olarak hava ve ender olarak mika ya da fiber kullanılmaktadır. Bugün radyoların ve telsizlerin frekans ayarında büyük ölçüde kullanılan varyabl kondansatörlerin havalı tipleri gang başına azami 600pFlik bir kapasite gösterirler. b) Trimer Kondansatörler : Bu kondansatörlerde biri hareketli, diğeri sabit olmak üzere iki seramik disk bulunur.diskler metal buharında yarım daire şeklinde, örneğin gümüş kaplanmıştır.hareketli disk çevrilmek suretiyle bu yarım daireler az ya da çok üst üste getirilerek kapasite ayarlanır.ince ayarlar için kullanılan trimer kondansatörlerin kapasiteleri 5pF... 75pF arasındadır. Osilatör ve dalga bobinlerinde yoğun ölçüde sabit ayarlar (Kalibrasyon) için kullanılan trimer kondansatörler disk, şapkalı ve tüp şekillerinde boy boy imal edilmektedir. 4. ALTERNATİF AKIM DEVRESİNDE KONDANSATÖR : 1) Kapasitif Reaktans : Bir doğru gerilim kaynağı bir Kutup çevirici üzerinden 4uFlık bir kondansatöre bağlanmıştır. Akım devresine seri olarak alternatif akım ölçen bir ampermetre bulunmaktadır.bir motorun kolektörüne benzeyen kutup çevirici döndürüldüğünde doğru gerilim, alternatif gerilime dönüştürülür ve devreden alternatif akımın geçtiği görülür.kutup çevirici daha hızlı döndürüldükçe geçen akımın yükseldiği izlenir. Kutup çeviricinin döndürülmesiyle, bunun çıkışında doğru gerilim devamlı polarite değiştirir ve bunun sonucu kondansatöre bir alternatif gerilim uygulanmış olur. Bir kondansatöre alternatif gerilim

10 uygulandığında, plakaları değişken bir şekilde pozitif ve negatif yüklenir. Bu farklı yüklenmeler alternatif gerilimin iletken üzerindeki ritmi ile pozitif ve negatife doğru salınır.bunun sonucu iletkenlerden kondansatöre doğru bir alternatif akım akar.gerçekte bir kondansatörde alternatif akımın aktığı varsayılır. Bu nedenle buna bağıl akım ya da izafi akım denilir. Alternatif akım devresindeki bir kondansatör geçen akıma bir direnç gibi karşı koyar. Bu tür bir direnç kapasitif reaktans (Xc) olarak anılır. Kapasitif reaktansa bazı çevrelerde kapasitans ya da kapasitif tepkin direnç de denilmektedir. (Reaktans = Reaktif Rezistans =Tepkin Direnç) Frekans ne denli yüksek olursa, kapasitans o değin küçük olur. Yukarıda anılan sınamada 4uFlik kondansatör yerine önce 8uF lik sonra 16Uf lık kondansatörler konulduğunda devreden geçen akımın yükseldiği görülecektir. Kapasite ne denli büyük olursa, kapasitans o değin küçük olur. Xc = 1 / C Xc = Kapasitans (æ) = Açısal frekans ( rad ) C = Kapasite (F) Örnek : 50 Hz lık bir alternatif gerilimde 10uF lik bir kondansatörün kapasitansını hesaplayınız. Çözüm : Xc = 1 / 2 f C = / 2. 3, = 318,5 Kapasitans bir direnç gibi düşünülürse Ohm yasası burada da uygulanabilir. Ic = U / Xc Örnek : Kapasitansı 1600æ hesaplanmış bir kondansatöre 50Hz ve 220 V luk bir gerilim uygulanmıştır. Devreden geçen akımı bulunuz. Çözüm : Ic = U / Xc = 220 / 1600 = 0,137 A 2. Kondansatör Devreleri : a) Paralel Devre : Birçok kondansatörün paralel bağlanması plaka yüzeyinin büyütülmesi gibidir.bu nedenle C eşdeğer kapasitesi paralel kapasitelerin tek tek toplamıdır. Birçok kondansatörün paralel bağlanmasında eşdeğer kapasite tek tek kapasitelerinin toplamında eşittir. C = C1 + C2 +...Cn Örnek : 1000pF ; 0,02uF ve 5nF lık üç kondansatör paralel bağlanırsa eşdeğer kapasite ne olur? Çözüm : C = C1 + C2 + C3 = = 26000pF = 0,026uF b) Seri Devre : Birçok kondansatörün seri bağlanmasında eşdeğer kapasitans seri kapasitanslarının toplamına eşittir. Xc = Xc1 + Xc2 + Xc Birçok kondansatörün seri bağlanmasında eşdeğer kapasitenin ters değerliği tek tek kapasite değerlerinin toplamına eşittir.

