KONTRAT DEĞERLENDİRME MODELİ: BELLİ VE DEĞİŞKEN TALEP ORTAMINDA FASON ÜRETİM

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KONTRAT DEĞERLENDİRME MODELİ: BELLİ VE DEĞİŞKEN TALEP ORTAMINDA FASON ÜRETİM"

Transkript

1 Öze KONTRAT DEĞERLENDİRME MODELİ: BELLİ VE DEĞİŞKEN TALEP ORTAMINDA FASON ÜRETİM Melih Özlen, Nesim Erkip, Refik Güllü Ora Doğu Teknik Üniversiesi, Endüsri Mühendisliği Bölümü, 0653, Ankara Bu çalışma iki ya da daha fazla grubun bulunduğu, yani bir üreici ve ona değişik konra opsiyonları sunan bir ya da daha fazla aşeron üreici kuruluşun bulunduğu bir oramda konra değerlendirme ve seçme üzerine yoğunlaşmışır. Planlama süresinin en başında bilinen, ancak değişken olabilen alep bilgisiyle karşılaşan üreici, üreim, envaner aşıma ve sonradan karşılama mikarlarına karar vermek zorundadır. Bu kararların dışında üreici aşeron firmaların sunduğu değişik konra opsiyonları arasından bir seçim yapma fırsaına sahipir. Bu konra opsiyonları, uzunluk, ısmarlamaya ilişkin değişken ve sabi maliye değerleri, ısmarlamadan eslimaa kadar geçen emin süreleri ve kapasie kullanım garanileri gibi özellikler cinsinden farklılık göserebilmekedir. Elde bulunan konra opsiyonlarının değerlendirilmesi ve üreicinin maliyelerinin düşürülmesini sağlayan konra seçimlerini bulmak amacıyla bir maemaiksel model oluşurulmuşur. Bu model isenilen üreim, envaner aşıma ve sonradan karşılama mikarlarını ve planlama süresince hangi konra opsiyonlarının nasıl kullanılacağına ilişkin bilgileri sağlamakadır. Opimum çözümü ekileyen fakörleri bulmaya yönelik geniş bir deney çalışması yapılmışır. Bu deneyin sonuçlarından faydalanılarak değişik fason üreim konra yapılarına ilişkin şablonlar oluşurulabileceği göserilmişir. Bu yapı üreiciye değişik konra şarlarıyla karşılaşığında nasıl hareke emesi gerekiğine karar vermesinde yardımcı olabilecekir. Anahar Kelimeler: Konra, Fason Üreim, Pari Büyüklüğü Belirleme A MODEL FOR CONTRACT EVALUATION: SUBCONTRACTING UNDER DYNAMIC DETERMINISTIC DEMAND ENVIRONMENT Absrac This sudy is abou conrac evaluaion and selecion in an environmen where here exis wo or more paries, namely a producer and one or more ousourcing companies offering differen conrac opions. The producer faces dynamic deerminisic demand, which is known a he beginning of he planning horizon, and has o decide on he quaniies of producion, ousourcing, invenory carrying, and backorder. Among hese decisions, he producer has he opporuniy of subconracing from a se of opions offered by he subconracors wih possibly disinc conrac erms. The conrac opions are in erms of lengh of he conrac, fixed and variable coss associaed wih order placed, delivery lead-ime and capaciy guaraneed for use. A mahemaical model is used for he evaluaion of available opions and for he selecion of he ones in order o minimize cos incurred by he producer. The model provides desired quaniies of producion, invenory carrying and backorder, and also deermines how differen conrac opions will be used hrough he planning horizon. Exensive experimenaion is performed using differen facors affecing he opimal soluion of he model in specific insances. These resuls are used in order o come up wih a framework where various conracing schemes for subconracing can be obained. This framework can assis he producer in he decision of alernaive courses of acions o be aken by him as a funcion of conrac erms. Keywords: Conracing, Subconracing, Lo-Sizing

2 . Giriş Tsay ve arkadaşlarına (998) göre edarik zincirlerinde koordinasyonun sağlanması amacıyla değişik araçlar kullanılmakadır, bunların en başarılılarından biri de konralar olarak belirilmişir. Seviyeler arasındaki ilişkiler, farklı sorumlulukların ve karların paylaşımı hep konralar kullanılarak anımlanmışır. Uygulamalarda, firmaların fason üreim amacıyla birden fazla konra opsiyonları ile karşılaşıkları durumlar oluşabilmekedir. Böyle durumlarda firma amaçlarını en iyileyecek şekilde hangi konra opsiyonlarından yararlanacağı konusunda karar vermek durumunda kalmakadır. Verdiği kararlar ışığında kendi üreim planlarını elden geçirip karşılaşığı fırsalardan en iyi şekilde faydalanmak durumundadır. Bu çalışmada amacımız anlaılan durumdaki firmaların fason üreici seçimi, envaner ve üreim planlamadan oluşan problemlerini çözebilecek bir maemaiksel model yaramakır. Tek ürün üreen bir üreici ve farklı konra opsiyonları sunan birden fazla fason üreicinin olduğu, ve aleplerin belli ve değişken olduğu bir oram üzerinde durulmuşur. Bu çalışmada üzerinde durulan edarik zinciri yapısı Şekil de görülebilir. 2. bölümde moivasyon ve daha önceki çalışmalar, 3. bölümde ise maemaiksel model üzerinde durulmuşur. 4. bölüm deneysel çalışma ve sonuçların analizine ve 5. bölüm bu çalışmanın sonuçlarına ve önerilere ayrılmışır. 2. Moivasyon ve Lieraür Şekil. Tedarik Zinciri Yapısı Fason üreim alebin karşılanmasında üreiciye ai olmayan esislerin kapasielerinin kullanılması olarak anımlanabilir. Bu durumun arkasında yaan en önemli moivasyon üreicin alebi karşılayacak kapasiesinin olmaması ya da bu yolla daha az maliyele alebin karşılanabilecek olmasıdır. Tedarik zincirinde koordinasyon, konra modellemesi ve yap ya da saın al karar modellemesi konularında değişik çalışmalar yapılmışır. Cohen ve Agrawal (999), kısa süreli ve uzun süreli konraları faydaları açısından değerlendirmişir. Serel ve arkadaşları uzun süreli konralarda arafların davranışlarının arkasında yaan prensipleri analiz emişir. Tsay (999) esnek mikar konraları için sisem genelinde en iyi davranışı sağlayacak eşviklerin modellenmesi üzerine çalışmışır. Plas ve arkadaşları (2002) yap ya da saın al kararları için bir kılavuz hazırlamaya çalışmışır. Aamürk ve Hochbaum (200) kapasie planlaması, fason üreim ve pari büyüklüğü belirleme probleri üzerinde çalışmışır. Bu çalışmalarında bir fason üreicinin bulunduğu durumda kapasie arırımına ai maliyeleri de amaç fonksiyonlarına eklemişlerdir. Mohebbi ve Posner (998), ek ve çif kaynaklı fason üreim modelleri değerlendirmişler ve bu çalışmanın sonucunda çif kaynak kullanmanın ek kaynak kullanmaya göre daha avanajlı olduğu sonucuna varmışlardır. Nam ve arkadaşları (995) değişik deneyim ve maliye yapısına sahip fason üreicilerin bulunduğu bir oramda fason üreim ihale süreci üzerinde çalışmışır. Kok (2000) sınırlı ve ayrılmış kapasie bulunan durumlarda fason üreim kullanımını modellemişir. Padillo ve Diaby (999) değişik conra opsiyonlarının çok krierli karar yapısında sıralandığı bir yönem 2

3 kullanmışır. Tedarik zinciri konusundaki çalışmalar koordinasyon, merkezi ve merkezi olmayan yöneim yapıları ve konralar üzerinde daha fazla bilgi edinmemizi sağlamışır. Konra modellemesine ilişkin çalışmalar modelimizin içermesini isediğimiz değişik oramlardaki, değişik konra konraları kapsamakadır. Fason üreim ve yap ya da saın al konularındaki çalışmalar bu süreçlerde arafların ilişkilerini anlamamıza yardımcı olmuşur. 3. Model Bu çalışmada üzerinde durulan oram bir üreici ve bir ya da daha fazla fason üreiciden oluşmakadır. Üreicinin amacı maliyeleri en az uarakan alebi karşılamak olarak belirlenmişir. Üreici kısılı kapasiesini kullanarak ek bir ürün üremekedir. Fason üreiciler kendi esislerinde aynı ürünü üreebilmekedir. Her fason üreici şarları birbirinden farklı birden fazla konra opsiyonu önerebilmekedir. Üreicinin anlaşılan maliye yapısı ve konra şarları alında alebin bir kısmını fason üreim kullanarak karşılama hakkı vardır. Üreici belli ve değişken bir alep mikarı ile karşılaşmakadır. Konra opsiyonları farklı şarlara sahipirler, bu şarlar şu şekilde sıralanabilir: maliye yapısı, konra uzunluğu, emin süresi ve alınan ürün mikarı üzerindeki sınırlamalar. Bu konralarda iki sabi maliye ve bir değişken maliye kullanılmakadır. Büyük sabi maliye fason üreim yapılması için gereken konra maliyeini yansımaka, küçük sabi maliye ise sipariş ve eslimaa ilişkin maliyeleri yansımakadır. Üreim ve fason üreim maliyeleri üreim mikarının azalmayan fonksiyonları olarak anımlanmışır. Belirli ürün mikarı aralıkları için sabi ürün başına maliye mikarları kullanılmışır. Talebin gecikmeli olarak sağlanmasına bir ceza fonksiyonu kullanılarak izin verilmişir. Üreilen ürünlerin fiziksel bir oramda saklanması gerekiği düşünülereken bunun için bir maliye belirilmişir. Yukarıda anlaılan yapıya ve kısılara uygun olarak yaraılan maemaiksel model aşağıdadır. Paramereler BK :. zaman aralığında birim alep geç karşılama maliyei COkj :. zaman aralığında k. opsiyondan j. fiya basamağından birim fason üreim maliyei SOkj :. zaman aralığında k. opsiyondan j. fiya basamağından fason üreilebilecek mikar NOk : k. opsiyonda bulunan fiya basamağı sayısı CPj :. zaman aralığında k.. opsiyondan j. fiya basamağından birim üreim maliyei SPj :. zaman aralığında k. opsiyondan j. fiya basamağından üreilebilecek mikar NP : üreici için bulunan fiya basamağı sayısı D :. zaman aralığında alep mikarı DIS :. zaman aralığında indirim oranı FCk :. zaman aralığında k. opsiyonun sabi konra maliyei FOk :. zaman aralığında k. opsiyonun sabi fason üreim maliyei FP :. zaman aralığında sabi kurulum maliyei INT :. zaman aralığında faiz oranı Lk :. zaman aralığında k. opsiyonun emin süresi LBOk :. zaman aralığında k. opsiyonun kullanımı için al sınır UBOk :. zaman aralığında k. opsiyonun kullanımı için üs sınır LBP :. zaman aralığında üreim mikarı için al sınır UBP :. zaman aralığında üreim mikarı için üs sınır LENk : k. opsiyonun konra süresi NC : konra opsiyonu sayısı S :. Zaman aralığında birim saklama maliyei T : planlamada bulunulan zaman aralığı sayısı Karar değişkenleri B :. zaman aralığında geç karşılanan alep mikarı Hj :. zaman aralığında j. basamak için envaner değerlendirme değişkeni I :. zaman aralığı sonunda aşınan envaner mikarı Okj :. zaman aralığında k. opsiyondan j. basamakan fason üreim mikarı Pj :. zaman aralığında j. Basamakan üreim mikarı ZCk : Eğer. zaman aralığında k. opsiyondan bir konra yapılırsa 0 diğer hallerde ZOk : Eğer. zaman aralığında k. opsiyondan fason üreim gerçekleşirilirse 0 diğer hallerde ZP : Eğer. zaman aralığında üreim için kurulum yapılırsa 0 diğer hallerde 3

4 Amaç Fonksiyonu: En azla Kısılar: i= LENk + T NC NO k ( DIS )[ ( ( CO. O ) + FO. ZO + FC. ZC ) + i kj kj k k k = i= k= j= NP ( CP. P ) + FP. ZP + INT. ( CP. H ) + S. I + BK. B ] () j j j j j= j= ZC =LEN k,..,t k=,..,nc (2) ki ZO ZC =,..,T k=,..,nc (3) k i= max( LENk +,) kj kj k, j, ki O SO SO =,..,T j=,..,no k k=,..,nc (4) NO k j = O UBO. ZO =,..,T k=,..,nc (5) kj k k NO LBO. ZO k O =,..,T k=,..,nc (6) k k k j = P SP SP =,..,T j=,..,np (7) j j j, NP j= P UBP. ZP =,..,T (8) j. NP LBP ZP P =,..,T (9) j = NP NC k I B + P + O I + B = D j kji j= k= i { i: i+ Lki = ) j= j= j NO NP =,..,T (0) = NP I H =,..,T () H SP SP =,..,T j=,..,np- (2) j j j, I 0 = I 0 B 0 = B 0 I T =I T B T =B T (3) B, H j, I, O kj, P j 0 ZO k, ZP, ZC k {0, } (4) Amaç fonksiyonu () oplam maliyelerin şimdiki değerlerinin en azlanması olarak anımlanmışır. Her zaman aralığının maliyeleri indirilereken oplanmışır. Bir zaman aralığının maliyeleri şu maliyelerden oluşmakadır: fiya aralıkları kullanılarak hesaplanan değişken fason üreim maliyei, konraın kullanıldığı zaman aralıkları için sabi fason üreim maliyei, konra yapılan zaman aralıkları için sabi konra maliyei, fiya aralıkları kullanılarak hesaplanan değişken üreim maliyei, üreim için kurulum yapılan zaman aralıkları için sabi üreim maliyei, envaner değerlendirme değişkenleri ve paranın fırsa maliyei kullanılarak hesaplanan envaner aşıma maliyei, fiziksel depolamaya ilişkin direk envaner mikarı üzerinden hesaplanan maliye, alebin gecikmeli olarak karşılanmasında doğan ceza maliyei. Bir zaman aralığında aynı konra opsiyonundan akif olan konra sayısını bir ile sınırlayan kısı (2) de verilmişir. Fason üreim için bir konra yapılması gereğini (3) gösermekedir. Fason üreim için maliye basamak aralıklarını (4) anımlamakadır. Fason üreimin yapılması için sipariş ve eslimaın gereğini (5) gösermekedir. Fason üreim mikarları için al sınırları (6) anımlamakadır. Üreim için maliye basamak aralıklarını (7) anımlamakadır. Üreim için kurulumun gereğini (8) gösermekedir. Üreim mikarları için al sınırları (9) anımlamakadır. Envaner dengesini (0) sağlamakadır. Her zaman aralığı sonunda envaner yeniden değerlendirmesini ( ve 2) sağlamakadır. Envaner ve geç karşılanacak alep mikarlarının başlangıç ve biiş değerlerinin belirlenmesinde (3) kullanılmışır. Değişkenlerın eksi olmaması ve gerekenlerın am sayı olmasını (4) sağlamakadır. Bu çalışmada pari büyüklüğü belirleme konusunda değilde edarik zinciri yöneimi konusu üzerinde yoğunlaşmaya çalışık, amacımız fason üreim konraları konusunda önemli sayılabilecek yapısal özellikler bulmakı. Yine de sonuç olarak yaraığımız modelin çeşili eklenileri de kapsayabilecek ya da kolayca uygun hale geirilebilecek olmasına çalışık. Aşağıda adı geçen son dönem lieraürden seçilmiş çalışmalardaki modellerin küçük değişiklikler ya da eklenilerle modelimizle ifade k 4

5 edilebilecegini göserdik: Aksen ve arkadaşları (2003), Belran ve Krass (2002), Sox ve Gao (999), Denizel ve arkadaşları (997), Loparic ve arkadaşları (200), Özdamar ve Bozyel (2000), Shaw ve Wagelmans (998), Poche ve Wolsey (993), Chyr ve arkadaşları (999) ve Marel ve Gascon (998) 4. Deneysel Çalışma Deneysel çalışmamızda sisemin değişik durumlardaki davranışlarını bulmaya çalışık. İlk olarak, değişik senaryoları anımlamak için kullanacağımız ekenleri belirledik. Bu ekenlerin ekilerini incelemek amacıyla emel bir deney oramı yaraık. Tüm ekenlerin kullanıldığı bir deneysel asarım ve ANOVA kullanarak hangi ekenlerin amaç fonksiyonu ve sisem davranışını anımlayan performans ölçüleri üzerinde ekili olduğunu bulmaya çalışık. Daha sonra bu çalışmayı belirli iki konra parameresinin (sabi konra maliyei ve konra süresi) ilişkisini araşırmak üzere genişleik. Benzer bir analizi iki değişik konra opsiyonu bulunan bir oramda daha yapık. Bu çalışma süresince kullandığımız ekenler aşağıda belirilmişir. Eken : Talep rendi. Bu rend arı ya da eksi yönde, ve çok ya da az olabilir. Eken2: Talep mevsimselliği. Mevsimsellik az, çok ya da hiç olmayabilir. Eken3: Birim fason üreim maliyei. Eken4: Fiziksel saklama maliyei. Eken5: Geç karşılama ceza maliyei. Eken6: Hedeflenen üreim sıklığı. Eken7: Üreim kapasiesi. Kapasie iki parça halinde anımlanmışır. Normal çalışma süresi kapasiesi ve fazla mesai kapasiesi olamk üzere. Fazla mesai kapasiesi kanuni esaslar göz önüne alınarak normal kapasienin döre biri olarak anımlanmışır. Dör değişik seviye kullanılmışır. Eken8: Konra süresi. Eken9: Sabi konra maliyei. Eken0: Sabi fason üreim maliyei:. Birim fason üreim maliyei ve hedeflenen üreim sıklığı sisem performans ölçüleri ve opimum davranış üzerinde en ekili iki eken olarak belirlenmişir. Konra maliyei ve süresine ilişkin analizler bu iki ekenin değişik seviyeleri kullanılarak gerçekleşirilmişir. Bu konudaki birinci analiz değişik uzunlukaki konraların maliyeleri arırılarak fason üreim kullanım yüzdesinin gözlenmesi olmuşur. Beklendiği gibi konra maliyei arıkça fason üreim yüzdesi basamaklar halinde düşmekedir, ve çok büyük maliyelere gelindiğinde sıfırlanmakadır. Bu analiz bir anlamda değişik uzunlukaki konralar için konra maliyei üzerinden duyarlılık analizi olarak da düşünülebilir. Her basamak konra maliyeinin üreicinin davranışlarını değişirmeyeceği durumları gösermekedir. Bu analizin sonucunda oluşurulan çizimlere bir örnek Şekil 2 de görülebilir. Şekil 2. Fason üreim kullanımı ve konra maliyei Konra maliyei ve süresine ilişkin ikinci analiz aynı amaç fonksiyonunu veren konra uzunluğu ve konra maliyelerinin gözlemlenmesi ile yapılmışır. Üreici aynı amaç fonksiyonunu veren bu alernaifler arasında kararsız kalacağı için bu analiz önemlidir. Bu analizde bu eşi koşullar alında konra maliyeinin, konra uzunluğuna bağlı değişimini gözlemlemeye çalışık. Bu çalışmanın sonucunda oraya çıkan çizimler üreicinin farklı uzunlukaki konralar için ödemeyi kabul edeceği konra maliyelerini gösermekedir. Bu analizin sonucunda oluşurulan çizimlere bir örnek Şekil 3 de görülebilir. 5

6 Sabi Konra Maliyei Konra Süresi Şekil 3. Sabi amaç fonksiyonu için konra süresi ve sabi konra maliyei Alernaif iki konraın analizi için değişik uzunluka iki konra yapısı anımlandı. Bir anesi iki zaman aralığını kapsayan kısa bir konra, ikincisi ise alı zaman aralığını kapsayan uzun bir konra olarak seçildi. Talebin karşılandığı ana kaynağın belirildiği çizimler hazırlanarakan, bu iki konra opsiyonunun sabi ve değişken maliyelerinin ekileri gözlemlenmeye çalışıldı. Bu analizde değişik koşullar alında üreicin davranışlarının neler olduğu üzerinde duruldu. Bu analizin sonucunda oluşurulan çizimlere bir örnek Şekil 4 de görülebilir. Bu şekilde kullanılan, büyük harfler(p,o,o2) üreimin ana kaynağını belirmekedir, birden çok harfin bir araya geldiği durumlarda melez üreimi gösermekedir. Şekil 4. Sabi konra maliyeleri üzerinden alebin karşılandığı ana kaynak Tek ekenli analiz sonucunda, değişken fason üreim maliyeinin üm performs ölçülerini ve amaç fonksiyonun ekileyen en önemli eken olduğu oraya çıkı. üreim arası hedef süre ise üreim kurulum maliyeini ekileyereken üreim kullanım oranı üzerinde ekili oldu. Fason üreim kullanımı ve maliyei analizi sonucunda, üreicinin uzun süreli konralar için daha fazla ödemeyi kabul eiği anlaşıldı. çok yüksek sabi konra maliyei seviyelerinde ise fason üreim kullanımı sıfıra indi. değişken fason üreim maliyei ve üreimler arası sürenin ekileri birlike incelendiğinde, üreimler arası sürenin daha ekili olduğu görüldü. alepe mevsimsellik olduğu durumlarda üreicinin alepeki değişkenlikle mücadele edebilmek amacıyla daha yüksek konra maliyelerini kabul eiği gözlendi. Sabi amaç fonksiyonlu analizin sonucunda, aynı düzeydeki amaç fonksiyonlarında uzun konralar için daha büyük maliyelerin ödenebildiği gözlendi. alepeki rendin bu analizde çok ekin olduğu anlaşıldı, rend olan durumlarda sisemin daha fazla envaner aşıdığı ve daha büyük mikarlarda alebi geç karşıladığı görüldü. Amaç fonksiyonu aynı düzeyde umak için üreicinin rend olmayan ve yüksek mevsimsellik olan durumlara göre daha az sabi konra maliyei vermeyi kabul eiği gözlendi. Bunun nedeninde diğer durumlarda daha az olan envaner aşıma ve alebi geç karşılama mikarları olduğu anlaşıldı. 6

7 Sabi conra maliyei için alebin ana kaynağına ilişkin analiz sonucunda, eşi sabi maliyelerde uzun süreli konraın kısa süreli olandan her zaman daha fazla kullanıldığı gözlendi. bu durumu kısa konra yönünde çevirecek olan sabi maliyein konra süreleri ile oranılı olmadığı görüldü. uzun süreli konraın maliyei kısa süreli olanın yalnızca iki kaı olduğu durumlarda uzun süreli konra kullanımının amamen kaybolduğu anlaşıldı. küçük sabi maliye kombinasyonlarında, sisemin büün alebi fason üreimden karşıladığı, arışlarla birlike fason üreimin ve üreicinin kendi kapasiesinin birlike kullanıldığı melez durumların oraya çıkığı gözlendi. iki konra opsiyonunun da maliyelerinin çok büyük olduğu durumlarda sisemin büün alebi üreimden karşıladığı görüldü. mevsimselliğin melez durumların oraya çıkmasına neden olduğu görüldü, bu değişkenlikle mücadele emek için sisemin üreimi ve fason üreimi birlike kullanması ile açıklanabilir. rend için ise am ersi sonuçlarla karşılaşıldı, rend olduğu durumlarda sisemin alebi ek bir kaynakan karşılamaya çalışığı gözlendi, bunun nedeni ise büyüklüklerin ekonomisi ile açiklanabilir. Değişken fason üreim maliyei için ana kaynak analizinde, bazı ufak farklılıklara rağmen çoğunlukla benzer sonuç elde edildi. maliyeler eşi ise uzun süreli konra her zaman daha fazla kullanılıyor ancak değişken fason üreim maliyeindeki küçük oynamalar bile sisemin ucuz olandan daha fazla yararlanmasına neden oluyor. sisem her zaman ucuz olan iki konra opsiyonundan ya da kendi üreiminden yararlanıyor. 5. Sonuç ve Öneriler Sonuç olarak, başlangıça amaçladığımız nokaya ulaşık, konra şarlarına karar verilmesi sürecinde kullanılacak genel bir model yaraık. Bir karar desek yapısı oluşurmak amacıyla değişik ekenler kullarak deneysel çalışmalar yapık. Sonuçlarımız basi sisemlerin değişik durumlarda nasıl davranacağına dair ipuçları sağlayor. İleri araşırmalar değişik yönlerde olabilir. Bunlardan en önemlisi modelin daha farklı durumlarıda kapsayabilecek bir şekilde gelişirilmesi olarak belirilebilir. Bunların durumlar içerisinde; müşeri kayıpları, geri alış ve iadeler, kapasie ayırma kuralları, envaner yok edilmesi, armayan veya düz olmayan değişken maliye yapıları, kurulum maliyei azalımı, alep zaman pencereleri, ikinci saış olasılıkları, güvenlik envaneri, kurulum süreleri, kurulum aşınması ve birden fazla ürün olan durumlar sayılabilir. Değişik ekenler üzerinde deneyler yapılması da ileriye dönük bir araşırma önerisi olabilir. İndirme oranları, faiz oranları, emin süresi, fason üreim al ve üs sınırları, düşünülen oplam zaman aralığı sayısı bunlardan bazıları olarak sayılabilir. Bu çalışmada amacımız bir çözüm yöneimi gelişirmek ya da yapısal özellikler oraya çıkarmak değildi. Faka çalışmamız süresince bazı özelliklere rasladık, bu özellikler kullanılarakan bu çalışmada üzerinde durduğumuz modelin verimli bir şekilde çözülmesini sağlayabilecek yönemlerin gelişirilmesi de ileriye dönük bir iş olarak oraya çıkmışır. Kaynaklar Aksen, D., Alınkemer, K. and Chand, S., 2003, The single-iem lo-sizing problem wih immediae los sales, European Journal of Operaional Research, Vol 47, Aamürk, A. ve Hochbaum, D. S., 200, Capaciy acquisiion, subconracing, and lo sizing, Managemen Science, Vol 47, Belran, J. L., Krass, D., 2002, Dynamic lo sizing wih reurning iems and disposals, IIE Transacions, Vol 34, Chyr, F., Huang, S.-T., Lai, S. D., 999, A dynamic lo-sizing model wih quaniy discouns, Producion Planning and Conrol, Vol 0, Cohen, M.A. ve Agrawal, N., 999, An analyical comparison of long and shor erm conracs, IIE Transacions, Vol 3, Denizel, M., Erengüç, S. and Benson, H. P., 997. Dynamic lo-sizing wih seup cos reducion, European Journal of Operaional Research, Vol 00,

8 Kok, G. T. de, 2000, Capaciy allocaion and ousourcing in a process indusry, Inernaional Journal of Producion Economics, Vol 68, Loparic, M., Poche, Y. and Wolsey, L. A., 200, The uncapaciaed lo-sizing problem wih sales and safey socks, Mahemaical Programming Series A, Vol 89, Marel, A. and Gascon, A., 998, Dynamic lo-sizing wih price changes and price-dependen holding coss, European Journal of Operaional Research, Vol, Mohebbi, E. ve Posner, M. J. M., 998, Sole versus dual sourcing in a coninuous review invenory sysem wih los sales, Compuers Indusrial Engineering, Vol 34, Nam, K., Chaudhury ve A., Rao, H. R., 995, A mixed ineger model of bidding sraegies for ousourcing, European Journal of Operaional Research, Vol 87, Özdamar, L and Bozyel, M. A., 2000, The capaciaed lo sizing problem wih overime decisions and seup imes, IIE Transacions, Vol 32, Padillo, J. M. ve Diaby, M., 999, A muliple-crieria decision mehodology for he make-or-buy problem, Inernaional Journal of Producion Research, Vol 37, Plas, K. W., Prober, D. R. ve Canez, L., 2002, Make vs. buy decisions: A process incorporaing muliaribue decision-making, Inernaional Journal of Producion Economics, Vol 77, Poche, Y. and Wolsey, L. A., 993, Lo-sizing wih consan baches: formulaion and valid inequaliies, Mahemaic of Operaions Research, Vol 8, Serel, D. A., Dada, M. ve Moskowiz, H., 200, Sourcing decisions wih capaciy reservaion conracs, European Journal of Operaional Research, Vol 3, Shaw, D. X. and Wagelmans, A. P. M., 998, An algorihm for single-iem capaciaed economic lo sizing wih piecewise linear producion coss and general holding coss, Managemen Science, Vol 44, Sox, C. R., Gao, Y., 999, The capaciaed lo sizing problem wih seup carry-over, IIE Transacions, Vol 3, Tsay, A. A., 999, The quaniy flexibiliy conrac and supplier-cusomer incenives, Managemen Science, Vol 45, Tsay A. A., Nahmias S. ve Agrawal, N., 998, Modeling supply chain conracs: a review, in Quaniaive Models for Supply Chain Managemen, Tayur, S., Ganeshan, R. and Magazine, M. (eds), Kluwer Academic, Norwell. MA. 8

BELİRSİZ FİYAT VE TALEP KOŞULLARI ALTINDA SATINALMA POLİTİKALARI. Ercan ŞENYİĞİT*

BELİRSİZ FİYAT VE TALEP KOŞULLARI ALTINDA SATINALMA POLİTİKALARI. Ercan ŞENYİĞİT* Erciyes Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Dergisi 24 (1-2) 165-176 (2008) hp://fbe.erciyes.edu.r/ ISSN 1012-2354 BELİRSİZ FİYAT VE TALEP KOŞULLARI ALTINDA SATINALMA POLİTİKALARI ÖZET Ercan ŞENYİĞİT* Erciyes

Detaylı

NL lmk : NU t k : Y t lmk : TEF t : E ijmlk : Q t mlk :

NL lmk : NU t k : Y t lmk : TEF t : E ijmlk : Q t mlk : TİMAK-Tasarım İmala Analiz Kongresi 26-28 Nisan 2006 - BALIKESİR OTOMATİK YÖNLENDİRİCİLİ ARAÇ SİSTEMLERİNİN YENİDEN TASARIMI İÇİN BİR MATEMATİKSEL MODELLEME YAKLAŞIMI KALENDER, Yeşim, TÜRKBEY, Orhan Gazi

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Ahu Soylu, Mein Türkay* Koç Üniversiesi Endüsri Mühendisliği Bölümü Sarıyer, İsanbul ahusoylu@ku.edu.r,

Detaylı

DİNAMİK PARTİ BÜYÜKLÜĞÜ PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜNDE YENİ BİR YAKLAŞIM: MİNİMUM MALİYET ALGORİTMASI. Cevriye GENCER *

DİNAMİK PARTİ BÜYÜKLÜĞÜ PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜNDE YENİ BİR YAKLAŞIM: MİNİMUM MALİYET ALGORİTMASI. Cevriye GENCER * C.Gencer, Kara Harp Okulu Dergii, 7(1997), 15-28 DİNAMİK PARTİ BÜYÜKLÜĞÜ PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜNDE YENİ BİR YAKLAŞIM: MİNİMUM MALİYET ALGORİTMASI Cevriye GENCER * Bu çalışmada, ek aşamalı, ek ürünlü kapaieiz,

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

Modern endüstri tesislerinde yer alan en önemli

Modern endüstri tesislerinde yer alan en önemli Plasik Zincirli İleiciler, Tasarımları ve Plasik Zincir Baklasının Analizi Muharrem E. BOĞOÇLU, C. Okay AZELOĞLU Yıldız Teknik Üniversiesi Makina Fakülesi ÖZET Günümüzün modern endüsri esislerinde yer

Detaylı

ÖZET WORKFORCE PLANNING FOR SEASONAL DEMANDS ABSTRACT

ÖZET WORKFORCE PLANNING FOR SEASONAL DEMANDS ABSTRACT MEVS MSEL TALEPLERE GÖRE GÜCÜ PLANLAMASI Yonca ERDEM sanbul Üniversiesi Serol BULKAN Marmara Üniversiesi ÖZET lemeler mal ve hizme üreebilmek için girdi olarak i gücü, sermaye, do al kaynaklar gibi çe

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu.

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu. Termik Sanralların Konrol Sisemlerinde Teknolojik Gelişmeler ve Verimlilik Technologic Developmens on Conrol Sysems of Thermal Power Plans and Efficiency Hasan TİRYAKİ 1, Mehme BULUT 2, İlhan KOCAARSLAN

Detaylı

BİR OTOMOTİV FİRMASI İÇİN ARAÇ SEVKİYATI VE DAĞITIM MERKEZİ YER SEÇİMİ PROBLEMİ

BİR OTOMOTİV FİRMASI İÇİN ARAÇ SEVKİYATI VE DAĞITIM MERKEZİ YER SEÇİMİ PROBLEMİ Endüsri Mühendisliði Dergisi Cil: 21 Sayý: 1 Sayfa: (4-16) Makale BİR OTOMOTİV FİRMASI İÇİN ARAÇ SEVKİYATI VE DAĞITIM MERKEZİ YER SEÇİMİ PROBLEMİ Aras BARUTÇUOĞLU *, Derya DEMİRTAŞ, Beül DİLAN, Ruken DÜZGÜN

Detaylı

PNÖMATİK TAŞIMA SİSTEMLERİ VE OPTİMUM TAŞIMA HIZININ BELİRLENMESİNDE KULLANILAN EŞİTLİKLER

PNÖMATİK TAŞIMA SİSTEMLERİ VE OPTİMUM TAŞIMA HIZININ BELİRLENMESİNDE KULLANILAN EŞİTLİKLER 105 PNÖMATİK TAŞIMA SİSTEMLERİ VE OPTİMM TAŞIMA HIZININ BELİRLENMESİNDE KLLANILAN EŞİTLİKLER Faih YILMAZ ÖZET Kaı akışkanların (oz,küçük aneli) aşınmasında kullanılan sisemlerden biriside Pnömaik Tasıma

Detaylı

YATIRIM KARARLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE REEL OPSİYONLAR YAKLAŞIMI VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNE BİR UYGULAMASI

YATIRIM KARARLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE REEL OPSİYONLAR YAKLAŞIMI VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNE BİR UYGULAMASI YATIRIM KARARLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE REEL OPSİYONLAR YAKLAŞIMI VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNE BİR UYGULAMASI REEL OPTIONS AND APPROACH FOR EVALUATION OF INVESTMENT DECISIONS AND AN APPLICATION SAMPLE FOR

Detaylı

BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ TEMEL ELEKTRONİK

BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ TEMEL ELEKTRONİK BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ Tüm elekronik cihazlar çalışmak için bir DC güç kaynağına (DC power supply) gereksinim duyarlar. Bu gerilimi elde emenin en praik ve ekonomik yolu şehir şebekesinde bulunan

Detaylı

EM302 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI 2. YARIYILİÇİ SINAVI Y.Doç.Dr. Özgür Kabak SORULAR VE CEVAPLAR

EM302 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI 2. YARIYILİÇİ SINAVI Y.Doç.Dr. Özgür Kabak SORULAR VE CEVAPLAR EM302 YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI 2. YARIYILİÇİ SINAVI Y.Doç.Dr. Özgür Kabak 28.12.2012 SORULAR VE LAR 1. Ayşe kırmızı başlığı ile şirin ve yardımsever bir kızdır. Her gün annesinin pişirdiği yemekleri babaannesine

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısalmalar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1Bu Tebliğ, 4628 sayılı

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile)

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile) Tahmin Yönemleri Çif Üsel Düzelme (Hol Meodu ile) Hol meodu, zaman serilerinin, doğrusal rend ile izlenmesi için asarlanmış bir yönemdir. Yönem (seri için) ve (rend için) olmak üzere iki düzelme kasayısının

Detaylı

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Lieraür Taraması Erku Tekeli Çukurova Üniversiesi, Kozan Meslek Yüksekokulu, Adana eekeli@cu.edu.r Öze: Son yıllarda yüksek başarımlı hesaplamalara olan ihiyaçlar

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive Effecs of Agriculural Suppor and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region Erkan Akas and Oğuz Yurdakul Universiy of Cukurova Dep. Agriculural Economics,

Detaylı

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ 2. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ ve OYUN DERSİNİ SAĞLIK ve SAĞLANAN OLANAKLAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRMELERİ Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İsenecek Veriler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

SÜREKLİ, KARIŞTIRMALI POLİMERİZASYON REAKTÖRÜNÜN BENZETİMİ VE KONTROLÜ

SÜREKLİ, KARIŞTIRMALI POLİMERİZASYON REAKTÖRÜNÜN BENZETİMİ VE KONTROLÜ SÜREKLİ, KARIŞTIRMALI POLİMERİZASYON REAKTÖRÜNÜN BENZETİMİ VE KONTROLÜ Gülay ÖZKAN 1 İlkay ÇALIŞKAN 2 1,2 Kimya Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakülesi Ankara Üniversiesi, 06100, Beşevler, Ankara 1 e-posa:

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

SESSION 1D: Finans I 567

SESSION 1D: Finans I 567 SESSION 1D: Finans I 567 Finansal Varlık Olarak Alının Arz-Talep Dengesinin Kısa ve Uzun Dönem Kaniaif Analizi ve Alın Fiya Fonksiyonunun Ampirik Olarak Tes Edilmesi The Shor and Long Term Quaniaive Analysis

Detaylı

Çukurova Koşullarında Selüloz Esaslı Evaporatif Serinletme Pedinin Üç Farklı Su Akış Debisinde Bazı Performans Özellikleri

Çukurova Koşullarında Selüloz Esaslı Evaporatif Serinletme Pedinin Üç Farklı Su Akış Debisinde Bazı Performans Özellikleri 340 Çukurova Koşullarında Selüloz Esaslı Evaporaif Serinleme Pedinin Üç Farklı Su Akış Debisinde Bazı Performans Özellikleri Nuray KOÇ, Yılmaz YILDIZ Çukurova Üniversiesi, Ziraa Fakülesi,Tarım Makinaları

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKTRİK YÜK TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKTRİK YÜK TAHMİNİ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE NİĞDE BÖLGESİNİN ELEKRİK YÜK AHMİNİ anku YALÇINÖZ Saadedin HERDEM Ulaş EMİNOĞLU Niğde Üniversiesi, Mühendislik-Mimarlık Fakülesi Elekrik-Elekronik Mühendisliği Bölümü, Niğde 5 /

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ Erol EĞRİOĞLU Haceepe Üniversiesi, Fen Fakülesi, İsaisik Bölümü, 06532, Beyepe, Ankara, TÜRKİYE, erole@haceepe.edu.r

Detaylı

Rüzgar Türbinlerinde Kapasite Faktörü ve Türbin Sınıfı ĠliĢkisi

Rüzgar Türbinlerinde Kapasite Faktörü ve Türbin Sınıfı ĠliĢkisi 6 h Inernaional Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 11, Elazığ, Turkey Rüzgar Türbinlerinde Kapasie Fakörü ve Türbin ı ĠliĢkisi N.S. Çein 1, H. Çelik, K. BaĢaran 3 1 Ege Üniversiesi, Izmir/Türkiye,

Detaylı

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR ÜSTEL VE LOGARİTM TMİK FONKSİYONLAR Şekil 5.1a Üsel Fonksiyonlar 2 y 10 8, 1 y = f = b b> 6 4 2-3 -2-1 1 2 3 Şekil 5.1b Üsel Fonksiyonlar 3 y 50 2 y = f = 2 40 30 20 y = f = 2 10-2 -1 1 2 3 4 Şekil 5.1c

Detaylı

ZAMAN SERİLERİ TAHMİNİNDE ARIMA-MLP MELEZ MODELİ

ZAMAN SERİLERİ TAHMİNİNDE ARIMA-MLP MELEZ MODELİ Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 3, 2009 4 ZAMAN SERİLERİ TAHMİNİNDE ARIMA-MLP MELEZ MODELİ Oğuz KAYNAR (*) Serkan TAŞTAN (**) Öze: Bu çalışmada zaman serilerinin ahmini

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

DENEY-6 LOJİK KAPILAR VE İKİLİ DEVRELER

DENEY-6 LOJİK KAPILAR VE İKİLİ DEVRELER DENEY-6 LOJİK KPILR VE İKİLİ DEVRELER DENEYİN MCI: Bu deneyde emel manık kapıları (logic gaes) incelenecek ek kararlı ikili devrelerin çalışma prensipleri gözlemlenecekir. ÖN HZIRLIK Temel lojik kapı devrelerinden

Detaylı

T.C. GAZĐ ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ EKONOMETRĐ ANABĐLĐM DALI

T.C. GAZĐ ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ EKONOMETRĐ ANABĐLĐM DALI T.C. GAZĐ ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ EKONOMETRĐ ANABĐLĐM DALI DĐNAMĐK OYUN KURAMI ÜZERĐNE BĐR ĐNCELEME VE TÜRKĐYE UYGULAMASI DOKTORA TEZĐ HAZIRLAYAN SĐBEL DUMAN ATAN DANIŞMAN PROF. DR. NĐHAT

Detaylı

Metasezgisel Optimizasyon Tekniklerine Spor Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım: Lig Şampiyonası Algoritması

Metasezgisel Optimizasyon Tekniklerine Spor Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım: Lig Şampiyonası Algoritması Fıra Üniv. Fen Bilimleri Dergisi Fıra Unv. Journal of Science 27(1), 1-11, 2015 27(1), 1-11, 2015 Measezgisel Opimizasyon Tekniklerine Spor Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım: Lig Şampiyonası Algoriması Harun BİNGÖL

Detaylı

REEL KURLAR VE BALASSA- SAMUELSON HİPOTEZİ. Arş. Gör. Almıla BURGAÇ ÇİL

REEL KURLAR VE BALASSA- SAMUELSON HİPOTEZİ. Arş. Gör. Almıla BURGAÇ ÇİL REEL KURLAR VE BALASSA- SAMUELSON HİPOTEZİ Arş. Gör. Almıla BURGAÇ ÇİL Çalışmanın Amacı Finansal serbesinin başladığı 1990 sonrası dönemini kapsayan süreçe Türk Lirası nın değerlenmesinin Balassa- Samuelson

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġsenecek Veriler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde

Detaylı

Enerji tasarrufu için yer altına gömülü çelik borularda yalıtımın ekonomik faydaları

Enerji tasarrufu için yer altına gömülü çelik borularda yalıtımın ekonomik faydaları 206 Keçebaş, Erciyes Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Dergisi, 29(3):206-22 Enerji asarrufu için yer alına gömülü çelik borularda yalıımın ekonomik faydaları Ali KEÇEBAŞ* Muğla Sıkı Koçman Üniversiesi,

Detaylı

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t 3 Hareke Tes in Çözümleri X Y. cisminin siseme er- diği döndürme ekisi 3mgr olup yönü saa ibresinin ersinedir. cisminin siseme erdiği döndürme ekisi mgr olup yönü saa ibresi yönündedir. 3mgr daha büyük

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

T C İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇELİK KAPI SEKTÖRÜNDE AHŞAP BÖLÜMÜ İÇİN ÜRETİM - DAĞITIM PLANLAMA MODELİ

T C İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇELİK KAPI SEKTÖRÜNDE AHŞAP BÖLÜMÜ İÇİN ÜRETİM - DAĞITIM PLANLAMA MODELİ T C İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇELİK KAPI SEKTÖRÜNDE AHŞAP BÖLÜMÜ İÇİN ÜRETİM - DAĞITIM PLANLAMA MODELİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Ümi KAVİ Anabilim Dalı : Sosyal Bilimler Ensiüsü Programı

Detaylı

DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜLER (DA Kıyıcı, DA Gerilim Ayarlayıcı) DA gerilimi bir başka DA gerilim seviyesine dönüştüren devrelerdir.

DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜLER (DA Kıyıcı, DA Gerilim Ayarlayıcı) DA gerilimi bir başka DA gerilim seviyesine dönüştüren devrelerdir. DADA DÖNÜŞÜRÜCÜLER (DA Kıyıcı, DA Gerilim Ayarlayıcı) DA gerilimi bir başka DA gerilim seviyesine dönüşüren devrelerdir. Uygulama Alanları 1. DA moor konrolü 2. UPS 3. Akü şarjı 4. DA gerilim kaynakları

Detaylı

Diabetik Retinopatinin Otomatik Algılanması Amacıyla. Göz Görüntüsünden Kan Damarlarının Eşiklenmesi

Diabetik Retinopatinin Otomatik Algılanması Amacıyla. Göz Görüntüsünden Kan Damarlarının Eşiklenmesi Diabeik Reinopainin Oomaik Algılanması Amacıyla Göz Görünüsünden Kan Damarlarının Eşiklenmesi Vasif NABİYEV, Salih BAHÇEKAPILI Karadeniz Teknik Üniversiesi, Mühendislik Fakülesi, Bilgisayar Mühendisliği

Detaylı

OTOBANLARDA TRAFİK AKIŞ DİNAMİĞİNİN İNCELENMESİ

OTOBANLARDA TRAFİK AKIŞ DİNAMİĞİNİN İNCELENMESİ BEYKENT ÜNİVERSİTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Volume 7(1) 2014, 55-68 OTOBANLARDA TRAFİK AKIŞ DİNAMİĞİNİN İNCELENMESİ Hasan CARFİ (hcarfi@homail.com) Beyken Üniversiesi, Fen Bilimleri Ensiüsü,

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I Karadeniz Teknik Üniversiesi Mühendislik Fakülesi * Elekrik-Elekronik Mühendisliği Bölümü Elekronik Anabilim alı * Elekronik Laborauarı I FET.Lİ KUETLENİİCİLE 1. eneyin Amacı FET Transisörlerle yapılan

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI TERS PERSPEKTİF DÖNÜŞÜM İLE YÜZEY DOKUSU ÜRETİMİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI TERS PERSPEKTİF DÖNÜŞÜM İLE YÜZEY DOKUSU ÜRETİMİ İANBUL İCARE ÜNİERİEİ BİLGİAAR MÜHENDİLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİAAR İEMLERİ LABORAUARI ER PERPEKİF DÖNÜŞÜM İLE ÜZE DOKUU ÜREİMİ Bu deneyde, genel haları ile herhangi bir yüzeye bir dokunun kopyalanması üzerinde

Detaylı

Türkiye de Ulaştırma Hizmetleri Endeksi. Transportation Services Index for Turkey

Türkiye de Ulaştırma Hizmetleri Endeksi. Transportation Services Index for Turkey Türkiye de Ulaşırma Hizmeleri Endeksi Muheşem KAYNAK * ve Merer MERT ** ÖZET Ulaşırma sekörünün önemli bir bileşeni aşımacılık faaliyeleridir. Taşımacılık faaliyeleri ise ürev alep nieliğinde olduğundan

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Tel Testere ile Taş Kesiminin Titreşim Analizi

Tel Testere ile Taş Kesiminin Titreşim Analizi Uluslararası Kaılımlı 17. Makina Teorisi Sempozyumu, İzmir, 14-17 Haziran 15 Tel Tesere ile Taş Kesiminin Tireşim Analizi M.Gül* İ. Uzmay Erciyes Üniversiesi Erciyes Üniversiesi Kayseri Kayseri Öze Günümüzde

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ Musafa ŞEKKELİ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen Bilimleri Ensiüsü, K.Maraş, msekkeli@ksu.edu.r Ceyhun YILDIZ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen

Detaylı

DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ

DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ Yasemin MENEKŞE Eylül 2006 DENĐZLĐ DEMĐRYOLLARINDA TOPLAM FAKTÖR ÜRETĐM ANALĐZĐ Pamukkale Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Đnşaa Mühendisliği

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSALLIĞIN ANLAMI Çoklu doğrusal bağlanı; Bağımsız değişkenler arasında doğrusal (yada doğrusala yakın) ilişki olmasıdır... r xx i j paramereler belirlenemez hale gelir.

Detaylı

EME Sistem Simülasyonu. Giriş. Ertelenmiş Talep (Backorder) / Kayıp Satış (Lost Sales) Sürekli / Periyodik Gözden Geçirme

EME Sistem Simülasyonu. Giriş. Ertelenmiş Talep (Backorder) / Kayıp Satış (Lost Sales) Sürekli / Periyodik Gözden Geçirme EME 7 Giriş Sistem Simülasyonu Simülasyon problemlerinin önemli bir bölümü stok sistemlerini içerir. Bu derste basit bir stokastik stok Simulasyon Örnekleri Ders kontrol sistemi ele alınıp, sistemin isleyişi

Detaylı

PIC İŞLEMCİ DENETİMLİ ADIM MOTOR MİKROADIM SÜRÜCÜSÜ. Erhan AKDOĞAN Marmara Üniversitesi Teknik Bilimler MYO, 81040, Göztepe eakdogan@marmara.edu.

PIC İŞLEMCİ DENETİMLİ ADIM MOTOR MİKROADIM SÜRÜCÜSÜ. Erhan AKDOĞAN Marmara Üniversitesi Teknik Bilimler MYO, 81040, Göztepe eakdogan@marmara.edu. 3. ULUSLARARAS İLERİ TEKNOLOJİLER SEMPOZYUMU, 18-0 AĞUSTOS 003, ANKARA PC LEMCİ DENETİMLİ ADM MOTOR MİKROADM SÜRÜCÜSÜ Erhan AKDOĞAN Marmara Üniversiesi Teknik Bilimler MYO, 81040, Gözepe eakdogan@marmara.edu.r

Detaylı

TİCARİ NÜKLEER SANTRAL MODELLERİNİN YAKIT MASRAFLARINA GÖRE ELEKTRİK ÜRETİM MALİYETLERİNİN DEĞERLENDİLİRMESİ

TİCARİ NÜKLEER SANTRAL MODELLERİNİN YAKIT MASRAFLARINA GÖRE ELEKTRİK ÜRETİM MALİYETLERİNİN DEĞERLENDİLİRMESİ Osmangazi Üniversiesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XVII, S.2, 2004 Eng.&Arch.Fac.Osmangazi Universi, Vol.XVII, No: 2, 2004 İCARİ NÜKLEER SANRAL MODELLERİNİN YAKI MASRAFLARINA GÖRE ELEKRİK ÜREİM MALİYELERİNİN

Detaylı

4) Seyrek rastlanılan bir hastalık için belli bir zaman araalığında bu hastalığa yakalananların sayısının gözlenmesi,

4) Seyrek rastlanılan bir hastalık için belli bir zaman araalığında bu hastalığa yakalananların sayısının gözlenmesi, POĐSSON DAĞILIMI Poisson Dağılımı sürekli oramlarda (zaman, alan, hacim, ) kesikli sonuçlar veren ve aşağıda a),b),c) şıklarında belirilen özelliklere sahip deneylerin modellenmesinde kullanılan bir dağılım

Detaylı

1) Çelik Çatı Taşıyıcı Sisteminin Geometrik Özelliklerinin Belirlenmesi

1) Çelik Çatı Taşıyıcı Sisteminin Geometrik Özelliklerinin Belirlenmesi 1) Çelik Çaı Taşıyıcı Siseminin Geomerik Özelliklerinin Belirlenmesi 1.1) Aralıklarının Çaı Örüsüne Bağlı Olarak Belirlenmesi Çaı örüsünü aşıyan aşıyıcı eleman aşık olarak isimlendirilir. Çaı sisemi oplam

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 147 158 Ocak 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 147 158 Ocak 2003 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cil: 5 Sayı: 1 sh. 147 158 Oak 003 MAKSİMUM GÜÇ NOKTAS İZLEYİCİLİ FOTOVOLTAİK SİSTEMLERİN OPTİMUM DİZAYN VE ÇALŞMA KOŞULLARNN ARAŞTRLMAS (NVESTGATON

Detaylı

Kazein Yüzeyine Metil Violetin Biyosorpsiyonu

Kazein Yüzeyine Metil Violetin Biyosorpsiyonu BAÜ Fen Bil. Ens. Dergisi Cil 14(1) 93-102 (2012) Kazein Yüzeyine Meil Violein Biyosorpsiyonu Özkan DEMĠRBAġ 1,, Adem KARADAĞ 2, Veli DALKIRAN 1,Cihan YILDIZ 1 1 BalıkesirÜniversiesi Fen Edebiya Fakülesi

Detaylı

ÇEVRE FİNANSMANI: KAVRAMSAL BİR YAKLAŞIMLA KARBON FİNANS BORSASI

ÇEVRE FİNANSMANI: KAVRAMSAL BİR YAKLAŞIMLA KARBON FİNANS BORSASI Cil, Sayı, 010 ISSN: 1309-800 (Online) ÇEVRE FİNANSMANI: KAVRAMSAL BİR YAKLAŞIMLA KARBON FİNANS BORSASI Erhan DEMİRELİ Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi E-posa: erhan.demireli@deu.edu.r

Detaylı

EKONOMÝK GÖSTERGELERÝN VE DIÞ ORTAM SICAKLIÐININ ETKÝLERÝ

EKONOMÝK GÖSTERGELERÝN VE DIÞ ORTAM SICAKLIÐININ ETKÝLERÝ ESKÝÞEHÝR DE KONUTSAL DOÐAL GAZ TALEBÝNE EKONOMÝK GÖSTERGELERÝN VE DIÞ ORTAM SICAKLIÐININ ETKÝLERÝ Haydar ARAS * Nil ARAS ** Bu makalede, konularda kullanýlan doðal gazýn ýsýma dönemine ai aylardaki ükeiminin

Detaylı

Enerji Piyasası Reformlarının Elektrik Enerjisi Piyasasına Etkisi: EÜAŞ ve Ayrıcalıklı Şirketler Üzerine Bir Analiz 1

Enerji Piyasası Reformlarının Elektrik Enerjisi Piyasasına Etkisi: EÜAŞ ve Ayrıcalıklı Şirketler Üzerine Bir Analiz 1 YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2010 Cil:17 Sayı:1 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Enerji Piyasası Reformlarının Elekrik Enerjisi Piyasasına Ekisi: EÜAŞ ve Ayrıcalıklı Şirkeler Üzerine Bir Analiz 1 Doç.

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

YER ALTI DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İstenecek Veriler

YER ALTI DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İstenecek Veriler YER ALTI DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İsenecek Veriler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde

Detaylı

EME SISTEM SİMÜLASYONU. Giriş. Ertelenmiş Talep (Backorder) / Kayıp Satış (Lost Sales) Sürekli / Periyodik Gözden Geçirme

EME SISTEM SİMÜLASYONU. Giriş. Ertelenmiş Talep (Backorder) / Kayıp Satış (Lost Sales) Sürekli / Periyodik Gözden Geçirme .. Giriş EME SISTEM SİMÜLASYONU Simülasyon problemlerinin önemli bir bölümü stok sistemlerini içerir. Bu derste basit bir stokastik stok kontrol sistemi ele alınıp, sistemin isleyişi elle simule Simulasyon

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

Güneş Enerjisi ve Isı Pompası Destekli IsıtmaKurutma Sisteminin Modellenmesi. Modeling of Heating-Drying System Assisted Solar Energy and Heat Pump

Güneş Enerjisi ve Isı Pompası Destekli IsıtmaKurutma Sisteminin Modellenmesi. Modeling of Heating-Drying System Assisted Solar Energy and Heat Pump Polieknik Dergisi Cil:4 Sayı: s. 85-9, 20 Journal of Polyechnic Vol: 4 No: pp. 85-9, 20 Güneş Enerjisi ve Isı Pompası Desekli IsımaKuruma Siseminin Modellenmesi Seyfi ŞEVİK, Hikme DOĞAN*2, Musafa AKTAŞ2

Detaylı

Ters Perspektif Dönüşüm ile Doku Kaplama

Ters Perspektif Dönüşüm ile Doku Kaplama KRDENİZ EKNİK ÜNİERSİESİ BİLGİSR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSR GRFİKLERİ LBORURI ers Perspekif Dönüşüm ile Doku Kaplama 1. Giriş Bu deneyde, genel haları ile paralel ve perspekif izdüşüm eknikleri, ers perspekif

Detaylı

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GENEL KONTROL YÖNTEMLERİ: ON - OFF (AÇIK-KAPALI) KONTROL SİSTEMLERİ: Bu eknik en basi konrol ekniğidir. Ölçülen değer (), se değerinin () üzerinde olduğunda çıkış sinyali açılır,

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Sanal Dünyada Varolmak: Üniversite ve Internet

Sanal Dünyada Varolmak: Üniversite ve Internet Sanal ünyada arlmak: Üniversie ve Inerne Harald Schmidbauer*, Mehme Gençer**, Can Burak Çilingir**,. Sinan Tunalığlu** * İsanbul Bilgi Üniversiesi İşleme Bölümü harald@bilgi.edu.r ** İsanbul Bilgi Üniversiesi

Detaylı

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ Şenkan ALDEMİR (*) Öze: Döviz kuru değişimlerinin TÜFE ve ÜFE bazlı yuriçi fiyalara geçiş süreci, son yıllarda üzerinde önemle durulan konulardan

Detaylı

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi 8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi SPSS Projec: Airline Passengers daa se is used for various analyses in his online raining workshop, which includes: Times series analysis [building ARIMA models] Proje:

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

COBB-DOUGLAS ÜRETİM FONKSİYONU ÜZERİNE BİR GENELLEME

COBB-DOUGLAS ÜRETİM FONKSİYONU ÜZERİNE BİR GENELLEME V. Ulusal Üreim Araşırmaları Sempozyumu, İsanul Ticare Üniversiesi, 5-7 asım 005 OBB-DOUGAS ÜRETİM FONSİYONU ÜZERİNE BİR GENEEME Necmein TANRIÖVER Başken Üniversiesi Yiği oray GENÇ Başken Üniversiesi Öze

Detaylı

Zekeriya Yıldırım ENFLASYON REJİMLERİ VE ÜRETİCİ ENFLASYONUNDAN TÜKETİCİ ENFLASYONUNA GEÇİŞKENLİK

Zekeriya Yıldırım ENFLASYON REJİMLERİ VE ÜRETİCİ ENFLASYONUNDAN TÜKETİCİ ENFLASYONUNA GEÇİŞKENLİK Cenral Bank Review Forhcoming, pp.1-26 ISSN 1303-0701 prin 1305-8800 online 2015 Cenral Bank of he Republic of Turkey hps://www3.cmb.gov.r/cbr/ ENFLASYON REJİMLERİ VE ÜRETİCİ ENFLASYONUNDAN TÜKETİCİ ENFLASYONUNA

Detaylı

TÜRKİYE PETROL FİYATLARI OYNAKLIĞININ MODELLENMESİ

TÜRKİYE PETROL FİYATLARI OYNAKLIĞININ MODELLENMESİ Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 7 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ TÜRKİYE PETROL FİYATLARI OYNAKLIĞININ MODELLENMESİ Esin FİRUZAN Absrac Nowadays, volailiy of crude

Detaylı

BİTÜMLÜ ŞİSTLERİN YERİ VE ÖNEMİ

BİTÜMLÜ ŞİSTLERİN YERİ VE ÖNEMİ Ekoloji (evre dsrgia > MEVCUT ENERJİ VE KİMYASAL HAMMADDE KAYNAKLARI ARASINDA BİTÜMLÜ ŞİSTLERİN YERİ VE ÖNEMİ Leven BALLİCE Miha YÜKSEL Mehme SAĞLAM Cumhur HANOĞLU H. Ü. Mühendislik Fak. Kimya Müh. Böl.

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI ÖZET Yrd.Doç.Dr. Güray KÜÇÜKKOCAOĞLU 1 Yrd.Doç.Dr. Yasemin KESKİN BENLİ 2 Dr. Cemal KÜÇÜKSÖZEN 3 nun espiinde sıklıkla kullanılan

Detaylı

Tuzlu toprakların yıkanmasının matematiksel modellenmesi

Tuzlu toprakların yıkanmasının matematiksel modellenmesi F.Mikayilsoy (4) / Toprak Bilimi e Biki Besleme Dergisi () 33-37 Tuzlu oprakların yıkanmasının maemaiksel modellenmesi Fariz Mikailsoy * Iğdır Üniersiesi Ziraa Fakülesi Toprak Bilimi e Biki Besleme Bölümü

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE

ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE ANADOLU ÜNİVERSİTESİ BİLİM VE TEKNOLOJİ DERGİSİ A ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY A Cil/Vol.: 3-Sayı/No: : 65-79 () ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE BULANIK YAKLAŞIM İLE ÇOK YANITLI

Detaylı

PERAKENDE SEKTÖRÜNDE KATEGORĐ BAZLI TALEP TAHMĐN VE SĐPARĐŞ SĐSTEMĐ UYGULAMASI

PERAKENDE SEKTÖRÜNDE KATEGORĐ BAZLI TALEP TAHMĐN VE SĐPARĐŞ SĐSTEMĐ UYGULAMASI YILDIZ TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ PERAKENDE SEKTÖRÜNDE KATEGORĐ BAZLI TALEP TAHMĐN VE SĐPARĐŞ SĐSTEMĐ UYGULAMASI Endüsri Mühendisi Didem GÖKCEL FBE Endüsri Mühendisliği Anabilim Dalı Endüsri

Detaylı

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. NİN MALMQUİST ENDEKSİ ÇERÇEVESİNDE ETKİNLİK ANALİZİ. TURKISH SUGAR COMPANIES IN FRAMEWORK of MALMQUIST ENDEKS

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. NİN MALMQUİST ENDEKSİ ÇERÇEVESİNDE ETKİNLİK ANALİZİ. TURKISH SUGAR COMPANIES IN FRAMEWORK of MALMQUIST ENDEKS Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (23) 212, 59-77 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. NİN MALMQUİST ENDEKSİ ÇERÇEVESİNDE ETKİNLİK ANALİZİ The EFFICIENCY ANALYSIS of he CORPORATION of TURKISH SUGAR COMPANIES IN FRAMEWORK

Detaylı

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Sciences Academy 212, Volume: 7, Number: 1, Aricle Number: 3A47 NWSA-PHYSICAL SCIENCES Received: December 211 Ayhan Toçu Acceed: January 212 Fahrein Arslan Series :

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye ye Yönelik Uluslararası Turizm Talebinin Belirleyenleri: Panel Veri Yaklaşımı The Deerminans of Inernaional

Detaylı

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2009, C.14, S.1 s.99-114. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2009, Vol.14,

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

İMKB Dergisi İÇİNDEKİLER. Yıl: 9 Sayı: 36. Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespitinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı

İMKB Dergisi İÇİNDEKİLER. Yıl: 9 Sayı: 36. Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespitinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı İMKB Dergisi Yıl: 9 Sayı: 36 ISSN 1301-1650 Yıl: 9 Sayı: 36 İÇİNDEKİLER Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespiinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı Güray Küçükkocaoğlu & Yasemin Keskin Benli & Cemal

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇÖZELTİLER KİMYASINI ÖĞRENMELERİNE İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇÖZELTİLER KİMYASINI ÖĞRENMELERİNE İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI GAZİ ÜNİVERSİTESİ KIRŞEHİR EĞİTİM FAKÜLTESİ, Cil 6, Sayı 2,(2005), 197-207 197 FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇÖZELTİLER KİMYASINI ÖĞRENMELERİNE İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Detaylı