Sigaranın Bırakılmasından Sonra Görülen Kilo Alımı ile Serum Leptin Düzeyleri Arasındaki İlişki
|
|
- Emel Kekilli
- 8 yıl önce
- İzleme sayısı:
Transkript
1 Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigaranın Bırakılmasından Sonra Görülen Kilo Alımı ile Serum Leptin Düzeyleri Arasındaki İlişki The Relationship Between Serum Leptin Levels and Weight Gain After Smoking Cessation Fatih ÖZÇİÇEK*, Habib BİLEN**, Gürsel YILDIZ*, Adalet ÖZÇİÇEK*, Necdet ÜNÜVAR***, Abdülkerim YILMAZ**** ÖZET Obezite geninin ürünü olan leptin, adipoz doku tarafından salgılanan, enerji dengesi, besin alımı ve vücut ağırlığını düzenleyen bir hormondur. Sigara içenlerin içmeyenlere göre daha düşük vücut ağırlığında oldukları ve sigaranın bırakılmasından sonra görülen kilo artışı iyi bilinmektedir. Bu çalışma sigarayı bırakan bireylerde vücut ağırlığı takibi ile birlikte serum leptin seviyeleri ölçülerek, sigaranın bırakılmasından sonra görülen kilo artışında leptinin rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 2 yıldan uzun süredir günde en az 10 adet sigara içmekte olan, sağlıklı ve sigarayı bırakmak isteyen 19 gönüllü erkek birey alındı. Sigara içmeyen 15 sağlıklı gönüllü birey kontrol vakası olarak alındı. Çalışmanın başlangıcında sigara içenlerin vücut kitle indeksleri (VKİ) ± 3.68 kg/m², leptin seviyeleri 5.98 ± 6.32 ng/ml; içmeyenlerin VKİ leri ± 3.43 kg/m², leptin seviyeleri 4.52 ± 2.84 ng/ml olarak bulundu. Sigara içenlerin leptin seviyeleri içmeyenlere göre daha yüksek olmakla birlikte aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi ( p > 0.05). Sigaranın bırakılmasından sonra VKİ leri 1. ayda ± 3.99 kg/m², 2. ayda ± 3.88 kg/m² ve 3. ayda ± 4.03 kg/m² olarak bulundu. Başlangıç değeri ile karşılaştırıldığında VKİ deki bu artışlar anlamlıydı (sırasıyla p < , p < 0.001,p < 0.05). Sigaranın bırakılmasından sonra leptin konsantrasyonları 1. ayda 6.18 ± 6.16 ng/ml, 2. ayda 6.47 ± 6.13 ng/ml ve 3. ayda 5.65 ± 5.38 ng/ml olarak bulundu. Başlangıç değerine göre leptin seviyelerindeki değişme anlamlı değildi (p > 0.05). İçilen günlük sigara sayısı ile başlangıçtaki vücut ağırlığı, leptin konsantrasyonları ve sigaranın bırakılmasından sonraki vücut ağırlığı artışları arasında ilişki bulunamadı. Sonuç olarak, sigaranın bırakılmasını takiben vücut ağırlığı ve VKİ de anlamlı artışlar olmasına rağmen serum leptin seviyelerinde anlamlı değişim olmaması, bu kilo artışında leptinin rolü olmadığını düşündürmüştür. Oluşan kilo artışı sigaranın bırakılması ile nikotinin anorektik etkisinin ve metabolik hızda sigara içilmesine bağlı gelişen aralıklı artışın ortadan kalkmasına bağlı olabilir. Anahtar Kelimeler Leptin, Sigara içimi, Kilo alımı. SUMMARY Leptin, a product of obesity gene, is a hormone secreted by adipose tissue and regulates energy balance, food intake and body weight. Smokers weigh less than nonsmokers and weight gain after smoking cessation are well known issues. The aim of this study is to find out the role of leptin in weight gain after smoking cessation. Nineteen volunteer men who have been smoking at least 10 cigarettes per day during more than 2 years and intended to give up smoking were included in this study. There were fifteen healthy nonsmokers in the control group. At the beginning of the study, body mass index (BMI) of smokers were ± 3.68 kg/m 2 and those of nonsmokers were ± 3.43 kg/m 2. The serum leptin levels of smokers were 5.98 ± 6.32 ng/ml and those of nonsmokers were 4.52 ± 2.84 ng/ml. The serum leptin levels of smokers seemed to be greater than nonsmokers but there was no stastistically significant difference (p > 0.05). After smoking cessation, BMI values for the first month were calculated to be ± 3.99 kg/m 2, for the second month ± 3.88 kg/m 2 and for the third month ± 4.03 kg/m 2. The increase in these values when compared with the beginning levels were statistically significant (p < , p < 0.001, p < 0.05, respectively). The serum leptin levels were 6.18 ± 6.16 ng/ml at the first month, 6.47 ± 6.13 ng/ml at the second month and 5.65 ± 5.38 ng/ml at the third month. The difference when compared with the beginning levels was not statistically significant (p > 0.05). No relationship was noticed between the number of cigarettes smoken per day and the body weight at the beginning and between serum leptin levels and weight gain after smoking cessation. In conclusion, although there was a significant increase in body weight and BMI after smoking cessation; no significant increase was determined in serum leptin levels. These findings suggest that leptin has no role in the weight gain among this group. Removal of the intermittently increases in metabolic rate seen during cigarette smoking and elimination of the anorexic effect of nicotine may be the causative factors of weight gain after smoking cessation. Keywords: Leptin, cigarette smoking, weight gain C.Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 29 (4): , 2007 * Uzm. Dr., Erzincan Devlet Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği, ERZİNCAN ** Yrd. Doç. Dr., Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji BD, ERZURUM *** Prof. Dr., Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji BD, ERZURUM **** Yrd. Doç. Dr., Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji BD, SİVAS 141
2 Sigaranın Bırakılmasından Sonra Görülen Kilo Alımı ile Serum Leptin Düzeyleri Arasındaki İlişki GİRİŞ İnsanlarda vücut ağırlığının regülasyonunda etkili olan mekanizmalar arasında genetik, fizyolojik ve davranışsal faktörler sayılabilir (1). Fare obez (ob) geninin tanımlanması ve etkilerinin saptanması obezite araştırmalarında önemli yeni ufuklar açmıştır (2). Ob geni adipoz dokuda eksprese edilir ve bu genin protein ürünü olan leptin, merkezi sinir sistemine, vücut yağ depoları hakkında sinyaller ileterek besin alımını ve fazla enerji depolanmasını sınırlar ve adipozitleri regüle eder (3,4,5). Leptinin serumdaki yarı ömrü yaklaşık 90 dakikadır (6). İnsanlarda ve geniş bir hayvan grubunda, özel olarak yağ hücrelerinde üretilir ve dolaşıma salgılanmaktadır (2,6,7,8,9). Leptin nöroendokrin mekanizmalarla yeme davranışını düzenlenmektedir (10). Serum leptin seviyeleri yetişkinlerde, çocuklarda ve yeni doğanlarda vücut yağ kitlesi ile yüksek oranda ilişkilidir (1,11). Leptin ile vücut yağ oranı ve vücut kitle indeksi (VKİ) arasında lineer bir ilişki saptanmıştır (3,4,10,12,13,14,15). Dolaşan konsantrasyonları yağ depolarının büyüklüğünü yansıtır (16). Vücut yağı ve leptin seviyeleri arasında güçlü bir korelasyon olmasına rağmen, sabit bir VKİ seviyesine karşılık gelen leptin seviyelerinde bireyler arasında büyük bir heterojenite vardır. Bu bireyler arası farklılığın büyük kısmı, vücut yağı farklılıkları ile açıklanamaz. Hafif düzeydeki vücut ağırlığı değişiklikleri, vücut ağırlığı ve yağında oluşan değişikliklere göre orantısız bir şekilde leptin seviyelerinde belirgin değişiklikler ile sonuçlanır. Bu nedenle leptin