AVRUPA BİRLİĞİ SÜRECİNDE ŞEHİRLERARASI ULAŞIM TALEBİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR GELİŞME AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AVRUPA BİRLİĞİ SÜRECİNDE ŞEHİRLERARASI ULAŞIM TALEBİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR GELİŞME AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ"

Transkript

1 AVRUPA BİRLİĞİ SÜRECİNDE ŞEHİRLERARASI ULAŞIM TALEBİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR GELİŞME AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Soner HALDENBİLEN 1 Yetiş Şazi MURAT 2 Halim CEYLAN 3 SUMMARY This study deals with transport demand in rural roads and compares the European Union (EU) and Turkey as a case study using socio-economic indicators. The estimated transport demand is analyzed in line with sustainable concept. The estimated transport demand using the historical data is projected until Number of traffic accidents in the unit of 100 million veh-km is obtained using the projected demand. The amount of environmental pollutant caused by transport is determined. The demand for energy in this sector is also calculated. Results showed that the projected demand would meet the EU s current average in The demand for transport should be distributed to other transportation modes otherwise it is impossible to achieve sustainable objectives. One mode transport system would not be sustainable in line with EU perspective. It is found that demand based management would be helpful to estimate the external cost of traffic at macro scale. ÖZET Bu çalõşma, Avrupa Birliği (AB) sürecinde AB ve Türkiye nin sosyo-ekonomik yapõsõnõ inceleyerek şehirlerarasõnda oluşabilecek ulaşõm talebini belirleyerek sürdürülebilir ulaştõrma göstergelerini hesaplanan talebe bağlõ olarak incelemektedir. Şehirlerarasõ ulaşõm talebi sosyo-ekonomik verilere bağlõ olarak hesaplanmõş ve 2025 yõlõna kadar projeksiyonu yapõlmõştõr. Bulunan ulaşõm talebine (taşõt-km) bağlõ olarak oluşabilecek kaza sayõsõ 100 milyon taşõt-km başõna hesaplanmõştõr. Ayrõca ulaştõrma sektörü enerji talebi ve çevresel kirlenme miktarlarõ da hesaplanmõştõr. Çalõşma sonucunda, Türkiye de beklenen ulaşõm talebinin 2025 yõlõna kadar AB ortalamasõnõ yakalayabileceği bulunmuştur. AB süercinde, ulaşõm talebinin karayolu sistemi dõşõnda, başta demiryolu olmak üzere diğer ulaştõrma sistemlerine kaydõrõlmasõ sürdürülebilir gelişme açõsõndan kaçõnõlmaz bir yol olduğu bulunmuştur. Karayolu sistemine dayalõ şehirlerarasõ ulaşõm hareketlerinin yönetimi, gerek talepteki hõzlõ artõş, gerekse altyapõ yetersizliği nedeniyle şu an için sürdürülebilir görülmemektedir. Ayrõca, talep tabanlõ makro planlamanõn diğer sistemlerdeki yatõrõmlarõn yönlendirilmesi ve ulaşõmõn dõşsal etkilerinin hesaplanabilmesi açõsõndan faydalõ olacağõ bulunmuştur. 1. GİRİŞ AB nin kurulmasõndan sonra üye ülkelerde ulaşõm talebi patlamasõ görülmüştür. Yolcu taşõmacõlõğõ iki kattan fazla, araç sayõsõ 1.5 kat ve otoyol uzunluğu 3 kattan fazla artmõştõr [1]. Ülkemizde gerçek anlamda ulaştõrma sektöründe hareketlilik 2. Dünya 1 Yrd. Doç. Dr. Pamukkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Müh. Bölümü, Kõnõklõ, Denizli 2 Yrd. Doç. Dr Pamukkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Müh. Bölümü, Kõnõklõ, Denizli 3 Yrd. Doç. Dr Pamukkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Müh. Bölümü, Kõnõklõ, Denizli 79

2 Savaşõ sonrasõnda görülür. 5 yõllõk kalkõnma planlarõ ile girilen planlõ dönemde ulaşõm politikalarõmõz şekillenmeye başlamõştõr. Günümüze gelindiğinde nüfusu yaklaşõk 70 milyonu bulan ülkemizde 10 milyon dolayõnda motorlu taşõt ve ulaşõmõn tüm türleri ile genelde kamu bünyesinde yatõrõm ve işletme hizmetleri verilebilir duruma gelinmiştir. AB ve Türkiye de ulaştõrma ile ilgili parametrelerdeki değişim Tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1. AB ve Türkiye için sosyo-ekonomik parametrelerin karşõlaştõrõlmasõ AB TÜRKİYE a) Ekonomi : Ekonomik büyüme a) Ekonomi : Cumhuriyetin ilanõ ile 1995 yõllarõ arasõnda yõllõk ortalama Türkiye hõzlõ bir kalkõnma sürecine %2 artõşla %65 i bulmuştur. Üye girmiştir yõlõnda toplam GSMH 5 ülkelerdeki ortalama yõllõk gelir 2000 milyar dolardan 2000 yõlõnda 200 milyar yõlõ itibarõ ile Euro olarak dolara ulaşarak toplam 40 kat artmõştõr. belirlenmiştir. Kişi başõna düşen gelir ise 4000$ b) Nüfus : Birliğin toplam nüfusu yõllarõ arasõnda 370 milyondan 376 milyona ulaşmõştõr. Ortalama nüfus artõş hõzõ %0.3 dolayõndadõr. Aile büyüklüğü üye ülkelerde gittikçe düşmektedir lerde ortalama 3.1 kişi olan aile büyüklüğü 1995 yõlõnda 2.3 e düşmüştür. c) Araç Sahipliği : 1970 lerde ortalama 1000 kişiye 181 araç düşerken 1995 yõlõnda bu oran %137 artarak 428 araca yükselmiştir. Bu artõş ekonomik gelişmenin de üstünde bir orandõr [2]. d) Yaşam Şekli ve İşgücü : Artan gelir, boş zaman ve aktivitelerin dağõlõmõ nedeni ile ulaşõm gereksinimi artmaktadõr. Ucuz ulaşõm, insanlarõn şehir dõşõ alanlarda zaman geçirmeleri için olanak yaratmaktadõr. İnsanlar daha fazla şehirden uzaklaşmak istemektedir. İşsizlik oranõn düşük olmasõ ve sosyal güvenlik sisteminin düzenli olarak çalõşmasõ da güven ortamõ yaratmaktadõr [2]. düzeyindedir [3]. b) Nüfus : 75 yõllõk bir süreçte ortalama %0.22 lik bir artõş hõzõyla nüfus 5 katõna çõkmõştõr sayõmlarõ dikkate alõndõğõnda ise şehirleşmedeki artõş oranõnõn %36.6 olduğu buna karşõlõk 10 yõllõk bu dönemde toplam nüfusun %24.8, köy nüfusunun ise %7.7 artõğõ görülür [3]. c) Araç Sahipliği : 1966 da 250 bin motorlu araç bulunan ülkemizde 2000 yõlõ itibarõ ile 7 milyonun üstünde araç bulunmaktadõr [3]. Otomobil sayõsõ ise 1966 yõlõnda toplam motorlu araçlar içinde %38 lik bir paya sahipken, bu değer 2000 yõlõnda %60 õn üstüne çõkmõştõr yõllarõ arasõnda otomobil sahipliği yaklaşõk 7 kat toplam motorlu araç sahipliği ise 10 kat artmõştõr. d) Yaşam Şekli ve İşgücü : Nüfusun büyük çoğunluğunu gençlerin oluşturduğu ülkemizde yaşam şekli gün geçtikce gelişmiş toplumlardaki yaşam şekline doğru kaymaktadõr. Aile büyüklükleri küçülmekte şehirleşme hõzla artmakta ve endüstri toplumu yaşam şekli kabul görmeye başlamaktadõr. Genel anlamda potansiyel işgücü olarak görülen 15 yaş ve üstü nüfus sayõsõ 47 milyona yaklaşmõştõr. Öğrenim gören kişi sayõsõ ise 15 milyon dolayõndadõr ki bu da nüfusun 80

