Sağlık Sektörü Raporu Aralık Sağlık Sektörü Raporu. Dilara AY - Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sağlık Sektörü Raporu Aralık 2014. Sağlık Sektörü Raporu. Dilara AY - Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar"

Transkript

1 Sağlık Sektörü Raporu Dilara AY - Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar Aralık 2014

2 Katkıda Bulunanlar: Alaz Keyvanklıoğlu Kurumsal Finansman Müdürlüğü Özge Yalçın Mali Analiz Müdürlüğü

3 Sağlık sektörünün analizi amacıyla hazırlanmış olan bu rapor, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. nin uzman kadrosunca güvenilir olarak kabul edilen kaynaklardan elde edilen verilerle hazırlanmıştır. Raporda yer alan görüşler ve öngörüler, rapor kapsamında belirtilen ve kullanılan yöntemler ile sektör temsilcileriyle yapılan görüşmelerle üretilen sonuçla rı yansıtmakta olup bu verilerin tamlığı ve doğruluğundan Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş.'nin herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Raporda yer alan sonuçlar, gö rüşler, düşünceler ve öngörüler, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. tarafından açık ya da gizli olarak bir garanti ve beklenti oluşturmaz. Diğer bir ifadeyle; bu raporda yer alan tüm bilgi ve verileri kullanma ve uygulama sorumluluğu, doğrudan veya dolaylı olarak, bu rapora dayanarak yatırım kararı veren ya da finansman sağlayan kişilere ait olup, elde edilen sonuçtan dolayı üçüncü kişilerin doğrudan ya da dolaylı olarak uğradıkları zarardan Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Bu doküman ileriye dönük tahminleri de kapsamaktadır. Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş., bu tahminlere ulaşılamaması ya da Rapor daki bilgilerin tam ve doğru olmamasından sorumlu tutulamaz Bu raporun tüm hakları saklıdır. Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. nin izni olmadan raporun içeriği herhangi bir şekilde basılamaz, çoğaltılamaz, fotokopi veya teksir edilemez, dağıtılamaz.

4 Yönetici Özeti Eğitimle birlikte refah ve kalkınmanın temel bileşenlerinden olup, tüm bireyler için en temel haklardan biri olarak görülen sağlık, en ilkel tedavi yöntemlerinden en gelişmiş tıbbi teknolojilere toplumlar için her zaman kritik öneme sahip olmuştur. Sağlık göstergelerinin iyileşmesi insanların refah seviyesini doğrudan, istihdam ve verimlilik gibi konuları da dolaylı yönden etkileyebilmektedir. Bölgesel olarak farklılık gösterse de, bebek ölümlerinin bugüne göre daha yüksek olduğu 1880 lerde dünyada yalnızca 27 sene olan doğumda beklenen yaşam süresi, ilaç ve sağlık teknolojilerindeki ilerlemenin de etkisiyle, 2000 lere geldiğimizde 69 yıla ulaşmıştır 1. Uzayan yaşam sürelerine kronik rahatsızlıklardaki artış gibi faktörlerin de eklenmesi sigorta primleri başta olmak üzere sağlık harcamalarını artırmakta ve koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerinin yaygınlaşması çözüme yönelik önemli bir adım olarak karşımıza çıkmaktadır. Sağlık harcamaları tüm ekonomilerde, fon sağlayıcılar açısından mali sürdürülebilirlik probleminin temeline otururken, sınırlı kaynaklarla daha etkin bir sağlık hizmeti sunma arayışları sağlık politikalarına yön vermektedir. Bu kapsamda hem sağlık hizmetleri sunumu hem de ilaç endüstrisi, geleneksel ürün ve hizmetlerden teknolojinin daha yoğun kullanıldığı, birey odaklı, verimlilik ve inovasyonu merkezine alan ürün ve süreçlere doğru evrilmektedir. Rapordan Satır Başları Genel çerçeve itibarıyla sağlık sektöründe temel dinamiklerin ele alındığı raporda, ilk bölümde sektörle yakından ilgili olan demografik eğilimlere ilişkin küresel bir tablo çizilerek temel sağlık göstergelerinde Türkiye ile beraber diğer OECD ülkeleri karşılaştırılmaktadır. Takip eden bölümlerde geçmiş verilerin ışığında Türkiye de sağlık hizmet sunumu, ilaç ve tıbbi cihaz sektörlerine ilişkin mevcut durum ve beklentiler ele alınmaktadır. Raporumuzda öne çıkan bazı bulgular aşağıdaki gibi sıralanabilir: Küresel ölçekte genel tablo; doğurganlık hızı ile nüfus artış hızının yavaşladığı ve ortalama yaşam süresinin uzaması ile 65 yaş üstü nüfusun toplam nüfus içindeki payının gittikçe arttığı bir yapıdadır. Yaşlanan nüfus kavramı bugün çokça tartışılmakta ve sağlığın finansmanı boyutunda mali sürdürülebilirliğe ilişkin soruları gündeme getirmektedir. Yatakların önemli bir kısmı uzun süreli bakım hizmetlerine yönelik kullanılmakla beraber kişi başına düşen hastane yatağı sayısının en yüksek olduğu ülkeler Kore ve Japonya dır. Geçen 10 yıllık süre içerisinde kişi başına düşen hastane yatağı sayısının birçok OECD ülkesinde azalmış olması kısmen sağlık teknolojilerindeki ilerlemeyle yatarak tedaviye olan ihtiyacın azalmasından kaynaklanmıştır. 1 Global Well-Being Since 1820, OECD 2014

