4.Bölüm Tahvil Değerlemesi. Doç. Dr. Mete Doğanay Prof. Dr. Ramazan Aktaş

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "4.Bölüm Tahvil Değerlemesi. Doç. Dr. Mete Doğanay Prof. Dr. Ramazan Aktaş"

Transkript

1 4.Bölüm Tahvil Değerlemesi Doç. Dr. Mee Doğaay Prof. Dr. Ramaza Akaş

2 Amaçlarımız Bu bölümü amamladıka sora aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiiz: Tahvillerle ilgili emel kavramları bilmek Faiz oraı ve ahvil fiyaı arasıdaki ilişkiyi bilmek Tahvili cari geirisi ve vadeye kadar geirisii hesaplamak Faiz oraı riskii bilmek Verim eğrisii bilmek Şirke ahvilleri ile emerrü riski arasıdaki ilişkiyi bilmek Aahar Kavramlar Değerleme İskoo oraı Kupo faiz oraı Primli ahvil İskoolu ahvil Tahvili geiri oraı Vadeye kadar geiri Faiz oraı riski Verim eğrisi Şirke ahvili Temerrü riski İçidekiler Tahvil ve Özellikleri 1

3 Faiz Oraı ve Tahvil Değeri Arasıdaki İlişki Tahvili Geiri Oraı ve Vadeye Kadar Geirisi Faiz Oraı Riski Verim Eğrisi Öze Çalışma Soruları Çalışma Soruları Yaı Aaharı Yararlaıla Kayaklar 2

4 BÖLÜM 4 TAHVİL DEĞERLEMESİ 1. Tahvil ve Özellikleri Tahvil, devle ya da özel sekör arafıda ihraç edile borçlama aracıdır. Tahvilleri vadesi e az bir yıl olmak zorudadır. Tahvili ihraççısı (ahvili çıkara şirke veya devle), ahvili elide buluduralara belirli döemlerde (öreği alı ayda bir, üç ayda bir) faiz ödemesi yapar, vade souda ise aaparayı geri öder. Tahvil devle arafıda ihraç edilmiş ise devle ahvili, özel sekör arafıda ihraç edilmiş ise şirke ahvili olarak isimledirilir. Tahvillere ilişki bazı kavramlar aşağıda açıklamışır: Nomial Değer (İibari Değer): Tahvili üzeride yazılı ola değerdir. Tahvili ihraççısı arafıda vade souda ahvili elide buluduralara ödecek uardır. Kupo Faiz Oraı: Tahvil ihraççısı arafıda, ahvili vadesi süresice yapılacak döemsel faiz ödemelerii hesaplamasıa esas eşkil ede oradır. Vade: Tahvili vadesidir (bir yıl, iki yıl, beş yıl vb.). Vadeye Kala Süre: Tahvili vadeye kala süresidir. İhraç fiyaı: Tahvil ilk çıkarıldığıda (biricil piyasada arz edildiğide) yaırımcıları ahvili saı almak içi ödedikleri fiyaır. Piyasa fiyaı: Tahvili ikicil piyasada herhagi bir ada işlem gördüğü fiyaır. Eğer bir yaırımcı ahvili ihraç arihide sora saı almak iserse, ikicil piyasada piyasa fiyaıda saı alır. Ayı şekilde, herhagi bir yaırımcı daha öce saı aldığı ahvili, vadesii beklemede ikicil piyasada, piyasa fiyaıda saarak akde döüşürebilir. Vadeye kadar geiri: Tahvili ikicil piyasada geçerli piyasa fiyaıda saı ala yaırımcıı, bu ahvili vadesi soua kadar elide uması durumuda elde edeceği geiri oraıdır. 2. Faiz Oraı ve Tahvil Değeri Arasıdaki İlişki Tahvilleri ihraç fiyaı omial değerie eşi, omial değerii üzeride veya omial değerii alıda olabilir. Tahvili ihraç fiyaı omial değerii alıda ise bua iskoolu ahvil, omial değerii üzeride ise bua primli ahvil deir. Tahvil iser iskoolu iserse primli olarak ihraç edilsi döemlik faiz ödemeleri omial değer üzeride hesaplaır ve vade souda ahvil sahiplerie omial değer ödeir. Yukarıda da açıkladığı gibi, ahvil geleceke iki çeşi aki akımı suar. Bularda ilki döemlik faiz (kupo) ödemeleridir, ikicisi ise vade souda yapılacak aapara ödemesidir. Daha öceki bölümlerde de açıkladığı gibi, bir varlığı şu adaki değeri, bu varlığı geleceke sağlayacağı aki 3

5 akımlarıı bugükü değerie eşiir. Bu emel değerleme presibi ahviller içi de geçerlidir. Bir ahvili şu adaki değeri, döemlik faiz ödemelerii bugükü değeri ile döem souda ödeecek aaparaı bugükü değerii oplamıa eşiir. Bu durum aşağıdaki formülle göserilebilir: Burada da; Tahvili Değeri (TD) = Faiz ödemeleri BD + Aapara BD TD I A i 1 (1 i) (1 ) Formüldeki; TD : Tahvili herhagi bir zamadaki değerii gösermekedir. I : döemideki faiz ödemesii gösermekedir. i : İskoo oraı olarak kullaıla, söz kousu ahvili saı alaları alep eikleri geiri oraıı gösermekedir. Bu ora cari faiz oraları ve işlemei riskliliğie bağlı olarak belirleir. İskoo oraı ile kupo faiz oraı farklı kavramlardır. Kupo faiz oraı döemsel faiz ödemelerii hesaplamasıda kullaıla ve ahvili vadesi boyuca sabi kala (sabi faizli ahvillerde) veya belirleme şekli değişmeye (değişke faizli ahvillerde) faiz oraıdır. Tahvile sabi geirili mekul kıyme demesii sebebi de vadeye kadar değişmeye bu kupo faiz oraıda dolayıdır. Daha sora açıklaacağı gibi, gerçeke ahvili vadede öceki herhagi bir adaki geirisi riske bağlı olarak değişir. İskoo oraı ise, ahvili vadesi boyuca piyasa şarlarıa göre değişebile, yaırımcıları belli bir zamada ahvile yaırımda dolayı alep eikleri geiri oraıdır. Tahvil ilk ihraç edildiğide geellikle gerekli geiri oraı ile kupo faiz oraı eşiir. İlk ihraça, kupo faiz oraı gerekli geiri oraıda fazla ise ahvil primli, az ise ahvil iskoolu olarak saılır. İlk ihraça kupo faiz oraı gerekli geiri oraıa eşi olarak belirlemişse ahvil omial değerde saılır. Görüldüğü gibi, ahvili piyasa değerii değişire husus yaırımcıı risk algılamasıı yasıa piyasa faiz oraıı değişkeliğidir. : vade soua kadar ödeecek faiz sayısıı gösermekedir. A : Aaparayı (omial değeri) gösermekedir. ABC A. Ş., 4 yıl vadeli, alı ayda bir faiz ödemeli, kupo faiz oraı yıllık % 14 ve her birii omial değeri 100 TL ola bir ahvil ihracı gerçekleşirmişir. Yaırımcıları alep eikleri geiri oraı da yıllık % 16 ise bu ahvili ihraç fiyaı (bugükü değeri) edir? TD I A i 1 (1 i) (1 ) formülüde, Faiz ödemeleri alı ayda bir yapıldığıda döemlik (alı aylık) kupo faiz oraı 0,14 /2 = 0,0 dir. Tahvil başıa ödeecek döemlik faiz mikarı 100 * 0,0 = TL şeklide buluur. Vade 4 yıl olduğuda ve kupo faiz ödemeleri alı ayda bir yapıldığıda oplam faiz ödemesi yapılacakır (so faiz ödemesi vade souda aapara geri ödemesiyle birlike 4

6 yapılacakır). Gerekli geiri oraı da döemlik (alı aylık) 0,16 / 2 = 0,0 dir. Tahvili bugükü değeri aşağıdaki şekilde buluur: TD 1 (1 0,0) 100 (1 0,0) Dikka edilirse faiz ödemeleri eşi ödemelerdir ve bu eşi ödemeler döem solarıda gerçekleşmekedir (ilk faiz ödemesi ahvili ihracıda alı ay sora, so faiz ödemesi ise vade biimide yapılacakır). Bu edele, ifadesi eşi ödemeleri bugükü değeri 1 (1 0,0) olup daha öceki bölümlerde icelee eşi ödemeleri bugükü değer fakörü ile buluabilir. Eşi ödemeleri bugükü değer fakörü; 1 1 (1 i) BDAF ( i, ) olarak hesaplamakadır. i 1 1 (1 0,0) BDAF (0,0;) 0,0 5,466 Burada döemlik faiz ödemelerii bugükü değeri * 5,466 = 40,22 TL olarak buluur. 100 Aaparaı bugükü değeri = (1 0,0) = 54,03 TL. TD = 40, ,03 = 94,25 TL. Dikka edilirse ahvili kupo faiz oraı gerekli geiri oraı (cari faiz oraı) ı alıdadır. Bu edele ahvil omial değerii alıda (iskoolu) saılmakadır. Bu ahvili saı ala yaırımcılar, 100 TL omial değerli bir ahvil içi ihraç arihide 94,25 TL ödeyecek, her alı ayda bir TL kupo faizi alacak, vade souda da 100 TL aaparayı alacaklardır. Tahvili saı ala yaırımcılar, ahvili saı almayıp paralarıı bezer riskli bir yaırım aracıda değerledirmek iserlerse gerekli geiri oraı (yıllık % 16) kadar bir geiri elde edebileceklerdir. Acak ahvil, gerekli geiri oraı alıda bir geiri (yıllık % 14) sağlamakadır. Böyle bir ahvile sahip olmak içi yaırımcılar 100 TL yerie 94,25 TL ödemekedirler. Hazie 1,5 yıl (1 ay) öce beş yıl vadeli, alı ayda bir % 12 kupo ödemeli, her biri 100 TL omial değerli devle ahvili ihraç emişir. Hâlihazırda cari faiz oraı % 15 dir. Söz kousu 5