3 e) Arazi Kullanõmõ : Son yõllarda nüfus giderek şehir dõşõna doğru yayõlmõş ve banliyöleşme artmõştõr. İş yerleri, boş zamanlarõn geçirildiği alanlar, alõş veriş merkezleri v.b alõşkanlõklardaki değişiklikler bu yayõlmada etkili olmuştur. Bu yayõlma doğal olarak ulaşõm talebinin artmasõna neden olmuştur. Arazi kullanõmõndaki bu yayõlõmcõ politika sonucu ulaşõm talebindeki artõş mesafe ve motorize olmada da etkili olmuştur. f) Ulaşõm Altyapõsõ : 1970 yõlõnda 15 üyeli Avrupa birliğinde km otoyol bulunmakta idi yõlõnda ise bu rakam km ye ulaşmõştõr. Tüm üye ülkelerde otoyol uzunluğu hõzla artmõştõr. Otoyollardaki gelişmenin tersine Demiryolu ağõ yõllarõ arasõnda km den km ye düşmüştür. g) Yolcu Taşõmacõlõğõ : yõllarõ arasõnda kişi başõna yõllõk ortalama seyahat uzunluğu iki kat artmõştõr de km olan bu değer 1995 de km ye ulaşmõştõr yõlõ itibarõ ile kişi başõna yõllõk ortalama seyahat uzunluğu otomobil ile km, otobüs ile 970 km, tren ile 730 km ve hava yolu ile 700 km olarak belirlenmiştir. Araç kullanõmõ ve bağõmlõlõğõ hõzla artan toplulukta yõllarõ arasõnda araba ile yapõlan yolculuklar iki kattan fazla artmõştõr. Hava taşõmacõlõğõ ise oran olarak az olmakla beraber çok hõzlõ bir artõş göstermiş ve aynõ yõllar arasõnda 6 kat artmõştõr. Otobüsle yapõlan yolculuklar incelendiğinde artõş oranõnõn %39 olduğu görülür ve toplamdaki payõ sadece %14 tür. Demiryolu taşõmacõlõğõ aynõ yõllarda %25 oranõnda artmõştõr. %25 inden fazla bir kõsmõnõ temsil eder. e) Arazi Kullanõmõ : Arazi kullanõm yapõsõ son yõllarda özellikle şehirlerde yayõlmanõn etkisi altõndadõr. İnsanlar şehre yakõn bölgelerde yeni banliyöler oluşturarak ulaşõm talebini arttõrmaktadõrlar. Bununla beraber şehirlerimizdeki imar planlarõnõn eksik ve yetersiz olmasõ merkezlerde çarpõk yapõlanmayõ ve altyapõ sorunlarõnõ doğurmaktadõr. Yine nüfusu hõzla artan ve endüstrileşmiş şehirlerimizde şehir dõşõ alõşveriş merkezleri, eğlence alanlarõ v.b. aktiviteler için yeni alanlar oluşturulmasõna hõz verilmiştir. f) Ulaşõm Altyapõsõ : 1950 yõlõna kadar taşõmalarõn büyük çoğunluğunun demiryolu ile yapõldõğõ Türkiye de bu yõldan sonra karayolu ağõ hõzla gelişmiştir yõlõ itibarõ ile otoyol, devlet ve il yollarõnõn uzunluğu yaklaşõk 62 bin km dir [4]. Demiryolu ağõmõz yõllarõ arasõnda 2 kat artarak 7671 km ye ulaşmõş ancak 1950 sonrasõ uygulanan politikalar nedeniyle 1998 yõlõna kadar sisteme ancak 1000 km lik bir ilave yapõlabilmiştir. g) Yolcu Taşõmacõlõğõ : yõllarõ arasõnda kişi başõna ortalama yolculuk uzunluğu 10 kattan fazla artarak 247 km den 2877 km ye ulaşmõştõr. Ulaşõm türleri dikkate alõndõğõnda ise karayolu ve demiryolunda ki 1950 yõlõ dengesi giderek bozulmuş ve karayolu baskõn sistem haline gelmiştir. Demiryolu kullanõmõ giderek azalmõştõr. Kişi başõna yolculuk mesafesi 104 km den 86 km ye düşmüştür. En hõzlõ gelişim havayolunda yaşanmõştõr. Toplamda aldõğõ pay küçük olmasõna rağmen hava yolu ile ortalama yolculuk mesafesi 52 km ye ulaşmõştõr. Denizyolu ile yolculuk ise en fazla düşüş gösteren sistemdir. 50 yõl içerisinde 18.6 km olan ortalama yolculuk mesafesi 0.4 km ye düşmüştür. Genel olarak bakõldõğõnda, yolcu taşõmacõlõğõnda en büyük paya sahip sistem karayoludur. 50 yõllõk süreçte karayolunun toplamda aldõğõ pay %40 lardan %95 lere ulaşmõştõr. 81