5 Tartışmalı bir konu olmakla beraber verimlilik göstergesi olarak kabul edilen hastanede kalış süresi ortalama 8 gün olup, söz konusu sürenin en kısa olduğu ülkeler Meksika ve Türkiye dir. Önümüzdeki dönemde sağlıkta başlıca küresel trendler arasında sonuç odaklı değer bazlı yaklaşım, mobil sağlık teknolojilerinin daha yoğun kullanımı, kişiselleştirilmiş tıp uygulamaları, biyolojik ilaçlar bulunmaktadır. Sağlık harcamaları ve bu harcamaların büyüme oranları ülkelerin sağlık sistemlerinin finansman modelleri ve kurumsal yapılarıyla olduğu kadar sosyal faktörlerle de ilişkilendirilebilir. Kişi başına düşen sağlık harcamasının en düşük olduğu ülkeler ortalamanın üçte birinden daha az olan Meksika ve Türkiye dir. İlaç harcamalarında Türkiye 2011 deki 123 dolar kişi başına harcama ile OECD ortalamasının yaklaşık dörtte biri seviyesindedir. Toplam tüketimin büyük bir kısmı geri ödeme kapsamındaki ilaçlardan oluşmakla beraber kamunun ilaç giderlerini sınırlama çabaları sonucunda harcamalar 2013 yılında 105,5 dolara düşmüştür. Cepten yapılan sağlık harcamaları, harcamaların finansmanında kamudan sonra en önemli kalem olmakla beraber OECD ülkeleri ortalamasında sağlık harcamalarının beşte birlik kısmını oluşturmaktadır. Geçtiğimiz on yıllık sürede özel sigorta ya da kamu kaynakları daha fazla hizmeti kapsadıkça hane halkları sağlık harcamaları büyük ölçüde azalmış, Türkiye ve İsviçre bu konuda önemli örneklerden olmuştur. İlaç sektöründe arz tarafında, ilaçların geliştirilmesi ve üretilmesinde yeni seçenekler ile gelişmekte olan ekonomilerden gelen oyuncuların da rekabete dahil olması öne çıkarken; talep tarafında küresel ölçekte artan ilaca erişim ve yaşlanan nüfusların değişen hastalık profilleri endüstriyi yapısal olarak etkilemektedir. Son 10 yılda 2 kat büyüyen ilaç sektöründe, değer bazında ilaç satışlarının %41 i Kuzey Amerika da, %26,7 si Avrupa da, %11,7 si ise Japonya da gerçekleştirilmiştir itibarıyla dünya reçeteli ilaç pazarının üçte birinin ilk 5, yaklaşık yarısının ilk 10 ilaç şirketinin elinde olduğu tahmin edilmektedir. Görece daha yüksek rekabet ve daha düşük kar marjlarının olduğu jenerik (eşdeğer) ilaç pazarında ise dünya piyasasının yaklaşık %48 ini ilk 5 üreticinin oluşturduğu hesaplanmaktadır. Küresel ilaç ihracatında son 12 yılda özellikle Belçika ve Hollanda nın büyük gelişme gösterdiği görülmekte, ithalatta ise 2001 den bu yana ithalatı 15 kat artan Çin pazarı dikkat çekmektedir. İlaç sektöründe kaynakların önceliklendirilmesine yönelik eleştirilerden bazıları, tedavi etkinliği ve güvenilirliği kanıtlanmış moleküllerin marjinal faydalarını artırıcı Ar-Ge faaliyetlerinin öne çıkarılması, tümüyle yeni moleküllerin geliştirilmesinin ise ticari başarısızlık riski nedeniyle ikinci plana atılmasıdır.

6 Bugün Türkiye deki adet hastanenin %56 sını devlet hastaneleri, %36 sını özel hastaneler, %5 ini üniversite hastaneleri oluşturmaktadır. Yatak kapasitesine göre ise devlet hastaneleri toplamdan %60, özel hastaneler ve üniversite hastaneleri %18 er pay almaktadır. Hastane başına düşen yatak sayısı açısından üniversite hastanelerinin özel hastanelerin yaklaşık 8 katı büyüklüğünde olduğu hesaplanmaktadır kişiye AB ülkelerinde ortalama 346, Türkiye nin de dahil olduğu Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesinde ortalama 334, orta-üst gelir grubundaki ülkelerde ortalama 178 hekim düşerken ülkemizde yalnızca 171 hekim düşmektedir. Türkiye de doktor başına düşen yıllık konsültasyon sayısı ise AB ülkelerinin neredeyse 2 katıdır. Kişi başına düşen hastaneye müracaat sayısının sağlıkta yaşanan dönüşüm ve kentleşme oranındaki artışın da etkisiyle istikrarlı bir şekilde yükselerek 5 e yaklaştığı Türkiye de, 2002 yılında kişi başına 0,1 olan özel hastaneye müracaat sayısı, özel hastane sayısındaki artışın yanı sıra kişi başına düşen milli gelir ve kaliteli hizmet talebindeki artışla doğru orantılı olarak 2013 yılında 9 kat artarak 0,9 seviyesine ulaşmıştır. Genel görünüm itibarıyla, ağırlıklı olarak jenerik ilaç üreten ve etken madde temini konusunda yurtdışına bağımlı bir yapının olduğu Türkiye ilaç sektöründe 15 i yabancı sermayeli 68 ilaç üretim tesisi ve 13 ü yabancı 64 üretici firma bulunmaktadır. Pazar büyüklüğünün 2013 itibarıyla değer bazında 15,4 milyar TL, miktar bazında ise 1,8 milyar kutu olduğu hesaplanmaktadır. İthal ilaçların kutu bazında %23 pay almasına karşın değer bazında yaklaşık %50 pay almasında yenilikçi kimyasal ilaçlar kadar biyoteknolojik ilaç tüketimindeki artışın da etkisi bulunmaktadır itibarıyla ilaç sektöründeki Ar-Ge harcamalarının toplam Ar-Ge harcamaları içerisindeki payı ABD de %24, AB de %16, Japonya da ise %14 iken Türkiye de bu oran %1 seviyesinde olup ilaca yönelik Ar-Ge çalışmalarının neredeyse tamamı mevcut ürünlerin farklı doz ve formlarının geliştirilmesi, ilaç salınımının düzenlenmesi, ambalaj değişikliği gibi alanlarda gerçekleştirilmektedir. Yaklaşık 2,42 milyar dolar olan pazarı ile tıbbi cihazda dünya sıralamasında ilk 20 ülke içerisinde yer alan Türkiye de iç pazardaki talep %85 oranında ithalatla karşılanmaktadır. İmalat sanayide dönüşüme katkı sağlayacak sektörlerden biri olarak öne çıkan tıbbi cihaz, önemli potansiyel barındırmakta ve yeni dönüşüm planı kapsamında 2018 itibarıyla talebin %20 sinin yerli üretimle karşılanması hedeflenmektedir yılları arası sağlık harcamalarında hane halkı harcamalarının payı gerilerken sağlık hizmetlerine erişimin sosyal güvenliği olan vatandaşlar için kolaylaşması paralelinde kamunun payında artış olmuştur yılı itibarıyla Türkiye de kişi başına düşen sağlık harcaması TL olup toplam sağlık harcaması GSYH den %5,4 pay almaktadır.