7 devle ahvillerii bugü olması gereke fiyaı edir? (Yaırımcı ahvili üçücü faiz ödemeside sora saı almakadır. Bir soraki faiz ödemesi alı ay sora yapılacakır.) Tahvili döemlik faiz oraı 0,06 dır. Tahvil oplam o defa faiz ödemekedir. Acak ahvil 1,5 yıl öce ihraç edildiğide şu aa kadar, üçücüsü bugü olmak üzere oplam üç defa faiz ödemişir. Vadeye kadar yedi faiz ödemesi kalmışır. Bu edele = olarak alıacakır. TD 1 6 (1 0,05) 100 (1 0,05) 1 1 (1 0,05) BDAF (0,05;) 0,05 5,29 Faiz ödemelerii bugükü değeri = 6 * 5,29 = 31,2 TL. 100 Aapara BD = (1 0,05) = 60,25 TL. TD = 31,2 + 60,25 = 92,06 TL. Söz kousu ahvili bugükü saış fiyaıı 92,06 TL olması gerekmekedir. Yukarıdaki öreke ahvili faiz ödemesii yapıldığı gü, yai faiz ödemeside heme sora saı alıdığı kabul edilmekedir. Başka bir ifadeyle, faiz ödemesii ahvili saa kişi almakadır. Tahvili saı ala kişi ilk faiz ödemesii bir döem sora ahsil edecekir. Dolayısıyla bir soraki ödeme am alı ay sora (öreke ahvil alı ayda bir faiz ödediğide) yapılacakır. Acak yaırımcı ahvili iki faiz ödemesi arasıda herhagi bir güde de saı alabilir. Öreği bir özel sekör işlemesi 15 Nisa 2011 arihide 4 yıl vadeli, alı ayda bir faiz ödemeli, kupo faiz oraı % 16 ola, TL omial değerli ahvil ihraç emiş olsu. Şu ada 20 Aralık 2012 dir. Tahvil bugüe kadar üç faiz ödemesi yapmış olup bir soraki faiz ödemesii 15 Nisa 2013 arihide yapılacağıı kabul edelim. 20 Aralık 2012 arihide cari faiz oraı (yaırımcıları alep eikleri geiri) % 14 dür. Söz kousu ahvili 20 Aralık 2012 arihide olması gereke fiyaı edir? Bir öceki öreke üm faiz ödemelerii arasıda alı aylık zama aralığı oluyordu. Acak burada ahvili saı alıdığı arih ile (20 Aralık 2012), ilk faiz ödemesi arasıda (15 Nisa 2013) alı ayda daha kısa bir süre bulumakadır. Acak 15 Nisa 2013 arihide iibare faiz ödemeleri arasıda yie alı aylık zama aralıkları buluacakır. Bu öreke ileride yapılacak üm ödemeleri 20 Aralık 2012 arihideki değerii buluması gerekmekedir. Bu işlem aşağıda açıkladığı şekilde yapılabilir. 6

8 20 Aralık 2012 arihi ile bir soraki faiz ödemesii yapılacağı 15 Nisa 2013 arasıda 116 gü bulumakadır. İki faiz ödemesi arasıdaki süreyi (alı ayı) 12 gü olarak kabul edersek, 116 / 12 = 0,63 işlemi 116 güü alı ayı e kadarı olduğuu göserir. Burada 116 gü alı ayı 0,63 ie karşılık gelmekedir. Bu durumda söz kousu ahvili bugükü değeri aşağıdaki şekilde hesaplaacakır: Tahvil oplam faiz ödemesi yapmakadır. Bularda üçü daha öcede yapılmışır. Dolayısıyla vade soua kadar beş faiz ödemesi kalmışır. Acak ilk faiz ödemesi (oplam içide dördücü ödeme) bugüde 116 gü sora, başka bir ifade ile alı ayı 0,63 si kadar bir süre sora yapılacakır. Bu ödemei bugükü değerii bulmak içi 15 Nisa 2013 arihideki ödemeyi 0,63 döem geri geirmek gerekmekedir. Buda soraki ödeme 15 Ekim 2013 arihide yapılacakır. Bu ödemei 20 Aralık 2012 arihideki değerii bulmak içi (1 + 0,63) = 1,63 döem geri geirmek gerekmekedir. İşlem bu maıkla devam edecekir. Böylece ahvili 20 Aralık 2012 arihideki değerii hesaplamak içi aşağıdaki ifade elde edilir: 0 TD (1 0,0) 0,63 0 (1 0,0) 1,63 0 (1 0,0) 2,63 0 (1 0,0) 3, (1 0,0) 4,63 = 1.066, TL. Tahvili omial değeri TL dir. Döemlik kupo faiz oraı 0,16/2 = 0,0 dir. Tahvil alı ayda bir (1.000 * 0,0) 0 TL kupo faizi ödemekedir. Döemlik iskoo oraı (yaırımcıları alep eikleri geiri) 0,14/2 = 0,0 dir. Tahvili beş kupo faiz ödemesi kalmışır. So kupo faiz ödemesi ile birlike aapara da geri ödeecekir. Bu edele so ödeme TL aapara, 0 TL kupo faizi olmak üzere oplam 1.00 TL olmakadır. Dikka edilirse ahvili 20 Aralık 2012 arihide olması gereke fiyaı 1.066, TL, omial değerii üzeridedir. Tahvili kupo faiz oraı (0,16), 20 Aralık 2012 arihideki cari faiz oraıı (0,14) üzeridedir. Cari faiz oraıı üzeride kupo ödemesi yapa bu ahvile sahip olmak içi yaırımcıları 66, TL prim ödemesi gerekecekir. 3. Tahvili Geiri Oraı ve Vadeye Kadar Geiri Tahvili geiri oraı ve vadeye kadar geiri kavramları birbiriyle ilişkili ama farklı alamları ola kavramlardır. Tahvili geiri oraı yaırıla döem içi hesaplaa ve o döem içi ahvili sağladığı geiriyi göserirke, vadeye kadar geiri herhagi bir ahvili bugü cari piyasa fiyaı üzeride saı ala bir yaırımcıı bu ahvili vade soua kadar yai ahvili ömrü boyuca elide uması durumuda elde edeceği yıllık oralama geiriyi ifade emekedir. Örek: 5 yıl vadeli % kupo faiz ödemeli omial değeri 100 TL ola ahvili vadesii dolmasıa 3 yıl kalmışır. Cari faiz oraıı % 6 olduğu durumda söz kousu yıl (üçücü yıl) içi ahvili geiri oraı ve vadeye kadar geirisi e olur? TD 3 (1 0,06) (1 0,06) 1

9 TD (1 0,06) 1 (1 0,06) 2 (1 0,06) (1 0,06) 3 TD =105,346 Tahvili değeri, kupo faiz oraı cari faiz oraıı üsüde olduğu içi ahvil primli işlem görmekedir. Yai bu ahvili bugü saymaya kalkığıızda değeri 105, 346 TL dir. Diyelim ki siz bu ahvili saı aldığıızda cari faiz oraı kupo faiz oraıı üsüdeydi ve fiyaı 95 TL idi. Ayrıca ahvil saı alıdığıda kupo ödemesii yapılmadığıı ve dolayısıyla TL lik kupo ödemeside de yararlaılacağıı varsayalım. Bu durumda yaırımcıı üçücü yıl içi ahvil yaırımıı geirisi şu şekilde buluacakır: Kupo geirisi: TL Sermaye kazacı: 105,346 TL 95 TL=10,346 TL Toplam kazaç: 1,346 TL Tahvili geiri oraı: 1,346/95=%19,3 olur. Öe yada, vadeye kadar geiri aşağıdaki şekilde hesaplaır: TD I (1 VKG) (1 ) 1 A VKG Yukarıdaki ifade, ahvil fiyaıı hesaplamasıı vere ifade ile heme heme ayıdır. Acak, ahvili olması gereke eorik fiyaıı vere ifadede, i olarak göserile ve yaırımcıları alep eikleri geiriyi emsil ede (bezer riskli yaırım araçlarıı cari faiz oraı) iskoo oraı bilimeke ve burada yola çıkılarak ahvili değeri hesaplamakaydı. Vadeye kadar geiri hesaplamasıda ise, ahvili şu adaki piyasa fiyaı bilimeke, ahvil bu fiyaa saı alııp vade soua kadar elde uulursa yaırımcıı elde edeceği döemlik geiri hesaplamakadır. Yukarıdaki ifadede VKD olarak göserile geiri, vadeye kadarki geiridir. Söz kousu ahvili şu ada işlem gördüğü piyasa fiyaı bellidir. Bu fiyaa ahvili saı ala bir yaırımcı ahvili vadeye kadar elide uarsa döemlik olarak (kupo ödemeleri alı ayda bir yapılıyorsa alı aylık) VKG oraıda bir geiri elde eder. Yukarıdaki formülde vade soua kadar yapılacak faiz ödeme sayısıı gösermekedir. 105,346 (1 VKG) 1 (1 VKG) 2 (1 VKG) (1 VKG) 3 Burada cevap araa soru, VKG e olmalıdır ki fiya 105,346 TL ye eşi olsu? dur. VKG Excel elekroik hesap ablosuda iç verim oraı (İgilizce IRR) foksiyou kullaılarak kolayca hesaplaabilir. Bulua VKG, 105,346 TL de bu ahvili bugü saı ala