4 õ) Yük Taşõmacõlõğõ : Yük taşõmacõlõğõ hacmi yõllarõ arasõnda %71 oranõnda artmõştõr yõlõnda ortalama yõllõk 2960 ton-km karayolu, 590 ton-km demiryolu, 310 ton-km iç suyollarõ ve 230 ton-km boru hatlarõ ile taşõma gerçekleştirilmiştir. Mallarõn taşõnmasõ için karayollarõna olan güven gittikçe artmaktadõr. Karayolu ile yapõlan yük taşõmacõlõğõ aynõ yõllar arasõnda %150 artmõştõr. Havayolu ile yapõlan yük taşõmacõlõğõnõn toplamdaki payõ çok az olmakla beraber hõzlõ bir artõş göstermektedir. Demiryolu yük taşõmacõlõğõ incelendiğinde ise diğer modlardaki artõşa karşõn bir düşüş görülür de yük taşõmacõlõğõnda %32 payõ olan demiryollarõ 1995 de %14 lük bir orana düşmüştür. j) Ulaşõmda Enerji Kullanõm: 1970 yõlõnda Avrupa Birliği ne üye ülkelerde ulaşõm sektöründeki enerji tüketimi kişi başõna 0.4 ton eşdeğer petrol (TEP) düzeyinde bulunmakta idi yõlõnda ise bu rakam yaklaşõk 2 kat artarak 0.77 düzeyine ulaşmõştõr. õ) Yük Taşõmacõlõğõ : 1950 yõlõnda yük taşõmacõlõğõnda %48 paya sahip olan demir yollarõ 50 yõllõk süreçte bu payõnõ %5.5 e düşürmüş ve taşõmacõlõkta yoğunluk karayoluna kaymõştõr. Yine aynõ dönemde ton-km olan taşõmacõlõk ton-km ye çõkmõştõr. Yük taşõma hacmi 40 kattan fazla artmõştõr. Kişi başõna taşõnan yük miktarõ 50 yõlda 10 kattan fazla artmõştõr. Ancak bu artõş sistemler bazõnda incelendiğinde demiryolunda bir değişme görülmez, havayolu belirli bir artõş gerçekleştirmişse de halen toplamda payõ çok düşüktür, denizyolunun payõ yine az olmasõna rağmen sistem toplamda ki gelişime ayak uydurmuş ve yaklaşõk 10 kat artõş göstermiştir. j) Ulaşõmda Enerji Kullanõmõ: Ülkemizde ulaştõrma sektöründe tüketilen enerji miktarõ toplam petrol ürünleri tüketiminde %30-42 arasõnda bir pay almaktadõr [5] yõlõnda 8.7 milyon TEP olan tüketim 1999 yõlõnda 13.3 milyon TEP e ulaşmõştõr. 2. ŞEHİRLERARASI ULAŞIM TALEBİNİN BELİRLENMESİ Ülkemizde şehirler arasõ ulaşõm talebi sosyo-ekonomik gelişmeyle birlikte hõzla artmaktadõr. Devlet ve il yollarõ üzerinde yapõlan toplam hareket 1980 yõlõnda taşõ-km/yõl iken 2002 yõlõnda yaklaşõk 3 kat artarak taşõ-km/yõl değerine ulaşmõştõr. Aynõ dönemde nüfus %50, gelir yaklaşõk 2 kat ve araç sayõsõ 5 kattan fazla artõş göstermiştir. Alternatif ulaşõm sistemlerinin yeterince gelişmiş olmamasõ ve havayolu taşõmacõlõğõnõn pahalõ olmasõ nedeniyle de karayolu sistemi en çok talep gören sistem olmuştur. Devlet ve il yollarõnda Yõllõk Ortalama Günlük Trafik (YOGT) değeri 3000 in üzerinde olan yollarõn uzunluğu toplan ağõn %70 ine ulaşmõştõr. Ağõr taşõt trafiğinin de yol ağõmõz üzerinde büyük bir etkisi bulunmaktadõr. Bazõ yollarda %50 leri aşan ağõr taşõt trafiği, başta güvenlik olmak üzere yollarõmõzõn kalite ve konforunu da olumsuz etkilemektedir. Karayolu ağõnda yapõlan iyileştirme çalõşmalarõ ve kapasite artõrõm çalõşmalarõ da belirli süre sonra yetersiz kalmakta ve arzõn artan ve doğan talepler karşõsõnda yeniden arttõrõlmasõ gerekliliği ortaya çõkmaktadõr. Gelecekte beklenen ulaşõm talebini hesaplamak için farklõ yaklaşõmlar ve modeller kullanõlabilir. Ortalama artõş oranõ, zaman serisi yaklaşõmõ ve sosyo-ekonomik verileri içeren modeller en çok kullanõlan yöntemlerdir. Çalõşmada 22 yõllõk gözlem değerleri kullanõlarak ortalama artõş oranõ ve zaman serisi yaklaşõmõ ile 2025 yõlõna kadar beklenen talep ortaya konmuş, bunun yanõnda araç sayõsõ, gelir ve nüfus değişkenlerini 82

5 içeren ve Haldenbilen [6] tarafõndan geliştirilen kurulan modeller kullanõlmõştõr. Üç farklõ yaklaşõmla elde edilen talep değerleri Tablo 1 de verilmiştir. Artõş oranõ yönteminde yõllarõ arasõnda gözlenen ortalama %5.2 lik artõş oranõ kullanõlmõştõr. Tablo 1. Karayollarõnda beklenen ulaşõm talebi (10 9 taşõt-km/yõl) Yõllar Artõş Oranõ Zaman Serisi Model Zaman serisi yaklaşõmõnda doğrusal eğilim gözlenmiş ve Denklem 1 bulunmuştur. y = * x x= 1 (1980), x= 2 (1981). (1) Sosyo ekonomik verileri içeren model ise Denklem (2) de verilmiştir y = ( 0.086x x x3 ) (2) Burada, x 1, nüfus (10 6 ), x 2, Satõn alma gücü paritesine göre kişi başõna GSMH (10 3 $), x 3, motorlu araç sayõsõ (10 6 ) dõr. Araç türlere göre karayolunda ağõrlõğõn otobüs ve otomobilde olduğu görülür. Ancak otomobil ile yapõlan yolculuklar hõzla artmaktadõr. Şekil 1 de yõllarõ arasõnda otobüs ve otomobille yapõlan yolcu taşõmacõlõklarõ verilmiştir [4]. Otobüs ile yapõlan yolculuklar son 10 yõlda dalgalanmakla beraber ortalama 75 milyon yolcu-km olarak gerçekleşmiştir. Otomobil ile yapõlan yolculuklar ise 2 kattan fazla artarak km den km ye çõkmõştõr. Toplam Yolcu-Km (milyon) otomobil otobüs Y?llar Şekil 1. Otobüs ve otomobille yapõlan yolculuklar gelişimi [4] 3. SÜRDÜRÜLEBİLİR ULAŞTIRMA GÖSTERGELERİNİN İNCELENMESİ Genel olarak bakõldõğõnda; rakamlar farklõ olmakla birlikte AB ye üye ülkeler ve Türkiye arasõnda göstergelerdeki değişimler benzerlik göstermektedir. 20 yõllõk süreçte ülkemizde beklenen ulaşõm talebinin AB ortalamasõna ulaşmasõ beklenmektedir. Ancak sistemler arasõ dengesizliğin devam etmesi halinde, başta talep olmak üzere, kazalar, 83