11 Seri bir devrede eşdeğer kapasite en küçük seri kapasiteden daha küçüktür.kondansatörlerin seri bağlanması plaka ara mesafelerinin büyütülmesi gibidir.seri bir devrede bulunan her kondansatörde toplam gerilim bölündüğü için, tüm seri devrenin gerilim dayanımı her bir kondansatörün tek tek gerilim dayanımından büyüktür. Yalnız iki kondansatörün seri bağlantısında, eşdeğer kapasite : Örnek : 10uF ve 2uF lik seri bağlanmış iki kondansatörün eşdeğer kapasitesini bulunuz. Çözüm : C = / = 20 / 12 = 1,66 uf 3 ) Kondansatörlerde Faz Kaynası : Şekilde de görüldüğü gibi bir ölçme devresi kurulmuştur.devrede seri olarak bir ampermetre ve kondansatöre paralel bağlı bir voltmetre bulunmaktadır.tüm devre akım devresine bağlanmadan önce bütün ölçü aletleri sıfırı göstermektedir. Bu devre 10 V luk bir doğru gerilim kaynağına ilk bağlanma anında kondansatör plakaları arasında ölçülen gerilim sıfırdır.uygulanan gerilim ile (şarj gerilimi ) kondansatör gerilim arasında çok büyük bir fark olduğu için, şarjın başlangıcında kondansatöre doğru büyük bir akım akar ve ampermetre en büyük değeri gösterir.şarj ilerledikçe kondansatör gerilimi de artmaya başlar. Bunun sonucu şarj gerilimi ile kondansatör gerilimi arasındaki fark azalır ve kondansatöre doğru akan akım düşmeye başlar. Kondansatör tam şarj edildiğinde kondansatör gerilimi ile şarj gerilimi birbirine eşit olur ve şarj akımı sıfıra düşer. Alınan bu evreleri kolaylıkla izleyebilmek için devreye seri halde bir direnç konulmuştur. Buradan bir kondansatörde, ancak bir şarj akımı ile önceden şarj edilebildiği takdirde bir gerilimin bulunabileceği anlaşılmaktadır. Saf kapasitans gösteren bir alternatif akım devresinde akım 1 / 4 periyot kadar gerilimin önündedir.bu nedenle gerilim ile akım arasındaki faz farkı açısı 90 dir. Kondansatörlerde akım gerilimin 90 önünden gider. Şekilde görülen devre bir kutup çevirici üzerinde bir doğru gerilim kaynağına (G) bağlıdır. Kutup çevirici döndürüldüğünde, paralel devrede önce kondansatör (C) ayağına bağlı lamba ; sonra direnç (R) ayağına bağlı lamba yanacaktır.buradan bir alternatif akım devresinde bir kondansatörün bir bobine göre aksi yönde bir faz farkı oluşturduğu anlaşılır. 4 ) Kondansatörde Kayıplar : Kondansatörlerin hepsine işletme anında kayıplar ortaya çıkar.bu nedenle kondansatörler saf kapasitans gösterememektedir.bu kayıpların bir kısmı, her yalıtkanın bir ölçüde iletken olmasından doğar.bir kondansatörde alternatif gerilim uygulundığında dielektrik içindeki moleküler dipoller devamlı döner.bu nedenle enerjinin bir kısmı ısı halinde yitirilir. Bu özellikten yararlanarak yüksek frekanslarda yalıtkan maddelerin dielektriksel ısıtması yapılır. Örneğin plastik maddelerin yapıştırılması, kerestelerin kurutulması ve kızartma fırınları gibi.