7 İlaç fiyatlandırmasında geçtiğimiz 20 yılda iki farklı uygulama görülmektedir yılları arasındaki ilk dönemde ilaç üreticileri için en yüksek kar oranının belirlenmesi, ithalatçı firmalar için ise ithalat fiyatı üzerine belirli bir kar oranı eklenmesine dayanan kar kontrolü temelli bir fiyatlandırma politikası; ikinci dönemde ise 2004 te getirilen referans ilaç uygulaması ile 2010 dan itibaren uygulanmaya başlanan ve 3 yıllık süreler için belirlenen ilaçta global bütçe düzenlemesi tercih edilmiştir. SGK nın ilaç bütçesini kontrol altında tutmaya yönelik politikaları, ilaç firmalarının karlılıklarına doğrudan yansımakta ve son 5 yıllık sürede ilaç şirketlerinin varlık yaratma kabiliyetlerindeki azalma, imalat sanayi ortalaması ile karşılaştırıldığında dikkat çekmektedir. Onuncu Kalkınma Planı ve onu temel alan eylem planları doğrultusunda, önemli ölçüde ithalata dayalı olan ilaç ve tıbbi cihaz gibi sağlık endüstrilerinde yerli üretimin teşvik edilmesi, sağlık teknolojilerinin uygulanma alanının genişletilmesi, sağlık serbest bölgeleri ve şehir hastaneleri gibi uygulamalarla sağlık turizmini geliştirme gibi alanlar orta vadede sektörün gelişiminde belirleyici olacaktır. Reçetesiz satılabilen (OTC) ilaçlar, önümüzdeki dönemde ilaç üreticilerinin karlılıklarını korumak için yoğunlaşacakları alanlardan biri olarak görünmektedir. Önümüzdeki dönemde ilaç sektöründe öne çıkan konular; patent süreleri dolmaya başlayan ilaçlar, artan fiyatlama ve geri ödeme baskıları ile düşen karlılıkların pazara yeni girişleri engellemesi ve dikkatlerin geleneksel ilaçlarda birleşme ve satın alma işlemlerinden kişiselleştirilmiş ilaç ve biyoteknolojik ürünlere kayması olarak sıralanabilir arası 6 yıllık dönemde, dolar bazında dünya ilaç pazarının %30 civarı, Türkiye ilaç pazarının ise bunun 5 puan üzerinde büyüyeceği öngörülmektedir.

8

Kimya Sektörü Raporu. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar

Kimya Sektörü Raporu. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar Kimya Sektörü Raporu Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Ağustos 2014 Katkıda Bulunanlar: Dilara Ay Ekonomik Araştırmalar Müdürlüğü Ece Yılmazer Mühendislik Müdürlüğü Esin Ertek Ekonomik

Detaylı

Turizm Ekim 2014. Özge YALÇIN - Mali Analiz. TSKB Araştırma

Turizm Ekim 2014. Özge YALÇIN - Mali Analiz. TSKB Araştırma Ekim 2014 Özge YALÇIN - Mali Analiz TSKB Araştırma Turizm sektörünün analizi amacıyla hazırlanmış olan bu rapor, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. nin uzman kadrosunca güvenilir ola rak kabul edilen

Detaylı

Aylık Elektrik Tüketimi

Aylık Elektrik Tüketimi Aylık Elektrik Tüketimi Şubat 2015 Elektrik Tüketimi Değerlendirmesi Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr TSKB Ekonomik Araştırmalar Oca-08 May-08 Eyl-08 Oca-09 May-09 Eyl-09 Oca-10 May-10 Eyl-10 Oca-11 May-11

Detaylı

Aylık Elektrik Tüketimi

Aylık Elektrik Tüketimi Aylık Elektrik Tüketimi Ocak-Şubat 2016 Elektrik Tüketimi Değerlendirmesi Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr TSKB Ekonomik Araştırmalar Oca-08 Nis-08 Tem-08 Eki-08 Oca-09 Nis-09 Tem-09 Eki-09 Oca-10 Nis-10

Detaylı

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Ağustos 2014 2013-2014 kış döneminde ülke genelinde etkisi hissedilen meteorolojik kuraklık, 2014 ün ilk yarısında bölgesel olarak devam etti. Türkiye

Detaylı

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU İçindekiler DÜNYA ÜRETİMİ... 3 DÜNYA TİCARETİ... 4 TÜRKİYE DE İLAÇ ve ECZACILIK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ... 5 Türkiye de Sağlık Harcamaları... 5 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İhracat... 7 İthalat...

