T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÇEVRE DOSTU SULAMA SİSTEMLERİNİN UZAKTAN KONTROLÜ VE OTOMASYONU. Emre CAN Ethem SERÇE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÇEVRE DOSTU SULAMA SİSTEMLERİNİN UZAKTAN KONTROLÜ VE OTOMASYONU. Emre CAN Ethem SERÇE"

Transkript

1 T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÇEVRE DOSTU SULAMA SİSTEMLERİNİN UZAKTAN KONTROLÜ VE OTOMASYONU Emre CAN Ethem SERÇE Danışman Doç. Dr. Okan BİNGÖL LİSANS TEZİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISPARTA 2015

2 2015 [Emre CAN-Ethem SERÇE]

3 TEZ ONAYI Emre CAN ve Ethem SERÇE tarafından hazırlanan Çevre Dostu Sulama Sistemlerinin Uzaktan Kontrolü Ve Otomasyonu adlı tez çalışması aşağıdaki jüri üyeleri önünde Süleyman Demirel Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü nde LİSANS TEZİ olarak başarı ile savunulmuştur. Danışman Doç. Dr. Okan BİNGÖL Süleyman Demirel Üniversitesi Jüri Üyesi Yrd. Doç. Dr. İsmail Serkan ÜNCÜ Süleyman Demirel Üniversitesi Jüri Üyesi Yrd. Doç. Dr. Kubilay TAŞDELEN Süleyman Demirel Üniversitesi Bölüm Başkanı Doç. Dr. Hakan ÇALIŞ

4 TAAHHÜTNAME Bu tezin akademik ve etik kurallara uygun olarak yazıldığını ve kullanılan tüm literatür bilgilerinin referans gösterilerek tezde yer aldığını beyan ederiz. Emre CAN Ethem SERÇE ii

5 İÇİNDEKİLER Sayfa İÇİNDEKİLER... iii ÖZET... vi ABSTRACT... vii TEŞEKKÜR... viii ŞEKİLLER DİZİNİ... ix ÇİZELGELER DİZİNİ... xii SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ... xiii 1. GİRİŞ KAYNAK ÖZETLERİ MATERYAL VE METOT Android İşletim Sistemi Open Handset Allience Android in Bölümleri Android Sürümleri Android İşletim Sistemi Özellikleri Android İşletim Sistemi Geliştirme Eclipse Mikrodev MP201G PLC Mikrodiagram Yazılımı Mikrodiagram Kullanımı Yeni Diagram Oluşturma Diagram Açma Mikrodiagram Özellikleri Kapı Editörü Simülasyon Online İzleme Terminal Yardım Mikrodiagram Mod Seçenekleri Nesne Taşıma Modu iii

6 Nesneleri Birleştirme Modu Nesne Ekleme Modu Yazı Ekleme Modu Hat Etiketi Ekleme Blogları Grupla Diagram Derle ve Cihaza Gönder Binaryi Cihaza Gönder Cihaz Özellikleri Kaydet Farklı Kaydet Diagram Ayarları Yakınlaştır, Uzaklaştır Kapı Tipleri MP201G PLC Genel Özellikleri Güneş Paneli Güneş Panelleri Hücrelerinin Çalışma İlkesi Fotovoltaik Hücre Karakteristiği Sistemimizde Kullandığımız Güneş Panelinin Seçimi Ve Özellikleri Akü Sistemimize Seçilen Akü Şarj Regülatörü Sistemimize Seçilen Şarj Regülatörü Su Pompası Selenoid Valf Selenoid Valflerin Çalışma Prensibi Selenoid Valflerin İç Yapısı Selenoid Valfler Kullanım Alanları Valf Pistonunun Konumları Selenoid Valf Çeşitleri Sensörler PT100 Sensör Toprak Nem Sensörü Higrometre Sıvı Seviye Sensörü iv

7 4. ARAŞTIRMA BULGULARI VE TARTIŞMA Android Programlama Android Sulama Otomasyonu Programı Çalışma Mantığı Android Sulama Otomasyonu Programı Görselleri PLC Programlama PLC Programlanması Çalışma Mantığı Mikrodiagram Programı Görselleri Projenin Akış Diyagramları ve Genel Gösterimi SONUÇ KAYNAKLAR EKLER EK A. Proje Görselleri Ek B. Projede Kullanılan Devreler Ek B.1. Motor, Damlama Valfi, Fıskiye Valfi Güç Devreleri Ek B.2. Sıvı Seviye Sensörü Devresi Ek C. Elektrik Bağlantı Şeması ÖZGEÇMİŞ ÖZGEÇMİŞ v

8 ÖZET Lisans Tezi Çevre Dostu Sulama Sistemlerinin Uzaktan Kontrolü Ve Otomasyonu Emre CAN Ethem SERÇE Süleyman Demirel Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Danışman: Doç. Dr. Okan BİNGÖL Bu çalışmada, fotovoltaik güçle çalışan PLC tabanlı, android cihazlar üzerinden uzaktan kontrollü otomatik ve manuel olarak damla sulama sistemi (DSS) ve fıskiye sulama sistemi (FSS) gerçekleştirilmiştir. Sistem GSM SMS hattı üzerinden manuel veya otomatik olarak (DSS/FSS) kontrol edilebilmektedir. Otomatik çalışmada, PLC üzerinde çalışan program, topraktan aldığı sıcaklık ve nem değerini bitkinin ihtiyacı olan nem değeri ile karşılaştırmakta ve nem değerine göre sulama motoru hem kontrol edilecektir. Otomatik veya manuel çalışma işleminde, depoda su algılanmadığında, kullanıcı bilgilendirilmekte ve sistem durdurulmaktadır. Sistem gerektiği kadar sulama yaparak; hem su miktarından, hem de otomatik olarak çalıştığı için insan gücü ve zamandan tasarruf sağlanılması düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Güneş Enerjili Sulama, Otomatik Sulama, Uzaktan Sulama, Uzaktan Kontrol, Android Kontrollü Sulama. 2015, 85 Sayfa vi

9 ABSTRACT B.Sc. Thesis Remote Control & Automation of Eco-Friendly Irrigation Systems Emre CAN Ethem SERÇE Suleyman Demirel University Faculty of Technology Department of Electrical and Electronic Engineering Advisor: Assoc. Prof. Dr. Okan BİNGÖL In this study, photovoltaic-powered PLC-based, remote-controlled manual and automatic drip irrigation system on android devices (DSS) and sprinkler irrigation systems (FSS) were carried out. SMS via GSM line system manually or automatically (DSS / FSS) can be controlled. In automatic operation, programs running on the PLC, irrigation engines and humidity values are compared according to the temperature and humidity of the soil moisture values that the plant needs to be checked as well. In automatic or manual operation process, the water in the tank is detected, users are informed and the system is stopped. By irrigation systems as needed; and the amount of water, and is thought to be provided automatically to save time and manpower for the work. Keywords: Solar-Powered Irrigation, Automatic irrigation, remote irrigation, remote control, Android Controlled Irrigation. 2015, 85 Pages vii

10 TEŞEKKÜR Bu araştırmada bizi yönlendiren, karşılaştığımız zorlukları bilgi ve tecrübesi ile aşmamızda yardımcı olan değerli Danışman Hocamız Doç. Dr. Okan BİNGÖL e teşekkürlerimizi sunarız. Tezimizin gerçekleşmesinde TÜBİTAK 2209-A projesi kapsamında maddi destek sağlayan TÜBİTAK a teşekkür ederiz. PLC programlanma esnasında karşılaştığımız zorluklarda Mikrodev firması çalışanlarının vermiş olduğu destekten dolayı teşekkür ederiz. Projenin prototip dizaynında bize maddi ve manevi yardımlarını esirgemeyen Enes CAN a teşekkür ederiz. Tezimizin her aşamasında bizi yalnız bırakmayan ailelerimize sonsuz sevgi ve saygılarımızı sunarız. Emre CAN Ethem SERÇE ISPARTA, 2015 viii

11 ŞEKİLLER DİZİNİ ix Sayfa Şekil 1.1. PV sulama sistemi seçimine karar verme aşamaları (Aktacir ve Yeşilata, 2001) Şekil 1.2. Güneş enerjili su pompalama sisteminin basit, şematik görünümü... 4 Şekil 1.3. Bir tarım arazisinde kurulmuş pompalara elektrik sağlayan güneş panelleri Şekil 3.1. Android işletim sistemi maskodu... 8 Şekil 3.2. Sürümlerin kullanım yüzdeleri [Wikipedia, 2015] Şekil 3.3. Android proje oluşturma Şekil 3.4. Android proje tanımlama Şekil 3.5. Android proje tanımlama Şekil 3.6. Android ikon atama Şekil 3.7. Android arayüz yapısı Şekil 3.8. Android proje oluşturma Şekil 3.9. Android tasarlama ekranı Şekil Eclipse açılış ekranı Şekil Mikrodiagram yazılımı genel görünümü Şekil Mikrodiagram yazılımı fonksiyonu ile klasik ladder diyagramı karşılaştırma Şekil Mikrodiagram proje oluşturma Şekil Mikrodiagram PLC seçimi Şekil Mikrodiagram dosya aç Şekil Mikrodiagram kapı editörü Şekil Mikrodiagram simülasyon çalışma ekranı Şekil Mikrodiagram online izleme çalışma ekranı Şekil Mikrodiagram terminal ekranı Şekil Mikrodiagram yardım ekranı Şekil Mikrodiagram mod seçim araç çubukları Şekil Mikrodiagram nesne taşıma modu Şekil Mikrodiagram nesneleri birleştirme modu Şekil Mikrodiagram nesne ekleme modu Şekil Mikrodiagram yazı ekleme modu Şekil Mikrodiagram hat etiketi ekleme... 29

12 Şekil Mikrodiagram blokları gruplama Şekil Mikrodiagram blokları gruplama Şekil Mikrodiagram diagram derle ve cihaza gönder Şekil Mikrodiagram binaryi cihaza gönder Şekil Mikrodiagram cihaz özellikleri Şekil Mikrodiagram kaydet Şekil Mikrodiagram farklı kaydet Şekil Mikrodiagram diagram ayarları Şekil Mikrodiagram yakınlaştır, uzaklaştır Şekil Mikrodiagram fonksiyonel blok diagramları Şekil MP201G PLC Şekil Kullanılan Ttec 12V 20A Ekobis Jel Akü Şekil MPPT blok diagramı Şekil PWM şarj regülatörü Şekil Sistemimizde kullanılan su pompası Şekil Selenoid valf iç görünümü Şekil Selenoid valf açık-kapalı durumları Şekil selenoid vana iç yapısı Şekil V DC 1/4'' Electric Solenoid MOTOR ( Solenoid Valve ) Şekil PT100 Sensör Şekil Toprak nem sensörü Şekil 4.1. eclipse programı üzerinden android sulama otomasyonu programı görünümü Şekil 4.2. Android cihaz üzerinden sms gönderme Şekil 4.3. Android sulama otomasyonu programı giriş ekranı Şekil 4.4. Android sulama otomasyonu program ekranı imza ekranı görüntüleri Şekil 4.5. Android sulama otomasyonu hakkımızda ekranı Şekil 4.6. Mikrodiagram ile programlanmış sulama sistemi otomasyonu genel görünümü Şekil 4.7. Mikrodiagram programında SMS girişlerinin ayarlanması ve sıcaklık değerini gönderme Şekil 4.8. Mikrodiagram programında depo doluluk kontrolü Şekil 4.9. Otomatik mod ayarlanması x

13 Şekil Mikrodiagram programında sistemin kurulumu ve motorun çalıştırılması Şekil Mikrodiagram programında SMS gönderilmesi ayarlamaları Şekil PLC çalışma algoritması Şekil Android programımızın algoritması Şekil Sistemimizin genel gösterimi Şekil A.1. Projenin bitmiş hali (önden görünüş) Şekil A.2. Projenin bitmiş hali (soldan görünüş) Şekil A.3. Projenin bitmiş hali (sağdan görünüş) Şekil A.4. Projenin bitmiş hali (pano görünüşü) Şekil A.5. Projenin bitmiş hali (üstten görünüş) Şekil B.1. Motor, damlama valfi, fıskiye valfi güç devreleri proteus ısıs çizimi Şekil B.2. Güç devresinin önden 3D görünümü Şekil B.3. Güç devresinin arkadan 3D görünümü Şekil B.4. Güç devresinin baskı devre çıktısı %100 görünüm Şekil B.5. Sensör devresi proteus ISIS çizimi Şekil B.6. Sensör devresi proteus Ares 3D görünümü Şekil B.7. Sensör devresi baskı devre çıktısı %100 görünüm Şekil B.8. Sensör algılayıcı devresi baskı devre çıktısı %100 görünüm Şekil C.1. Sistemin elektrik bağlantı şeması xi

14 ÇİZELGELER DİZİNİ Sayfa Çizelge 1.1. Örnek bir tam sulama programı (Kodal vd, 2010)... 2 Çizelge 3.1. Android işletim sistemi sürümleri Çizelge 3.2. MP201G PLC giriş çıkış port sayıları Çizelge 3.3. Güneş paneli özellikleri Çizelge 3.4. Kullanılan akü özellikleri xii

15 SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ API Uygulama Programlama Arayüzü GSM Mobil Haberleşme İçin Küresel Sistem EDGE Bağlantı Küresel Evrim İçin 3G 3. Nesil Haberleşme LTE 4. Nesil Haberleşme NFC Yakın Alan İletişimi SMS Kısa Mesaj Hizmeti MMS Çoklu Ortam Mesajlaşma Servisi JRE Java Runtime Environment JDK Java Development Kit SDK Yazılım Geliştirme Kiti I/O Giriş Çıkış SMD Micro Yapıya Sahip Elemanlar PWM Darbe Genişlik Modülasyonu USB Evrensel Seri Veri yolu DA Doğru Akım AA Alternatif Akım RX Alınan TX Gönderilen A Amper V Volt VCC Kollektör Besleme Voltajı PCB Baskılı Devre Kartı GND Toprak ADC Analog to Dijital Converter NC Normalde Kapalı NO Normalde Açık COM Ortak Uç PLC Programlanabilir Lojik Kontrol Cihazı GSM PLC GSM Modül Modul Eklenmiş Programlanabilir Kontrol Cihazı PV Photovoltaik Güneş Pili KB Kilobyte xiii

16 ma MHz mm mm 2 PC RH Miliamper Megahertz Milimetre Milimetrekare Bilgisayar Nem xiv