6 enerji tüketimi ve hava kirliliği gibi dõşsal etkilerin değişiminin de incelenmesi gerekliliği açõktõr. Haldenbilen [6] çeşitli senaryolar altõnda 2025 yõlõ için kişi başõna yolculuk miktarõnõ km/yõl olarak hesaplamõştõr. AB üye ülkelerin toplam yolculuk miktarõ yõllõk ortalama km arasõnda değişmektedir [2]. Hesaplanan şehirlerarasõ kişi başõna yolculuk talebi ile AB rakamlarõ arasõndaki farkõn şehir içinde yapõldõğõ bulunmuştur. Kişi başõna yolculuk rakamlarõnõn ülkemizde fazla artmamasõnõn sebeblerinden birisi; eğitim, sağlõk v.b hizmetlerin ekonomik gelişme ile yerinde ve istenilen düzeyde karşõlanabilir olmasõdõr. Kişi başõna yapõlan yük taşõmacõlõğõ 2025 yõlõ için ton-km/kişi/yõl olarak bulunmuştur. AB üye ülkelerin kişi başõna karayolu ile yapõlan yük taşõmacõlõğõ 4100 ton-km/yõl dolayõndadõr [2]. Taşõt cinsine göre yapõlan yolculuk uzunluklarõna bakõldõğõnda, son 11 yõlda ortalama şehirler arasõ yapõlan toplam hareketlerin içinde otomobilin oranõ %58 dir [4]. Gelecek yõllarda bu oranõn %65 leri bulacağõ kabul edilirse yõllõk ortalama olarak şehirler arasõnda otomobille yapõlan yolculuklarõn uzunluğu km arasõnda kalacaktõr. AB ortalamasõ yaklaşõk otomobil-km/yõl dõr [2]. Türkiye de şehir içi ulaştõrmada otomobil kullanõmõ dikkate alõndõğõnda otomobil ile yapõlan seyahat uzunluğunun AB değerlerine ulaşacağõ bulunmuştur. Elde edilen talep miktarlarõna karşõlõk gelen trafik kazalarõnõn projeksiyonu [6] Tablo 2 de verilmiştir. İncelenen tüm değişkenler talebe bağlõ olarak hesaplanmõştõr. Farklõ formlarda denenen modellerde talep bağõmsõz değişken kaza, enerji ve kirlilik ise bağõmlõ değişken olarak alõnmõştõr. Elde edilen modeller yardõmõ ile beklenen talebe bağlõ olarak gelecekte kaza, enerji ve hava kirliliğindeki durum ortaya konmuştur Tablo 2. Türkiye için önümüzdeki yõllarda beklenen kaza, ölü ve yaralõ sayõsõ Yõllar Kaza Sayõsõ Ölü Sayõsõ Yaralõ Sayõsõ Tablo 2 den görüleceği gibi 2025 yõlõnda taşõt-km ye bağlõ olarak kaza sayõsõnõn e ulaştõğõ bulunmuştur. Ölü sayõsõnõn dolayõnda yaralõ sayõsõnõn ise dolayõnda olacağõ hesaplanmõştõr. İnceleme döneminde 10 8 taşõt-km başõna oluşacak kaza miktarõna bakõldõğõnda bu değerin arasõnda değiştiği görülebilir. Geçmiş dönemlerdeki oranlara bakõldõğõnda bu değerlerin görülme olasõlõğõ istatistiksel dağõlõmlara göre test edilmiş ve değerlerin %50 olasõlõkla oluşabilecek değerler olduğu bulunmuş ancak bu bölümde dağõlõmlar verilmemiştir [6]. Ayrõca, beklenen talep ve kaza sayõsõna bağlõ olarak taşõt-km başõna kaza maliyetleri yolcu-km başõna maliyetlerden daha az bulunmuştur. Bunun sebebi 10 8 taşõt-km başõna kaza sayõsõnõn azalmasõdõr yõlõnda 1.6 larda olan bu oranõn 2025 yõlõnda 0.90 lara düşmesi beklenmektedir. Yolcu-km başõna maliyetlerde görülen azalmanõn taşõt-km başõna maliyetlere göre az olmasõnõn sebebi ise gelir düzeyindeki artõş olarak açõklanabilir. Ulaşõm talebine bağlõ Sektörel Enerji Tüketimi (USET) tahminleri ise Tablo 3 te Enerji Bakanlõğõ tahminleri ile birlikte verilmiştir yõlõnda yaklaşõk 176*10 9 taşõtkm/yõl a bağlõ olarak 38 Bin TEP lük bir enerji ihtiyacõ ortaya çõkmõştõr. 84

7 Şekil 3 de hesaplanan USET ne bağlõ olarak birim hareket için tüketilen enerji miktarõndaki değişimler görülmektedir. Gelecek yõllarda birim enerji tüketiminde geçmişe oranla daha az bir düşüş gözlenecektir. Bunun nedenini teknolojik gelişmedeki tatmin olarak açõklayabiliriz. Şu anki teknolojik gelişmeler ve çalõşmalar alternatif yakõt ve çevresel etkilerin azalmasõ yönünde yoğunlaşmõştõr. İki projeksiyonda birbirine yakõn değerler vermektedir. Tablo 3. Ulaştõrma sektörü enerji ihtiyacõ tahnimleri (BinTEP) Yõllar taşõt-km/yõl (10 9 ) Model (BinTEP) EB (BinTEP) BinTEP/ta??t-km 0,28 0,27 0,26 0,25 0,24 0,23 0,22 0,21 0,20 Birim Hareket?Áin Enerji T ketimi Yõllar Şekil 3. Birim taşõt hareketi için enerji tüketiminin değişimi Gelişen çevre bilinci standartlarda bazõ değişiklikler öngörmekte ve ülkemizin de bu gelişmelere ayak uyduracağõ düşünülmektedir. AB emisyon standartlarõnda önümüzdeki yõllarda hedeflenen değerler Tablo 4 de verilmiştir [7] ve [8]. Emisyon yayõlõmõnõn belirlenebilmesi için standartlarõn yanõnda dizel ve benzinli araç oranlarõnõn ve bunlarõn toplam taşõt-km içinde aldõklarõ pay ise Şekil 4 te verilmiştir. VIII. Beş Yõllõk Kalkõnma Planõ Petrol Ürünleri Özel İhtisas Komisyonu Raporunda petrol ürünleri tüketim projeksiyonlarõ için %50 oranõnda motorin ve %50 oranõnda benzin tüketimi öngörülmüştür [9]. Ayrõca beklenen gelir düzeyine ulaşmak için hõzlõ bir yapõlanma, sanayileşme ve üretimin gerekliliği ve yakalanan artõş eğiliminin dalgalanmalar olmasõna rağmen devam edeceği kabul edilebilir. Dolayõsõ ile otomobille yapõlan yolculuklarõn %60 olan toplam yolculuklardaki payõnõ 2010 yõlõna kadar aynõ değerde kalacağõ, 2010 sonrasõ için ise 5 er yõllõk periyotlarda %5 artacağõnõ kabul edilerek Şekil 4 te verilmiştir. 85