Detaylı

2014 İKİNCİ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr

2014 İKİNCİ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr Tüketim artışı aheste, kapasite fazlası sürüyor Yılın ilk yarısında elektrik tüketimi 2013 yılının aynı dönemine kıyasla %3,6 artış gösterdi. Yıllık tüketim artış hızı ilk çeyrekte %3 olarak gerçekleşirken,

Detaylı

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz Konut Satışları Temmuz Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Ağustos 2014 1 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Konut Satış İstatistikleri ne göre 2014 yılının Temmuz ayında konut satışları

Detaylı

Yükseköğretimde Hizmetler Sektörü Hala Revaçta. Dilara AY TSKB Ekonomik Araştırmalar ayd@tskb.com.tr

Yükseköğretimde Hizmetler Sektörü Hala Revaçta. Dilara AY TSKB Ekonomik Araştırmalar ayd@tskb.com.tr Yükseköğretimde Hizmetler Sektörü Hala Revaçta Dilara AY TSKB Ekonomik Araştırmalar ayd@tskb.com.tr Yükseköğretimde Hizmetler Sektörü Hala Revaçta ÖSYM nin son halini 14 te yayınladığı 2014-ÖSYS Yükseköğretim

Detaylı

Türkiye`de Sağlıkta Dönüşüm ve Endüstrimizin Mevcut Durumu

Türkiye`de Sağlıkta Dönüşüm ve Endüstrimizin Mevcut Durumu Türkiye`de Sağlıkta Dönüşüm ve Endüstrimizin Mevcut Durumu II. Sağlık Ekonomisi Kongresi, 4-5 Aralık 2014 Ecz. Halil Tunç Köksal Genel Sekreter Yrd. Sağlıkta Dönüşüm Programı ve Sosyal Güvenlik Reformu

Detaylı

2014 ÜÇÜNCÜ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim Yavaş, Kapasite Hızlı Artıyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr

2014 ÜÇÜNCÜ ÇEYREK ELEKTRİK SEKTÖRÜ. Tüketim Yavaş, Kapasite Hızlı Artıyor. Yael Taranto tarantoy@tskb.com.tr Tüketim Yavaş, Kapasite Hızlı Artıyor Yılın ilk dokuz ayında elektrik tüketimi 2013 yılının aynı dönemine kıyasla %4,6 artış gösterdi. Yıllık tüketim artış hızı ilk çeyrekte %3, ikinci çeyrekte %4,2 olarak

Detaylı

Tarım Arazileri. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Tarım Arazileri. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Tarım Arazileri Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Temmuz 2014 Dünyada tarım arazilerine ilgi gün geçtikçe artıyor. Nüfus artışı ve iklim değişikliği ile birlikte emtia piyasalarında

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ ANALİZİ

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ ANALİZİ TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ ANALİZİ Yazar Mehmet ATASEVER Y A Y I N L A R I Mayıs 2015, Ankara 1. Baskı Ön Söz "Türkiye İlaç Sektörü Analizi kitabında, Türkiye ilaç sektörünün, sektörü etkileyen gelişmelerin

Detaylı

Sağlıkta Ar-Ge Faaliyetleri ve Sağlık Ekonomisi Açısından Önemi. Dr. Nejla CAN GÜLER, AB Uzmanı Aralık 2014, Ankara

Sağlıkta Ar-Ge Faaliyetleri ve Sağlık Ekonomisi Açısından Önemi. Dr. Nejla CAN GÜLER, AB Uzmanı Aralık 2014, Ankara Sağlıkta Ar-Ge Faaliyetleri ve Sağlık Ekonomisi Açısından Önemi Dr. Nejla CAN GÜLER, AB Uzmanı Aralık 2014, Ankara SUNU İÇERİĞİ GİRİŞ I-AR-GE II-DESTEK KAYNAKLARI III-SAĞLIKTA AR-GE IV-ÖRNEK V-HEDEF SONUÇ

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA GÜNDEM Türkiye - Genel Bilgiler Orijinal - Jenerik İlaç Türkiye İlaç Sektörü Diğer Ülkeler ile Karşılaştırma Değerlendirme ve

Detaylı

Elektrik Sektörü 2015 Üçüncü Çeyrek Değerlendirmesi. Yael Taranto TSKB Ekonomik Araştırmalar tarantoy@tskb.com.tr

Elektrik Sektörü 2015 Üçüncü Çeyrek Değerlendirmesi. Yael Taranto TSKB Ekonomik Araştırmalar tarantoy@tskb.com.tr Elektrik Sektörü 2015 Üçüncü Çeyrek Değerlendirmesi Yael Taranto TSKB Ekonomik Araştırmalar tarantoy@tskb.com.tr Ekim 2015 Tüketim Artışı Sanayi Üretiminin Gerisinde Kaldı 2015 in ilk dokuz ayında elektrik