konsantrasyonlarının regülasyonunda adipozite dışında başka genetik ve çevresel faktörlerin de rol aldığı düşünülmektedir (1,8,17,18). Sigara kullanımı ve vücut ağırlığı arasında negatif bir ilişki olduğu geniş kapsamlı bir epidemiyolojik çalışma olan NHANES II çalışması ile gösterilmiştir (19). Sigara içenlerin içmeyenlere göre daha düşük vücut ağırlığında oldukları ve sigaranın bırakılmasından sonra görülen kilo artışı iyi bilinmektedir (20,21) Sigara kullanımı nikotinik mekanizmalar yolu ile hipotalamik leptin reseptör duyarlılığını değiştirebilir ve dolayısıyla leptin sentezini etkileyebilir. Sigara kullananlarda görülen daha düşük vücut ağırlığının sergilenmesinde leptin kısmi bir rol oynuyor olabileceği ileri sürülmektedir (19). Bu çalışma sigarayı bırakan bireylerde, vücut ağırlığı takibi ile birlikte serum leptin seviyeleri ölçülerek, sigaranın bırakılmasından sonra görülen kilo artışı ile serum leptin düzeylerinde değişme olup olmadığını ve bu kilo artışında leptinin rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Bu çalışmaya mayıs 2000 ve haziran 2001 tarihleri arasında, 2 yıldan uzun süredir, günde en az 10 adet sigara içmekte olan, diabetes mellitus, tiroid hastalığı, gastrointestinal sistem hastalığı veya metabolizmayı etkileyecek başka bir hastalığı bulunmayan ve ailesinde obezite öyküsü olmayan, sigarayı bırakmak isteyen gönüllü bireyler alındı. Belirtilen özelliklere uygun toplam 35 gönüllü erkek sigara içicisi değişik zamanlarda çalışmaya dahil edildi. Ancak vakaların bir kısmı çalışmayı tamamlamadan yeniden sigara içmeye başladıkları için çalışmadan çıkartıldı. Çalışma toplam 19 kişi ile tamamlandı. Bu vakaların 11 tanesi 1., 2. ve 3. aylardaki takiplerine düzenli olarak geldi. Vakaların 4 tanesi 2. aydaki, 4 tanesi de 3. aydaki kontrollerine uygun zamanda gelmedikleri için bu dönemlerde kan örneği alınamadı. Kontrol vakaları olarak çalışma vakalarına benzer cins, yaş, boy ve vücut kitle indekslerine sahip, sigara içmeyen, sağlıklı 15 gönüllü birey seçildi. Çalışmanın başlangıcında sigara içen ve içmeyen bireylerin yaş ve cinsiyet bilgileri alındı. Çalışma vakalarının sigara içme süreleri ve içilen sigara miktarları kaydedildi. Tüm vakaların boy ve kiloları ölçülerek kaydedildi. Ayrıca vücut kitle indeksleri (VKİ); ağırlık (kg) / boy² (m) formülü ile (22,23) hesaplandı. Sigaranın bırakılmasından sonra olgulara nikotin replasmanı yapılmadı ve kilo alımını önleyici herhangi bir diyet ve egzersiz programı 142
3 Özçiçek ve ark. uygulanmadı. Serum leptin düzeyi ölçümü için kan örnekleri alındı. Vakaların başlangıçtaki ve sigarayı bıraktıktan 1, 2 ve 3 ay sonraki vücut kitle indeksleri hesaplandı ve bu dönemlerde alınan serum örneklerinde leptin seviyeleri ölçüldü. Bu çalışma, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Komitesi tarafından onaylandı. Leptin seviyesi ölçümü için DSL Active Human Leptin Irma kiti kullanıldı. Serum leptin seviyeleri İmmünoradiometrik assay (IRMA) yöntemi (24) kullanılarak tayin edildi. İstatistiksel analizler SPSS 7.5 bilgisayar programı kullanılarak yapıldı. Tüm verilerin ortalama ve standart sapmaları hesaplandı. Başlangıçtaki ile 1., 2. ve 3. aylardaki vücut ağırlığı, VKİ ve serum s leptin seviyeleri ve kontrol vakaları ile çalışma vakalarının başlangıç verileri Eşleştirilmiş Student t Testi kullanılarak karşılaştırıldı. Başlangıçtaki leptin değeri ve vücut ağırlığı ile 1., 2. ve 3. aylardaki vücut ağırlıkları ile, başlangıçta içilen sigara miktarı arasındaki ilişki Pearson Korelasyan Analizi kullanılarak incelendi. Leptin seviyeleri ile VKİ leri arasındaki ilişki Lineer Regresyon Analizi kullanılarak incelendi. P < 0.05 değeri anlamlı olarak kabul edildi. BULGULAR Toplam 19 erkekten oluşan çalışma grubuna ve 15 erkekten oluşan kontrol grubuna ait klinik, biyokimyasal ve demografik özellikler tablo 1 ve 2 de gösterilmiştir. Tablo 1-Çalışmanın başlangıcında tüm olguların demografik ve biyokimyasal özellikleri. Özellikler Sigara içenler Sigara içmeyenler İstatistiksel veriler (n = 19) (n = 15) Yaş (yıl)ª ± ± 8.17 (t = 1.299; p > 0.05) VA (kg)ª ± ± (t = 0.410; p > 0.05) VKİ (kg/m² )ª ± ± 3.43 (t = 0.131; p > 0.05) Leptin (ng/ml)ª 5.98 ± ± 2.84 (t = 0.409; p > 0.05) Leptin / VA ± ± (t = 0.642; p > 0.05) (ng/ml/kg)ª a:veriler ortalama değerler ± SD şeklinde sunulmuştur. VKİ:Vücut kitle indeksi, VA:Vücut ağırlığı) Tablo 2-Sigarayı bırakanların başlangıçtaki ve bıraktıktan 1, 2 ve 3 ay sonraki özellikleri. Özellikler Başlangıç 1.ay 2.ay 3.ay (n=19) (n=19) (n=15) (n=15) VA (kg)ª ± ± ± ± VKİ (kg/m² )ª ± ± ± ± 4.03 Leptin (ng/ml)ª 5.98 ± ± ± ± 5.38 Leptin / VA ± ± ± ± 0.11 (ng/ml/kg)ª a:veriler ortalama değerler ± SD şeklinde sunulmuştur. (VKİ:Vücut kitle indeksi, VA:Vücut ağırlığı) 143
4 Sigaranın Bırakılmasından Sonra Görülen Kilo Alımı ile Serum Leptin Düzeyleri Arasındaki İlişki Sigara içenlerden oluşan çalışma vakalarının yaşları yıl arasında (ortalama ± 8.87 yıl), sigara içmeyenlerden oluşan kontrol vakalarının yaşları yıl arasında (ortalama 29.8 ± 8.17 yıl) bulundu. Çalışma vakalarının boy uzunlukları cm (ortalama ± 7.09 cm), kontrol vakalarının boy uzunlukları cm (ortalama ± 7.80 cm) arasında idi. Çalışma vakalarının sigarayı bırakmadan önce içtikleri günlük sigara sayısı adet arasında (ortalama ± adet/gün) tespit edildi. Çalışma vakalarının sigarayı bırakmadan önce ölçülen vücut ağırlıkları kg arasında (ortalama ± kg) iken, sigara içmeyenlerin vücut ağırlıkları kg arasında (ortalama ± kg) değişim göstermekteydi. Sigara içenlerin vücut kitle indeksleri başlangıçta ile kg/m² arasında (ortalama ± kg/m²), sigara içmeyenlerin vücut kitle indeksleri ile kg/m² arasında (ortalama ± 3.43 kg/m²) bulundu. Sigara içenlerin serum leptin düzeyleri başlangıçta ng/ml arasında (ortalama 5.98 ± 6.32 ng/ml) iken, sigara içmeyen kontrol vakalarının serum leptin düzeylerinin ng/ml arasında (ortalama 4.52 ± 2.84 ng/ml) olduğu belirlendi. Sigara içen ve içmeyenlerin yaş, boy, vücut ağırlığı ve vücut kitle indeksleri arasında anlamlı fark yoktu. Mutlak leptin konsantrasyonları ve vücut ağırlığının kilogramı başına düşen leptin düzeyleri sigara içenlerde içmeyenlere göre daha yüksekti. Bununla birlikte aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (t = 0.642; p> 0.05). Leptin konsantrasyonları normal bir dağılım göstermediği ve değerler geniş bir aralıkta değiştiği için regresyon analizlerinde, leptin seviyelerinin doğal logaritma dönüşümleri yapılarak bu veriler kullanıldı. Sigara içenlerin VKİ leri ile logaritma leptinleri arasında lineer bir ilişki bulunamadı (r = 0.323; p > 0.05). Sigara içmeyenlerin de VKİ ve logaritma leptin değerleri arasında lineer ilişki saptanamadı ( r = 0.171; p> 0.05). Çalışmanın başlangıcında içilen günlük sigara sayısı, vücut ağırlığı (r = 0.27; p>0.05) ve leptin konsantrasyonu (r = -0.72; p > 0.05) ile ilişkili değildi. İçilen sigara miktarı ile sigaranın bırakılmasından sonra 1. aydaki vücut ağırlığı (r = 0.26; p > 