8 Tablo 4. Yakõt cinsine bağlõ Avrupa Emisyon Standartlarõ hedefleri (gr/taşõt-km) Kirleticiler CO HC NO x Benzinli Araçlar Dizel Araçlar ,00 AraÁlar?n ya?lar?na gˆre toplamdaki paylar? O yõldaki modelden daha ya?l? araá oran? 0,80 0,60 0,40 0,20 otomobil otobüs kamyon Yõllar Şekil 4. Araçlarõn yaşlarõna göre toplamdaki paylarõ 2025 yõlõna kadar beşer yõllõk periyotlarda şehirler arasõ karayolu ulaşõmõndan kaynaklanacak hava kirliliği miktarlarõ Tablo 5 de verilmiştir. Tablo Yõlõna kadar beklenen emisyon salõnõmlarõ CO HC NO Yõllar Taşõt-km/yõl x (10 3 ton/yõl ) (10 3 ton/yõl ) (10 3 ton/yõl ) Hesaplamalar için tümevarõm yaklaşõmõ kullanõlmõştõr. Bu yaklaşõm ulaşõm verilerine dayalõ olarak hesaplama yaptõğõ için daha iyi sonuçlar vermiştir. Tümdengelim yöntemi enerji tüketimine bağlõ olduğu için bu yaklaşõmla yapõlan hesaplamalar tümevarõm yaklaşõmõna göre daha kötü sonuçlar verebilmektedir. Hesaplanan salõnõm değerlerine bakõldõğõnda, 25 yaş altõ araçlarõn göz ardõ edilmesi ve AB emisyon standartlarõna uyulmasõ koşulu ile 2005 yõlõndan sonra salõnõmlarda 86

9 düşüş olduğu bulunmuştur. Ancak buradaki düşüş sadece motor ve yakõt teknolojisindeki ilerlemeden kaynaklanmaktadõr yõlõndan sonra artan ulaşõm talebi ile salõnõmlarõn yeniden artõşa geçişi bunu açõklamaktadõr. Dolayõsõ ile teknolojik gelişimlerle bir süre kontrol altõnda tutulabilen bu değerler talebin artõş süreciyle birlikte tekrar yükselişe geçecektir. 5. SONUÇLAR Bu çalõşmada, sürdürülebilirlik açõsõndan ulaştõrma göstergeleri incelenmiş ve şehirler arasõ ulaşõm talebi önceki çalõşmalara referans verilerek taşõt-km cinsinden hesaplanmõştõr. Bulunan talep sonucunda oluşabilecek trafik kazalarõ ve ulaştõrma sektörü enerji ihtiyacõ da belirlenmiştir. Ulaşõmdan kaynaklanan çevresel kirleticiler de farklõ yaklaşõmlar altõnda hesaplanmõştõr. Bu çalõşmada aşağõdaki sonuçlara ulaşõlabilir: a. Göstergelerden ulaşõm sistemlerinin sorunlar içerdiğini görebiliriz. Mevcut sistem ve politikalarla ulaşõmda sürdürülebilir bir gelişimin sağlanmasõ olanaksõz gibi görünmektedir. Artan ulaşõm talebi ve altyapõ sisteminin iyi yönetilememesi sürdürülebilir ulaşõm açõsõndan sorunlarõn önümüzdeki yõllarda içinden çõkõlamayacak bir hal alabileceğinin habercisi olabilir. b. Nüfus artõş hõzõnda yaklaşõk % 50 lik bir düşüşün yanõnda gelir ve araç sahipliğinde 2-3 kat bir artõş gözlenmesi durumunda, yolcu, yük ve taşõt hareketlerinde 2-4 kat arasõnda bir artõş görülecektir. Bu değerler halen taşõt hareketlerinin % 70 e yakõnõn YOGT değeri 3000 ve üzerinde olan koşullarda yapõldõğõ düşünülürse, önümüzdeki günlerde trafik yoğunluğunda ciddi artõşlar görüleceğinin habercisidir. Talebin istenilen düzeyde karşõlanabilmesi için planlamalara ve önemli yatõrõmlara gereksinim duyulacaktõr. c. Trafik kazalarõnda ise, 2025 yõlõ için beklenen durum; in üstünde kaza sayõsõ, yaralõ ve 3000 e yakõn ölümdür. Bu değerler bu konuda da çeşitli önlemlerin alõnmasõ gerekliliğini ortaya koymaktadõr. d. Enerji tüketimi açõsõndan durum incelendiğinde, toplamda sektörel tüketim de ciddi bir değişim beklenmezken talepteki artõş dõşa bağõmlõ olduğumuz enerji sektörü açõsõndan önemli bir yük olarak karşõmõza çõkacaktõr. Bu nedenle enerji verimli sistemler hem marjinal maliyetlerin düşürülmesi, hem de makro enerji politikalarõ açõsõndan % 20 leri bulan tüketim payõ ile enerji sektörü genelinde ciddi faydalar sağlayabilir. e. Çevre kirliliği açõsõndan, bu çalõşmada sadece hava kirliliği ele alõnmõştõr. Arazi kullanõm yapõsõnda değişiklikler olmasõ durumunda su ve gürültü kirliliği de çevresel etkilerin içinde değerlendirilmesi gerekli konular haline gelebilir. Dünya genelinde yaygõnlaşan çevre bilinci ve teknolojik gelişmeler sayesinde, standartlarda yapõlan iyileştirmeler ve imzalanan antlaşmalar hava kirliliği açõsõnda ulaşõm sistemi, bir süre daha sürdürülebilir boyutlarda olsa bile, artan ulaşõm talebi ile kirliliğin boyutlarõ tekrar tehdit edici duruma gelecektir. Bu nedenle bu konuda da gerek talep yönetimi gerekse de teknolojik gelişimleri destekleyici politikalarõn gerekliliği ortadadõr. 87

10 KAYNAKLAR [1] EUROSTAT, European Statistics, http// [2] Banister, D., Stead, D.ve Steen, P., European Transport Policy and Sustainable Mobility, Spon Press, ISBN , 255 s., London and New York [3] DIE, Devlet İstatistik Enstitüsü, [4] KGM, Türkiye Karayollarõ İstatistik Yõllõğõ , Bayõndõrlõk Bakanlõğõ Karayollarõ Genel Müdürlüğü, Ankara, [5] Dünya Enerji Konseyi, 1998 Enerji İstatistikleri. Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi, Ankara [6] Haldenbilen, S. Genetik Algoritma Yaklaşõmõ İle Türkiye İçin Sürdürülebilir Ulaştõrma Göstergelerinin Analizi Ve Planlamasõ, Doktora Tezi, PAÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü, Denizli, [7] Small, K. A. ve Kazimi, C., On The Costs Of Air Pollution From Motor Vehicles, Journal Of Transport Economics And Policy, 7-23 s., [8] Sher, E., Handbook of Air Pollution from Internal Cumbustion Engines, ISBN , 663 s., Academic Pres, San Diego, [9] DPT, Devlet Planlama Teşkilatõ, VIII. Beş Yõllõk Kalkõnma Planõ Petrol Ürünleri Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara,