10 yaırımcıı, ahvili vade soua kadar elide uması yai ahvili ömrü boyuca uması durumuda elde edeceği döemsel geiriyi göserir. Bu hesaplama yapıldığıda VKG i % 6 olacağı bellidir. (Niçi?) Peki e zama ahvili geiri oraı VKG ye eşi olur? Faiz oraları değişmezse bu iki geiri oraı birbirie eşi olur. Faiz oralarıı değişmesi halide bu iki geiri oraı birbiride farklılaşacakır. Örek Uygulama Bir yaırımcı 2,5 yıl öce ihraç edilmiş, beş yıl vadeli, alı ayda bir % 12 ora üzeride kupo faizi ödeye, 100 TL omial değerli bir devle ahvilii 96 TL piyasa değeri üzeride saı almışır. Bu yaırımcıı ahvili vadesie kadar elide uması durumuda elde edeceği geiri edir? Burada sorula vadeye kadar geiridir (VKG). Tahvil 2,5 yıl öce ihraç edildiğide beş faiz ödemesi yapmışır (Beşici ödemei bugü yapıldığı ve ahvili faiz ödemeside sora saı alıdığı kabul edilmekedir.). Tahvili vadeye kadar kala faiz ödemeleri () beş adeir (1 VKG) 100 (1 VKG) 5 VKG = % olarak hesaplaır. Yukarıdaki öreke ahvili, faiz ödemesii yapıldığı güde saı alıdığı kabul edilmekedir. Tahvil iki faiz ödemesi arasıda herhagi bir güde saı alıabilir. Bu durumda vadeye kadar geiri aşağıdaki öreke göserildiği şekilde hesaplaır: Beş yıl vadeli, 20 Ekim 2009 arihide ihraç edilmiş, alı ayda bir % 14 yıllık faiz oraı üzeride kupo faizi ödeye, 100 TL omial değerli bir devle ahvili, 16 Temmuz 2012 arihide, 103 TL piyasa değeride saı alımışır. Tahvili saı ala yaırımcıı ahvili vadesie kadar elide uması durumuda elde edeceği geiri edir? Tahvil oplam 10 faiz ödemesi yapacakır. Şimdiye kadar 20 Nisa 2010, 20 Ekim 2010, 20 Nisa 2011, 20 Ekim 2011 ve 20 Nisa 2012 arihleride olmak üzere 5 faiz ödemesi yapmışır. Geriye beş faiz ödemesi daha kalmışır. Bu faiz ödemeleride ilki 20 Ekim 2012 arihide yapılacakır. 16 Temmuz 2012 ile 20 Ekim 2012 arasıda 96 gü vardır. Alı ay 12 gü olarak alıırsa, 96 / 12 = 0,53 hesaplamasıda ilk faiz ödemesie alı ayı 0,53 ü kadar bir süre olduğu görülür. Bu durumda formülümüz, daha öce ahvili fiyaıı bulumasıda açıklaa yöeme bezer şekilde, aşağıdaki gibi olacakır: 103 (1 VKG) 0,53 (1 VKG) 1,53 (1 VKG) 2,53 (1 VKG) 3,53 10 (1 VKG) 4,53 9

11 Burada, VKG paydadaki üslü ifadede kesir olduğuda Excel elekroik hesap ablosudaki IRR foksiyou kullaılarak hesaplaamaz. Bu amaçla Excel hesap ablosu esas alıarak basi bir program yazılması gerekir. 4. Faiz Oraı Riski Faiz oralarıdaki değişiklikler edeiyle işlemei, fiasma giderleride arış ve elide bulua DİBS porföyüde kayaklaa zararla karşılaşması ve bu gelişmelere bağlı olarak öz kayak değer kaybıa uğraması riskidir. Ayrıca faiz oraıda beklemedik arışlar soucuda işlemei aki akımlarıda oraya çıkabilecek aksaklıklar ve plalaa aki giriş değerleride düşüşler gibi souçlar da bu risk kapsamıda değerledirilmelidir. Faiz oraı riski, fiasal varlıkları geirileri ve yükümlülükleri maliyelerii faiz oraı değişimleride ekilemesiyle, e faiz geliride meydaa gelecek değişimdir. Piyasadaki faiz oraları çeşili edelerle değişkelik göserir. Öreği eflasyou arması, piyasada risk algısıı yükselmesi, sıcak para deile porföy yaırımlarıı ülke dışıa çıkması hazie faiz oralarıı yükselmesie yol açar. Firma bazıda ise özellikle firmaı emerrüe düşme ihimalii yükselmesi (sürekli zarar eme gibi) şirke ahvilii daha yüksek bir iskoo oraı ile değerii hesaplamasıa ede olur. Tahvili piyasa faiz haddideki değişime ola duyarlılığı duraio ya da süre kavramıyla ifade edilir. Tahvili süresii yai riskii belirleye emeler kupo faiz oraı, iskoo oraı ve ahvili vadesidir. Tahvili kupo faiz oraı ve iskoo oraı azaldıkça, bua mukabil vadesi uzadıkça faiz oraıdaki değişime ola duyarlılığı arar. 5. Verim Eğrisi Verim eğrisi, belli bir ada ahvili çeşili vadeleri ile bu vadelerdeki geirileri arasıdaki ilişkii grafiksel ifadesie verile isimdir. Dikey eksede verim, yaay eksede ise vadeler yer alır. Verim eğrileri; poziif eğimli verim eğrisi, egaif eğimli verim eğrisi, düz verim eğrisi ve ora vadelerde yüksek verimi ifade ede verim eğrileri olarak sııfladırılırlar. Geelde daha fazla gözlee bir durum ola verim eğrisii eğimii arması durumu, uzu vadede faizleri (eflasyou) yükseleceği bekleisii yasıır. Eğimi azalması, diğer bir deyişle poziif eğimli bir verim eğrisii düzleşmesi (orijie yakı arafı yükselip, uzak arafı düşmesi) ise, yaırımcıları, ileride faizleri düşeceği bekleisi ile mevcu faiz oralarıda daha uzu süre faydalamak içi, uzu vadeye yöelmelerii ifade eder. 10

12 Öze Bir ahvili olması gereke değeri, ahvili ileride yapacağı kupo ödemelerii bugükü değeri ile vade souda ödeecek aaparaı (omial değeri) bugükü değerie eşiir. Tahvillerde vadeye kadar geiri, ahvili herhagi bir arihe ala yaırımcıı ahvili vadesii soua kadar elde uması durumuda oluşacak geiridir. Tahvili değeri aşağıdaki şekilde hesaplaır: TD I i A TD I A i 1 (1 i) (1 ) : Tahvili herhagi bir zamadaki değerii gösermekedir. : döemideki faiz ödemesii gösermekedir. : İskoo oraı olarak kullaıla, söz kousu ahvili saı alaları alep eikleri geiri oraıı gösermekedir. : Vade soua kadar ödeecek faiz sayısıı gösermekedir. : Aaparayı (omial değeri) gösermekedir. Tahvil geiri oraı yaırıla döem içi hesaplaa ve o döem içi ahvili sağladığı geiridir. Vadeye kadar geiri herhagi bir ahvili bugü cari piyasa fiyaı üzeride saı ala bir yaırımcıı bu ahvili vade soua kadar yai ahvili ömrü boyuca elide uması durumuda elde edeceği yıllık oralama geiriyi ifade eder. Faiz oraı riski, faiz oralarıdaki değişiklikler edeiyle işlemei fiasma giderleride arış ve elide bulua DİBS porföyüde kayaklaa zararla karşılaşması ve bu gelişmelere bağlı olarak öz kayak değer kaybıa uğraması riskidir. Verim eğrisi, belli bir ada ahvili çeşili vadeleri ile bu vadelerdeki geirileri arasıdaki ilişkii grafiksel ifadesie verile isimdir. 11

13 Çalışma Soruları 1. Aşağıdaki ifadelerde hagisi doğrudur? a. Nomial Değer, ahvili üzeride yazılı ola değerdir. b. İskoo oraı ahvil ihraççısı arafıda, ahvili vadesi süresice yapılacak döemsel faiz ödemelerii hesaplamasıa esas eşkil ede oradır. c. Piyasa fiyaı, ahvil ilk çıkarıldığıda (biricil piyasada arz edildiğide) yaırımcıları ahvili saı almak içi ödedikleri fiyaır. d. İhraç fiyaı, ahvili ikicil piyasada herhagi bir ada işlem gördüğü fiyaır. e. Tahvili cari geirisi, ahvili ikicil piyasada geçerli piyasa fiyaıda saı ala yaırımcıı, bu ahvili vadesi soua kadar elide uması durumuda elde edeceği geiri oraıdır. 2. Aşağıdaki ifadelerde hagisi doğrudur? a. Tahvilleri ihraç fiyaı omial değerie eşi, omial değerii üzeride veya omial değerii alıda olabilir. b. Tahvili ihraç fiyaı omial değerii alıda ise bua primli ahvil deir. c. Tahvili ihraç fiyaı omial değerii üsüde ise bua iskoolu ahvil deir. d. Tahvil iser iskoolu iserse primli olarak ihraç edilsi döemlik faiz ödemeleri piyasa değeri üzeride hesaplaır. e. Hiçbiri 3. Faiz oraı riski ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerde hagisi yalışır? a. Faiz oralarıdaki değişiklikler edeiyle işlemei fiasma giderleride arış ve elide bulua DİBS porföyüde kayaklaa zararla karşılaşması ve bu gelişmelere bağlı olarak öz kayak değer kaybıa uğraması riskidir. b. Faiz oraıda beklemedik arışlar soucuda işlemei aki akımlarıda oraya çıkabilecek aksaklıklar ve plalaa aki giriş değerleride düşüşler gibi souçlar da bu risk kapsamıda değerledirilmelidir. c. Piyasa faiz oraıdaki değişimi ek edei eflasyodaki değişimdir. d. Tahvili piyasa faiz haddideki değişime ola duyarlılığı duraio ya da süre kavramıyla ifade edilir. 12

