T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ"

Transkript

1 T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PLC İLE AKILLI TRAFİK KONTROLÜ BİTİRME ÇALIŞMASI EREN BULUT TAHİR İŞBAKAN MAYIS 2011 TRABZON

2 T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PLC İLE AKILLI TRAFİK KONTROLÜ BİTİRME ÇALIŞMASI EREN BULUT TAHİR İŞBAKAN TEZ DANIŞMANI PROF.DR.SEFA AKPINAR MAYIS 2011 TRABZON

3 ÖNSÖZ Karayolunda güvenli bir trafik akışının elde edilmesi, çoğunlukla kavşaklarda doğru bir sinyalizasyon yapılmasına bağlıdır. Günümüzde gelişen teknoloji ile birlikte birçok trafik sinyalizasyonu kontrol sistemi ortaya çıkmıştır. Gün geçtikçe artan trafik sorunları beraberinde trafik kontrolünün ve sinyalizasyonunun kamera ve bilgisayar sistemleri ile tek bir merkezden kontrol edilmesi ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Fakat bu sistemlerin maliyeti ve yetkili kişilerin sürekli kontrol merkezlerinde bulunma gerekliliği göz önüne alındığında farklı kontrol sistemlerine eğilim olmuştur. Tüm bunlar trafik sinyalizasyonu ve dolayısıyla trafik akışını kontrol edecek en makul sistemlerin otomatik kontrol sistemleri olduğunu ortaya çıkarmıştır. PLC (Programlanabilir Lojik Kontrolör), kurulumunun kolay ve böyle sistemler için oldukça kullanışlı olması nedeniyle trafik sinyalizasyonunda çoğunlukla tercih edilen bir mikro denetleyicidir. Trafik yoğunluğunun fazla olmadığı bölgelerde, trafikte seyir eden bir aracın, trafik kontrollü bir kavşağa gelmesi halinde diğer yönlerden araç gelmediği takdirde kırmızı ışıkta beklemesi hem zaman hem de yakıt kaybına neden olmaktadır. Yapılan bu çalışmada tasarlanan akıllı trafik kontrolü simülasyonu ile yukarıda belirtilen soruna bir çözüm yolu bulunması hedeflenmiştir. Ayrıca bu çalışmanın gerçek sistemlere uygulanması ile trafik kurallarının daha uygulanabilir hale gelmesi ve trafik akışının hızlandırılması amaçlanmıştır. Her şeyden önce bizleri bugünlere getiren ailelerimize, bu çalışmada bizden yardımlarını esirgemeyen sayın hocamız Prof. Dr. Sefa AKPINAR a, malzeme temininde bizlere yardımcı olan bölüm başkanı sayın Prof. Dr. İ. Hakkı ALTAŞ hocamıza ve mühendislik fakültesi dekanı Prof. Dr. Alemdar BAYRAKTAR hocamıza teşekkürü bir borç biliriz. Eren BULUT & Tahir Burak İŞBAKAN Trabzon 2011 II

4 İÇİNDEKİLER Sayfa No ÖNSÖZ... II İÇİNDEKİLER... III ÖZET... V SEMBOLLER VE KISALTMALAR... VI ÇALIŞMA TAKVİMİ... VII 1. GİRİŞ PLC ( Programlanabilir Lojik Kontrolör) PLC nin Avantajları PLC ile Röleli sistemlerin karşılaştırılması PLC ler ile bilgisayarlı kontrol sistemlerinin karşılaştırılması İhtiyaç duyulan PLC nin seçimi PLC nin Birimleri ve İşlevleri Giriş Birimi Çıkış Birimi Merkezi İşlem Birimi (CPU) Mikroişlemci Birimi Bellek Birimi Güç Kaynağı Diğer Birimler PLC nin programlanma mantığı Ladder Diyagram ( Merdiven Diyagramı) Normalde Açık Kontak... 8 III

5 Sayfa No Normalde Kapalı Kontak Çıkış (Sanal Röle) Zamanlayıcılar Kapamada gecikmeli zamanlayıcılar (TON) Kapamada Gecikmeli Kalıcı Tip (Toplamalı Tip) Zamanlayıcılar (TONR) Açmada Gecikmeli Zamanlayıcılar(TOFF) Set ve Reset Komutları Trafik Sinyalizasyonu Trafik Sinyalizasyonunun Faydaları YAPILAN ÇALIŞMALAR Kavşak Tasarımı Kavşak Tasarımında Kullanılan Trafik Işıkları Tasarımda Kullanılan Sensörler Çalışmada Kullanılan PLC Çalışmada Kullanılan PLC Programı Yapılan Çalışmanın S7-200 Simulatöründe Testi Yapılan Çalışmadaki Programının Simatic S7-200 Dilinde Yazılması SONUÇLAR ÖNERİLER KAYNAKLAR IV

6 ÖZET Nüfus yoğunluğunun fazla olmadığı kırsal kesimlerde veya kalabalık nüfuslu kentlerde trafik yoğunluğunun az olduğu zamanlarda, trafikte seyir eden bir aracın trafik kontrollü bir kavşağa gelmesi halinde diğer yönlerden bir araç gelmediği halde kırmızı ışıkta belirli bir süre beklemesi vakit ve enerji kaybına neden olmaktadır. Yapılan bu çalışmada PLC ile akıllı trafik kontrolü simülasyonunu gerçekleştirilerek, diğer yönlerden gelen araç olmadığı halde kırmızı ışıkta yakalanan araçların uzun süre beklemeden geçmesi sağlanmıştır. Bu, herhangi bir yolda kırmızı ışığa yakalanan bir araç olduğunda, bu kavşaktaki diğer tüm yönleri ve aracın geldiği yönü sensörler vasıtasıyla kontrol ederek, diğer yönlerden araç gelmediği takdirde PLC ye yazılan program sayesinde bekleyen aracın bulunduğu ve onun güzergahındaki tüm trafik ışıkları kırmızı ışıktan yeşil ışığa çevrilerek sağlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde PLC ile ilgili temel bilgilere yer verilmiştir. PLC nin yapısı, giriş çıkış bağlantıları ve programlanmasında kullanılan yapılar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise simülasyonda kullandığımız kavşak tasarımı ve bu kavşaktaki trafik ışıklarının kontrolünü sağlayan PLC programından bahsedilmiştir. Son bölümde ise yapılan bu çalışmada elde edilen çıkarımlar değerlendirilmiş ve bu çalışmanın gerçek uygulamalarda nasıl yapılması gerektiğinden bahsedilmiştir. V

7 SEMBOLLER VE KISALTMALAR Bu çalışmada kullanılmış olan semboller ve kısaltmalar, açıklamaları ile birlikte aşağıda sunulmuştur. Semboller V mv A ma ᵒ C cm cm 2 Açıklama volt milivolt amper miliamper santigrad derece santimetre santimetrekare Kısaltmalar AC DC Led PVC PLC CPU PC Açıklama Alternatif Akım (alternating current) Doğru Akım (direct current) Işık yayan diyot (Light emitting Diode) Poli Vinil Klorür (polyvinyl chloride) Programlanabilir Lojik Kontrolör Merkezi İşlemci Birimi (Central Process Unit) Bilgisayar (Personal Computer) VI

8 Çalışma Takvimi VII Çalışma için teorik araştırma yapılması Çalışmada kullanılacak malzeme seçimi için araştırma yapılması MART NİSAN MAYIS HAZİRAN Hafta Hafta Hafta Hafta Hafta Hafta Hafta Hafta Hafta Hafta 1. Hafta X X X X Uygun malzeme seçimi ve sipariş edilmesi Kullanılan malzemler hakkında teorik araştırma X X X X X Pratik çalışma X X X X Bitirme kitabı hazırlanması X X Sunum X

9 1.GİRİŞ 1.1. PLC ( Programlanabilir Lojik Kontrolör) PLC kısaltması, ingilizce yazılışı olan Programmable Logic Controller kelimelerinin baş harflerinden oluşmuştur. İlk defa 1969 yılında otomotiv sanayinde üretim bantlarının otomatik kontrolünde kullanılmıştır. Günümüzde de endüstriyel otomasyon sistemlerinin önemli bir alanını oluşturan kumanda ve geri beslemeli kontrol sistemleri PLC ler ile gerçekleştirilir. Modüler yapısı ile de kapasite artırımı çok kolay yapılabilmektedir. Ayrıca mini, mikro ve hatta nano tiplerde üretilen çok küçük PLC ler de özellikle makine otomasyonu için idealdir[1]. PLC ler aritmetik ve özel matematiksel işlemlerin yapılmasını sağlayan komutlar içermektedir. Komut kümesinin gelişmesi ile daha karmaşık kumanda ve kontrol işlemleri yapılabilmektedir. PLC lerin en yaygın olarak kullanıldığı alanlar endüstriyel otomasyon sistemlerinin kumanda devreleridir. Bilindiği gibi kumanda devreleri yardımcı röle, kontaktör, zaman rölesi ve sayıcı gibi elemanlarla gerçekleşen devrelerdir. Günümüzde bu tür devrelerin yerini aynı işlevi sağlayan PLC li kumanda sistemleri almıştır. PLC ler endüstriyel otomasyon sistemlerinde doğrudan kullanıma uygun özel giriş ve çıkış birimleri ile donatılmışlardır. Girişe basınç, seviye, sıcaklık algılayıcıları ve buton gibi iki değerli lojik bilgi taşıyan elemanlar, çıkışa ise kontaktör, selenoid valf gibi kumanda devre elemanlarının sürücü elemanları doğrudan bağlanabilir. PLC ler lojik, sıralama, sayma, veri işleme, karşılaştırma ve aritmetik işlemler gibi fonksiyonları programlama desteğiyle girişleri değerlendirip çıkışları atayan, bellek, giriş/çıkış, CPU ve programlayıcı bölümlerinden oluşan entegre cihazlardır[2]. PLC temel olarak; a) Bir sayısal işlemci bellek, b) Giriş ve çıkış birimleri, c) Programlayıcı birimi, d) Besleme güç kaynağı gibi temel kısımlardan oluşmaktadır. Şekil 1.1 de PLC nin blok diyagramı verilmiştir.