17 1. GİRİŞ Erişilmesi uzak olan, elektriğin olmadığı bol su kaynakları olan tarıma elverişli arazilerin daha verimli değerlendirilebilmesi amacıyla bu proje gerçekleştirilmiştir. Sistem enerjisini güneşten elde etmektedir. Sulama sistemlerinin kontrolü GSM haberleşme kullanarak android cihazlar üzerinden yapılmaktadır. Projemizde damla sulama ve yağmurlandırma sulama sistemleri toprağın ihtiyacını karşılayacak şekilde tasarlanmıştır. Android cihazlar için tasarladığımız programımızda sistemin kontrolü kolay ve görsel bir şekilde yapılabilecek düzeye indirilmiştir. Bu sayede daha önce yapılan tek tip sulama sistemini bizim yazılımımız ile damla sulama sistemi ve yağmurlandırma (fıskiye) sulama sistemi diye ayırarak tek projede 2 ayrı sulama sistemini android cihazlarda görsel program yazılımımız ile uzaktan kontrol edip harcanan enerjiyi kendisi üreterek otonom sistem gerçekleştirilmiştir. Sistemin uzaktan haberleşmesi için GSM modüllü Mikrodev MP201G PLC kullanılmıştır. Sistemimizin internet değilde sms altyapılı haberleşmesinin sebebi ülkemizde statik IP li GSM data hatlarının sadece kurumsal firmalarca özel olarak kullanıma sunulması, bu hatların maddi yükünün aylık olarak bakıldığı zaman sms paketinden çok daha fazla ücrete mâl edileceğinden, tarımsal sulama amacıyla kullanılması gereken GSM hattının operatörlerce (Turkcell, Vodafone, Avea) sms paketlerinin internet paketlerine oranla çok daha uygun olmasından dolayı tercih edilmiştir. Aşırı sulama, topraktaki tuzluluk oranının artmasına sebep olmakta, toprak için gerekli olan havanın yeri suyla dolunca bitki kökleri havasız kalarak boğulmaktadır. Böylece kökler görevini yerine getiremeyeceğinden dolayı gerekli olan mineralleri ve besin maddelerini topraktan alamaz hale gelmekte, toprağa verilen gübreler aşırı sudan dolayı topraktan yıkanarak etkisini kaybetmektedir. Yetersiz sulama ise bitkinin doğal büyüme kapasitesini kısıtlayarak verimi düşürmektedir. Bu sebeplerden dolayı topraktaki ürünlerin 1

18 veriminin ve kalitesinin düşmesinin yanında, yapılan yatırım ve maliyetler de boşa gitmektedir. Örnek bir tam sulama programı Çizelge 1.1 deki gibidir. Çizelge 1.1. Örnek bir tam sulama programı (Kodal vd, 2010) GENEL BİLGİLER Yöre Şanlıurfa Bitki Pamuk Bitki yetişme dönemi (183 gün) Parsel alanı 10 da Toprak bünyesi ve Su Tutma Kapasitesi Killi, 180 mm/m Sulama türü Optimum sulama Sulama Yöntemi Yüzey sulama SULAMA PROGRAMI Sulama no Sulama Birikimli Sulama Sulama suyu aralığı sulama aralığı tarihi miktarı (mm) (gün) (gün) Sulama süresi (saat) Sulama sayısı: 12 Toplam su miktarı: 1088 mm Verim oranı (Ya/Ym): % 100 Tarım sektöründe enerji kullanımına ilişkin son gelişmeler, yoğun enerji tüketilen sulama uygulamalarının enerji korunumun da önemli bir yeri olduğunu göstermiştir. Son yıllarda sulama uygulamalarında enerji tüketiminin azaltılmasına yönelik olarak yapılan araştırmalar; sulama amacıyla yeni ve yenilenebilir doğal enerji kaynaklarının kullanılmasına ve fosil yakıtların tüketildiği geleneksel sistemlerine alternatif olarak, düşük maliyetli ve etkinliği yüksek sulama sistemlerinin geliştirilmesine yönlendirilmiştir. En önemli yenilenebilir enerji kaynağı olan güneş enerjisinden tarımsal sulama amacıyla yararlanılması durumunda, toplam üretim giderleri içerisinde büyük yer tutan sulama giderleri azalacak ve buna bağlı olarak üretim maliyeti de azalacaktır. 2

19 Şekil 1.1 de gösterilen kriterler ile güneş enerjisinden faydalanmak mümkündür. Şekil 1.1. PV sulama sistemi seçimine karar verme aşamaları (Aktacir ve Yeşilata, 2001). Bir güneş enerjili su pompalama sistemi iki temel komponentten oluşur. Birincisi güç sağlayıcı, yani güneş enerjisinin elektriğe dönüştüren fotovoltaik paneller. Bu panellerin en küçük bileşenleri ise solar hücrelerdir. Her solar hücre özel olarak hazırlanmış iki ya da daha fazla yarıiletken malzemenin birleşimiyle oluşmaktadır. Işığa maruz kalan bu hücreler doğru akım (DA) üretebilirler. Bu doğru akım kablolar tarafından bir panelde toplanır. Daha sonra oluşturulan güç, pompalarda kullanılmak üzere akülerde depolanır. Şekil 3

20 1.2 de güneş enerjili su pompala sisteminin şematik görünümü gösterilmektedir (Elektrikport, 2015). Şekil 1.2. Güneş enerjili su pompalama sisteminin basit, şematik görünümü Sulama sistemlerinde doğru ve uygun bir tasarım için gerekli olanlar ise elektrikport sitesinde şöyle sıralanmıştır: Ne kadar ve ne zaman suya ihtiyaç var Hava şartlarında sistemin çalışma durumu Birim zamanda akabilecek su miktarı Uygun derinlikte çalışma koşulu Pompalanması gereken suyun ne kadar yükseğe çıkabileceği Su kalitesi ile ilgili sorunları giderme Ne kadar depolama yapılabilir, tankların dizilişi Güneş enerjili bir pompanın kurulumu oldukça komplekstir. Elektriksel çalışma ilkesinin sağlanması dışında ağır işçilik ve inşaat gerektirir(kaynak, beton dökme, hafriyat vs.). Bunun yanında yazılı talimatlar her zaman alması gerektiği gibi işlemeyebilir. Büyük projeler içinse traktör, kazıcı ve yükleyici gibi unsurlar olmazsa olmazlardandır. Şekil 1.3 de bir tarım arazisinde kurulmuş pompalara elektrik sağlayan güneş panelleri gözükmektedir (ElektrikPort, 2015). 4

21 Şekil 1.3. Bir tarım arazisinde kurulmuş pompalara elektrik sağlayan güneş panelleri. Güneş enerjili sulama sistemimizde kullanılan malzemeleri kısaca özetlersek; Kontrol ünitesi için GSM PLC Güneş panelleri Şarj kontrol cihazı Bataryalar Su pompası Diğer ekipmanlar Bu çalışmada güneş enerjili, android cihaz kontrollü, GSM PLC tabanlı damla sulama ve fıskiye sulama sistemi prototipi yapılmıştır. 5

22 2. KAYNAK ÖZETLERİ Atay vd. (2012), güneş enerjili damla sulama sistemi fotovoltaik (PV) güneş panellerine bağlı doğru akım (DA) ile çalışan fırçasız bir pompadan oluşmakta ve damlama sulama sistemi (DSS) kurulu arazinin sulanmasında kullanılmaktadır. Kıyaslama amacıyla şebekeye bağlı klasik alternatif akım (AA) ile çalışan bir pompanın beslediği aynı boyutlardaki DSS ile aynı koşullardaki komşu bir arazinin de sulaması gerçekleştirilmiştir. Yüksem (2009), güneş enerjisiyle çalışan su pompası sistemleri, günlük bakım istemedikleri gibi arzu edilen herhangi bir yerde, bol güneş olması şartıyla kurulabileceğini belirtmiştir. Bu tip pompaların ilk kuruluş masrafları yüksek olmasına rağmen, işletme ve bakım masrafları çok düşüktür. Bu nedenle, özellikle güneş ışınım potansiyeli yüksek yerlerde çok kısa sürede daha ekonomik duruma geçilebileceğini ifade eder. Kürklü ve Çağlayan (2005), sıcaklık, nem, ışık, rüzgâr, yağmur gibi bitki yetiştiriciliğinde önemli parametrelerin kontrolü ve tehlike sınırlarında uyarı amaçlı geri beslemeli bir otomasyon sistemi laboratuar ortamında bir sera maketi üzerinde yapılmışlar ve denenmişlerdir. Sera maketi üzerine bağlı sıcaklık, nem, rüzgar, yağmur ve ışık algılayıcılarından alınan analog sinyaller bir ADC (analogue to digital convertor) katı kullanılarak sayısal sinyallere dönüştürülmüşlerdir. Çakır ve Çalış (2007), kablolu telefon hattı üzerinden otomatik ve elle sulama yapabilen bir sistem tasarlamışlardır. Sistemde aynı zamanda bir kullanıcı ara yüzü geliştirilmiş ve sistem o yazılımla kontrol etmişlerdir. Gedikpınar ve Çavaş (2005) Ülkemizdeki tarım arazisi ve tarımsal faaliyetler dikkate alınarak, verilen komutlar ile telefon hatları üzerinden sulama sistemlerinin otomatik kontrol edilmesi amaçlanmış ve buna uygun bir kontrol devresi tasarlanmışlardır. 6

23 İnal ve Akçayol (2009), GSM ile uzaktan kontrol uygulamasını akıllı ev sistemleri tasarımında da kullanmışlardır. Kullanıcılar cep telefonu ile GSM üzerinden evlerini uzaktan kontrol edebilmekte veya istenmeyen bir durum oluştuğunda otomatik olarak uyarı alabilmektedirler. Yeşilata ve Fıratoğlu (2003), güneş ışınım şiddetine ilişkin bazı değerle kullanarak PV su pompalama sisteminden elde edilen güç miktarının değişimini incelemişlerdir. Yapılan hesaplamalar sonucunda belirlenen bulgular, uzun dönemlik güneş ışınım şiddeti ölçümleri ile karşılaştırılmışlardır. Bıçaklı (2005), cep telefonu kontrolü ile sulama otomasyon sistemi gerçekleştirmiştir. Sistemde kullanıcı sistem üzerindeki GSM modülü arayarak devreyi açmakta ve tekrar arayarak devrenin kapanmasını sağlamaktadır. Bu sistemle su ve enerji tasarrufu yapıldığı bildirilmektedir. 7

24 3. MATERYAL VE METOT 3.1. Android İşletim Sistemi Android, Google, Open Handset Alliance ve özgür yazılım topluluğu tarafından geliştirilmiş olan, Linux tabanlı, mobil cihaz ve cep telefonları için geliştirilmekte olan, açık kaynak kodlu bir mobil işletim sistemidir. Desteklenen uygulama uzantısı ".apk"dir. Android işletim sistemi 5 Kasım 2007 tarihinde kurulmuş bir altyapıdır (Wikipedia, 2015). Android, Linux çekirdeği üzerine inşa edilmiş bir mobil işletim sistemidir. Bu sistem ara katman yazılımı, kütüphaneler ve API C diliyle yazılmıştır. Uygulama yazılımları ise, Apache harmony üzerine kurulu Java-uyumlu kütüphaneleri içine alan uygulama iskeleti üzerinden çalışmaktadır. Android, derlenmiş Java kodunu çalıştırmak için dinamik çevirmeli (JIT) Dalvik sanal makinasını kullanır ve cihazların fonksiyonelliğini artıran uygulamaların geliştirilmesi için çalışan geniş bir programcı-geliştirici çevresine sahiptir. Google Play Store, Android işletim sistemi uygulamalarının çeşitli sitelerden indirilebilmesinin yanı sıra, Google tarafından işletilen kurumsal uygulama mağazasıdır. Geliştiriciler, ilk olarak aygıtı, Google'ın Java kütüphanesi aracılığıyla kontrol ederek Java dilinde yazmışlardır. Şekil 3.1 de android logosu gösterilmektedir. Şekil 3.1. Android işletim sistemi maskodu 8

25 Open Handset Allience 2007 yılında Google, Android işletim sistemini geliştirdiğini açıkladıktan kısa süre sonra dev bir birlik kurulmuştur. Adı Open Handset Alliance (Açık Kaynak Telefon Birliği) olan birliğin amacı piyasadaki standartları belirlemekti. Google önderliğindeki bu birlikte HTC, Samsung, LG, Motorola, Sony Ericsson gibi telefon üreticilerinin yanı sıra Intel ve Qualcomm gibi işlemci üreticileri de, Nvidia gibi grafik yongası üreticileri de yer aldı. Birliğe bir çok operatör de destek vermiştir. OHA, neredeyse tüm bilişim sektörünü kapsayacak şekilde yeni standartlar geliştirilmektedir. Bu birlik kurulduğu sırada Linux 2.6 çekirdeğini kullanan ilk Android işletim sistemi sürümü de gösterime sunmuştur (Wikipedia, 2015) Android in Bölümleri Android işletim sistemi beş kısımdan oluşur (Wikipedia, 2015). 1. Çekirdek: Linux kernelidir. Güvenlik, hafıza yönetimi, süreç yönetimi, ağ yığınları ve sürücü modellerini içermektedir. 2. Android Runtime: Sanal makinedir. Dalvik Sanal Makinesini de içermektedir. 3. Kütüphaneler: Veritabanı kütüphaneleri, web tarayıcı kütüphaneleri, grafik ve arayüz kütüphanelerini içermektedir. 4. Uygulama Çatısı: Uygulama geliştiricilere geniş bir platform sunan kısımdır. 5. Uygulama Katmanı: Doğrudan Java (programlama dili) ile geliştirilmiş uygulamaları içermektedir. 9

26 Android Sürümleri Çizelge 3.1. Android işletim sistemi sürümleri Sürüm Kod adı Yayın tarihi 1.1 Astro 9 Şubat Bender 16 Mart Cupcake 30 Nisan Donut 15 Eylül Ekim 2009 Eclair 2.1 Ocak Froyo 20 Mayıs Gingerbread 6 Aralık Honeycomb Şubat 2011 Temmuz 2011 Kasım Ice Cream Sandwich 19 Ekim Jellt Bean 9 Temmuz Ekim Temmuz KitKat 31 Ekim Lollipop 3 Kasım Lollipop 2 Aralık 2014 Şekil 3.2 de bu sürümlerin kullanım yüzdeleri gösterilmektedir. 10

27 Şekil 3.2. Sürümlerin kullanım yüzdeleri (Wikipedia, 2015) Android İşletim Sistemi Özellikleri Android'in son sürümleri, çoklu-görev (multitasking), çoklu-dokunuş (multitouch) ve Adobe Flash desteğiyle beraber gelmektedir. Google Play Store ile uygulamalar yüklenebilmektedir (Wikipedia, 2015). Handset Çizimler Sistem, VGA, 2D grafik arşivler, OpenGL ES 3.0 tabanlı 3D Grafikarşivlerine ve geleneksel telefon çıkışlarına son derece kolay uyum sağlamaktadır. Depolama Bilgi depolama amaçlı SQLite kullanılmaktadır. Bağlanabilirlik Android, GSM, Bluetooth, EDGE, 3G,LTE(4G) NFC ve Wi-Fibağlantısını desteklemektedir. Mesajlaşma Hem SMS hem de MMS desteği vardır. 11

28 Web Tarayıcısı Android'in web tarayıcısı açık kaynak kodlu WebKit application framework üzerine kuruludur. Medya Destekleri Android, MPEG-4, MP4, H.264, MP3, ve AAC, AMR, JPEG, PNG, GIFgibi ses / video / resim formatlarını desteklemektedir. Ek Donanımları Android, titreme önlemeli fotoğraf/video kameralarda, dokunmatik ekranda, GPS, pusulalar ve ivmeölçerlerde son derece yeteneklidir (Wikipedia, 2015) Android İşletim Sistemi Geliştirme Android işletim sistemi açık kaynak kodlu bir sistem yapısına sahip olduğundan dolayı kullanıcılarına kendi programlarını geliştirme imkanı sunmaktadır. Android işletim sisteminin kod yapısı JAVA yapısına sahip bir yapı olması gerekli program yapılarını indirdikten sonra ECLİPSE programı üzerinde program oluşturmamıza olanak sağlamaktadır. Android program geliştirme gereksinimlerinin en başında JRE ve JDK(1) dosyalarının indirilmesi yer almaktadır. Bunun sonrasında ise ANDROİD SDK ve ECLİPSE(2) rpogramlarının kullanımı yer almaktadır. Bunun yanı sıra Android uygulamaları yazmanın bir diğer olanağı ise internet aracılığı Google hesabı üzerinden erişim gerçekleştirilen App Invertor yapısıdır Eclipse Eclipse, açık kaynak kodlu ve özgür bir tümleşik geliştirme ortamıdır (IDE). Ana odak noktası Java ve Java ile ilişkili teknolojiler olsa da, esnek yapısı sayesinde C ve Python gibi farklı diller için de kullanılmaktadır. Android geliştirme ortamının önemli bir bileşeni olan Eclipse'in içinde yazılan programları 12