12 Sargılı kondansatörlerde bağlantı uçları tabakaların başlangıç kısımlarına bağlı olduğu için, şarj akımı şerit şeklindeki sargılar boyunca akmak zorundadır.bu nedenle bu metal tabakaların da ohmik bir direnci vardır. Bir kondansatörde anılan bütün bu kayıp türleri kayıp direnci (R) adı altında toplanabilir. Bütün kayıplar ısı halinde ortaya çıktığından R kayıp direnci etkin bir dirençtir.bu etkin direnç bir Iw kayıp akımını oluşturur.bir kondansatörde bu değin bir etkin direnç kayıpsız kondansatöre paralel bağlanmış bir direnç halinde düşünülür. Kayıpları da göz önüne alarak kondansatörler birbirine paralel bağlı kapasitans ve etkin dirençlerle gösterilir.dielektrik içindeki kayıplardan dolayı gerilim ile akım arasındaki faz açısı tam 90 olmayıp daim 90 den küçüktür. 90- kadarlık bir fark kayıp açısı açısı olar anılır.iyi kaliteli kondansatörlerde kayıp açısı bir derecenin de biri kadardır. Uygulamada genellikle kayıp açısının tanjantı kullanılır. Kayıp açısının tanjantı kayıp faktörü olarak anılır. Paralel bağlantılı bir devrede kol akımları, üzerinden geçtikleri dirençler ile ters orantılıdır. Kayıp faktörü frekansa bağlı olarak değişir. Ancak bazı hesap işlemlerinde kolaylık getirmesi amacı ile, kondansatörler yalnızca kapasitans halinde kabul edilmekte ve kondansatör içindeki kayıplar ihmal edilebilmektedir. 5 ) Kondansatörlerde Güç : Saf kapasitif bir yüklenmede alternatif akımın güç eğrisi <<u>> ve <<i>> ani değerlerinin çarpımı sonucu elde edilir. Bu gücün ortalama değeri sıfırdır. Kayıpsız kondansatörler yalnızca tepkin güç çekerler. Tepkin güç kondansatör içinde elektrik alanının kurulmasına yarar.elektrik alanı yol olduğu zaman bu güç kaynağa geri gönderilir.bir kondansatördeki enerji kondansatör ile gerilim kaynağı arasında gidip gelerek salınır. Bundan dolayı kondansatöre giden iletkenlerden tepkin akım geçer. ETKİN VE TEPKİN DİRENÇLİ DEVRELER Bir kondansatör ile bir dirençten oluşmuş bir seri devreye gerilim uygulandığında R etkin direnci üzerine bir Uw gerilimi ve X tepkin direnci üzerinde bir Ubc gerilimi düşer.güç faktörü kapasitif tepkin dirence (kapasitans) ait sıfır değeri ile etkin dirence ait değeri arasında bulunur. Bulunan gerilimlerin ilgili akımlara bölünmesi ile gerilim üçgeninden direnç üçgeni elde edilir. Örnek : 10uF lik bir kondansatör 1000æ luk bir direnç ile seri bağlanmıştır. Bu seri devreye 220 V / 50 Hz lık bir gerilim uygulanırsa empedansını bulunuz. Çözüm :Eğer Xc bulunursa yukarıdaki formül ile Z yi bulabiliriz.