Detaylı

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Mehmet ATASEVER Mayıs, 2015 Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013

Detaylı

Eğitim Sektörü Raporu. Dilara AY TSKB Ekonomik Araştırmalar ayd@tskb.com.tr

Eğitim Sektörü Raporu. Dilara AY TSKB Ekonomik Araştırmalar ayd@tskb.com.tr Eğitim Sektörü Raporu Dilara AY TSKB Ekonomik Araştırmalar ayd@tskb.com.tr Haziran 2014 Eğitim sektörünün analizi amacıyla hazırlanmış olan bu rapor, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. nin uzman kadrosunca

Detaylı

1. Türkiye Tıbbi Ürün Pazarı Türkiye İlaç Pazarı Üretim Dış Ticaret Kamu İlaç Harcaması ve Reçete Verileri...

1. Türkiye Tıbbi Ürün Pazarı Türkiye İlaç Pazarı Üretim Dış Ticaret Kamu İlaç Harcaması ve Reçete Verileri... 1. Türkiye Tıbbi Ürün Pazarı... 2 a)pazara Yeni Giren Ürünler... 2 b)ortalama Fiyat Dağılımı... 3 1.1 Türkiye İlaç Pazarı... 3 a)referans-eşdeğer İlaçlar... 4 b)ithal-imal İlaçlar... 4 c)biyoteknolojik

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

Tekstil-İplik Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Temmuz 2014

Tekstil-İplik Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Temmuz 2014 Tekstil-İplik Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Temmuz 2014 Tekstil-Hazır Giyim Sektörü Genel Görünüm 1980 ve 1990 lı yıllar boyunca Türkiye de sanayi üretimin ve ihracatın lokomotif

Detaylı

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1 Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi bilgilendirme notu Sayfa 1 İçindekiler: Konu Sayfa Genel Değerlendirme: Türk ilaç piyasasında neler oldu?... 3

Detaylı

"Yenileşim ve Gelecek" 9. Kalite Sempozyumu. C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011

Yenileşim ve Gelecek 9. Kalite Sempozyumu. C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011 "Yenileşim ve Gelecek" 9. Kalite Sempozyumu C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011 Küresel Rekabetin Sonucu Apple iphone Globalizasyon ve Glokalizasyon Gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkeler için ürün geliştirmesi

Detaylı

AB, BDT, Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkeleri başta olmak üzere 160 ülkeye 921 milyon dolarlık ihracat

AB, BDT, Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkeleri başta olmak üzere 160 ülkeye 921 milyon dolarlık ihracat 2015 üretici fiyatlarıyla 16,9 milyar TL lik pazar (6,2 milyar $) 11 binden fazla ürün AB, BDT, Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkeleri başta olmak üzere 160 ülkeye 921 milyon dolarlık ihracat 15 akredite Ar-Ge

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

Tü rkiye İ laç Pazarı Ocak-Haziran 2016

Tü rkiye İ laç Pazarı Ocak-Haziran 2016 Tü rkiye İ laç Pazarı Ocak-Haziran 2016 0 İçindekiler a)pazara Yeni Giren Ürünler... 2 b)ortalama Fiyat Dağılımı... 3 a)referans-eşdeğer İlaçlar... 4 b)ithal-imal İlaçlar... 4 c)biyoteknolojik İlaçlar...

Detaylı

YÖNETİCİ ÖZETİ. Besfin İletişim

YÖNETİCİ ÖZETİ. Besfin İletişim YÖNETİCİ ÖZETİ 2012 yılında En Yüksek ARGE Harcaması yapan uluslararası firmaların sektörlerine bakıldığında en yüksek 10 sektör toplam ARGE harcamalarının %84 ünü karşılamaktadır. Türkiye de yapılan ARGE

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. İlkay TAŞ GÜRSOY Dokuz Eylül Üniversitesi

Yrd. Doç. Dr. İlkay TAŞ GÜRSOY Dokuz Eylül Üniversitesi AVRUPA BİRLİĞİ NDE SAĞLIK TURİZMİ Yrd. Doç. Dr. İlkay TAŞ GÜRSOY Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık turizmi nedir? hastaların ihraç edilmesi? tıbbi hizmetlerin ithal edilmesi? sağlığın/sağlık hizmetlerinin

Detaylı

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010

Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları. Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 2010 Sosyal Güvenlikte Reform Süreci ve Mali Sonuçları Tuncay Teksöz TBB Ekonomistler Platformu 29 Temmuz 21 SOSYAL GÜVENLİK REFORMU Nasıl Bir Dönüşüm İçindeyiz? Emeklilik hak ve yükümlülüklerin tüm çalışanlar

Detaylı

TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ

TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖR ANALİZİ 1. Tıbbi cihazlar sektörü dünyada çok hızla büyüyen, dinamizmi yüksek ve temel özellikleri zamanla gelişmiş ülkeler/dev firmalar lehine oluşmuş bir yapıya sahiptir. Dünya

Detaylı

İLAÇTA AR-GE SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAKIŞI

İLAÇTA AR-GE SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAKIŞI İLAÇTA AR-GE SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAKIŞI DR. MUSTAFA KURUCA SGK BAŞKAN YARD. EKİM 2014 1 o o o o AR-GE NEDİR? AR-GE DEN BEKLENENLER NELERDİR? İLAÇ AR-GE SİNDE NEREDEYİZ? -SGKİLAÇ HARCAMALARI -GERİ ÖDEME

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 1 19 191 19 193 19 195 19 197 19 199 199 1991 199 1993 199 1995 199 1997