29 denemek için öykünücü kurulabilmektedir. Eclipse ortamı, sunulan eklentilerle işlevleri geliştirilerek birçok alanda kullanılabilmektedir. Android eklentileri yüklendikten sonra artık yeni bir Android projesi oluşturabilmektedir. Bunun için File > New > Other seçeneği ile çıkan listeden Android Application Project seçeneğini seçilmelidir. Şekil 3.3 de proje oluşturma gösterilmiştir. Şekil 3.3. Android proje oluşturma Bir sonraki ekranda proje ile ilgili çeşitli özelliklerin girilmesi gerekecektir. Şekil 3.4, 3.5, 3.6, 3.7, 3.8 da proje tanımlamaları gösterilmektedir. Buradaki seçeneklere göz atılacak olunursa; Application Name : Uygulamanın adı. Cihazda uygulama adı olarak bu değer görünmektedi. Project Name : Projenin adı. Bllekte proje dosyaları bu klasör altında görünmektedir. Package Name : Uygulama dosyalarının saklanacağı paket adı. Bu uygulamaya özgü benzersiz bir ad olmalıdır. Aynı zamanda Google Play hesabında uygulamaya tanımlayacağından oldukça önemlidir. Build SDK : Projenin derleneceği Android versiyonunu belirtmektedir. 13

30 Minimum Required SDK : Projenin çalışacağı en alt Android işletim sistemi versiyonunu belirtmektedir (Geleceği Yazanlar, 2015). Şekil 3.4. Android proje tanımlama Next düğmesine basıldıktan sonra kullanıcıyı aşağıdaki gibi bir ekran karşılamaktadır. Varsayılan olarak seçilen seçeneklerin işaretli kalması daha uygundur. Create custom launcher icon: Uygulamanın logosunu belirlemektedir. Create activity: Uygulamanın yazımına başlanmadan önce otomatik olarak bir activity hazırlamaktadır. Mark this project as a library: Projeyi kütüphane olarak belirlemektedir. Create Project in Workspace: Projenin mevcut çalışma alalnında açılmasını sağlar. Working Sets: Projenin çalışma alanlarına eklenebilir. 14

31 Şekil 3.5. Android proje tanımlama Next düğmesine basılarak bir sonraki adıma geçildiğinde uygulamanın simgeleriyle ilgili seçenekler gelecektir. Buradaki simge bir imaj dosyasından yüklenebileceği gibi Text seçeneği ile kullanıcı tarafından oluşturabilir. Buradaki diğer seçenekler; Trim Surrounding Blank Space: Yazılı metinle çerçeve arasındaki boşluğun ayarlanmasını sağlar. Foreground Scaling: Metnin yerleştirileceği bölgeyi belirler. Shape: Burada simge daire ya da kare olarak tanımlanabilir. Background Color: İkonun arka plan rengini belirler. Foreground Color: İkonun metin rengini belirler. 15

32 Şekil 3.6. Android ikon atama Burada gerekli ayarlar yapıldıktan sonra Next düğmesiyle bir sonraki aşamaya geçelir. Bu aşamada geliştiriciden uygulamanın tasarımıyla ilgili bilgiler istenecektir. Tabletleri hedefleyen bir uygulama varsa MasterDetailFlow tipini seçilmelidir. Bu şekilde tablet cihazlarda solda bir navigasyon menüsü görüntülenirken akıllı telefonlarda normal uygulama görüntülenir. 16

33 Şekil 3.7. Android arayüz yapısı Bir sonraki ekranda oluşturulacak ekran için detay bilgiler sorulacaktır. Buradaki seçenekleriniz aşağıdaki gibidir. Activity Name : Ekranın adı Layout Name : Ekrana dair tasarımı içeren dosyanın adı Navigation Type : Uygulamanın ekranlar arası navigasyonuna dair bilgiler içerir. Android 4.0 öncesi için burada bir seçim yapılamaz. Tabs seçeneği, ekranın altında diğer ekranlara geçiş için düğmeler ekleyecektir. Dropdown seçeneği yukarıdan bir menü açacaktır. Swipe Views seçeneği ekranlar arasında sağa sola kayarak geçişi sağlayacaktır. Tabs and Swipe ise hem aşağıda düğmeler hem de sağa sola kayarak geçişi kolaylaştırmaktadır. Hierarchical Parent : Temel ekranı seçmenizi sağlar. Uygulamanın ilk açıldığı ekran bu olacaktır. 17

34 Title : Oluşturulan ekrana dair başlığı belirtir. Bu ekranın tepesinde yer alır. Şekil 3.8. Android proje oluşturma Burada Finish düğmesine tıklayarak proje oluşturma sihirbazı tamamlanmaktadır. Proje Eclipse in sol menüsünde görüntülenecektir (Geleceği Yazanlar, 2015). Şekil 3.9 ve Şekil 3.10 da eclipse programı gösterilmektedir. 18

35 Şekil 3.9. Android tasarlama ekranı Şekil Eclipse açılış ekranı 19

36 3.2. Mikrodev MP201G PLC Mikrodiagram Yazılımı Mikrodiagram, Mikrodev PLC cihazlarını programlamaya yarayan, Windows ve Linux platformlarında çalışabilen ve çoklu dil desteğine sahip bir fonksiyonel blok diagram editörü ve derleyicisidir. Mikrodiagram, tasarladığınız projeleri yüksek hız ve düşük karmaşıklıkla hayata geçirebilmenizi sağlar. Şekil 3.11 de mikrodiagram programı gösterilmektedir. Mikrodiagram, programlama için fonksiyon blok diagram metodu kullanır. Kullanımı oldukça kolaylaştırılmış arayüzü sayesinde karmaşık uygulamaları kolay ve hızlı bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz. Oluşturmuş olduğunuz diagramı, plc cihazı ile bilgisayarınız arasındaki usb bağlatısı üzerinden cihaza gönderebilirsiniz. Bu işlem sonunda PLC cihazınız çizmiş olduğunuz fonksiyonel blok diagrama uygun şekilde programlanmış olacaktır. Şekil Mikrodiagram yazılımı genel görünümü Fonksiyonel blok diagramları; ladder ve STL türü programlamadaki karmaşık işlemleri bloklar halinde çözüm üreten progamlama türüdür. Örneğin; ladder programlamada haftalık zamanlayıcı tasarlamak için tüm günleri ve saatleri kontrol eden algoritma tasarlamak gerecektir. Bu işlem için de 42 adet kontak kullanmak gerekmektedir. Hatta gerçek zaman saati olmayan PLC'ler ile çalışıldığında haftalık zamanlama işlevi için 95 adet kontak kullanmak gerekmektedir. Mikrodev FBD programlamada ise "Haftalık Zamanlayıcı" 20

37 bloğunu diagrama ekleyerek, blok içerisinden aktif olmasını istediğiniz gün ve saat dilimini seçmeniz yeterlidir. Şekil 3.12 de fonksiyon programlamanın avantajı gösterilmektedir (Mikrodev, 2015). Şekil Mikrodiagram yazılımı fonksiyonu ile klasik ladder diyagramı karşılaştırma Mikrodiagram Kullanımı Yeni Diagram Oluşturma Dosya > Yeni diagram Şekil 3.13 de ki gibi seçeneği seçilir. Şekil Mikrodiagram proje oluşturma Ekrana gelen Diagram Editör Sihirbazı penceresinden ana birim olarak 21

38 kullanılmak istenen plc modeli Şekil 3.14 de ki gibi seçilir. Genişleme birimi seçeneğinden kullanılmak istenen genişleme modülü seçilir. Cihazın üzerindeki seçeneklerden başka bir özellik kullanılmayacaksa seçilmez. Yeni Dosya seçeneğinden İsim yazılı yerde.mdv uzantılı olacak şekilde dosya ismi seçilir. Yol seçeneğinde dosyanın nereye kaydedileceği görünmektedir. Gözat seçeneğine basılarak dosyanın kayıt yeri değiştirilebilir. Finish seçeneğine basılarak yeni diagram açılmış olur. Şekil Mikrodiagram PLC seçimi Diagram Açma Daha önceden kaydedilmiş bir diagramı açmak için şekil 3.15 de ki gibi Dosya>diagram Aç seçeneği seçilir. Dosyanın konumu seçilir ve Aç seçeneğinden diagram açılır. 22

39 Şekil Mikrodiagram dosya aç Mikrodiagram Özellikleri Kapı Editörü Diagram çiziminin yapıldığı ana ekrandır. Blok yerleştirmeleri bu alanda yapılır. Bunun yanısıra simülasyon ve online izleme alanındayken de yapılabilir fakat bu özellikler devredeyken diagram müdahale edilemez. Şekil 3.16 de kapı editörü gösterilmektedir. Şekil Mikrodiagram kapı editörü 23

40 Simülasyon Şekil 3.17de ki bu alanda çizilen bloğun simülasyonu yapılır. Burada bazı değerler gözlemlenemeyeceğinden bütün blokların simülasyonu gözlemlenemez. Simülasyon ekranında görülen Başlat seçeneği seçilerek simülasyon başlatılır. Bu durumda bloklar kırmızı renkte olur. Nesnelerin birleşim hattı mavi renkte ise 0 anlamına gelmektedir, kırmızı ise 1 anlamına gelmektedir. Şekil Mikrodiagram simülasyon çalışma ekranı Burada digital giriş direk digital çıkış bloğuna bağlandığı için sinyal geldiği zaman digital çıkış aktif olacaktır. Bunun için digital giriş yerine DI0 kutucuğu işaretlendiğinde digital girişe basılmış gibi sinyal verir. Digital çıkışa sinyal geldiği sürece DQ0 kutucuğuna sinyal gelir. Simulasyondan çıkmak için Durdur butonuna basılır. 24

41 Online İzleme Online izleme özelliğini çalıştırmak için cihaz bağlı olması gerekmektedir. Online izlemeye başlamadan önce Terminal açılmalıdır. Terminalde ilgili port numarası seçildikten sonra cihaza AT+ONLINE=100 yazılıp Gönder tuşuna basılır ve port kapatılır. Daha sonra online izleme alaından Başlat seçeneği seçilerek online izleme başlatılır. Şekil 3.18 de online izleme ekranı gösterilmektedir. Şekil Mikrodiagram online izleme çalışma ekranı Online izlemede bütün blokların değerleri üzerlerinde görülür. Online izlemeden çıkmak için Durdur butonu tıklanır Terminal Terminal ile AT sorgulaması gerektiren işlemler yapılır. Hazırda bulunan bazı komutlar görülmektedir. Burada AT+FBD=<blok no> seçeneği ile girilen blok numarasının o anki değeri okunabilir. Terminal cihaz üzerindeki ayarların kontrol edilmesi ve yapılandırılmasında kullanılır. Portu Aç seçeneği seçilerek 25

42 port açılır ve bu şekilde cihaza ulaşılarak gerekli ayarlamalar ve okumalar yapılabilir. Şekil 3.19 da terminal ekranı gösterilmektedir. Şekil Mikrodiagram terminal ekranı Yardım Şekil 3.20 de ki bu alanda bloklar hakkında bilgi, mikrodiagram hakında bilgi alabilirsiniz. Şekil Mikrodiagram yardım ekranı 26

43 3.2.4 Mikrodiagram Mod Seçenekleri Mikrodiagramda kullanılan bir kaç mod seçeneği vardır. Şekil 3.21 de çizili olarak gösterilmektedir. Bunlar blokların daha anlaşılır biçimde yerleştirilmesi, istenilen şekilde çalıştırılması gibi işlemleri kolaylaştıracak bazı özelliklerdir. Bu bölmenin mikrodiagramda nere olduğu şekilde görülmektedir. Şekil Mikrodiagram mod seçim araç çubukları Nesne Taşıma Modu Diagram ilk açıldığında bu modda çalışır. Bu modda normal çalışabilir, eklemek istediğiniz bloğu ekleyebilir, nesneleri birleştirebilir ve silebilirsiniz. Şekil Mikrodiagram nesne taşıma modu 27

44 Nesneleri Birleştirme Modu Blokları birleştirmek için bu seçenek seçilir fakat nesne taşıma modu nda iken çalışma yapılabilir. Özellikle seçilmesine gerek yoktur. Şekil Mikrodiagram nesneleri birleştirme modu Nesne Ekleme Modu Blok eklemek için kullanılır. Özellikle seçilmesine gerek yoktur. Nesne taşıma modu nda çalışırken de blok seçilerek nesne eklenebilir. Şekil Mikrodiagram nesne ekleme modu Yazı Ekleme Modu Bloğun içerisinde daha rahat anlamak için blokların üzerine açıklama yazmak için kullanılır. Şekil Mikrodiagram yazı ekleme modu Hat Etiketi Ekleme Bu mod kullanılabilmesi için daha önce blokların içeriğindeki Hat Tanımı bölmesi doldurulmalıdır. Burada yazılan hat tanımı, başka bir yerde kullanılmak 28

45 isteniyorsa, nesneleri birleştirmek karışıklığa yol açacağından daha anlaşılır olması için hat etiketi eklenerek yapılması daha uygun olur. Şekil Mikrodiagram hat etiketi ekleme Blogları Grupla Diagramda blokları daha rahat anlamak için gruplandırma yapılabilir. Şekil Mikrodiagram blokları gruplama Bunun için Blokları Grupla seçeneği seçilerek gruplanmak istenen bloklar kare içine alınır, açılan ekranda grup başlığı seçilir ve görünümü işaretlenerek OK seçeneğine basılır ve bloklanmış olur. Şekil Mikrodiagram blokları gruplama 29

46 Diagram Derle ve Cihaza Gönder Hazırlanmış olan diagram cihaza yüklemek için kullanılır. Şekil Mikrodiagram diagram derle ve cihaza gönder Binaryi Cihaza Gönder Binary dosyayı cihaza göndermek için kullanılır. Şekil Mikrodiagram binaryi cihaza gönder Cihaz Özellikleri PLC ailesinden kullanılmak istenen cihaz seçilir. Yeni diagram oluşturulurken cihaz seçildiği için tekrar seçmeye gerek yoktur. Farklı cihaz kullanılacağı zaman, giriş-çıkış sayıları farklı olduğundan cihaz değiştirilmelidir. Şekil Mikrodiagram cihaz özellikleri 30

47 Kaydet Oluşturulan diagram kaydeder. Şekil Mikrodiagram kaydet Farklı Kaydet Oluşturulan diagramı farklı kaydet e basarak farklı bir yere kaydetmemize yarar. Şekil Mikrodiagram farklı kaydet Diagram Ayarları Diagramın arka plan rengi ve blok renk ayarlamaları buradan yapılmaktadır. Şekil Mikrodiagram diagram ayarları 31