0.05), 2. aydaki vücut ağırlığı (r = 0.335; p>0.05) ve 3. aydaki vücut ağırlığı (r = 0.380; p>0.05) arasında da istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunamadı. Sigaranın bırakılmasını takiben 1. ayda olguların vücut ağırlıkları kg arasında (ortalama ± 14,80 kg) bulundu. Başlangıç değerleri ile karşılaştırıldığında 1. ay sonunda olguların vücut ağırlığında meydana gelen değişim 1 ile 6 kg arasında (ortalama 1.97 ± 1.70 kg) idi. Vücut ağırlığındaki bu artış istatistiksel olarak anlamlı (t = 5.050; p < ) bulundu. İkinci ayda olguların vücut ağırlıkları kg arasında (ortalama ± kg) değişmekteydi. İkinci ay sonunda vücut ağırlıklarında meydana gelen değişim 1 ile 4 kg arasında (ortalama 1.47 ± 1.34 kg) idi. Başlangıç değerleri ile karşılaştırıldığında bu artış istatistiksel olarak anlamlı (t = 4.231; p < 0.001) bulundu. Üçüncü ayda vücut ağırlıkları kg arasında (ortalama ± kg) değişmekteydi. Üçüncü ay sonunda vücut ağırlığında meydana gelen değişim 3 ile 10 kg arasında (ortalama 1.77 ± 2.95 kg) idi. Başlangıç değerlerine göre bu artış da istatistiksel olarak anlamlı (t = 2.323; p< 0.05) bulundu. Olguların 1. ayda vücut kitle indeksleri kg/m² arasında (ortalama ± 3.99 kg/m²) hesaplandı. Başlangıç değerleri ile karşılaştırıldığında 1. ay sonunda olguların VKİ lerinde meydana gelen değişim 0.35 ile
5 Özçiçek ve ark. kg/m² arasında ( ortalama 0.67 ± 0.56 kg/m²) idi. VKİ deki bu artış istatistiksel olarak anlamlı (t = 5.166; p< ) bulundu. İkinci ayda olguların VKİ leri kg/m² arasında (ortalama ± 3.88 kg/m²) tespit edildi. İkinci ay sonunda VKİ lerinde meydana gelen değişim 0.35 ile 1.44 kg/m² arasında (ortalama 0.51 ± 0.47 kg/m²) idi. Bu artış istatistiksel olarak anlamlı (t = 4.180; p < 0.001) bulundu. Üçüncü ayda olguların VKİ leri kg/m² arasında (ortalama ± 4.03 kg/m²) değişmekteydi. Üçüncü ay sonunda VKİ lerinde meydana gelen değişim 1.04 ile 3.37 kg/m² arasında (ortalama 0.60 ± 0.99 kg/m²) idi. Bu artış da istatistiksel olarak anlamlı (t = 3.330; p< 0.05) bulundu. Olguların 1. ayda serum leptin düzeyleri ng/ml arasında (ortalama 6.18 ± 6.16 ng/ml) idi. Başlangıç değerleri ile karşılaştırıldığında 1. ay sonunda serum leptin düzeylerinde meydana gelen değişim ile 9.88 ng/ml arasında (ortalama 0.20 ± 3.46 ng/ml) idi. Leptin düzeylerindeki bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (t = 0.257; p> 0.05). İkinci ayda olguların serum leptin düzeyleri ng/ml arasında (ortalama 6.47 ± 6.13 ng/ml) değişmekteydi. 2. ay sonunda serum leptin düzeylerinde meydana gelen değişim 8.69 ile 4.40 ng/ml arasında (ortalama 0.22 ± 2.66 ng/ml) idi. Bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (t = 0.330; p >0.05). Üçüncü ayda olguların serum leptin düzeyleri ng/ml arasında (ortalama 5.65 ± 5.38 ng/ml) değişmekteydi. Üçüncü ay sonunda leptin düzeylerindeki değişim 1.20 ile 2.77 ng/ml arasında (ortalama 0.55 ± 1.34 ng/ml) idi. Başlangıç değerlerine göre leptindeki bu değişim de istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (t = 1.606; p> 0.05). TARTIŞMA Yapılan çalışmalarda serum leptin seviyeleri ile, kilo artışı ve vücut yağ oranı arasında lineer bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (12). Dolaşan leptin seviyelerinin en iyi belirleyicileri sırasıyla; toplam vücut yağ kitlesi, vücut yağı oranı ve vücut kitle indeksidir (8). Plazma leptin seviyeleri, vücut kitle indeksi ile yüksek derecede ilişkilidir (3). Vücut kitle indeksi genellikle adipozitenin bir yansıması olarak, vücut ağırlığının nispi bir göstergesi gibi kabul edilmektedir ve vücut ağırlığı (kg) / boy (m) 2 formülünden hesaplanır (22,23). Biz de çalışmamızda, adipozitenin göstergesi olarak vücut kitle indeksi parametresini kullandık. Klesges ve arkadaşları 1997 yılında sigarayı sürekli bırakanlar, sigarayı aralıklı olarak bırakanlar ve sigara içmeye tekrar başlayanlar olmak üzere 3 gruba ayırdıkları, sigarayı bırakan gönüllülerde yaptıkları çalışmada, sigaranın bırakılmasından sonra oluşan diyet, fizik aktivite, metabolik hız değişiklikleri ve kilo alımını 1 aylık, 6 aylık ve 1 yıllık dönemlerde takip etmişler. Sigarayı sürekli bırakan katılımcılarda kilo alımının 1 yıllık takip süresi boyunca sabit bir hızda olmadığını gözlemlemişler. Sigaranın kesilmesine atfedilen bu kilo alımının en fazla 1 ve 6 aylık dönemlerde olup, ilerleyen dönemlerde giderek yavaşladığını göstermişler (25). Bizim çalışmamızda sigaranın bırakılmasını takip eden kilo artışının en hızlı birinci ayın içerisinde olduğunu saptadık. Olguların çoğunda ikinci ve üçüncü aylarda ölçülen vücut ağırlıkları, birinci ayda ölçülen değerlere göre değişmedi veya azaldı, ancak sigarayı bırakmadan önceki değerlerin üstünde seyretti. Eliasson ve ark. nın (26) yaptığı çalışmada sigara içilmesi ve diğer şekillerde uzun süre nikotin kullanılmasının dolaşan leptin seviyeleri üzerine olan etkilerini araştırmak üzere benzer yaş, VKİ ve vücut yağı oranlarına sahip sigara içen, içmeyen ve nikotin cikleti çiğneyen bireyler çalışmaya alınmıştır. Bu çalışmanın sonucunda sigara içenler ve nikotin cikleti çiğneyenlerde, eşleştirildikleri sigara içmeyen kontrol bireylerine göre leptin seviyelerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sekiz haftalık bir süre için sigaranın bırakılmasının, muhtemelen vücut yağında bir artış yapmak yoluyla ve kilo ve vücut yağındaki artışa paralel olarak leptin seviyelerini daha da artırdığı saptanmıştır (26). 145
6 Sigaranın Bırakılmasından Sonra Görülen Kilo Alımı ile Serum Leptin Düzeyleri Arasındaki İlişki Bizim çalışmamızda da benzer yaş, cins ve VKİ ine sahip bireylerin bulunduğu sigara içen ve içmeyen grupların serum leptin seviyelerini karşılaştırdık. Sigara içenlerde serum leptin seviyeleri ve vücut ağırlığının kilogramı başına düşen leptin konsantrasyonlarının sigara içmeyenlere göre daha yüksek olmakla birlikte, aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığını bulduk. On iki hafta süre ile takip ettiğimiz sigarayı bırakanlarda, ilk 8 hafta süresince vücut ağırlıklarında ve leptin seviyelerinde başlangıç düzeylerine göre artış olurken, 12 haftanın sonunda vücut ağırlığı ve leptin düzeylerinin başlangıçtakilere benzer seviyelere doğru yöneldiğini saptadık. Vücut ağırlığı ve leptindeki artışlar büyük oranda birbirine paralel olmakla birlikte aralarındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı değildi. Nicklas ve ark. nın 1999 yılında yaptıkları çalışmada, sigara kullanımının kiloyu azaltıcı etkisinde, leptinin rolünün olup olmadığını belirlemek için, aynı yaşlardaki sigara içen ve içmeyen erkeklerde plazma leptin konsantrasyonları ölçülmüştür. Sigarayı başarılı bir şekilde bırakanların 3. ve 6. aylarda VKİ ve leptin konsantrasyonları yeniden ölçülmüştür. Bu çalışmanın sonucunda orta yaş ve üzerindeki sigara içen erkeklerin yaklaşık % 60 ının, sigara içmeyenlere göre aynı VKİ için daha yüksek leptin seviyelerine sahip olduğu bulunmuştur. Elde edilen sonuç, sigara içenlerin ortalama leptin