Detaylı

Op. Dr. Tonguç SUGÜNEŞ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürü

Op. Dr. Tonguç SUGÜNEŞ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürü Op. Dr. Tonguç SUGÜNEŞ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürü Sağlıkta Dönüşüm Programı ve Sosyal Güvenlik Reformu Reform öncesi Türkiye de sağlıkta geri ödeme, 3 farklı sigorta sistemiyle

Detaylı

Tü rkiye İ laç Pazarı Ocak-Mart 2016 0 İçindekiler a)pazara Yeni Giren Ürünler... 2 b)ortalama Fiyatlar... 2 a)referans-eşdeğer Ürünler... 3 b)ithal-imal Ürünler... 4 c)pazara Yeni Giren İlaçlar... 4 d)ortalama

Detaylı

Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü

Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü T.Teksöz, K.Helvacıoğlu ve Y.Kaya Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle

Detaylı

Toplumlar için bilginin önemi

Toplumlar için bilginin önemi Toplumlar için bilginin önemi İnsanlık tarihi günümüze kadar şu toplumsal aşamalardan geçmiştir: İlkel toplum Doğa, avlanma Tarım toplumu MÖ.800-1750 ler Toprak, basit iş bölümü Sanayi toplumu Makinalaşma

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop 1.1. Mali Yapı ve Finans Ekonomik olarak tanımlanmış sınırlarda sermayenin yaygınlığı ve verimliliği genellikle mali ve finansal göstergelerle ölçülür. Bölgedeki bankaların durumu şube sayılarıyla, sermayenin

Detaylı

AR& GE BÜLTEN Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri

AR& GE BÜLTEN Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri 2006 Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri Nurel KILIÇ Dünya da ve Türkiye de ulusal ve bölgesel enerji piyasaları, tarihin hiçbir döneminde görülmediği kadar ticaret, rekabet ve yabancı yatırımlara

Detaylı

1960 ile 2012 arasında ortalama yıllık büyüme oranı yüzde 4,5 olarak gerçekleşmiştir.

1960 ile 2012 arasında ortalama yıllık büyüme oranı yüzde 4,5 olarak gerçekleşmiştir. MESAJ 1 GEÇTIĞIMIZ ONYILLARDA KAYDEDILEN ISTIKRARLI BÜYÜME TÜRKIYE YI YÜKSEK GELIR EŞIĞINE GETIRIRKEN, REFAH PAYLAŞILMIŞ VE ORTA SINIFIN BÜYÜKLÜĞÜ IKI KATINA ÇIKMIŞTIR. 1960 ile 2012 arasında ortalama

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir;

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir; Yrd. Doç Dr. Gonca Güzel Şahin SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE Sağlık Turizmi; insanların tedavi olmak amacıyla yaşadıkları ülkeden, kaliteli ve görece daha ucuz hizmet alabilecekleri başka ülkelere

Detaylı

DOĞU VE GÜNEYDOĞU EKONOMİ VE KALKINMA ZİRVESİ, CİZRE BULUŞMASI ÇÖZÜM SÜRECİNİN EKONOMİK ETKİLERİ SENARYOLARI

DOĞU VE GÜNEYDOĞU EKONOMİ VE KALKINMA ZİRVESİ, CİZRE BULUŞMASI ÇÖZÜM SÜRECİNİN EKONOMİK ETKİLERİ SENARYOLARI DOĞU VE GÜNEYDOĞU EKONOMİ VE KALKINMA ZİRVESİ, CİZRE BULUŞMASI ÇÖZÜM SÜRECİNİN EKONOMİK ETKİLERİ SENARYOLARI 25 Haziran 2013 Baz Senaryo Çalışması için İncelenen İller Çözüm sürecinin ekonomik etkileri

Detaylı

İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 TÜRKİYE DE KİMYA SEKTÖRÜ... 4 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İHRACAT... 6 İTHALAT... 8

İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 TÜRKİYE DE KİMYA SEKTÖRÜ... 4 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İHRACAT... 6 İTHALAT... 8 KİMYA SEKTÖR RAPORU İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 TÜRKİYE DE KİMYA SEKTÖRÜ... 4 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İHRACAT... 6 İTHALAT... 8 DÜNYA TİCARETİ Dünyada kimya sanayinin yaklaşık % 38 ini ana kimyasallar,

Detaylı

Başkan Acar 4. Ulusal Sağlık Kurultayına Katıldı

Başkan Acar 4. Ulusal Sağlık Kurultayına Katıldı Başkan Acar 4. Ulusal Sağlık Kurultayına Katıldı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI FATİH ACAR: -BÜTÇEDEN SAĞLIK HARCAMALARINA 2012 YILINDA 47,8 MİLYAR LİRA AYRILDI -TÜRKİYE DE 3 MİLYON 447 BİN 166 KİŞİ DİYABET

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Makina Mühendisi Hasan ACÜL Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 13 Kasım 2008 tarihinde yayınladığı 2007 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

tepav Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve satın alma işlemleri ne anlama geliyor? Haziran2014 N201419 POLİTİKANOTU

tepav Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve satın alma işlemleri ne anlama geliyor? Haziran2014 N201419 POLİTİKANOTU POLİTİKANOTU Haziran2014 N201419 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Selin ARSLANHAN MEMİŞ 1 Yaşam Bilimleri ve Sağlık Politikaları Analisti Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve

Detaylı

İlaç Sektöründe Ar-Ge ve İnovasyon

İlaç Sektöründe Ar-Ge ve İnovasyon İlaç Sektöründe Ar-Ge ve İnovasyon ITAM Toplantısı İstanbul, 11 Nisan 2013 Turgut Tokgöz Genel Sekreter İlaç endüstrisinde dinamik bir değişim var Yeni ürün portföyü giderek zayıflıyor. Küçük kimyasal

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1.1. GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) 1. Ekonomik kalkınmanın önemli göstergelerinden biri olan kişi başına düşen GSYİH, TÜİK tarafından en son 2001 yılında hesaplanmıştır.