İSTANBUL BOĞAZI NDAKİ KÖPRÜLERİN ETKİLERİ

İSTANBUL BOĞAZI NDAKİ KÖPRÜLERİN ETKİLERİ İSTANBUL BOĞAZI NDAKİ KÖPRÜLERİN ETKİLERİ ÜZERİNE İsmail ŞAHİN 1 ve Demet ERSOY 2 SUMMARY (On the Effects of Bridges Crossing the Bosporus Strait in İstanbul) The Bosporus strait in İstanbul is a natural

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 1. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Özgür BAŞKAN, Soner HALDENBİLEN, Halim CEYLAN Pamukkale

Detaylı

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ)

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) Turgut ÖZDEMİR 1, Ayşe TURABİ 2, Füsun ÜÇER 3, Ayhan ARIK 4 SUMMARY The present transportation infrastructures couldn t enough

Detaylı

KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ

KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ Erdal Yõlmaz 1 SUMMARY One of the essential problems of a city is the problem of transportation and one basic

Detaylı

BULUNULAN YAŞA GÖRE HAYATTA KALMA İHTİMALLERİ

BULUNULAN YAŞA GÖRE HAYATTA KALMA İHTİMALLERİ BULUNULAN YAŞA GÖRE HAYATTA KALMA İHTİMALLERİ Tuncer KOCAMAN (*) Özet: Türkiye de Planlõ dönemin başõndan bu yana sosyal ve ekonomik alanda sağlanan gelişmelere paralel olarak doğuşta ortalama hayatta

Detaylı

81221- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. porselenden 81229- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. diğer.

81221- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. porselenden 81229- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. diğer. I. ÜRÜN TANIMI VE ÇEŞİTLERİ Sõhhi Tesisat ürünleri genellikle banyo ve mutfaklarda kullanõlan ve hijyenik yönüyle öne çõkan küvvet, lavabo, klozet, rezervuar, musluk gibi sürekli suyla temas halindeki

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP)

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VI: MEKANSAL GELİŞME

Detaylı

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Özet Bulgular 09 Ekim 2002 TS/BAS/02-83 TÜSİAD tarafõndan hazõrlanan Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Detaylı

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kurumsal Yatõrõmcõ Yöneticileri Derneği K u r u l u ş u : 1 9 9 9 www.kyd.org.tr info@kyd.org.tr KYD Aylõk Bülten Eylül 2003 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN Yabancõ sermaye yatõrõmlarõ için Hazine Müsteşarlõğõ ndan ön izin alma mecburiyetinin 2003 Haziran ayõnda

Detaylı

SAYILARLA TÜRKİYE EKONOMİSİ

SAYILARLA TÜRKİYE EKONOMİSİ T.C. BAŞBAKANLIK DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI SAYILARLA TÜRKİYE EKONOMİSİ GELİŞMELER (1980-2001) TAHMİNLER (2002-2005) AĞUSTOS 2002 Yayõn ve referans olarak kullanõlmasõ Devlet Planlama Teşkilatõnõn

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMALARIN KURULUŞUNDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2006 YILI DEĞERLENDİRMESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMALARIN KURULUŞUNDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2006 YILI DEĞERLENDİRMESİ İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMALARIN KURULUŞUNDA YABANCI ve SERMAYE DURUMU 2006 YILI DEĞERLENDİRMESİ Yabancõ sermaye yatõrõmlarõ için Hazine Müsteşarlõğõ ndan ön izin alma mecburiyetinin 2003 Haziran

Detaylı

1950 lerde terk etmişlerdir. Bu günkü çözümler insanlarõ, insanlarõn hareketliliği ni hedef almaktadõr.

1950 lerde terk etmişlerdir. Bu günkü çözümler insanlarõ, insanlarõn hareketliliği ni hedef almaktadõr. KARAYOLU TRAFİK DÜZENLEMELERİ İLE YOLAĞI KULLANIMINDA VERİMLİLİĞİN ARTIRILMASI Bugün dünyanõn gelişmiş ülkelerinde dahi trafik ve ulaşõm sorunu tam anlamõyla çözümlenememiştir. Özellikle 1960 lardan sonra

Detaylı

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama Giriş Borsada kullanõlan elektronik alõm satõm sisteminde (VOBİS) tüm emirler hesap bazõnda girilmekte, dolayõsõyla işlemler hesap bazõnda gerçekleşmektedir. Buna paralel olarak teminatlandõrma da hesap

Detaylı

ALIŞVERİŞ MERKEZLERİNİN ULAŞIM TALEBİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI: DENİZLİ ÖRNEĞİ

ALIŞVERİŞ MERKEZLERİNİN ULAŞIM TALEBİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI: DENİZLİ ÖRNEĞİ ALIŞVERİŞ MERKEZLERİNİN ULAŞIM TALEBİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI: DENİZLİ ÖRNEĞİ Soner Haldenbilen 1 Halim Ceylan 2 Yasemin Menekşe 3 SUMMARY This study investigates the possible effects of the shopping

Detaylı

ANADOLU EFES (AEFES.IS)

ANADOLU EFES (AEFES.IS) ANADOLU EFES (AEFES.IS) TUT (TL18,100/ABDc1.25) Risk: Düşük Bira, Meşrubat 12 aylõk hedef fiyat: ABDc1.3 Aylin Çorman 05.12.2003 ABDc 1.65 1.45 1.25 1.05 0.85 0.65 0.45 0.25 0.05 01.01 02.01 05.01 06.01

Detaylı

ÜLKEMİZDEKİ HUZUREVLERİNİN DAĞILIMI VE BU DAĞILIMIN

ÜLKEMİZDEKİ HUZUREVLERİNİN DAĞILIMI VE BU DAĞILIMIN Ekim-Aralõk 2000 ÜLKEMİZDE HUZUREVLERİ; VEHİD 239 ÜLKEMİZDEKİ HUZUREVLERİNİN DAĞILIMI VE BU DAĞILIMIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ* Suphi VEHİD Background.- The problems of the community are like skins of an onion.

