1. ULUSAL GERİ KAZANIM KONGRE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1. ULUSAL GERİ KAZANIM KONGRE"

Transkript

1 UŞAK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ 1. ULUSAL GERİ KAZANIM KONGRE ve SERGİSİ KONGRE BİLDİRİLER KİTABI 2-4 MAYIS 2012 UŞAK

2 UŞAK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ 1.ULUSAL GERİ KAZANIM KONGRE ve SERGİSİ 2 4 Mayıs 2012, Uşak KONGRE BİLDİRİLER KİTABI Uşak, 2012

3 KONGRE KURULLARI Düzenleme Kurulu Prof. Dr. Yalçın BOZKURT Yrd. Doç. Dr. A. Ebru TAYYAR Yrd. Doç. Dr. Canan KANDİLLİ Yrd. Doç. Dr. Güler NARİN Yrd. Doç. Dr. Mehmet AKTAŞ Arş. Gör. Ayşe ŞEVKAN Arş. Gör. Gonca ALAN Arş. Gör. H. Ersen BALCIOĞLU Arş. Gör. Önder YEŞİL Bilim Kurulu Prof. Dr. Mehmet AKALIN - MARMARA ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Osman BABAARSLAN - ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Devrim BALKÖSE - İYTE Prof. Dr. Abdülkadir BİLİŞİK - ERCİYES ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Yalçın BOZKURT - UŞAK ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr.-ING Ahmet CAN - TRAKYA ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Muhittin CAN - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Fatma ÇEKEN - DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Taner DERBENTLİ - İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Kerim DURAN - EGE ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. M. Nazmi ERCAN - İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Resul FETTAHOV - PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Fatma GÖKTEPE - NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Özer GÖKTEPE - NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Ali GÜNGÖR - EGE ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Muammer KAYA - OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Muhsin KILIÇ - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Günnur KOÇER - EGE ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Gülseren KURUMER -DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. R. Tuğrul OĞULATA -ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. A. Merih SARIIŞIK - DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Süleyman TAŞGETİREN - AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Yusuf ULCAY - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Ülkü YETİŞ - ODTÜ Prof. Dr. Recep YAMANKARADENİZ - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Prof. Dr. Hasan YILDIZ - EGE ÜNİVERSİTESİ Doç. Dr. Aysun AKŞİT - DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Doç. Dr. Şule ALTUN - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Doç. Dr. Kubilay ASLANTAŞ - AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ Doç. Dr. Cesim ATAŞ - DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Doç. Dr. Alper BABA - İYTE Doç. Dr. Müfide BANAR- ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Doç. Dr. Orhan ENGİN -SELÇUK ÜNİVERSİTESİ Doç. Dr. Akın BURAK ETEMOĞLU- ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Doç. Dr. B. Murat İÇTEN - DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Doç. Dr. Hayati OLGUN - TÜBİTAK-MAM Doç. Dr. Yeliz PEKBEY - EGE ÜNİVERSİTESİ Doç. Dr. Dilek TOPRAKKAYA KUT - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet AKTAŞ - UŞAK ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet ÇAKMAKÇI - DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Haluk ÇELİK - UŞAK ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Ahmet ERYAŞAR - EGE ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Kerem GÜNGÖR - ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Özge HANAY - FIRAT ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Canan KANDİLLİ - UŞAK ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Bünyamin KARAGÖZOĞLU - CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Nilüfer KOÇER - FIRAT ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Güler NARİN - UŞAK ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Sema PALAMUTÇU - PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Mehtap DÖNMEZ ŞAHİN - UŞAK ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. Erhan PULAT - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. A. Ebru TAYYAR - UŞAK ÜNİVERSİTESİ Yrd. Doç. Dr. M. Emin YÜKSEKKAYA - UŞAK ÜNİVERSİTESİ

4 İÇİNDEKİLER İŞ MAKİNELERİNDEKİ YAĞ TÜKETİMİNİ AZALTMADA YAĞ ANALİZİ YÖNTEMİNİN ETKİSİ... 1 N. Sinan KÖKSAL, Aytaş ORHAN BAŞLICA PARAMETRELERLE ALÜMİNYUM GERİ KAZANIM SÜRECİ Çağla EDİZ, A.Fevzi SAVAŞ R-PET ELYAFDAN ÜRETİLEN DOKUSUZ YÜZEY KUMAŞLARIN ISIL ÖZELLİKLERİ Ayşe Ebru TAYYAR, Sevcan ÜSTÜN ÇETİN KOMPOZİT TEKNE ENDÜSTRİSİ TEDARİK ZİNCİRİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ İÇİN SEÇENEKLER Gökdeniz NEŞER CEVİZ KABUĞU TAKVİYELİ POLYESTER REÇİNENİN AŞINMA DİRENÇLERİNİN BELİRLENMESİ H. Ersen BALCIOĞLU, Önder YEŞİL, Mehmet AKTAŞ MERMER SANAYİ ATIK ÇAMURLARINDAN YAPAY KALSİYUM SİLİKAT ÜRETİMİ Meryem GÖKTAŞ, Murat ERDEMOĞLU OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ FOSFAT ÇAMURLARININ GERİ KAZANIMI Özgür DOĞAN, Mehmet KARPUZCU TÜRKİYE DE TARIMSAL ATIKLARDAN ENERJİ ÜRETİMİ H.Hüseyin ÖZTÜRK, Ali BAŞÇETİNÇELİK ARITILMIŞ ATIKSULARIN KENTSEL GERİ KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI Serpil SAVCI ARITILMIŞ ATIKSULARIN TARIMSAL AMAÇLI YENİDEN KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI Serpil SAVCI, Mehmet Cumhur EROĞLU ATIK PİLLERİN ÇEVRESEL ETKİLERİ VE GERİ KAZANIMI Murat TOPAL, E.Işıl ARSLAN TOPAL BİNA ENTEGRE AKTİF VE PASİF GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİNİN İNCELENMESİ Deniz Ayşe YAZICIOĞLU BİTKİSEL ATIKLARDAN BİYOPOLİMERLERİN GERİ KAZANIMI VE MODİFİKASYONU Cüneyt H. ÜNLÜ, Oya G. ATICI HAYVANSAL ATIKLARIN GERİ DÖNÜŞÜMÜ Süleyman GÖKMEN,Cemalettin SARIÇOBAN GIDA İŞLETMELERİNDE ATIKLARIN GERİ KAZANIMI Süleyman GÖKMEN, Cemalettin SARIÇOBAN GIDA SANAYİİ ATIKLARININ BESLENME VE SAĞLIK YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMELERİ Necla ÇAĞLARIRMAK SU JETİYLE İŞLEME VE EKO TASARIM İLİŞKİSİ Ceyda KOCABAŞ, Aslı ONUR, Birol AKYÜZ HİDROLİZE OLMUŞ REAKTİF BOYARMADDELERİN TEKRAR KULLANILMASI Nil Merve KÖSEOĞLU, Gökhan ERKAN, Kemal ŞENGÜL GERİ DÖNÜŞÜM LİFLERDEN VE ORİJİNAL LİFLERDEN ÜRETİLEN BATTANİYELERİN ISIL KONFOR ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Gizem CELEP, Mehmet Emin YÜKSEKKAYA

5 DOKUMA VE ÖRMEYE HAZIRLIK AŞAMALARINDA İPLİK TELEFLERİNİN TESPİTİ Resul FETTAHOV, Mahire CAHANGİROVA İKİNCİ KULLANIM TEKSTİL LİFLERİNDEN YAPILAN OPEN-END ROTOR İPLİKLERİNİN ÖZELLİKLERİ Gülhan PINARLIK, M. Fikri ŞENOL UŞAK İLİ ATIK YÖNETİMİ Sevcan ÜSTÜN ÇETİN, Erten AKBEL UŞAK GERİ DÖNÜŞÜM KÜMESİ VE İÇSEL DİNAMİKLERİ İrfan KAYGALAK ARITMA ÇAMURLARININ KURUTULMASI VE DEZENFEKSİYONUNDA KULLANILAN KURUTMA YÖNTEMLERİ VE GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KURUTMA M. Yunus PAMUKOĞLU, Mustafa ŞENYURT, Emrullah GÜLLÜK GÖLLER BÖLGESİNİN MERKEZİNDE BULUNAN EĞİRDİR GÖLÜ NÜN ÇEVRESEL KİRLİLİK PROBLEMLERİNİN BELİRLENMESİ VE ÖNERİLER M. Yunus PAMUKOĞLU, Emrullah GÜLLÜK BOR MİNERALİ İLE ARITILAN ZEYTİN KARASUYUNDA BULUNAN BORLU BİLEŞİKLERİN BAĞBUDAMA ATIKLARINA EMPRENYE EDİLEREK YONGA LEVHA ENDÜSTRİSİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ Gözde ÇAKIR, Mehmet UĞURLU, Osman GÖKTAŞ,M. Hamdi KARAOĞLU, Ali İmran VAİZOĞULLAR TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ATIK ISI GERİ KAZANIM SİSTEMİ KULLANIM POTANSİYELİ VE EKONOMİK ANALİZİNİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ Canan KANDİLLİ, Aytaç KOÇLU FERROKROM CÜRUFLARININ ASFALT ÜRETİMİNDE AGREGA OLARAK KULLANIMI Mehmet KARPUZCU, Özkan ŞENGÜL, Mehmet Ali TAŞDEMİR, Osman ERKAN, Şermin DELİPINAR MADENİ YAĞLARIN SU İÇERİĞİNDEN KURTARILMASI İÇİN GÜNEŞ ENERJİLİ BİR SİSTEMİN TASARIMI Alp AKIN TÜRKİYE DE ATIK KATALİTİK KONVERTÖRLERDEN PLATİN GRUBU METALLERİN (PGM) GERİ KAZANIMI Mehmet GÖNEN, M. Yunus PAMUKOĞLU, Nilüfer GÖNEN PAMUKLU DOKUMADA İPLİK TELEFLERİNİN İNCELENMESİ Resul FETTAHOV, Muhammet AKAYDIN, M. Tuğrul ERDOĞAN GERİ DÖNÜŞÜM HAMMADDEDEN ÜRETİLMİŞ OLAN BATTANİYELERİN KOPMA MUKAVEMETİ PERFORMANSININ İNCELENMESİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Gonca ALAN, Aytaç KOÇLU, Mehmet Emin YÜKSEKKAYA GERİ DÖNÜŞÜM KAVRAMININ BAYAN GİYİM TASARIMINA YANSIMASI Nevbahar GÖKSEL, Merve GÖKMENOĞLU GERİ KAZANILMIŞ MUZ LİFLERİNDEN İPLİK VE KOMPOZİT TEKSTİL MALZEMESİ ÜRETİM OLANAKLARININ ARAŞTIRILMASI Ayşe (ÇELİK) BEDELOĞLU ATIK TUĞLA VE TAŞ TOZUNUN KENDİLİĞİNDEN YERLEŞEN HARÇ VİSKOZİTESİNE ETKİSİ Tayfun UYGUNOĞLU, Osman ÜNAL, Erhan KAHRAMAN, Kadir AKYÜZ UÇUCU KÜL VE YÜKSEK FIRIN CURUFUNUN YÜKSEK SICAKLIK ALTINDAKİ BETON HARCINA ETKİSİ Tayfun UYGUNOĞLU, Ahmet YILDIZ, Harun KARAGÖZ