48 Yakınlaştır, Uzaklaştır Blokları yakınlaştır, uzaklaştır ayarları buradan yapılır. Şekil Mikrodiagram yakınlaştır, uzaklaştır Kapı Tipleri Temel Bloklar Giriş Çıkış Blokları Analog Bloklar Zamanlayıcılar Word Blokları Long Bloklar Sayaç Blokları GSM Blokları Alarm ve Loglama Blokları Yazmaç Blokları Modbus Blokları Modbus Yazmaç Blokları Bayrak Blokları Bit Birleştirme Kontrolör Blokları HVAC Blokları Sistem Blokları 32

49 Şekil 3.36 de kapı tipleri fonksiyonların blok diagramları gösterilmektedir. Şekil Mikrodiagram fonksiyonel blok diagramları MP201G PLC Genel Özellikleri Şekil MP201G PLC Şekil 3.37 de Mikrodev PLC gösterilmektedir (Mikrodev, 2015) 33

50 Hızlı ve kolay kullanımlı programlama editörü Fonksiyon blok diagramlarıyla programlanabilme (FBD) Online izleme ile cihaz yazmaç verilerini canlı izleme Offline simülasyon imkanı Giriş/Çıkış genişleme yeteneği CANBUS tabanlı genişleme altyapısıyla 1024 noktaya kadar genişleme Dağıtık I/O olarak, şase bağımsız esnek genişleme imkanı Eklenebilecek genişleme ünitesi sayısı: 80 CANBUS bağlantı kopukluklarını otomatik algılama Gelişmiş PID özellikleri Sınırsız sayıda kullanım PID parametrelerini otomatik hesaplama (Auto-tune) Gerçek zaman saati Zaman tabanlı işlem yeteneği (Dakika, Saat başlarında işlem) Takvim fonksiyonları: Günlük, Haftalık, Yıllık zamanlayıcı Yüksek Hassasiyet (Yıllık kayma maksimum 4 sn) Astronomik zaman saatinde enlem-boylam verileriyle güneş doğuş-batış saatleri Dijital girişleri 0-50V lojik ve hızlı sayıcı girişi olarak kullanabilme 30Hz-30KHz hızlı sayıcı okuma 2 ve 3 fazlı enkoder desteği Dijital çıkışlar ile 0-50V lojik çıkış, PWM ve PTO sinyal üretimi Pulse train output (PTO): Darbe sayısı ve genişliği ile kontrol yeteneği Pulse Width Modulation (PWM): Darbe frekans ve genişliği ile kontrol yeteneği 34

51 Endüstriyel Haberleşme Protokolleri Modbus RTU Master/Slave Modbus TCP Master/Slave Fonksiyon Kütüphanesi ve Programlama Kabiliyetleri Temel Lojik İşlemler: AND, OR, NAND, NOR, XOR, EDGE, DARBE Rölesi Zamanlayıcı, Gecikme ve Sayıcı Matematiksel işlem blokları: Trigonometrik, Üstel, Logaritmik fonksiyonlar, Toplam, Çarpım, Modüler Aritmetik, vs Tablo İşlemleri: Ortalama, Trend, Toplam, Max, Min Kontrol İşlemleri: PID, Rampa, Histeresis, Kalibratör, Karşılaştırıcı, ON- OFF Timer Donanımsal Watchdog-Timer Sistemdeki olası sorunlarda cihaz yazılımı yeniden başlatılarak sistemin kilitlenmesi önlenecektir. PLC ürünlerde yazılımsal ve donanımsal watchdog-timer fonksiyonu bulunmaktadır. Snapshot Enerji kesintisi durumlarında parametre kayıplarını önleme Log Kayıt Özelliği Sistem yazmaç bilgilerini kaydetme özelliğidir. Zaman ve yazmaç etiketi atama imkanı vardır. Mantıksal işlemlerle kayıt başlatma-durdurma yapılabilir. Kullanıcıya özgü kayıt periyodu ayarlanabilir. Çizelge 3.2 de PLC nin portları ve sayıları gösterilmektedir (Mikrodev, 2015). 35

52 Çizelge 3.2. MP201G PLC giriş çıkış port sayıları Giriş-Çıkış Adet Dijital Giriş 16 Dijital Çıkış 8 Röle 4 Analog Giriş 4 Analog Çıkış 2 RTD Girişi 2 RS485/RS232 Kanalı 1 USB Vdc Besleme 1 GSM Modem Güneş Paneli Güneş panelleri, güneşten aldıkları enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren yapılardır. Güneşten aldıkları enerjinin küçük bir kısmını elektriğe çevirebilmelerine rağmen atık madde oluşturmamaları ve maliyetsiz bir kaynaktan beslenmeleri elektrik üretiminde önemli bir alternatiftir (Norm Enerji Sistemleri, 2014). 36

53 Güneş Panelleri Hücrelerinin Çalışma İlkesi Güneş paneli hücreleri tıpkı piller gibi pozitif ve negatif kutuplara sahiptir. Her bir kutup son yörüngesinde 4 elektron bulunduran silisyum ve germanyum gibi yarı iletken malzemelerden yapılmıştır. Yarı iletken maddeler diyot, transistör, diyak vb. gibi birçok devre elemanının yapı taşlarıdır. Güneş paneli hücreleri P ve N tipi olmak üzere iki maddeden oluşur. P tipi maddenin son yörüngesinde 3 elektron, N tipi maddenin son yörüngesinde 5 elektron bulunmaktadır. Her iki tarafta elektron alışverişine elverişlidir. P ve N tipi maddelerin birbirine bağlandığı noktaya jonksiyon noktası denir. Bu noktalar güneş ışınımı altında elektron alışverişine izin verir. Böylece elektrik akımı oluşturulmuş olur. Her bir güneş paneli hücresi güneş ışınlarını geçiren ve yansımasını önleyen bir kaplama ile kaplanmıştır (Batman, 2001) Fotovoltaik Hücre Karakteristiği Güneş enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren özel hazırlanmış yapılara fotovoltaik hücre denir. Fotovoltaik hücre içerisindeki elektron hareketleri 15 pillere benzemektedir. Birbirlerinden farkı elektrik akım kaynağı olmasıdır. Pillerde akım kaynağı kutuplar arasındaki kimyasal olaylar iken fotovoltaik pillerde ise hücreler üzerine düşen fotonlar ile akım oluştururlar. Fotovoltaik sistemlerin yapı taşları olan piller bir araya gelerek modülleri, modüller bir araya gelerek panelleri oluştururlar (Ersuel vd., 2012) Sistemimizde Kullandığımız Güneş Panelinin Seçimi Ve Özellikleri Güneş paneli seçiminde en önemli unsurlardan birisi sistemimizde kullanılacak maksimum gücü belirleyip, bu güç altında sistemin ne kadar süre çalışacağını önceden tespit ederek en uygun tasarımı yapmaktır. Bizim sistemimizde kullandığımız ekipmanların toplam maksimum güçleri 100W tır. Seçeceğimiz akü, şarj regülatörü ve güneş panelinin ekonomik ekonomik olması, uzun ömürlü olması ve verimli olması beklenir. Gün ışığının bol olduğu şehirde 37

54 sulama sistemimizin günlük bitki su ihtiyacı öğrenildiğinde ne kadarlık bir enerjinin bize yeteceği araştırılmış ve Çizelge 3.3 de olan özelliklerdeki güneş paneli seçilmiştir. Çizelge 3.3. Güneş paneli özellikleri 1 Maksimum Güç(Pmax) 60 Watt 2 Güç tolerans değeri % Maksimum güçte akım değeri(imp) 3.49 Amper 4 Maksimum güçte gerilim değeri(vmp) 17.2 Volt DC 5 Kısa devre akımı(isc) 3.88 Amper 6 Açık devre gerilimi(voc) 21.5 Volt DC 7 Sıcaklığa bağlı güç değişimi(%/c) İlk 10 yıl %90, ikinci 15 yıl %80 performans garantisi Bypass diyotlu(gölgelemede sistem içerisinde paneli korur) Tak-çalıştır bağlantı kutusu(plug-play Junction 10 Box) 11 Ebat 818x690x25mm 12 Maksimum sistem voltajı 1000 Volt DC 13 Ağırlık 6.5 kg 14 İşletme sıcaklığı: C 38

55 3.4. Akü Fotovoltaik sistemlerde aküler, geceleri kullanım için veya gündüzleri fotovoltaik paneller yük ihtiyaçlarını karşılayacak yeterli gücü üretmediği zamanlar için elektrik depolarlar. Akünün sistem içinde doğru işletilmesi sulama sisteminin güvenilir çalışmasının en önemli yönüdür. Akü hücrelerinin kapasiteleri ampersaat cinsinden verilir. Tam şarjlı bir aküden belirli bir deşarj oranı ve elektrolit sıcaklığı altında, belirli bir gerilime kadar çekilebilen elektrik Bakımız akü veya kuru akü olarak tanınan ürünlerin gerçek / tam tanımı ve açılımı : VRLA (Valve Regulated Lead Acid) veya SLA (Sealed Lead Acid). Kapalı sistem çalışır, normal koşullar dahilinde bakıma ihtiyaç göstermemesi ile asit / su ilavesine imkan yapısı olmadığı için ülkemizde genellikle bakımsız akü, kuru akü olarak adlandırılmaktadır. En çok kullanılan modelleri 12 volt monoblok yapıda olanlarıdır. Bunun dışında 2 ve 6 volt olan akü çeşitleri de mevcuttur. Akü kapasiteleri Ah (amper / saat) olarak tanımlanır, ticari ve yaygın kullanımı olanlar 1, 1.2, 1.3, 2, 2.2, 4, 4.5, 5, 7, 9, 10, 12, 15, 16, 17, 18, 24, 26, 28, 38, 40, 44, 65, 70, 80, 90, 100, 110, 120, 135, 150, 200, 230 Ah ( amper / saat )dir. Bakımsız aküler / kuru aküler kendi aralarında seri ve / veya paralel bağlanabilir (Frmtr, 2015). Akülerin genel işlevi, akülerden beklen; elektrik enerjisinin kesilmesi durumunda devrede olması, bu kesilmenin kullanıcıya hissettirilmemesi ve kesintinin uzun sürmesi halinde ise kullanıcının sistemlerini güvenle kapatabilmesi için gerekli olan zamanı sağlamasıdır. Sistemde ekonomik ömrü sınırlı olan ve bu durumu önceden bilinen tek malzeme akülerdir. Burada akü seçiminin önemi ön plana çıkmaktadır. Beklentilere uygun, yeterli kapasiteye, performansa ve hedeflenen işletme ömrüne uygun seçim yapılmalıdır. Bunun dışında bilmemiz gereken başkaca kriterler de şunlardır; Deşarj derinliği : Kurşun asit akümülatörler, enerji depolama kapasitesinin %80-90 ına kadar deşarj edilerek kullanılırsa ekonomik işletme ömrü ciddi 39

56 şekilde azalacaktır, buna dip deşarj denir. Bunu önlemenin yolu ise enerji ihtiyacınızın belirlenmesi ve akülerinizin kapasitesinin bu ihtiyacın üzerinde belirlenmesidir. Aküleriniz ne kadar az deşarj olurlarsa ömürleri de o kadar uzun olur. Çevre şartları : Akülerin çalıştıkları ortam sıcaklığı ömürlerini belirleyen temel etkenlerden biridir. İdeal çalışma sıcaklığı olan C ın üstünde ortam sıcaklığına maruz kalan akülerin ömürleri ciddi şekilde azalır. Sıcak ortamlarda çalışmak zorunda kalacak aküler için cihaz / sistem tasarım aşamasında önlem almak mümkündür. Döngü sayısı : Bir akünün ömrü, tüm şartlar ideal olsa bile belirli bir sayıda şarjdeşarj ( dolma / boşalma ) ile sınırlıdır. Bu sayı değişik marka ve tiplere göre ciddi farklılık gösterebilmektedir. Elektrik kesilmelerinin çok sık yaşandığı ve/veya voltajların sürekli çok düştüğü yerlerde, akülerin sık sık devreye girip çıktığı bir sistemde akü ömürleri de kaçınılmaz olarak kısalacaktır. Akülerin Ömür Beklentisi : Bilinen garanti süresi ve şartları haricinde bir diğer husus da beklenen işletme ömrüdür. Kuru / bakımsız tip aküler 3-5 yıl, 5 yıl, 10 yıl, 10 + yıl gibi sınıflarda ömür beklentili olarak üretilmektedir. Bu sınıfların tampon şarjda bekleme ömrü olduğu unutulmamalıdır. Yani, deşarj derinliği, çevre şartları, döngü ( şarj deşarj ) sayısı vb. etkenler akülerin ömrünü belirler. Kuru Tip Aküler / Bakımsız Tip Aküler için dikkat edilmesi gereken başlıca hususlar; Akü alırken akünün hiç kullanılmamış olmasına ve imalat tarihinin eski olmamasına dikkat edilmelidir. Akünün üzerindeki akü markası ve akü modeli orijinal olmalıdır. Piyasada kabul görmüş bir markanın, hiç bilinmeyen bir akü markasına göre daha güvenilir olması olasılığı yüksektir Ürünler ve üretici gerekli standart ve normlara haiz olmalıdır. Akülerin TSE li olması tercih edilebilir. 40

57 İthalatçı ve satıcı firma ÇEVRE UYUM BELGESİ ne ve ATIK AKÜMÜLATÖR TOPLAMA yetkisine haiz olmalıdır. Farklı uygulama / kullanım alanlarına göre farklı akü tipleri mevcuttur. Seçim yapar iken amacımıza uygun olmasına dikkat etmeliyiz. Bu konuda ithalatçı veya satıcı firmadan teknik destek alınabilir. Kullanılacak aküler eğer bir grup içinde yer alacak ise; gruptaki akülerin hepsinin aynı marka, aynı model, aynı kapasite ve aynı üretim tarihli olmalıdır. Aksi takdirde akülerde dengesizlik olma ve beklenenden çok daha kısa sürede performans kaybı ve arıza olması kaçınılmazdır. Bakımsız ve kuru akülerin üstlerinin devamlı olarak temiz ve kuru olmasına özen göstermeliyiz. Bahse konu akülerin şarj - deşarj ( dolma boşalma ) / döngü değerleri üreticinin önerdiği sınırlar içinde kalmalıdır. Aküler tamamen kapalı (hava almayan) bir kutu / kabin içinde kullanılmamalıdır. Mutlaka hava sirkülasyonlu yerlerde bulundurulmalıdır. Akü kutup başları kesinlikle kısa devre yapılmamalıdır. Yanıcı ve yakıcı maddeler ile bir araya getirilmemelidir. Taşır iken, bağlantı yapa iken vb. durumlarda fiziki darbelere maruz kalmamalıdır. Eski akülerin sökülmesi / demontaj ve yeni akülerin bağlantı / montaj işlemleri ile devreye alınması yetkili kişilerce yapılmalıdır. Kullandığımız akülerin yeterli sürede ve uygun şarj tekniği ile şarj edilemesi işletme ömrü için önemlidir. Aküler deşarj olmuş (boş) durumda bırakılmamalıdır. Kullanmadığımız aküleri şarjlı (dolu) durumda saklamalıyız. Yeni aküyü satan ve çıkan eski hurda / bozuk akümüzü verdiğimiz firmaların / servislerin güncel mevzuatlara haiz yetki belgelerine haiz olduğuna dikkat edilmelidir. Yeni uygulamalar dahilinde kullanıcıların da, atıklardan dolayı, yasal yükümlülükleri olduğu unutulmamalıdır. 41