14 e. Tahvili süresii yai riskii belirleye emeler kupo faiz oraı, iskoo oraı ve ahvili vadesidir. 4. Verim eğrisi ile ilgili olarak hagisi yalışır? a. Verim eğrisi, belli bir ada ahvili çeşili vadeleri ile bu vadelerdeki geirileri arasıdaki ilişkii grafiksel ifadesie verile isimdir. b. Yaay eksede verim, dikey eksede ise vadeler yer alır. c. Dikey eksede verim, yaay eksede ise vadeler yer alır. d. Geelde daha fazla gözlee durum, verim eğrisii eğimii arması durumudur. e. Geelde daha fazla gözlee bir durum ola verim eğrisii eğimii arması durumu, uzu vadede faizleri (eflasyou) yükseleceği bekleisii yasıır. 5. Aşağıdaki ifadelerde hagisi yalışır? a. Tahvil, devle ya da özel sekör arafıda ihraç edile borçlama aracıdır. b. Tahvilleri vadesi e az bir yıl olmak zorudadır. c. Tahvili ihraççısı, ahvili elide buluduralara belirli döemlerde faiz ödemesi yapar, vade souda ise aaparayı geri öder. d. Tahvili ihraççısı, ahvili elide buluduralara belirli döemlerde faiz ödemesi yapar, vade başıda ise aaparayı geri öder. e. Tahvil devle arafıda ihraç edilmiş ise devle ahvili, özel sekör arafıda ihraç edilmiş ise şirke ahvili olarak isimledirilir. 6. Tahvillerde kupo faiz mikarı hagi değer üzeride hesaplaır? a. İhraç değeri b. Piyasa değeri c. Lise değeri d. Nomial değer e. Defer değeri 13

15 . Bir devle ahvili beş yıl vadeli olup alı ayda bir % 10 faiz oraı (yıllık) üzeride kupo ödemesi yapmakadır. Tahvil şimdiye kadar 6 kupo ödemesi yapmışır. So kupo ödemesi bugü yapılmışır. Piyasa faiz oraı % 15 ise ahvili bugükü fiyaı edir (Nomial değer 100 TL)? a. 101,2 TL b. 91,63 TL c. 95,2 TL d. 2,65 TL e. 105,63 TL. Bir devle ahvili 10 yıl vadeli olup alı ayda bir % 16 faiz oraı (yıllık) üzeride kupo ödemesi yapmakadır. Tahvil şimdiye kadar 12 kupo ödemesi yapmışır. So kupo ödemesi bugü yapılmışır. Piyasa faiz oraı % 14 ise ahvili bugükü fiyaı edir (Nomial değer 100 TL)? a. 103,5 TL b. 110,65 TL c. 96,45 TL d. 105,9 TL e.,45 TL 9. Bir şirke ahvili 5 yıl vadeli olup 6 ayda bir % 14 faiz oraı (yıllık) üzeride kupo ödemesi yapmakadır. Tahvili omial değeri TL dir. Tahvil şimdiye kadar 5 kupo ödemesi yapmışır. Bir soraki kupo ödemesi (6cı kupo ödemesi) 120 gü sora yapılacakır. Piyasa faiz oraı % 12 ise ahvili bugükü değeri edir (6 ay = 12 gü)? a. 1040,62 TL b. 932,5 TL c. 1063,04 TL d. 1090,65 TL e. 95,5 TL 14

16 10. Bugü bir ahvili saı ala yaırımcıı vadesie kadar beklemesi durumuda elde edeceği geiri e olarak adladırılır? a. Gerçek geiri b. Döemsel geiri c. Yıllık geiri d. Gerçek geiri e. Vadeye kadar geiri 15

17 Çalışma Soruları Yaı Aaharı 1. a Cevabıız yalış ise Tahvil ve Özellikleri kousuu yeide gözde geçiriiz. 2. a Cevabıız yalış ise Faiz Oraı ve Tahvil Değeri Arasıdaki İlişki kousuu yeide gözde geçiriiz. 3. c Cevabıız yalış ise Faiz Oraı Riski kousuu yeide gözde geçiriiz. 4. b Cevabıız yalış ise Verim Eğrisi kousuu yeide gözde geçiriiz. 5. d Cevabıız yalış ise Tahvil ve Özellikleri kousuu yeide gözde geçiriiz. 6. d Cevabıız yalış ise Tahvil Değerlemei Geel Esasları kousuu yeide gözde geçiriiz.. b Cevabıız yalış ise Tahvil Değerlemei Geel Esasları kousuu yeide gözde geçiriiz.. d Cevabıız yalış ise Tahvil Değerlemei Geel Esasları kousuu yeide gözde geçiriiz. 9. c Cevabıız yalış ise Tahvil Değerlemei Geel Esasları kousuu yeide gözde geçiriiz. 10. e Cevabıız yalış ise Vadeye Kadar Geiri kousuu yeide gözde geçiriiz. 16

18 Yararlaıla Kayaklar AKTAŞ, Ramaza vd. (2009), Fias Maemaiği (2. Baskı), Gazi Kiabevi, Akara BENNINGA, Simo (2001), Fiacial Modelig, MIT Press. BREALEY, Richard A., MYERS, Sewar C. Ve MARCUS, Ala J. (200), Fudemeals of Corporae Fiace, McGraw-Hill Ieraioal. BRIGHAM, Eugee ve GAPENSKI, Louis C. (1991), Fiacial Maageme: Theory ad Pracice, Dryde Press. BRIGHAM, Eugee ve HOUSTON, Joel F. (199), Fudameals of Fiacial Maageme, Dryde Press, ABD. KEOWN, Arhur J. Vd. (2002), Fiacial Maageme: Pricipals ad Applicaios, Pearso Educaio ic. KORKMAZ, Tura ve PEKKAYA, Mehme (2005), Excel Uygulamalı Fias Maemaiği, Eki Kiabevi. STICKY, C.P, WEIL, R.L. ve DAVIDSON, S. (1991), Fiacial Accouig, Academic Press. 1

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ TAHVİL DEĞERLEMESİ Doç. Dr. M. Mee DOĞANAY Prof. Dr. Ramaza AKTAŞ 1 İçerik Tahvil ve Özellikleri Faiz Oraı ve Tahvil Değeri Arasıdaki İlişki Tahvili Geiri Oraı ve Vadeye Kadar Geirisi Faiz Oraı Riski Verim

Detaylı

3. Bölüm Paranın Zaman Değeri. Prof. Dr. Ramazan AktaĢ

3. Bölüm Paranın Zaman Değeri. Prof. Dr. Ramazan AktaĢ 3. Bölüm Paraı Zama Değeri Prof. Dr. Ramaza AktaĢ Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıkta sora aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiiz: Paraı zama değeri kavramıı alaşılması Faiz türlerii öğremek

Detaylı

TĐCARĐ MATEMATĐK - 5.2 Bileşik Faiz

TĐCARĐ MATEMATĐK - 5.2 Bileşik Faiz TĐCARĐ MATEMATĐK - 5 Bileşik 57ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER: Örek 57: 0000 YTL yıllık %40 faiz oraıyla yıl bileşik faiz ile bakaya yatırılmıştır Bu paraı yılı souda ulaşacağı değer edir? IYol: PV = 0000 YTL = PV (

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ .4.26 5. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ Mekul Kıymet Yatırımlarıı Değerlemesi Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Temel Değerleme Modeli Mekul Kıymet Değerlemesi

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ 4. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ PARANIN ZAMAN DEĞERİ VE GETİRİ ÇEŞİTLERİ Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Paraı Zama Değeri Paraı Zama Değeri Yatırım

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ 8. HAFTA ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ PORTFÖY YÖNETİMİ II Doç.Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr Geleeksel Portföy Yaklaşımı, Bu yaklaşıma göre portföy bir bilim değil,

Detaylı

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ İkici bölümde verileri frekas tablolarıı hazırlaması ve grafikleri çizilmesideki esas amaç; gözlemleri doğal olarak ait oldukları populasyo dağılışıı belirlemek ve dağılışı geel özelliklerii

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY FÖYÜ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY FÖYÜ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK AKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY ÖYÜ DENEY I VİDALARDA OTOBLOKAJ DENEY II SÜRTÜNME KATSAYISININ BELİRLENMESİ DERSİN

Detaylı

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ Mustafa ÖZDEMİR İ. Cem PARMAKSIZOĞLU ÖZET Düya çapıda rekabeti ö plaa çıktığı bu gükü şartlarda, e gelişmiş ürüü, e kısa sürede, e ucuza üretmek veya ilk yatırım ve işletme

Detaylı

Bölüm 4. Tahviller. Tahvil Fiyatlaması BD = + + + ... 3/21/2013. Tahvil Değerleme. İşletme Finansının Temelleri

Bölüm 4. Tahviller. Tahvil Fiyatlaması BD = + + + ... 3/21/2013. Tahvil Değerleme. İşletme Finansının Temelleri İşletme Finansının Temelleri Bölüm 4 Tahvil Değerleme İşlenecek Konular Tahvil Piyasası Faiz Oranları ve Tahvil Fiyatları Cari Getiri ve Vadeye Kadar Getiri Tahvil Getiri Oranları Getiri Eğrisi Şirket

Detaylı

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI Projesii Kousu: Bir çekirgei metre, metre veya 3 metre zıplayarak uzuluğu verile bir yolu kaç farklı şekilde gidebileceği ya da bir kişii veya (veya 3) basamak atlayarak basamak sayısı verile bir merdivei

Detaylı

Bölüm 4. Tahviller. Tahvil Fiyatlaması BD = + + + ... Tahvil Değerleme. İşletme Finansının Temelleri