6 KATI OKSİT YAKIT PİLLERİNDE (BA 0,5 SR 0,5 ) 1-X SMXCO 0,8 FE 0,2 O 3-D (BSSCF; X=0,00-2,00) İN KATOT OLARAK İNCELENMESİ Bahdişen GEZER AĞIR METAL GİDERİMİNDE KULLANILMIŞ DOĞAL ZEOLİTLERİN ANTİBAKTERİYEL MALZEME OLARAK KULLANIMI Güler NARİN, Çisem BULUT ALBAYRAK, Semra ÜLKÜ SELÜLOZ VE AŞI KOPOLİMERLERİNİN CO 2+ İYONU TUTMASI Nevin ÇANKAYA, M. Mürşit TEMÜZ, Ali ÖLÇÜCÜ TÜRKİYE DEKİ TEKSTİL VE HAZIR GİYİM ATIK MİKTARLARI VE GERİ KAZANIM İMKANLARI Şule ALTUN ETİ MADEN KIRKA BOR TÜREVLERİ TESİSİ ATIKLARININ DUVAR KAROSU ÜRETİMİNDE KULLANIMI Haluk ÇELİK

7 İŞ MAKİNELERİNDEKİ YAĞ TÜKETİMİNİ AZALTMADA YAĞ ANALİZİ YÖNTEMİNİN ETKİSİ N. Sinan KÖKSAL*, Aytaş ORHAN** (*) Celal Bayar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, 45140, MANİSA (**) Soma ELİ, Makine Yüksek Mühendisi, MANİSA ÖZET Yağ analiz yöntemi; motor, yağlayıcı, hidrolik yağ ve greslerdeki aşınan parçacıkların incelenmesine dayanan bakım tekniğidir. Bu yöntem kullanılarak makinenin çalışması ve yağlayıcıları hakkında önemli bilgiler elde edilebilir. Bu çalışmada, madencilikte kullanılan iş makinelerinin hidrolik sistem ve diferansiyellerindeki yağları belirli periyotlarla incelenerek, yağların ve makine parçalarının performansı belirlenmiştir. Buna göre, malzeme ve işgücü kaybını azaltarak hidrolik sistem ve yükleyici diferansiyellerinin çalışma süresi ve işletme veriminde artış elde edilmiştir. Bu ortamlardaki yağın temiz ve uzun süreli kullanımı sağlanmıştır. Yağ analiz sistemi yardımıyla hidrolik sistemlerde iki, diferansiyellerde ise beş kat daha uzun süreli yağ tüketimi elde edilerek temiz bir çevre için önemli oranlarda katkı sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yağ analizi, atık yağ, çalışma ömrü THE EFFECT OF OIL ANALYSIS METHOD IN REDUCTION OF OIL CONSUMPTION OF HEAVY CONSTRUCTION EQUIPMENT ABSTRACT Oil analyses method is the predictive technique that depends on investigating wear particles from lubricant oils, hydraulic oils and greases. By using this method, important information about the condition of a machine and condition of lubricated components can be acquired. In this study, by analyzing the oil at certain periods in hydraulic system and differentials of heavy construction equipment that are being used in mining, the performance of oil and machine parts are determined. According to this, by decreasing the loss of material and work force, increase in working time, work efficiency and performance of hydraulic system and differentials of loaders is obtained. The cleanliness and increase in lifetime of the oil in these sections are acquired. By the help of oil analysis, the oil consumption life in hydraulic systems is multiplied by two, in differentials it is multiplied by five and a huge contribution is made for a clean environment. Keywords: Oil analysis, waste oil, working life 1. GİRİŞ Endüstride makine parçalarının tasarım ve üretim aşamalarında yağ kullanımı oldukça yaygındır. Sürekli yeni malzemelerin bulunmasına bağlı olarak bu malzemelerin işlenebilmesi ve çalışma ortamlarının uygun seçilebilmesi parça üreticileri açısından günümüzün en önemli sorunlarından biridir. Kullanılacak parçaları işleme kolaylığı, maliyetini düşürme, uzun çalışma ömrü sağlama gibi amaçlarla yağ kullanımının önemi ve gerekliliği ortaya çıkmıştır [1]. Teknolojik gelişmeler ve artan üretim ile dünyada yağ tüketimi artmaktadır [2]. Yağ kullanımı kaçınılmaz olduğuna göre, yağ kullanım miktarını düşürme veya yağın çalışma süresini uzatmak ile daha az atık yağ ve daha temiz bir çevre elde edilebilir [3]. Atık yağlar tekstil, metal işleme, ekipman yağlama ile endüstrinin tüm sektörlerinde ve araç motorlarında kullanılan yağlar olarak ortaya çıkmaktadır. Yönetmeliğe göre atık yağ: 1

8 Kullanılmış taşıt yağları ve endüstriyel yağları (hidrolik sistem, türbin ve kompresör, kızak, dişli, sirkülasyon, metal kesme, çekme ve işleme, tekstil, ısıl işlem, ısı transfer, izolasyon ve koruyucu, pas ve korozyon, trafo, kalıp, pnömatik sistem koruyucu, gıda ve ilaç endüstrisi, genel amaçlı, kağıt makinesi, yatak ve diğer endüstriyel yağ ve gresleri) şeklinde tanımlanmaktadır. Kullanılan herhangi bir yağın (mineral ve sentetik), yağlama amacı ile bir süre kullanımına bağlı olarak kimyasal ve fiziksel safsızlıklarca kirletilmesi sonucunda orijinal özelliğini kaybeder. Yağ içindeki katkı maddelerinin bozunması, kullanımda kir, metal parçacıkları, su veya kimyasallarla karışarak kirlenir ve rengi koyulaşarak kullanılamaz duruma gelir. Yağ zamanla uzun kullanımdan dolayı iyi performans göstermez. Sonuçta sistemin daha verimli ve arızasız iş yapabilmesi için kullanılmış yağın yeni yağla değiştirilmesi gerekir. Ayrıca kullanılan yağlarda çevre koruma konusunda duyarlı yağlar üretmeye çalışılırken bu yağların verimliliği de ön plana çıkmaktadır. Yağlama yağları (mineral ve sentetik) sektöründeki pazar gelişmeleri ALPET, BP, CASTROL, LUKOIL, OPET, POAŞ, SHELL, TOTAL ve MOIL firmalarının gönüllü katılımı ile PETDER koordinasyonunda sağlanan veriler ile izlenmektedir. Bu şirketlerin toplam madeni yağ pazarı içindeki payı payları toplamının Türkiye nin % 65 ini temsil ettiği EPDK, PİGM ve Çevre ve Orman Bakanlığı verileri ile yapılan kıyaslamalarla tespit edilmiştir. Sağlanan bu veriler kullanılarak yapılan hesaplamalara göre 2010 yılında toplam yağlama ürünleri tüketimi geçen yıla göre % 15 oranında artarak 416 bin ton olmuştur (Tablo 1). Kullanım Alanı Tablo 1. Yağlama yağları tüketimi [4]. Tüketim miktarı (ton) Taşıt yağları Endüstriyel yağlar Deniz yağları Gresler Toplam Yağlama yağları tüketimindeki bu önemli ve dikkat çekici artış genel ekonomik iyileşme ve sınai büyümeden kaynaklanmaktadır. Yağlama yağları pazarındaki bu önemli tüketim artışı, otomotiv sayısındaki artışın yanı sıra diğer sınai ve ekonomik göstergeler ile de uyumludur. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu verilerine göre Türkiye de faaliyet gösteren 312 adet madeni yağ üretim tesisi bulunmaktadır. Yağlar üretimde belirtilen amaçlara uygun kullanıldığı sürece insan sağlığına zarar vermeyip düşük düzeyde tehlike içerir. İşçi sağlığı ve güvenliği ve çevrenin korunması açısından endüstriyel uygulamalarda, araç servis ve tamir istasyonlarında vb. alanlarda yağ kullanımı, taşınması ve depolanmasında da dikkatli olmak gerekmektedir. Son zamanlarda atık yağların arıtılarak geri dönüştürülmesi ve tekrar kullanıma sunulması önemli ve dikkat çekici bir araştırma konusu olmuştur. Yağlama yağları ise, atık yağların büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Çünkü yağlama yağları, sanayinin değişik dallarında gün geçtikçe artan bir oranda kullanılmakta ve bu yağların % 97 sini de petrol kaynaklı yağlar oluşturmaktadır [5]. Teknolojik ilerlemenin ve isteklerin artışına bağlı olarak üretimin artması kaçınılmaz olmaktadır. Daha çok üretim ise daha fazla yağ tüketimi gerektirmektedir. Atık yağları yeniden kullanabilmek veya çalışma ömrünü uzatarak toplamda doğaya daha az yağ atılması sağlanabilir. Ülkemizde yaklaşık olarak yılda ton atık motor yağı oluştuğu tahmin edilmektedir. Bu atığın ekonomik değeri 400 milyon dolardır. Atık yağın 2007 yılı verilerine göre ancak tonu toplanmıştır yılı sonunda yönetmeliğe uygun olarak toplanan atık yağ, Türkiye genelinde oluşan atık yağ miktarının yaklaşık %20 sini oluşturmaktadır. Toplanan atık yağın %49 u çeşitli sanayi tesislerinde ek yakıt olarak ve %51 i geri kazanılarak ikincil ürün üretilmektedir. Geri kazanma tesislerinde elde edilen ürünlerin nerede kullanıldığı ve tesiste oluşan bakiye atıklarının nerede bertaraf edildiği sürekli olarak izlenmeli ve raporlanmalıdır. Geriye kalan ton atık yağın nerede 2