58 Sistemimize Seçilen Akü Güneş enerjili sulama sistemimizde sürekli şarj ve deşarj durumu söz konusu olduğundan dolayı JEL akü seçilmiştir. Jel akü tasarımı sürekli şarj-deşarj olayına dayanıklı şekilde imal edilmiştir. Akü tamamen bitmiş olsa bile tekrar doldurulabilir tiptedir. Şekil 3.38 de seçilen akünün resmi gösterilmektedir. Şekil Kullanılan Ttec 12V 20A Ekobis Jel Akü Kullanılan jel, elektroliti koruyarak korozyonu önlemektedir. Yüksek ve düşük sıcaklıklarda daha iyi performans göstermektedir. Normal plakalara göre daha kalın plaka kullanılmıştır bu yüzden uzun ömürlüdür. Asit atma sorununa kesin çözüm sağlar.kırılsa bile kısme çalışır.jel akü, jel formülü ile plakaların ısınmasını azaltan etkiye sahiptir. Aşırı şartlarda ısınma yapmaz. Jel aküde herhangi bir güç kaybı olmaz. Çevrecidir tamamen geri dönüşümlü malzemeden yapılmıştır. Jel akü en çok sürekli olarak şarj ve deşarj edilerek kullanılan sistemlerde idealdir. Çizelge 3.4 de seçilen akünün özellikleri gösterilmektedir. 42

59 Çizelge 3.4. Kullanılan akü özellikleri Markası Kimyası Voltajı Kapasitesi En Boy Yükseklik Özellik Ttec Kurşun-asit 12V 20 Ah 65 mm 151 mm 100 mm Solar sistemler için özel olarak üretilmiş, kalın plakaları sayesinde, derin deşarja dayanıklı, AGM seperatörlü uzun ömürlü bir aküdür Şarj Regülatörü Solar Modüllerden elde edilen enerjinin bataryalara depolanması için şarj regülâtörleri kullanılmaktadır. Güneş panellerinde oluşan voltaj güneşin gün içindeki durumuna göre değiştiği için şarj regülatörleri olmadan, batarya şarjları yapılamaz, şarj regülatörleri, enerjinin regüle edilmesi ve batarya şarj durumun kontrolü için kullanılmaktadır. Üzerlerindeki mikrokontrolör ve yazılım sayesinde güneşe, bataryalara ve yük durumuna bakarak sistem için en ideal çalışma modunu otomatik olarak seçerler. Bu yazılımlar çok karmaşık Algoritmalar içerirler. Dijital veya led göstergeli olarak üretilen şarj regülatörleri, güneş panelleri ve bataryalardaki voltaj-akım kontrolünü yapar. Bataryaların o anki durumuna göre 3 şarj modundan uygun olanı seçip bataryaların şarj olmasını sağlayarak bataryaların uzun ömürlü olmasına yardımcı olur (CW Enerji,2014). Aküyü aşırı şarjdan ve derin dejarjdan korumak için voltajı ve akımı regüle eden esasında bir da-da converter olan elektronik cihazlara şarj regülatörü denir. 43

60 Solar sistemlerde solar şarj regülatörü olarak adlandırılır. Evlerdeki PV sistemlerinde kullanılan elektronik şarj regülatörleri şarj seviyesine bağlı olarak akünün voltajının düştüğünün veya yükseldiğinin tespitinde is görmektedir. Voltaj tamamen şarjlı akü seviyesinin üzerine çıktığı zaman, regülatör PV donatısından voltajı keser; yine voltaj kabul edilebilir boşalma seviyesinin altına düştüğü zaman regülatör yükü keser. Şarj regülatörlerinin gelişmişlik seviyesi ve buna bağlı olarak onların sağladığı koruma oldukça değişme gösterir. Ucuz modeller ekseriyetle aşırı yükten korumak için yükün kesilmesi gerektiği zaman kararı kullanıcıya bırakarak, sadece aşırı yükten koruma özelliğine sahiptir. Eğer yeterli büyüklükte bir akü kullanılıyorsa ve sistem yönetiminde tedbir alınıyorsa bu bir sorun yaratmaz, aksi halde akünün ömrünün kısalmasına yol açması mümkündür. Bazı şarj regülatörlerine sıcaklık algılayıcıları takılmış olup, eğer akünün sıcaklığı 30 C yi geçerse, şarj olan voltajın azaltılmasına izin vermektedir ve böylece akünün zarar görmesine karsı ek bir koruma tedbiri sağlamaktadır. Şarj regülatörlerinin maliyetleri genellikle özelliklerine, imalât yerine göre değişir. Endüstriyel dünyada üretilen gelişmiş özelliklere sahip regülatörlerin fiyatları 100 $ ve üstündedir, oysa gelişmekte olan dünyada üretilen ve sadece aşırı yüke karsı koruma sağlayan modeller 10 $ kadar bir paraya bulunabilmektedir. Şarj regülatörlerini çoğu kez daha ucuz PV tesisatlarına monte etmekten kaçınılmaktadır. PV sistemleri çoğunlukla 12 voltluk bir doğru akım üretmek için tasarlanır. 220 voltluk bir dalgalı akımın gerekli olduğu durumda, bu bir elektronik adaptörle (çevirici)sağlanabilir (Sistem Solar, 2015). MPPT ve PWM Şarj regülatörleri piyasada kullanılır. Fotovoltaik (Phtovoltaic, PV) kaynaklı enerji üretim sistemlerinden mümkün olabilecek en yüksek gücü elde edebilmek, ancak en yüksek güç noktası takibi (MPPT) yöntemleri ile mümkün olabilmektedir. Yüksek frekanslı anahtarlama elemanları ile manyetik malzemelerdeki güç sınırları ise, MPPT tasarımında önemli sınırlamalar getirmektedir. Ayrıca, çeviricinin güç bölgesinin tamamında sabit frekans değerinde çalıştırılması, verim düşüklüğünün yanında çevresel bozucu etkiler de oluşturmaktadır (Erdoğan vd. 2014). 44

61 Şekil MPPT blok diagramı Şekil 3.39 da MPPT blog diagramı gösterilmektedir. PWM şarj kontrol cihazları akü doldukça aküye giden akımı kısarak akünün daha stabil dolmasını sağlayan kontrol cihazlarıdır Sistemimize Seçilen Şarj Regülatörü Epsolar LandStar L1024 model, 10A 12/24V PWM şarj regülatörü sistemimizde kullanıldı. Şekil 3.40 da sistemimizde kullanılan şarj regülatörü gösterilmektedir. Şekil PWM şarj regülatörü 45

62 TEKNİK ÖZELLİKLER 1-12/24 volt otomatik akü tanıma fonksiyonu, 2-10 Amper (hem PV hemde yük sınırı) 3- DC Giriş gerilimi: Max 50 Volt(Max panel gerilimi) 4- Hızlı akü voltajı:14.6/29.2 volt 5- Boost şarj voltajı: 14.2/28.4 volt 6- Boş akü şarj voltajı:13.8/27.6 volt 7- Düşük voltajda devre dışı kalma(lvd):11.1/22.2 volt 8- Akü deşarjında tekrar devreye girme voltajı(lvr):12.6/25.2 volt 9- Aşırı akü voltaj koruması:16.0/32.0volt 10- Sıcaklık kompanzasyonu: - 25mV/C 11- Batarya tipleri: Sıvı, jel, kuru tip aküler 12- Maksimum akü voltajı: 32 volt 13- İç tüketim: 6 ma 14- Klemens bağlantısı 4 mm2 kabloya uygun 15- Çalışma sıcaklığı: -35 to 55 C 16- Ağırlık: 150 gr 17- Cihaz ebatı: 140x65x34 mm 18- Panel ve akü ters bağlantı, aşırı akü şarj ve deşarj akımı, yüksek sıcaklık, aşırı yük ve kısa devre koruma devresi 3.6. Su Pompası Suyun önemi dalgıç pompa sektörünün önemini her zaman ön planda tutmuştur. Dalgıç pompalarda, motor pompa gövdesine bitişik olarak monte edilir. Bu bağlantı yerleri hava ve su geçirmeyecek şekilde sımsıkı kaplanmıştır. Herhangi bir dış hava basıncına dayanmadan çalışmaları dalgıç pompaların avantajıdır (Sumak, 2014). Yerüstü ve altı azalan su kaynakları ile sürekli önem kazanan su, bilindiği üzere dalgıç pompalarla yeryüzüne çıkarılıyor. Bu anlamda çekilen suyun miktarından hangi kuyuda hangi motorun kullanılacağına kadar tüm detayları ile artık 46

63 sektörleşmiş bir yapı mevcut. Türkiye'de son 50 senedir daha aktifleşen dalgıç pompacıların sayısı ise gün geçtikçe artıyor. Temiz su dalgıç pompa, kirli su dalgıç pompa, elektromanyetik dalgıç pompa gibi çeşitleri bulunan dalgıç pompalar, su temini, sulama sistemleri, yağmurlama sistemleri, yeraltı su seviye kontrolü, basınçlandırma ayarı ve ayrıca fıskiyeler için kullanılırlar. Sadece sıvı içerisinde aktif halde bulunan ve bu sebeple herhangi bir gürültü ve titreşime sebep olmayan dalgıç pompaların sektörüde hem satış hem de montaj kısmı ile de maddiyatı kötü bir durumda değil. Örneğin; hemen hemen her bina da yedek su deposu, her otelde havuz ve her serada kullanıldığını varsaysak bu durumu doğrular niteliktedir. Elektrik panosu, kumanda panosu gibi sistemlerle de işler hale gelen dagıç pompanın, hem kullanıcılarının hem pazarlamacıların da teknolojiden beklentileri hem tasarruf hem de verimlilik anlamında mevcut durumda (Elektrikport, 2015). Dalgıç Pompayı İkincil Kişiler Olmadan Kontrol Edebilmek Kullanıcılar kuyudaki suyun durumuna göre, herhangi bir tehlike durumuna göre ya da kendi istekleri doğrultusunda elektronik cihazlarla (uzaktan ya da tuşlu) dalgıç pompalarını kontrol etmek istiyorlar. Kuyudan çekilecek suyun kalınlığını aynı motor üzerinden sürekli manuell olarak ayarlamak yine bu kullanıcıların en büyük kontrol isteklerinden. Ya da sürekli dalgıç motorlarının başında beklemek yerine onları saat bazlı programlayarak istenilen saatte kapanmalarının oldukça zamandan tasarruflu olduğunun düşüncesindeler. Dalgıç Pompa Motorlarının Sürekli Yanmasının Engellenmesi Dalgıç pompalar sürekli yer altında su bulamamaktan, yıldız üçgenle çalıştırılmaktan, sıcaklığının aşırı artmalarından, şebeke bozukluğundan, su altında beklenmedik durumlarda yanarlar. Yanan bu dalgıç pompalar hele birde yerin çokça altındaysa onu çıkarabilmek için ekstra iş gücü ve ekstra paralar ise yine dalgıç pompa kullanıcılarının istemedikleri arasında. 47

64 Yine şebeke bazlı yön değiştirme ya da faz kayıplarından kaynaklanan motor yanma ve darbeleri kullanıcıların motorlarını sürekli yakmakta ve kullanıcılar bu durumdan oldukça memnuniyetsiz olmaktalar. Dalgıç Pompa Panolarının Karmaşık ve Pahalı Olmamasının Sağlanılması Dalgıç pompalar için kurulan yıldız üçgen panoları kullanıcılarının da memnuniyetsiz oldukları gibi oldukça karmaşık. Hem kullanıcıyı hemde takan ve tamirini yapan kişileri yoran bu panoların kullanıcılar daha sade ve basit olmasını istemekteler. Bunun içinde piyasada daha yeni yeni cihazlar mevcut. Ayrıca gelgelelim pano ekipmanlarının da fiyatları oldukça pahalı. Yanan ya da çalışmayan herhangi bir parçanın değişmesi için hem malzeme parası hemde işçilik parası ödemekteler ki bu durum tasarruf açısından hiç sıcak karşılanmayan bir durum. Şekil de ki Jabsco Mini Hidrofor Par Max 1 12V 4,3 Lt/ Dak sistemimizde kullanılmıştır. Şekil Sistemimizde kullanılan su pompası TEKNİK ÖZELLİKLER 12V ile çalışma Dakikada 4,3 litre su pompalama Kendi havasını tahliye özelliği Emme yüksekliği dikeyde 1.2 metre Diyafram dizaynı sayesinde sessiz çalışabilme Ters akış önleyici çek valf sistemlidir 48

65 3.7. Selenoid Valf Elektrik enerjisi ile çalışan selenoid valfler gaz, hava, su, buhar ve yağ gibi akışkanların geçişini kontrol altında tutan elektromekanik vanalardır. Sıcaklıkları 150 C den düşük olan akışkanlar için kullanılan selenoid valfler, yapı itibariyle elektromıknatıs denetimli bir vanadır (Elektrikport, 2015). Valfin içerisindeki pistonu hareket ettirmek için valfin içindeki bobine elektriksel akım uygulanır. Selenoid elektriksel sinyali aldığında giriş kanalı akışkanı direkt çıkışa doğru uygular. Elektriksel sinyal ne zaman kesilirse vana eski durumuna dönerek akışkan geçişini engeller. Şekil 3.42 de selenoid valf iç görünümü gösterilmektedir (Elektrikport, 2015). Şekil Selenoid valf iç görünümü Selenoid Valflerin Çalışma Prensibi Elektromıknatısın bobinleri düşük veya yüksek doğru veya alternatif akımda çalışacak şekilde ve çeşitli anma değerlerinde yapılırlar. Bobin içerisinde bulunan demir nüve ile diyafram normalde aşağıya doğru bir yay ile bastırılırlar. Demir nüve valf pistonu olarak adlandırılır ve bobin içerisine 49

66 yerleştirilir. Elektrik akımı bobin içerisine hareket ettiğinde akı çizgileri pistonu elektromıknatıs yapar. Bobin kullanım durumuna göre pistonu aşağıya veya yukarıya doğru hareket ettirir. Bu şekilde akışkan yolu açılmış olur. Dolayısıyla enerjilenmemiş selenoid normal bir durumda kapalıdır ve içerisinden akışkan geçişini engeller (Elektrikport, 2015). Selenoid valflerin akışkan giriş ve çıkış yönleri eleman gövdesi üzerinde bir ok işareti ile gösterilir. Valf bağlantısının bu ok işareti yönünde yapılması gerekir. Aksi takdirde ters yönde gelen akışkan basıncı diyafram üzerindeki yay kuvvetini yenerek vanayı açabilir. Şekil 3.43 de selenoid valf açık-kapalı durumları gösterilmektedir (Elektrikport, 2015). Şekil Selenoid valf açık-kapalı durumları 50