13 Etkin bir direnç bir bobine seri bağlandığında bu direncin bobinin etkin direnci ile toplanması gerekir. Kondansatörlerde kapasite birimi Farad tır. Bir kondansatör uçlarına 1 voltluk gerilim uygulandığında o kondansatör üzerinde 1 kulonluk bir elektrik yükü oluşuyorsa kondansatörün kapasitesi 1 Farad demektir. Farad, çok büyük bir birim olduğu için uygulamada Farad ın askatları olan mikrofarad ( O.F), nanofarad (nf) ve pikofarad (pf) kullanılır. Aşağıdaki tabloda Farad ın askatları görülmektedir. 1 Farad = mf = 106mF 1 Farad = 109 nf 1 Farad = 1012 pf 1 mf = 103 nf 1 mf = 106 pf 1 mf = 103 pf

14 Farklı boyut ve kapasitelerde kondansatör çeşitleri... Küçük boyutlu değişik tipteki kondansatörler. Üstte solda 8'li grup entegre devrelerde kullanılan SMD tipi seramik, altta solda 4'lü grup SMD tipi tantalum, üstte sağda batırma tipi tantalum, altta sağda ise batırma tipi elektrolitik kondansatörleri görebilirsiniz. Aralarında en büyük boyutlusunun ölçüleri cm düzeyindedir.

15

16

17

18

19

20

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır.

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. BÖLÜM 2 KONDANSATÖRLER Önbilgiler: Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. Yapısı: Kondansatör şekil 1.6' da görüldüğü gibi, iki iletken plaka arasına yalıtkan bir maddenin

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞENME ALANI : FZKSEL OLAYLA ÜNTE 3 : YAŞAMIMIZDAK ELEKTK (MEB) B ELEKTK AKIMI (5 SAAT) (ELEKTK AKIMI NED?) 1 Elektrik Akımının Oluşması 2 Elektrik Yüklerinin Hareketi ve Yönü 3 ler ve Özellikleri 4 Basit

Detaylı

Analog Elektronik. Öğr.Gör. Emre ÖZER

Analog Elektronik. Öğr.Gör. Emre ÖZER Analog Elektronik Öğr.Gör. Emre ÖZER Analog Devre Elemanları Dirençler Dirençler elektrik akımına zorluk gösteren elektronik devre elemanlarıdır. Alman bilim adamı Ohm tarafından 1827 yılında bulunmuştur.

Detaylı

Bir bobinin omik direnci ile endüktif reaktansının birlikte gösterdikleri ortak etkiye empedans denir,

Bir bobinin omik direnci ile endüktif reaktansının birlikte gösterdikleri ortak etkiye empedans denir, 9.KISIM BOBİNLER Dış ısıya dayanıklı yalıtkan malzeme ile izole edilmiş Cu veya Al dan oluşan ve halkalar halinde sarılan elemana bobin denir. Bir bobinin alternatif akımdaki direnci ile doğru akımdaki

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

ELEKTROSTATİK. Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur.

ELEKTROSTATİK. Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. ELEKTROSTATİK Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında bulunan elekton ve proton

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir.

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. TEMEL BİLGİLER İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. Yalıtkan : Elektrik yüklerinin kolayca taşınamadığı ortamlardır.

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI:

Detaylı

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 İndüksiyon Nötr Maddenin indüksiyon yoluyla yüklenmesi (Bir yük türünün diğer yük türüne göre daha fazla olması)

Detaylı

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ 7. DİENÇ SIĞA (C) DEELEİ AMAÇ Seri bağlı direnç ve kondansatörden oluşan bir devrenin davranışını inceleyerek kondansatörün durulma ve yarı ömür zamanını bulmak. AAÇLA DC Güç kaynağı, kondansatör, direnç,

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya (-) negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Negatif yük sayısı= 5

Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya (-) negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Negatif yük sayısı= 5 ELEKTRİKLENME VE ELEKTROSKOP Elektriklenme: Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya () negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Cisimlerede iki tür elektrik yükü vardır: 1. Pozitif(+)

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ AMAÇLAR 6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ 1. Değeri bilinmeyen dirençleri voltmetreampermetre yöntemi ve Wheatstone Köprüsü yöntemi ile ölçmeyi öğrenmek 2. Hangi yöntemin hangi koşullar