konsantrasyonlarının, içmeyenlere göre daha düşük olduğunu gösteren önceki çalışmaların sonuçlarından farklıdır. Sigara içenlerde ve içmeyenlerde, leptin konsantrasyonlarının VKİ ile pozitif olarak korele olduğu bulunmuştur. Bu çalışmada sigarayı bırakanlarda kilo alımına rağmen ortalama leptin seviyeleri 3 ve 6 aylık dönemlerde artmamıştır. Kilo artışı miktarına göre ölçülen leptin seviyeleri beklenen seviyelerinden % 25 daha düşük bulunmuştur. Bu veriler, sigara içilmesinin plazma leptin konsantrasyonlarını direkt olarak artırdığını düşündürmektedir. Sigara içimi ile ilişkili bu leptin seviyesi artışı, sigara içenlerin, içmeyenlere göre daha düşük vücut ağırlığında olmalarını açıklayabilir (23). Oeser ve ark. (27) tarafından 1999 yılında yapılan çalışmada, sigarayı bırakma süresince leptin seviyelerindeki değişiklikler ve bunun sigarayı bırakma sonrası görülen kilo alımındaki rolü araştırılmıştır. Stabil kilolu, şişman olmayan, 6 sedanter erkek sigara içicisine standart içerikli bir diyet verilerek sigarayı bırakmadan 7 gün önce ve 7 gün sonra ölçümler yapılmıştır. Sigaranın bırakılmasından 7 gün sonra vücut ağırlığı değişmemiştir. Açlık plazma leptin seviyeleri, nikotin alımı ve yoksunluğu süresince benzer düzeylerde bulunmuştur. Katılımcıların başlangıç leptin seviyelerinin; yaş, günlük içilen sigara sayısı veya plazma nikotin seviyesi ile ilişkili olmadığı saptanmıştır. Bu çalışmada, kontrollü diyet koşulları altında leptin ekspresyonundaki değişikliklerin, sigarayı bırakma sonrası görülen kilo alımına katkıda bulunmadığı sonucuna varılmıştır ve sigarayı bırakma sonrası kilo alımının nedeni olarak leptin ekspresyonundaki değişikliklerin gösterilmesinin doğru olmadığı ileri sürülmüştür (27). Biz çalışmamızda, sigara içen ve içmeyen bireylerin vücut kitle indeksleri ile logaritmik leptin değerleri arasında lineer bir ilişki olmadığını bulduk. Vücut yağı ve leptin seviyeleri arasında güçlü bir bağlantı olmasına rağmen, sabit bir VKİ seviyesine karşılık gelen leptin seviyelerinde bireyler arasında büyük bir heterojenite vardır. Bu farklılığın büyük kısmı vücut yağı farklılıkları ile açıklanamaz. Bu nedenle leptin konsantrasyonlarının regülasyonunda adipozite dışında başka genetik ve çevresel faktörlerin de rol aldığı düşünülmektedir. VKİ ile logaritmik leptin değerleri arasında lineer bir ilişki gösterilememesi, serum leptin konsantrasyonları üzerine adipozite dışındaki faktörlerin de etkili olmasının bir sonucu olabilir. Bizim çalışmamızın eksik yönleri ise; örnek genişliğinin nispi olarak küçük olması, çalışmaya alınan vakaların tümünün erkek olması ve bayan sigara içicilerine ait veri olmaması, leptin konsantrasyonlarının major belirleyicisi olan adipoz 146
7 Özçiçek ve ark. doku kitlesinin direkt bir ölçümünün olmayışı ve sigaranın bırakıldığının tespiti ve kontrolü için çalışmaya katılan kişilerin kendi bildirimlerinin kullanılmasıdır. Bununla birlikte VKİ nin de insanlarda adipozitenin makul bir göstergesi olduğu ve bu tip çalışmalarda kişilerin kendi bildirimlerinin yeterli olduğu kabul edilmektedir (23,28). Yaptığımız literatür araştırmalarında, çeşitli çalışmalarda, sigara içenlerin leptin konsantrasyonlarının içmeyenlere göre daha yüksek, daha düşük veya benzer olduğu gibi farklı sonuçlar elde edilmiştir. Sigaranın kesilmesinden sonra oluşan kilo artışı ile ilgili yürütülen çalışmalarda genellikle vücut ağırlığı ve dolayısıyla vücut yağ oranındaki artışa paralel olarak serum leptin seviyelerinin arttığı bulunmuştur. Bizim çalışmamızda; benzer yaş, cins ve VKİ ne sahip sigara içen bireylerde, içmeyenlere göre leptin seviyelerinin daha yüksek olduğunu ancak aralarındaki farkın anlamlı olmadığını saptadık. Çalışmamızda, sigaranın bırakılmasını takiben özellikle ilk 1 ay içinde vücut ağırlıklarında hızlı bir artış olduğunu ve birinci aydan sonra bu artışın yavaşlayarak üçüncü ayın sonunda bazal seviyelere doğru kademeli bir dönüş olduğunu gözlemledik. Serum leptin seviyelerindeki değişim, hemen hemen vücut ağırlığı değişimine paralel olmakla birlikte aralarındaki ilişki anlamlı değildi. Sonuç olarak; yaptığımız çalışmada sigaranın bırakılmasını takiben vücut ağırlığı ve vücut kitle indeksinde anlamlı artışlar olmasına rağmen serum leptin düzeylerinde anlamlı değişim olmaması sigara bırakmaya atfedilen kilo artışında leptinin etkili olmadığını düşündürmüştür. Oluşan bu kilo artışı muhtemelen nikotinin anorektik etkisinin ve sigara içilmesini takiben metabolik hızda gelişen aralıklı artışın ortadan kalkmasına bağlı olabilir. Benzer VKİ ye sahip olmalarına rağmen sigara içenlerin içmeyenlere göre nispeten daha yüksek leptin seviyelerine sahip olmaları, sigara kullanımının nikotinik mekanizmalar yolu ile hipotalamik veya periferik leptin duyarlılığını azaltması ve bunu takiben yağ dokudaki leptin üretiminin artmasının bir sonucu olabileceğini düşündürmektedir. KAYNAKLAR 1- Jequier E, Tappy L. Regulation of body weight in humans. Physiol Rev 1999; 79: Sorensen TI, Echwald SM, Holm JC. Leptin in obesity. BMJ London 1996; 313: Havel PJ, Karakas SK, Mueller W, Johnson PR, Gingerich RL, Stern JS. Relationship of plasma leptin to plasma insulin and adiposity in normal weight and overweight women: Effects of dietary fat content and sustained weight loss. J Clin Endocrinol Metab 1996; 81: Larsson H, Ahren B. Short-term dexamethasone treatment increases plasma leptin independently of changes in insulin sensitivity in healthy women. J Clin Endocrinol Metab 1996; 81: Reichlin S. Editorial: Is leptin a secretion of the brain? J Clin Endocrinol Metab 1999; 84: Bray GA, York DA. Leptin and clinical medicine: A new piece in the puzzle of obesity. J Clin Endocrinol Metab 1997; 82: Auwerx J, Staels B. Leptin. Lancet 1998; 351: Sinha MK. Human leptin: the hormone of adipose tissue. Eur J Endocrinol 1997; 136: Grunfeld C, Pang M, Shigenaga JK, Jensen P, Lallone R, Friedman J. Serum leptin levels in the acquired immunodeficiency syndrome. J Clin Endocrinol Metab 1996; 81: Grinspoon S, Gulick T, Askari H, Landt M, Lee K, Anderson E. Serum leptin levels in women with anorexia nervosa. J Clin Endocrinol Metab 1996; 81: Considine RV. Weight regulation, leptin and growth hormone. Horm Res 1997; 48: Koloczynski JW, Ohannesian JP, Considine RV, Marco CC, Caro JF. Response of leptin to short-term and prolonged overfeeding in 147