Detaylı

Türk Telekomünikasyon Sektöründe Reform: Özelleştirme, Düzenleme ve Serbestleşme

Türk Telekomünikasyon Sektöründe Reform: Özelleştirme, Düzenleme ve Serbestleşme Türk Telekomünikasyon Sektöründe Reform: Özelleştirme, Düzenleme ve Serbestleşme Kamil Yõlmaz* Koç Üniversitesi Aralõk 1999 * Bu raporun hazõrlanmasõna fikirleri ve tenkitleriyle katkõda bulunan İzak Atiyas,

Detaylı

DOĞU ANADOLU PROJESİ ANA PLANI

DOĞU ANADOLU PROJESİ ANA PLANI T.C. BAŞBAKANLIK DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI DOĞU ANADOLU PROJESİ ANA PLANI YÖNETİCİ ÖZETİ RAPORU HAZIRLAYAN ORTAK GİRİŞİM ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ FIRAT ÜNİVERSİTESİ İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ KAFKAS ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2584 ÖİK: 596 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU HAVA YOLU ULAŞTIRMASI ALT KOMİSYONU RAPORU

SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2584 ÖİK: 596 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU HAVA YOLU ULAŞTIRMASI ALT KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2584 ÖİK: 596 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU HAVA YOLU ULAŞTIRMASI ALT KOMİSYONU RAPORU ANKARA 200 ISBN 975 9 2727-7 (basõlõ nüsha) Bu Çalõşma Devlet Planlama

Detaylı

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ Ercan ÖZGAN *, Tuncay KAP* Özet - Karayollarõnda, esnek üst yapõ tabakalarõndan olan binder ve aşõnma tabakalarõ trafik etkisi

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP)

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT II: ANA PLAN Ağustos

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VII: KURUMSAL GELİŞME

Detaylı

SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2582 ÖİK: 594 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU KENTİÇİ ULAŞIM ALT KOMİSYONU RAPORU

SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2582 ÖİK: 594 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU KENTİÇİ ULAŞIM ALT KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2582 ÖİK: 594 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU KENTİÇİ ULAŞIM ALT KOMİSYONU RAPORU ANKARA 2001 ISBN 975 19 2729-3 (basõlõ nüsha) Bu Çalõşma Devlet Planlama

Detaylı

ÜRÜN TANIMI VE KAPSAMI

ÜRÜN TANIMI VE KAPSAMI BÖLÜM I ÜRÜN TANIMI VE KAPSAMI 1 Geleneksel anlamda seramik ürünler anorganik endüstriyel hammaddelerin belirli oranlarda karõştõrõlõp şekillendirildikten sonra pişirilerek sertleşmesi suretiyle elde edilen

Detaylı

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Genel olarak pompalar, sõvõlara hidrolik enerji kazandõrarak bir yerden bir yere naklini sağlamak ve akõşkanlarõn enerji

Detaylı

üçüncü değerlendirme raporu

üçüncü değerlendirme raporu Avrupa nõn Çevre sorunlarõ: üçüncü değerlendirme raporu Özet Avrupa Çevre Ajansi Mizanpaj: Brandenborg a/s Yasal uyarõ Bu yayõnõn içeriği Avrupa Komisyonu ya da diğer Avrupa Topluluklarõ kurumlarõnõn resmi

Detaylı

Kent İçi Trafik Güvenliği: Problemler ve Çözüm Önerileri* Prof. Dr. Nebi Sümer

Kent İçi Trafik Güvenliği: Problemler ve Çözüm Önerileri* Prof. Dr. Nebi Sümer Kent İçi Trafik Güvenliği: Problemler ve Çözüm Önerileri* Prof. Dr. Nebi Sümer Trafik ve Ulaşõm Güvenliğinden sorumlu kurum ve kuruluşlarla, ilgili alandaki bilim insanlarõnõ bir araya getirmeyi amaçlayan

Detaylı

KISIM 2 LİMAN GELİŞİM STRATEJİSİ

KISIM 2 LİMAN GELİŞİM STRATEJİSİ KISIM 2 LİMAN GELİŞİM STRATEJİSİ Bölüm 1 Giriş 1.1 Çalõşmanõn Arkaplanõ (1) Karadeniz, Marmara Denizi, Ege Denizi ve Akdeniz ile çevrelenmiş olan Türkiye Cumhuriyeti, Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan,

Detaylı

HALKA ARZ BİLGİLENDİRME NOTU: REYSAŞ

HALKA ARZ BİLGİLENDİRME NOTU: REYSAŞ Reysaş HALKA ARZ BİLGİLENDİRME NOTU: REYSAŞ, 31/01/2006 Alper Çelik (212) 318 2739 YAPISI GENEL BİLGİ Reysaş õn ödenmiş sermayesi 3,500,000 YTL den 50,000,000 YTL ye çõkartõlacak, nakit karşõlõğõ artõrõlan

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2514 ÖİK: 532 DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU ANKARA Mayõs 2000 Ö N S Ö Z Devlet Planlama Teşkilatõ nõn Kuruluş ve Görevleri

Detaylı

ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU TRAFİK DÜZENİ, KARAYOLLARINDA CAN GÜVENLİĞİ ALT KOMİSYONU RAPORU

ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU TRAFİK DÜZENİ, KARAYOLLARINDA CAN GÜVENLİĞİ ALT KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2579 ÖİK: 591 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU TRAFİK DÜZENİ, KARAYOLLARINDA CAN GÜVENLİĞİ ALT KOMİSYONU RAPORU ANKARA 2001 ISBN 975 19 2723-4 (basõlõ nüsha)

Detaylı

YAZICILAR HOLDİNG A.Ş.

YAZICILAR HOLDİNG A.Ş. 30.09.2008 Tarihinde Sona Eren Dokuz Aylõk Döneme İlişkin Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2. Kurumsal Yapõ 2.1. Ortaklõk Yapõsõ 2.2. Yönetim Kurulu 2.3. Denetleme Kurulu

Detaylı

Farklõ Tip Termal Kollektörler İçin Ekolojik Değerlendirme Analizi. Hans-Jörg Althaus, MSc, ETH, Ernst Schweizer AG, Hedingen

Farklõ Tip Termal Kollektörler İçin Ekolojik Değerlendirme Analizi. Hans-Jörg Althaus, MSc, ETH, Ernst Schweizer AG, Hedingen Farklõ Tip Termal Kollektörler İçin Ekolojik Değerlendirme Analizi Hans-Jörg Althaus, MSc, ETH, Ernst Schweizer AG, Hedingen Binalara entegre güneş kollektörlerinin üretim süreçleri ve malzemelerinin çevreye

Detaylı

DOĞUŞ OTOMOTİV. 4 Nisan 2006 DOAS

DOĞUŞ OTOMOTİV. 4 Nisan 2006 DOAS DOAS 4 Nisan 2006 DOĞUŞ OTOMOTİV AL Fiyat (US$) 7,36 Fiyat (YTL) 9,80 Hedef Fiyat (US$) 8,71 Hedef Fiyat (YTL) 11,60 Prim Potansiyeli %18 Piyasa Bilgileri Kur (TL / US$) 1,3319 Yõllõk Enflasyon Oranõ (ÜFE)

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti KATILIM ÖNCESİ EKONOMİK PROGRAM

Türkiye Cumhuriyeti KATILIM ÖNCESİ EKONOMİK PROGRAM Türkiye Cumhuriyeti KATILIM ÖNCESİ EKONOMİK PROGRAM ANKARA EKİM 2001 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 1. EKONOMİK GELİŞMELER... 3 1.1. Reel Ekonomi... 4 1.2. Enflasyon ve Ücretler... 5 1.3. Cari İşlemler Dengesi...