Detaylı

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI DA DEVRE Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI BÖLÜM 1 Temel Kavramlar Temel Konular Akım, Gerilim ve Yük Direnç Ohm Yasası, Güç ve Enerji Dirençsel Devreler Devre Çözümleme ve Kuramlar

Detaylı

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

DOĞRU AKIM DEVRE ANALİZİ Ö. ŞENYURT - R. AKDAĞ

DOĞRU AKIM DEVRE ANALİZİ Ö. ŞENYURT - R. AKDAĞ ONUNCU BÖLÜM: KONDANSATÖRLER VE DOĞRU AKIMDAKİ DAVRANIŞLARI Anahtar Kelimeler Kapasitans, kondansatör, kondansatörün dolması, kondansatörün boşalması, dielektrik malzeme, dielektrik sabiti, elektrostatik

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Özhan ÖZKAN MOSFET: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistor (Geçidi Yalıtılmış

Detaylı

Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00

Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00 PHYWE Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00 İlgili başlıklar Maxwell in eşitlikleri, elektrik sabiti, plaka kapasitörün kapasitesi, gerçek yükler, serbest yükler, dielektrik deplasmanı, dielektrik

Detaylı

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net Yük Elektriksel yük maddelerin temel özelliklerinden biridir. Elektriksel yükün iki temel

Detaylı

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Direnç (R) Alternatif gerilimin etkisi altındaki direnç, Ohm kanunun bilinen ifadesini korur. Denklemlerden elde edilen sonuç

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ

TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ TEMEL ELEKTRONĠK DERSĠ ÖĞRETMEYE YÖNELĠK TEST SORU BANKASI HAZIRLAYAN: Öğr.Gör.Aykut Fatih GÜEN 1 ÜNĠTE 1 TEST SORU BANKASI (TEMEL ELEKTRONĠK) DĠRENÇ SORULARI Aşağıdakilerden hangisi, pasif devre elemanlarının

Detaylı

Elektrik Yük ve Elektrik Alan

Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Hedef Öğretiler Elektrik yükler ve bunların iletken ve yalıtkanlar daki davranışları. Coulomb s Yasası hesaplaması Test yük kavramı ve elektrik alan tanımı.

Detaylı

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 1 1 Terim Terimler, Birimleri ve Sembolleri Formülsel Sembolü Birimi Birim Sembolü Zaman t Saniye s Alan A Metrekare m 2 Uzunluk l Metre m Kuvvet F Newton N

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

MOSFET. MOSFET 'lerin Yapısı

MOSFET. MOSFET 'lerin Yapısı MOSFET MOSFET 'lerin Yapısı JFET 'ler klasik transistörlere göre büyük bir gelişme olmasına rağmen bazı limitleri vardır. JFET 'lerin giriş empedansları klasik transistörlerden daha fazla olduğu için,

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ Genel Bilgi MV 1438 hat modeli 11kV lık nominal bir gerilim için

Detaylı

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI AMAÇ: Elektriksel ölçme ve test cihazlarını tanıyabilme; kesik devre, kısa devre ve topraklanmış devre gibi arıza durumlarında bu cihazları kullanabilme. Elektrik Test Cihazları

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Bu bölüm, çeşitli şekillerde birbirlerine bağlanmış bataryalar, dirençlerden oluşan bazı basit devrelerin incelenmesi ile ilgilidir. Bu tür

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

ELEKTRİK VE ELEKTRİK DEVRELERİ 1

ELEKTRİK VE ELEKTRİK DEVRELERİ 1 1 ELEKTİK VE ELEKTİK DEVELEİ 1 DOĞU AKIM Enstrümantal Analiz, Alternatif Akım Bir elektrik akımı, bir ortamdan bir yükün (şarjın) akmasıdır. Metalik iletkenlerde sadece elektronlar hareketlidir; akım sadece

Detaylı

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları Arş.Gör. Arda Güney İçerik Uluslararası Birim Sistemi Fiziksel Anlamda Bazı Tanımlamalar Elektriksel