67 Selenoid Valflerin İç Yapısı Şekil selenoid vana iç yapısı Şekil 3.44 de gösterilen selenoid valf iç yapısı şöyledir; 1) Vana Gövdesi 2) Giriş Hattı 3) Çıkış Hattı 4) Selenoid/Bobin 5) Sargı Bobin 6) Kablo Girişi 7) Piston 8) Yay 9) Orifis Selenoid Valfler Kullanım Alanları Selenoid valfler açık veya kapalı olması gereken sistemlere uygulanır. Ortam, valfin giriş noktasından başlar ve çıkışa gitmeden önce ilk piston engelini aşar ve daha sonra ise orifis noktasından geçerek çıkışa doğru ilerler. Bu sistemin esas kontrol noktası pistondur. Şekil 3.45 de DC selenoid valf gösterilmektedir. 51

68 Şekil DA selenoid valf Bu sistemler gündelik hayatımızda oldukça yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Çamaşır ve bulaşık makinelerinin su alma ve boşaltma sistemlerinde, otomatik musluklarda, soğutucu gibi makine ve ekipmanlarda, bahçe sulama sistemleri ve merkezi ısıtma sistemlerinde ısıtıcı elemanlardan akan sıcak suyun hareketini düzenlemek için termostat kontrolünde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Örnekleri endüstriyel ve gündelik kullanımlarda daha da fazlalaştırabiliriz Valf Pistonunun Konumları Normalde Kapalı Valfler : Normalde kapalı selenoid valflerde bobin enerjilenmediği taktirde piston çıkış deliğini kapatır.bunu ise yayın pistona basınç yapmasıyla sağlar.enerjigeldiğinde bobinde oluşan elektromekanik çekim kuvvetiyle pistonu yukarıya doğru çeker ve çıkış yolunu açarak malzeme akışını sağlar. Normalde Açık Valfler: Bu tip selenoid valfler sürekli malzeme akışını gerektiren yerlerde kullanılır. Valfe enerji verilmediği sürede yay pistonu yukarı doğru çeken pozisyondadır. Enerji alan sistem bobininde manyetik alan oluşur ve pistonu aşağıya doğru iterek çıkış yolunu kapatır. Bu sistem normalde hava, su ve korozif olmayan sıvılarda kullanılır. 52

69 Selenoid Valf Çeşitleri Selenoid valfler iki gruba ayrılır; İki yollu selenoid valfler: Bir giriş ve bir çıkıştan oluşan bu sistemler pistonun konumuna göre giriş ve çıkışı kontrol eder. Üç yollu selenoid valfler: Bir giriş, iki çıkış yolu mevcut olup normal durumlarda çıkışlardan birisi kapalı, diğeride açıktır. Selenoid bobini enerjilendiğinde kapalı olan açılırken, açık olan kapanır (Elektrikport, 2015). Tezde kullanılan selenoid valf şekil da gösterilmiştir. Şekil V DC 1/4'' Electric Solenoid MOTOR ( Solenoid Valve ) 3.8. Sensörler Algılayıcılar fiziksel ortam ile endüstriyel amaçlı elektrik/elektronik cihazları birbirine bağlayan bir köprü görevi görürler. Bu cihazlar endüstriyel proses sürecinde kontrol, koruma ve görüntüleme gibi çok geniş bir kullanım alanına sahiptirler. Sensör ya da algılayıcı, otomatik kontrol sistemlerinin duyu organlarına verilen addır. İnsanların çevrelerinde olup bitenleri duyu organlarıyla algılamasına benzer biçimde, makineler de sıcaklık, basınç, hız ve benzeri değerleri algılayıcıları vasıtasıyla algılarlar. Örneğin, bir sıcaklık algılayıcısı değişen ortam sıcaklığına bağlı olarak bacakları arasında elektrik potansiyel farkı (gerilim) oluşturur (Wikipedia, 2015). 53

70 PT100 Sensör Pt100 kısaca ''ısı değerine göre öz direnci değişen elektronik devre elemanı'' şeklinde tanımlanabilir. Elektronik ısı duyargalarından çok fazla tercih edilen devre elemanlarından biri Pt100lerdir. Özü itibarı ile sıcaklığa bağlı olarak direnç değerinin değişmesi ile diğer başka bir cihazla sıcaklık değeri anlaşılan bir aparattır. Hedef malzemenin ısısını ölçmek için bu dirençler daha mukavemetli başka bir kutunun içine yerleştirilerek sağlıklı ölçüm yapılabilmektedir. Şekil 3.47 de PT100 sensörü gösterilmektedir (İnverter-plc, 2015). Şekil PT100 Sensör PT100 lerin Teknik Özellikleri Ölçme aralığı :0 ila 100 C Hassasiyet :< +/- 1 C Tekrarlanabilirlik :< +/ C Çıkış sinyali :4 ila 20 ma ya da 0 ila 10 V Reaksiyon süresi :yaklaşık 20 ms Şoka karşı direnci :10 g PT100 Sıcaklık ölçümünü yapabilmek için üretilmiş olan ortam sıcaklığı değiştiğinde değeri değişen bir tür dirençtir. Pt100 ler 2, 3, 4, uçlu olarak üretilirler en sık kullanılan tipi 3 uçlu olandır. Çok daha hassas sıcaklık 54

71 ölçümleri yapabilmek için 4 uçlu Pt100 ler kullanılır. Sıcaklık değerine bağlı olarak Pt100 ün ürettiği direnç Callendar-Van Dusen denklemi ile hesaplanabilmektedir. Pt100'ler tek başlarına hiçbir anlam ifade etmezler. Mutlaka ısı kontrol cihazları (pt100 uyumlu olması gerekir) Plc veya diğer kontrol cihazları ile birlikte kullanılırlar. Pt100 seçerken kılıf, strok boyu ve kablolama değerlerini dikkate alınız Toprak Nem Sensörü Higrometre Toprak nemi ölçen sensördür. 5V ile çalışır. Dijital ve analog çıkış verebilir. Analog çıkış daha doğru sonuçlar verir. Şekil 3.48.de kullanılan sensör gösterilmiştir (Direnc.net, 2015). Şekil Toprak nem sensörü Sıvı Seviye Sensörü Sıvı seviye sensörü bir kullanımı kolay, yüksek maliyetli su/su damlacıkları tanıma sensörüdür, parça damlacıkları/su boyutunu alarak paralel çizgiler vasıtasıyla analog olarak su seviyesini ölçmektedir. Araştırma bulguları kısmında yapmış olduğumuz sıvı sensörü bilgileri mevcuttur. 55

72 4. ARAŞTIRMA BULGULARI VE TARTIŞMA Tarımsal sulama sistemlerinde enerji verimliliği ve uzaktan kontrol uygulamaları konusunda çalışmalar günümüzde önemli bir oranda artış göstermektedir. Yapılan uygulamalarda sistemlerin kontrol kısmı bluetooth bağlantısı ile haberleşme, telefon hatları üzerinden arama cevaplayarak haberleşme, internet ve GSM operatörleri kullanılarak haberleştirilmesi sağlanmıştır. Araştırmalarımız doğrultusunda tarım arazilerinin evlerimize uzakta oluşu bluetooth kullanmamızı kısıtlar. Telefon hatları ve internet üzerinden haberleşme ise çoğu zaman elektriğin bile bulunmadığı tarım arazilerinde pek tercih edilmeyecek sistemlerdir. GSM şirketlerinin sunmuş oldukları internet hizmeti ise maliyetleri oldukça yüksek oldukları için sulama sistemlerinde kullanılması ekonomik olmayacaktır. Bu tezde kullanılan haberleşme yönteminin SMS seçilmesinin başlıca sebepleri olarak şunlar gösterile bilinir; Tarım arazilerinin çoğunun uzak yerlerde olmasından dolayı telefon hatlarının bulunmaması Uzak alanlarda bluetooth bağlantısının sağlanamaması GPRS, 3G gibi GSM internet hizmetlerinin ülkemizde pahalı kullandırılması ve statik IP li GSM data hatların sadece belli bir kurumlara verilmesi SMS paketlerinin tüm operatörde internete oranla ucuz oluşu Yaptığımız android yazılımında kullanıcıların yazacakları mesaj içeriklerini butonlara gömerek zamandan tasarruf sağlanmış, hatalı mesaj gönderilme riski kalkmış, gelen geri bildirimlerin programımızda nizami şekilde gösterilmesi sağlanmıştır Android Programlama Projede 3 sayfalık Java Eclipse programı kullanılarak sulama sistemi programı yazıldı. Şekil 4.1 de eclipse programı gösterilmektedir. 56

73 Şekil 4.1. eclipse programı üzerinden android sulama otomasyonu programı görünümü Android Sulama Otomasyonu Programı Çalışma Mantığı Bağlan Butonu: Basıldığı zaman arka planda PLC mize bağlandi mesajı komut olarak gönderilir. Damla Sulama Aç Butonu: Basıldığı zaman arka planda PLC mize damlamasuac mesajı komut olarak gönderilir. Damla Sulama Kapat Butonu: Basıldığı zaman arka planda PLC mize damlamasukapat mesajı komut olarak gönderilir. Fiskiye Sulama Aç Butonu: Basıldığı zaman arka planda PLC mize fiskiyesuac mesajı komut olarak gönderilir. Fiskiye Sulama Kapat Butonu: Basıldığı zaman arka planda PLC mize fiskiyesukapat mesajı komut olarak gönderilir. OTO MOD AÇ Butonu: Basıldığı zaman arka planda PLC mize otosuac mesajı komut olarak gönderilir. OTO MOD KAPAT Butonu: Basıldığı zaman arka planda PLC mize otosukapat mesajı komut olarak gönderilir. 57

74 Şekil 4.2 de eclipse ile yazılan sms gönderme programı kodları gösterilmektedir. Şekil 4.2. Android cihaz üzerinden sms gönderme Android programın alt tarafında bulunan Durum Bilgi Akışı kısmında PLC den gelen smsler bildirim olarak gözükmektedir. Burada başka kişilerden gelen smslerin gösterilmemesi için PLC ye bağlı sim kartın numarası filtrelenir. 58

ANDROİD. Melih Hilmi Uludağ. «Bir tutkunun sonucu»

ANDROİD. Melih Hilmi Uludağ. «Bir tutkunun sonucu» ANDROİD Melih Hilmi Uludağ «Bir tutkunun sonucu» 11.08.2014 İÇİNDEKİLER Android i Tanıyalım Android Nedir? Android i Oluşturan Bölümler Android Özellikleri Yapıllan Eleştiri Android Sürümleri Android in

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

MOBİL İŞLETİM SİSTEMLERİ (MOBILE OPERATING SYSTEMS)

MOBİL İŞLETİM SİSTEMLERİ (MOBILE OPERATING SYSTEMS) -GİRİŞ -BAŞLICA ÇEŞİTLERİ -ANDROID -Özellikleri -Sürümleri -Uygulama Geliştirme -IOS -SYMBIAN -WINDOWS MOBILE -BLACK BERRY OS -WEB OS -BADA -MEEGO -PAZAR PAYLARI -KAYNAKÇA MOBİL İŞLETİM SİSTEMLERİ (MOBILE

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların

Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların Akıllı telefonlar, avuçiçi bilgisayarlar ile taşınabilir (cep) telefonların özelliklerini birleştiren cihazlardır. Akıllı telefonlar kullanıcıların bilgilerini saklamalarına, program yüklemelerine izin

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİLİ ANDROİD CİHAZ KONTROLLÜ SULAMA SİSTEMİ

GÜNEŞ ENERJİLİ ANDROİD CİHAZ KONTROLLÜ SULAMA SİSTEMİ GÜNEŞ ENERJİLİ ANDROİD CİHAZ KONTROLLÜ SULAMA SİSTEMİ 1 Emre CAN, 2 Ethem SERÇE, 3 Okan BİNGÖL, 123 Süleyman Demirel Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü, Isparta

Detaylı

BLM401 Mobil Cihazlar için ANDROİD İşletim Sistemi. Genel Bilgiler ve Uygulama. BLM401 Dr.Refik SAMET

BLM401 Mobil Cihazlar için ANDROİD İşletim Sistemi. Genel Bilgiler ve Uygulama. BLM401 Dr.Refik SAMET BLM401 Mobil Cihazlar için ANDROİD İşletim Sistemi Genel Bilgiler ve Uygulama Geliştirme Ortamının Kurulumu 1 ANDROİD (2/29) Android, Google, Open Handset Alliance ve özgür yazılım topluluğu tarafından

Detaylı

MapCodeX MapLand Kullanım Kılavuzu

MapCodeX MapLand Kullanım Kılavuzu MapCodeX MapLand Kullanım Kılavuzu Versiyon Numarası: 1.0 ------------------------------- Kullanım Kılavuzu 2015 info@ www. MapCodeX MapLand İşlem Araçları Çalışma Dosyası Aç Haritanın ve son çalışma dosyasının

Detaylı

TOU-S02 Akıllı Pompa Kontrol Ünitesi

TOU-S02 Akıllı Pompa Kontrol Ünitesi TOU-S02 Akıllı Pompa Kontrol Ünitesi TOU-S02 Akıllı kontrol ünitesi, 0.75-7.5KW (1-10 HP) güç aralığındaki direk kalkışlı üç fazlı ikili derin kuyu pompalarının, hidrofor pompalarının ve drenaj pompalarının

Detaylı

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi arvento Araç Takip ve Filo Yönetim Sistemleri ile araçlarınızı 7 gün 24 saat on-line ve geçmişe yönelik olarak izleyebilir, hızlarını, izlemiş oldukları güzergahı, duraklama yaptıkları yerleri uzaktan

Detaylı

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 Volümetrik debimetre nedir?? Fark basınç ölçümü ile hava akış verimini kontrol etmenizi sağlayan, bakım gerektirmeyen, yenilikçi bir Pnömatik otomasyon kontrol sistemidir, bu

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 7: Fotovoltaik Sistem Tasarımı Fotovoltaik Sistemler On-Grid Sistemler Off-Grid Sistemler Fotovoltaik Sistem Bileşenleri Modül Batarya Dönüştürücü Dolum Kontrol Cihazı Fotovoltaik

Detaylı

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı.

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı. 1 TEKNİK ÖZELLİKLER Giriş besleme voltajı Maks. güç harcaması Besleme koruması Motor gerilimi Motor çıkış akımı Motor kontrol şekli Motor koruması Encoder tipi Encoder çözünürlüğü Encoder voltajı Kumanda

Detaylı

ABR 320 SET LCD li Kablosuz Oda Termostat Kontrolleri

ABR 320 SET LCD li Kablosuz Oda Termostat Kontrolleri ABR 320 SET LCD li Kablosuz Oda Termostat Kontrolleri Sadece ısıtma ve sadece soğutma ayarı ON/OFF Kontrol Pil DC 3 V (2 1,5V AA Alkaline pil) Alıcı AC 250 V-10A (SPDT) Kullanım ABR 320 SET oda termostatları

Detaylı

HT 500 HT 500 01 HT 500 02 HT 500 03

HT 500 HT 500 01 HT 500 02 HT 500 03 LCD li Kablosuz Ev Otomasyon Kontrolleri Sadece ısıtma ve sadece soğutma ayarı ON/OFF Kontrol Ana Ünite 0 V (AC) A (SPDT) Oda Ünitesi V (DC) (x,v AA Alkaline pil) HT 00 HT 00 0 HT 00 0 HT 00 0 Kullanım

Detaylı

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları Yumuşak Yolvericiler Vektör kontrollü AKdem dijital yumuşak yol vericisi, 6-tristör kontrollü olup, 3 fazlı sincap kafesli motorlarda yumuşak kalkış ve duruş prosesleri için tasarlanmıştır. Vektör kontrol,

Detaylı

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇERİK 2 2 Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri Unix Linux Windows Mac OS Android Yazılım Yazılım(Software),

Detaylı

Algılayıcılar / Transmitter

Algılayıcılar / Transmitter 1 Algılayıcı / Transmitter ATH100L Algılayıcılar / Transmitter ATH100L Kullanım Kılavuzu [Rev_1.0_ATH100L] 2 Algılayıcı / Transmitter ATH100L İÇİNDEKİLER 1. GENEL ÖZELLİKLER... 3 1.1. ATH100L... 3 1.2.