Bölüm 4. Tahviller. Tahvil Fiyatlaması BD = + + + ... Tahvil Değerleme. İşletme Finansının Temelleri İşletme Finansının Temelleri Bölüm 4 Tahvil Değerleme İşlenecek Konular Tahvil Piyasası Faiz Oranları ve Tahvil Fiyatları Cari Getiri ve Vadeye Kadar Getiri Tahvil Getiri Oranları Getiri Eğrisi Şirket

Detaylı

DİNAMİK PORTFÖY SEÇİMİ ve BİR UYGULAMA

DİNAMİK PORTFÖY SEÇİMİ ve BİR UYGULAMA Yöeim, Yıl: 7, Sayı: 55, Ekim 6 DİNAMİK PORFÖY SEÇİMİ ve BİR UYGULAMA Dr. Mehme HORASANLI İsabul Üiversiesi İşleme Fakülesi Sayısal Yöemler Aabilim Dalı Bu çalışmada, Li ve Ng ( arafıda aaliik çözümü üreile

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için ÖzelKredi İstekleriize daha kolay ulaşmaız içi Yei özgürlükler keşfedi. Sizi içi öemli olaları gerçekleştiri. Hayalleriizi süsleye yei bir arabaya yei mobilyalara kavuşmak mı istiyorsuuz? Veya özel güler

Detaylı

Ki- kare Bağımsızlık Testi

Ki- kare Bağımsızlık Testi PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL TEKNİKLER Prof. Dr. Ali ŞEN Ki- kare Bağımsızlık Testi Daha öceki bölümlerde ölçümler arasıdaki ilişkileri asıl iceleeceğii gördük. Acak sıklıkla ilgileile veriler ölçüm

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

YATIRIM PROJELERİNİN HAZIRLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ (İç Karlılık Oranı ve Net Bugünkü Değer Yöntemlerinin İncelenmesi)

YATIRIM PROJELERİNİN HAZIRLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ (İç Karlılık Oranı ve Net Bugünkü Değer Yöntemlerinin İncelenmesi) YATIRIM PROJELERİNİN HAZIRLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ (İç Karlılık Oraı ve Ne Bugükü Değer Yöemlerii İcelemesi) Tarık GEDİK, Kadri Cemil AKYÜZ, İlker AKYÜZ KTÜ Orma Fakülesi 680 TRABZON ÖZET Ulusal kalkımaı

Detaylı

5.Bölüm Hisse Senedi Değerlemesi. Doç. Dr. Mete Doğanay Prof. Dr. Ramazan Aktaş

5.Bölüm Hisse Senedi Değerlemesi. Doç. Dr. Mete Doğanay Prof. Dr. Ramazan Aktaş 5.Bölüm Hisse Senedi Değerlemesi Doç. Dr. Mete Doğanay rof. Dr. Ramazan Aktaş Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: Hisse senedi ile ilgili temel

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Yönetim Örnek Sorular Güz 2015. Yrd. Doç. Dr. Rüstem Barış Yeşilay 1. Örnek. Örnek. Örnek. Örnek. Örnek

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Yönetim Örnek Sorular Güz 2015. Yrd. Doç. Dr. Rüstem Barış Yeşilay 1. Örnek. Örnek. Örnek. Örnek. Örnek Fasal Yöetm Örek lar Güz 2015 Güz 2015 Fasal Yöetm Örek lar 2 Örek FİNNSL YÖNETİM ÖRNEKLER 1000 TL %10 fazde kaç yıl süreyle yatırıldığıda 1600 TL olur? =1000 TL, FV=1600 TL, =0.1 FV (1 ) FV 1600 (1 )

Detaylı

Tümevarım_toplam_Çarpım_Dizi_Seri. n c = nc i= 1 n ca i. k 1. i= r n. Σ sembolü ile bilinmesi gerekli bazı formüller : 1) k =1+ 2 + 3+...

Tümevarım_toplam_Çarpım_Dizi_Seri. n c = nc i= 1 n ca i. k 1. i= r n. Σ sembolü ile bilinmesi gerekli bazı formüller : 1) k =1+ 2 + 3+... MC formülüü doğruluğuu tümevarım ilkesi ile gösterelim. www.matematikclub.com, 00 Cebir Notları Gökha DEMĐR, gdemir@yahoo.com.tr Tümevarım_toplam_Çarpım_Dizi_Seri Tümevarım Metodu : Matematikte kulladığımız

Detaylı

Bölüm 4. Görüntü Bölütleme. 4.1. Giriş

Bölüm 4. Görüntü Bölütleme. 4.1. Giriş Bölüm 4 Görüü Bölüleme 4.. Giriş Görüü iyileşirme ve görüü oarmada arklı olarak görüü bölüleme görüü aalizi ile ilgili bir problem olup görüü işlemei göserim ve aılama aşamalarıa görüüyü hazırlama işlemidir.

Detaylı

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014 A da Z ye FOREX Ivest-AZ 2014 Adres Telefo E-mail Url : Büyükdere Caddesi, Özseze ş Merkezi, C Blok No:126 Esetepe, Şişli, stabul : 0212 238 88 88 (Pbx) : bilgi@ivestaz.com.tr : www.ivestaz.com.tr Yap

Detaylı

Diziler ve Seriler ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Prof.Dr. Vakıf CAFEROV

Diziler ve Seriler ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Prof.Dr. Vakıf CAFEROV Diziler ve Seriler Yazar Prof.Dr. Vakıf CAFEROV ÜNİTE 7 Amaçlar Bu üiteyi çalıştıkta sora; dizi kavramıı taıyacak, dizileri yakısaklığıı araştırabilecek, sosuz toplamı alamıı bilecek, serileri yakısaklığıı

Detaylı

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkaı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ ARAŞTIRMADA PLANLAMA VE ÇÖZÜMLEME (03-09 Ocak 014 Y.ÇELİK) Araştırma Süreci (The research

Detaylı

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġsenecek Veriler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde

Detaylı

Diş sayısı tam sayı olması gerekmektedir. p p d. d m = ve

Diş sayısı tam sayı olması gerekmektedir. p p d. d m = ve DĐŞLĐLER Diş Boyuları Taba Kavisi (Fille Radius) Diş başı yüksekliği (Addedum) Taba yüksekliği(dededum) Diş yüksekliği (Addedum +Dededum) Taksima (Circular pich) Diş kalılığı (Tooh Thickess) Dişler arasıdaki

Detaylı

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6.

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6. Problemler 3 i Çözümleri Problemler 3 i Çözümleri Aşağıdaki özellikleri kaıtlamaızı ve buu yaıda daha fazla soyut kaıt vermeizi isteyeceğiz. h.h. eşitliğii ölçümü sıfır ola bir kümei tümleyei üzeride eşit

Detaylı

SANAL HESAPLAR EMEKLİLİK SİSTEMİ ve SSK UYGULAMASI

SANAL HESAPLAR EMEKLİLİK SİSTEMİ ve SSK UYGULAMASI SANAL HESAPLAR EMEKLİLİK SİSTEMİ ve SSK UYGULAMASI UMUT GÖÇMEZ SSK Başkalığı S. S. Uzma Yardımcılığı ve Uzmalığı Aama, Görev ve Çalışma Yöemeliğii Sosyal Sigora Uzmalığı içi Ögördüğü YETERLİK TEZİ olarak

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR GİRİŞ

TEMEL KAVRAMLAR GİRİŞ TEMEL KAVRAMLAR GİRİŞ İstatistik kelimesii kökei Almaca olup devlet alamıa gelmektedir. İstatistik kelimesi gülük hayatta farklı alamlarda kullaılmaktadır. Televizyoda bir futbol müsabakasıı izleye bir

Detaylı

Vakumlu Ortamda Doymuş Buharla Đplik Kondisyonlama Đşleminde Kütle Transferi Analizi

Vakumlu Ortamda Doymuş Buharla Đplik Kondisyonlama Đşleminde Kütle Transferi Analizi Teksil Tekolojileri Elekroik Dergisi Cil: 3, No: 1, 009 (31-37) Elecroic Joural o Texile Techologies Vol: 3, No: 1, 009 (31-37) TEK OLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.ekolojikarasirmalar.com e-issn:- Makale (Paper)

Detaylı

Normal Dağılımlı Bir Yığın a İlişkin İstatistiksel Çıkarım

Normal Dağılımlı Bir Yığın a İlişkin İstatistiksel Çıkarım Normal Dağılımlı Bir Yığı a İlişi İstatistisel Çıarım Bir üretici edi ürüleride, piyasadai 3,5 cm li vidalarda yalıca boyları 3,4 cm ile 3,7 cm aralığıda olaları ullaabilmetedir. Üretici, piyasadai bu

Detaylı

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri 6. Ders Tahmi Edici Elde Etme Yötemleri Öceki derslerde ve ödevlerde U(0; ) ; = (0; ) da¼g l m da, da¼g l m üst s r ola parametresi içi tahmi edici olarak : s ra istatisti¼gi ve öreklem ortalamas heme

Detaylı

(Sopphie Germain Denklemi) çarpanlarına ayırınız. r s + t r s + t olduğunu ispatlayınız. + + + + olduğunu. + + = + + eşitliğini ispatlayınız.

(Sopphie Germain Denklemi) çarpanlarına ayırınız. r s + t r s + t olduğunu ispatlayınız. + + + + olduğunu. + + = + + eşitliğini ispatlayınız. Sayılar Teorisi Kouları Geel Sıavları www.sbelia.wordpress.com SINAV I(IDENTITIES WITH SQUARES) 4 4. a 4b (Sopphie Germai Deklemi) çarpalarıa ayırıız.. 4 4 = A ise A ı sadece = durumuda asal olduğuu ispatlayıız..

Detaylı

TEMEL BANKACILIK HİZMETLERİ TALEP ve BİLGİ FORMU TAHSİLAT PERİYODU 15,-TL. 3 er aylık. 5 TL Talep başına 5 TL. İşlem Başına 5-TL.