8 Sigaranın Bırakılmasından Sonra Görülen Kilo Alımı ile Serum Leptin Düzeyleri Arasındaki İlişki humans. J Clin Endocrinol Metab 1996; 81: Tuominen JA, Ebeling P, Stenman UH, Heiman ML, Stephens TW, Koivisto VA. Leptin synthesis is resistant to acute effects of insulin in insulin dependent diabetes mellitus patients. J Clin Endocrinol Metab 1997; 82: Nyholm B, Fisker S, Lund S, Moller N, Schimitz O. Increased circulating leptin concentrations in insulin-resistant first-degree relatives of patients with non insulin-dependent diabetes mellitus: relationship to body composition and insulin sensitivity but not to family history of non insulin-dependent diabetes mellitus. Eur J Endocrinol 1997; 136: Berneis K, Vosmeer S, Keller U. Effects of glucocorticoids and of growth hormone on serum leptin concentrations in man. Eur J Endocrinol 1996; 135: Lagiou P, Signorello LB, Trichopoulos D, Tzonou A, Trichopoulou A, Mantzoros CS. Leptin in relation to prostate cancer and benign prostatic hyperplasia. Int J Cancer 1998; 76: Ostlund RE, Yang JW, Klein S, Gingerich R. Relation between plasma leptin concentrations and body fat, gender, diet, age and metabolic covariates. J Clin Endocrinol Metab 1996; 81: Haffner SM, Miettinen H, Karhapaa P, Mykkanen L, Laakso M. Leptin concentrations, sex hormones and cortisol in nondiabetic men. J Clin Endocrinol Metab 1997; 82: Hodge AM, Westerman RA, de Courten MP, Collier GR, Zimmet PZ, Alberti KGMM. Is leptin sensitivity the link between smoking cessation and weight gain? Int J Obes 1997; 21: Jensen EX, Fusch CH, Jaeger P, Peheim E, Horber FF. Impact of chronic cigarette smoking on body composition and fuel metabolism. J Clin Endocrinol Metab 1995; 80: Yoshinari M, Wakisaka M, Fujishima M. Serum leptin levels in smokers with type 2 diabetes. Diabetes Care 1998; 21: Killen JD, Fortman SP, Kraemer HC, Varady AN, Davis L, Newman B. Interactive effects of depression symptoms, nicotine dependence, and weight change on late smoking relapse. J Consult Clin Psychol 1996; 64: Nicklas BJ, Tomoyasu N, Muir J, Goldberg AP. Effects of cigarette smoking and its cessation on body weight and plasma leptin levels. Metabolism 1999; 48: Miles LEM, Lipschitz DA, Bieber CP, Cook JD. Measurement of serum ferritin by a 2 site immunoradiometric assay. Analyt Biochem 1974; 61: Klesges RC, Winders SE, Meyers AW, Eck LH, Ward KD, Hultquist CM. How much weight gain occurs following smoking cessation? A comparison of weight gain using both continuous and point prevalence abstinence. J Consult Clin Psychol 1997; 65: Eliasson B, Smith U. Leptin levels in smokers and long term users of nicotine gum. Eur J Clin Invest 1999; 29: Oeser A, Goffaux J, Snead W, Carlson MG. Plasma leptin concentrations and lipid profiles during nicotine abstinence. Am J Med Sci 1999; 318: Jeffery RW, Boles SM, Strycker LA, Glasgow RE. Smoking-specific weight gain concerns and smoking cessation in a working population. Health Psychol 1997; 16: Yazışma adresi: Dr.Fatih ÖZÇİÇEK Erzincan Devlet Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği fozçiçek@hotmail.com 148
Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi
Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal
(İnt. Dr. Doğukan Danışman)
(İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol
LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER
LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER Varlık Erol, Cengiz Aydın, Levent Uğurlu, Emre Turgut, Hülya Yalçın*, Fatma Demet İnce* T.C.S.B. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi,
Distribution of Oral Ascorbic Acid in Leucocyte and Plasma Related to Smoking
Ankara Ecz. Fak. Der. J. Fac. Pharm. Ankara 16, 31 (1986) 16, 31 (1986) Oral Askorbik Asidin Sigara Kullanımına Bağlı Olarak Lökosit ve Plazmadaki Dağılımı Distribution of Oral Ascorbic Acid in Leucocyte
İŞTAH HORMONU GHRELİNİN BÖBREK TRANSPLANTASYONU SONRASI VÜCUT KİTLE İNDEKSİ VE OKSİDATİF STRES ÜZERİNE ETKİLERİ
İŞTAH HORMONU GHRELİNİN BÖBREK TRANSPLANTASYONU SONRASI VÜCUT KİTLE İNDEKSİ VE OKSİDATİF STRES ÜZERİNE ETKİLERİ Yaşar Çalışkan 1, Abdullah Özkök 1, Gonca Karahan 2, Çiğdem Kekik 2, Halil Yazıcı 1, Aydın
K 2 vitamini takviyesi postmenopozal kadınlarda kalça kemik geometrisi ve kemik gücü endekslerini geliştiriyor
K 2 vitamini takviyesi postmenopozal kadınlarda kalça kemik geometrisi ve kemik gücü endekslerini geliştiriyor M. H. J. Knapen & L. J. Schurgers & C. Vermeer Özet K vitamini kemik metabolizmasını düzenleyen
¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı
Dr. Derda GÖKÇE¹, Prof. Dr. İlhan YETKİN², Prof. Dr. Mustafa CANKURTARAN³, Doç. Dr. Özlem GÜLBAHAR⁴, Uzm. Dr. Rana Tuna DOĞRUL³, Uzm. Dr. Cemal KIZILARSLANOĞLU³, Uzm. Dr. Muhittin YALÇIN² ¹GÜTF İç Hastalıkları
Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma
Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma Johanna M. Geleijnse,* Cees Vermeer,** Diederick E. Grobbee, Leon J. Schurgers,** Marjo H. J. Knapen,**
Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011
Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD
Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk
T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2
WiNGATE ANAEROBiK PERFORMANS PROFiLi VE CiNSiYET FARKLıLıKLARı
Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe J. ofspor! Sciences 2004, 15 (1), 25-38 üniversite ÖGRENCiLERiNiN WiNGATE ANAEROBiK PERFORMANS PROFiLi VE CiNSiYET FARKLıLıKLARı Ş. Nazan KOŞAR*, Ayşe KIN IŞLER** Hacettepe
Gebelikte beden kitle indeksi ve kilo değişimi ile albuminüri arasındaki ilişki
Gebelikte beden kitle indeksi ve kilo değişimi ile albuminüri arasındaki ilişki Özlem Banu Tulmaç, Zeynep Özcan Dağ, Yüksel Işık, Cemile Dayangan Sayan, Funda Erdoğan, Nevin Sağsöz Kırıkkale Üniversitesi
Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması
Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Pediatri, Ankara, Türkiye 2. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Endokrinoloji, Ankara, Türkiye 3
OBEZ ÇOCUK VE ADOLESANLARDA KREATİNİN KLERENSİNDE ARTIŞ METABOLİK SENDROMU OLANLARDA İSE SİSTATİN-C DÜZEYİ ARTIŞI OLASI BÖBREK HASARININ İLK GÖSTERGELERİDİR Dilşah Önerli Salman 1, Zeynep Kaba Şıklar 2,
VÜCUT KOMPOSİZYONU 1
1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,
DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR. Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Cinsiyet İlişkili Farklılıklar ERKEK BEYNİ KADIN BEYNİ Cinsiyet İlişkili
ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ
ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu
AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ
Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe,. ofsport Sciences 2000, 11 (1-2-3-4), 47-55 AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ SONRASı insülin VE KAN GliKOZ DEGERlERiNiN incelenmesi Cüneyt AYDIN". Kadir GÖKDEMIR"", ıbrahim
MENSTRUALOÖNGÜNÜN VE ORAL SU ALıMıNıN TOTAL VÜCUT SUYU VE VÜCUT KOMPOZiSYONU ÜZERiNE ETKisi:
Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2003,14 (4),144-161 MENSTRUALOÖNGÜNÜN VE ORAL SU ALıMıNıN TOTAL VÜCUT SUYU VE VÜCUT KOMPOZiSYONU ÜZERiNE ETKisi: BiYOELEKTRiK impeoans ANALizi Tahir
HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi
Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2003,14 (2), 83-91 HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi Ummuhan BAŞ ASLAN, Ayşe L1VANELlOGLU Hacettepe Üniversitesi,
Bu olumsuzluklar nedeni "günümüzün en fazla zihinleri ve bedeni meşgul eden rahatsızlığı olan "OBEZİTE" meydana gelmektedir.