Detaylı

1.7 KONDANSATÖRLER (KAPASİTÖR)

1.7 KONDANSATÖRLER (KAPASİTÖR) 1.7 KONDANSATÖRLER (KAPASİTÖR) Kondansatör, elektronların kutuplanarak elektriksel yükü elektrik alanın içerisinde depolayabilme özelliklerinden faydalanılarak, bir yalıtkan malzemenin iki metal tabaka

Detaylı

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM KONDANSATÖRLER

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM KONDANSATÖRLER BÖLÜM KONDANSATÖRLER AMAÇ: İklimlendirme ve soğutma kompresörlerinde kullanılan kalkış (ilk hareket) ve daimi kondansatörleri seçebilme ve bağlantılarını yapabilme. Kondansatörler 91 BÖLÜM-7 KONDANSATÖRLER

Detaylı

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ Dr. Cemile BARDAK Ders Gün ve Saatleri: Çarşamba (09:55-12.30) Ofis Gün ve Saatleri: Pazartesi / Çarşamba (13:00-14:00) 1 TEMEL KAVRAMLAR Bir atom, proton (+), elektron (-) ve

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri 11

Elektrik Devre Temelleri 11 Elektrik Devre Temelleri 11 KAPASİTÖR VE ENDÜKTÖR Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi 6.1. Giriş Bu bölümde doğrusal iki devre elemanı olan kapasitör (capacitor)

Detaylı

7.2. Isıl Ölçü Aletleri. Isıl ölçü aletlerinde;

7.2. Isıl Ölçü Aletleri. Isıl ölçü aletlerinde; 7.2. Isıl Ölçü Aletleri Isıl ölçü aletlerinde; Göstergenin sapma açısı ölçü aletinin belirli bir parçasının eriştiği sıcaklığa bağlı olarak değişir. Bu sıcaklık; Ölçü aletinin belirli bir devresindeki

Detaylı

KANUNLAR : Bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının,iletkenden geçen akım şiddetine oranı sabittir.

KANUNLAR : Bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının,iletkenden geçen akım şiddetine oranı sabittir. KANUNLAR : Elektrik ve elektronikle ilgili konuları daha iyi anlayabilmek için, biraz hesap biraz da kanun bilgisine ihtiyaç vardır. Tabii bunlar o kadar zor hasaplar değil, yalnızca Aritmetik düzeyinde

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley BÖLÜM 2 Gauss s Law Hedef Öğretiler Elektrik akı nedir? Gauss Kanunu ve Elektrik Akı Farklı yük dağılımları için Elektrik Alan hesaplamaları Giriş Statik Elektrik, tabiatta birbirinden farklı veya aynı,

Detaylı

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA n Aşırı akımlar : Kesici n Aşırı gerilimler: 1. Peterson bobini 2. Ark boynuzu ve parafudr 3. Koruma hattı 26.03.2012 Prof.Dr.Mukden UĞUR 1 n 1. Peterson bobini: Kaynak tarafı yıldız bağlı YG sistemlerinde

Detaylı

T.C.MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI-TUBİTAK BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (Fen Ve Teknoloji, Fizik, Kimya, Biyoloji Ve Matematik)PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ

T.C.MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI-TUBİTAK BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (Fen Ve Teknoloji, Fizik, Kimya, Biyoloji Ve Matematik)PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ T.C.MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI-TUBİTAK BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (Fen Ve Teknoloji, Fizik, Kimya, Biyoloji Ve Matematik)PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ FİZİK ÇALIŞMA GRUBU FİZİK PROJE RAPORU PROJE ADI: HAREKET İLE

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

Yükleme faktörü (Diversite) Hesabı

Yükleme faktörü (Diversite) Hesabı DERSİMİZ BİNALARDAKİ GÜCÜN HESAPLANMASI Yükleme faktörü (Diversite) Hesabı BİR ÖRNEK VERMEDEN ÖNCE IEE REGULATION 14. EDITION a GÖRE YAPILAN GÜÇ YÜKLEME FAKTÖRÜNÜ İNCELEYELİM.BU TABLO AŞAĞIDA VERİLECEKTİR.