TEMEL BANKACILIK HİZMETLERİ TALEP ve BİLGİ FORMU TAHSİLAT PERİYODU 15,-TL. 3 er aylık. 5 TL Talep başına 5 TL. İşlem Başına 5-TL. TEMEL BANKACILIK HİZMEERİ TALEP ve BİLGİ FORMU ÜRÜNÜN /TANIMI : Katılım Fou (/Yabacı Para) Süresi (Vadesi) : Süresiz TAHSİL EDİLECEK ÜCRET, MASRAF VE KOMİSYON; Özel Cari Hesap İşletim Ücreti Hesap Özeti

Detaylı

Venn Şeması ile Alt Kümeleri Saymak

Venn Şeması ile Alt Kümeleri Saymak Ve Şeması ile lt Kümeleri Saymak Osma Ekiz Bu çalışmada verile bir kümei çeşitli özellikleri sağlaya alt küme veya alt kümlerii ve şeması yardımıyla saymaya çalışacağız. Temel presibimiz aradığımız alt

Detaylı

İKTİSATÇILAR İÇİN MATEMATİK

İKTİSATÇILAR İÇİN MATEMATİK Kostadi Treçevski Aeta Gatsovska Naditsa İvaovska İKTİSATÇILAR İÇİN MATEMATİK DÖRT YILLIK MESLEKİ OKULLARA AİT SINIF III İKTİSAT - HUKUK VE TİCARET MESLEĞİ TİCARET VE PAZARLAMA TEKNİSYENİ Deetleyeler:

Detaylı

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr İSTATİSTİK 2 Tahmi Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI aysecagli@beyket.edu.tr İstatistik yötemler İstatistik yötemler Betimsel istatistik Çıkarımsal istatistik Tahmi Hipotez testleri Nokta tahmii Aralık

Detaylı

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE İSTATİSTİKSEL YORUMLAMA TAHMİNLEME SÜRECİ VE YORUMLAMA SÜRECİ ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ ÖRNEKLEME VE ÖRNEKLEME ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI VE ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI Yorumlama

Detaylı

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İsenecek Veriler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

Örnek A. Benzer tipteki 40 güç kaynağının dayanma süreleri aşağıdaki gibidir. Genişletilmiş frekans tablosu oluşturunuz;

Örnek A. Benzer tipteki 40 güç kaynağının dayanma süreleri aşağıdaki gibidir. Genişletilmiş frekans tablosu oluşturunuz; Öre A. Bezer pe 40 güç ayağıı dayama süreler aşağıda gbdr. Geşlelmş reas ablosu oluşuruuz;, 4,7 3, 3,4 3,3 3, 3,9 4, 3,4 4, 3,8 3,7 3,6 3,8 3,7 3,0,,6 3, 3,,6,9 3, 3,0 3,3 4,3 3, 4, 4,6 3, 3,3 4,4 3,9,9

Detaylı

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 17 Şubat 01 CUMA Resmî Gazete Sayı : 807 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve İletişim Kurumuda: İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ JOURNAL OF FACULTY OF FORESTRY

ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ JOURNAL OF FACULTY OF FORESTRY ZONGULDAK KARAELMAS ÜNİVERSİTESİ ZONGULDAK KARAELMAS UNIVERSITY ISSN: 1302-0056 ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ JOURNAL OF FACULTY OF FORESTRY Cil/Volume 7 Yıl/Year 2005 Sayı/Number 7 hp://bof.karaelmas.edu.r/joural

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makie Mühedisliği Bölümü 1 STAJLAR: Makie Mühedisliği Bölümü öğrecileri, öğreim süreleri boyuca 3 ayrı staj yapmakla yükümlüdürler. Bularda ilki üiversite içide e fazla 10 iş güü süreli

Detaylı

NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ WIND ENERGY POTENTIAL OF NIGDE PROVINCE

NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ WIND ENERGY POTENTIAL OF NIGDE PROVINCE Niğde Üiersitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 1, Sayı, (1), 37-47 NİĞDE İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Uğur YILDIRIM 1,* Yauz GAZİBEY, Afşi GÜNGÖR 1 1 Makie Mühedisliği Bölümü, Mühedislik Fakültesi,

Detaylı

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ AKIŞKA BORUSU ve ATİLATÖR DEEYİ. DEEYİ AMACI a) Lüle ile debi ölçmek, b) Dairesel kesitli bir borudaki türbülaslı akış şartlarıda hız profili ve eerji kayıplarıı deeysel olarak belirlemek ve literatürde

Detaylı

Günlük Bülten. 31 Ocak 2013. Turizm gelirleri 2012 yılında %1.8 arttı. HSBC Takipteki Şirketler 4Ç 2012 Finansal Tahminleri

Günlük Bülten. 31 Ocak 2013. Turizm gelirleri 2012 yılında %1.8 arttı. HSBC Takipteki Şirketler 4Ç 2012 Finansal Tahminleri 31 Ocak 2013 Perşembe Gülük Bülte İMKB verileri İMKB 100 78,982.9 Piyasa Değeri-TÜM ($m) 315,056.7 Halka Açık Piyasa Değeri-TÜM ($m) 90,359.1 Gülük İşlem Hacmi-TÜM ($m) 2,603.21 Turizm gelirleri 2012 yılıda

Detaylı

7. Ders. Bazı Kesikli Olasılık Dağılımları

7. Ders. Bazı Kesikli Olasılık Dağılımları Hatırlatma: ( Ω, U, P) bir olasılık uzayı ve 7. Ders Bazı Kesikli Olasılık Dağılımları : Ω ω R ( ω) foksiyou Borel ölçülebilir, yai B B içi { ω Ω : ( ω) B } U oluyorsa foksiyoua bir Rasgele Değişke deir.

Detaylı

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ Öğreme Etkili Hazırlık ve Taşıma Zamalı Paralel Makieli Çizelgeleme Problemi HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 2006 CİLT 2 SAYI 4 (67-72) ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL

Detaylı

MENKUL KIYMET DEĞERLEMESİ

MENKUL KIYMET DEĞERLEMESİ MENKUL KIYMET EĞERLEMESİ.. Hiss Sdii Tk ömlik Gtirisii Hsaplaması Bir mkul kıymti gtirisi, bkl akit akımlarıı, şimdiki piyasa fiyatıa şitly iskoto oraıdır. Mkul kıymti özlliği gör bu akit akımları faiz

Detaylı

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t 3 Hareke Tes in Çözümleri X Y. cisminin siseme er- diği döndürme ekisi 3mgr olup yönü saa ibresinin ersinedir. cisminin siseme erdiği döndürme ekisi mgr olup yönü saa ibresi yönündedir. 3mgr daha büyük

Detaylı

Bankacılık Sektörü Hisse Senedi Endeksi İle Enflasyon Arasındaki İlişki: Yedi Ülke Örneği

Bankacılık Sektörü Hisse Senedi Endeksi İle Enflasyon Arasındaki İlişki: Yedi Ülke Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:213 Cil:2 Sayı:2 Celal Bayar Üiversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Bakacılık Sekörü Hisse Seedi Edeksi İle Eflasyo Arasıdaki İlişki: Yedi Ülke Öreği Doç. Dr. Aslı YÜKSEL Bahçeşehir Üiversiesi,

Detaylı

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04 İşaat projelerii içi fiasal ve ekoomik aaliz yötemleri İşaat projeleri içi temel maliyet kavramları Yaşam boyu maliyet: Projei kafamızda şekillemeye başladığı ada itibare başlayıp kullaım ömrüü tamamlayaa

Detaylı

{ 1 3 5} { 2 4 6} OLASILIK HESABI

{ 1 3 5} { 2 4 6} OLASILIK HESABI OLASILIK HESABI Bu derste, uygulamalarda sıkça karşılaşıla, Olasılık Uzaylarıda bazılarıa değieceğiz ve verilmiş bir Olasılık Uzayıda olasılık hesabı yapacağız. Ω. Ω solu sayıda elemaa sahip olsu. Ω {

Detaylı

Dr. AKIN PALA. Damızlık Değeri, genotipik değer, allel frekansları. Damızlık değeri hesabı. Damızlık değeri hesabı. Damızlık değeri hesabı

Dr. AKIN PALA. Damızlık Değeri, genotipik değer, allel frekansları. Damızlık değeri hesabı. Damızlık değeri hesabı. Damızlık değeri hesabı Damızlık Değeri, geotipik değer, allel frekasları Aki Pala, aki@comu.edu.tr ttp://members.comu.edu.tr/aki/ Damızlık değeri esabı µ Ökkeş =800 gr gülük calı ağırlık Sürü A Sürü µ Döller µ 500gr 700 DD esabı

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS Joural of Egieerig ad Natural Scieces Mühedislik ve Fe Bilimleri Dergisi Sigma 2005/2 ENERGY COST IN GEOTHERMAL POWER PLANTS Ahmet DAĞDAŞ* Yıldız Tekik Üiversitesi, Makia Fakültesi, Makia Mühedisliği Bölümü,

Detaylı

Türkiye de Turizm ve İhracat Gelirlerinin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisinin Testi: Eşbütünleşme ve Nedensellik Analizi

Türkiye de Turizm ve İhracat Gelirlerinin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisinin Testi: Eşbütünleşme ve Nedensellik Analizi Süleyma Demirel Üiversiesi, Fe Bilimleri Esiüsü Dergisi, 6-2 ( 202), 20-2 Türkiye de Turizm ve İhraca Gelirlerii Ekoomik Büyüme Üzerideki Ekisii Tesi: Eşbüüleşme ve Nedesellik Aalizi Esra POLAT, Süleyma

Detaylı

M Ü H E N D İ S L E R İ Ç İ N S AY I S A L YÖ N T E M L E R

M Ü H E N D İ S L E R İ Ç İ N S AY I S A L YÖ N T E M L E R İ H S A N T İ M U Ç İ N D O L A P C İ, Y İ Ğ İ T A K S O Y M Ü H E N D İ S L E R İ Ç İ N S AY I S A L YÖ N T E M L E R P U B L I S H E R O F T H I S B O O K Copyright 13 İHSAN TİMUÇİN DOLAPCİ, YİĞİT AKSOY

Detaylı

AÇIK ĐŞLETME BASAMAKLARI TENÖR KONTROLÜNDE JEOĐSTATĐSTĐKSEL TAHMĐN MODELĐ SEÇĐMĐ

AÇIK ĐŞLETME BASAMAKLARI TENÖR KONTROLÜNDE JEOĐSTATĐSTĐKSEL TAHMĐN MODELĐ SEÇĐMĐ Eskişehir Osmagazi Üiversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XXI, S., 2008 Eg&Arch.Fac. Eskişehir Osmagazi Uiversity, Vol..XXI, No:, 2008 Makalei Geliş Tarihi : 2.02.2007 Makalei Kabul Tarihi : 23.03.2007 AÇIK

Detaylı

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Kümeler ve Foksiyolar A ı bir elemaıa B i yalız bir elemaıı eşleye bağıtıya bir foksiyo deir. f : A B, Domf = U A ve ragef B dir. Taım 1.1.1. f : A B foksiyou içi V A olsu.