10 2 Algılayıcılar, Anahtar, Buton Giriş Birimi İşlemci Çıkış birimi Kontaktör, Selenoid bobini Programlama Cihazları Şekil 1.1. PLC nin blok yapısı 1.2. PLC nin Avantajları PLC'lerin, daha önce kullanılan klasik sistemler ile karşılaştırıldığında bir çok avantajı vardır. Eski sistemlerin getirdiği birtakım zorluklar bugün PLC'lerin yaygınlaşması ile aşılmıştır. PLC sistemleri önceki sistemlere göre daha az yer kaplamaktadır. Dolayısıyla kontrol sisteminin yer aldığı dolap ya da pano boyutları oldukça küçülmektedir. Sınırlı alanlarda kontrol mekanizmasının kurulması imkanı ortaya çıkmıştır. Sistem için sarf edilen kablo maliyetleri nispeten daha azalmıştır. Ayrıca PLC sisteminin kurulmasının kolay olması ve kullanıcıya, kurulu hazır bir sistemin üzerinde değişiklik ve ilaveleri kolayca yapabilme esnekliğinin sağlanması, PLC'lerin giderek yaygınlaşmasına ve endüstride her geçen gün daha fazla kullanılmalarına neden olmuştur[2]. 1.3.PLC ile Röleli sistemlerin karşılaştırılması Özet olarak PLC ile Röle maddeler halinde aşağıdaki gibi karşılaştırılabilir : a) PLC ile daha karmaşık kontrol işlemleri yapılabilir, dolayısıyla endüstriyel otomasyona rölelere göre daha uygundur. b) PLC ler daha güvenilir ve daha uzun ömürlüdürler. c) PLC ler daha hızlı çalışırlar ve gürültü sorunu yoktur. d) PLC ler daha az bağlantıya ihtiyaç duyarlar, bu yüzden röle kullanılan sistemlere göre kablo maliyeti daha düşüktür.

11 3 e) PLC li sistem daha uzun süre bakımsız çalışır ve ortalama bakım onarım süresi daha azdır. f) Teknik gereksinimler değişip arttıkça PLC li sistem az bir değişiklikle ya da hiçbir değişikliğe gereksinim duyulmadan yeniliğe adapte edilebilirken röleli sistemde bu oldukça zordur. g) PLC ler daha az bir yer kaplar ve enerji harcarlar. h) Endüstriyel bir süreç üzerinden yapılan bir değerlendirmede PLC ler ile yapılan kontrol işlemleri daha ucuzdur. i) PLC ler matematiksel işlem yapma, sayma, geciktirme, kayıt etme, kaydırma yeteneklerine sahiptirler[1-3] PLC ler ile bilgisayarlı kontrol sistemlerinin karşılaştırılması Özet olarak PLC ile PC hakkında şunlar söylenebilir: a) PLC li sistem endüstriyel ortamdaki yüksek düzeydeki elektriksel gürültü elektromanyetik parazitler, mekanik titreşimler, yüksek sıcaklıklar, nemli, yağlı ve kirli ortamlar gibi olumsuz koşullar altında çalışabilir. b) PLC lerin yazılımları kontrol ve kumanda için gerekli programın yapımına müsaittir. Endüstriyel amaçlı PC ler bu özelliğe sahip olmasına rağmen normal PC ler bu özelliğe sahip değildir. Ancak uygun uyuşum program ve devreleri ile bu PC lerde PLC görevi yapabilirler. c) PLC ler üretilirken özellikle kontrol ve kumanda yeteneği üzerinde durulur. Bu amaçla statik anahtarlar ve statik rölelerle donatılmışlardır. Bunlarda merkezi işlemci birimi tarafından belleğine yerleştirilmiş özel bir program yardımıyla açılıp ve kapatılır. Bununla birlikte PLC nin çıkış birimlerindeki cihazlar durdurulur veya çalıştırılır. d) Ayrıca PC tabanlı sistemin, güncel teknolojideki yeniliklere adapte olabilmesi açısından kullanım süresi daha kısadır. e) PLC de arızlara teşhis koyma ve arızayı giderme PC lere göre daha kolaydır. 1.5.İhtiyaç duyulan PLC nin seçimi PLC yi seçerken ele alınması gereken hususlar aşağıda maddeler hallinde sıralanmıştır.

12 4 a) PLC nin, çıkış birimlerine bağlanmış olan kontrol ettiği cihazların gerektirdiği gücü karşılayabilme yeteneğine sahip olması gerekir. b) PLC lerin programlama konsolu olmalı bunun yanında PC de de program yapma imkanı olmalıdır. c) PLC nin giriş-çıkış kontak sayısı ve tipleri ihtiyacı karşılayacak türden olmalıdır. d) Analog ve Dijital giriş-çıkışa olan ihtiyacı PLC nin karşılayabiliyor olması gerekir. e) Aynı işlevi gerçekleştiren ve aynı kaliteye sahip farklı fiyatları olan PLC lerden ucuz olanın tercih edilmesi. f) PLC nin, ihtiyaç duyulan bellek tipini ve kapasitesini karşılayacak yetenekte olmalıdır. g) Kullanacak programlama dilinin PLC de bulunması gerekir.( Ladder, Boolen, Grafset) h) PLC nin, kendi arızasını kendi ihbar eden ( ışıklı, sesli uyarı ) ve arızaların en kısa zamanda, en kısa çabayla giderilebilecek yetenekte olması gerekir. i) PLC nin diğer PLC veya PC ler ile haberleşme yeteneğine sahip olması gerekir. j) PLC nin kullanım klavuzunun yeterli olması PLC nin kullanımı hakkındaki bütün bilgileri içermesi gerekir. 1.6.PLC nin Birimleri ve İşlevleri PLC, üç temel birimden oluşur.bunlar giriş birimi,çıkış birimi ve merkezi işlembirimi (CPU) dir. Ayrıca hafıza (bellek), güç kaynağı, diğer birimler ve programlayıcı birim de olmalıdır Giriş Birimi Kontrol edilen sistemle ilgili algılama ve kumanda elemanlarından gelen elektriksel işaretleri lojik gerilim seviyelerine dönüştüren birimdir. Kontrol edilen sisteme ilişkin basınç, seviye, sıcaklık algılayıcıları, kumanda düğmeleri ve yaklaşım sensörleri gibi elemanlardan gelen iki değerli işaretler (0 veya 1) giriş birimi üzerinden alınır. Gerilim seviyesi V DC veya V, V AC değerlerinde olabilir.

13 5 Şekil 1.2. de V AC gerilim ile uyarılan bir giriş birimi devresi verilmiştir. PLC giriş birimi devresine gelen bir işaretin lojik 1 ve lojik 0 kabul edildiği alt ve üst sınırlar mevcuttur. Şekil 1.2. PLC nin giriş birimi[1] Çıkış Birimi PLC ler de üretilen lojik gerilim seviyelerindeki işaretleri, kontrol edilen sistemdeki kontaktör, röle, selenoid gibi kumanda elemanlarını sürmeye uygun elektriksel işaretlere dönüştüren birimdir. Bu kısımda optokuplörler yardımı ile +5V DC gerilim, iş elemanlarının çalışma gerilimi olan +24 DC veya 220V AC gerilimlere dönüştürülür. Şekil 1.3 de PLC nin çıkış birimi verilmiştir.

14 6 Şekil 1.3. PLC nin çıkış birimi[1] Merkezi İşlem Birimi (CPU) İşlemci, PLC sistem programı altında kullanıcı programını yürüten, PLC nin çalışmasını düzenleyen ve bu işlemleri yapmak için gerekli birimleri bulunan bir elemandır. İşlemci bütün mantık işlemlerini ve hesaplamaları yaparak programın derlemesini ve çalışmasını yürütür. Bu birim güç kaynağı, bellek modülleri, giriş ve çıkış birimleri arasındaki haberleşmeyi sağlar. CPU, mikroişlemci, bellek ve güç kaynağı alt birimlerinden oluşmaktadır Mikroişlemci Birimi Bu alt birimin görevi matematiksel ve lojik işlemleri yapmaktır Bellek Birimi Bu alt birimin görevi verileri ve bilgileri saklamak ve gerektiğinde bunları ilgili birimlere göndermektir. Altı tip bellek(hafıza) birimi vardır.

15 7 a) RAM (Random Access Memory) Bellek : Bu bellek PLC nin enerjisi kesildiği zaman taşımakta olduğu program bilgisini kaybeder.ancak PLC deki DC batarya kullanıcı programının CPU dan silinmesini engeller. b) ROM (Read Only Memory) Bellek : Bu bellek PLC nin enerjisi kesildiğinde hafızasında bulunan veri ve bilgileri kaybetmez, her türlü koşulda saklı tutar. Ayrıca ROM a yüklenmiş olan program çalışma esnasında değiştirilemez ve silinemez. c) PROM : Programlanabilir ROM olup kullanıcı bir defaya mahsus olmak üzere programlar ve daha sonra silinemez. d) EPROM : Silinebilir PROM olup üstünde bulunan bir pencereden ultraviyole ışın ile yüklü olan program silinebilir. e) EEPROM : Elektrik ile silinebilir EPROM olarak tanımlanabilir. Daha hızlı ve daha kolay bir şekilde silme işlemi gerçekleştirilir. f) NOVRAM (Nonvolatile RAM) : Enerji kesildiğinde bilgisi kaybolmayan bir bellek türü olup EEPROM ve RAM ın kombinasyonudur Güç Kaynağı AA kaynağından alınan güç DA ya dönüştürülerek PLC nin ilgili birimleri beslenir. Enerji kesilmesi anında PLC yi besleyen yedek güç kaynağına ihtiyaç vardır. PLC, pil veya akü ile dâhili olarak veya şebeke gerilimi ile beslenir. Şebeke gerilimi 110 / 220 V AC veya 12 / 24 V DC olan tipleri vardır Diğer Birimler PLC ler de giriş-çıkış birimleri dışında, yüksek hızlı sayıcı, kesme işreti girişi, analog giriş ve analog çıkış gibi birimler de bulunur. Yüksek hızlı sayıcılar ve kesme işareti girişleri, PLC tarama süresinden daha hızlı değişen işaretlerin algılanıp değerlendirilmesi amacıyla kullanılır PLC nin programlanma mantığı PLC de programlamayı üç değişik şekilde yapmak mümkündür.

16 8 a) Ladder diyagram(merdiven diyagramı) b) Komut listesi ile yapılan programlama(stl=statement list editor) c) Fonksiyon blok diyagramı (FBD) ile programlama Bu programlar arasında en çok kullanılanı Ladder diyagramıdır. Bu programda devrenin çalışmasını izlemek daha kolaydır. Bu program gerçek bağlantıyı verir. PLC Ladder diyagramıyla hazırlanan bir projeyi, STL ve FBD yazılımlarına kendiliğinden çevirmektedir. Program hangi yöntemle yazılırsa yazılsın diğer yazılım şekillerini bilgisayar ekranından görmek mümkündür. Ancak bu uygulama her marka PLC de yoktur Ladder Diyagram ( Merdiven Diyagramı ) Ladder diyagramı ile programlama, açık kapalı kontak simgeleri ile mantıksal ilişkinin gösterildiği bir programlama dilidir. Elektriksel kumanda devrelerine benzediğinden en yaygın olarak kullanılan programlama dilidir Normalde Açık Kontak Normalde açık kontak lojik 1 işaretini aldığında kontağını kapatır. Normalde açık bir kontak kontağını kapattığında enerji akışı olur. Seri bağlandığı zaman, normalde açık kontak, takip eden ladder elemanı ile lojik olarak AND lenmiş olur. Paralel bağlandığında ise OR mantığı kullanılmış olur. Şekil 1.4 de normalde açık kontağın Ladder diyagramdaki gösterimi verilmiştir. Şekil 1.4. Normalde açık kontak Normalde Kapalı Kontak Normalde kapalı kontak lojik 0 değerini aldığında enerji akışına izin verir. Lojik 1 değerini aldığında ise kontağını açarak enerji akışına izin vermez. Seri bağlandığı zaman,

17 9 normalde kapalı kontak, takip eden Ladder elemanı ile lojik olarak AND lenmiş olur. Paralel bağlandığında ise OR mantığı kullanılmış olur. Şekil 1.5 de normalde kapalı kontağın Ladder diyagramdaki gösterimi verilmiştir. Şekil 1.5. Normalde kapalı kontak Çıkış (Sanal Röle) Ladder diyagramında merdiven basamağının en sonundaki elemandır. Bu eleman enerjilendiğinde PLC nin ilgili çıkışındaki işlemi devreye sokar. İki veya daha fazla röle birbirlerine seri bağlanamaz, ancak paralel bağlanabilirler. Şekil 1.6 da çıkış kontağının Ladder diyagramdaki gösterimi verilmiştir. Şekil 1.6. Çıkış(Sanal Röle) 1.8.Zamanlayıcılar Zaman gecikmesi üreten sisteme zamanlayıcı adı verilir.otomatik kontrol sistemlerinde bir işlemden diğer bir işleme geçiş, zamanlayıcı elemanlarının belirledikleri süre ile gerçekleştirilebilir. Bu tür kumandalara süreç kontrollü kumanda veya zamana bağımlı kumanda adı verilir. Zamanlayıcı içeriği 16 bitlik bir veri alanında tutulur ve zamanlayıcı durumu aynı simgelerle adreslenen 1 bitlik bir veri alanında bulunur. Zamanlayıcı adresleri ile ilgili bir işlem yapılırken uygulanan komuta bağlı olarak zamanlayıcı içeriği yada zamanlayıcı biti kullanılır. Örneğin, 1 bitlik işlem yapan komutlar yürütüldüğünde zamanlayıcı biti, 16 bitlik işlem yapan komutlar yürütüldüğünde zamanlayıcı kaydedicisi içeriği (16 bit) ile ilgili işlem yapılır[1,3]. Genellikle üç tür zamanlama elemanı kullanılır. a) Kapamada gecikmeli zamanlayıcılar b) Kapamada gecikmeli kalıcı tip zamanlayıcılar

18 10 c) Açmada gecikmeli zamanlayıcılar Kapamada gecikmeli zamanlayıcılar (TON) Girişine enerji geldikten bir süre sonra çıkışını aktif yapan yani kontaklarının konumunu değiştiren, girişindeki enerji kesildiğinde ise kontakları hemen konum değiştiren zamanlayıcılardır. Klasik kumandada kullanılan düz zaman röleleri gibi görev yaparlar Kapamada Gecikmeli Kalıcı Tip (Toplamalı Tip) Zamanlayıcılar (TONR) Bu tip zaman rölesinin daha önce açıklanan TON zaman rölesi ile temelde aynı olmasına rağmen aralarında birtakım farklılıklar vardır. Bu farklılık iki zaman rölesinin girişlerine verilen işaretlere verdikleri tepkilerdir. Her iki zaman rölesi de giriş varken sayar, giriş yokken saymaz. Girişinde bir işaret olmadığında TON sıfırlanır. Oysa, TONR sıfırlanmaz, daha önce saydığı zaman değerini saklar. TONR zaman rölesi tekrar enerjilendiğinde önceki saydığı değerin üzerine ekleyerek yeni sayma işlemini gerçekleştirir. TON zaman rölesi tek bir aralığın zaman kontrolü için kullanılırken, TONR birden çok aralığın zaman kontrolünde kullanılır Açmada Gecikmeli Zamanlayıcılar(TOFF) Girişine enerji gelir gelmez çıkışını aktif yapan yani kontaklarının konumunu değiştiren, girişindeki enerji kesildiğinde ise zamanlayıcı sayma işlemini başlatır ayarlanan zaman sonunda kontakları konumunu değiştirir. Klasik kumanda devrelerinde kullanılan ters zaman rölesi gibi çalışır Set ve Reset Komutları Set komutu bir hafıza alanının istenilen bitinden itibaren n adet biti set (lojik 1) yapmak için kullanılır. Set yapılan çıkışlar hafızaya alınır ve reset yapılana kadar aktif durumda kalır. Reset komutu ise bir hafıza alanının istenilen bitinden itibaren n adet biti reset (lojik 0) yapmak için kullanılır.

19 Trafik Sinyalizasyonu Trafik akışının kontrol altına alınması, şoför, sürücü ve yayalara gerekli bilgilerin verilmesi, ikazların yapılması için diğer trafik işaretleri ile birlikte kullanılan ve genel olarak elektrik ve çeşitli renkli ışıklar ile çalışan trafik işaretlerine ışıklı işaret veya sinyal denilmektedir. Trafik akımlarının birbirini kesmeleri halinde, gecikmeleri ve kazaları azaltmak için uygun kontrol sistemi kullanmak gerekir. Alt üst geçitler, dur işaretleri, polisle kontrol gibi tedbirleri ile beraber ışıklı işaretler de mevcuttur ve daha çok kullanılmaktadır. Işıklı işaretler aynı anda bütün akımlara geçit hakkı vermezler. Bugün ışıklı işaretlerde kabul edilen renklerden kırmızı durmak gerektiğini, yeşil yolun açık olduğunu, sarı ise işaret sistemine göre durmayı veya harekete hazır olunmasını ifade etmektedir Trafik Sinyalizasyonunun Faydaları Trafik sinyalizasyonu kullanıldığında sağlanacak yararlar maddeler halinde aşağıda belirtilmiştir[4]. a) Trafik akışı daha düzenli bir hal alır. b) Trafik kazaları azaltılabilir. c) Trafiğin yoğun olduğu taraf zaman zaman durdurularak, trafik akışının zayıf olduğu tarafa da geçiş hakkı verilmiş olur. d) Trafik yoğunluğunun fazla olduğu bölgelerde yayalara da geçiş hakkı sağlanmış olur. e) Trafik kontrolü otomatik olarak yapıldığında söz konusu bölgede trafik akışını kontrol edecek bir görevliye ihtiyaç duyulmaz.

20 2. YAPILAN ÇALIŞMALAR Yaptığımız bu çalışmada PLC ile akıllı trafik kontrolü simülasyonunu gerçekleştirerek, kırmızı ışıkta diğer yönlerden gelen araç olmadığı halde kırmızı ışıkta yakalanan araçların uzun süre beklemeden geçmesini sağladık. Bunu, herhangi bir yolda kırmızı ışığa yakalanan bir araç olduğunda, bu kavşaktaki diğer tüm yönleri ve aracın geldiği yönü sensörler vasıtasıyla kontrol ederek, diğer yönlerden araç gelmediği takdirde PLC ye yazmış olduğumuz program sayesinde bekleyen aracın bulunduğu ve onun güzergahındaki tüm trafik ışıkları kırmızı ışıktan yeşil ışığa çevrilerek aracın beklemeden geçmesi sağlanmıştır. Çalışmanın bu bölümünde simülasyonda kullandığımız kavşak tasarımı, kullanılan trafik ışıkları, sensörler ve trafik ışıklarının kontrolünü sağlayan PLC programından bahsedilmiştir Kavşak tasarımı Kavşak 68x60 cm 2 lik bir zemin üzerine tasarlanmıştır. Bu tasarımda yollar 8 cm genişliğindedir. Yol kenarındaki refüjler 1,5x1 cm 2 boyutlarında tasarlanmıştır. İki bölünmüş yol arasındaki açıklık 13 cm olup, yolların kesiştiği kavşak 13x13 cm 2 olacak şekilde boyutlandırılmıştır. Tasarlanan kavşağın benzetimi Şekil 2.1 de verilmiştir.

21 13 Şekil 2.1. Kavşak benzetiminin kuşbakışı görünümü 2.2. Kavşak Tasarımında Kullanılan Trafik Işıkları Trafik ışıkları, 3V luk kırmızı, sarı ve yeşil ledler kullanarak tasarlanmıştır. Bu ledleri 0,8x10 cm 2 lik bir plaka üzerine, ledlerin negatif ( - ) uçları ortak alınıp, pozitif ( + ) uçları ise kırmızı, sarı ve yeşil için her biri ayrı bir kablo ile çekilmiştir. Bütün led ve kablo bağlantıları lehimleyerek yapılmıştır. Ledler plaka üzerine gerçek trafik ışıklarında olduğu gibi sırası ile alt alta gelecek şekilde kırmızı, sarı ve yeşil olarak konumlandırılmıştır. Şekil 2.2 de tasarlanan trafik ışığı gösterilmiştir.

22 14 Şekil 2.2. Trafik ışığı 2.3. Tasarımda Kullanılan Sensörler Bu çalışmadaki sensörler, kavşağa gelen tüm yollardaki araçları kontrol etmek için kullanılmıştır. Çalışmada kontrol edilecek her bir yolun kenarına bir sensör yerleştirmek suretiyle toplamda sekiz sensör kullanılmıştır. Bu sensörler, MEFA SENSÖR firması tarafından üretilen M18 4 telli dc(cisimden yansımalı) plastik gövdeli optik sensörlerdir. Kullanılan sensörün teknik özellikleri Tablo 2.1 de, görüntüsü ise Şekil 2.3 de verilmiştir.

23 15 Tablo 2.1 Kullanılan optik sensörün teknik özellikleri Hissetme mesafesi (S n ) mm Çalışma gerilimi (V) V dc Anahtarlama akımı (I a ) 200 ma Anahtarlama frekansı (f) 100 Hz Kalıntı gerilimi (V k ) < 2.5 V dc max. Akım istemi < 15 ma, 24 V dc Histerezis (% S n ) < %10 Durum göstergesi Kırmızı led Korumalar Ters bağlantı, aşırı yük ve kısa devreye karşı korumalıdır. Çalışma sıcaklığı Koruma sınıfı IP67 Gövde malzemesi Siyah plastik Bağlantı 2m PVC kablo Şekil 2.3. Kullanılan sensörün görüntüsü

24 Çalışmada Kullanılan PLC Bu çalışmada mikrodenetleyici olarak Siemens S7-200 tipi PLC kullanılmıştır. Siemens S7-200 serisi programlanabilir mikro denetleyicileri, maksimum 64 giriş, 64 çıkış noktası bulunan küçük boyutlu otomasyon sistemlerinin kumanda devreleri ve 12 analog giriş, 4 analog çıkış noktası gerektiren geri beslemeli kontrol devrelerinin gerçekleştirilmesi için tasarlanmış bir endüstriyel otomasyon cihazıdır. Bu PLC lerin beslemesi 24 V DC dir. Şekil 2.4 de Siemens S7-200 ün görüntüsü verilmiştir. Şekil 2.4. Siemens Simatic S7-200[1] Çalışmada Kullanılan PLC Programı PLC ile akıllı trafik kontrolü sistemi gerçekleştirilmesi için PLC ye yüklenen programın merdiven diyagramı Şekil 2.5 de gösterilmiştir. Programın yazılımı için Siemens firmasının yazılımı olan V4.0 STEP 7 MicroWIN kullanılmıştır.

25 17

26 18

27 19

28 20

29 21 Şekil 2.5. Yapılan tasarımın ladder diyagramı 1.adımda çıkışı, başla ve durdur butonları ile flip flop devresi üzerinden aktif hale getirebilir veya devre dışı bırakabilriz. 2.adımda ana yollardaki sensörler aracı algıladığında Q0.1 aktif hale gelir. 3.adımda tali yollardaki sensörler aracı algıladığında Q0.2 aktif hale gelir. 4. adımda 5. adımda çıkış aktif olduüunda T33 zamanlayıcısını 47 saniye saymasını sağlanır. 6. adımda ana yoldaki sensörlerden biri veya birkaç tanesi aktif hale geldiğinde T33 zamanlayıcını 36. saniyeden işlemine devam eder. 7. adımda tali yoldaki sensörlerden biri veya birkaç tanesi aktif hale geldiğinde T33 zamanlayıcını 20. saniyeden işlemine devam eder. 8, 9 ve 10. adımda T34 ve T35 zamanlayıcılarını kullnarak yeşil ışıkların 0,5 saniye aralıklarla flaşör yapması sağlanır. 11. adımda T33 zamanlayıcısının sürelerini karşılaştırma komutunu kullanarak, ana yolların yeşil ışıklarının yanması sağlanır. 12. adımda T33 zamanlayıcısının sürelerini karşılaştırma komutunu kullanarak, ana yolların sarı ışıklarının yanması sağlanır. 13. adımda T33 zamanlayıcısının sürelerini karşılaştırma komutunu kullanarak, ana yolların kırmızı ışıklarının yanması sağlanır. 14. adımda T33 zamanlayıcısının sürelerini karşılaştırma komutunu kullanarak, tali yolların kırmızı ışıklarının yanması sağlanır. 15. adımda T33 zamanlayıcısının sürelerini karşılaştırma komutunu kullanarak, tali yolların sarı ışıklarının yanması sağlanır.

30 adımda T33 zamanlayıcısının sürelerini karşılaştırma komutunu kullanarak, tali yolların yeşil ışıklarının yanması sağlanır Yapılan Çalışmanın S7-200 Simulatöründe Testi Şekil 2.6. da gösterilen simülatör yardımıyla programımızı derleyip, koşarak simülatörde hangi kontaklarının enerjilendiğini ve sensörlerin bağlı olduğu kontaklarıda açık veya kapalı konuma getirerek ışıklardaki değişimi gözlemledik. Şekil 2.6. S7-200 için hazırlanan simülasyon program Yapılan Çalışmadaki Programının Simatic S7-200 Dilinde Yazılması Burada yapılan çalışmadaki programın Simatic S7-200 dilinde yazılışı gösterilmektedir. Şekil 2.7. de programın S7-200 de yazılışı verilmiştir.

31 23

32 24 Şekil 2.7. S7-200 dilinde programın yazılması

33 3. SONUÇLAR Günümüz dünyasında nüfusun ve teknolojinin artmasıyla birlikte araç sayısı dolayısıyla da trafik yoğunluğu gittikçe artmaktadır. Trafik yoğunluğunun artışı da beraberinde trafik ışıklarının daha yaygın hale gelmesine neden olmaktadır. Artan trafik ışıkları ise trafiğin yoğun olmadığı zamanlarda, trafik ışıklarında diğer yönlerden araç gelmediği halde araçların gereksiz yere beklemesine, dolayısıyla vakit ve de yakıt kaybına neden olmaktadır. Yapılan çalışmayla araçların gereksiz yere trafik ışıklarında beklemelerini önlemenin mümkün olduğu kanıtlanmıştır. Üzerinde çalışılan prototip gerçek sistemlere uygulanırken daha gerçekçi bir yaklaşımla, kavşaklarda trafik ışıklarının bulunduğu yollarının her birine algılayıcılar belirli aralıklarla dizilerek hem trafiğin yoğun olduğu zamanlarda trafik yoğunluğuna göre ışıkların yanma süreleri belirlenebilir hem de trafiğin yoğun olmadığı zamanlarda araçların gereksiz yere trafik ışıklarında beklemeden geçmeleri sağlanabilir.

34 4. ÖNERİLER Gerçekleştirilen PLC ile akıllı trafik kontrolü simülasyonu ile bir aracın kontrollü bir kavşağa gelmesi halinde, diğer yönlerden araç gelmediği takdirde gereksiz yere kırmızı ışıkta beklemeden geçebileceği kanıtlanmıştır. Bu çalışmanın gerçek sistemlere uygulanabilmesi için, uygulanacak bölgenin şartları çok iyi bilinmelidir. Bu proje nüfusun yoğun olmadığı dolayısıyla trafik yoğunluğunun da fazla olmadığı kırsal bölgelere uygulanacaksa, simülasyonda anlatılan şekliyle gerçek sistemlere uygulanabilir. Ancak bu proje, nüfusun yoğun olduğu ve bununla beraber trafik yoğunluğunun da fazla olduğu kentsel bölgelere uygulanacaksa, farklı bir yöntem izlenmelidir. Böyle bir bölge için trafik ışıkları ile kontrol edilecek kavşaktaki yollarlın tümüne belirli aralıklarla algılayıcılar yerleştirilip, böylece trafiğin yoğun olduğu gündüz saatlerinde trafik ışıklarının farklı yönlerdeki yoğunluklara göre yanma süresi belirlenirken, trafiğin yoğun olmadığı gece saatlerinde ise araçların, diğer yönlerden araç gelmediği takdirde kırmızı ışıkta beklemeden geçmesi sağlanabilir. Burada özellikle bir hususa dikkat edilmelidir. Simülasyonda kavşağa bir araç gelip kırmızı ışığa yakalandığında diğer yönlerde araç yoksa diğer koşullar göz önüne alınmadan ışık yeşile dönüştürülerek, aracın beklemeden geçmesi sağlanmıştır. Oysa gerçek sistemlerde bu şeklide bir yaklaşım çok tehlikeli olabilir. Gerçek sistemlerde trafik kontrollü bir kavşağa gelen araç kırmızı ışığa yakalandığında diğer yönlerden araç gelmiyorsa ve yakın zamanda gelebilecek bir araç kırmızı ışığa yakalanan aracın geçişini tehlikeye düşürecek bir durum teşkil etmiyorsa, kırmızı ışık yeşil ışığa dönüştürülerek aracın belemeden geçmesi sağlanabilir.

35 5. KAYNAKLAR [1] Çetin, R., S7-200 PLC lerle Otomasyon, Ankara, Türkiye, 1-167, [2] Baran, L., Üç Fazlı Asenkron Motorun Güç Katsayısının Kontrolü ve İzlenmesi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ankara, Türkiye, 17-23, [3] Teközgen, E., PLC ve Uygulamaları, Birsen Yayınevi, İstanbul, Türkiye, [4] Demirci, O., Akıllı Trafik Sinyalizasyonu, Kocaeli Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli, Türkiye, 1-4, [5] Ayfer, M.Ö., Trafik Sinyalizasyonu,Karayolları Genel Müdürlüğü Matbaası Ankara,Türkiye, 40-46, 1977.

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ Öğr.Gör. Mehmet TAŞTAN Celal Bayar Üniversitesi Kırkağaç M.Y.O 45700-Kırkağaç/Manisa Tel:0-236-5881828 mehmettastan@hotmail.com

Detaylı

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır.

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. Fatih Üniversitesi SIMATIC S7-200 TEMEL KUMANDA UYGULAMALARI 1 İstanbul Haziran 2010 Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ...

Detaylı

PLC (Programlanabilir Lojik. Denetleyici)

PLC (Programlanabilir Lojik. Denetleyici) PLC (Programlanabilir Lojik Denetleyici) İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama Alanları PLC lerin Yapısı PLC lerin Avantajları PLC Çeşitleri SİEMENS PLC JAPON PLCLER KARŞILAŞTIRMA Giriş PLC

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-1 2. Yıl, III. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...iv GİRİŞ...v BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR 1. ASENKRON MOTORLAR... 1 1.1. Üç Fazlı Asenkron Motorlar... 1 1.1.1. Üç fazlı asenkron motorda üretilen tork... 2 1.1.2. Üç fazlı asenkron motorlara

Detaylı

OTOMASYON SİSTEMLERİ. Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu

OTOMASYON SİSTEMLERİ. Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu OTOMASYON SİSTEMLERİ Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu Temel Kavramlar ve Tanımlar Açık Çevrim Kontrol Sistemleri Kapalı Çevrim (Geri Beslemeli) Kontrol Sistemleri İleri Beslemeli Kontrol Sistemleri

Detaylı

3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü. Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR

3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü. Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR 3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR Endüstride çok yaygın olarak kullanılan asenkron motorların sürekli izlenmesi ve arızalarının en aza indirilmesi büyük önem kazanmıştır.

Detaylı

Trafik Işık Kontrolü

Trafik Işık Kontrolü Trafik Işık Kontrolü TUNCELİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK - ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ OTOMASYON LABORATUVARI DENEY NO:2 1. Zamanlayıcılar PLC bünyesinde bulunan zamanlayıcılar klasik

Detaylı

PLC İLE ÜRÜN KALİTE KONTROLÜ

PLC İLE ÜRÜN KALİTE KONTROLÜ T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü PLC İLE ÜRÜN KALİTE KONTROLÜ Onur KAYA İbrahim Akın GÜÇLÜ Danışman Doç. Dr. H. İbrahim OKUMUŞ Ocak 2014

Detaylı

SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR

SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 SIEMENS S7 200 UYGULAMALARI UYGULAMA _1 3 Fazlı Asenkron motorun iki yönde

Detaylı

AKÜ ŞARJ REDRESÖRLERİ

AKÜ ŞARJ REDRESÖRLERİ MONOFAZE GİRİŞ: GEMTA GRR1000-LH Serisi redresörler, elektrik şebekelerinde, telefon santrallerinde ve benzeri yerlerde DC gerilim ihtiyacını karşılama ve aküleri tam şarjlı olarak tutmakta kullanılırlar.

Detaylı

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ Derya Birant, Alp Kut Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama

Detaylı

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki bilgileri

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin tarihi gelişimini açıklamak 8051 mikrodenetleyicisinin mimari yapısını kavramak 8051

Detaylı

Semboller : :Açma kapama alteri :Ate leme butonu :Yardımcı röle :Merkez kontak :Normalde açık kontak :Normalde kapalı kontak :UV.

Semboller : :Açma kapama alteri :Ate leme butonu :Yardımcı röle :Merkez kontak :Normalde açık kontak :Normalde kapalı kontak :UV. ALEV MONİTÖRÜ 03A1 Uygulama Alev monitörleri, uygun alev elektrodu veya UV. fotosel ile birlikte, alevin belirli bir standardın altında olduğunu, yanmanın iyi olduğunu veya alevin söndüğünü haber verir.

Detaylı

BÖLÜM 5 S_BĐT. Komut listesi (STL) Network 1 LD I0.0 S Q0.0, 1

BÖLÜM 5 S_BĐT. Komut listesi (STL) Network 1 LD I0.0 S Q0.0, 1 BÖLÜM 5 ET VE EET ÖLELEĐ : PLC teknolojisinde sürekli çalışmayı sağlamak için mühürleme (kilitleme) pek kullanılmaz. ürekli çalışma başka bir yöntemle çözülür. Bu da ET ve EET tekniğidir. Çıkışın girişe

Detaylı

DKG-190 AKÜ ŞARJ KONTROL CİHAZI TANITIM ÖZELLİKLER. DKG-190 Kullanım Kılavuzu V-1.1 (24.03.2015) -1-

DKG-190 AKÜ ŞARJ KONTROL CİHAZI TANITIM ÖZELLİKLER. DKG-190 Kullanım Kılavuzu V-1.1 (24.03.2015) -1- DKG-190 AKÜ ŞARJ KONTROL CİHAZI TANITIM DKG-190 telekom sistemlerinde kullanılan jeneratörlerin çalışma saatlerini azaltmak amacıyla tasarlanmış ileri teknoloji ürünü bir cihazdır. Cihaz kullanıldığı yerlerde

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

PİST AYDINLATMA KULE KUMANDA MASASI

PİST AYDINLATMA KULE KUMANDA MASASI PİST AYDINLATMA KULE KUMANDA MASASI TEK.225.E KULLANIM ve BAKIM ONARIM KİTABI V1.1 TEKSAV Teknoloji Elektrik Elektronik Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş. Adres : A.O.S.B. 10016 Sok. No:20 Çiğli - İzmir Tel

Detaylı

EĞĐTĐM AMAÇLI PLC KONTROLLU BĐR ASANSÖR MODELĐ TASARIMI. Özgür Cemal Özerdem * Nedim Perihanoğlu ÖZET

EĞĐTĐM AMAÇLI PLC KONTROLLU BĐR ASANSÖR MODELĐ TASARIMI. Özgür Cemal Özerdem * Nedim Perihanoğlu ÖZET EĞĐTĐM AMAÇLI PLC KONTROLLU BĐR ASANSÖR MODELĐ TASARIMI Özgür Cemal Özerdem * Nedim Perihanoğlu oozerdem@neu.edu.tr perihanoglu@gmail.com * Yakın Doğu Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü

Detaylı

ROAD BLOCKER TEKNİK KLAVUZU

ROAD BLOCKER TEKNİK KLAVUZU ROAD BLOCKER TEKNİK KLAVUZU TSH Teknik Servis Hizmetleri A.Ş Road Blocker - 2005 İÇİNDEKİLER Teknik Özellikler 3 Tanım 4 Elektronik Kontrol Panosu 4 Motor Koruma Rölesi 4 Termik Röle 4 Timeout Zaman Rölesi

Detaylı

PLCM 28 OPSİYONEL MODÜL. Modüler PLC Eğitim Seti. PLC Çevre Birimleri PLC Programlama. %100 kendi imalatımız MODELLER. Tek Yönlü Çift Yönlü

PLCM 28 OPSİYONEL MODÜL. Modüler PLC Eğitim Seti. PLC Çevre Birimleri PLC Programlama. %100 kendi imalatımız MODELLER. Tek Yönlü Çift Yönlü PLCM Modüler PLC Eğitim Seti %100 kendi imalatımız PLC Çevre Birimleri PLC Programlama 28 OPSİYONEL MODÜL MODELLER Tek Yönlü Çift Yönlü UYGULAMALI VİDEO EĞİTİMLERİ Her zaman her yerden... Video eğitimleri

Detaylı

OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI

OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI Otomasyon Nedir? Otomasyon u kısaca, bir işin insan ile makine arasında paylaşılması şeklinde tanımlayabiliriz. Bir otomasyon sisteminde toplam işin paylaşım yüzdesi

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİKFAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİKFAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİKFAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI KONTROL KUMANDA ELEMANLARI DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

Teorik Bilgi DENEY 7: ASENKRON VE SENKRON SAYICILAR

Teorik Bilgi DENEY 7: ASENKRON VE SENKRON SAYICILAR DENEY 7: ASENKRON VE SENKRON SAYICILAR Deneyin Amaçları Asenkron ve senkron sayıcı devre yapılarının öğrenilmesi ve deneysel olarak yapılması Deney Malzemeleri 74LS08 Ve Kapı Entegresi (1 Adet) 74LS76

Detaylı

UYGULAMA 1 SİEMENS S PLC UYGULAMALARI-2. Mühürleme Elemanları:

UYGULAMA 1 SİEMENS S PLC UYGULAMALARI-2. Mühürleme Elemanları: Mühürleme Elemanları: UYGULAMA 1 Mühürlemenin başlayacağı bir bitlik adres yazılır S Başlangıç adresi dahil mühürlenecek adres adedi Resetlemenin başlayacağı bir bitlik adres yazılır R Başlangıç adresi

Detaylı

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri Armatür (endüvi) gerilimini değiştirerek devri ayarlamak mümkündür. Endüvi akımını değiştirerek torku (döndürme momentini) ayarlamak mümkündür. Endüviye uygulanan

Detaylı

ENC50-8 MAGNET- KONTROL SİSTEMİ TEKNİK PLAN

ENC50-8 MAGNET- KONTROL SİSTEMİ TEKNİK PLAN ENC50-8 MAGNET- KONTROL SİSTEMİ TEKNİK PLAN ENC serisi magnet kontrol sistemleri yoğun proseslerde elektromagnetleri çalıştırmak için geliştirilmiştir. Ana kontrol/güç devrelerinde kontaktör kullanılmayan

Detaylı

SATIŞ DESTEK DOKÜMANI

SATIŞ DESTEK DOKÜMANI SATIŞ DESTEK DOKÜMANI ML-136X / ML-136X.SCI MAXLOGİC AKILLI ADRESLİ SİSTEM 2/1 I/O MODÜLÜ (2 GİRİŞ / 1 ÇIKIŞ) / KISA DEVRE İZOLATÖRLÜ MAXLOGİC AKILLI ADRESLİ SİSTEM 4/2 I/O MODÜLÜ (4 GİRİŞ / 2 ÇIKIŞ) /

Detaylı

OTOMASYON SİSTEMLERİ DERS NOTLARI. Yrd.Doç.Dr. Birol ARİFOĞLU Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER

OTOMASYON SİSTEMLERİ DERS NOTLARI. Yrd.Doç.Dr. Birol ARİFOĞLU Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER OTOMASYON SİSTEMLERİ DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr. Birol ARİFOĞLU Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER 2014 Endüstriyel Otomasyon Bir üretim sisteminin istenilen biçimde gerekli işlemlerin insan müdahalesine gerek olmadan

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

MKT2012,Proje Tabanlı Mekatronik Eğitim Çalıştayı, 25-27 Mayıs 2012, Çankırı-Ilgaz, TÜRKĐYE

MKT2012,Proje Tabanlı Mekatronik Eğitim Çalıştayı, 25-27 Mayıs 2012, Çankırı-Ilgaz, TÜRKĐYE PIC 16F877A Mikro denetleyicisinin PLC olarak kullanılması PIC LDR Programlama Using PIC16F877A microcontroller for PLC programming PIC LDR Programming Murat BAŞKAN, Mustafa Eren GAZĐ, Kadir Has Üniversitesi

Detaylı

Donanım İÇERİK. Bölüm 1:FATEK FBs PLC Serisine Genel Bakış. Bölüm 2:Sistem Mimarisi

Donanım İÇERİK. Bölüm 1:FATEK FBs PLC Serisine Genel Bakış. Bölüm 2:Sistem Mimarisi Donanım İÇERİK Bölüm 1:FATEK FBs PLC Serisine Genel Bakış 1.1 Ana Ünitenin Görünümü... H1-1 1.2 Genişleme Modülünün Görünümü... H1-2 1.3 Haberleşme Modülünün Görünümü... H1-4 1.4 FBS-PLC Modellerinin Listesi...

Detaylı

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir.

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir. MDS 8051 8051 AİLESİ DENEY SETİ 8051 Ailesi Deney Seti ile piyasada yaygın olarak bulunan 8051 ailesi mikro denetleyicileri çok kolay ve hızlı bir şekilde PC nizin USB veya Seri portundan gönderdiğiniz

Detaylı

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri DENEY 4-1 Flip-Floplar DENEYİN AMACI 1. Kombinasyonel ve ardışıl lojik devreler arasındaki farkları ve çeşitli bellek birimi uygulamalarını anlamak. 2. Çeşitli flip-flop

Detaylı

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ 1. 8 bitlik Okunur Yazılır Bellek (RAM) Her biri ayrı adreslenmiş 8 adet D tipi flip-flop kullanılabilir. RAM'lerde okuma ve yazma işlemleri CS (Chip Select), RD (Read), WR (Write) kontrol sinyalleri ile

Detaylı

OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ

OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ ENDÜSTRİYE SENSÖR EĞİTİM SETİ STANDART DONANIM LİSTESİ M18 endüktif sensör M12 endüktif sensör reflektörden yansımalı optik sensör ve reflektörü cisimden yansımalı

Detaylı

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ 1. Deneyin Amacı Bu deneyde, bir fiziksel sistem verildiğinde, bu sistemi kontrol etmek için temelde hangi adımların izlenmesi gerektiğinin kavranması amaçlanmaktadır.

Detaylı

UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI

UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI Örnek 1: Örneğ e başlamadan önce CPU yu 221 seçmeliyiz.(bu işlem program sonunda da yapılabilir.) Girişler I 0.0 dan I 0.5 e, Çıkışlar Q 0.0 dan Q 0.3 e kadardır. Amacı

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-2 2. Yıl, IV. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

Otomasyon Sistemleri Eğitiminde Animasyon Tabanlı Uygulamaların Yeri ve Önemi. Murat AYAZ*, Koray ERHAN**, Engin ÖZDEMİR**

Otomasyon Sistemleri Eğitiminde Animasyon Tabanlı Uygulamaların Yeri ve Önemi. Murat AYAZ*, Koray ERHAN**, Engin ÖZDEMİR** Otomasyon Sistemleri Eğitiminde Animasyon Tabanlı Uygulamaların Yeri ve Önemi Murat AYAZ*, Koray ERHAN**, Engin ÖZDEMİR** *Elektrik Eğitimi, Teknik Eğitim Fak., Kocaeli Üniversitesi 41380 Kocaeli **Enerji

Detaylı

Elektronik Koruma Sistemi neden gereklidir?

Elektronik Koruma Sistemi neden gereklidir? Elektronik Koruma Sistemi neden gereklidir? Elektronik Koruma Sistemi yapısı itibarı ile harmonik dalga filtresi görevi ve voltaj dengeleyici görevi yürüterek voltajı ve anlık enerji ihtiyacını optimize

Detaylı

DELTA PLC EĞİTİM SETİ KİTAPÇIĞI

DELTA PLC EĞİTİM SETİ KİTAPÇIĞI DELTA PLC EĞİTİM SETİ KİTAPÇIĞI Beti Delta PLC Eğitim Seti üzerinde kullanılan donanımlar Delta marka DVP20SX211T Model PLC DVP16SP11T Genişleme yuvası DOP-B07S411 7 Operatör Paneli PLC CPU sunu üzerindeki

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : Programlanabilir Mantık Denetleyicileri Ders No : 0690260030 Teorik : 3 Pratik : 1 Kredi : 3.5 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders

Detaylı

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları Elektrik Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 2 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 3 Buton/Anahtar / Limit Anahtarı Kalıcı butona basıldığında, buton

Detaylı

PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ

PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ AÇIKLAMALAR-KULLANIM-BAĞLANTILAR Sayfa 1 ĠÇĠNDEKĠLER SAYFA 1-) Sistemin Genel Tanıtımı 3 2-) Sistemin ÇalıĢma ġekli.4 3-) Sistem Yazılımı 5 4-) Sistemin Elektrik ve Bağlantı

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ KULLANIM KİTAPÇIĞI ve Deneyler İÇİNDEKİLER Eğitim Seti Özellikleri 3 Hibrid Şarj Regülatörü Modülü Özellikleri 4 DC-AC İnverter Modülü Özellikleri 5 AKÜ Modülü Özellikleri

Detaylı

DONANIM KURULUMU. Öğr. Gör. Murat YAZICI. 1. Hafta.

DONANIM KURULUMU. Öğr. Gör. Murat YAZICI. 1. Hafta. 1. Hafta DONANIM KURULUMU Öğr. Gör. Murat YAZICI www.muratyazici.com Artvin Çoruh Üniversitesi, Artvin Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojisi Programı Dersin İçeriği BELLEKLER Belleğin Görevi Bellek

Detaylı

DENEY 5- Elektronik Silinebilir, Programlanabilir Salt Okunur Bellek (EEPROM) Devresi

DENEY 5- Elektronik Silinebilir, Programlanabilir Salt Okunur Bellek (EEPROM) Devresi DENEY 5- Elektronik Silinebilir, Programlanabilir Salt Okunur Bellek (EEPROM) Devresi DENEYİN AMACI 1. EEPROM un karakteristiklerinin ve uygulamalarının anlaşılması. GENEL BİLGİLER EEPROM ile EPROM arasındaki

Detaylı

OLASI HATA DURUMLARINDA ARIZA ANALİZİ (TS HD 638 S1 Madde 5.2.4)

OLASI HATA DURUMLARINDA ARIZA ANALİZİ (TS HD 638 S1 Madde 5.2.4) OLASI HATA DURUMLARINDA ARIZA ANALİZİ (TS HD 638 S1 Madde 5.2.4) 1. Kırmızı ampul eksikliği a. Kırmızı ampul eksikliği trafik sinyalizasyon için tehlikeli bir durum yaratabilir. Maestro KKC (Kavşak kontrol

Detaylı

HİDROLİK EĞİTİM SETİ TEMEL DONANIMLAR

HİDROLİK EĞİTİM SETİ TEMEL DONANIMLAR HİDROLİK EĞİTİM SETİ TEMEL DONANIMLAR www.ogenmakina.com Ogen-2010 1.HİDROLİK EĞİTİM SETİ EKİPMANLARI eğitim seti, eğitim masası, sunum seti, hidrolik güç ünitesi ve kontrol ünitesi üzere dört ana kısımdan

Detaylı

RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda

RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda delab Deniz Elektronik Laboratuvarı Tel:0216-348 65 21 Yüksek performanslı 6 kanal RF kontrol alıcı verici seti. Çalışma frekansı UHF 434.9 MHz. Endüstriyel çalışmalara uyumlu.açık

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı.

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı. 1 TEKNİK ÖZELLİKLER Giriş besleme voltajı Maks. güç harcaması Besleme koruması Motor gerilimi Motor çıkış akımı Motor kontrol şekli Motor koruması Encoder tipi Encoder çözünürlüğü Encoder voltajı Kumanda

Detaylı

OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER. Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul

OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER. Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul Cihan ÇATALTEPE, Marmara Üniversitesi-Mekatronik Öğrt.4.Sınıf

Detaylı

-- - - KULLANIM KILAVUZU

-- - - KULLANIM KILAVUZU --- - -- - - KULLANIM KILAVUZU İÇİNDEKİLER TAN itim 2 GARANTİ ŞARTLAR! 2 KGK'NIN KURULUMU 2-3 KONTROL PANELİ 3 MONTAJ ŞEKİLLERİ 4 UZAKTAN KUMANDA TANITIMI 4 UZAKTAN KUMANDAYI HAFIZAYA YÜKLEME 5 UZAKTAN

Detaylı

Programlanabilir Mantık Kontrolcüleri

Programlanabilir Mantık Kontrolcüleri Programlanabilir Mantık Kontrolcüleri Katı-hal mantık devrelerine gelmeden önce, yalnızca elektromekaniksel röleler etrafında mantıksal kontrol sistemleri tasarlandı ve inşa edildi. Yeni röle tasarımları

Detaylı

Çözümleri DEĞİŞKEN MESAJ SİSTEMLERİ. İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir.

Çözümleri DEĞİŞKEN MESAJ SİSTEMLERİ. İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Çözümleri DEĞİŞKEN MESAJ SİSTEMLERİ İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. (DMS) Değişken Mesaj Sistemleri (DMS); trafik amaçlı LED ler kullanılarak grafik tabanlı yazı, şekil ve resim

Detaylı

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19 010 SİSTEMİ 1 VOLUMETRİK DAĞITICILAR US ve USM Serisi volumetrik yağlama blokları endirek yağlama için tasarlanmıştır. Pompa basıncının düşmesinden sonra yağlama bloklarına gönderilen yağ yaylar vasıtasıyla

Detaylı

Haftalık Ders Saati Okul Eğitimi Süresi

Haftalık Ders Saati Okul Eğitimi Süresi DERSİN ADI BÖLÜM PROGRAM DÖNEMİ DERSİN DİLİ DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR SÜRE VE DAĞILIMI KREDİ DERSİN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE YETERLİKLER DERSİN İÇERİĞİ VE DAĞILIMI (MODÜLLER VE HAFTALARA GÖRE DAĞILIMI)

Detaylı

BQ300 RF Röle Kontrol Ünitesi. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.1 18.11.2015 BQTEK

BQ300 RF Röle Kontrol Ünitesi. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.1 18.11.2015 BQTEK RF Röle Kontrol Ünitesi Kullanım Kılavuzu Doküman Versiyon: 1.1 18.11.2015 BQTEK İçindekiler İçindekiler... 2 1. Cihaz Özellikleri... 3 2. Genel Bilgi... 4 2.1. Genel Görünüm... 4 2.2 Cihaz Bağlantı Şeması...

Detaylı

RKR-GTSXX96 Reaktif Güç Kontrol Rölesi

RKR-GTSXX96 Reaktif Güç Kontrol Rölesi RKR-GTSXX96 Reaktif Güç Kontrol Rölesi 1. GİRİŞ Alternatif akım devrelerinde kullanılan endüktif yüklerin (motor, transformatör vb.) ihtiyaç duyduğu reaktif güçlerin belirli teknikler kullanılarak karşılanması

Detaylı

RU1000 Kepenk Güç Kaynağı. Uzaktan Kumandalı Kepenk Güç Kaynağı KULLANIM KILAVUZU

RU1000 Kepenk Güç Kaynağı. Uzaktan Kumandalı Kepenk Güç Kaynağı KULLANIM KILAVUZU RU1000 Uzaktan Kumandalı KULLANIM KILAVUZU İÇİNDEKİLER TANITIM 2 GÜÇ KAYNAĞI' NIN KURULUMU 2-3 KONTROL PANELİ 3 MONTAJ 4 UZAKTAN KUMANDA TANITIMI 4 UZAKTAN KUMANDAYI HAFIZAYA YÜKLEME 5 UZAKTAN KUMANDAYI

Detaylı

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi Sistemi tartım sistemleri birçok yapının birbirine entegre edilmesiyle oluşur. kalite kriteri sistemleri direkt olarak etkilemektedir. Bu parçaların çoğunun direkt üretimini gerçekleştirebiirnek kurulacak

Detaylı

TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ PROGRAMLANABĠLĠR LOJĠK DENETLEYĠCĠLER DENEY FÖYÜ

TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ PROGRAMLANABĠLĠR LOJĠK DENETLEYĠCĠLER DENEY FÖYÜ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ PROGRAMLANABĠLĠR LOJĠK DENETLEYĠCĠLER DENEY FÖYÜ 1 DENEY NO : 1 DENEYĠN ADI : Start Stop Kullanılarak Motorun Sürekli Çalıştırılması Deneyin Amacı:

Detaylı

DEMK-V Serisi. Diko Elektrikli Cihazlar San. ve Tic. A.Ş. www.diko.com.tr 01.01.2010

DEMK-V Serisi. Diko Elektrikli Cihazlar San. ve Tic. A.Ş. www.diko.com.tr 01.01.2010 2010 DEMK-V Serisi Diko Elektrikli Cihazlar San. ve Tic. A.Ş. www.diko.com.tr 01.01.2010 DEMK-V SERİSİ VİLLA TİPİ ELEKTRİKLİ ISITMA KAZANLARI STANDART ÖZELLİKLER OPSİYONEL EKİPMAN VE TALEP SEÇENEKLERİ

Detaylı

MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI

MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI Mekatronik Sistemler Mekatronik; işlem ve ürünlerin tasarımında makine mühendisliği, elektronik kontrol ve yazılım

Detaylı

AC FAZ YÜKSEK GERİLİM KORUMA CİHAZI KULLANIM KILAVUZU

AC FAZ YÜKSEK GERİLİM KORUMA CİHAZI KULLANIM KILAVUZU AC FAZ YÜKSEK GERİLİM KORUMA CİHAZI KULLANIM KILAVUZU ÖNEMLİ Bu cihaz, yüksek kaçak akımından dolayı kesinlikle soğutucu şasesi topraklandıktan sonra çalıştırılmalıdır. Cihazın montajına ve kullanımına

Detaylı

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ALİAĞA MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ALİAĞA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 2013 / 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ 1. SINIF 1. YARIYIL 107 Matematik-I 3 0 3 3 Sayılar,olasılık ile ilgili temel esasları uygulamak, cebir çözümlerini yapmak, geometri

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI 1 1. Ev tipi soğutma 2. Ticari tip soğutma 3. Endüstriyel soğutma 2 1. Bireysel iklimlendirme (Split, paket, vb.) 2. Ticari

Detaylı

OTOMATİK KAPI KONTROL CİHAZI

OTOMATİK KAPI KONTROL CİHAZI OTOMATİK KAPI KONTROL CİHAZI EKONT Otomatik kapı kontrol cihaz her türlü tam otomatik kapı otomasyonu uygulamalarında kullanılmak üzere tasarlanmış, çok fonksiyonelli ve her türlü güvenlik önlemleri düşünülmüş

Detaylı

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi Proton hızlandırıcısı kontrol sistemi Neler üzerinde duracağız? Kontrol edilecek parametreler

Detaylı

AKSİYEL FAN HIZ KONTROL ÜNİTESİ

AKSİYEL FAN HIZ KONTROL ÜNİTESİ AKSİYEL FAN & HIZ KONTROL ÜNİTESİ SFW0S 300 BROŞÜR TEKNİK ÖZELLİKLER SALİKS SFW0S 300 Fan yaygın olarak pano ve server odaları, elekrik panoları gibi endüstriyel makine soğutmalarında, aynı zamanda yaşamsal

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi ) GÜÇ ELEKTRONİĞİ (0860120203-0860170113) VE ENERJİ Zorunlu Meslek i Seçmeli (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri ) 4 56 44 100 Kredisi 3+1 4 Bu derste; yarı iletken anahtarlama elemanları, doğrultucu ve kıyıcı

Detaylı

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com . PROGRAMLAMA UTR-VC Windows altında çalışan konfigürasyon yazılımı aracılığıyla programlanır. Programlama temel olarak kalibrasyon, test ve giriş/çıkış aralıklarının seçilmesi amacıyla kullanılır. Ancak

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Traffic Signaling with Sensor and Manual Control Sıtkı AKKAYA Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1. PLC ve UYGULAMALARI

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1. PLC ve UYGULAMALARI T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 PLC ve UYGULAMALARI DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Memduh SUVEREN EYLÜL 2012 KAYSERİ PLC ve

Detaylı

STP1 +2 FONKSİYON. Step Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin

STP1 +2 FONKSİYON. Step Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin STP1 Step Motor Eğitim Seti Tamamen mekatronik özel tasarım %100 kendi imalatımız Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin +2 FONKSİYON Konum göstrge cetveli 24V PLC kontrollü lazer pointer

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

İçerik. Ürün no.: SET PRK5 + BT205M + TKS40x60.A Set reflektörden yansımalı fotoelektrik sensör kutuplu

İçerik. Ürün no.: SET PRK5 + BT205M + TKS40x60.A Set reflektörden yansımalı fotoelektrik sensör kutuplu Ürün no.: 50125993 SET PRK5 + BT205M + TKS40x60.A Set reflektörden yansımalı fotoelektrik sensör kutuplu Şekil farklılık gösterebilir İçerik Teknik veriler Set bundan oluşur Elektrik bağlantısı Diyagramlar

Detaylı

Strike 5.50 R Proximity Kart Okuyucu Kullanım Kılavuzu

Strike 5.50 R Proximity Kart Okuyucu Kullanım Kılavuzu Strike 5.50 R Proximity Kart Okuyucu Kullanım Kılavuzu Bu kılavuz Strike 5,50 R kullanım ve bilgisayar bağlantısı ile cihaz tanımlamalarına yönelik doğru çalışma alışkanlıkları konusunda bilgiler vermektedir.

Detaylı

AC SERİSİ ASANSÖR KUMANDA SİSTEMLERİ. Melih AYBEY AYBEY ELEKTRONİK

AC SERİSİ ASANSÖR KUMANDA SİSTEMLERİ. Melih AYBEY AYBEY ELEKTRONİK AC SERİSİ ASANSÖR KUMANDA SİSTEMLERİ Melih AYBEY AYBEY ELEKTRONİK AC SERİSİ GENEL ÖZELLİKLERİ CANBus tabanlı kat, kabin ve grup haberleşme sistemi Kat bilgisini sayıcı, monostabil sayıcı, gray kod, kuyu

Detaylı

AKILLI KAVŞAK YÖNETİM SİSTEMİ

AKILLI KAVŞAK YÖNETİM SİSTEMİ AKILLI KAVŞAK YÖNETİM SİSTEMİ 1 1. PROJE ÖZETİ Dünya nüfusu, gün geçtikçe artmaktadır. Mevcut alt yapılar, artan nüfusla ortaya çıkan ihtiyaçları karşılamakta zorlanmaktadır. Karşılanamayan bu ihtiyaçların

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARA BUTON VE KONTAKTÖRLE YOL VERME

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARA BUTON VE KONTAKTÖRLE YOL VERME ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARA BUTON VE KONTAKTÖRLE YOL VERME Şekil - 1 Şekilde üç fazlı asenkron motora buton ve kontaktörle yol veren devre görülmektedir. Devrede start butonuna basıldığında K 1 kontaktörünün

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ MEKATRONİĞİN TEMELLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Mekatronik Programı Yrd. Doç. Dr. İlker ÜNAL Vize %30 Dersin Koşulları Final %60 Ödev %10 Dersin Konuları Mekatronik Sistemler Birimler ve Ölçme

Detaylı

1.3.4. Veri Toplama Üniteleri

1.3.4. Veri Toplama Üniteleri 1.3.4. Veri Toplama Üniteleri Kontrol üniteleri SCADA sistemlerinin diğer önemli birimini oluşturur. Kontrol üniteleri kontrol odası seviyesinden çeşitli yardımcı işletmelerin kontrol ünitelerinden işletme

Detaylı

Hacettepe Robot Topluluğu

Hacettepe Robot Topluluğu Hacettepe Robot Topluluğu PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş HUNRobotX - PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş Yazan: Kutluhan Akman, Düzenleyen: Canol Gökel - 4 Haziran

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2005 (3) 65-70 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Problemlerin Farklı Endüstriyel Otomasyon Yöntemleri ile Çözümlenerek

Detaylı

TIA P0RTAL (TEMEL DÜZEY) S7-1200 S7-300 S7-400

TIA P0RTAL (TEMEL DÜZEY) S7-1200 S7-300 S7-400 TIA P0RTAL (TEMEL DÜZEY) S7-1200 S7-300 S7-400 EĞİTMEN AD SOYAD : FAHRETTİN ERDİNÇ TECRÜBE : 1996 DAN BERİ OKUL : 1995 DEÜ ELK-ELKTR MÜH. LÜTFEN DİKKAT! SINIFTAKİ BAŞARIMIZIN MAKSİMUM DÜZEYDE OLMASI İÇİN:

Detaylı

İçerik. Ürün no.: PRK5/4P Reflektörden yansımalı fotoelektrik sensör kutuplu

İçerik. Ürün no.: PRK5/4P Reflektörden yansımalı fotoelektrik sensör kutuplu Ürün no.: 50117705 PRK5/4P Reflektörden yansımalı fotoelektrik sensör kutuplu Şekil farklılık gösterebilir İçerik Teknik veriler Reflektörler ve yansıtma folyosu Boyutlandırılmış çizimler Elektrik bağlantısı

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ PLC İLE MOTOR KONTROLÜ 523EO0054 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer

Detaylı

Bilgisayar Yapısı MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. Bilgisayar Temel Birimleri. MİB Yapısı. Kütükler. Kütükler

Bilgisayar Yapısı MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. Bilgisayar Temel Birimleri. MİB Yapısı. Kütükler. Kütükler Bilgisayar Yapısı MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ Yrd. oç. r. Şule ündüz Öğüdücü Bilgisayar verilen verileri, belirlenen bir programa göre işleyen, istenildiğinde saklayabilen, gerektiği zaman geriye verebilen

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ BURSA EYLÜL 2005 İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK

Detaylı

GSM Kartı. Programlama Butonu

GSM Kartı. Programlama Butonu Teknik Özellikler GSM DIALER KULLANMA KILAVUZU Besleme Gerilimi : 12 Volt Sukunet Akımı : 35 ma. Arama Esnasında Çekilen Akım : 100 ma. Tetikleme Türü : Negatif (-) Tetikleme Bağlantı Şekli GSM Kartı SIM

Detaylı

MONOFAZE MİKROİŞLEMCİLİ REDRESÖR KULLANIM KILAVUZU

MONOFAZE MİKROİŞLEMCİLİ REDRESÖR KULLANIM KILAVUZU MONOFAZE MİKROİŞLEMCİLİ REDRESÖR KULLANIM KILAVUZU Cihazı Devreye Almadan Önce Kullanım Kılavuzunu Mutlaka Okuyunuz. CİHAZIN İLK KURULUMU Cihazınızı Koyacağınız Yerin Zemini Düz Olmalıdır. Cihazın Çalışacağı

Detaylı

Simatic PLC Eğitim Kataloğu 2013 Sayfa -1

Simatic PLC Eğitim Kataloğu 2013 Sayfa -1 Simatic PLC Eğitim Kataloğu 2013 Sayfa -1 Global Otomasyon San. Ve Tic. Ltd. Şti Yukarı Mah. Atatürk Bulvarı Yaman Apt. No:7/4 Kartal İstanbul Tel: 0216-3895250 Fax: 0216-3898275 Kurslarımız Simatic S5

Detaylı