Detaylı

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 3. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 3. OHM KANUNU, ENEJİ VE GÜÇ 3.1. OHM KANUNU 3.2. ENEJİ VE GÜÇ 3.3.

Detaylı

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DENEY 1-3 DC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-22001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI DENEY NO: DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI Bu deneyde direnç elamanını tanıtılması,board üzerinde devre kurmayı öğrenilmesi, avometre yardımıyla direnç, dc gerilim ve dc akım

Detaylı

11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION )

11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION ) 11. DİĞER ELEKTRONİK SİSTEMLER 11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION ) Elektronik ateşlemenin diğerlerinden farkı, motorun her durumda ateşleme zamanlamasının hassas olarak hesaplanabilmesidir.

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ 1. Temel Teori (Şönt Uyarmalı Motor) DC şönt motorlar hızdaki iyi kararlılıkları dolayısıyla yaygın kullanılan motorlardır. Bu motor tipi seri

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05 EELP212 DERS 05 Özer ŞENYURT Mayıs 10 1 BĐR FAZLI MOTORLAR Bir fazlı motorların çeşitleri Yardımcı sargılı motorlar Ek kutuplu motorlar Relüktans motorlar Repülsiyon motorlar Üniversal motorlar Özer ŞENYURT

Detaylı

CLMD Alçak gerilim güç kondansatörleri Güç faktörü düzeltmede güvenilirlik

CLMD Alçak gerilim güç kondansatörleri Güç faktörü düzeltmede güvenilirlik CLMD Alçak gerilim güç kondansatörleri Güç faktörü düzeltmede güvenilirlik Güç faktörü düzeltmede güvenilirlik CLMD yapısı CLMD kondansatör belirli sayıdaki dielektrik metalize polipropilen film bobinlerinden

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin İçerik Alternatif Gerilim Faz Kavramı ın Fazör Olarak İfadesi Direnç, Reaktans ve Empedans Kavramları Devresinde Güç 2 Alternatif Gerilim Alternatif gerilim, devre üzerindeki

Detaylı

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p)

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) T.C. FİZİK-2 LABORATUARI DENEY RAPORU ÖĞRENCİNİN Numarası : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) Teorisi Aşağıdaki soruları

Detaylı

DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI

DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI DİRENÇLER, DİRENÇLERİN SERİ VE PARALEL BAĞLANMASI, OHM VE KIRCHOFF YASALARI AMAÇ: Dirençleri tanıyıp renklerine göre değerlerini bulma, deneysel olarak tetkik etme Voltaj, direnç ve akım değişimlerini

Detaylı

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ 14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ KONULAR 1. GERİLİM DÜŞÜMÜNÜN ANLAMI VE ÖNEMİ 2. ÇEŞİTLİ TESİSLERDE KABUL EDİLEBİLEN GERİLİM DÜŞÜMÜ SINIRLARI 3. TEK FAZLI ALTERNATİF AKIM (OMİK) DEVRELERİNDE YÜZDE (%) GERİLİM

Detaylı

İstanbul Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kolu

İstanbul Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kolu Direnç Dirençler elektronik devrelerin vazgeçilmez elemanlarıdır. Yaptıkları iş ise devre içinde kullanılan diğer aktif elemanlara uygun gerilimi temin etmektir. Elektronik devreler sabit bir gerilim ile

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU No Soru Cevap 1-.. kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. 2-, alternatif ve doğru akım devrelerinde kullanılan

Detaylı

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR Ohm yasasına uyan (ohmik) malzemeler ile ohmik olmayan malzemelerin akım-gerilim karakteristiklerini elde etmek. Deneysel akım gerilim değerlerini kullanarak

Detaylı

İç direnç ve emk. Seri bağlı dirençler. BÖLÜM 28 Doğru Akım Devreleri. İç direnç ve emk. ve emk. Elektromotor kuvvet (emk) kaynakları.