9 kullanıldığı/değerlendirildiği ve nereye atıldığı bilinmemektedir. Kontrol edilemeyen bu atıkların ekonomik değeri yaklaşık olarak 300 milyon dolardır. Temmuz 2010 itibariyle 86 bin ton atık motor yağı toplanarak lisanslı işletmelerde enerji ve hammadde olarak geri kazanılmıştır. Bu çalışma ile toplanan atık yağlar ile 430 bin kişilik nüfusun bir yıllık elektrik enerjisi ihtiyacına karşılık gelen enerjinin kazanımı sağlanmıştır. Ayrıca unutulmamalıdır ki, 1 lt atık yağ lt suyu kirlettiği kabulü ile PETDER verilerine göre 2010 yılında toplayarak bertaraf ettirdiği atık motor yağları yaklaşık 17,78 milyar m 3 suyu kirletebilecek bir atığın çevreye zarar vermeden lisanslı işletmelerde enerji ve hammadde olarak geri kazanılmasını sağlamıştır [4]. Bu çalışmamızda, madencilik sektöründe kullanılan iş makinelerinin hidrolik sistem ve taşıyıcılarında kullanılan yağların belirli aralıklarla ayrıntılı olarak incelenmesi ile çalışan parçaların hasara uğramadan daha uzun süreli kullanılması ile yıllık yağ tüketiminin azaltılması hedeflenmiştir. 2. DENEYSEL ÇALIŞMA Kömür üretim işletmesinin 2010 yılına ait verilerine göre dekapaj m 3 ve üretim kapasitesi t olup, iş makinelerinin hidrolik sistem ve diferansiyel yağları incelenmiştir. Günümüzde kullanılan hidrolik sistemler yüksek basınç, yüksek sıcaklık ve yüksek hızlarda çalıştığı için hidrolik akışkanın seçimi oldukça önemlidir. Hidrolik sistemde kullanılacak etkili bir akışkan, sistemin çalışma performansını yükseltmeli, sistemin güvenli çalışmasını arttırmalı, parçaların aşınmasını azaltmalı, degradasyona direnç göstermeli ve ucuz olmalıdır [6]. Hidrolik bir sistemde hidrolik yağ, diğer bütün bileşenlerden daha önemli role sahiptir. Böyle bir rolü karşılamak için akışkan ağır çalışma şartlarında ve olumsuz çalışma ortamında bile yeterli kimyasal ve fiziksel özelliklere sahip olması gerekmektedir [7]. İzlenen işletme yüksek tonajlı ağır iş makineleri kullanılmakta olup, hidrolik sistem ve taşıyıcılarda kullanılan yağların belirli aralıklarla analizini yapılarak arızaların önceden tespit edilmesi ve işletme verimini artırmak amacıyla yağ analiz programı kullanılmaktadır. Aşınma elementleri analizi ile metal aşınma parçacıkları, kirliliği ve yağ katkı maddelerinin içerdiği diğer elementler takip edilir [8]. Bu program ile yağlama yağları, hidrolik yağlar ve greslerdeki aşınma parçacıklarının gözlemlenmesi esastır. Bu yöntem, aşınma parçacıklarının boyutlarını, şeklini, cinsini ve aşınmanın tipini belirlemek için kullanılır. Yağın içerisindeki toz miktarı, yağa su veya yakıt karışması gibi problemler teşhis edilebilir Yağ Analiz Yöntemi Yağ analiz programı (JOAP), ilk olarak ABD leri Kara, Hava ve Deniz Kuvvetlerinde uygulamaya konulmuş ve ayrı olarak yürütülen yağ analiz programlarının birleştirip tek merkezden idare etmeyi amaçlayan bir programdır. Yağ analizleri ile aşınma ürünleri incelenerek kalıcı hasar oluşmadan koruyucu önlem alınabilir veya kullanılan yağın motor üreticisi tarafından saptanan yağ değişim periyodundan daha uzun süre ile kullanılması mümkün olur [9, 10]. LubeCheck kullanılmış yağ analiz programı, makine ve motorların ömrünü ve verimliliğini arttırmak, bakım masrafları ve zaman kaybını önlemek için kullanılan bir koruyucu bakım programıdır. LubeCheck programı analizleri ile bütün kullanılmış yağlar motor, şanzıman, diferansiyel, hidrolik sistem, gemi makine ve diğer endüstriyel yağları test edilebilmektedir. Bu testler, sadece yağın durumunu değil, daha çok makineleri ve motorların durumunu değerlendirmede kullanılmaktadır. Analizler dört ana grupta yapılmaktadır: Kullanılmış yağın yağlama özelliğinin değerlendirmesi yapılır. Aşınma elementleri analizi ile, metal aşınma parçacıkları, kirliliği ve yağ katkı maddelerinin içerdiği diğer elementler takip edilir. Parçacık sayımı analizi ile aşınma durumu kontrol edilir. Su, antifriz veya yakıt miktarı tayini yapılır [11]. Dizel motorların kullanım ömürleri, bakımları ve yağ değiştirme zamanları firma tarafından belirlenmektedir. İncelenen dizel motorda her 250 saatte bir yağ değişimi yapılmakta ve bakım setleri her 250, 1000, 2000 ve 6000 saatte bir kullanılmaktadır. Yağ değişim periyodunun bakım saatinin uzatılması ile hem yağ değişimi geç yapılarak, hem de bakım setlerini daha az miktarda kullanarak tasarruf yapılabilmektedir [12]. 3

10 Yağ analizinin faydaları; ekipman ömrünü uzatmak, yağ değişim aralıklarını uzatmak, yağın durumu hakkında bilgi sahibi olmak, bakım masraflarını düşürmek, aşınma eğilimini ölçmek, uygun bakım aralıklarını tespit etmek, yedek parça envanterini azaltmak, ekipman yenileme maliyetini düşürmek, onarım programlanmasını düzenlemektir [13]. Aşınma elementleri analizi ile metal aşınma parçacıkları, kirliliği ve yağ katkı maddelerinin içerdiği diğer elementler takip edilir. Yağ analizinde kullanılmış yağ ile temiz yağ karşılaştırılarak yağın yeterli derecede yağlama ve koruma yapabilecek durumda olup olmadığı tespit edilir. Parçacık sayımı analizi ile aşındırıcı özelliğe sahip olup aşınmayı hızlandırabilecek parçacıklar sayılır. Ayrıca yağdaki su, antifriz veya yakıt da özel testlerle belirlenir [14]. Atık yağ analizlerinde; Arsenik, Kadmiyum, Krom, Klorür, Kurşun, toplam halojenler, Poliklorlubifeniller, sınıf tespitinin yapılması, parlama noktası tayini gibi elementlerin miktarı ve özelliklerin belirlenmesi ile (Tablo 2) yağın durumu hakkında karar verilebilmektedir. Tablo 2. Atık yağ analizlerindeki elementlerin sınır değerleri Kirleticiler Sınır Değerleri (ppm) Sınır Değerleri (ppm) Sınır Değerleri (ppm) (I. Kategori Atık Yağ) (II. Kategori Atık Yağ) (III. Kategori Atık Yağ) Arsenik < 5 Max. 5 > 5 Kadmiyum < 2 Max. 2 > 2 Krom < 10 Max. 10 > 10 Klorür Max. 200 Max > 2000 Kurşun < 100 Max. 100 > 100 Toplam Halojenler Max. 200 Max > 2000 Poliklorlubifeniller (PCB)(1) Max. 10 Max. 50 > 50 Parlama Noktası Min. 38 C Min. 38 C (1) PCB ölçümleri Bakanlığın uygun bulması halinde sektörel bazda yapılabilir. Çevre ve Orman Bakanlığı nca yapılan atık yağ kategori belirleme çalışmaları neticesinde genel olarak: 1. Kategori; makine yağlama yağları: 2. Kategori; motor yağları (araçlardan) olarak belirlenmiştir. Atık yağlar ekotoksik özelliğe sahip olup, bulunduğu ortamı kirletmektedir. Ortamda yaşayan canlılara zarar verdiğinden toprağa ve suya atılmamalıdır. Sobalar, küçük fırınlar, gibi yerlerde yakılması yasaktır. Çünkü atık yağın içindeki ağır metal ve klor bileşimleri atık hava ile birlikte atmosfere salınarak havayı kirletir ve insan sağlığına zarar verir. Bir litre yağ, 1 milyon litre suyu kullanılamaz, 5 milyon litre suyu içilemez duruma getirir. Bir litre kullanılmış motor yağı ise 800 bin litre içme suyunu kullanılamaz hale getirir [15]. Makinelerde kestirimci bakım ilkelerine dayanarak yağ ve aşınmış parçacık analizi ile yeterince bakım ve en az arıza ile çalıştırılması bilgileri elde edilmektedir. Bu amaçla incelenmesi istenen motor, şanzıman, hidrolik, diferansiyel ve cerlerden yağ numuneleri alınarak belirtilen yöntemlere göre analizler yürütülmektedir [17]. Bu analiz işleminin aşamaları: 1. Numune Alımı Numuneler makine durduğunda yağ sıcak iken yağ tankının ortasına kadar inen plastik hortumlar aracılığıyla ve özel numune pompalarına bağlanmış 60 ml.'lik plastik kaplara alınmaktadır. Her numune için makine ve yağ çalışma saatleri, yağın alındığı aksam ve tarih anında işlenmektedir. Bu yöntemde; motor yağı: 50, 100, 150, 200 sa, hidrolik yağı: 900, 1400, 1900 sa, şanzıman yağı: 900 sa ve diferansiyel ve cerler yağı: 900 sa sıklıkla örnekler alınır. 2. Parçacık Miktarının Belirlenmesi Yağ numunelerindeki demir esaslı parçacık miktarı PQ (Particle Quantifier) ile ölçülmektedir. Ölçüm cihazı döner bir disk üzerine yerleştirilen 2 ml.'lik yağ numunesindeki demir esaslı parçacıkların dengede duran manyetik köprünün dengesinin bozulması ve bu 4

11 farkın optik olarak okunması esasına göre çalışır. Okunan değer, milyonda bire (PPM) dönüştürülebilen birimsiz niceleyici bir indekstir. Numune 60 0 C de ayarlanmış bir etüvde ısıtılıp iyice çalkalandıktan sonra 2 ml' lik yağ şırınga ile PQ numune kabına konulur. Yağ numunelerinin PQ miktarı, kabul edilen tecrübe ile bulunmuş sınır değerleri ile karşılaştırılarak değerlendirilir (Tablo 3). Tablo 3. Yağların çalıştığı makine ve aksamlara göre alınan PQ sınır değerleri Çalışma Süresi (saat) PQ değeri Tüm motor yağları Tüm hidrolik yağları Ağır iş kamyonlarında Şanzıman yağları için Tekerlekli yükleyicilerde Paletli makinelerde Ağır iş kamyonlarında Diferansiyel ve cer yağları Tekerlekli yükleyicilerde Paletli makinelerde Bu tablodaki veriler ortalama değerlerdir. Makine tip ve modellerine, işletme şartlarına ve yöntemlerine göre ortaya çıkabilecek sonuçlar temel alınarak bu PQ sınır değerleri aşağı ya da yukarı çekilebilir. Bu değerlendirmelerde ölçü PQ değişiminin yol açtığı arızalar ve performans kayıplarıdır. PQ miktarının periyodik olarak işlendiği tablolarda sadece ölçümler ve yapılan işlemler belirtilir. Grafiklerde ise yağ değişim saatlerindeki PQ değerlerinin ulaşabileceği değerler enterpolasyon ile işlenmektedir. Böylece PQ değişimi çarpıcı olarak görülebilmektedir. 3. Mikroskopla Fiziksel Analiz Parçacıkların aşınma karakterlerinin, boyutlarının ve kaynaklarının belirlenmesi için sistemden alınan 2 ml. yağ filtreden geçirilir. Bu filtre kâğıdı optik mikroskop altında incelenir ve mevcut parçacıklar istenen oranda büyütülerek gerekli tespitler yapılabilir. Böylece hem aşınma durumu, hem de kirlilik derecesi ile yağda su olup olmadığı kontrol edilebilir. Mikroskopta görülen parçacıklar mevcut aşınma atlası ile karşılaştırılarak değerlendirilir. Aşınma atlasında aşınma tipleri, sebepleri ve aşınmış parçacıkların tiplerine göre örnek fotoğrafları verilmiştir. Böylece kolaylıkla arıza başlangıcının ve tahmini sebebinin tespiti mümkün olmaktadır. 4. Toplam Baz Nosu (TBN) Değerinin Belirlenmesi TBN ölçüm sistemi birbirine seri olarak bağlı beş üniteden oluşmuş, tamamen otomatik ve bilgisayar kontrollü bir analiz cihazıdır. TBN, bir gram yağdaki asidi yansızlaştırmak için gereken, asit miktarına eşdeğer KOH miktarının mg olarak ifadesidir. Ülkemizdeki yakıtlarda sülfür miktarı yüksektir. Yakıt yandığında yağdaki sülfür, sülfür oksitlerine dönüşüp su buharı ile birleşerek H 2 S0 4 oluşmaktadır. Bu ise çok tehlikeli korozif asidik bir yanma ürünüdür. Bütün yağlar asidik olmaya yönelimlidir, özellikle aşırı hararet, oksidasyon, yanma ürünleri ve su varlığı dolayısıyla TBN daha hızlı düşer. ASTM D-2896 standardına göre [16] kullanılmış yağlar için: TBN; ise minimum 7, TBN; 7-12 ise minimum 5, TBN; 5-7 ise minimum 3'e izin verilir. Ancak yağ üretici kataloglarında TBN için nominal değerler verilmiş ise alt sınır olarak bu değerler kabul edilmiştir. Bu değerlerin altına düşüldüğünde yağ hemen değiştirilmelidir. Aksi halde, korozyon, erozyon ve pitting kaçınılmaz olacaktır. 5. Viskozite Ölçümü Yağın en önemli karakteristik değerlerinden biri olan viskozite, akmaya karşı gösterilen direnç olarak tanımlanmıştır. Viskozitenin değişimi yağlama kabiliyetini doğrudan etkiler. AVS/S-Anodize alüminyum tip ölçüm istasyonu veya AVS/SK-PVDF-Paslanmaz çelik istasyon ile optik olarak belirlenir ve böylece doğru ölçüm sağlanır. 5