Körü beslenme alışkanlıkları ve hareketsizlik sonucu vücut bileşenlerinde önemli değişiklikler ortaya çıkmaktadır. 35 yaşından sonra erkek ve kadınlar 50-60 yaşına kadar her yıl 0.2-0.8 kilogram yağ kazanırlarken,
ÖĞRENCİLERDE VÜCUT KİTLE İNDEKSİ VE BEL ÇEVRESİ DEĞERLERİNİN İNCELENMESİ
ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MECMUASI Cilt 57, Sayı 2, 2004 57-61 ÖĞRENCİLERDE VÜCUT KİTLE İNDEKSİ VE BEL ÇEVRESİ DEĞERLERİNİN İNCELENMESİ Ahmet Ergün* S. Fuat Erten** ÖZET Obezite çalışmalarında
Doç. Dr. Ahmet ALACACIOĞLU
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ĠZMĠR KATĠP ÇELEBĠ ÜNĠVERSĠTESĠ ATATÜRK EĞĠTĠM VE ARAġTIRMA HASTANESĠ Ġç Hastalıkları Kliniği Eğitim Sorumlusu: Prof. Dr. Servet AKAR GASTROĠNTESTĠNAL STROMAL TÜMÖRLERDE NÖTROFĠL/LENFOSĠT
Hastalarda insulin direncini ölçmek klinik pratiğimizde tanı koymak ve tedaviyi yönlendirmek açısından yararlı ve önemlidir.
Hastalarda insulin direncini ölçmek klinik pratiğimizde tanı koymak ve tedaviyi yönlendirmek açısından yararlı ve önemlidir. Dr. Sibel Güldiken Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma
AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ
AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU
Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi
Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com
Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması
Hemodiyaliz hastalarında resistin ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin araştırılması Osman Yüksekyayla, Hasan Bilinç, Nurten Aksoy, Mehmet Nuri Turan Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim
Nedenleri tablo halinde sıralayacak olursak: 1. Eksojen şişmanlık (mutad şişmanlık) (Bütün şişmanların %90'ı) - Kalıtsal faktörler:
Obezite alınan enerjinin harcanan enerjiden fazla olmasıyla oluşur. Bunu genetik faktörler, metabolizma hızı, iştah, gıdaya ulaşabilme, davranışsal faktörler, fiziksel aktivite durumu, kültürel faktörler
GENÇ BADMiNTON OYUNCULARıNIN MÜSABAKA ORTAMINDA GÖZLENEN LAKTATVE KALP ATIM HIZI DEGERLERi
Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe J. ofsport Sciences 2002, 13 (4), 22-31 GENÇ BADMiNTON OYUNCULARıNIN MÜSABAKA ORTAMINDA GÖZLENEN LAKTATVE KALP ATIM HIZI DEGERLERi A1pan CINEMRE* Caner AÇiKADA Tahir HAZıR
20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu.
Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özlem Serenli,
Değişken Türleri, Tanımlayıcı İstatistikler ve Normal Dağılım. Dr. Deniz Özel Erkan
Değişken Türleri, Tanımlayıcı İstatistikler ve Normal Dağılım Dr. Deniz Özel Erkan Evren Parametre Örneklem Çıkarım Veri İstatistik İstatistik Tanımlayıcı (Descriptive) Çıkarımsal (Inferential) Özetleme
Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet
Chapter 10 Summary (Turkish)-Özet Özet Vücuda alınan enerjinin harcanandan fazla olması durumunda ortaya çıkan obezite, günümüzde tüm dünyada araştırılan sağlık sorunlarından birisidir. Obezitenin görülme
Maternal serum 25 OH vitamin D düzeylerinin preterm eylem ve preterm doğumda rolü var mıdır?
Maternal serum 25 OH vitamin D düzeylerinin preterm eylem ve preterm doğumda rolü var mıdır? Medipol Mega Üniversite Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Lebriz Hale Aktün, Yeliz Aykanat, Fulya Gökdağlı
Tükürük kreatinin ve üre değerleri kullanılarak çocuklarda kronik böbrek hastalığı tanısı konulabilir mi? Dr. Rahime Renda
Tükürük kreatinin ve üre değerleri kullanılarak çocuklarda kronik böbrek hastalığı tanısı konulabilir mi? Dr. Rahime Renda Tükürük Özellikleri Major ve minor tükürük bezlerinden salınır Günlük sekresyon
Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Genel Bilgiler Hasta Adı: Cinsiyet: B.Y. Kadın Yaş: 40 Eğitim: Meslek: Lise
KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ
Oral Çinko Alımının Kan Basıncı ve Karbonhidrat Metabolizması Üzerindeki Etkisi
.Makaleler Oral Çinko Alımının Kan Basıncı ve Karbonhidrat Metabolizması Üzerindeki Etkisi Uzm. Dr. Yusuf Aydın Dr. Yasemin Ateş Uzm. Dr. Funda Ceran Doç. Dr. Mehmet Yıldız Uzm. Dr. N. Ihman SSK Ankara
15. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi Nisan 2013, Antalya. Obezite: Gerçekten iyi bir gösterge mi? Dr.
15. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi 24-28 Nisan 2013, Antalya Obezite: Gerçekten iyi bir gösterge mi? Dr. Sedat Üstündağ Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD, Edirne Obezite:
MODELi OLARAK KISA SÜRELi YÜZME EGZERSizi*
Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2001, 12 (4), 26-32 slçanda OKsioATiF STRES MODELi OLARAK KISA SÜRELi YÜZME EGZERSizi* Mustafa GÜL', Nuray ÖnAşAN', Seyithan TAYSI", Kenan GÜMÜŞTEKIN',
Farklı Psikiyatrik Tanılı Hastalarda Glisemik Kontrol ile Serum Lipid Profili Arasındaki İlişki: HbA1c, dislipidemi'yi mi öngörüyor?
Farklı Psikiyatrik Tanılı Hastalarda Glisemik Kontrol ile Serum Lipid Profili Arasındaki İlişki: HbA1c, dislipidemi'yi mi öngörüyor? Hasan Mervan AYTAÇ, Sinem ACAR, Nazan AYDIN Bakırköy Prof. Dr. Mazhar
Adolesanlarda Polikistik Over Sendromu tanısında Anti Müllerien Hormon (AMH) ve İnsülin Like Peptit -3 (INSL3) ün tanısal değeri
Adolesanlarda Polikistik Over Sendromu tanısında Anti Müllerien Hormon (AMH) ve İnsülin Like Peptit -3 (INSL3) ün tanısal değeri Ayça Kömürlüoğlu 1, E. Nazlı Gönç 2, Z. Alev Özön 2, Nurgün Kandemir 2,
Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi
Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde
Üniversite öğrencilerinin sigara ve alkol kullanma durumunun besin çeşitliliğine ve beslenme durumuna etkisinin incelenmesi
Üniversite öğrencilerinin sigara ve alkol kullanma durumunun besin çeşitliliğine ve beslenme durumuna etkisinin incelenmesi Rüveyda Esra ERÇİM, Ayla Gülden PEKCAN ÖZET Amaç: Türkiye nin değişik üniversitelerinde
Diyabetik Periferik Nöropati; Çevresel ve Genetik Faktörlerin Etkisi
Diyabetik Periferik Nöropati; Çevresel ve Genetik Faktörlerin Etkisi Emre BOZKIRLI Başkent Ünivesitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hst B.D. Nisan 2017 / Kıbrıs Diyabetik Periferik Polinöropati
Obez Çocuklarda Kan Basıncı Değişkenliği ve Subklinik Organ Hasarı Arasındaki İlişki
Obez Çocuklarda Kan Basıncı Değişkenliği ve Subklinik Organ Hasarı Arasındaki İlişki Ayşe Ağbaş 1, Emine Sönmez 1, Nur Canpolat 1, Özlem Balcı Ekmekçi 2, Lale Sever 1, Salim Çalışkan 1 1. İstanbul Üniversitesi,
Çocuklarda beslenme durumunun değerlendirilmesi. Dr. Ceyda TUNA KIRSAÇLIOĞLU
Çocuklarda beslenme durumunun değerlendirilmesi Dr. Ceyda TUNA KIRSAÇLIOĞLU Beslenme durumunun değerlendirilmesi 1) Klinik değerlendirme Öykü Fizik inceleme Antropometrik ölçümler 2) Laboratuvar değerlendirme
KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARINDA KONİSİTE İNDEKS ÖLÇÜMLERİNİN LİPİD PROFİLİ İLE İLİŞKİSİ
KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARINDA KONİSİTE İNDEKS ÖLÇÜMLERİNİN LİPİD PROFİLİ İLE İLİŞKİSİ Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim Dalı GİRİŞ Dislipidemi
MENOPOZ VE ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ
MENOPOZ VE ANTİHİPERTANSİF TEDAVİ Dr. Mürvet YILMAZ BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ KADINLARDA HT Yaşlanma ile birlikte kan basıncında artış görülür. Erişkin kadınların %25 Postmenopozal
Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi
Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi Selçuk Özdin 1, Aytül Karabekiroğlu 2, Arzu Alptekin Aker 2, Recep Bolat 2, Servet
HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL
HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL Abdullah Özkök¹, Yaşar Çalışkan 1, Tamer Sakacı 2, Gonca Karahan 3, Çiğdem Kekik 3, Alper Özel 4, Abdulkadir
Cerrahi sonrası erken ve geç dönemde metabolik takip. Prof. Dr. İbrahim Şahin İnönü. Üniversitesi
Cerrahi sonrası erken ve geç dönemde metabolik takip Prof. Dr. İbrahim Şahin İnönü. Üniversitesi Bariatrik cerrahinin başarılı olması için Kilo vermenin sağlanması Yağsız vücüt kitlesinin korunması Sağlıklı
Bu karşılaştırmaya göre normal yağ yakımı teknikleri ve HYPOXI süresince vücudun farklı bölgelerinde alternatif ölçümler yapıldı.