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE KARAKTER TABANLI PLAKA TANIMA

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE KARAKTER TABANLI PLAKA TANIMA YAPAY SİNİR AĞLARI İLE KARAKTER TABANLI PLAKA TANIMA Cemil ÖZ 1, Raşi KÖKER 2, Serap ÇAKAR 1 1 Sakara Üiversiesi Mühedislik Fakülesi Bilgisaar Mühedisliği Bölümü, Eseepe, Sakara 2 Sakara Üiversiesi Tekik

Detaylı

YER ÖLÇÜLERİ. Yer ölçüleri, verilerin merkezini veya yığılma noktasını belirleyen istatistiklerdir.

YER ÖLÇÜLERİ. Yer ölçüleri, verilerin merkezini veya yığılma noktasını belirleyen istatistiklerdir. YER ÖLÇÜLERİ Yer ölçüler, verler merkez veya yığılma oktasıı belrleye statstklerdr. Grafkler bze verler yığılma oktaları hakkıda ö blg vermede yardımcı olurlar. Acak bu değerler gerçek değerler değldr,

Detaylı

27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 TEBLİĞ

27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 TEBLİĞ 7 Ağustos 011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 8038 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve ĠletiĢim Kurumuda: SABĠT TELEFON HĠZMETĠNE ĠLĠġKĠN HĠZMET KALĠTESĠ TEBLĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayaak ve Taımlar Amaç

Detaylı

BÖLÜM 8 ALAN ETKİLİ TRANSİSTÖRLER (JFET) Konular:

BÖLÜM 8 ALAN ETKİLİ TRANSİSTÖRLER (JFET) Konular: ALAN ETKİLİ TRANİTÖRLER (JFET) BÖLÜM 8 8 Koular: 8.1 Ala Etkili Joksiyo Trasistör (JFET) 8. JFET Karakteristikleri ve Parametreleri 8.3 JFET i Polarmaladırılması 8.4 MOFET 8.5 MOFET i Karakteristikleri

Detaylı

biliniyordu: Eğer 2 a 1 bir asal sayıysa, o zaman S = 2 a 1 (2 a 1) yetkin bir sayıdır. Bunu toplayalım: O halde

biliniyordu: Eğer 2 a 1 bir asal sayıysa, o zaman S = 2 a 1 (2 a 1) yetkin bir sayıdır. Bunu toplayalım: O halde SAYILAR DÜNYASINDA GEZİNTİLER H. Turgay Kaptaoğlu Bu yazıda deri teorilere imede sayıları çoğulula da tamsayıları ilgiç özellileride bahsedeceğiz. Bu özellileri hiçbiri yei değil; yüzyıllar, hatta biyıllar

Detaylı

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısalmalar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1Bu Tebliğ, 4628 sayılı

Detaylı

Piyasa Yorumu. Global Piyasalar:

Piyasa Yorumu. Global Piyasalar: 25 Ocak 2013 Cuma Gülük Bülte İMKB verileri İMKB 100 86,437.9 Piyasa Değeri-TÜM ($m) 341,167.9 Halka Açık Piyasa Değeri-TÜM ($m) 98,376.5 Gülük İşlem Hacmi-TÜM ($m) 2,354.65 Yurtdışı piyasalar Borsalar

Detaylı

2011 Mayıs. www.guven-kutay.ch KAVRAMALAR TAHRİK TEKNİĞİ. 14-00a. M. Güven KUTAY. www.guven-kutay.ch

2011 Mayıs. www.guven-kutay.ch KAVRAMALAR TAHRİK TEKNİĞİ. 14-00a. M. Güven KUTAY. www.guven-kutay.ch ayıs www.guve-kuay.ch KAVRAALAR TAHRİK TEKNİĞİ 4-a. Güve KUTAY www.guve-kuay.ch DİKKAT: İyi iye, büü dikka ve çabama karşı yalışlar olabilir. Bu edele soucu sorumluluk verecek hesaplarda, ya imalacıı vereceği

Detaylı

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects Uşak Üiversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2012) 5/2, 89-101 Yatırım Projeleride Kayak Dağıtımı Aalizi Bahma Alp RENÇBER * Özet Bu çalışmaı amacı, yatırım projeleride kayak dağıtımıı icelemesidir. Yatırım

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI SERMAYE MALİYETİ Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI İçerik Öz Sermaye Maliyeti İmtiyazlı Hisse Senedi Maliyetinin Yaygın (Adi) Hisse Senedinin Maliyetinin Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeline Göre Özsermaye

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ ZAMAN SERİLERİNDE BİRİM KÖKLERİN İNCELENMESİ. Yeliz YALÇIN İSTATİSTİK ANABİLİM DALI

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ ZAMAN SERİLERİNDE BİRİM KÖKLERİN İNCELENMESİ. Yeliz YALÇIN İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÜKSEK LİSANS TEZİ ZAMAN SERİLERİNDE BİRİM KÖKLERİN İNCELENMESİ eliz ALÇIN İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA Her akkı saklıdır rd. Doç. Dr. ılmaz AKDİ daışmalığıda,

Detaylı

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI 1/9 Hazırlaya Oaylaya Yürürlük Tarihi Revizyo Tarihi Mehmet ÜVEY Mehmet ÜVEY 06.04.2011 05.06.2014 Gözde Geçire Gözde

Detaylı

Yukarıdaki sonucu onaylarım. Prof. Dr. Ülkü MEHMETOĞLU. Enstitü Müdürü

Yukarıdaki sonucu onaylarım. Prof. Dr. Ülkü MEHMETOĞLU. Enstitü Müdürü ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ DURAĞAN OLMAYAN ZAMAN SERİLERİNDE KOİNTEGRASYON VEKTÖRÜNÜN TAHMİNİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Yudum BALKAYA İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 006 Her

Detaylı

DENEYĐN AMACI: Bu deneyin amacı MOS elemanların temel özelliklerini, n ve p kanallı elemanların temel uygulamalarını öğretmektir.

DENEYĐN AMACI: Bu deneyin amacı MOS elemanların temel özelliklerini, n ve p kanallı elemanların temel uygulamalarını öğretmektir. DENEY NO: 7 MOSFET ÖLÇÜMÜ ve UYGULAMALARI DENEYĐN AMACI: Bu deeyi amacı MOS elemaları temel özelliklerii, ve p kaallı elemaları temel uygulamalarıı öğretmektir. DENEY MALZEMELERĐ Bu deeyde 4007 MOS paketi

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:134-4141 Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi 28 (3) 41-48 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Düşük Sıcak Kayaklı Isı Pompaları Eerji Maliyet Aalizi Özet Murat KAYA Hitit

Detaylı

ARMAX Modelleri ve Porsuk Barajı Su Seviyesinin Öngörüsü. ARMAX Models and Forcasting Water Level of Porsuk Dam

ARMAX Modelleri ve Porsuk Barajı Su Seviyesinin Öngörüsü. ARMAX Models and Forcasting Water Level of Porsuk Dam ARMAX Modelleri ve Porsuk Barajı Su Seviyesii Ögörüsü Hülya Şe a ve Özer Özaydı a a Eskişehir Osmagazi Üiversiesi, Fe-Edebiya Fakülesi, İsaisik Böl., 26480, Eskişehir e-posa: hse@ogu.edu.r, oozaydi@ogu.edu.r

Detaylı

Sistem Modellerinin Zaman Cevabı ve Performans Kriterleri

Sistem Modellerinin Zaman Cevabı ve Performans Kriterleri Korol Siemleri Taarımı Siem Modellerii Zama Cevabı ve Performa Krierleri Prof.Dr. Galip Caever Korol Siemleri Taarımı Prof.Dr.Galip Caever Kapalı dögü iemi oluşurulmaıda öce iem modelide geçici rejim cevabıı

Detaylı

Bölüm 5: Hareket Kanunları

Bölüm 5: Hareket Kanunları Bölüm 5: Hareket Kauları Kavrama Soruları 1- Bir cismi kütlesi ile ağırlığı ayımıdır? 2- Ne zama bir cismi kütlesi sayısal değerce ağırlığıa eşit olur? 3- Eşit kollu terazi kütleyi mi yoksa ağırlığı mı

Detaylı

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR ÜSTEL VE LOGARİTM TMİK FONKSİYONLAR Şekil 5.1a Üsel Fonksiyonlar 2 y 10 8, 1 y = f = b b> 6 4 2-3 -2-1 1 2 3 Şekil 5.1b Üsel Fonksiyonlar 3 y 50 2 y = f = 2 40 30 20 y = f = 2 10-2 -1 1 2 3 4 Şekil 5.1c