12 Kapilere önceden otomatik olarak çekilmiş olan sıvı otomatik ayarlanan pompa basıncı sayesinde uygun olarak hatasız akıtılır. Sıvının kapilerden akışı sırasında 1 ve 2 seviyeleri arasındaki akış zamanı elektronik sensörlerce okunur ve kinematik viskozite Cst olarak okunur. Viskozite ASTM D-445 Standardına göre 40 o C' de; Multigrade yağlar için motor yağlarında % 30 azalabilir. Hidrolik yağlarında % 10 artar veya azalabilir. Dişli yağlarında ISO'dan bir grade farklı olabilir. Bu işlem aşamalarından sonra alınan bir yağ numunesinin analizi tamamlanmış ve özellikleri hakkında yeterli veriler elde edilmiş olmaktadır Hidrolik Sistemdeki Yağlarının İncelenmesi Ağır iş makinelerinde hidrolik sistem yağı olarak Süperşarj SAE 10W yağ kullanılmaktadır. Süperşarj serisi; tek dereceli üstün kaliteli dizel motor yağı olup, yüksek kaliteli baz yağlara deterjan-dispersan tip paket katık eklenerek formüle edilmiş, yüksek viskozite indeksli tek dereceli üstün kaliteli bir yağdır. Kullanıldığı yerler; iş makineleri ve ağır vasıtaların yüksek devirli ve yüksek güçlü dizel motorlarında kullanılır. Bu seriye ait özellikleri Tablo 4 de verilmektedir [18]. Tablo 4. Süperşarj serisine ait tipik özellikler SAE Viskozite Sınıfı 10W (20 TBN) Yoğunluk, 15 C g/ml ASTM ,880 0,887 0,901 0,900 0,905 Parlama Noktası COC, C ASTM D Kinematik Viskozite 40 C'de mm 2 /s 100 C'de mm 2 /s ASTM D ,61 5,54 84,41 10,26 94,22 11,06 125,14 13,17 Viskozite İndeksi ASTM D Akma Noktası, C ASTM D ,21 19,5 Hidrolik sistemlerin genel karakteri itibariyle motor yağları gibi (fren yağları hariç) kimyasal reaksiyona maruz kalmadıklarından özelliklerini çok daha uzun süre koruyabilirler. Laboratuvarda hidrolik yağların PQ kontrolü dışında, TBN ve viskozite kontrolü de yapılarak sonuçlar iki aşamada irdelenir. İşletmede kullanılan ağır iş makinelerinden 412 KOMATSU kamyonun hidrolik yağı incelenmiştir (Şekil 1). Şekil KOMATSU kamyon Şekil 1 de verilen 412 KOMATSU kamyon fren sisteminin parçacık analiz yöntemine göre yağ analiz ölçüm değerleri Tablo 5 de verilmiştir. 6

13 Tablo KOMATSU kamyon fren sistemi yağ izleme verileri Yağ Çalışma Saati PQ Açıklamalar Filtre normal Üretici firma, hidrolik yağları 1000 saatte değiştirilmesi önerisine rağmen makineden alınan numunelerin incelenmesi sonucunda hidrolik yağ 2636 saate kadar sorunsuz çalışmıştır. Yağın verimli çalışma ömrü yaklaşık % 160 artmıştır Diferansiyellerdeki Yağların İncelenmesi Ağır iş makinelerinden Komatsu kamyon diferansiyeli yağının yağ analizi yöntemi ile incelenmesi sonucunda elde edilen veriler Tablo 6 da verilmiştir. Bu sistemde kullanılan yağ SAE 85W-140 ve yağ miktarı 280 litredir. Tablo 6. KOMATSU kamyon diferansiyel yağ izleme verileri Yağ Çalışma Saati PQ Açıklamalar Burç Talaşı Revizyon İncelemelerde diferansiyelin 1110 saat çalışması sonucunda kullanılan yağın PQ değeri 500 olarak ve mikroskop incelemesinde burç yatak parçası tespit edilmiş, diferansiyel sökülerek yenileme yapılmıştır. Yapılan revizyonda sadece dört adet burç değiştirilerek diferansiyelde oluşabilecek büyük hasar önlenmiştir. Ekonomik olarak ele alınırsa; burç fiyatı ile oluşabilecek hasarın maliyeti karşılaştırılamayacak kadar fazladır (Dört adet burç fiyatı 800 TL, diferansiyeldeki dişliler ve işletme zararı yaklaşık TL). Şekil 2. CAT Yükleyici 7

14 İşletmeye ait üretimde dekapaj ve maden yüklemede kullanılan Şekil 2 deki yükleyici ise, 992 CAT yükleyicidir. 97 ton ağırlığındaki CAT 992 lastik tekerlekli yükleyici, ton başına taşıma maliyetini azaltan 801 beygir gücündeki gelişmiş motoru, yakıt tasarrufu ve kullanım kolaylığı sağlaması ile dikkat çekmektedir. Bu makinelerin diferansiyelinde kullanılan yağ SAE 40 ve kullanılan yağ miktarı ise 450 litredir. Bu sistemin yağ izlemesine ait veriler Tablo 7 de verilmiştir. Yağ üretici firmasının yağ kullanım için tavsiye ettiği çalışma süresi 1000 sa olup, normal koşullarda bu süre sonunda yağ değişimi yapılmalıdır. Bu analizin kullanımında yağ çalışma saati sa olmasına rağmen diferansiyel sorunsuz çalışmaktadır. Böylece çalışma süresinde 11 kat kazanım (veya yağ tüketiminde 11 kat azalma) elde edilmiştir. Tablo CAT Yükleyicinin diferansiyel yağı izleme verileri Yağ Çalışma Saati PQ Açıklamalar Yağ normal DENEY SONUÇLARI Yağ analiz yöntemi uygulanarak sistemde kullanılan hidrolik ve diferansiyel yağlarının kullanım sürelerinde artış elde edilmiştir. İşletme verilerine göre, hidrolik yağları 1000 saatte değiştirilmesi önerilirken bu sistem kontrolünde yağ değişimlerinin üst sınırı genel olarak ortalama 2000 saate çıkarılmıştır. Buna bağlı olarak; yıllık hidrolik sistemlerde kg hidrolik yağ kullanıldığına göre yağ çalışma saatinin artışıyla yağ alımında önemli bir kazanç elde edilmiştir. Diferansiyellerde bu yöntemin uygulanması ile yağ değişim süreleri oldukça artmış (Tablo 7), ayrıca arızalar önceden tespit edilerek yedek parça ve işçilik giderlerinde önemli azalmalar elde edilmiştir. Ayrıca iş makinelerinin diferansiyellerinin arıza yapmadan ve durma yapmaksızın çalışma saatlerinde artış sağlanmıştır. 4. TARTIŞMA İşletmelerde yağ analiz yönteminin kullanılması ile malzeme tasarrufu, işçilik maliyeti, işletme verimi gibi oldukça önemli ekonomik katkılar elde edilebilmektedir. Bu kazanımların yanında sistemlerde kullanılan yağ miktarı önemli oranda azaltılabilmektedir. Sistemde toplamda daha az yağ kullanılmış ve atık yağı geri kazanmak için yapılan çalışmalarla doğaya bırakılan zararlı madde miktarında da önemli oranda azalma sağlanmıştır. Bu atıkların yağ olarak veya yakılarak (geri dönüşüm kurallarına uygun olsa da) doğaya bırakılan miktarının azalmasıyla, temiz su kaynaklarının korunmasına ve temiz hava ortamı oluşmasına katkı sağlanabilmiştir. Böylece üretim yapan işletmelerde yapılabilecek yatırımlarla başta çevrenin korunması esas olmak üzere işletme ekonomik açıdan da önemli kazanımlar elde edebilmektedir. 5. KAYNAKLAR 1. Özturk I, Aslan A, Kalyoncu H (2010) Energy consumption and economic growth relationship: Evidence from panel data for low and middle income countries. Energy Policy 38,

15 2. Leung GCK, (2010) China's oil use, , Energy Policy 38, BP Statistical Review of World Energy, (2011) pdf 5. Bhaskar T, Uddin MA, Muto A (2004) Recycling of Waste Lubricant Oil into Chemical Feedstock or Fuel Oil Over Supported Iron Oxide Catalysts. Fuel, 83, 9-15, 6. Hodges P (1996), Hyraulic Fluids, John Willey & Sons, Inc. 7. Tessmann RK, Fitch EC (1993) The Selection of Hydraulic Fluids, STLE Lubrication Engineering, 49(9): Stachowiak GP, Stachowiak GW, Podsiadlo P (2008) Automated classification of wear particles based on their surface texture and shape features, Tribology International, 41(1): NAVAIR, Joint Oil Analysis Program Manual Vol 1, 0817LP , 15 March Barnes M (2006) Wear Analysis, Oil Analysis and Lubrication Learning Center, Noria Corporation, Gökalp B, Saraç Hİ, Çelik C (2007) Yağ Analiz Programı ile Aşınmaya Bağlı Hasar Analizi, 8. Uluslar Arası Kırılma Konferansı 7 9 Kasım 13. US NAVY (1999) Joint Oil Analysis Program manual, 14. (2004) Ferrography Oil Analysis ASTM D Standard Test Method for Base Number of Petroleum Products by Potentiometric Perchloric Acid Titration 17. Aytaş O (2009) Yağ Analiz Yöntemiyle Yapılan Kestirimci Bakımda Motor Arızalarının Tespiti, CBÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Y. Lisans Tezi

16 BAŞLICA PARAMETRELERLE ALÜMİNYUM GERİ KAZANIM SÜRECİ Çağla EDİZ *, A.Fevzi SAVAŞ** (*) Bilecik Üniversitesi, Bilecik Meslek Yüksekokulu, Otomotiv Bölümü, 11000, BİLECİK (**) Bilecik Üniversitesi, Osmaneli Meslek Yüksekokulu, Makine Bölümü, 11500, BİLECİK ÖZET Bir alüminyum geri dönüşüm tesisinde, piyasadan kullanılmış olan alüminyumların toplanıp sınıflandırılmasından, müşteri tarafından talep edilen bileşen ve kalite özelliklerine uygun olarak üretilmiş alüminyum alaşımların sevkiyatına kadar olan ikincil alüminyum üretme işlemi, bir süreç olarak düşünülmüş ve bu süreç değişik parametreleri ile incelenmiştir. Piyasadan toplanan alüminyum profiller geri dönüşümde müşteri tarafından istenen alüminyum bileşenlerine uygun olarak üretilebilmesi için gruplara ayrılır, yağ, demir, boya gibi istenmeyen bileşenleri giderme işlemleri yapılır, ayrıca geri dönüşüm malzemeleri az yer kaplaması için preslenir. Döküm işlemini gerçekleşirken kullanılan hurda malzeme cinsleri, ocak, eritkenler, üflenen gaz, ocakta ulaşılan sıcaklıklar gibi pek çok parametre, üretilecek olan alüminyum bileşenlerine ve kalitesine farklı şekillerde etki etmektedir. İncelenen tesiste alüminyumun geri dönüşüm sürecine girdi olan malzeme çeşitleri, kullanılan eriktenler, gazlar ve yakıtlar gözlenmiş, bu süreçte kullanılan ocaklar ve ulaşılan sıcaklıkların etkilerine değinilmiştir. Süreç esnasında ortaya çıkabilecek hidrojen, istenmeyen bileşenler gibi problemler ve bu problemlerin giderilerek iyileştirilme yapılabilmesi için dikkat edilebilecek hususlar açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: İkincil alüminyum üretimi, geri dönüşüm süreci, flaks. ABSTRACT In an aluminum recycling plant, the aluminum recycling, from classification of the aluminum that was collected from the market to the distribution of the aluminum which was produced according to the customer quality and component specifications, was considered as a process and the different parameters in this process were analyzed. The aluminum which was collected from the market was gathered into different groups, the components like the oil, the iron, the paint etc., that are not wanted are removed from the aluminum recycling materials, in addition the recycling materials are pressed for a small place. The parameters like the recycling materials, the furnaces, the fluxes, the blowing gases, the reached temperatures influence the components and the quality of the produced aluminum in different ways. In this recycling plant, the inputs which the recycling material groups, the fluxes, the blowing gases, the fuels are sighted. The effects of the furnaces and the reached temperatures are studied. The possible problems like hydrogen, unwanted materials and the improving methods for these promblems are explained. Keywords: Secondary aluminum production, recycling process, flux, 1. GİRİŞ Alüminyum dünyada bileşik halinde bulunur. Yeryüzünün yaklaşık % 8 inde bulunan alüminyum [1], ancak 1886 yılında elektroliz yönteminin kullanılmaya başlanmasıyla endüstriyel çapta üretilebilmiştir [2]. En önemli hammaddesi boksittir. Bu nedenle, alüminyum yatakları boksit yatakları olarak bilinir. Boksit, homojen bir kimyasal bileşime ve kristal yapıya sahip bir mineral olmayıp, belirtilen minerallerin heterojen bir karışımı şeklindedir. Dört ton boksitten bir ton alüminyum elde edilmektedir. 10