Detaylı

Genişleme Modülleri. Dijital Çıkış Genişleme Modülü. Kullanım Kılavuzu. 1 Genişleme Modülleri Dijital Çıkış Genişleme Modülü

Genişleme Modülleri. Dijital Çıkış Genişleme Modülü. Kullanım Kılavuzu. 1 Genişleme Modülleri Dijital Çıkış Genişleme Modülü 1 Genişleme Modülleri Dijital Çıkış Genişleme Modülü Genişleme Modülleri Dijital Çıkış Genişleme Modülü Kullanım Kılavuzu [Rev_1.0_Dijital Çıkış Genişleme Modülü 2 Genişleme Modülleri Dijital Çıkış Genişleme

Detaylı

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İşletim Sistemleri ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

T.C. İçişleri Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı. Evrak Logo Ekleme Kılavuzu. Kasım 2012

T.C. İçişleri Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı. Evrak Logo Ekleme Kılavuzu. Kasım 2012 T.C. İçişleri Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Evrak Logo Ekleme Kılavuzu Kasım 2012 İçerik 1 Birim Logosu Kayıt İşlemleri... 3 1.1 Tek Logo Ekleme İşlemleri... 4 1.1.1 Logo Pozisyonu :... 5 1.1.2

Detaylı

BlueSolar MPPT serisi sıradan PWM şarj regülatörlerine nazaran MPPT teknolojisi sayesinde şarj akımını % 30 oranında arttırabilir.

BlueSolar MPPT serisi sıradan PWM şarj regülatörlerine nazaran MPPT teknolojisi sayesinde şarj akımını % 30 oranında arttırabilir. 1.Genel Tanım 1.1. Ürün Tanımı Önemli Not: Daima ilk olarak aküleri bağlayınız. BlueSolar MPPT serisi sıradan PWM şarj regülatörlerine nazaran MPPT teknolojisi sayesinde şarj akımını % 30 oranında arttırabilir.

Detaylı

BİKOPS SMS Kontrollü Pano Sistemi

BİKOPS SMS Kontrollü Pano Sistemi BİKOPS SMS Kontrollü Pano Sistemi Genel bakış BİKOPS, mevcut sisteminizin kısa mesaj (sms) yoluyla kontrol edilmesini sağlayan bir sistemdir. BİKOPS sayesinde cep telefonu kullanarak sisteminizi uzaktan

Detaylı

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OMNET++ 4.2.2 Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları OMNET++ OMNET++ (Objective Modular Network Testbed in C++), nesneye yönelik (objectoriented)

Detaylı

Operatör panelleri FED

Operatör panelleri FED Operatör panelleri FED 120x32 to 1024x768 piksel çözünürlük Text bazlı monokrom ve renkli dokunmatik ekranlı tipler Entegre web tarayıcılı tipler Kullanıșlı WYSIWYG editörleriyle kolay tasarım Sistemden

Detaylı

ANDROID AÇIK AKSESUAR API & AKSESUAR GELİŞTİRME. Dr. Fatma Cemile Serçe

ANDROID AÇIK AKSESUAR API & AKSESUAR GELİŞTİRME. Dr. Fatma Cemile Serçe ANDROID AÇIK AKSESUAR API & AKSESUAR GELİŞTİRME Dr. Fatma Cemile Serçe İçerik Android ve Uygulama Geliştirme Android Açık Aksesuar Aksesuar Geliştirme Kiti Aksesuar Geliştirme Ortamı Gereksinimleri Örnek

Detaylı

Kullanım Uygulamaları Ön Görünüş. Dijital Ekran Mode Butonu Programlama Tuşu Sıcaklık Değiştirme tuşu ( - ) Sıcaklık Değiştirme tuşu ( +)

Kullanım Uygulamaları Ön Görünüş. Dijital Ekran Mode Butonu Programlama Tuşu Sıcaklık Değiştirme tuşu ( - ) Sıcaklık Değiştirme tuşu ( +) Kullanım Uygulamaları Ön Görünüş Dijital Ekran Mode Butonu Programlama Tuşu Sıcaklık Değiştirme tuşu ( - ) Sıcaklık Değiştirme tuşu ( +) Dijital Ekran Üzerindeki Bilgiler 1.Manuel Çalışma 2.Çalışma Fonksiyonları

Detaylı

FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU

FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU GENEL BİLGİLER SÜRÜCÜ KONTROL BAĞLANTILARI PLC 24 VDC CM DİJİTAL GİRİŞ COM UCU FWD REV X1 X5 EN DİJİTAL GİRİŞLER ( PNP / NPN SEÇİLEBİLİR ) ENABLE GİRİŞİ SW1 Y1 Y2 DİJİTAL

Detaylı

3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü. Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR

3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü. Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR 3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR Endüstride çok yaygın olarak kullanılan asenkron motorların sürekli izlenmesi ve arızalarının en aza indirilmesi büyük önem kazanmıştır.

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak

Detaylı

Smile HERŞEY KONTROL ALTINDA. Hepsi bir arada ısıtma kontrolörü

Smile HERŞEY KONTROL ALTINDA. Hepsi bir arada ısıtma kontrolörü Smile HERŞEY KONTROL ALTINDA Hepsi bir arada ısıtma kontrolörü Hepsi bir arada ısıtma kontrolörü Smile kontrolörler, güneş enerjisi, Özellikler katı yakıt, doğalgaz ve fuel-oil kazanları, n Birden fazla

Detaylı

AR-GE ÜRETİM YAZILIM HİZMET TEKNİK SERVİS

AR-GE ÜRETİM YAZILIM HİZMET TEKNİK SERVİS AR-GE ÜRETİM Mobiltrust, Mobil takip ve uzaktan veri iletim sistemleri konularında son derece güçlü elektronik tasarım, yazılım ve üretim geliştirme yeteneklerine sahip, sektöründe güvenilir ve öncü bir

Detaylı

Solar kontrolör RWD32S

Solar kontrolör RWD32S Solar Kontrolör Solar kontrolör RWD32S. Solar termal market 07 Kullanılan Solar kollektörler 2007* Dünya da Avrupa da *Source: ESTIF 2008 Sayfa 2 Mayis, 2010 Solar market trendi-2007 İşletilen Solar termal

Detaylı

Bu Kitap Kime Hitap Eder? 2 Kitapta Nelerden Bahsedilmiştir? 3 Kitabı Takip Edebilmek için Nelere İhtiyaç Duyacaksınız?

Bu Kitap Kime Hitap Eder? 2 Kitapta Nelerden Bahsedilmiştir? 3 Kitabı Takip Edebilmek için Nelere İhtiyaç Duyacaksınız? İÇİNDEKİLER VII İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ 1 Bu Kitap Kime Hitap Eder? 2 Kitapta Nelerden Bahsedilmiştir? 3 Kitabı Takip Edebilmek için Nelere İhtiyaç Duyacaksınız? 4 Kaynak Kodu 5 2 MERHABA DÜNYA 7 Android Nedir?

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ KULLANIM KİTAPÇIĞI ve Deneyler İÇİNDEKİLER Eğitim Seti Özellikleri 3 Hibrid Şarj Regülatörü Modülü Özellikleri 4 DC-AC İnverter Modülü Özellikleri 5 AKÜ Modülü Özellikleri

Detaylı

SafeLine SL1. SafeLine SL1, EN81-28 ve EN81-70 koşullarını tam olarak karşılar.

SafeLine SL1. SafeLine SL1, EN81-28 ve EN81-70 koşullarını tam olarak karşılar. Kataloğu - SafeLine 2011, EN81-28 ve EN81-70 koşullarını tam olarak karşılar. EN81-28 ve EN81-70 koşullarını yerine getirerek, asansörün en gelişmiş teknoloji olduğunu gösterirken ihtiyacınız olan tüm

Detaylı

BÖLÜM 8 B- SUNU PROGRAMI 1. MICROSOFT POWERPOINT NEDİR? 2. POWERPOINT PROGRAMININ BAŞLATILMASI

BÖLÜM 8 B- SUNU PROGRAMI 1. MICROSOFT POWERPOINT NEDİR? 2. POWERPOINT PROGRAMININ BAŞLATILMASI BÖLÜM 8 B- SUNU PROGRAMI 1. MICROSOFT POWERPOINT NEDİR? Microsoft Office Paketi ile birlikte kullanıcıya sunulan Powerpoint Programı, etkileşimli sunular (Presentation) hazırlamaya yarayan metin tabanlı

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi Proton hızlandırıcısı kontrol sistemi Neler üzerinde duracağız? Kontrol edilecek parametreler

Detaylı

MPLAB IDE ve ISIS ile ASSEMBLY DİLİNDE UYGULAMA GELİŞTİRMEK

MPLAB IDE ve ISIS ile ASSEMBLY DİLİNDE UYGULAMA GELİŞTİRMEK MPLAB IDE ve ISIS ile ASSEMBLY DİLİNDE UYGULAMA GELİŞTİRMEK 1.1 Programın Başlatılması 1.2 Yeni Proje Oluşturma 1.3 MCU Seçimi Yrd.Doç.Dr.Bülent Çobanoğlu 1.4 MCU Programlama Dil Seçimi 1.5 Proje İsmi

Detaylı

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ 1. Deneyin Amacı Bu deneyde, bir fiziksel sistem verildiğinde, bu sistemi kontrol etmek için temelde hangi adımların izlenmesi gerektiğinin kavranması amaçlanmaktadır.

Detaylı

Vertex PolyCure 25 için Kullanım Talimatları. 1.0 Genel Uyarılar:

Vertex PolyCure 25 için Kullanım Talimatları. 1.0 Genel Uyarılar: Vertex PolyCure 25 için Kullanım Talimatları 1.0 Genel Uyarılar: 1.1 Cihaz kullanılmadan önce bu kullanım kılavuzu dikkatle okunur. 1.2 PolyCure 25 kullanan kişinin işinde profesyonel olması gerekir ve

Detaylı

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU GENEL BİLGİLER SÜRÜCÜ KONTROL BAĞLANTILARI PLC 24 VDC CM DİJİTAL GİRİŞ COM UCU FWD REV DİJİTAL GİRİŞLER ( PNP / NPN SEÇİLEBİLİR ) SW1 X1 - X7 EN ENABLE GİRİŞİ Y1 - Y4

Detaylı

Dijital Sıcaklık Kontrol Cihazı

Dijital Sıcaklık Kontrol Cihazı www.hynux.net www.antmuh.com Dijital Sıcaklık Kontrol Cihazı Ekonomik fiyat Pratik Yüksek hızda fonksiyonlar örnekleme Yüksek hassasiyette sıcaklık kontrolü Yüksek hassasiyette sıcaklık kontrolü sağlar

Detaylı

PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ

PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ AÇIKLAMALAR-KULLANIM-BAĞLANTILAR Sayfa 1 ĠÇĠNDEKĠLER SAYFA 1-) Sistemin Genel Tanıtımı 3 2-) Sistemin ÇalıĢma ġekli.4 3-) Sistem Yazılımı 5 4-) Sistemin Elektrik ve Bağlantı

Detaylı

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi Sistemi tartım sistemleri birçok yapının birbirine entegre edilmesiyle oluşur. kalite kriteri sistemleri direkt olarak etkilemektedir. Bu parçaların çoğunun direkt üretimini gerçekleştirebiirnek kurulacak

Detaylı

HT 300 SET LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri

HT 300 SET LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri HT 300 SET LCD li Kablosuz Oda Termostatı Kontrolleri HT 300 SET kablosuz oda termostatıdır. Kullanıcı oda termostatını ihtiyacı doğrultusunda ayarlayıp daha konforlu ve ekonomik bir ısınma sağlar. Dokunmatik

Detaylı

ELEKTRONİK ÇİZELGE. Hücreleri Biçimlendirme. Formülleri Kullanma. Verileri Sıralama. Grafik Oluşturma 1) HÜCRELERİ BİÇİMLENDİRME

ELEKTRONİK ÇİZELGE. Hücreleri Biçimlendirme. Formülleri Kullanma. Verileri Sıralama. Grafik Oluşturma 1) HÜCRELERİ BİÇİMLENDİRME Hücreleri Biçimlendirme ELEKTRONİK ÇİZELGE Formülleri Kullanma Verileri Sıralama Grafik Oluşturma 1) HÜCRELERİ BİÇİMLENDİRME Elektronik Çizelge de sayıları; bin ayracı, yüzde oranı, tarih/saat ve para

Detaylı

AC SERİSİ ASANSÖR KUMANDA SİSTEMLERİ. Melih AYBEY AYBEY ELEKTRONİK

AC SERİSİ ASANSÖR KUMANDA SİSTEMLERİ. Melih AYBEY AYBEY ELEKTRONİK AC SERİSİ ASANSÖR KUMANDA SİSTEMLERİ Melih AYBEY AYBEY ELEKTRONİK AC SERİSİ GENEL ÖZELLİKLERİ CANBus tabanlı kat, kabin ve grup haberleşme sistemi Kat bilgisini sayıcı, monostabil sayıcı, gray kod, kuyu

Detaylı

RDA / RDAT OTOMASYON TİP AKÜ ŞARJ CİHAZI

RDA / RDAT OTOMASYON TİP AKÜ ŞARJ CİHAZI RDA / RDAT OTOMASYON TİP AKÜ ŞARJ CİHAZI Akü Şarj Cihazı Sabit Voltaj ve Sabit Akım prensibine göre çalışan tam kontrollü bir cihazdır. LCD panel üzerinden bütün ölçümler ve olay bilgileri izlenilebilir.