Detaylı

TÜRKIYE'DE İLAÇ AR-GE EKOSISTEMI

TÜRKIYE'DE İLAÇ AR-GE EKOSISTEMI TÜRKIYE'DE İLAÇ AR-GE EKOSISTEMI Dr. Hakkı GÜRSÖZ Kurum Başkanı - TİTCK İlaç Tıbbi Cihaz TİTCK Kozmetik Satış Değeri Milyar (TL) Satış Hacmi Milyar (Kutu) Türkiye İlaç Pazarı 20 2,5 18 16 14 12 1,28 1,36

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 Ticarette katma değer ölçümü, ihracata konu olan mal ve hizmetlerin üretimindeki değerin kaynağını ülke ve sektörler açısından ortaya koyabilmek amacıyla

Detaylı

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Tıp sürekli ilerliyor sözündeki aslan payı bize göre; Tıbbi Malzeme Alt Sektörüne ait. Nitekim; tıbbi malzemeden yoksun sağlık sektörünün eli

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 4 Ekim 2016

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 4 Ekim 2016 ORTA VADELİ PROGRAM (2017-2019) 4 Ekim 2016 İçindekiler 1. Dünya Ekonomisi 2. Orta Vadeli Programın Temel Amaçları ve Büyüme Stratejisi 3. Orta Vadeli Programın (2017-2019) Temel Makroekonomik Büyüklükleri

Detaylı

2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 yılına iyi başlayan ülkemiz halı ihracatı, yılın ilk yarısının sonunda bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 19,7 oranında artarak

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ Çalışması Kapsam ve Süreç. Mahmut Kiper 30 Ekim 2013 Ankara

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ Çalışması Kapsam ve Süreç. Mahmut Kiper 30 Ekim 2013 Ankara DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜ VE STRATEJİ ÖNERİSİ Çalışması Kapsam ve Süreç Mahmut Kiper 30 Ekim 2013 Ankara Çalışma Grubu Mahmut KİPER Deniz BAYHAN İlke Eren KARACA Tülay AKARSOY ALTAY Prof.

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI 1 AB de Özel Sağlık Sigortası Uygulamaları Geçtiğimiz dönemlerde sağlık harcamalarında kaydedilen artış, kamu sağlık sistemlerinin sürdürülmesinde sorun yaşanmasına

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

Güncelleme: 15 Nisan 2012

Güncelleme: 15 Nisan 2012 İNOVİTA için Gözden Geçirilmiş Sürüm Dünya Bankası Türkiye Ulusal İnovasyon Sistemi Raporu ndan Özet Notlar Haziran 2009 Güncelleme: 15 Nisan 2012 1 2007 ve 2013 yılları arasını kapsayan 9. Kalkınma Planı,

Detaylı

T.C. Kalkınma Bakanlığı

T.C. Kalkınma Bakanlığı T.C. Kalkınma Bakanlığı 2023 Vizyonu Çerçevesinde Türkiye Tarım Politikalarının Geleceği- Turkey s Agricultural Policies at a Crossroads with respect to 2023 Vision 2023 Vision, Economic Growth and Agricultural

Detaylı

TABLO-2: NÜFUSUN YERLEŞİM YERİNE GÖRE DAĞILIMI, 2008 TABLO-3: İSTATİSTİKÎ BÖLGE BİRİMLERİ SINIFLAMASI'NA (İBBS) GÖRE NÜFUS

TABLO-2: NÜFUSUN YERLEŞİM YERİNE GÖRE DAĞILIMI, 2008 TABLO-3: İSTATİSTİKÎ BÖLGE BİRİMLERİ SINIFLAMASI'NA (İBBS) GÖRE NÜFUS TABLO DİZİNİ TABLO-1: DEMOGRAFİK ÖZELLİKLER, 2008 TABLO-2: NÜFUSUN YERLEŞİM YERİNE GÖRE DAĞILIMI, 2008 TABLO-3: İSTATİSTİKÎ BÖLGE BİRİMLERİ SINIFLAMASI'NA (İBBS) GÖRE NÜFUS DAĞILIMI TABLO-4: YILLARA GÖRE

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr.Eyup Sabri TEZCAN Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı

GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr.Eyup Sabri TEZCAN Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dr.Eyup Sabri TEZCAN Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı KURUMSAL YAPI 16/05/2006 tarihli ve 5502 Sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu MERKEZ TEŞKİLATI Ana Hizmet

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

SAĞLIK HİZMETİ GERİ ÖDEMELERİ VE YALIN UYGULAMALAR GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MART 2017

SAĞLIK HİZMETİ GERİ ÖDEMELERİ VE YALIN UYGULAMALAR GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MART 2017 SAĞLIK HİZMETİ GERİ ÖDEMELERİ VE YALIN UYGULAMALAR GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MART 2017 Sağlık Hizmeti Geri Ödemeleri ile Yalın Uygulamaların İlişkisi 2 Sağlık Hizmeti Geri Ödemeleri ile Yalın

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

Nüfus artıyor Nüfus yaşlanıyor Kronik hastalıkların maliyeti artıyor Pahalı teknolojiler ve ilaçlar piyasaya sürülüyor Nüfusun sağlık hizmetinde