17 2. Türkiye de Alüminyum Türkiye de alüminyum sanayisinin kurulmasına yönelik çalışmalar, 1960'lardan itibaren, özellikle dayanıklı tüketim mallarının üretimine başlanmasına ve otomotiv sektöründeki gelişmelere paralel olarak artmıştır yılında M.T.A. Konya ili Seydişehir ilçesi Mortaş ve Doğankuzu yörelerinde başlatmış olduğu araştırmalar sonucunda, 1964 yılında bu yörede 25 milyon ton boksit rezervi bulunduğu tespit edilmiş ve 1965 yılında bu maden sahaları işletilmek üzere Etibank a devredilmiştir [3]. Tüketim 1970 yılında tondan 1992 yılında tona, 2005'de ise tona [4] yükselmiştir. Türkiye de 2.5 kg./yıl olan kişi başına tüketim, gelişmiş ülkelerdeki 30 kg./yıl seviyesindeki tüketimin çok altındadır [5]. Şekil 1. de görüldüğü gibi Türkiye deki alüminyum ithalatı ve ihracatı yıldan yıla artış göstermektedir. Ancak tüm yıllarda dış alım, dış satımdan daha büyüktür. Bunun sebebi ülkenin girdi temininde dışa bağımlı olması ve ithal girdi ile üretilen ekstrüzyon ürünleri ve yassı ürünler dış satımının toplam dışalımı karşılayacak düzeyde olmamasıdır [6]. Şekil 1. Türkiye nin yıllar itibari ile alüminyum dış ticareti [6]. 3. Birincil ve İkincil Alüminyum Üretimi Şekil 2. de görüleceği gibi, alüminyum üretimi, birincil ve ikincil olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Alüminyum içeren cevherin işlenmesiyle alüminyum üretilmesine birincil üretim, daha önce birincil üretimden elde edilen alüminyumun kullanılarak tekrar alüminyum elde edilmesine de ikincil üretim denilmektedir. Birincil alüminyum üretim süreci yüksek yatırım gerektirir, çevreci değildir ve üretim maliyetleri yüksektir. Diğer yandan ikincil üretim çok daha az maliyetlerle daha çevreci bir şekilde yapılabildiğinden, alüminyum geri dönüşüm oranları her geçen gün artmaktadır. Eski hurdaların yeniden dönüşümü, birincil üretimin yaklaşık % 5 i kadar enerji sarfiyatı gerektirdiği için büyük önem taşımaktadır. Ayrıca birincil alüminyum için gerekli olan entegre bir tesisin yatırım bedeli 4000 $/ton iken, ikincil alüminyum tesisinin yatırım bedeli sadece 300 $/ton kadar olduğu belirtilmektedir [7]. Kullanılmış alüminyumdan alüminyum üretildiğinde % 95 daha az enerji tüketilir, işçilik ve yatırım maliyeti en aza düşer. Bir ton kullanılmış alüminyumdan alüminyum üretilirse; 1300 kg boksit bakiyesi litre soğutma suyu 860 litre proses suyu 2000 kg CO 2 ve 11 kg SO 2 emisyonu daha az oluşur [6]. Kullanılmış alüminyumun geri kazanılması demek, daha az enerji ve hammadde tüketimi demektir. Kullanılmış alüminyumdan alüminyum üretilerek sera gazı emisyonu % 95 ve atık su kirlenmesi % 97 oranında azaltılabilir [8]. Ek olarak, birincil alüminyumun elde edilmesinde yatırım maliyetinin yüksekliği ve ana maliyetlerden olan elektrik enerjisinin pahalı olması sebepleriyle kullanılan alüminyumların geri dönüşüme katılma oranlarını gün geçtikçe arttırmaktadır. 11

18 Şekil 2. Alüminyum üretim tekniği [7]. İkincil Alüminyum üretimi pek çok açıdan birincil üretime göre avantajlı olmasına rağmen, küçük ölçekli firmalar tarafından (genellikle hurdacılar) yetersiz teknoloji ve sermaye ile yapılmaya çalışılmaktadır. Bunun sonucu olarak hurda sınıflandırması ve rafinasyon yetersiz yapıldığından dolayı yurtiçi geri dönüşümü yapılan alüminyum, içersindeki demir ve magnezyum gibi element oranlarının artması ile gün geçtikçe kirlenmektedir. Önlem alınmadığı takdirde külçe alüminyum konusunda dışa bağımlılık hızla artacaktır [5]. 1980'den itibaren ikincil alüminyum sektöründeki büyüme hızı, birincil alüminyumdan daha büyüktür. Son 20 yılda birincil alüminyum üretimindeki büyüme yaklaşık % 2,5 iken, ikincil sektördeki bu değer % 5'dir. Alüminyum üretiminde bir döngü söz konusudur. Geri dönüşümde kullanılan alüminyumların başlıca iki kaynağı vardır [9]: İşlem ve döküm ürünlerinin üretimi sırasında oluşan geri kazanma olasılığı % 100 olan yeni hurda, Kullanım ömrünü doldurmuş geri kazanma olasılığı yapısı, şekli ve et kalınlığına göre % arasında değişen eski hurda. Ana üretim yerlerindeki teknolojik hurdalar, ana üretim yapılan tesislerdeki ekstrüzyon, hadde, yarı mamul gibi artıklardır. Bu artıklarda, henüz yeni işlemden çıktıkları için oksitlenme ve korozyona uğrama gibi problemlerle sık karşılaşılmaz. 4. Alüminyum Geri Dönüşümü Şekil 3 de görüldüğü gibi, bir alüminyum geri dönüşüm prosesi müşterinin istediği alüminyum alaşımı talep etmesiyle başlar. Müşterinin istediği alüminyum spesifikasyonlarını ve miktarı sağlayacak alüminyum için hangi grup hurdalardan, ne kadar kullanmak gerektiğine karar verilir. Bu karar verilirken stoklardaki geri dönüşüm malzemeleri ve bu malzemeleri satın alma maliyetleri de göz önünde tutulur. Daha sonra, uygun görülen karışım ergitme fırınında eritilir. Eritme esnasında, hem alüminyum eriyiği oksitlenmeden koruyacak, hem de istenmeyen malzemelerden arındırılarak temizlenmesini sağlayacak flaks ilaveleri atılır. Bu esnada fırın içinden numune eriyik alınarak içersindeki bileşenler ölçülür ve gerekli görüldüğü takdirde bakır, silisyum gibi çeşitli elementler ilave edilir. Daha sonra eriyik reverber fırınlara aktarılır ve ergitme fırınında üstte kalan cüruflar fırın altından taşıma arabalarına doldurularak fırın içi temizlenir. Reverber fırınında kullanılan alüminyum alaşımı için son ölçümler ve ilaveler yapıldıktan sonra kalıplara döküm işlemi gerçekleştirilir. 12

19 Şekil 3. 3A Alüminyum Alaşımları A.Ş. alüminyum geri dönüşüm süreci Gruplandırma Gruplandırma işleminde, çok sayıda aynı cins hurda bir araya getirilerek sınıflandırma yapılır. Özellikle otomobil parçalarının cinsine göre ayrıştırılması için, demir malzemelerin demir olmayan malzemelerden ayrılması için manyetik ayrıştırma yaygın olarak kullanılmaktadır [10]. Alüminyumun kendi içinde gruplandırma yapmak için bilgisayar analizi ile renk araştırma yöntemi endüstride kullanılan bir yöntemdir. Patenti alınan bu yönteme göre hurda alüminyumun rengi içerdiği alaşımlara göre farklılık gösterdiğinden, renk analizi ile alüminyumun hangi elementleri içerdiği bulunabilmektedir. Örneğin, içerisinde çok miktarda silikon ve mangan bulunan alüminyum gri renk alırken, içinde yüksek çinko ve bakır bulunan alüminyum kararmaktadır. Ancak, renk analizi bize her bir alaşımı detaylı söyleyememektedir. Örneğin bir alaşım yüksek oranda çinko ve düşük bakır kapsaması ile yüksek oranda bakır ve düşük çinko kapsaması, alaşıma aynı rengi vermektedir. Bu sebeple daha detaylı analizler için lazer spektroskopları kullanılmaktadır [10]. 3A Alüminyum Alaşımlarında renk ayrımına dayalı gruplandırma tecrübeye dayalı olarak yapılmaktadır. Geri dönüşüm için getirilen malzemelerin satın alınması ve ödemenin yapılmasında, tecrübeye dayalı görsel alüminyum analizi de bir teknik olarak kullanılmaktadır. Hurdaların gruplandırılmasında, 3A Alüminyum Fabrikasında izlenen yöntem, hurdaların genel olarak üçe ayrılması ve kayıtlara bu şekilde işlenmesidir. Bunlar, gazoz kutuları, kap kaçak ve otomobil ve beyaz eşya parçalarını temsil eden karter grubudur. Aşağıdaki Şekil 4 de 3A Alüminyum Fabrikasında gruplanmış ve istiflenmiş olan gazoz kutuları görülmektedir. 13

20 Şekil 4. İstiflenmiş gazoz kutuları Yağ Giderme Alüminyum talaşlar eritilmeden önce üzerindeki yağlardan arınabilmeleri için önce yağ arındırma işleminden geçirilmeli ve daha sonra nemi gidermek için kurutma fırınlarına sokulmalıdır. Merkezkaç kuvvetinin etkisi ile çapakların yağları belli oranda giderilebilse de, bu yöntemle % 2 3 ün altına düşürülmesi pek mümkün olmamaktadır. Yağ giderme işlemi sonucunda, alüminyum eritilirken daha az enerji harcanmakta ve ocak kayıpları daha az olmaktadır [11] Briketleme İşlem artıkları alüminyum parçalar (folyo, ince plaka, ince tel gibi) yağlı olmama, demirli malzeme ile karışmama koşulu ile hem hacim azaltılması hem de eritmede yanma kaybını önlemek için hidrolik preslerde sıkıştırılarak briket bloklar haline getirilirler. Bu briketlerin yoğunluğu 1,2-1,5 gr/cm 3 dür. Alüminyum talaş, çapak ve folyoların briketlenmesi masraf arttırıcı bir işlem olmasına karşılık eritmede sağlayacağı verim nedeniyle büyük ekonomi sağlamaktadır [12].Şekil 5 de preslerde sıkıştırılmış olan kap kacak grubu yer almaktadır. Şekil 5. Preslenmiş kap kacak malzemeleri. 14