Detaylı

UltraView IP XP3 Gündüz/Gece Sabit Kamera Hızlı Başlangıç Kılavuzu

UltraView IP XP3 Gündüz/Gece Sabit Kamera Hızlı Başlangıç Kılavuzu UltraView IP XP3 Gündüz/Gece Sabit Kamera Hızlı Başlangıç Kılavuzu P/N 1070300-TR REV B ISS 17NOV10 Telif Hakkı 2010 UTC Fire & Security. Tüm hakları saklıdır. Ticari markalar ve patentler UltraView adı

Detaylı

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Yenilikçi Bir Anlayışla Kontrol Edin. Yenilikçilik PSH Pres sürücüsünde Servopompalar klasik valf ve kontrol teknolojisinin yerini alır. Bu

Detaylı

KLEA Enerji Analizörü

KLEA Enerji Analizörü KLEA Enerji Analizörü Kolay panel montajı sistem bağlantısı Modüler tasarım Soket kablosu gerektirmez Tespit vidası gerektirmez En yeni teknoloji Veri Toplama Platformu Tüm enerji tüketimleri bir KLEA

Detaylı

NİTELİKLİ ELEKTRONİK SERTİFİKA KURULUM AŞAMALARI

NİTELİKLİ ELEKTRONİK SERTİFİKA KURULUM AŞAMALARI NİTELİKLİ ELEKTRONİK SERTİFİKA KURULUM AŞAMALARI Kurulum Aşamaları: 1. Java Kurulumu 2. E-imza Sürücülerinin İndirilmesi 3. Kart Okuyucu Kurulumu 4. Akıllı Kart Kurulumu 5. Sertifikayı Kullanıma Açma Bilgisayarların

Detaylı

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ Derya Birant, Alp Kut Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama

Detaylı

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin ACD BİLGİ İŞLEM URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ URT-V2 Terminallerinin Donanım Özellikleri Genel Yetenekleri Terminal Dış Özellikler Montajda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Detaylı

ModulA. Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com

ModulA. Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com ModulA Daha da fazlasını ister misiniz? Pompadan daha fazlası www.masgrup.com Yeni Biral ModulA: Konu enerji verimliliği ise, pompa teknolojisi modüller halinde yapılandırılabilen bu üstün çözüm hiç bu

Detaylı

KAÇAK AKIM RÖLESİ. www.ulusanelektrik.com.tr. Sayfa 1

KAÇAK AKIM RÖLESİ. www.ulusanelektrik.com.tr. Sayfa 1 DELAB TM-18C KAÇAK AKIM RÖLESİ İÇERİK GENEL / BUTON FONKSİYONLARI.2 PARAMETRE AYARLARI...2 PARAMETRE AÇIKLAMALARI 3 KAÇAK AKIM AYARLARI...3 AÇMA SÜRESİ AYARLARI.3 AŞIRI AKIM AYARLARI...4 ÇALIŞMA SÜRESİ..4

Detaylı

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır.

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. Fatih Üniversitesi SIMATIC S7-200 TEMEL KUMANDA UYGULAMALARI 1 İstanbul Haziran 2010 Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ...

Detaylı

reedera8i Kullanım Kılavuzu

reedera8i Kullanım Kılavuzu reedera8i Kullanım Kılavuzu reeder A8i Hızlı Kılavuz Copyright 2013 Selekt Bilgisayar Tüm haklıları saklıdır. Bu cihaz yüksek hassasiyete sahiptir. Lütfen kendi başınıza parçalarını sökmeyin. Cihazı bir

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM II

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM II 0 BÖLÜM 1 ORCAD PROGRAMINA GİRİŞ: OR-CAD programını başlatmak için Başlat menüsünden programlara gelinir. Programların içerisinde ORCAD Release 9 ve bunun içerisinden de ORCAD Capture seçilir. Karşımıza

Detaylı

İşletim Sistemleri Kurulumu

İşletim Sistemleri Kurulumu İşletim Sistemi Kurulumu Öğrt. Gör. Alper Aslan Bilgisayar Büro Programları İşletim Sistemi Kurulumu BIOS BIOS Ayarları Hata Mesajları İşletim Sistemleri İşletim Sistemleri Kurulumu Öğrt. Gör. Alper ASLAN

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Akdeniz Üniversitesi Bilgi Teknolojileri Kullanımı Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi

Detaylı

Victron Energy BlueSolar 70-15. Solar Şarj Kontrol / Regülatör GENEL AÇIKLAMA

Victron Energy BlueSolar 70-15. Solar Şarj Kontrol / Regülatör GENEL AÇIKLAMA Victron Energy BlueSolar 70-15 Solar Şarj Kontrol / Regülatör GENEL AÇIKLAMA 1.1 Ultra Hızlı MPPT İzleyici Özellikle bulutlu bir gökyüzünde, ışık yoğunluğu sürekli değişirken, MPPT algoritması PMW ye göre

Detaylı

WiFi Relay Sayfa 1 / 11. WiFi Relay. Teknik Döküman

WiFi Relay Sayfa 1 / 11. WiFi Relay. Teknik Döküman WiFi Relay Sayfa 1 / 11 WiFi Relay Teknik Döküman WiFi Relay Sayfa 2 / 11 1. ÖZELLĐKLER 100.0mm x 80.0mm devre boyutları 12/24 VDC giriş gerilimi Giriş ve çalışma gerilimini gösteren LED ler 4 adet, 12/24V,

Detaylı

Genişleme Modülleri. Kullanım Kılavuzu. 1 Yük Hücresi Genişleme Modülü. [Rev_1.0_1 Yük Hücresi Genişleme Modülü

Genişleme Modülleri. Kullanım Kılavuzu. 1 Yük Hücresi Genişleme Modülü. [Rev_1.0_1 Yük Hücresi Genişleme Modülü 1 Genişleme Modülleri 1. Yük Hücresi Genişleme Modülü Genişleme Modülleri 1 Yük Hücresi Genişleme Modülü Kullanım Kılavuzu [Rev_1.0_1 Yük Hücresi Genişleme Modülü 2 Genişleme Modülleri 1. Yük Hücresi Genişleme

Detaylı

EKOM WEB DESIGNER PROGRMI KULLANMA KILAVUZ. 1 - Web Sayfası Tasarımı Oluşturma / Var Olan Tasarımı Açma:

EKOM WEB DESIGNER PROGRMI KULLANMA KILAVUZ. 1 - Web Sayfası Tasarımı Oluşturma / Var Olan Tasarımı Açma: EKOM WEB DESIGNER PROGRMI KULLANMA KILAVUZ 1 Web Sayfası Tasarımı Oluşturma / Var Olan Tasarımı Açma 2 Web Sayfasına Yeni Element Ekleme Ve Özelliklerini Belirleme Değişiklik Yapma 3 Web Sayfası Tasarımını

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖZEL ELEKTRİK MAKİNALARI DERSİ FİNAL RAPORU ANDROİD BLUETOOTH KONTROLLÜ PİC SULAMA SİSTEMİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖZEL ELEKTRİK MAKİNALARI DERSİ FİNAL RAPORU ANDROİD BLUETOOTH KONTROLLÜ PİC SULAMA SİSTEMİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ÖZEL ELEKTRİK MAKİNALARI DERSİ FİNAL RAPORU ANDROİD BLUETOOTH KONTROLLÜ PİC SULAMA SİSTEMİ Emre CAN (1022706022) Ethem SERÇE (1022706042) Öğretim

Detaylı

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu Teknik Özellikleri Ethernet 10BaseT Dahili TCP/IP Stack TCP/IP Client-Server Bağlantı Özelliği Dahili DNS İstemcisi DHCP veya Statik IP ile çalışabilme UDP, TCP,ARP,ICMP(ping)

Detaylı

RU1000 Kepenk Güç Kaynağı. Uzaktan Kumandalı Kepenk Güç Kaynağı KULLANIM KILAVUZU

RU1000 Kepenk Güç Kaynağı. Uzaktan Kumandalı Kepenk Güç Kaynağı KULLANIM KILAVUZU RU1000 Uzaktan Kumandalı KULLANIM KILAVUZU İÇİNDEKİLER TANITIM 2 GÜÇ KAYNAĞI' NIN KURULUMU 2-3 KONTROL PANELİ 3 MONTAJ 4 UZAKTAN KUMANDA TANITIMI 4 UZAKTAN KUMANDAYI HAFIZAYA YÜKLEME 5 UZAKTAN KUMANDAYI

Detaylı

ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU

ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI 2015 Elektronik Belge Yönetim Sistemi ile ilgili her türlü teknik destek için Bilgi İşlem Daire

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA Pencerenin ortasında bulunan beyaz sayfa, slayt tasarımında kullanacağımız sayfamızdır. Sol panelde bu slayt sayfasının küçültülmüş halde bir

Detaylı

BETİ GSM/GPRS MODEM KULLANIM KILAVUZU

BETİ GSM/GPRS MODEM KULLANIM KILAVUZU BETİ GSM/GPRS MODEM KULLANIM KILAVUZU Yayınlanış Tarihi: 01.08.2012 Revizyon:1.2 1 1. MODEM İN ÖZELLİKLERİ: Beti GSM/GPRS modem kartı, kullanıcıların M2M uygulamaları için ihtiyaç duyabilecekleri asgari

Detaylı

OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI

OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI Otomasyon Nedir? Otomasyon u kısaca, bir işin insan ile makine arasında paylaşılması şeklinde tanımlayabiliriz. Bir otomasyon sisteminde toplam işin paylaşım yüzdesi

Detaylı

http://www.mertsarica.com http://twitter.com/mertsarica

http://www.mertsarica.com http://twitter.com/mertsarica Android üzerine Penetrasyon testi üzerine Penetrasyon testi adımları Örnek Zafiyetler Sonuç http://www.mertsarica.com http://twitter.com/mertsarica Ahlaklı Korsan Blog Yazarı Python Programcısı Zararlı

Detaylı

1.2 Bu cihazı kullanan kişinin işinde profesyonel olması gerekir ve sıradan vasıfsız bir çalışan olmamalıdır.

1.2 Bu cihazı kullanan kişinin işinde profesyonel olması gerekir ve sıradan vasıfsız bir çalışan olmamalıdır. Vertex MultiCure için Kullanım Talimatları 1.0. Genel Uyarılar: 1.1. Cihaz kullanılmadan önce bu kullanım kılavuzu dikkatle okunur. 1.2 Bu cihazı kullanan kişinin işinde profesyonel olması gerekir ve sıradan

Detaylı

Bilgi güvenliği konusunda farkındalık yaratmak. Mobil cihazlardaki riskleri anlatmak. Mobil uygulamaların bilgi güvenliği açısından incelemek 2

Bilgi güvenliği konusunda farkındalık yaratmak. Mobil cihazlardaki riskleri anlatmak. Mobil uygulamaların bilgi güvenliği açısından incelemek 2 1 Bu çalışmanın amacı; Bilgi güvenliği konusunda farkındalık yaratmak Mobil cihazlardaki riskleri anlatmak Mobil uygulamaların bilgi güvenliği açısından incelemek 2 Giriş - Mobil Cihazlar Mobil İşletim

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı

BEUN VPN Hizmeti. VPN Nedir?

BEUN VPN Hizmeti. VPN Nedir? BEUN VPN Hizmeti VPN Nedir? VPN, Virtual Private Network, yani Sanal Özel Ağ ın kısaltılmasıdır. VPN, İnternet gibi halka açık telekomünikasyon altyapılarını kullanarak kullanıcılar veya uzak ofisleri

Detaylı

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com . PROGRAMLAMA UTR-VC Windows altında çalışan konfigürasyon yazılımı aracılığıyla programlanır. Programlama temel olarak kalibrasyon, test ve giriş/çıkış aralıklarının seçilmesi amacıyla kullanılır. Ancak

Detaylı

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 Arıza Tespit Cihazı ve PC Osiloskop her tür elektronik kartın arızasını bulmada çok etkili bir sistemdir. Asıl tasarım amacı

Detaylı

Damlama Sulama Sistemi Otomasyon Kontrol Ünitesi:

Damlama Sulama Sistemi Otomasyon Kontrol Ünitesi: Damlama Sulama Sistemi Otomasyon Kontrol Ünitesi: Silinmeyen hafıza ve otomatik sigorta gibi üstün özellikleri ile Turunç \ İnci kontrol üniteleri bahçenize yaptığınız yatırımı korumak üzere profesyonel

Detaylı

SAYISAL KONTROL 2 PROJESİ

SAYISAL KONTROL 2 PROJESİ SAYISAL KONTROL 2 PROJESİ AUTOMATIC CONTROL TELELAB (ACT) ile UZAKTAN KONTROL DENEYLERİ Automatic Control Telelab (ACT), kontrol deneylerinin uzaktan yapılmasını sağlayan web tabanlı bir sistemdir. Web

Detaylı

Elektronik Kontrol Paneli

Elektronik Kontrol Paneli Elektronik Kontrol Paneli L-ION-EF21 Mikrokontrolör esaslı dijital teknoloji Gelişmiş kullanıcı arabirimi 2x16 Dijital LCD gösterge Kullanışlı Türkçe menü yapısı Parametre ayarları ile çok çeşitli sistemlere

Detaylı

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu Bu kılavuzun amacı bir motoru çalıştırmak üzere bir sürücünün kurulması için gerekli temel bilgileri sunmaktır. Lütfen www.controltechniques.com/userguides veya www.leroy-somer.com/manuals adresinden indirebileceğiniz

Detaylı

IP Sistem Özellikleri ve Kablo Türleri

IP Sistem Özellikleri ve Kablo Türleri IP AKS Sistemi IP Sistem Özellikleri ve Kablo Türleri Özellikleri: Sınırsız kapasite Daireler arası görüşme Çevre birimi olarak sadece switch kullanılır Bloklar birbiriyle switchler üzerinden bağlanır

Detaylı

testo AG Endüstriyel Amaçlı Ölçü ve Kontol Cihazları testo 610 Nem ve Sıcaklık Ölçüm Cihazı TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

testo AG Endüstriyel Amaçlı Ölçü ve Kontol Cihazları testo 610 Nem ve Sıcaklık Ölçüm Cihazı TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU testo 610 testo AG Endüsiyel Amaçlı Ölçü ve Kontol Cihazları testo 610 Nem ve Sıcaklık Ölçüm Cihazı TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU 2 testo kısa kullanım kılavuzu 610 testo kısa kullanım kılavuzu 610 1. Koruma

Detaylı

(RELAY CONTROL) KRAMER KAPI KONTROL KARTI

(RELAY CONTROL) KRAMER KAPI KONTROL KARTI SNS-155T (RELAY CONTROL) KRAMER KAPI KONTROL KARTI ( Encoder Girişli ) KULLANIM KILAVUZU 8 BİT CORE DEVİCE SWİTCH MOD POWER 16 A. RELAY OUT 12 Khz. PWM 1 CHANNEL ENCODER FEEDBACK Üretici Firma: SENSE Elektrik

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi ) GÜÇ ELEKTRONİĞİ (0860120203-0860170113) VE ENERJİ Zorunlu Meslek i Seçmeli (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri ) 4 56 44 100 Kredisi 3+1 4 Bu derste; yarı iletken anahtarlama elemanları, doğrultucu ve kıyıcı

Detaylı

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ Kullanma Kılavuzu 01 Kasım 2010 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir yazılım

Detaylı

ENERJİMİZİ GÜNEŞTEN ALIYORUZ

ENERJİMİZİ GÜNEŞTEN ALIYORUZ ENERJİMİZİ GÜNEŞTEN ALIYORUZ MiniSolar-1200 SOLAR KUTU Kullanma Kılavuzu **Önemli** Ürünlerimizi tercih ettiğiniz için çok teşekkür ederiz. Cihazın doğru çalışmasını sağlamak ve etkili kullanmak için lütfen

Detaylı

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3 Elektronik Isı Pay Ölçer Çevrenin Korunması Avantaj ve Özellikleri İklim koruma için enerji tüketiminin ölçümü Kaynakların ve çevrenin korunması Günümüzde; çevremiz, korunmaya

Detaylı

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ Öğr.Gör. Mehmet TAŞTAN Celal Bayar Üniversitesi Kırkağaç M.Y.O 45700-Kırkağaç/Manisa Tel:0-236-5881828 mehmettastan@hotmail.com

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

IRT63M. Bilgi Dokümanı. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) www.dtsis.

IRT63M. Bilgi Dokümanı. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) www.dtsis. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) Bilgi Dokümanı www.dtsis.com 1 İçindekiler 1. Genel Tanım... 3 2. Blok Diyagram... 4 3. Teknik

Detaylı