İç direnç ve emk. Seri bağlı dirençler. BÖLÜM 28 Doğru Akım Devreleri. İç direnç ve emk. ve emk. Elektromotor kuvvet (emk) kaynakları. BÖLÜM 8 Doğru Akım Devreleri Elektromotor Kuvveti emk iç direnç Seri ve Paralel Bağlı Dirençler Eşdeğer direnç Kirchhoff Kuralları Düğüm kuralı İlmek kuralı Devreleri Kondansatörün yüklenmesi Kondansatörün

Detaylı

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ 5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR 1. Döner çerçeveli ölçü aletini (d Arsonvalmetre) tanımak.. Bu ölçü aletinin akım ve gerilim ölçümlerinde nasıl kullanılacağını öğrenmek. ARAÇLAR Döner çerçeveli ölçü

Detaylı

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 2. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 2. AKIM, GERİLİM E DİRENÇ 2.1. ATOM 2.2. AKIM 2.3. ELEKTRİK YÜKÜ

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız.

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. ÖLÇME VE KONTROL ALETLERİ Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. Voltmetre devrenin iki noktası arasındaki potansiyel

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir.

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir. TEMEL ELEKTRONİK Elektronik: Maddelerde bulunan atomların son yörüngelerinde dolaşan eksi yüklü elektronların hareketleriyle çeşitli işlemleri yapma bilimine elektronik adı verilir. KISA ATOM BİLGİSİ Maddenin

Detaylı

22. ÜNİTE ARIZA YERLERİNİN TAYİNİ

22. ÜNİTE ARIZA YERLERİNİN TAYİNİ 22. ÜNİTE ARIZA YERLERİNİN TAYİNİ 1. Toprak Kaçak Arızası KONULAR 2. İletkenler Arasındaki Kaçak Tayini 3. Kablo İletkenlerinde Kopukluğun Tayini 4. Kablo ve Havai Hatlarda Elektro Manyetik Dalgaların

Detaylı

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 1. FORMÜLÜ 2. SABİT DİRENÇTE, AKIM VE GERİLİM ARASINDAKİ BAĞINTI 3. SABİT GERİLİMDE, AKIM VE DİRENÇ ARASINDAKİ BAĞINTI 4. OHM KANUNUYLA İLGİLİ ÖRNEK VE PROBLEMLER 9.1 FORMÜLÜ

Detaylı

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör Multivibratörler Kare dalga veya dikdörtgen dalga meydana getiren devrelere MULTİVİBRATÖR adı verilir. Bu devreler temel olarak pozitif geri beslemeli iki yükselteç devresinden oluşur. Genelde çalışma

Detaylı

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM 108 Elektrik Devreleri I Laboratuarı Deneyin Adı: Kırchoff un Akımlar Ve Gerilimler Yasası Devre Elemanlarının Akım-Gerilim

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI 6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 FET FETler (Alan etkili transistörler) BJTlere çok benzer yapıdadır. Benzerlikleri: Yükselteçler Anahtarlama devreleri Empedans uygunlaştırma

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02 DERS 02 Özer ŞENYURT Mart 10 1 DA DĐNAMOSUNUN ÇALIŞMA PRENSĐBĐ Dinamolar elektromanyetik endüksiyon prensibine göre çalışırlar. Buna göre manyetik alan içinde bir iletken manyetik kuvvet çizgilerini keserse

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir.

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. DAĞITIM TRAFOLARI Genel Tanımlar Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. EEM13423 ELEKTRİK ENERJİSİ

Detaylı

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar Üniversal motorlar 1.1. Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar 1.1.3. Yardımcı Sargıyı Devreden Ayırma Nedenleri Motorun ilk kalkınması anında

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET EBE-211, Ö.F.BAY 1 Temel Elektriksel Nicelikler Temel Nicelikler: Akım,Gerilim ve Güç Akım (I): Eletrik yükünün zamanla değişim oranıdır.

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı