RADYO VE TELEV ZYONDA ÖLÇÜ BAKIM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "RADYO VE TELEV ZYONDA ÖLÇÜ BAKIM"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2490 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1461 RADYO VE TELEV ZYONDA ÖLÇÜ BAKIM Yazarlar smail GÜRKAfi (Ünite 1) Gürcan ÇOLPAN (Ünite 2) Mehmet KER MO LU (Ünite 3) Hilmi OKUR (Ünite 4) Atila GELD fien (Ünite 5) R dvan NCEELL (Ünite 5) Ömer ÜNLÜ (Ünite 6) Ak n B LEN (Ünite 6) Orhan Yaflar TERLEMEZ (Ünite 7) Yrd.Doç. Hüseyin Selçuk KIRAY (Ünite 8) Editör Yrd.Doç. Hüseyin Selçuk KIRAY ANADOLU ÜN VERS TES

2 çindekiler iii çindekiler Önsöz... Ölçü Bak m Kavram... 2 G R fi... 3 ÖLÇÜ BAKIM... 3 ÖLÇÜ BAKIMDA GÖREV ALAN K fi LER... 4 ÖLÇÜ BAKIMDA YAPILAN filer... 5 Stüdyolar n Kurulum Aflamas nda Ölçü Bak m... 5 Çekimler Öncesinde Ölçü Bak m... 5 Çekimler S ras nda Ölçü Bak m... 6 Çekimler D fl nda Ölçü Bak m (Bak m Onar m)... 6 KURUMLARDA ÖLÇÜ BAKIM YAPILANMASI... 7 Stüdyo Teknik... 7 Video Ölçü Bak m... 7 Ses (Audio) Ölçü Bak m... 8 Ifl k Ölçü Bak m... 8 IT Elemanlar... 9 Elektromekanik... 9 Kameramanlar Kamera Kontrol Teknik Yönetmen ÖLÇÜ BAKIMDA KULLANILAN C HAZLAR Ölçüm Cihazlar Avometreler Osiloskoplar Waveform ve Vectorscope Cihazlar Ses fiiddet Ölçerler Kablo Test Cihazlar Pens Ampermetreler Lüksmetreler Kelvinmetreler Ölçümler S ras nda Kullan lan Yard mc Cihazlar Ses Sinyal Üreteçleri (Osilatörler) Görüntü fiekil Üreteçleri (Video Pattern) Bilgisayarlar Ekran Kalibrasyon Cihaz (Spekrofotometre) Lehimleme Cihazlar (Havyalar) Ölçü Bak mda Kullan lan El Aletleri Tornavidalar Kesici, Tutucu ve fiekillendiriciler ÖLÇÜ BAKIM ELEMANLARININ SORUMLULUKLARI YEDEK MALZEMEN N DEPOLANMASI C HAZLARIN KAL BRASYONU Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar Baflvurulabilecek Kaynaklar Temel Elektrik Bilgileri G R fi ELEKTR N OLUfiUMU, TÜRLER VE ÜRET LMES Elektrik Ak m Elektrik Voltaj letkenler Yal tkanlar Yar letkenler vii 1. ÜN TE 2. ÜN TE

3 iv çindekiler 3. ÜN TE 4. ÜN TE Direnç (Rezistans) Kondansatör (Kapasitans) Bobin (Endüktans) Elektrik Enerjisi Do ru Ak m (DC) Alternatif Ak m (AC) Elektri in Üretimi Faz TRANSFORMATÖRLER (TRAFOLAR) Sigortalar ve fialterler GÜÇ KAYNAKLARI Kesintisiz Güç Kaynaklar Piller ve Bataryalar Jeneratörler Stüdyo ve D fl Çekim Araçlar nda Güç Kaynaklar n n Kullan m SO UTMA S STEMLER VE KL MALAR ELEKTR K KABLOLARI Elektrik Uzatma Kablolar ve Grup Prizler Topraklama ve Topraklaman n Önemi ELEKTR KSEL BÜYÜKLÜKLER N ÖLÇÜLMES ELEKTR K ÇARPMASI VE KORUNMA YÖNTEMLER Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Sistem Kurulumunda Kablolama G R fi KABLOLAMANIN AMAÇ VE ÖNEM ELEKTR K GÜÇ DA ITIMI VE KABLOLAMA Elektrik Güç Kablolamas nda Kullan lan Kablolar ve Fifller AYDINLATMA S STEMLER NDE KABLOLAMA Ayd nlatma Sisteminde Kullan lan Kablolar ve Fifller V DEO S STEMLER NDE KABLOLAMA Koaksiyel Kablo Koaksiyel Kablonun Elektriksel Özellikleri Koaksiyel Kablo ve BNC Konnektör Fiber Optik Kablolar Fiber Optik Kablolar n Yap s Fiber Optik Kablolar ve Kullan lan Konnektörler Yerel Alan A (LAN) Kablolar Yerel Alan A Kablolar n n Yap s ve Kullan lan Konnektörler EFP Kamera Kablolar Çoklu Kablolar (Multicore) ve Kullan lan Konnektörler Triax (Üç Eksenli) Kablolar ve Kullan lan Konnektörler Fiber Optik Kablolar ve Kullan lan Konnektörler SES S STEMLER NDE KABLOLAMA Analog Ses Sistemlerinde Kullan lan Kablo, Konnektör ve Fifller Dijital Ses Sistemlerinde Kullan lan Kablo, Konnektör ve Fifller Hoparlör Kablolar ve Ba lant lar Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Görüntü Ölçü Bak m G R fi ELEKTRON K GÖRÜNTÜ KAVRAMI... 87

4 çindekiler v UYGULAMA ALANLARINA GÖRE GÖRÜNTÜ C HAZLARI Stüdyo çinde Kullan lan Görüntü Cihazlar Kontrol Odas nda Kullan lan Görüntü Cihazlar Cihaz Odas nda Kullan lan Görüntü Cihazlar Görüntü Kay t/okuma (Ingest&Playout) Sistemlerinde Kullan lan Görüntü Cihazlar D fl Çekim Araçlar nda Kullan lan Görüntü Cihazlar DÜZENL BAKIM Stüdyo çinde Düzenli Bak m Kontrol Odas nda Düzenli Bak m Cihaz Odas nda Düzenli Bak m Görüntü Kay t/okuma (Ingest&Playout) Sistemlerinde Düzenli Bak m GÖZLEM VE ÖLÇÜ BAKIM Stüdyo çinde Gözlem ve Ölçü Bak m Kontrol Odas nda Gözlem ve Ölçü Bak m Cihaz Odas nda Gözlem ve Ölçü Bak m Görüntü Kay t/okuma (Ingest&Playout) Sistemlerinde Gözlem ve Ölçü Bak m D fl Çekim Arac nda Gözlem ve Ölçü Bak m Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Ifl k Ölçü Bak m G R fi IfiIK KAYNAKLARI VE AMPULLER Stüdyo Ifl k Kaynaklar Sert Ifl k Kaynaklar (Spotlar) Yumuflak Ifl k Kaynaklar So uk Ifl k Kaynaklar Cyclorama Perde ve Fon Ayd nlatma D fl Çekim Ifl k Kaynaklar Gün Ifl Ifl k Kaynaklar (HMI-Day Light) Tafl nabilir Floresan Ifl klar (Portable Fluorescent Softlight) Tafl nabilir Halojen Ifl klar (Portable Halogen Lights) Ampuller IfiIK KONTROL MASASI VE D MMER S STEMLER IfiIK AKSESUARLARI, ASKILAR VE SEHPALAR Ifl k Ask lar ve Sehpalar Televizyon Stüdyolar nda Kullan lan Ifl k Ask lar Ifl k Sehpalar IfiIK ÖLÇÜM C HAZLARI IfiIK F LTRELER IfiIK TEKN SYEN N N GÖREVLER Bak m, Onar m ve Depolama ELEKTR K MALZEMELER Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Ses Ölçü Bak m G R fi SES ÖLÇÜ BAKIM ELEMANININ GÖREVLER SES S NYAL Analog ve Dijital Ses Sinyali Gömülü Ses Sinyali (Embedded Audio) SES S NYAL N N LET M VE BA LANTILAR ÜN TE 6. ÜN TE

5 vi çindekiler Kablo Fifl, Konnektör ve Çeviriciler SES S NYAL N N ÖLÇÜMÜ VE KAL BRASYON Mikrofonlar ve Hat Sinyaller SES S NYAL ÖLÇÜMÜNDE KULLANILAN C HAZLAR Kalibrasyon TELEV ZYON YAPIMLARINDA KULLANILAN SES C HAZLARI SES C HAZLARININ BAKIM VE ONARIMI Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar ÜN TE 8. ÜN TE Kameralar n Bak m ve Çekim Öncesi Haz rl klar G R fi KAMERALARIN BAKIMI VE TEM ZL ENG Kameralar n Bak m ve Temizli i EFP Kameralar n Bak m ve Temizli i Film Kameralar n n Bak m ve Temizli i KAMERA AKSESUARLARININ BAKIMI VE TEM ZL Kamera Tafl ma Sistemlerinin Bak m ve Temizli i Yard mc Gereçlerin Bak m ve Temizli i Kamera Depolar ÇEK M ÖNCES HAZIRLIKLAR Kameran n Çekime Haz rlanmas Kamera Aksesuarlar n n Haz rlanmas Siyah-Beyaz Ayar ve Kamera- Monitör Kalibrasyonu Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Ses Kay t Cihaz ve Donan mlar nda Bak m G R fi ÇALIfiMA ALANLARINA GÖRE SES KAYIT C HAZ VE DONANIMLARI Televizyon Stüdyolar Ses Stüdyolar Stüdyo D fl Mekanlar SES KAYIT C HAZ VE DONANIMLARINDA BAKIM Mikrofonlar Mikrofon Aksesuarlar Ses Mikserleri Ses Kay t Cihazlar Hoparlör ve Kulakl klar Ses Kablo, Fifl ve Konnektörleri Malzeme Tafl ma Çantalar ÇEK M ÖNCES HAZIRLIKLAR Kalibrasyon Mikrofon ve Hat Sinyal Giriflleri SES MALZEME DEPOSU Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar

6 Önsöz vii Önsöz Günümüz radyo ve televizyon yap mlar n n üretilmesinde analog sistemler terk edilmeye bafllanm flt r. Hatta sinema yap mlar nda dijital teknolojiden yararlan lmaktad r. Birkaç y l öncesine kadar film malzemesi kullan lan foto raf makineleri de dijital yap da üretilmeye bafllanm fl ve ayn zamanda bir video kameras na dönüflmüfllerdir. Fakat teknoloji ne olursa olsun bu sistemlerin kurulabilmesi, iflletilebilmesi ve belli standartlarda üretimlerin yap labilmesi için e itimli insan kayna na ihtiyaç vard r. Profesyonel standartlarda bir radyo ya da televizyon sisteminin yap lanmas oldukça maliyetlidir. Bina tasar m ndan sistemde kullan lacak cihazlar n kurulumuna kadar titizlikle çal fl lmal d r. Televizyon sistemleri radyo ile karfl laflt r ld nda daha karmafl k bir yap ya sahiptir. Çünkü televizyon ayn zamanda görsel bir araçt r. Televizyon yap mlar n n üretilebilmesinde gerekli olan ayd nlatma, görüntü ve ses sistemleri en temel teknik donan mlard r. Bu sistemlerin kurulabilmesi, iflletilebilmesi ve en önemlisi de uluslararas standartlarda yap mlar n üretilebilmesi gerekir. Profesyonel standartlarda üretim hem teknik hem de kullan c düzeyinde e itim ve tecrübeyle sa lan r. Radyo ve televizyon sistemlerinde çal flan teknik elemanlar cihazlar n ölçü, bak m ve onar mlar ndan sorumludur. Cihazlardaki herhangi bir teknik problem yap mlar n kalitesini do rudan etkiler ve hem zaman hem de maddi kay plara neden olur. Bu sebepten dolay cihazlar n 24 saat ayn performansla çal flabilmeleri gerekir. Cihazlar n çal flabilir durumda tutulabilmesi için de cihazlara belirli zaman aral klar yla teknik elemanlarca ölçü bak mlar yap lmal d r. Ayn zamanda bir cihaz n bak m teknik eleman kadar olmasa da cihaz kullanan operatörü de ilgilendirir. Bu kitapta radyo sistemleri anlat lmasa da, profesyonel bir televizyon yap lanmas nda olmas gereken bafll ca cihaz ve donan mlara de inilmektedir. Temel elektrik bilgisinden kablolamaya, ayd nlatma ve görüntü sistemlerinden sese kadar cihaz ve donan mlara yap lan ölçü bak m kavramlar ndan söz edilmektedir. Kitapta yer alan ünite yazarlar alan nda e itim alm fl tecrübe sahibi profesyonel kiflilerdir. Kitap ünitelerinde anlat lan ölçü bak m uygulamalar sizleri yaln zca bilgilendirmek amaçl d r. Bir teknik e itime ve profesyonel tecrübeye sahip olmad - n z sürece kendi bafl n za hiçbir cihaz ve donan m üzerinde ölçü, bak m ve onar m uygulamas yapmay n. Çünkü hem kendi sa l n za hem de kulland n z cihaz ve donan mlara zarar verebilirsiniz. Bu kitab n en az ndan bir rehber amaçl kaynak olarak mesleki anlamda sizlere katk s olaca düflüncesindeyim. Kitab n oluflturulmas nda eme i geçen baflta ünite yazarlar m olmak üzere herkese teflekkür ederim. Ümit ederiz sizler de bu bilgiler fl nda tecrübe kazan r, kendi mesleki seçimlerinizde do ru ad mlar atar ve daha üst bilgilere ulaflabilirsiniz. Editör Yrd.Doç. H. Selçuk K ray

7 1RADYO VE TELEV ZYONDA ÖLÇÜ BAKIM Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; Ölçü bak m tan m n aç klayabilecek, Ölçü bak mda görev alan kiflileri tan mlayabilecek, Ölçü bak mda yap lan iflleri aç klayabilecek, Kurumlarda ölçü bak m yap lanmas n aç klayabilecek, Ölçü bak mda kullan lan cihazlar gösterebilecek, Ölçü bak m elemanlar n n sorumluluklar n s ralayabilecek, Yedek malzemelerin depolanmas n n önemini ifade edebilecek, Cihazlarda kalibrasyonun önemini aç klayabilecek bilgi ve becerilere sahip olabilirsiniz. Anahtar Kavramlar Ölçü bak m Televizyon Onar m Kalibrasyon çindekiler Radyo ve Televizyonda Ölçü Bak m Ölçü Bak m Kavram G R fi ÖLÇÜ BAKIM ÖLÇÜ BAKIMDA GÖREV ALAN K fi LER ÖLÇÜ BAKIMDA YAPILAN filer KURUMLARDA ÖLÇÜ BAKIM YAPILANMASI ÖLÇÜ BAKIMDA KULLANILAN C HAZLAR ÖLÇÜ BAKIM ELEMANLARININ SORUMLULUKLARI YEDEK MALZEMEN N DEPOLANMASI C HAZLARIN KAL BRASYONU

8 Ölçü Bak m Kavram G R fi Günümüzde gerek üretim yapan, gerekse hizmet sunan kurumlarda verimli çal flman n yap labilmesi için hiyerarflik yap lanma (bir kuruluflta yer alan kiflilerin alt üst iliflkilerine, görev ve yetkilerine göre s n fland r lmas ) olmak zorundad r. Bu kapsam içinde özellikle büyük kurumlar görev tan mlamalar ve ifl ak fllar na göre çeflitli bölümlere de ayr lm fllard r. E er kurumlar üretim ve hizmet sunumlar s ras nda, sektörlerinin gereksinimlerine göre teknik bir tak m cihazlar kullan yorlar ise zorunlu olarak ya d fl hizmet al m yoluyla, ya da kendi bünyelerinde bir bölüm oluflturarak teknik eleman ihtiyac n karfl larlar. Böyle kurumlarda kullan lan cihazlar n türleri ne olursa olsun, bu cihazlar n yerleflimi, çal flt r lmas, bak m ve oluflabilecek ar zalar n giderilmesi iflini üstlenen kifliler genel olarak teknik eleman ad yla an l r. Televizyon yap mc l ve yay nc l ile ilgilenen kurumlarda da do al olarak teknik yap lanma gereksinimi duyulur. Televizyon stüdyolar kullan lan cihazlar n çeflitlili i ve birbirleriyle olan uyumlar bak m ndan karmafl k bir yap ya sahiptir. Bu nedenle, yetiflmifl teknik personele olan ihtiyac da o oranda artar. Görüntü ve ses (video/audio) üretimi yapan televizyon kurumlar nda, bu konularda uzmanlaflm fl eleman gereksinimi de do ar. Farkl yap lanma içinde olabilen teknik elemanlar bu ünitede ölçü bak m elemanlar olarak adland r lacakt r. Ayr ca, televizyon stüdyolar n n bulundu u kurumlarda yap lan tüm teknik ifllemleri, bu ifllerin kimler taraf ndan yap ld, e itim düzeylerinin ne olmas gerekti i, elemanlar n sorumluluklar ve kullan lan temel cihazlar ile yard mc cihazlar n neler oldu u konusunda temel bilgiler üzerinde de durulacakt r. Bu ünitede bafll klar ve k sa aç klamalar fleklinde yer alan bilgiler, sonraki ünitelerde ayr nt l olarak ele al nacak ve anlat lacakt r. ÖLÇÜ BAKIM Televizyon yap mc l n n vazgeçilemez unsurlardan biri olan ölçü bak m, genel olarak, programlar n haz rlanmas amac yla teknik destek veren elemanlar ve bunlar n kulland klar donan mlar kapsar. (ölçüm ve ölçümleme cihazlar, yard mc el aletleri gibi.) Ölçü bak m elemanlar çekim için gerekli her türlü cihaz n temininden, bu cihazlar n çal fl r durumda olmas ndan sorumludur. Ayn zamanda, oluflabilecek ar zalara müdahale eder, kullan lan cihazlar n periyodik bak mlar n yapar.

9 4 Radyo ve Televizyonda Ölçü Bak m Ölçü bak m kapsam nda yer alan kameramanlar teknik bir ünvana sahip de illerdir. Özel flirketlerde ve TRT gibi devlet kurumlar nda kameraman olarak ünvan alabildikleri gibi, mezun olduklar okullar dikkate al narak sinema ve televizyon uygulay c s gibi ünvanlarla da çal flabilmektedirler. K saca, hem stüdyo hem de d fl çekimlerin teknik olarak uluslararas standartlarda sorunsuz gerçeklefltirilmesini ve yay nlanmas n sa lar. Bu kapsam n içine, görev alanlar nda de iflimler göstermekle beraber teknik yönetmen, kamera kontrol, stüdyo teknik, elektromekanik, fl k ve ses bak m elemanlar girer. Çekim öncesi ve sonras nda kameralara yapt klar bak mlar nedeniyle, kameramanlar da bu kapsamda yer almaktad rlar. Teknik destek elemanlar olarak da adland r labilecek bölüm çal flanlar, mühendis, tekniker, teknisyen gibi ünvanlara sahip kiflilerden oluflur. Günümüz televizyon stüdyolar, ça n gereklerine uyarak bilgisayar tabanl cihazlarla donat lmaya ve kontrol edilmeye bafllanm flt r. Geçmiflte kay tlar için çeflitli bantlar, kasetler ya da VCD ve DVD gibi medyalar kullan l rken, bugün bunlar n yerini büyük bilgisayarlar olarak adland r labilecek otomasyon sistemleri almaktad r. Bu geliflimin sonucu olarak da bilgisayar tabanl sistemlerin bak m, kontrolü ve kulland klar programlar n yaz l mlar nda oluflabilecek hatalar denetleyebilecek, bu sistemlerde ç kabilecek fiziki ar zalar giderebilecek IT (Information Technologies, Biliflim Teknolojileri) teknik eleman gereksinimi do mufltur. IT grubu olarak çal flan mühendis, tekniker ve teknisyen ünvanl kifliler de ölçü bak m elemanlar kapsam na girmifllerdir. Yukar da da k saca de inildi i gibi, teknik cihaz ve donan mlarla ilgili olarak çal flan kiflilere ölçü bak m eleman, bunlar n yapt klar ifllere de ölçü bak m ad verilir. ÖLÇÜ BAKIMDA GÖREV ALAN K fi LER Okuyucu taraf ndan daha iyi kavranabilmesi bak m ndan; yukar daki tan mlamalarda sözü edilen ölçü bak m elemanlar n n yapt klar ifller, mezuniyet ve ünvanlarla ilgili ayr nt l bilgi vermek yerinde olacakt r. Öncelikle flunu hat rlatmak gerekir: Ülkemizde televizyon yap mc l sektöründe istihdam edilmek üzere do rudan eleman yetifltiren programlar, yüksekö retimde ilgili üniversitelerin iki y ll k meslek yüksekokullar n n yaln zca radyo-televizyon tekni i/teknolojileri bölümleriyle, orta ö retimde radyo-televizyon alan nda aç lm fl programlardan oluflmaktad r. Bu e itim kurumlar ndan mezun olanlar d fl nda, televizyon yap mc l alan nda çal flan elemanlar n büyük bölümü, di er teknik eleman yetifltiren okullardan temin edilmektedir. Ancak, bu okullardan mezun olanlar, gördükleri dersler itibari ile sektöre ait bilgileri alarak de il, temel elektrik ve elektronik e itimi alm fl olarak gelirler. Bu tür ö retim kurumlar ndan gelerek çal flmaya bafllayanlar, televizyon tekni i konusunda; kurumlar n kendi açt klar e itim programlar yard m yla, benzer kurumlar n e itim programlar ndan yararlan larak ya da uygulaman n içinde yetifltirilmektedir. Televizyon stüdyolar nda kullan lan tüm cihazlar elektrik ve elektronik tabanl olarak çal flmaktad r. Bu nedenle de, çal flan elemanlar n sözü edilen bilim dallar nda e itim alm fl olmalar gerekmektedir. Ülkemizde, televizyon yap mc l sektöründeki ölçü bak m elemanlar n n ünvanlar genel olarak ele al nd nda; elektrik-elektronik teknisyen ve teknikerleri, radyo-televizyon teknisyen ve teknikerleri, sektörle ilgili dört y ll k okullardan mezun olan mühendis, teknik ö retmen ve kameramanlar gibi s ralanabilir. Yukar da belirtilen alanlar n d fl nda; farkl bir flekilde, yine televizyon tekni i sektöründe uygulaman n içinden yetiflmifl elemanlar da teknisyen yard mc s, kamera asistan gibi isimlerle ölçü bak m eleman olabilmektedirler.

10 1. Ünite - Ölçü Bak m Kavram 5 ÖLÇÜ BAKIMDA YAPILAN filer Ölçü bak mda yap lan ifller dört ana bafll k alt nda toplanabilir: Stüdyolar n kurulum aflamas nda ölçü bak m Çekimler öncesinde ölçü bak m Çekimler s ras nda ölçü bak m Çekimler d fl nda ölçü bak m (bak m onar m) Stüdyolar n Kurulum Aflamas nda Ölçü Bak m Televizyon stüdyolar n n kurulum aflamas, teknik elemanlar taraf ndan titizlikle gerçeklefltirilir. Stüdyo olarak kullan lacak mekan n yap m aflamas ndan, tüm cihazlar n yerleflimine ve kablolanmas na kadar geçen sürede, teknik elemanlar daha önce haz rlad klar plan ve flemalardan yararlan rlar. Hangi cihazlar n kullan laca, binan n durumuna göre stüdyoda bulunacak birimlerin (stüdyo, video kontrol odas, kay t odalar, kurgu, ingest ve ses kontrol odas gibi) nas l konumlanaca tasarlan r. Sisteme sonradan eklenebilecek cihazlar da gözönünde bulundurularak, afla - da s ralanan çal flmalar de erlendirilir: Elektrik, video, ses ve haberleflme kablolar n n geçebilece i yükseltilmifl taban, Ask tavan ve kablo tavlar n n yap m, SIRA S ZDE Kablo uzunluklar, Priz ve kablo uçlar na ba lant s yap lacak fifl ve konektörlerin say s, töleranslar ile beraber hesaplan r. DÜfiÜNEL M Cihazlar n sat n al m için gerekli olan teknik flartnamelerin haz rlanmas, cihazlar n kurulumu için gerekli tüm imalat n kontrolü ve malzemelerin sat n al m n n SORU denetimi yine teknik personel taraf ndan gerçeklefltirilmektedir. Yeterli ön çal flma yapmadan stüdyo kurulumuna bafllanmamal d r. D KKAT Stüdyonun kurulum aflamas nda ya da stüdyonun kullan m na geçildi inde sorun yaratacak eksikliklerle karfl - lafl labilir. Bu nedenle, öncelikle haz rl k aflamas nda son derece dikkatli SIRA S ZDE ve özenli olunmas gerekmektedir. SIRA S ZDE DÜfiÜNEL M SORU D KKAT SIRA S ZDE Çekimler Öncesinde Ölçü Bak m AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ Stüdyonun kurulmas ile beraber sistem çal fl r duruma gelmifltir. Kurulumda görev alan teknik personel için yeni bir çal flma format ortaya ç kar. Stüdyonun oluflturulmas aflamas nda tek bölüm halinde çal flan ekip, art k di er K birimlerle T A P beraber K T A P hareket edecek bir yap lanma içine girer. Elektrik panolar, kesintisiz güç kaynaklar, jeneratörler, kameralar, fl k, ses ve görüntü kay t cihazlar gibi üniteler çal flmaya bafllam flt r. TELEV ZYON TELEV ZYON Prompter cihaz : Çekim Bu aflamadan itibaren, ölçü bak m ekibinin gözü kula cihazlarda ve onlarla ilgili çeflitli isteklerde bulunan operatörlerindedir. Televizyon programlar n n çekim- bir metne ba l kalarak s ras nda, sunucular n belli konuflma yapmalar lerinde kullan lacak tüm cihazlar, yap m toplant s s ras nda belirlenir. Yap m toplant s, çekilecek televizyon program ile ilgili yönetmenin baflkanl nda yap l r. sa lanmas ve senaryoya NTERNET istenildi inde, NTERNET ak c l n Yap m toplant lar nda, çekimde kullan lmas öngörülen teknik donan mlar ölçü uyumlu anlat m n gerçekleflmesi için kamera bak m ekibine bildirilir. Yönetmen taraf ndan talep edilen teknik donan mlar, ayn önüne tak lan, izleyicilerin zamanda teknik ekip taraf ndan de erlendirilir ve yönetmene bilgi verilir. Yönetmen taraf ndan talep edilebilecek baz teknik donan mlar flu flekilde olabilir: önceden yaz lm fl bir metnin, göremedi i, ancak kamera karfl s ndan görülebilen Kaç kamera kullan laca bilgisayar taraf ndan ak t ld monitör ve Prompter cihaz kulan l p kullan lmayaca aynadan oluflan sistem.

11 6 Radyo ve Televizyonda Ölçü Bak m Stüdyo içinde ekstra görüntü monitörü ya da bilgisayar olup olmayaca Harici cihaz ba lant lar gibi. Ölçü bak m eleman çekim öncesinde bu cihazlar n yerleflimini ve ba lant lar - n yaparak haz r duruma getirir. Ayr ca sistemin tümünün do ru çal fl p çal flmad - n n kontrolünü, ar zal bir cihaz varsa, bu ar zan n giderilmesi ifllemini ölçü bak m eleman yapar. Çekim yay n ya da kay t araçlar ile yap lacaksa, yukar daki isteklere ek olarak çekim arac n n (OB Van, Outside Broadcasting Van, D fl Yay n Arac ) haz rlanmas, kamera kablolar, video ve ses kablolar n n istenilen yerlere çekilmesi, ba lant lar n n yap lmas yine ölçü bak m ekibinin görevidir. Çekimler S ras nda Ölçü Bak m Haz rl klar tamamland ktan sonra, planland gibi çekime bafllan r. Çekimin yap ld stüdyoda ya da çekim arac nda, duruma göre bir kaç kifli ölçü bak m eleman olarak görevlendirilir. Bu kifliler, çal flma s ras nda oluflabilecek teknik sorunlar çözerler ve çekim ekibindeki di er görevlilerin teknik isteklerini karfl larlar. Daha önce, televizyon stüdyolar nda elektronik cihazlar n kullan ld ndan söz edilmiflti. Dolay s yla bu cihazlarda her türlü önlemin al nmas na ra men çekimler s ras nda çeflitli ar zalar oluflabilir, kullan c (operatör) hatalar nedeniyle de zaman zaman sorunlar yaflanabilir. Ölçü bak m elemanlar bu gibi durumlarda da sorunun çözümüne yard mc olurlar. Ar za tespiti son derece h zl olmal ve çok çabuk sonuçland r lmal d r. Bir sonraki konu bafll nda, ölçü bak m elemanlar n n en büyük yard mc s olan ve bak m onar mda ihtiyaç duyulan cihazlara de inilecektir. Çekimler D fl nda Ölçü Bak m (Bak m Onar m) Ölçü bak m elemanlar n n görevi çekimlerin sona ermesiyle bitmez. Asli görevlerinden biri ve belki de en önemlisi, çeflitli nedenlerle ar zalanm fl, hasar görmüfl ve at l durumdaki cihazlar n tekrar sisteme kazand r lmas d r. Televizyon çekimleri d - fl nda yap lan bu teknik çal flmalar bak m onar m olarak tan mlan r. Televizyonculuk sektöründe kullan lan cihazlar, maliyetleri aç s ndan oldukça büyük yat r mlar gerektirmektedir. Bu cihazlardan herhangi birinin ar zalanarak devre d fl kalmas, o kurumun iflleyiflini ya tamamen ya da k smi olarak durdurabilir. Bu da o kurumun maddi kay plara u ramas na, yap lan ifllerin gecikmesine, dolay s yla itibar kayb na neden olabilir. K saca de inilen bu kötü senaryo göz önünde bulunduruldu unda, ölçü bak m elemanlar n n önemi daha çok ortaya ç kmaktad r. Televizyon yap m kurumlar ndaki as l yerleri laboratuvarlar ya da atölyeler olan ölçü bak m elemanlar, tafl nabilir cihazlar için onar m ifllerini de bu alanlarda gerçeklefltirirler. Ar zal bir cihaz n ön incelemesi, üzerinde operatörler için konulmufl tufllardan bafllar. Daha sonra s ras yla anahtarlar, görüntü elemanlar (display) gibi parçalar n kontrolü yap l r. E er bunlarda sorun bulunamazsa, cihaz n iç devreleriyle ilgili gözlemlere geçilir. Elektronik cihazlarda bir parçan n çal fl p çal flmad, e er fiziksel bir darbe ya da yüksek ak m nedeniyle yanma oluflmam flsa, gözle bak larak ya da dokunarak anlafl lmaz. Böyle bir durumda, ölçü bak m elemanlar n n mutlaka ölçüm yapan cihazlara gereksinimi vard r. Do al olarak teknik elemanlar bu cihazlar n kullan m n bilmek zorundad r. Daha önce de belirtildi i gibi, do rudan sektörle ilgili bir ö renim kurumundan gelmeyen di er teknik elemanlar, bu cihazlar n bir k sm n ancak televizyon yap mc l ile u raflan kurumlarda görebilirler.

12 1. Ünite - Ölçü Bak m Kavram 7 Buradan da anlafl laca gibi, ilgili sektörlerde çal flmadan, teknik bilgi ve becerilerin ö renilmesi oldukça zordur. Bak m onar m d fl nda, yeni cihazlar n ana sisteme ba lanmas ve testlerinin yap lmas, yine ölçü bak m elemanlar n n çekimler d fl ndaki görevleri aras ndad r. Televizyon çekimlerinin kurgulanmas nda kullan lan cihazlar da, yine ölçü bak m elemanlar n n denetiminde ve sorumlulu undad r. K saca, ölçü bak m elemanlar - n n bak m onar m görevi, ar zal cihazlar oldu u ve kurumdaki di er birimler çal flt sürece devam eder. KURUMLARDA ÖLÇÜ BAKIM YAPILANMASI Ölçü bak m elemanlar, baz televizyon kurumlar nda farkl tan mlamalarla yap - land r l p, görevlendirilebilirler. Fakat televizyon yap mc l sektöründe ölçü bak m çal flanlar na benzer adlar verilir. Bu ünitede, ölçü bak m elemanlar afla daki s rayla ele al nacakt r: Stüdyo Teknik Kamera Kontrol Teknik Yönetmen Stüdyo Teknik Stüdyo teknik tan mlamas, baz kurumlarda ölçü bak m ya da ölçü teknik gibi de ifliklikler göstermekle beraber, yap lan ifl niteli i bak m ndan farkl l k göstermez. Bu bölüm içinde flu birimler yer al r: Video ölçü bak m Ses ölçü bak m Ifl k ölçü bak m IT elemanlar Elektromekanik Kameramanlar Stüdyo teknik elemanlar n n stüdyo kurulumunda, cihaz al m nda, ar zayla karfl lafl ld nda ve sistem içinde oluflabilecek her türlü sorunda birbirleriyle uyumlu çal flma zorunluluklar vard r. Televizyon yap m kurumlar nda video ve ses bir bütün olarak düflünüldü ünden, bu bölümlerde çal flan stüdyo teknik elemanlar her iki bölümün yapt ifllerde de sorumluluk alabilmektedirler. Buna ra men, video ve ses ölçü bak m konular bu ünitede ayr ayr ele al nm flt r. Video Ölçü Bak m Televizyon yap m kurumlar n n temel üretimlerinden biri görüntüdür. Görüntüyü elektriksel iflaretlere dönüfltüren, bu sinyallerin kay tlar n yapan ve çeflitli formatlarda iflleyen cihazlar n çok büyük bir bölümü video tabanl çal flmaktad r. Yukar - da genel olarak ölçü bak m elemanlar n n yapm fl oldu u ifller hakk ndaki bilgilerde de de inildi i gibi, hem bak m onar m hem de ölçü bak m anlam nda video ölçü bak m elemanlar n n yapm fl oldu u çal flmalar ayr ca de er kazanmaktad r. Stüdyo ve di er birimlerde (kurgu, grafik, ingest gibi.) yap lan ifllerin teknik anlamda baflar s, iyi iflleyen ve hatas z çal flan cihazlara ba l d r. Do al olarak da bu cihazlar n do ru ve düzenli çal flmas n sa layacak elemanlar n iyi yetiflmifl olmalar bir zorunluluktur. Mezun olduklar okul ne olursa olsun, tüm sistemi kontrol edebilmek, cihazlar aras ndaki ba lant lar yapabilmek ve bir ar za olufltu unda k - sa zamanda giderebilmek deneyim gerektirmektedir. Aksi durumlarda sistemin iflleyifli ya yavafllayacak ya da tamamen duracakt r.

13 8 Radyo ve Televizyonda Ölçü Bak m Video ölçü bak m denildi inde; video sinyalinin elde edilmesi, bu sinyale istenilen noktalardan ulafl labilmesi, çeflitli birimler taraf ndan ifllenerek kayda girilmesi ve yay nlanmas na kadar geçen süreci kontrol eden teknik elemanlar ve yapt klar ifller akla gelmelidir. Ses (Audio) Ölçü Bak m Görüntü gibi ses ölçü bak m elemanlar da televizyon yap m kurumlar nda ana unsurlardan biridir. Birçok görüntünün yan nda sesin de ifllenmesi ve yine uluslararas standartlara göre kay tlar n n yap lmas gerekmektedir. Ses ölçü bak m eleman, ölçüm cihazlar ve bir tak m göstergelerden yararlanarak ses sinyalinin seviyesini (fliddetini), kalitesini ve uluslararas standartlara uygunlu unu kontrol eder. Görüntü ve sesin ayn anda ifllendi i cihazlar oldu u gibi, yaln zca ses sistemleri üzerinde çal flan cihazlar da vard r. Bunun sonucunda, birçok cihaz ses ve görüntüyü birlikte iflleyerek kaydeder/okur. Televizyon yap m kurumlar nda kullan lan analog (örneksel) ve dijital (say sal) cihazlar bazen ayn anda kullan labilir. Analog sistemlerde görüntü ve ses için ayr ayr girifller olmas na ra men, dijital cihazlarda ses sinyali video sinyale gömülü (embedded) olarak ifllenir. Fakat bu dijital cihazlar, ses sinyalini video sinyalden kolayl kla ay rabilecek teknik özelliklere sahiptirler. Ölçü bak m elemanlar genelde tüm stüdyo sistemine bakt klar ndan dolay, ço- u televizyon kurumlar nda bir eleman hem video ve hem de ses ölçü bak m görevini üstlenebilir. Fakat di er ölçü bak m gruplar nda oldu u gibi, bu konuda da video ve ses olarak ayr lmas nda yarar vard r. Ses ölçü bak m denildi inde; ses sinyalinin elde edilmesi, bu sinyale kurumda istenilen her noktadan ulafl labilmesi, çeflitli birimler taraf ndan ifllenebilmesi, sinyalin kayda girmesi ve yay nlanmas na kadar geçen süreci kontrol eden teknik elemanlar akla gelmelidir. Ifl k Ölçü Bak m Bir objeye ait görüntünün fl k bilgisi olarak elde edilebilmesi için, o objenin fl yans tmas gerekmektedir. Her renk, fl farkl oranlarda yans tt ndan aradaki farklar (k rm z, yeflil, mavi vb.) o objenin görüntü bilgisi olarak ortaya ç kmaktad r. Kameralar, insan gözü ile benzer prensiple çal fl r ve yans yan bu fl k bilgilerini elektriksel sinyallere çevirirler. Yukar daki paragraftan da anlafl laca üzere; objenin görülebilir olmas için mutlaka bir fl k kayna na ve obje üzerine düflen fl a gereksinim vard r. Günefl ve ay do al fl k kaynaklar d r. Baz d fl çekimlerde (stüdyo d fl ) günefl fl ndan yeteri kadar yararlan lamaz ise harici fl k kaynaklar kullan l r. Televizyon ve foto raf stüdyolar nda da fl n harici kaynaklardan elde edilmesi gerekmektedir. Harici fl k kaynaklar na gereksinim duyuldu unda, çeflitli güçlerde, farkl amaçlar için üretilmifl spot ad verilen ayd nlatma araçlar kullan l r. Ayd nlatma araçlar n n kullan ld, stüdyo ve d fl çekimlerde, ayd nlatmay gerçeklefltiren ve ar za oldu unda spotlar n onar m ile bak mlar n yapan kiflilere fl k ölçü bak m elemanlar ad verilir. Ifl k ölçü bak m elemanlar için ayd nlat lmas yap lacak mekan n hacmi önemlidir. Stüdyoda tavana as l halde bulunan spotlar n tavan ask lar ndaki yerleflim aral klar na ve konumlar na göre fl k güç da l mlar n projelendirirler. D fl çekimlerde de, fl k kaynaklar n n yerlefltirildi i tripodlar n (üçayak sehpa) konumlar n,

14 1. Ünite - Ölçü Bak m Kavram 9 alana düflecek fl k miktar n ve gölgeleri hesap ederek düzenlemek yine bu elemanlar n görevleri aras ndad r. IT Elemanlar Günümüzün geliflen teknolojileri, televizyon yap m kurumlar n n kullanmakta oldu u cihazlar n geliflimini, dolay s yla de iflimini gerektirmektedir. Bilgisayar tabanl cihazlar n birçok kurumda kullan m artarken, bantl ya da kasetli kay t ve okuma cihazlar na olan gereksinim yavafl yavafl ortadan kalkmaktad r. Kay t ve okuma formatlar de iflmekte, yeni kullan c e ilimleri ortaya ç kmaktad r. Bant ve kasete dayal kay t / okuma medyalar n n yerini sabit disklerden oluflmufl server sistemleri (herhangi bir a üzerinde bir program veya bir bilgiyi farkl kullan c lara/sistemlere paylaflt ran/da tan donan m veya yaz l ma verilen genel isim, sunucu) almaktad r. Stüdyoda yap lan çekimlerin kayd ve d fl çekimlerden gelen çeflitli medyalar n aktar m ayn ortama yap labilmektedir. Böylelikle, yetkilendirilen kiflilerin bu ortamdaki bilgilere daha çabuk ulaflmas sa lanmaktad r. Her türlü kay t, kurgu, ve oynatma gibi ifllemler, uzaktan eriflilen (remote) bilgisayarlarla ayn sunucu üzerinden yap ld ndan araya baflka bir cihaz n girmesine gerek kalmamaktad r. Bu geliflmeler sonucunda, bilgisayarlar ve yine bilgisayar tabanl çal flan cihazlar n hem yaz l m hem de donan m olarak sorunlar n giderecek, bak mlar n yapacak teknik elemanlara gereksinim do mufltur. Bu amaçla, konusunda e itim görmüfl tekniker ve mühendislerden oluflan IT elemanlar ad yla yeni bir ölçü bak m eleman kavram ortaya ç km flt r. Sistemde televizyon yap m amac yla kullan lan tüm bilgisayar ve benzeri cihazlar n sorumlulu u, çal fl r durumda bulundurulmalar, bak mlar n n yap lmas ve oluflan ar zalar n giderilmesi bu elemanlar n yetkisine verilmifltir. Elektromekanik Televizyon stüdyolar n n planlanmas yap l rken, kuflkusuz en önemli aflamalar ndan biri elektrik alt yap s n n oluflturulmas d r. Program çekimleri, özellikle canl yay nlarda devaml l k gerektirir. Herhangi bir nedenle meydana gelebilecek elektrik kesintisi, gerilim dalgalanmalar (örne in, 220 volt olmas gereken flehir flebeke geriliminin kabul edilebilir alt s n r 180, üst s n r ise 240 volttur. Bu s n rlar n d fl ndaki gerilim de erleri ar zalara neden olabilir) ve fazlar aras dengesizlikler gibi ar zalar n yaflanmas çal flmalar olumsuz yönde etkiler. Stüdyo planlanmas nda bu tür ar zalar n olabilece i düflünülerek gerekli önlemler al nmal d r. Bu amaçla; kesintisiz güç kaynaklar n n ve elektrik üretmek için kullan lan jeneratörlerin önceden belirlenmesi ve kurulaca yerlerin tespit edilmesi gerekir. Hem elektrik hem de tüm elektronik sistemin montaj rack olarak isimlendirilen, bir çeflit raf sistemlere yap l r. Bu raf sistemler, cihazlar n alt alta yerlefltirilmesini sa layan, uluslararas standartlarda ve metalden yap lm fl cihaz montaj dolaplar d r. Raf dolaplar nda ünitelerinin haz r hale getirilmesi, stüdyo sistemleriyle ilgili mekanik ve elektrik ifllerinin gerçeklefltirilmesi elektromekanik ölçü bak m elemanlar nca yap l r. Bir cihaz n montaj için matkap kullan m ndan demir kesme ifllemine, kablo kanal döflemekten elektrik panolar n n yap m na kadar birçok iflle ilgilenen elemanlar, elektromekanik ölçü bak mc lard r. Bu elemanlar genelde elektrik bilimi üzerine e itim alm fl kiflilerden oluflmas - na ra men, mekanik ifllerde, makina bilgisine sahip elemanlar n da s kça çal flt k-

15 10 Radyo ve Televizyonda Ölçü Bak m lar görülmektedir. Yine di er ölçü bak m birimlerinde oldu u gibi teknisyen, tekniker, mühendis ünvanlar ile çal fl rlar. Beyaz Dengesi (White balance): Görüntüde, beyaz ve tonlar na ait renkler üzerinde oluflabilecek baflka renklerin (k rm z, mavi, yeflil vb.) yok edilmesi ifllemi. Beyaz n tam beyaz görüntülenmesidir. Siyah Dengesi (Black balance): Görüntüde, siyah ve tonlar na ait renkler üzerinde oluflabilecek baflka renklerin (k rm z, mavi, yeflil vb.) yok edilmesi ifllemi. Siyah n tam siyah görüntülenmesidir. Örtücü H z (Shutter speed): Diyaframdan içeri fl k girme süresi ve h z d r. Renk S cakl n De ifltiren Filtre: Ortam ayd nlatmas na göre renk s cakl n n seçimini yapan anahtar. Kameramanlar Kameramanlar daha önce de belirtti imiz gibi teknik bir ünvanla an lmazlar. Yapt klar iflin sanatsal yönü daha a r basmaktad r. Burada de erlendirilmek istenen yönleri, çekim öncesi ve çekim sonras kameralara yapt klar bak m ve kulland klar cihazlar koruma yöntemleridir. Özellikle d fl çekim ortamlar, elektronik cihazlar için sorunlu yerlerdir. Tozun çok yo un bulundu u alanlarda, kamera gibi hassas parçalardan oluflan çekim araçlar olumsuz etkilenirler. Bu nedenle kameramanlar, d fl çekimlerden geldiklerinde, kulland klar kameralar n ve monitörlerin genel bak mlar n yaparlar. Elektronik cihazlar n temizli i için özel spreyler ve herhangi bir kal nt b rakmayan temizlik bezleri üretilmifltir. Bu spreyler, suya ve oksidasyona karfl koruma sa larken ayn zamanda cihazlar n elektronik aksamlar na da zarar vermezler. Saf (izopropil) alkol de yine temizlik için güderi yard m yla elektronik cihazlarda kullan labilir. Öncelikle cihaz üzerindeki toz tabaka bir kompresör yard m yla temizlenmelidir. Bu temizlik uygulamalar, profesyoneller taraf ndan ve cihaza zarar vermeyecek flekilde dikkatle yap lmal d r. Çekim için temizli i yap lm fl durumda bekleyen kameralar n, çal flma öncesinde de bir tak m teknik ayarlar n n yap lmas gerekmektedir. Kullan lacak akü seçimi ve buna uygun aparatlar n al m yla bafllayan ölçü bak m süreci, kullan lacak lenslerin tak lmas, tripod ayarlar n n (kameran n üzerine konuldu u üçayak sehpa) kontrol edilmesiyle devam eder. Çekim öncesinde, teknik olarak do ru görüntünün elde edilebilmesi için kamerada bulunan beyaz dengesi (white balance) ve siyah dengesi (black balance) anahtarlar yla ayarlar yap l r. Örtücü h z (shutter speed) ve renk s cakl n de ifltiren filtre konumlar ortam fl na uygun olarak belirlenir. Sonuçta; kameramanlar n yapt klar çekimler asli görevleri olmakla beraber, çekim öncesinde ve sonras nda gerçeklefltirdikleri bu tür bak m ifllemlerinden dolay, ölçü bak m elemanlar grubunda yer al rlar. Kamera Kontrol Çekim bafllamadan önce dekor kurulur ve bu dekora göre fl kland rma yap l r. Profesyonel televizyon yap m kurumlar nda, oluflturulan bu fl k alt nda kameralar n uluslararas standartlara göre teknik ayarlar n n yap lmas gerekir. Stüdyo kameralar ile d fl çekim arabalar nda kullan lan kameralar (EFP), d fl çekimlerde kullan lan kameralara (ENG) göre farkl l klar gösterir. D fl çekim kameralar yaln zca kamera gövdesi ve gövdeye ba l kay t ünitesinden oluflurlar. Stüdyo kameralar ise bafll ca dört bölümden oluflurlar. Bunlar: Lens (Objektif) Kamera Gövdesi Uzaktan Kontrol Paneli (RCP, Remote Control Panel) Kamera Kontrol Ünitesi (CCU, Camera Control Unit) Bu tip kameralar n üzerinde kay t ünitesi bulunmaz. Kameralardan gelen görüntü sinyali harici kay t cihazlar na yap l r. Lens: Kameralar n ön taraf nda bulunan ve merce i içerisinde bar nd ran, objektif olarak da adland r lan aparatlard r. Asl nda lens ad yla üretilen bu parçalar, dilimizde yayg n bir flekilde objektif ad yla da kullan lmaktad r. Objektifler, yönel-

16 1. Ünite - Ölçü Bak m Kavram tildikleri objenin görüntüsünden gelen fl k bilgisini, görüntü alg lama elemanlar - n n (CCD, Charge Coupled Device) üzerine düflmesini sa lar. Gövde: çersinde çeflitli elektronik devrelerin bulundu u, ön taraf na lensin ba land, görüntünün elektriksel bilgisini oluflturan bölümdür. Uzaktan Kontrol Paneli: Kameran n teknik özelliklerinin kablo ba lant s ile uzaktan kotrol edilmesini sa layan, üzerinde çeflitli tufllar n ve dü melerin oldu u, genellikle kullan c n n yapt ayarlar görmesi için yerlefltirilmifl LCD ekran bulunan (Liquid Crystal Display, S v Kristal Ekran) ünitedir. Kamera Kontrol Ünitesi: Kameran n gönderdi i tüm bilgileri iflleyen, uzaktan kontrol ile gövdenin haberleflmesini sa layan, promter ve tally ç k fllar n n kontrol edildi i ünitedir. Lens ve kamera gövdesi bir bütün haldeyken, remote kontrol ve kamera kontrol ünitesi ayr cihazlar olarak farkl yerlerde konumland r l r. Kamera kontrol eleman, çekim öncesinde, stüdyo fl klar na göre kamera kontrol ünitesini kullanarak uluslararas standartlarda ayar yapar. Kullan lacak kamera say s birden fazla ise teknik parametreler bak m ndan tüm kameralar n eflitlenmesi gerekir. Özetle; kameralar n ayn ortamda ald klar görüntülerin hem fl k fliddeti hem de renkleri ayn olmal d r. Kamera kontrol elemanlar kendilerine ayr lan bölümde bulunan ölçüm cihazlar ndan yararlanarak ve remote kontrol panelini kullanarak bu ayarlar yapan kiflilerdir. Teknik Yönetmen Teknik Yönetmenler, özellikle çekim s ras nda tüm elektrikli ve elektronik cihazlar n çal fl r durumda bulunmas ndan, bunlar çal flt rmakla görevli teknik personelin koordinasyonundan sorumludur. Televizyon çekimlerinde program n yönetmeni; dekorun nas l olaca, ayd nlatman n ne flekilde yap laca, kameralar n konumlar gibi programlar n sanatsal yönünü oluflturan ifllerden sorumludur. Buna karfl n ifllevi ne olursa olsun, teknik cihazlar kullanan ekibin karfl laflaca sorunlar ve kulland klar cihazlar n uluslararas standartlarda iflletilmesi ise teknik yönetmenin sorumlulu undad r. Teknik yönetmen bu ifllemleri yaparken, di er ölçü bak m elemanlar yla da iletiflim içinde olmal d r. Çekim s ras nda, ölçüm cihazlar yard m yla görüntü ve sese ait sinyalleri kontrol etmek zorundad r. Herhangi bir nedenle ar za olufltu unda, bu ar zan n kayna n tespit ederek, çekimde görevli stüdyo teknik elemanlar yla koordinasyonlu olarak sorunun giderilmesini sa lar. Tüm bu görevlerin yerine getirebilmesi için teknik yönetmenin, stüdyoda kullan lan teknik cihazlar, araç ve gereçleri tan mas, ayn zamanda kolayl kla kullanabilmesi gereklidir. Display (Ekran): Dijital görüntülemenin yap ld ekran. Örne in, dijital radyolarda kanal, frekans gibi bilgileri kullan c ya gösteren ekranlar. 11 Tally: Stüdyolarda yay na gönderilen ya da kaydedilen görüntünün hangi kaynaktan geldi i bilinmelidir. Bu amaçla her kaynak için izleme monitörleri bulunmaktad r. Ç k fla gönderilen kayna a ait monitörün üzerindeki özel ve renkli bir lamba bu durumu gösterir. Ayn sistem kameralar üstünde de bulunur. Hangi kamera ç k fla verilmifl ise üzerindeki lamba yanar ve hem kameraman için, hem de sunucular için dikkat çekmek amac yla kullan l r. Lambalar ve bunlar kontrol eden sistemlere tally ad verilir. ÖLÇÜ BAKIMDA KULLANILAN C HAZLAR Elektronik, iletken ve yar iletkenlerdeki elektron ak m n inceleyen, bu ak ma yön, fliddet ve h z verebilen bilim dal d r. Bu tan mdan da anlafl laca gibi, elektronik sistemler elektron ak mlar sayesinde çal fl r ve ifl üretirler. Ancak insan gözü ile bu ak mlar görmek olanaks zd r. Ölçü bak m elemanlar elektron ak mlar - n n fliddetini, yönünü ve h z n görebilmek için baz ölçüm cihazlar ndan ve bu cihazlara ait donan mlardan yararlan rlar. Test amaçl sinyal üreten cihazlar da yine onar m s ras nda yayg n olarak kullan l r. Ayr ca di er günlük ifllerde kullan lan ve birço unuzun bildi i basit el aletleri de ölçü bak m elemanlar n n vazgeçilmez araçlar d r. Ölçü bak m elemanlar n n kullanmakta oldu u cihazlar flu flekilde s n fland rabilir:

17 12 Radyo ve Televizyonda Ölçü Bak m Ölçüm Cihazlar Elektrikli Yard mc Cihazlar Basit El Aletleri Ölçüm Cihazlar Foto raf 1.1 Analog ve dijital avometreler. Avometreler AVO kelimesi; Amper (elektrik ak m birimi), volt (gerilim birimi), ohm (direnç birimi) sözcüklerinin bafl harflerinden oluflur. Ölçü bak m elemanlar n n en s k kulland ölçüm cihaz d r. Avometre kullan larak, elektrik ya da elektronik devre malzemelerinin üzerinden geçen ak m ve oluflan gerilim ölçülebilir. Ayn zamanda, elektrik beslemesi aç k olmayan bir cihaz ndaki elektronik malzemelerin direnç de erleri ve flehir flebeke gerilimi de avometre kullan larak ölçülebilir. Bu ölçüm cihaz, üretimine ba l olarak analog ya da dijital yap da olabilir. Bu iki cihaz n yapt klar ifl ayn fakat bulunan sonucu gösterim flekilleri farkl d r (Foto raf 1.1). Foto raf 1.2 Analog ve dijital osiloskoplar. Osiloskoplar Elektriksel bir de erin ölçümünde, bulunan sonucun dalga fleklini, gerilimini ve birimi hertz (hz) olan frekans n (bir sinyalin saniyedeki de iflim say s. Örne in, flehir flebekesi 50 hz) ayn anda gösterebilir. Osilaskoplar n analog ve dijital modelleri vard r. Analog osilaskoplar n bilgi ekranlar genellikle tüplü (CRT, Chatode Ray Tube, Katot Ifl nl Tüp), dijital olanlar ise s v kristal ekran LCD fleklinde üretilirler. (Foto raf 1.2).

18 1. Ünite - Ölçü Bak m Kavram 13 Daha önce de belirtildi i gibi iletken ve yar iletlenler üzerinde hareket eden elektronlar gözle görülemezler. Bir elektronik malzemenin üzerine düflen gerilimin dalga flekli ve frekans de erinin ne oldu u gibi özellikler, onar m s ras nda oldukça önemlidir. Bu nedenle, sözü edilen de erleri ölçen osilaskop, temel ölçüm cihazlar ndan biri olarak kabul edilir. Waveform ve Vectorscope Cihazlar Sektörlerde, çeflitli meslek dallar na özgü ölçüm aletleri bulunur. Wavefrom ve Vectorscope ad verilen ve yaln zca televizyon yap m kurumlar nda kullan lan ölçüm cihazlar da bu kapsamdad r. Video sinyalinin özelliklerini ve de erlerini gösterirler. Bu cihazlar n dijital olan modelleriyle, dijital sesle ilgili bir tak m ölçümler de yap labilir. Özellikle, kamera ayarlar yap l rken, kamera kontrol eleman taraf ndan kullan l rlar. Bir ar za durumunda da, teknik yönetmen ve stüdyo teknik elemanlar taraf ndan kullan lmaktad r. Uluslararas standartta video üretimi yapan stüdyolarda bulunmas zorunlu olan bu cihazlar, en çok kullan lan ölçüm cihazlar ndand r. Geçmiflte birbirinden ayr iki cihaz olarak üretilmelerine ra men, günümüzde birleflik yap da tek bir cihaz olarak üretilmektedir (Foto raf 1.3). Foto raf 1.3 Waveform/ Vectorscope ekran ndan örnekler. Ses fiiddet Ölçerler Ses sinyalinin ve akustik ses fliddetinin ölçümünde baz cihazlardan yararlan l r. Ses sinyal fliddetinin ölçümünde VU metre (Volume Units), PPM (Peak Program Meter) ve dbfs (Decibel Full Scale) göstergeler (monitörler) kullan l r. Bu göstergelerden VU metre ve PPM analog ses sistemlerinde mekanik halde bulunurlar. Günümüz dijital sistemlerde kullan lan ses seviye ölçerler de dbfs skala halindedir. Ses seviye göstergelerindeki de erler standart olmas na ra men, referans ölçümler TV kurulufllar na ve ülkelere göre farkl l klar gösterir. Akustik ses bas nc - n n ölçümlenmesinde de desibel metrelerden yararlan l r (Foto raf 1.4).

19 14 Radyo ve Televizyonda Ölçü Bak m Foto raf 1.4 Analog VU metre, dbfs skala ve desibel metre. Foto raf 1.5 Kablo test cihaz. Foto raf 1.6 Pens ampermetre örne i. Kablo Test Cihazlar Pens Ampermetreler Stüdyolarda cihazlar aras ndaki iletiflimler çeflitli kablolarla sa lan r. Elektrik, video ve ses sinyallerinin iletiminde birbirinden farkl kablolar kullan l r. Geliflmifl televizyon yap m kurumlar nda, birimler aras nda kablo ile yap lan ba lant lar, binan n yap s na göre de iflmekle beraber, yaklafl k km uzunlu una ulaflmaktad r. Her cihaz n giriflinde ve ç k fl nda kablo numaras konulmas na ve stüdyo flemas üzerinde ba lant lar n gösterilmesine ra men, kablolarla ilgili bir ar zayla karfl lafl ld nda, bu ar zan n tespitini yapmak oldukça zordur. Bu durumda ar zal oldu- u düflünülen kablolar n ölçümünün yap lmas gerekir. Ölçüm ifllemi kablo test cihaz olarak adland r lan ölçüm cihazlar ile yap l r (Foto raf 1.5). Pens ampermetre elektrik kablolar üzerinden geçen ak m ölçmeye yarar. Amper (A) cinsinden ya da miliamper (ma) cinsinden de erlerin dijital display yard - m yla okunabildi i, pens tipi elektronik bir ölçü aletidir. Alternatif (AC) ya da do ru (DC) ak m de erlerini 2000 ampere kadar okuyabilen de iflik marka ve model seçenekleri vard r. Miliamper cinsinden çok küçük ak m de erlerinin ölçülebildi i pens ampermetre modelleri de bulunmaktad r (Foto raf 1.6).

20 1. Ünite - Ölçü Bak m Kavram 15 Lüksmetreler Kameralar, objelerin görüntülerini elektriksel iflaretlere dönüfltüren cihazlard r. Kamera arac l yla bir objenin görüntüsünü alabilmek için, objenin mutlaka ayd nlat lmas ve ayd nlatma sonucunda da objenin fl yans tmas gerekir. Yans - yan fl k, kamera içindeki görüntü alg lay c lar taraf ndan video iflaretlerine dönüfltürülür. Yukar daki paragraftan da anlafl laca- gibi, iyi bir görüntü alabilmek için stüdyonun çekim kurallar na göre ayd nlat lmas gerekir. Ifl k ölçüsünün birimi lümendir. Lümen de eri ne kadar yüksek ise, hem gözümüz hem de kameralar fl - o kadar parlak alg lar. 1 metrekare alan n ayd nlat lmas için kullan lan lümen de eri, 1 luxe eflittir. Ad n bu birimden alan lüksmetre, görüntüsü al nmas istenen objenin üzerine düflen fl k miktar n ölçer. (Foto raf 1.7). Kelvinmetreler Kelvin de erinin ölçümünde kullan lan cihazlara Kelvinmetre ad verilir. Kelvin (K), s cakl ve fl k kayna n n genel rengini ifade eder. Bir fl k s cak ya da so- uk olarak ifade edildi inde, fl n kelvin derecesi hakk nda bilgi verilmifl olunur K gibi düflük bir kelvin de eri s cak fl, 8.000K gibi yüksek bir de er ise so uk fl belirtir. Örne in, 5.000K K de erleri aras gün fl na karfl l k gelir. Özel bir ayd nlatma yap lmayacaksa, stüdyo ortam ndaki fl k kaynaklar n n yayd renk s cakl k de erlerinin birbirleriyle ayn ya da gözle ay rt edilemeyecek kadar birbirine yak n olmas istenir. Kameralar n objeleri alg lamalar, de iflik renk s cakl klar alt nda farkl l klar gösterir. Bu durumda ya ayd nlatma kayna n n önüne renk filtreleri konulur ya da kamera üzerindeki renk s ayarlar ortama uygun hale getirilir. Birçok cihazda Lüksmetre ve Kelvinmetre ölçümleri birlikte gösterilir (Foto raf 1.8). Foto raf 1.7 Lüksmetre örne i. Foto raf 1.8 Kelvinmetre. Ölçümler S ras nda Kullan lan Yard mc Cihazlar Ölçü bak m elemanlar, gerek testler gerekse bak m onar m çal flmalar nda ölçüm cihazlar kullan rlar. Fakat bu ölçümleme cihazlar na ek olarak; video ve ses sinyalleri üreten çeflitli üreteçler, lehimleme aletleri, bilgisayarlar, ekran ölçüm ve ayar cihazlar gibi aletlerden de yararlan rlar. Ses Sinyal Üreteçleri (Osilatörler) Elektronikte osilatör, elektriksel sal n mlar (frekans) üreten bir devredir. Bu sal - n mlar, gerilim ya da ak m n sürekli yinelenen bir de iflimidir. Temel olarak osilatör, DC (do rusal) girifl gerilimini AC (de iflken) ç k fl gerilimine dönüfltürür. Ç k fl

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

DİJİTAL FOTOĞRAF MAKİNELERİ VE KAMERALAR ÜRÜN E-EĞİTİMİ ÖZETİ

DİJİTAL FOTOĞRAF MAKİNELERİ VE KAMERALAR ÜRÜN E-EĞİTİMİ ÖZETİ DİJİTAL FOTOĞRAF MAKİNELERİ VE KAMERALAR ÜRÜN E-EĞİTİMİ ÖZETİ DİJİTAL FOTOĞRAF MAKİNELERİ Dijital Fotoğraf Makinesi Nasıl çalışır? Dijital fotoğraf makineleri 4 elemandan oluşur. Bu elemanlar Objektif,

Detaylı

DEVRELER VE ELEKTRONİK LABORATUVARI

DEVRELER VE ELEKTRONİK LABORATUVARI DENEY NO: 1 DENEY GRUBU: C DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 10 Ω direnç 1 adet 2. 100 Ω direnç 3 adet 3. 180 Ω direnç 1 adet 4.

Detaylı

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda

Detaylı

Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar. www.gedikdokum.com

Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar. www.gedikdokum.com www.gedikdokum.com Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar Is tma sistemlerinin balanslanmas sayesinde tüm sisteme do ru zamanda, gerekli miktarda debi ve dolay s yla gereken s her koflulda sa lanabilir.

Detaylı

Meslek Yüksekokulu Radyo ve Televizyon Teknolojisi Programı

Meslek Yüksekokulu Radyo ve Televizyon Teknolojisi Programı Meslek Yüksekokulu Radyo ve Televizyon Teknolojisi Programı 1. Yarıyıl Kod Ders Kredi T U L AKTS 1yy TUR101 Türkçe I 2 2 0 0 2 1yy ING101 Genel İngilizce I 3 3 1 0 5 1yy RTT105 Temel Elektronik I 3 3 0

Detaylı

Türkçe PG191. LCD Monitör. H zl Bafllatma K lavuzu

Türkçe PG191. LCD Monitör. H zl Bafllatma K lavuzu PG191 LCD Monitör H zl Bafllatma K lavuzu Güvenlik Bilgisi Monitörü ayarlamadan önce, paket ile birlikte gönderilen tüm belgeleri dikkatlice okuyunuz. Yang n veya elektrik çarpmas riskini önlemek için,

Detaylı

konacak bir veya daha fazla tek hat sayfas üzerinden sistemin daha kolay ve anlafl l r olarak izlenmesi

konacak bir veya daha fazla tek hat sayfas üzerinden sistemin daha kolay ve anlafl l r olarak izlenmesi kwh ve/veya kvar) 2- Enerji kalitesi / devaml l izleme ve kontrol otomasyonu a. Enerji izleme ve kontrol b. Kontrol Otomasyonu / yük atma otomasyonu Not: Tüm bunlar n yan nda, makine otomasyonu, proses

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI LKTRO K DVR LMALARI MODL SORU 1 DK SORULARI ÇÖZÜMLR MODL SORU 2 DK SORULARI ÇÖZÜMLR 1. Diyot kare dalgan n negatif parças n geçirmeyece inden ç k fl gerilimi; 1. fiekildeki K transistörü ; L transistörü

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 447 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR Hüseyin ÇAYCI Özlem YILMAZ ÖZET Yasal metroloji kapsamında bulunan ölçü aletlerinin, metrolojik ölçümleri dikkate alınmadan

Detaylı

USB KVM Switch. Ses özellikli ve 2 portlu USB KVM switch. Ses özellikli ve 4 portlu USB KVM switch

USB KVM Switch. Ses özellikli ve 2 portlu USB KVM switch. Ses özellikli ve 4 portlu USB KVM switch USB KVM Switch Ses özellikli ve 2 portlu USB KVM switch Ses özellikli ve 4 portlu USB KVM switch Kullanma Kılavuzu DS-11403 (2 Portlu) DS-12402 (4 Portlu) 1 NOT Bu cihaz FCC kurallarının 15. Bölümü uyarınca,

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Portatif Benzinli Jeneratörler

Portatif Benzinli Jeneratörler Portatif Jeneratörler HT YACA UYGUN JENERATÖR SEÇ M Jeneratörünüzü sat n almadan önce mutlaka besleyece iniz cihazlara göre güç tespiti yap lmal d r. Jeneratörden beslenecek cihazlar n tüm girifl güçleri

Detaylı

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Kendimiz Yapal m Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Bu yaz da 8 sat r, 16 sütundan oluflan LED li kayan yaz projesi anlat l yor. Projenin en önemli özelli i gerek donan m gerekse yaz l m olarak basit olmas.

Detaylı

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER Şekil-1: BREADBOARD Yukarıda, deneylerde kullandığımız breadboard un şekli görünmektedir. Bu board üzerinde harflerle isimlendirilen satırlar ve numaralarla

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Üç-fazlı 480 volt AC güç, normalde-açık "L1", "L2" ve "L3" olarak etiketlenmiş vida bağlantı uçları yoluyla kontaktörün tepesinde kontak hale gelir

Üç-fazlı 480 volt AC güç, normalde-açık L1, L2 ve L3 olarak etiketlenmiş vida bağlantı uçları yoluyla kontaktörün tepesinde kontak hale gelir Kontaktörler Röle kontakları üzerinden büyük bir miktar elektrik gücü anahtarlamak için kullanıldığında kontaktör terimi ile adlandırılır.. Kontaktörler tipik olarak çoklu kontaklara sahiptir ve kontakları

Detaylı

Bakım Ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir, Şartları Ve Maaşları

Bakım Ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir, Şartları Ve Maaşları T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KIRIKKALE - MERKEZ - 17 Ağustos Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi Bakım Ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir, Şartları Ve Maaşları Bakım ve Onarım Elektrikçisi Mesleği Nedir,

Detaylı

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI BU ÜN TEDE NELER Ö RENECE Z? A-YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI B-YÜZDE HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI C-FA Z HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI D-YÜZDE VE

Detaylı

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA B üyükçekmece deki yeni kampüsünü e itim ve ö retime açan, anas n f, ilkö retim, anadolu ve fen liselerini içeren Ç nar Koleji 32 bin metrekarelik alana kurulu

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ 1

MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ 1 MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ 1 LABORATUVARDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR Laboratuvara kesinlikle YİYECEK VE İÇECEK getirilmemelidir.

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Bulunduğu Kaynaştırma

Bulunduğu Kaynaştırma İşitme Engelli Öğrencilerin Bulunduğu Kaynaştırma Ortamlarında Fiziksel Düzenlemeler Araş. Gör. Duygu BÜYÜKKÖSE Araş. Gör. Hüseyin KOÇ Doç. Dr. Hasan GÜRGÜR ÖZEK 2015, Anadolu Üniversitesi Giriş İşitme

Detaylı

PRC 100 BOYAMA ROBOTU C.000 KULLANIM KLAVUZU

PRC 100 BOYAMA ROBOTU C.000 KULLANIM KLAVUZU PRC 100 BOYAMA ROBOTU C.000 KULLANIM KLAVUZU NOT PRC 100 KULLANIM KLAVUZU 12 2 11 NOT PROGRAM AYARLARI Ç NDEK LER POWER BUTON 1- Ç NDEK LER... 3 GÖSTERGE Power buton ON konumuna getirildi inde ekranda

Detaylı

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI 5.2 CEPHE PANEL Resim 5.16 Mineral yün cephe paneli 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL Is, su, ses yal t m ve yang n güvenli i özelliklerini bünyesinde bar nd ran mineral yün yal t

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

AKIM TRANSFORMATÖRLER

AKIM TRANSFORMATÖRLER Ak m Transformatörleri FAT 0B FAT 0 Ç NDEK LER Özellikler Akım Transformatörlerinin Gücünün Belirlenmesi Teknik Tablo Oran Hatası Grafiği Sipariş Kodları Teknik Resimler 1 2 2 4 FAT 40 FAT 40L FAT 0 FAT

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

II. Bölüm HİDROLİK SİSTEMLERİN TANITIMI

II. Bölüm HİDROLİK SİSTEMLERİN TANITIMI II. Bölüm HİDROLİK SİSTEMLERİN TANITIMI 1 Güç Kaynağı AC Motor DC Motor Diesel Motor Otto Motor GÜÇ AKIŞI M i, ω i Güç transmisyon sistemi M 0, ω 0 F 0, v 0 Makina (doğrusal veya dairesel hareket) Mekanik

Detaylı

E-PLC-100 SER S PROGRAMLANAB L R C HAZLAR

E-PLC-100 SER S PROGRAMLANAB L R C HAZLAR E-PLC-100 SER S PROGRAMLANAB L R C HAZLAR C HAZIN TANIMI E-PLC-100 Serisi cihazlar standart 19 lik enstruman flasesine monte edilebilecek yap da programlanabilir, mant k ifllemci cihazlard r. Cihazda kullan

Detaylı

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z!

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! SoloTel elero Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! elero GmbH Antriebstechnik Linsenhofer Str. 59 63 D-72660 Beuren info@elero.de www.elero.com 309400 Nr. 18 101.5401/0305 çerik Güvenlik

Detaylı

HEAVY DUTY CLIP-IN TAVAN MONTAJ TALİMATNAMESİ

HEAVY DUTY CLIP-IN TAVAN MONTAJ TALİMATNAMESİ HEAVY DUTY CLIP-IN TAVAN MONTAJ TALİMATNAMESİ I. Clip-In Sistem Profil ve Aksesuarları I. Montaj Öncesi ve Esnasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 1. Uygulama yapılacak mekanın boş ve temiz olması gereklidir.

Detaylı

DKEY TP SGORTALI YÜK AYIRICILAR

DKEY TP SGORTALI YÜK AYIRICILAR DKEY TP SGORTALI YÜK AYIRICILAR Dikey Sigortal Yük Ay r c lar Üç Faz Ayr Ayr Aç labilen FVS160 NH00 / 160A Üç Faz Birlikte Aç labilen Ç NDEK LER Özellikler Aksesuarlar Teknik Tablo Teknik Resimler Dikey

Detaylı

Patlama önleyici ürünler

Patlama önleyici ürünler 13-797352.qxp 10/17/08 11:24 AM Page 1 Nükleer enerji Alev alabilen malzemelerden kaç nmak, patlamadan korunman n en kolay yoludur. Ancak, kimya ve eczac l k endüstrisinde ve di er endüstri alanlar nda,

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

BURHANETTİN YILDIZ TEKNİK VE ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ

BURHANETTİN YILDIZ TEKNİK VE ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ Burhanettin Yıldız Teknik Ve Endüstri Meslek Lisesinde üç değişik lise türü vardır ve hepsinin giriş koşulları farklıdır. Anadolu Teknik Lise: OGES puanı ile öğrenci alınır. Anadolu Teknik Lisede Bilişim

Detaylı

PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi

PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi Güç Yönetimi PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi 2005 Müflteri Yard m Hatt 444 30 30 TR-Hotline@schneider-electric.com www.schneider-electric.com.tr Schneider Electric markas Fonksiyonlar ve

Detaylı

JENERATÖRDE KULLANILAN ÖZET TEKNİK TERİMLER. : Sabit manyetik alana bağlı olarak periyodik sürelerde Yönünü ve alternas sayısı değişen akımdır.

JENERATÖRDE KULLANILAN ÖZET TEKNİK TERİMLER. : Sabit manyetik alana bağlı olarak periyodik sürelerde Yönünü ve alternas sayısı değişen akımdır. JENERATÖRDE KULLANILAN ÖZET TEKNİK TERİMLER ALTERNATİF AKIM DOĞRU AKIM AKÜ ŞARJ CİHAZI DİYOD FIRÇA (Kömür) ELEKTRİK DEVRESİ ŞALTER KONTAKTÖR CHANGE OWER SWİTCH BOBİN /SARGI TRANSFORMOTOR VERİM : Sabit

Detaylı

ELEKTRĐKLĐ OCAK TR. Kurulum Kullanım Bakım

ELEKTRĐKLĐ OCAK TR. Kurulum Kullanım Bakım ELEKTRĐKLĐ OCAK TR Kurulum Kullanım Bakım Sayın Müşterimiz! Size teşekkür eder, yaptığınız seçimden dolayı da tebrik ederiz. Dikkatle tasarlanmış, en yüksek kaliteye sahip malzemelere göre imal edilmiş

Detaylı

Fridgebox ; soft start, P.I.D kontrol algoritmaları, soft stop gibi gelişmiş yönetim yazılım algoritmalarına sahiptir.

Fridgebox ; soft start, P.I.D kontrol algoritmaları, soft stop gibi gelişmiş yönetim yazılım algoritmalarına sahiptir. Buzdolapları için elektrik tasarruf cihazı %20 - %40 arasında enerji tasarrufu 2-fazlı asenkron alternatif akımla çalışan motorlu cihazlarda kullanılır Kolay montaj Cihazları korur, ömrünü uzatır En son

Detaylı

Kablo Kanal Sistemleri

Kablo Kanal Sistemleri Schneider Electric Kablo Kanal Sistemleri Katalog Sistem kanalları Yapısal kablolamada uzman çözümler PKS Ultra Yeni tasar m ile daha estetik daha fazla kablo tafl ma kapasitesi (11x0) ve çevreye sayg

Detaylı

Seramik nedir? alfabesi 6

Seramik nedir? alfabesi 6 Seramik in alfabesi 6 Seramik nedir? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek s cakl kta piflirilmifl toprak demektir. Serami in tarihi, uygarl k tarihi kadar eskidir. lk serami in Milattan Önce 6000 y

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

İNCİRLİ MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ALANI UMEM ELEKTRONİK MONTÖRÜ KURSU GÜNLÜK ÇALIŞMA PLANI DERS.

İNCİRLİ MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ALANI UMEM ELEKTRONİK MONTÖRÜ KURSU GÜNLÜK ÇALIŞMA PLANI DERS. DERS Modül Adı KONULAR ÖĞRETMEN ADI 8.01.2016 7.01.2016 6.01.2016 5.01.2016 4.01.2016 CUMA PERŞEMBE ÇARŞAMBA SALI PAZARTESİ İş sağlığı ve güvenliği genel prensipler Temel Kavramlar İş güvenliği yönünden

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOJİSİ ALANI

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOJİSİ ALANI ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOJİSİ ALANI Elektrik-Elektronik Teknolojisi Alanı Öğretmenleri M. Ümit CESUR Mustafa GÖLCÜK Uğur İSTANBULLUOĞLU Alparslan ÜNER C.Fırat TAŞ Nuray SAYDAMOĞLU Tamer KARAKAYA Burhan

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ JDF329 Fotogrametri I Ders Notu 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Dönemi

Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ JDF329 Fotogrametri I Ders Notu 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Dönemi FOTOGRAMETRİ I Fotogrametrik Temeller Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ JDF329 Fotogrametri I Ders Notu 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Dönemi Tanımlar Metrik Kameralar Mercek Kusurları

Detaylı

Ek 1 Kaynakl Yap larda Tasar m Prensipleri

Ek 1 Kaynakl Yap larda Tasar m Prensipleri İMO - 01 / 2005 EK 1 E 1-1 Ek 1 Kaynakl Yap larda Tasar m Prensipleri E1.1. Kayna a Uygun Tasar m Kaynak dikiflleri afla daki durumlarda çentik etkisi yarat r: a) Kesit yüksekli ince uygun olmayan gerilme

Detaylı

KOMPOZİT ÜRÜN ÜRETİM ELEMANI (SMC BMC SICAK KALIPLAMA) (SEVİYE-3)

KOMPOZİT ÜRÜN ÜRETİM ELEMANI (SMC BMC SICAK KALIPLAMA) (SEVİYE-3) KOMPOZİT ÜRÜN ÜRETİM ELEMANI (SMC BMC SICAK KALIPLAMA) (SEVİYE-3) 1 2 KOMPOZİT ÜRÜN ÜRETİM ELEMANI (SMC BMC SICAK KALIPLAMA) (SEVİYE-3) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖĞRENME MODÜLLERİ VE İÇERİKLERİ 3 4 ÖĞRENME MODÜLÜ

Detaylı

GARANTİ 2 YIL VESTEL WAKE UP DESIGNER ÇALAR SAATLİ RADYO KULLANIM KILAVUZU

GARANTİ 2 YIL VESTEL WAKE UP DESIGNER ÇALAR SAATLİ RADYO KULLANIM KILAVUZU GARANTİ 2 YIL VESTEL WAKE UP DESIGNER ÇALAR SAATLİ RADYO KULLANIM KILAVUZU SAATL RADYO KULLANIM KILAVUZU Ayd nlatmal Gösterge Alarm veya Radyo AM/FM Radyo Al c s Erteleme fonksiyonu (5 dakika daha uyumak

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3DS MAX) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Haftalık Ders Saati. Okul Eğitimi Süresi

Haftalık Ders Saati. Okul Eğitimi Süresi DERSİN ADI BÖLÜM PROGRAM DÖNEMİ DERSİN DİLİ DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR SÜRE VE DAĞILIMI KREDİ DERSİN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE YETERLİKLER DERSİN İÇERİĞİ VE DAĞILIMI (MODÜLLER VE HAFTALARA GÖRE DAĞILIMI)

Detaylı

Digifresh Kullanım Kılavuzu

Digifresh Kullanım Kılavuzu DigiFresh programını çalıştırmadan önce bilgisayarınıza Net Framework kütüphanesinin yüklü olması gerekmektedir. Aşağıdaki linkten indirelebilir. http://www.microsoft.com/tr-tr/download/confirmation.aspx?id=17851

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

X. BÖLÜM AYDINLATMA OTOMASYON S STEM

X. BÖLÜM AYDINLATMA OTOMASYON S STEM X. BÖLÜM AYDINLATMA OTOMASYON S STEM 10.1. AYDINLATMA YÖNET M Yap lan araflt rmalar, bir otomasyon sisteminin tam anlam ile uygulanmas ve teknik elemanlar n programl bak mlarda ald önlemler sonucunda y

Detaylı

Ç.Ü. GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ İÇ MİMARLIK BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI İÇM 401-402 PROJE 5 & DİPLOMA PROJESİ

Ç.Ü. GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ İÇ MİMARLIK BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI İÇM 401-402 PROJE 5 & DİPLOMA PROJESİ Ç.Ü. GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ İÇ MİMARLIK BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI İÇM 401-402 PROJE 5 & DİPLOMA PROJESİ KONU: GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ TASARIM STÜDYOSU YER: ESKİ BAHÇE KAFE YERLEŞKESİ /KAMPÜS 1.

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI PVD Kaplama Kaplama yöntemleri kaplama malzemesinin bulunduğu fiziksel durum göz önüne alındığında; katı halden yapılan kaplamalar, çözeltiden yapılan kaplamalar, sıvı ya

Detaylı

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ;

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ; FARK n zolsun Bir DPAK Prestij Torbalar DPAK File Torbalar DPAK Bantl Torbalar Etiketler Etiketli Çuvallar Rulo Etiketler Üzüm Torbalar Sebze Torbalar Koliler Tüp File ve Extrude File çeflitleri Hakk m

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Say sal Koordinat okuma sistemleri

Say sal Koordinat okuma sistemleri Say sal Koordinat okuma sistemleri Magnescale Tel: +49 711 5858-777 E-Mail: smse-mp@eu.sony.com www.sonymanufacturing.com Güvenilir ölçme sistemleri-yüksek kalite ve daha fazla kâr Sony manyetik cetvelleri

Detaylı

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI Laboratuvar Cihazları ULTRASON K SU BANYOLARI en yüksek kalite ultrasonic temizleyicileri dünya çap na sunmaktan gurur duyar. Ultrasonik teknoloji bir lider üreticisi olarak, Kudos yenilikçi ve patent

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

BİNALARDA ENERJİ PERFORMANSI YÖNETMELİĞİ Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

BİNALARDA ENERJİ PERFORMANSI YÖNETMELİĞİ Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yayınlanma tarihi: 05.12.2008 Yürürlüğe girme tarihi: 05.12.2009 Vorlage 1 09/2006 Viessmann Werke Kapsam Mevcut ve yeni yapılacak konut, ticari ve hizmet amaçlı kullanılan

Detaylı

İkitelli Organize Sanayi Bölgesi Dersan Sanayi Sitesi S8 Blok. No. 174 Posta Kod : 34670 Basaksehir - İST. / TÜRKİYE

İkitelli Organize Sanayi Bölgesi Dersan Sanayi Sitesi S8 Blok. No. 174 Posta Kod : 34670 Basaksehir - İST. / TÜRKİYE İkitelli Organize Sanayi Bölgesi Dersan Sanayi Sitesi S8 Blok No. 174 Posta Kod : 34670 Basaksehir - İST. / TÜRKİYE Tel. : +90 (212) 671 18 30 (pbx) Faks : +90 (212) 549 18 13 www.enerjielektrikcihazlari.com

Detaylı

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Bu bölümde; Fizik ve Fizi in Yöntemleri, Fiziksel Nicelikler, Standartlar ve Birimler, Uluslararas Birim Sistemi (SI), Uzunluk, Kütle ve

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğü nün

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğü nün BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI Karar Tarihi : 29.12.2015 Karar No : 2015/DK-PGM/553 Gündem Konusu : PGM Ücretleri KARAR hazırladığı takrir ve ekleri incelenmiştir. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

Dell PowerVault MD3400/3420/3800i/3820i/3800f/3820f Depolama Dizileri Başlangıç Kılavuzu

Dell PowerVault MD3400/3420/3800i/3820i/3800f/3820f Depolama Dizileri Başlangıç Kılavuzu Dell PowerVault MD3400/3420/3800i/3820i/3800f/3820f Depolama Dizileri Başlangıç Kılavuzu Resmi Model: E03J and E04J Series Resmi Tip: E03J001 and E04J001 Notlar, Dikkat Edilecek Noktalar ve Uyarılar NOT:

Detaylı

ATAÇ Bilgilendirme Politikası

ATAÇ Bilgilendirme Politikası ATAÇ Bilgilendirme Politikası Amaç Bilgilendirme politikasının temel amacı, grubun genel stratejileri çerçevesinde, ATAÇ İnş. ve San. A.Ş. nin, hak ve yararlarını da gözeterek, ticari sır niteliğindeki

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Eğitim Hizmeti verdiğimiz Kurumlar. www.takonet.org. Eğitim Hizmeti verdiğimiz Şirketler

Eğitim Hizmeti verdiğimiz Kurumlar. www.takonet.org. Eğitim Hizmeti verdiğimiz Şirketler Eğitim Hizmeti verdiğimiz Kurumlar www.takonet.org Eğitim Hizmeti verdiğimiz Şirketler SUNUMUN AMACI 1) TakoNet Servis Ekipmanları Kullanarak Analog ve Dijital Takograf Yetkili Servisi Olmanız İçin, Donanım

Detaylı

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG ÜÇLENDİRME ÇALIŞMALARI Doç.. Dr. Ercan ÖZGAN Düzce Üniversitesi YAPILARDA OLU AN R SKLER N NEDENLER GENEL OLARAK 1. Tasar m ve Analiz Hatalar 2. Malzeme Hatalar 3. çilik Hatalar

Detaylı

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA İLİŞKİN GENELGE (2015/50) Bu Genelge, 25.05.2015

Detaylı

Benzersiz Kamera ve Ifl n Teknolojisi BFH 2000. Lastik-Jant Ar za Tespit ve Balans Makinas

Benzersiz Kamera ve Ifl n Teknolojisi BFH 2000. Lastik-Jant Ar za Tespit ve Balans Makinas Benzersiz Kamera ve Ifl n Teknolojisi BFH 2000 Lastik-Jant Ar za Tespit ve Balans Makinas BFH 2000 Lastik-Jant Ar za Tespit ve Balans Makinas Müflteri memnuniyeti Otomotiv teknolojisindeki sürekli geliflim,

Detaylı

ELEKTRON K ELEKTR K SAYAÇLARI

ELEKTRON K ELEKTR K SAYAÇLARI SAYACLARI Monofaze Elektronik Elektrik Sayaçlar Aktif Ç NDEK LER Özellikler Teknik Tablo ve Sipariş Kodları Teknik Resimler 1 2 3 Trifaze Elektronik Elektrik Sayaçlar FTS3D Aktif FTS3K Kombi (Aktif + Reaktif)

Detaylı

MODÜLER PANO SSTEMLER

MODÜLER PANO SSTEMLER MDÜLER PN SSTEMLER Tip Testli Pano Ç NDEK LER Tip Testli Pano Özellikleri Elektriksel - Mekaniksel Karakteristikler FMP-1 Modüler Panolar Pano Ölçüleri Pano Bileşenleri FMP-2 Modüler Panolar Pano Ölçüleri

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Yedi Karat Kullanım Klavuzu. Yedi Karat nedir? Neden Karat?

Yedi Karat Kullanım Klavuzu. Yedi Karat nedir? Neden Karat? Yedi Karat Kullanım Klavuzu Yedi Karat nedir? Karat, fiziksel dünya ile iletişim ve etkileşim kurulabilmesini sağlayan, elektronik prototip geliştirme kartıdır. Karat, tek başına çalışabilen interaktif

Detaylı

RESTORANLARIN BELGELENDİRİLMESİ, DENETİMİ VE NİTELİKLERİNE İLİŞKİN TÜZÜK

RESTORANLARIN BELGELENDİRİLMESİ, DENETİMİ VE NİTELİKLERİNE İLİŞKİN TÜZÜK RESTORANLARIN BELGELENDİRİLMESİ, DENETİMİ VE NİTELİKLERİNE İLİŞKİN TÜZÜK (13.4.2010 R.G. 60 EK III A.E. 239 Sayılı Tüzük) RESTORANCILAR BİRLİĞİ YASASI (46/2008 Sayılı Yasa) Madde 5 Tahtında Yapılan Tüzük

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

KIRICI ve DELİCİ MATKAP MODEL RTM276 KULLANIM KLAVUZU

KIRICI ve DELİCİ MATKAP MODEL RTM276 KULLANIM KLAVUZU KIRICI ve DELİCİ MATKAP MODEL RTM276 KULLANIM KLAVUZU TEKNİK ÖZELLİKLER VOLTAJ GİRİŞ GÜCÜ DEVİR HIZI MAX. BETON DELME ÇAPI UÇ TİPİ 230V-50HZ 1700W 900-1900d/dk 50mm SDS MAX CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. SDS UÇ

Detaylı