BİLİMSEL ÇALIŞMALAR İlk Çalışmalar: 1997 1997 yılında sektörde yer alan diğer yağ yakma metodlarıyla HYPOXI' nin etkinliğini karşılaştırmak amacıyla vücudun çeşitli bölgeleri baz alınarak bilimsel çalışmalar
ZARAR AZALTMA. Uzm.Dr.Zeynep Aytemur Solak
ZARAR AZALTMA Uzm.Dr.Zeynep Aytemur Solak Sigara tüketimi, kardiyovasküler, solunumsal ve malign hastalıklar için en önemli risk faktörlerinden biri olup önlenebilir hastalık ve ölüm nedenidir. Sigara
HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI
HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI SERKAN YILDIZ¹, REMZİ DÜNDAR², ÖMÜR KURU², FERCEM ERBAY², FATİH KILIDz,
Kronik Böbrek Hastalığında Retinol Bağlayıcı Protein-4 Düzeyindeki Artış Endotel Disfonksiyonun Yeni Bir Göstergesi mi?
Kronik Böbrek Hastalığında Retinol Bağlayıcı Protein-4 Düzeyindeki Artış Endotel Disfonksiyonun Yeni Bir Göstergesi mi? Gürkan Çelebi 1, İlker Taşçı 1, Mutlu Sağlam 2, Gökhan Özgür 1, Halil Yaman 3, Gökhan
FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER.
EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER FİZYOLOJİ BİLİM DALI NIN BİR ALT DİSİPLİNİDİR. FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN (ANTRENMAN) DÖNEMDEKİ STRES SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI
Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi
Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Nihal Özkayar 2,Bayram İnan 1, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2, Nisbet Yılmaz 1 1 Ankara Numune
RENAL TRANSPLANT ALICILARINDA SODYUM ATILIMI, BÖBREK HASARI VE EKOKARDİYOGRAFİK PARAMETRELERİN İLİŞKİSİ
RENAL TRANSPLANT ALICILARINDA SODYUM ATILIMI, BÖBREK HASARI VE EKOKARDİYOGRAFİK PARAMETRELERİN İLİŞKİSİ Emre Tutal 1, Bahar Gürlek Demirci 1, Siren Sezer 1, Saliha Uyanık 2, Özlem Özdemir 3, Turan Çolak
İleri Kronik Böbrek Hastalığında Protein Enerji Kaybı: Epidemiyoloji ve Tanı. Kübra Kaynar KTÜ Nefroloji BD
İleri Kronik Böbrek Hastalığında Protein Enerji Kaybı: Epidemiyoloji ve Tanı Kübra Kaynar KTÜ Nefroloji BD İleri Kronik Böbrek Hastalarında Protein Enerji Kaybı Neden Önemli? Kalantar-Zadeh, K. et al.
BPH GELİŞİMİNDE AŞIRI KİLONUN YERİ THE ROLE OF OBESITY ON BPH DEVELOPMENT
BPH GELİŞİMİNDE AŞIRI KİLONUN YERİ THE ROLE OF OBESITY ON BPH DEVELOPMENT Turhan ÇAŞKURLU, Osman Nuri AKBULUT, Serdar ARISAN, Ömer Onur ÇAKIR, Soner GÜNEY, Erbil ERGENEKON Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma
KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ. Doç. Dr. Bahar TAŞDELEN
KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. Bahar TAŞDELEN Günlük hayattan birkaç örnek Gelişim dönemindeki bir çocuğun boyu ile kilosu arasındaki ilişki Bir ailenin tükettiği günlük ekmek sayısı ile ailenin
Oksoloji Çocukluk Çağında Vücut Ölçümleri. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı
Oksoloji Çocukluk Çağında Vücut Ölçümleri Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Büyüme sağlığın bir yansımasıdır. Growth is a mirror of health James M. Tanner
Diyet, Obesite (Şişmanlık), Koroner Kalp Hastalığı, Kolesterol, Yağ, Karbonhidrat, Protein vs. Prof Dr Oktay Ergene
Diyet, Obesite (Şişmanlık), Koroner Kalp Hastalığı, Kolesterol, Yağ, Karbonhidrat, Protein vs. Prof Dr Oktay Ergene Akıl Tutulması Kafamız Neden Karışık? Pnomoni (Zatüre) Antibiyotik Hipertansiyon Antihipertansif
Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Ventilatörle İlişkili Pnömonili Hastalarda Serum C-Reaktif Protein, Prokalsitonin, Solubl Ürokinaz Plazminojen Aktivatör Reseptörü (Supar) Ve Neopterin Düzeylerinin Tanısal
ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:
ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve
Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği
Şişmanlık Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Tanım Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Obezite VKİ > 95 persantil Kilolu olmayı VKİ 85-95 persantil VKİ = ağırlık (kg) / boy
GERİATRİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA KOMORBİDİTE VE PERFORMANS SKORLAMALARININ PROGNOSTİK ÖNEMİ; TEK MERKEZ DENEYİMİ
GERİATRİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA KOMORBİDİTE VE PERFORMANS SKORLAMALARININ PROGNOSTİK ÖNEMİ; TEK MERKEZ DENEYİMİ Murat Tuğcu, Umut Kasapoğlu, Çağlar Ruhi, Başak Boynueğri, Özgür Can, Aysun Yakut, Gülizar
Orta yaş kadınların çoğu için psikososyal ve fiziksel semptomlarla ilişkili olarak reprodüktif dönemin sonu ve menopozun başlangıcını gösterir
Orta yaş kadınların çoğu için psikososyal ve fiziksel semptomlarla ilişkili olarak reprodüktif dönemin sonu ve menopozun başlangıcını gösterir Aynı zamanda sağlıksız yaşam stilinin birikmiş etkilerinin
Doç.Dr., Çukurova Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, Spor Sağlık Bilimleri Anabilim Dalı, Adana, Türkiye 2
Smyrna Tıp Dergisi -15- Smyrna Tıp Dergisi Araştırma Makalesi Düzenli Fiziksel Egzersize Bağlı Kadınların Vücut Kitle İndeksleri ve Sigara Kullanma Oranlarındaki Değişim Change in Body Mass Indexes and
Beslenme ve İnflamasyon Göstergeleri Açısından Nokturnal ve Konvansiyonel Hemodiyalizin Karşılaştırılması
Beslenme ve İnflamasyon Göstergeleri Açısından Nokturnal ve Konvansiyonel Hemodiyalizin Karşılaştırılması Halil Yazıcı 1, Abdullah Özkök 1, Yaşar Çalışkan 1, Ayşegül Telci 2, Alaattin Yıldız 1 ¹İstanbul
Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II
47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi
SİGARA BIRAKMA TEDAVİSİNDEKİ HASTALARIMIZIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE TEDAVİ BAŞARISINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, Cilt XXIX Sayı 3, 2015 SİGARA BIRAKMA TEDAVİSİNDEKİ HASTALARIMIZIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE TEDAVİ BAŞARISINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER GENERAL CHARACTERISTICS OF SMOKING CESSATION
VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA
1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA 2 VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma,
PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI. Prof. Dr. Engin GÜNEY
PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI Prof. Dr. Engin GÜNEY Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı DİABETES MELLİTUS 415 milyon erişkinde diyabet var.
Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?
Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal
Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi
Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi Bakır M¹, Engin A¹, Kuşkucu MA², Bakır S³, Gündağ Ö¹, Midilli K² Cumhuriyet Üniversitesi
Çullas İlarslan N.E, Günay F, Bıyıklı Gençtürk Z, İleri D.T, Arsan S Ankara Üniv. Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.B.D.
Yaşamın İlk İki Yılında Demir Profilaksisinin Önemi ve Anemi Taramasında Hemogram ile Birlikte Ferritin Ölçümü: Rutin Taramanın Bir Parçası Olabilir Mi? Çullas İlarslan N.E, Günay F, Bıyıklı Gençtürk Z,
ANKARA ili YAŞ GRUBU
Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe J. ofspor! Sciences 2005, 16 (1), 19-29 ANKARA ili 11-12 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARıN FiziKSEL AKTiviTE VE BAZI BESLENME ALıŞKANLıKLARı Dr. savaş KUDAŞ*, Dr. Bülent ÜLKAR**, Dr.Ali
SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya
SALTurk Çalışması Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması 22 Mayıs 2008 - Antalya Amaç Türkiye de günlük tuz alımını saptamak Sodyum alımı ve hipertansiyon ilişkisini araştırmak Kabul ve
D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji
D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bruselloz Brucella cinsi bakteriler tarafından primer olarak otçul
İnsülin Direnci ve Prediyabetin Yönetimi. Okan Bakıner
İnsülin Direnci ve Prediyabetin Yönetimi Okan Bakıner Prediabetes- Type 2 Diabetes İnsülin direnci ve prediyabet yönetimi ana hedefleri 1. Diyabete progresyonu durdurmak 2. Kardiyovasküler riski azaltmak
ÜZERiNE ETKiSi. performansı etkilemediğini göstermektedir. Anahtar Kelime/er: Kreatin, kreatin fosfat, futbol, slalom koşusu, performans.
Spor Bilimleli Dergisi Hacettepe f. ofsport SCİences 2000, 11 (1-2-3-4), 56-63 KREATiN YÜKLEMENiN DÜZ VE SLALOM KOŞULARıNDA, SPRiNT PERFORMANSı ÜZERiNE ETKiSi Asaf ÖZKARA *, Rüştü GÜNER**Burak KUNDURACIOGlU*
SĠSTEMĠK ĠZOTRETĠNOĠN TEDAVĠSĠ ALAN AKNE VULGARĠSLĠ HASTALARDA SERUM B12 VE FOLĠK ASĠT DÜZEYLERĠ
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ATATÜRK EĞĠTĠM VE ARAġTIRMA HASTANESĠ DERĠ VE ZÜHREVĠ HASTALIKLARI KLĠNĠĞĠ SĠSTEMĠK ĠZOTRETĠNOĠN TEDAVĠSĠ ALAN AKNE VULGARĠSLĠ HASTALARDA SERUM B12 VE FOLĠK ASĠT DÜZEYLERĠ UZMANLIK
1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun
Genç Sağlıklı Kişilerde Kısa Dönem Sigara Kullanımının Metabolik Sendrom arametreleri Üzerine Etkisi
doi: 10.5505/abantmedj.2014.43043 Abant Medical Journal Orijinal Makale / Original Article Volume Cilt 3 Issue Sayı 3 Year Yıl 2014 Genç Sağlıklı Kişilerde Kısa Dönem Sigara Kullanımının Metabolik Sendrom
RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ
RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden
Yrd. Doç. Dr. Gamze AKBULUT. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik ABD. gakbulut@gazi.edu.tr
Yrd. Doç. Dr. Gamze AKBULUT Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik ABD gakbulut@gazi.edu.tr 1977 yılında Ankara da doğdu. 1999 yılında Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik
Fiziksel Aktivite ve Sağlık. Prof. Dr. Bülent Ülkar Spor Hekimliği Anabilim Dalı
Fiziksel Aktivite ve Sağlık Prof. Dr. Bülent Ülkar Spor Hekimliği Anabilim Dalı 1 Fiziksel İnaktivite Nedir? Haftanın en az 5 günü 30 dakika ve üzerinde orta şiddetli veya haftanın en az 3 günü 20 dakika
Aydın İli İlköğretim Okulları Öğrencilerinde Oturma Yüksekliği ile Boy, Ağırlık ve Beden Kitle İndeksi İlişkisi
İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 11(2) 73-77 (2004) Aydın İli İlköğretim Okulları Öğrencilerinde Oturma Yüksekliği ile Boy, Ağırlık ve Beden Kitle İndeksi İlişkisi Sacide Karakaş*, Pınar Okyay**,
TİP 1 DİYABETİ OLAN İNSÜLİN POMPASI KULLANAN BİREYLERE BAZAL İNSÜLİN DOZ DEĞİŞİKLİĞİ EĞİTİMİ VERMELİ MİYİZ?
TİP 1 DİYABETİ OLAN İNSÜLİN POMPASI KULLANAN BİREYLERE BAZAL İNSÜLİN DOZ DEĞİŞİKLİĞİ EĞİTİMİ VERMELİ MİYİZ? Sacide Kılıç* Alime Selçuk Tosun** Elif Eliş* *Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Endokrinoloji
EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT
EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT Prof.Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Sempatik Sistem Adrenal Medulla Kas kan dolaşımı Kan basıncı Solunum sıklık ve derinliği Kalp kasılma gücü Kalp atım
Sigara çenlerde ve çmeyenlerde Akci er Kanseri: Genel Özelliklerde Farkl l k Var m?
ULUSLARARASı HEMATOLOJI-ONKOLOJI DERGISI MAKALE / ARTICLE International Journal of Hematology and Oncology Sigara çenlerde ve çmeyenlerde Akci er Kanseri: Genel Özelliklerde Farkl l k Var m? Ahmet E. ERBAYCU
MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065
MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ
İleri obez diyabetiklerde antidiyabetik ajan seçimi. Dr. Mustafa ÖZBEK Dışkapı YBEAH Endokrinoloji Kliniği ANKARA
İleri obez diyabetiklerde antidiyabetik ajan seçimi Dr. Mustafa ÖZBEK Dışkapı YBEAH Endokrinoloji Kliniği ANKARA 16.11.2018 Genel bilgiler Obezite: özellikle son 20 yıldır tüm dünyada prevalansı giderek
BÖBREK NAKİLLİ ÇOCUKLARDA GEÇ DÖNEM AKUT REJEKSİYONUN GREFT SAĞKALIMI ÜZERİNE ETKİLERİ. Başkent Üniversitesi Çocuk Nefroloji Dr.
BÖBREK NAKİLLİ ÇOCUKLARDA GEÇ DÖNEM AKUT REJEKSİYONUN GREFT SAĞKALIMI ÜZERİNE ETKİLERİ Başkent Üniversitesi Çocuk Nefroloji Dr. Aslı KANTAR Akut rejeksiyon (AR), greft disfonksiyonu gelişmesinde major
Gençlik Kamplarında Görev Yapan Liderlerin Sigara İçme Alışkanlıklarının Belirlenmesi
International Journal of Science Culture and Sport December 2016 : 4 (Special Issue 3) ISSN : 2148-1148 Doi : 10.14486/IntJSCS629 Field : Sport Psychology Type : Research Article Recieved: 10.10.2016 -
Tip 2 Diyabet te Agresif Tedavi Gerekli mi? EVET. Prof. Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı
Tip 2 Diyabet te Agresif Tedavi Gerekli mi? EVET Prof. Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Günümüzde diyabet tedavisinde neredeyiz? Tedavide başarı durumumuz
METASTATİK KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİ TANISI SAĞKALIMI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
İLERİ EVRE İN-OPERABL VEYA METASTATİK KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİ TANISI ALMIŞ HASTALARIMIZDA SAĞKALIMI ETKİLEYEN FAKTÖRLER Dr.Nurgül Yaşar Kartal Dr.Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştıma Hastanesi Tıbbi
Kronik Böbrek Hastalığında Kolekalsiferol ün Etkisi
Kronik Böbrek Hastalığında Kolekalsiferol ün Etkisi Taner Baştürk 1, Abdülkadir Ünsal 2 1Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 2Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği Serum Kalsidiol