İş Makinelerindeki Yağ Tüketimini Azaltmada Yağ Analizi Yönteminin Etkisi

İş Makinelerindeki Yağ Tüketimini Azaltmada Yağ Analizi Yönteminin Etkisi İş Makinelerindeki Yağ Tüketimini Azaltmada Yağ Analizi Yönteminin Etkisi N. Sinan KÖKSAL 1, Aytaş ORHAN 2 1, Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Makine Bölümü, 45140 Muradiye-MANİSA 2, Soma

Detaylı

ÜRETİM METALÜRJİSİ ANA BİLİM DALI Metalürji Proses Laboratuarı Deney Föyü ALÜMİNYUM HURDALARDAN SAF ALÜMİNYUM ÜRETİMİ

ÜRETİM METALÜRJİSİ ANA BİLİM DALI Metalürji Proses Laboratuarı Deney Föyü ALÜMİNYUM HURDALARDAN SAF ALÜMİNYUM ÜRETİMİ 1- AMAÇ Bu deneyin amacı; alüminyum hurdaların değerlendirilmesi ve geri kazanılması işlemlerinin incelenmesidir. 2- TEORİK BİLGİ 2.1- Günümüzde alüminyum üretimi iki temel yönteme dayanmaktadır (Şekil1):

Detaylı

Alüminyum Cürufundan Alüminyum Metali ve Flaks Eldesi

Alüminyum Cürufundan Alüminyum Metali ve Flaks Eldesi Alüminyum Cürufundan Alüminyum Metali ve Flaks Eldesi 1 *Nedim SÖZBİR, 2 Mustafa AKÇİL and 3 Hasan OKUYUCU 1 *Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Müh. Bölümü, 54187 Esentepe, Sakarya 2

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 KULLANILMIŞ ALÜMİNYUM MALZEMELERİN GERİ DÖNÜŞÜMÜ ALÜMİNYUM HAKKINDA BİLGİ * Alüminyumun yeryüzündeki en önemli hammadde bileşiği boksit madenidir.

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine GERİ DÖNÜŞÜM Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine geri dönüşüm denir. Geri dönüşebilen maddeler;

Detaylı

FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015

FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015 1 2 FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015 3 İÇİNDEKİLER 1) TARİHÇE 2) ÇİMENTO nedir ve ÇİMENTO ÜRETİM PROSESİ 3) VERİMLİLİK UYGULAMALARI (Bu sunumda yer alan sayısal

Detaylı

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN Harici Yanma Tesisi Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü Özgür AKGÜN 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Alanı 4.2 km² 3 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Ülkemizin en büyük ve tek entegre yassı çelik üreticisi 9 milyon

Detaylı

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ Atıktan enerji elde edilmesi, atıkların fazla oksijen varlığında yüksek sıcaklıkta yakılması prosesidir. Yanma ürünleri, ısı enerjisi, inert gaz ve kül şeklinde sayılabilir.

Detaylı

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu MALZEME BİLİMİ I MMM201 aluexpo2015 Sunumu Hazırlayanlar; Çağla Aytaç Dursun 130106110005 Dilek Karakaya 140106110011 Alican Aksakal 130106110005 Murat Can Eminoğlu 131106110001 Selim Can Kabahor 130106110010

Detaylı

NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ. Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi

NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ. Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi ADANA (2014) KĐREÇ Kireç taşlarının 900 o C-1200 o C de kalsinasyonu ile kireç (CaO) elde edilir.

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Al Aluminium 13 Aluminyum 2 İnşaat ve Yapı Ulaşım ve Taşımacılık; Otomotiv Ulaşım ve Taşımacılık;

Detaylı

SIKÇA SORULAN SORULAR

SIKÇA SORULAN SORULAR SIKÇA SORULAN SORULAR Chevron 2005 DOC ID VİSKOZİTE Viskozite Nedir? Viskozite, yağların kendi akışlarına karşı gösterdikleri iç dirençtir Düşük Viskozite = İnce ve kolay akan yağ Yüksek Viskozite = Kalın

Detaylı

ALÜMİNYUM ŞEKİLLENDİRİLMESİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE SERA GAZLARI

ALÜMİNYUM ŞEKİLLENDİRİLMESİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE SERA GAZLARI ALÜMİNYUM ŞEKİLLENDİRİLMESİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE SERA GAZLARI Met. ve Malz. Müh. Yaşar AKÇA Yrd. Doç. Dr. Ebubekir KOÇ Prof. Dr. Fevzi YILMAZ Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Alüminyum Test Eğitim

Detaylı

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ Şeyma Taşkan 1, Barış Çallı 2 1 MarmaraÜniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Bilimleri Programı, Göztepe Kampüsü, 34722 Kadıköy,

Detaylı

Ölçüm/Analiz Kapsamı Parametre Metot Metodun Adı

Ölçüm/Analiz Kapsamı Parametre Metot Metodun Adı Çevre Mevzuatı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (devamı var) Her tür kapsam Gürültü Gürültü Kömür Çevre Mevzuatında

Detaylı

6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ

6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ 6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ Kemal Örs ve Yücel Birol ASAŞ Alüminyum Malzeme Enstitüsü MAM TUBİTAK Maksimum billet uzunluğu :7.300mm, ve152,178,203,254,355mm

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 Geri Dönüşüm Metotları Geri dönüştürme metotları her malzeme için farklılık göstermektedir: - Alüminyum - Demir (Çelik) - Plastik malzemeler

Detaylı

ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İNŞ.YÜK.MÜH.YASİN ENGİN yasin.engin@gmail.com Şubat, 2015 İçerik Dünyada ve Türkiye de Çimento Üretimi CO 2 Emisyonu Sürdürülebilir Üretim Alternatif Hammaddeler

Detaylı

Bol ve Kullanışlı Bir Madde: Alüminyum Nurel KILIÇ

Bol ve Kullanışlı Bir Madde: Alüminyum Nurel KILIÇ Bol ve Kullanışlı Bir Madde: Alüminyum Nurel KILIÇ Alüminyum, yer kabuğunda en çok bulunan üçüncü elementtir. Bugün dünyada; 730.000.000 ton/yıl ile ilk sırada yer alan demir-çelikten sonra 22.000.000

Detaylı

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1. Su giderme 2. Kurutma 3. Boyut küçültme 4. Yoğunlaştırma 5. Ayırma Su giderme işleminde nem, sıvı fazda gideriliyor. Kurutma işleminde nem, buhar fazda gideriliyor.

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 KOMPOZİT ATIKLARIN GERİ DÖNÜŞÜMÜ Farklı malzemelerden yapılmış, elle birbirinden ayrılması mümkün olmayan ambalajlara, kompozit ambalaj adı

Detaylı

ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI

ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI ATIK KODU ATIK AÇIKLAMASI 16 01 03 Ömrünü tamamlamış lastikler 08 03 19* Dağıtıcı yağ 08 04 17* Reçine yağı KULLANILMIŞ LASTİKLER

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı Adresi : ODTÜ- Üniversiteler Mahallesi, Dumluıpınar Bulvarı No:1 - Çankaya 06800 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 210 28 97 Faks : 0 312 210 56 68

Detaylı

Endüstriyel Yağlarda kaliteli hizmetin adresi. www.lubratech.com.tr

Endüstriyel Yağlarda kaliteli hizmetin adresi. www.lubratech.com.tr Endüstriyel Yağlarda kaliteli hizmetin adresi www.lubratech.com.tr ISO 9001 Kalite Yönetim Sistem Belgesi sahip şirketimiz, Sanayi sektörüne Toplam Kalite Felsefesinden hareket ederek konusunda uzman ve

Detaylı

WINTREX. TÜM ISITMA ve SOĞUTMA TESİSATLARI İÇİN ISI TRANSFER SIVISI

WINTREX. TÜM ISITMA ve SOĞUTMA TESİSATLARI İÇİN ISI TRANSFER SIVISI WINTREX TÜM ISITMA ve SOĞUTMA TESİSATLARI İÇİN ISI TRANSFER SIVISI Houghton Chemical Corporation 1927 yılında endüstri ve otomotiv sektörüne kimyasal üretim için kurulmuştur. Yaklaşık 90 yıllık tarihinde;

Detaylı

Açılış-Genel Bilgiler Kursun amacı, kurs genel tanıtımı, derslerle ilgili bilgiler

Açılış-Genel Bilgiler Kursun amacı, kurs genel tanıtımı, derslerle ilgili bilgiler 1. gün Program GG.AA.YYYY Açılış-Genel Bilgiler Kursun amacı, kurs genel tanıtımı, derslerle ilgili bilgiler Kişisel Gelişim Problem çözme yeteneği, ikna kabiliyeti 11:00-11:50 Kişisel Gelişim Yenilikleri

Detaylı

Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması

Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması 1.Giriş Monolitik Refrakter Malzemelerin Teknik Bilgi Formları (Data Sheet) malzemelerin laboratuar koşullarında Standardlara uygun

Detaylı

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri i Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri Ekoljik yerleşimler kaynakların kullanımında tutumludur. Atık Yönetimi ve geri dönüşüm bu yerleşimlerde kaynak yönetiminin ayrılmaz bir bileşenidir.

Detaylı

Türkiye de ÖTA Atık Yönetimi Sempozyumu ( 2012 )

Türkiye de ÖTA Atık Yönetimi Sempozyumu ( 2012 ) Türkiye de ÖTA Atık Yönetimi Sempozyumu ( 2012 ) 25 Nisan, Side / Antalya Mine Koç, Anel Doğa Entegre Geri Dönüşüm Endüstri A.Ş., Kocaeli/Türkiye Yönetmelikler Katı Atıklar Çevre Kanunu 1983 Tehlikeli

Detaylı

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI Not: Ders konuları seçilirken aşağıda belirtilen formun doldurulup bölüm sekreterliğine verilmesi gerekmektedir. Prof. Dr. Erdem KOÇ Konu Rüzgar Türbinlerinde Kanat

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/7 SU/ ATIK SU 1 ph Elektrometrik Metot TS 3263 ISO 10523 Çözünmüş Oksijen Azid Modifikasyon Metodu SM 4500-O C İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Renk Spektrometrik

Detaylı

Sadece çok titiz oto sahiplerinin kurtulabildiği ve otomobilinizin yavaş yavaş, hissedilmeden ölmesine neden olan, aşındırıcı maddeler içeren bu En

Sadece çok titiz oto sahiplerinin kurtulabildiği ve otomobilinizin yavaş yavaş, hissedilmeden ölmesine neden olan, aşındırıcı maddeler içeren bu En Sadece çok titiz oto sahiplerinin kurtulabildiği ve otomobilinizin yavaş yavaş, hissedilmeden ölmesine neden olan, aşındırıcı maddeler içeren bu En Acımasız 10 oto katili nden sakının. BG Productds, servisleriyle,

Detaylı

www.haus.com.tr DDE SERİSİ

www.haus.com.tr DDE SERİSİ www.haus.com.tr DDE SERİSİ HAUS DEKANTÖRLERİ, SEKTÖRDE YENİ STANDARTLAR BELİRLİYOR Modern ve yüksek performanslı HAUS dekantörler, kentsel ve endüstriyel atık su ile içme suyu arıtma tesisleri için tasarlanmıştır.

Detaylı

SU VERİMLİLİĞİ 16.12.2015

SU VERİMLİLİĞİ 16.12.2015 SU VERİMLİLİĞİ UYGULAMALARI 16.12.2015 E R K A N P E T E K A L ÇEVRE MÜHENDİSİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 1987 epetekal@egeseramik.com EGE SERAMİK GENEL GÖRÜNÜŞ EGE SERAMİK UYDU GÖRÜNTÜSÜ EGE SERAMİK ATIK

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Deney Laboratuvarı Adresi : İnönü Üniversitesi Merkez Kampüsü 44280 MALATYA / TÜRKİYE Tel : 0 422 377 49 81 Faks : E-Posta : inonu-pal@inonu.edu.tr Website : iys.inonu.edu.tr/index.php?web=ino

Detaylı

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: 1. 2. 3. 4. 5. Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Kullanımı Üzerindeki etkileri ASİT YAĞMURLARI

Detaylı

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Fırın Tasarımı Toz metalurjisinin çoğu uygulamalarında nihai ürün açısından yüksek yoğunluk öncelikli bir kavramdır. Toz yoğunlaştırması (densifikasyon) aşağıda

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

SERKAN PEHLİVAN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ KİMYAGER

SERKAN PEHLİVAN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ KİMYAGER SERKAN PEHLİVAN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ KİMYAGER Tekstil sektörü Tekstil sektöründeki ana çevresel konu kullanılan su, proses sonucunda oluşan atıksu ve atıksuyun içinde taşınan kimyasallardır.

Detaylı

Setral çeşitli uygulamalar için 700'den fazla yüksek kaliteli Yağlayıcı ve Bakım ürünlerinin yanı sıra müşteriye özel uygun çözümler sunar.

Setral çeşitli uygulamalar için 700'den fazla yüksek kaliteli Yağlayıcı ve Bakım ürünlerinin yanı sıra müşteriye özel uygun çözümler sunar. Setral çeşitli uygulamalar için 700'den fazla yüksek kaliteli Yağlayıcı ve Bakım ürünlerinin yanı sıra müşteriye özel uygun çözümler sunar. Konveyörler Rulmanlar Nem ve toz rulmanlara nüfuz eder ve erken

Detaylı

TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI

TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI Kasım 2014 Çimento Üretimi Çimento yarı mamulü olan klinker; kireçtaşı, marn ve kil gibi hammaddelerin öğütülüp homojenize

Detaylı

RMF TANDEM 900 OFF-LINE FİLTRELERİ

RMF TANDEM 900 OFF-LINE FİLTRELERİ Değerli Kuruluşunuza uzun yıllar güvenle hizmet verecek olan ve filtrasyon teknolojisinde günümüzün en yüksek teknolojisine sahip RMF Filtre Sistemlerine ürünlerine göstermiş olduğunuz ilgiye teşekkür

Detaylı

UŞAK TİCARET VE SANAYİ ODASI TEKSTİL ÜRETİM VE KULLANIM ATIKLARININ GERİ KAZANIMI, EKONOMİK ETKİLERİ

UŞAK TİCARET VE SANAYİ ODASI TEKSTİL ÜRETİM VE KULLANIM ATIKLARININ GERİ KAZANIMI, EKONOMİK ETKİLERİ UŞAK TİCARET VE SANAYİ ODASI TEKSTİL ÜRETİM VE KULLANIM ATIKLARININ GERİ KAZANIMI, EKONOMİK ETKİLERİ Caner Urhan 05.02.2015 Bursa NEDEN GERİ DÖNÜŞÜM Üretim süreçlerindeki çevresel etkileri azaltmak, doğaya

Detaylı

Fıçı, Varil, IBC ve Tanklardan Atık Yağ Numunelerinin Alınması, Atık Yağ Analizleri ve Yaşanan Sorunlar. Erkan BAYSAL İZAYDAŞ Laboratuvar Şefi

Fıçı, Varil, IBC ve Tanklardan Atık Yağ Numunelerinin Alınması, Atık Yağ Analizleri ve Yaşanan Sorunlar. Erkan BAYSAL İZAYDAŞ Laboratuvar Şefi Fıçı, Varil, IBC ve Tanklardan Atık Yağ Numunelerinin Alınması, Atık Yağ Analizleri ve Yaşanan Sorunlar Erkan BAYSAL İZAYDAŞ Laboratuvar Şefi Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Resmi Gazete No: 26952 R.G.

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI

FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI ---------------------------------------Boşluk Doldurma Soru

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

Güçlü Atık Parçalama ve Briketleme Presleri

Güçlü Atık Parçalama ve Briketleme Presleri Entsorgungstechnik Güçlü Atık Parçalama ve Briketleme Presleri ekonomik - sağlam - güçlü RB 20-60 SV Briketleme Presleri RB 100-200 S Briketleme Presleri RB 400 RS Briketleme Presleri Teknik Özellikler

Detaylı

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI ÇEVRE YÖNETY NETİMİ GENEL MÜDÜRLM RLÜĞÜ İZİN N VE DENETİM M DAİRES RESİ BAŞKANLI KANLIĞI ÇEVRE İZNİ VE LİSANSI L ŞUBESİ Başvuru Sürecinin S Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU Çevre MühendisiM ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE

Detaylı

CONTALAR VE HAVA KOMPRESÖRÜ TAMİR TAKIMLARI

CONTALAR VE HAVA KOMPRESÖRÜ TAMİR TAKIMLARI www.mahle-aftermarket.com MAHLE AFTERMARKET PRODUCT LAUNCH MAHLE AFTERMARKET TEKNOLOJİ GİRİŞİMİ: CONTALAR VE HAVA KOMPRESÖRÜ TAMİR TAKIMLARI Tahrik sistemi, Güvenlik ve Konfor için Yenilikçi Ürünler Serbest

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarının Adres : Davutpaşa Kampüsü Esenler 34210 İSTANBUL / TÜRKİYE Akreditasyon No: Tel Faks E-Posta Website : 0212 383 45 51 : 0212 383 45 57 : kimfkl@yildiz.edu.tr

Detaylı

Kittiwake. Yağ Analiz Çözümleri. VibraTek Ltd Şti

Kittiwake. Yağ Analiz Çözümleri. VibraTek Ltd Şti Kittiwake Yağ Analiz Çözümleri Kittiwake yağ analiz çözümleri ile yerinde bakımda hızlı kararlar alın. Doğru aralıkta, dakikalar içerisinde laboratuvar seviyesinde yağ durumu sonuçları sağlar. Kittiwake

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI. Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA

DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI. Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA DÜNYADAKİ ATIK SU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ UYGULAMALARI Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN Yük.Müh.Oğuzhan ÇULHA İçerik 1. Sisteme Genel Bakış 2. Atık Su Kaynaklı Isı Pompası Isı Değiştiricileri ve Tasarımı 3. Atık Su Isı

Detaylı

OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER

OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER AC-MOTORLU VE POMPALI YAĞ VE HAVA SOĞUTMA SİSTEMLERİ ÜRÜN BİLGİLERİ AKG-Line, yüksek performanslı endüstriyel alüminyum radyatör sistemlerinde piyasa lideri olan kuruluşumuzun

Detaylı

E-Posta aydin.ozbey@petder.org.tr 2 Petrol Sanayi Derneği İktisadi İşlemesi- İSTANBUL, Metalürji ve Malzeme Mühendisi

E-Posta aydin.ozbey@petder.org.tr 2 Petrol Sanayi Derneği İktisadi İşlemesi- İSTANBUL, Metalürji ve Malzeme Mühendisi PETDER Atık Yağların Yönetimi Projesi Sonuçları PETDER Waste Oil Management Project Results Aydın ÖZBEY 1, Dr. Erol METİN 2, 1 Petrol Sanayi Derneği İktisadi İşletmesi- İSTANBUL, Petrol ve Doğalgaz Mühendisi

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Cu Copper 29 Bakır 2 Dünyada madenden bakır üretimi, Milyon ton Yıl Dünyada madenden bakır

Detaylı

Spreyler. www.interendustri.com

Spreyler. www.interendustri.com Vulkanize fiber, Bez ve Kağıt mesnetler üzerine elektroliz yöntemiyle kaplanan zımparalarımız, en yüksek kalite ve performansta aşındırma kabiliyetine sahip, OSA, EN, ANSI sertifikalarına uygun ve uzun

Detaylı

I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra

I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra fiziksel ve ekonomik ömrünü tamamlar ve artık kullanılamaz

Detaylı

MTS 1500 OTOMATİK METAL TRETMAN İSTASYONU. Kalıcı mekanik ve fiziksel özellikler. Kabul edilebilir düzeyde metal temizliği. Emisyonların azaltılması

MTS 1500 OTOMATİK METAL TRETMAN İSTASYONU. Kalıcı mekanik ve fiziksel özellikler. Kabul edilebilir düzeyde metal temizliği. Emisyonların azaltılması BOYA FİLTRASYON BESLEYİCİ SİSTEMLERİ OCAK VE POTA ASTARLARI METALURJIK VE DÖKÜM KONTROL SISTEMLERI REÇİNELER POTALAR MTS 1500 OTOMATİK METAL TRETMAN İSTASYONU Kalıcı mekanik ve fiziksel özellikler Kabul

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 10. Endüstriyel Çamur Arıtımı Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Giriş Sıvı atıkların arıtılmasındaki en önemli nokta askıda veya çözünmüş katıların giderimidir. Sıvıdan

Detaylı

KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU. M.Hayri ERTEN. Orta Doğu Teknik Üniversitesi

KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU. M.Hayri ERTEN. Orta Doğu Teknik Üniversitesi KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU M.Hayri ERTEN Orta Doğu Teknik Üniversitesi ÖZET. Flotasyondan elde edilen kolemanit konsantrelerinin kurutma veya kalsinasyon gibi

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi KALSİYUM SİLİKAT Yüksek mukavemetli,

Detaylı

METALÜRJİ TEKNİSYENİ

METALÜRJİ TEKNİSYENİ TANIM Metalürji Teknisyeni, topraktan çıkarılan maden filizlerinin (cevherlerinin) işlenmesi, hammaddeye ve mamul maddeye dönüştürülmesi aşamalarında metalürji mühendisi ve teknikerine yardım eden kişidir.

Detaylı

Mobil Delvac Sentetik Ürünler. Üst Düzey Sentetik Performansı

Mobil Delvac Sentetik Ürünler. Üst Düzey Sentetik Performansı Mobil Delvac Sentetik Ürünler Üst Düzey Sentetik Performansı Mobil Delvac Sentetik Yağlar Ağır ve hafif ticari araçlar, inşaat makinaları, tarım araçları ve kamu hizmet araçları için gelişmiş sentetik

Detaylı

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ BASİT RİSK DEĞERLENDİRMESİ METODU (HSE/COSHH-Control of substances hazardous to health ) 1 TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM

Detaylı

Kurumsal Politikamız. Hakkımızda

Kurumsal Politikamız. Hakkımızda 2014 Katalog 1 Hakkımızda Yükseller Metal, Türkiye ve uluslararası alüminyum pazarında üretim, ticaret ve satış alanlarında faaliyet göstermektedir. Firmamız ISO 9001 sertifikalı olup, alüminyum alanında

Detaylı

Lubrication Engineers YAĞ ANALİZ PROGRAMI

Lubrication Engineers YAĞ ANALİZ PROGRAMI Spektrografik analize ve gelişmiş laboratuvar yöntemlerine dayanan yağ analizlerimiz ile ekipmanların ömrünü ve verimliliğini arttırarak, bakım masraflarını ve zaman kaybını azaltarak önemli tasarruf ve

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ

BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ Volkan YANMAZ Y.Kimyager Nisan 2016 İstanbul - REW Bitkisel Yağlar Bitkisel yağlar, zeytin, ayçiçeği, mısır, pamuk, soya, kanola ve aspir gibi yağlı bitki tohumlarından

Detaylı

İleri Teknoloji - Profesyonel Destek

İleri Teknoloji - Profesyonel Destek İleri Teknoloji - Profesyonel Destek 2004 YILINDA KURULAN AKIŞ KONTROL ENDÜSTRİYEL TESİSLERE YÖNELİK; MALZEME TEMİNİ MÜHENDİSLİK DANIŞMANLIK TAAHHÜT KONULARINDA HİZMET VERMEKTEDİR. Uzman ve dinamik şirket

Detaylı

Aqua Clean BASIC. Aqua Clean Basic Yenilikçi katı madde filtrelemesi YENİLİKÇİ KATI MADDE FİLTRELEMESİ. www.aquastream.at

Aqua Clean BASIC. Aqua Clean Basic Yenilikçi katı madde filtrelemesi YENİLİKÇİ KATI MADDE FİLTRELEMESİ. www.aquastream.at Aqua Clean BASIC YENİLİKÇİ KATI MADDE FİLTRELEMESİ Aqua Clean Basic Yenilikçi katı madde filtrelemesi www.aquastream.at Avantajlar BENZERSİZ SATIŞ NOKTALARI Sıvı maddelerin, çok sayıda uygulamada sınanmış,

Detaylı

PETDER ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ PROJESİ SONUÇLARI IWES 2012. Volkan SİĞİNÇ volkan.siginc@petder.org.tr

PETDER ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ PROJESİ SONUÇLARI IWES 2012. Volkan SİĞİNÇ volkan.siginc@petder.org.tr PETDER ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ PROJESİ SONUÇLARI IWES 2012 Volkan SİĞİNÇ volkan.siginc@petder.org.tr SUNUŞ PLANI; 1- GİRİŞ 2- TÜRKİYE MADENİ YAĞ SEKTÖRÜNÜN DURUMU 3- ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİNE İLİŞKİN MEVZUAT

Detaylı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı KOMPLE ÇÖZÜM Isıtma Soğutma Sıhhi Sıcak Su ÇEVRE DOSTU Dünyanın en yüksek COP=4,5 değerine sahip ekonomik sistemlerdir. Yenilenebilir enerji olan Hava ve Güneşten faydalanma Gaz veya yakıt ile ısıtmaya

Detaylı

Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri ve İZAYDAŞ Yakma Tesisi İZMİT ATIK VE ARTIKLARI ARITMA YAKMA VE DEĞERLENDİRME A.Ş.

Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri ve İZAYDAŞ Yakma Tesisi İZMİT ATIK VE ARTIKLARI ARITMA YAKMA VE DEĞERLENDİRME A.Ş. Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri ve İZAYDAŞ Yakma Tesisi İZMİT ATIK VE ARTIKLARI ARITMA YAKMA VE DEĞERLENDİRME A.Ş. TEHLİKELİ ATIK Tehlikeli atıklar; patlayıcı, parlayıcı, kendiliğinden yanmaya müsait,

Detaylı

Kavitasyon. Pompa Teknolojileri ve Çalışma Prensipleri

Kavitasyon. Pompa Teknolojileri ve Çalışma Prensipleri Kavitasyon Pompanın içinde statik basınç, basılan sıvının buharlaşma basıncının altına düştüğünde sıvı buharlaşır ve içinde küçük buhar kabarcıkları oluşur. Sıvının pompa içinde dinamik hareketiyle sürüklenen

Detaylı

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ BİRSEN BAKIR ELEKTRİK MÜH. ENERJİ YÖNETİCİSİ EVD ENERJİ YÖNETİMİ -1- Kazanlar Yakıtın kimyasal enerjisini yanma yoluyla ısı enerjisine dönüştüren ve bu ısı enerjisini taşıyıcı

Detaylı

ÖTA Ekonomik Operatör AB ve Geri Dönüşüm

ÖTA Ekonomik Operatör AB ve Geri Dönüşüm AB ve Geri Dönüşüm Avrupa Birliği, araçların geri dönüşümüyle hurdalara hayat vermeye hazırlanıyor. AB nin Otomotiv üreticilerine yönelik gerçekleştirdiği çalışmalar doğrultusunda; AB bölgelerindeki ülkelerin

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İstanbul Yolu, Gersan Sanayi Sitesi 2306.Sokak No :26 Ergazi/Yenimahalle 06370 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 255 24 64 Faks : 0 312 255

Detaylı

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Yenilikçi Bir Anlayışla Kontrol Edin. Yenilikçilik PSH Pres sürücüsünde Servopompalar klasik valf ve kontrol teknolojisinin yerini alır. Bu

Detaylı

DNC PRES CHEMICAL & EQUIPMENT

DNC PRES CHEMICAL & EQUIPMENT 2 İÇİNDEKİLER 3 PROSESİN AVANTAJLARI 4 TASARIM VE SÜREÇ 5 UYGULAMALAR 6 KURULUM / MONTAJ 7 BOYUTLAR / KAPASİTE 8 OTOMASYON SÜRECİ 9 ŞİRKET PROFİLİ 10 3 DNC Presler bağlayıcılar ile Ana Uygulamalar İşleme

Detaylı

RANTEKO ÇAMUR KURUTMA VE YAKMA ÇÖZÜMLERİ. Çamur bertaraf çözümlerimizi 2 bölüme ayırmaktayız

RANTEKO ÇAMUR KURUTMA VE YAKMA ÇÖZÜMLERİ. Çamur bertaraf çözümlerimizi 2 bölüme ayırmaktayız RANTEKO ÇAMUR KURUTMA VE YAKMA ÇÖZÜMLERİ Çamur bertaraf çözümlerimizi 2 bölüme ayırmaktayız RANTEKO KURUTMA-YAKMA TEKNOLOJİSİ KURUTMA TEKNOLOJİSİ Buss-SMS-Canzler Çamur Kurutma Yatay İnce Film Kurutucu

Detaylı

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ Bölgemiz I. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi (yatırım bedeli 15 milyon $) 1995 yılında, II. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi ( yatırım bedeli 8 milyon

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı Adresi : Barış Mahallesi Dr. Zeki Acar Caddesi No:1 Gebze 41470 KOCAELİ / TÜRKİYE Tel : 0 262 677 27 00 Faks : 0 262 641 23 09 E-Posta : mam.ee@tubitak.gov.tr

Detaylı

Yeni motor yağının eskimesini geciktirir ve uzun süre temiz kalmasını sağlar.

Yeni motor yağının eskimesini geciktirir ve uzun süre temiz kalmasını sağlar. CARBON CLEAN ECONO SERİSİ ENGINE OIL CLEANER (MOTOR YAĞ ÇAMURU TEMİZLEME KİMYASALI) ÜRÜN KODU: ECO-M001 Gramaj: 250 Mililitre Konsantredir. 400 ML lik ürünlerle aynı temizleme gücüne sahiptir. Açıklama:

Detaylı

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/ Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 ACADİA MADENCİLİK İNŞ. NAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. TARAFINDAN GETİRİLEN KAYAÇ NUMUNESİNİN ÇEŞİTLİ ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK RAPOR İlgi: ACADİA Madencilik

Detaylı

ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ BAŞKANI

ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ BAŞKANI ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ BAŞKANI BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARININ GİDEREK AZALMASI ENERJİ KAYNAKLARI ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN ARTMASI CO 2 EMİSYONU ELEKTRİK ENERJİSİNİN DEPOLANAMAMASI BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARINDA

Detaylı

ENDÜSTRİYEL TESİSLERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ UYGULAMALARI-II. Prof. Dr. Durmuş Kaya Kocaeli Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü

ENDÜSTRİYEL TESİSLERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ UYGULAMALARI-II. Prof. Dr. Durmuş Kaya Kocaeli Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü ENDÜSTRİYEL TESİSLERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ UYGULAMALARI-II Prof. Dr. Durmuş Kaya Kocaeli Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü 2 Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği

Detaylı

ATIK PİL NEDEN TOPLAMALIYIM Pil üreticileri, kullandıkları yeni teknolojilerle hem daha çok fayda yaratmakta, hem de çevre için daha dost üretim

ATIK PİL NEDEN TOPLAMALIYIM Pil üreticileri, kullandıkları yeni teknolojilerle hem daha çok fayda yaratmakta, hem de çevre için daha dost üretim ATIK PİL NEDEN TOPLAMALIYIM Pil üreticileri, kullandıkları yeni teknolojilerle hem daha çok fayda yaratmakta, hem de çevre için daha dost üretim gerçekleştirmektedir. Yine de tükenen pilleri çevreye veya

Detaylı

KİRLİLİK KATSAYISI. 4 KOİ, AKM, Yağ-Gres, ph

KİRLİLİK KATSAYISI. 4 KOİ, AKM, Yağ-Gres, ph SEKTÖR GIDA SANAYİ ALT SEKTÖR KİRLİLİK KATSAYISI KİRLİLİK PARAMETRELERİ Nişasta,Un ve Makarna Üretimi 4 KOİ, AKM, ph Maya Üretimi KOİ, AKM, Yağ-Gres, Top-N, Top-P, ph Sitrik Asit Üretimi KOİ, AKM, Yağ-Gres,

Detaylı

ISIDAÇ 40. karo. Özel ürünleriniz için özel bir çimento!

ISIDAÇ 40. karo. Özel ürünleriniz için özel bir çimento! karo Özel ürünleriniz için özel bir çimento! Çimsa Kalsiyum Alüminat Karo Uygulamaları www.cimsa.com.tr, 10 yılı aşkın süredir Çimsa tarafından, TS EN 14647 standardına uygun olarak üretilen Kalsiyum Alüminat

Detaylı

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning)

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning) Boya sisteminden beklenilen yüksek direnç,uzun ömür, mükemmel görünüş özelliklerini öteki yüzey temizleme yöntemlerinden daha etkin bir biçimde karşılamak üzere geliştirilen boya öncesi yüzey temizleme

Detaylı

TUZLA DERİ OSB GERİ DÖNÜŞÜM A.Ş. KAYBETTİĞİMİZİ DÜŞÜNDÜĞÜMÜZ DEĞERLERİMİZİ GERİ KAZANDIRIYORUZ. www.tuzlageridonusum.com

TUZLA DERİ OSB GERİ DÖNÜŞÜM A.Ş. KAYBETTİĞİMİZİ DÜŞÜNDÜĞÜMÜZ DEĞERLERİMİZİ GERİ KAZANDIRIYORUZ. www.tuzlageridonusum.com KAYBETTİĞİMİZİ DÜŞÜNDÜĞÜMÜZ DEĞERLERİMİZİ GERİ KAZANDIRIYORUZ DÜZCE TUZLA KEMERBURGAZ ALMANYA (TGD) Hedefimiz, sanayicilerimize entegre atık yönetim planı sunarak tek noktadan en ekonomik ve zaman tasarruflu

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK İçerik Patlayıcı Ortamlar ATEX Nedir? İlgili Mevzuat Temel Kavramlar Patlamadan Korunma Dokümanı 2 3 ATEX Nedir? ATEX Atmosphères

Detaylı

KOROZYONUN ÖNEMİ. Korozyon, özellikle metallerde büyük ekonomik kayıplara sebep olur.

KOROZYONUN ÖNEMİ. Korozyon, özellikle metallerde büyük ekonomik kayıplara sebep olur. KOROZYON KOROZYON VE KORUNMA KOROZYON NEDİR? Metallerin bulundukları ortam ile yaptıkları kimyasal veya elektrokimyasal reaksiyonları sonucu meydana gelen malzeme bozunumuna veya hasarına korozyon adı

Detaylı