Detaylı

ORMAN ENVANTERİ VE MEŞCERE ÖLÇÜMÜ

ORMAN ENVANTERİ VE MEŞCERE ÖLÇÜMÜ ORMAN ENVANTERİ VE MEŞCERE ÖLÇÜMÜ Ormaı e öemli bölümüü, kapitali büyük kısmıı oluştura, ağaç serveti oluşturmaktadır. Ormada ağaç serveti deilice, var ola hacim ve buu faizi durumuda ola hacim artımı

Detaylı

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME Uğur SAYNAK ve Alp KUŞTEPELİ Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü İzmir Yüksek Tekoloji Estitüsü, 35430, Urla, İZMİR e-posta: ugursayak@iyte.edu.tr e-posta:

Detaylı

İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE HİPOTEZ TESTİ

İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE HİPOTEZ TESTİ İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE HİPOTEZ TESTİ Bu bölümdeki yötemler, bilimeye POPULASYON PARAMETRE değeri hakkıda; TAHMİN yapmaya yöelik ve, KARAR vermekle ilgili, olmak üzere iki grupta icelemektedir. Parametre

Detaylı

Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414

Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414 Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Opsiyonlar Opsiyon fiyatlama Uygulamalar: Kur riski ve dönüştürülebilir bonolar Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 20, 21 Opsiyonlar Elinde bulunduran kişiye

Detaylı

Depolamanın imalatçı tarafından yapıldığı doğrudan sevkiyat. Depolama imalatçı, sevkiyat sırasında birleştirme

Depolamanın imalatçı tarafından yapıldığı doğrudan sevkiyat. Depolama imalatçı, sevkiyat sırasında birleştirme Dağıtım Ağı Tasarımı Seçimi Uygu ağ seçimide ürü karakteristiklerii yaısıra dağıtım ağıı güçllü ve zayıf yöleri de göz öüüe alımalıdır. Geçe hafta ele aldığımız tasarımları hem güçlü hem de zayıf yöleride

Detaylı

MAK312 ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME OTOMATİK KONTROL LABORATUARI 1. Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlendiriciler

MAK312 ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME OTOMATİK KONTROL LABORATUARI 1. Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlendiriciler MAK32 ÖLÇME ve DEĞELENDİME OTOMATİK KONTOL LABOATUAI Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlediriciler AMAÇLA:. Multimetre ile direç, gerilim ve akım ölçümleri, 2. Direç ölçümüde belirsizlik aalizii yapılması

Detaylı

DENEYİN ADI: UYARTIM SARGISI AYRI BİR KAYNAKTAN BESLENEN (YABANCI UYARTIMLI) SARGILI KUTUPLU DC MOTORUN BOŞ ÇALIŞMA KARAKTERİSTİĞİ

DENEYİN ADI: UYARTIM SARGISI AYRI BİR KAYNAKTAN BESLENEN (YABANCI UYARTIMLI) SARGILI KUTUPLU DC MOTORUN BOŞ ÇALIŞMA KARAKTERİSTİĞİ DENEYİN D: YRTM SRGS YR BİR KYNKTN BESENEN (YBNC YRTM) SRG KTP DC MOTORN BOŞ ÇŞM KRKTERİSTİĞİ yartım akımı (kutup akımı) sabit tutula sargılı kutuplu DC motoru edüvi gerilimi ile devir sayısı (mil hızı)

Detaylı

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009 http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 SORU - 1 31.12.2009 itibariyle, AIC Şirketi'nin çıkarılmış sermayesi 750.000.000 TL olup şirket sermayesini temsil eden

Detaylı

STOKASTİK (R,s,S) ve STOKASTİK (R,S) STOK KONTROL POLİTİKALARININ POLİÜRETAN SEKTÖRÜNDE MARKOV KARAR SÜRECİ YARDIMIYLA KARŞILAŞTIRILMASI

STOKASTİK (R,s,S) ve STOKASTİK (R,S) STOK KONTROL POLİTİKALARININ POLİÜRETAN SEKTÖRÜNDE MARKOV KARAR SÜRECİ YARDIMIYLA KARŞILAŞTIRILMASI Yöeim, Yıl: 8, ayı: 56, Şuba 27 TOKATİK (R,s,) ve TOKATİK (R,) TOK KONTROL POLİTİKALARININ POLİÜRETAN EKTÖRÜNDE MARKOV KARAR ÜRECİ YARDIMIYLA KARŞILAŞTIRILMAI Doç. Dr. Necde ÖZÇAKAR Arş. Grv. İbrahim Zeki

Detaylı

Üstel Dağılım Babam: - Şu ampullerin hangisinin ömrünün daha kısa olduğu hiç belli olmuyor. Bazen yeni alınanlar eskilerden daha önce yanıyor.

Üstel Dağılım Babam: - Şu ampullerin hangisinin ömrünün daha kısa olduğu hiç belli olmuyor. Bazen yeni alınanlar eskilerden daha önce yanıyor. Üsel Dağılım Babam: - Şu ampulleri hagisii ömrüü daha kısa olduğu hiç belli olmuyor. Baze yei alıalar eskilerde daha öce yaıyor. Hele şuradaki bildim bileli var. Evde yedek ampul yokke, gerekirse ou söküp

Detaylı

ISBN - 978-605-5631-60-4 Sertifika No: 11748

ISBN - 978-605-5631-60-4 Sertifika No: 11748 ISBN - 978-605-563-60-4 Sertifia No: 748 GENEL KOORDİNATÖR: REMZİ ŞAHİN AKSANKUR REDAKTE: REMZİ ŞAHİN AKSANKUR SERDAR DEMİRCİ SABRİ ŞENTÜRK Basm Yeri: EVOS BASIM - ANKARA Bu itab tüm basm ve yay halar

Detaylı

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK KAPAK KONUSU Kırsal Kalkıma içi IPARD Programı da Sektöre BÜYÜK DESTEK Kırsal Kalkıma (IPARD) Programı Kırmızı Et Üretimi ve Et Ürülerii İşlemesi ve Pazarlaması alalarıda gerçekleştirilecek yatırımları

Detaylı

Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışları. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışları. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışlaı Doç.D. Suat ŞAHİNLE Olasılık ve Olasılık Dağılışlaı Olasılık: Eşit saşla meydaa gele tae olayda A taesi A olayı olsu. Bu duumda A olayıı meydaa gelme olasılığı;

Detaylı

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi Cilt: 8, No: 4, 011 (75-80) Electroic Joural of Machie Techologies Vol: 8, No: 4, 011 (75-80) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

Coşkun Can Aktan (ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayınları, 2002.

Coşkun Can Aktan (ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayınları, 2002. Coşku Ca Akta (ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Akara: Hak-İş Kofederasyou Yayıları, 2002. GELİR DAĞILIMINDA ADALET(SİZ)LİK VE GELİR EŞİT(SİZ)LİĞİ: TERMİNOLOJİ, TEMEL KAVRAMLAR VE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 13: Sabit Getiri Piyasası. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 13: Sabit Getiri Piyasası. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 13: Sabit Getiri Piyasası Bölüm 1: Giriş Bahar 2003 Hisse Senetleri ve Tahviller Şekil 1: Temmuz 1985, Ekim 2001 tarihleri arasında S&P 500 endeksi, Nasdaq endeksi ve 10 yıllık hazine

Detaylı

{ 1 3 5} UYGULAMA-2 OLASILIK HESABI { } i, i = 1, 2,, n elemanına aşağıdaki özelliklere sahip bir p. her bir ω. sayısı karşılık getirilsin.

{ 1 3 5} UYGULAMA-2 OLASILIK HESABI { } i, i = 1, 2,, n elemanına aşağıdaki özelliklere sahip bir p. her bir ω. sayısı karşılık getirilsin. UYGULAMA- OLASILIK HESABI Ω. Ω solu sayıda elemaa sahip olsu. Ω { ω, ω,, ω }, U olmak üzere, Ω ı her bir ω i, i,,, elemaıa aşağıdaki özelliklere sahip bir p i sayısı karşılık getirilsi. ) p 0, i,,...,

Detaylı

12. Ders Büyük Sayılar Kanunları. Konuya geçmeden önce DeMoivre-Stirling formülünü ve DeMoivre-Laplace teoremini hatırlayalım. DeMoivre, genel terimi,

12. Ders Büyük Sayılar Kanunları. Konuya geçmeden önce DeMoivre-Stirling formülünü ve DeMoivre-Laplace teoremini hatırlayalım. DeMoivre, genel terimi, . Ders Büyü Sayılar Kauları Kouya geçmede öce DeMoivre-Stirlig formülüü ve DeMoivre-Laplace teoremii hatırlayalım. DeMoivre, geel terimi, a!,,, 3,... e ola dizii yaısa olduğuu göstermiş, aca limitii bulamamış.

Detaylı

FİBER BRAGG IZGARA TABANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ

FİBER BRAGG IZGARA TABANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ FİER RAGG IZGARA TAANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ Lale KARAMAN 1 N. Özlem ÜNVERDİ Elektroik ve Haberleşme Mühedisliği ölümü Elektrik-Elektroik Fakültesi Yıldız Tekik Üiversitesi, 34349, eşiktaş, İstabul 1

Detaylı

= t. v ort. x = dx dt

= t. v ort. x = dx dt BÖLÜM.4 DOĞRUSAL HAREKET 4. Mekanik Mekanik konusu, kinemaik ve dinamik olarak ikiye ayırmak mümkündür. Kinemaik cisimlerin yalnızca harekei ile ilgilenir. Burada cismin hareke ederken izlediği yol önemlidir.

Detaylı

İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME

İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME V. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu, İstabul Ticaret Üversitesi, 25-27 Kasım 2005 İKİ ÖLÇÜTLÜ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: MAKSİMUM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME Tamer EREN

Detaylı