Nüfus artıyor Nüfus yaşlanıyor Kronik hastalıkların maliyeti artıyor Pahalı teknolojiler ve ilaçlar piyasaya sürülüyor Nüfusun sağlık hizmetinde UZM. ECZ. HARUN KIZILAY GENEL SEKRETER TÜRK ECZACILARI BİRLİĞİ 3. Uluslararası İlaç Kullanımını Geliştirme Konferansı,i 14-18 18 Kasım 2011, Antalya Nüfus artıyor Nüfus yaşlanıyor Kronik hastalıkların

Detaylı

Türkiye de Sağlık Reformu: Sağlıkta Dönüşüm Projesi

Türkiye de Sağlık Reformu: Sağlıkta Dönüşüm Projesi Türkiye de Sağlık Reformu: Sağlıkta Dönüşüm Projesi Doç. Dr. Bülent Gümüşel Hacettepe Üniversitesi Sağlık Ekonomisi ve Sağlık Politikası Araştırma ve Uygulama Merkezi HUSEP Sunum içeriği Sağlık Reformunun

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ Haziran 2015 BOYA SANAYİCİLERİ DERNEĞİ Bosad 2003 yılında kurulmuştur. Üyeleri hem boya üreticileri hem de hammadde ve hizmet tedarikçileridir. 100 e yakın üye ile sektörün

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ HATAY ın İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 HATAY GENEL BİLGİLER Nüfus Hatay: 1.503.066 Türkiye:76.667.864 KOBİ Sayısı Hatay

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 İHRACAT... 4 İTHALAT... 5 TÜRKİYE DE ÜRETİM... 6 TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ... 6 İHRACAT... 7 İTHALAT...

İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 İHRACAT... 4 İTHALAT... 5 TÜRKİYE DE ÜRETİM... 6 TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ... 6 İHRACAT... 7 İTHALAT... İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 İHRACAT... 4 İTHALAT... 5 TÜRKİYE DE ÜRETİM... 6 TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ... 6 İHRACAT... 7 İTHALAT... 9 EV TEKSTİLİ SEKTÖR RAPORU Ekonomik Araştırmalar ve Dış Ticaret Müdürlüğü

Detaylı

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015 Sağlıkta Maliyet B.Burcu TANER Mayıs.2015 14 Mayıs 2015 tarihinde Acıbadem Üniversitesi nde yapılan ASG XV. Hemşirelik Haftası Etkinliklerinde sunulmuştur. Hedef Daha geniş kitleler için daha iyi sağlık

Detaylı

ÖRME KONFEKSİYON KÜMESİ

ÖRME KONFEKSİYON KÜMESİ ÖRME KONFEKSİYON KÜMESİ AB PROJELER ŞUBESİ ARALIK, 2016 1 SUNUM İÇERİĞİ İHKİB 01 KÜMELERİMİZ İHKİB olarak 2014 yılından günümüze 5 URGE projesi yürüttük. 02 KÜMEMİZ Örme Konfeksiyon Kümemizin Yapısı KÜME

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR

- SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR SGK Başkanı Yadigar Gökalp İlhan 3. Yaş Baharı Kongresine Katıldı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI YADİGAR GÖKALP İLHAN: - SOSYAL GÜVENLİK KURUMU NUN SAĞLIK ALANINDA ÜSTLENDİĞİ ÇOK ÖNEMLİ GÖREVLER BULUNMAKTADIR

Detaylı

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Ruanda ya ihracat yapan 1 firma bulunmaktadır. (AHENK KOZMETİK İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş) 30.06.2015 tarihi

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık EKONOMİK GELİŞMELER Aralık - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR ARALIK 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EYLÜL 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 World Energy Outlook 2011 Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 Bağlam: halihazırda yeterince kaygı verici olan eğilimlere yeni zorluklar ekleniyor Ekonomik kaygılar dikkatleri enerji

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

Türk Savunma ve Havacılık Sanayii 2012 Yılı Performans Özeti

Türk Savunma ve Havacılık Sanayii 2012 Yılı Performans Özeti 1 Türk Savunma ve Havacılık Sanayii 2012 Yılı Performans Özeti Genel Her yıl olduğu gibi Savunma ve Havacılık Sanayii İmalatçılar Derneği (SASAD) Üye firma ve kurum ve kuruluşlardan topladığı veriler ile

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

TÜRSAB VAKANTIEBEURS 2016 TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU

TÜRSAB VAKANTIEBEURS 2016 TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU TÜRSAB VAKANTIEBEURS 2016 TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 12-17 Ocak tarihleri arasında Hollanda nın Utrecht kentinde gerçekleştirilen Vakantiebeurs

Detaylı

DÜNYA VE TÜRKİYE PLASTİK MEDİKAL MALZEMELER SEKTÖR RAPORU PAGEV

DÜNYA VE TÜRKİYE PLASTİK MEDİKAL MALZEMELER SEKTÖR RAPORU PAGEV DÜNYA VE TÜRKİYE PLASTİK MEDİKAL MALZEMELER SEKTÖR RAPORU PAGEV 1. MEDİKAL PLASTİK MALZEME TANIMI Medikal malzemelerin içinde plastik olanların GTİP numaralarını tam olarak ayırt etmek güçtür. Çünkü birçok

Detaylı

GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM

GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM 2014 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayımı na göre Afyonkarahisar ın nüfusu 706.371 dir ve ülke genelinde 31. sıradadır. Bu nüfusun 402.241 i il ve ilçe merkezlerinde, 304.130 u ise

Detaylı