Detaylı

BİTKİSEL ÜRETİM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU SÜS BİTKİLERİ ALT KOMİSYON RAPORU

BİTKİSEL ÜRETİM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU SÜS BİTKİLERİ ALT KOMİSYON RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2645 - ÖİK: 653 BİTKİSEL ÜRETİM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU SÜS BİTKİLERİ ALT KOMİSYON RAPORU ANKARA 2001 ISBN 975 19 2909-1 (basõlõ nüsha) Bu Çalõşma Devlet Planlama

Detaylı

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN

Detaylı

SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2586 ÖİK: 598 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU

SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2586 ÖİK: 598 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2586 ÖİK: 598 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU ANKARA 2001 ISBN 975 19 2586-0 (basõlõ nüsha) Bu Çalõşma Devlet Planlama Teşkilatõnõn görüşlerini yansõtmaz.

Detaylı

2002 YILI KATILIM ÖNCESİ EKONOMİK PROGRAMI

2002 YILI KATILIM ÖNCESİ EKONOMİK PROGRAMI TÜRKİYE CUMHURİYETİ 2002 YILI KATILIM ÖNCESİ EKONOMİK PROGRAMI ANKARA AĞUSTOS 2002 (Yüksek Planlama Kurulu nun 14 Ağustos 2002 tarih ve 2002/76 sayõlõ Kararõyla kabul edilmiştir) 2002 Yõlõ Katõlõm Öncesi

Detaylı

Yayõn No: DPT : 2498 OSMANİYE İLİ RAPORU. Prof.Dr. İsmail BİRCAN Ethem KULHAN Metin ÖZASLAN Ali SABUNCU BÖLGESEL GELİŞME VE YAPISAL UYUM

Yayõn No: DPT : 2498 OSMANİYE İLİ RAPORU. Prof.Dr. İsmail BİRCAN Ethem KULHAN Metin ÖZASLAN Ali SABUNCU BÖLGESEL GELİŞME VE YAPISAL UYUM Yayõn No: DPT : 2498 OSMANİYE İLİ RAPORU Prof.Dr. İsmail BİRCAN Ethem KULHAN Metin ÖZASLAN Ali SABUNCU BÖLGESEL GELİŞME VE YAPISAL UYUM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NİSAN 2000 Bu Çalõşma Devlet Planlama Teşkilatõnõn

Detaylı

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Enerji tasarrufunun temelde üç önemli faydasõ bulunmaktadõr.en kõsa vadede şahõs veya firmalar için görünen faydasõ maliyetlerin

Detaylı

ESKİŞEHİR ULAŞTIRMA ANA PLANI

ESKİŞEHİR ULAŞTIRMA ANA PLANI ESKİŞEHİR ULAŞTIRMA ANA PLANI Haluk Gerçek 1, Orhan Demir 2 SUMMARY A strategic transportation plan was prepared for Eskişehir, a medium-sized Anatolian city with a population of 500,000. The study area

Detaylı

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kurumsal Yatõrõmcõ Yöneticileri Derneği K u r u l u ş u : 1 9 9 9 www.kyd.org.tr info@kyd.org.tr KYD Aylõk Bülten Ağustos 2003 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Ulaşım: Yenilenebilir Enerjiye Karşın Enerji Azal(t)ımı

Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Ulaşım: Yenilenebilir Enerjiye Karşın Enerji Azal(t)ımı Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Ulaşım: Yenilenebilir Enerjiye Karşın Enerji Azal(t)ımı Halim Ceylan Pamukkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Kınıklı 20017-Denizli

Detaylı

(Borusan Yat. Paz. BRYAT.IS) (4.58YTL / 3.39 ABD$)

(Borusan Yat. Paz. BRYAT.IS) (4.58YTL / 3.39 ABD$) (Borusan Yat. Paz. BRYAT.IS) (4.58YTL / 3.39 ABD$) ABD$ 5.0 4.0 3.0 2.0 1.0 0.0 BRYAT (2004-2005) 10.05 10.05 09.05 08.05 07.05 06.05 05.05 04.05 03.05 02.05 01.05 12.04 11.04 10.04 09.04 08.04 07.04 06.04

Detaylı

HIZLANDIRILMIŞ ELEKTRON DEMETİ İLE ATIK SULARIN IŞINLANMASI TEKNİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HIZLANDIRILMIŞ ELEKTRON DEMETİ İLE ATIK SULARIN IŞINLANMASI TEKNİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HIZLANDIRILMIŞ ELEKTRON DEMETİ İLE ATIK SULARIN IŞINLANMASI TEKNİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Sema Bilge OCAK, Tülin ZENGİN, Şeref TURHAN Ankara Nükleer Araştõrma ve Eğitim Merkezi (ANAEM), 06100 Beşevler-

Detaylı

2007 yõlõ Nisan ayõnda Cumhurbaşkanlõğõ seçimi ve Kasõm ayõnda ise genel seçimlerin

2007 yõlõ Nisan ayõnda Cumhurbaşkanlõğõ seçimi ve Kasõm ayõnda ise genel seçimlerin 1. 26 Yõlõnõn Ekonomik Değerlendirmesi Ekonomik ve siyasi istikrarõn 26 yõlõnda da devam etmesi, Türkiye ekonomisinin pozisyonunu güçlendiren önemli bir etken oldu. Mayõs ve Haziran döneminde yaşanan sõcak

Detaylı

Önemli Finansallar. Önemli Rasyolar T 2004T F/K F/DD

Önemli Finansallar. Önemli Rasyolar T 2004T F/K F/DD Şirket Raporu 12 Mayõs 2003 % 130 120 110 100 Enka İnşaat Holding ENKAI.IS / 9 Mayõs 2003 Fiyat (TL) 52,500 Piyasa Değeri (mn $) 1,766 Hedef Piyasa Değeri (mn $) 1,777 Artõş Potansiyeli (%) %1 İşlem Hacmi

Detaylı

ALAN YATIRIM. Migros 1Ç 2006 Sonuçları. 18 Temmuz 2006. Cirodaki Yüksek Artõş Karlõlõğõ Olumlu Etkiliyor

ALAN YATIRIM. Migros 1Ç 2006 Sonuçları. 18 Temmuz 2006. Cirodaki Yüksek Artõş Karlõlõğõ Olumlu Etkiliyor ALAN YATIRIM 18 Temmuz 2006 Migros 1Ç 2006 Sonuçları AL Cirodaki Yüksek Artõş Karlõlõğõ Olumlu Etkiliyor Migros un 1Ç 2006 net satõşlarõ 719 milyon US$ olarak gerçekleşmiş ve şirketin cirosu geçen senenin

Detaylı

1. MERMER. Mermerin bilimsel ve ticari olmak üzere iki ayrõ tanõmõ bulunmaktadõr.

1. MERMER. Mermerin bilimsel ve ticari olmak üzere iki ayrõ tanõmõ bulunmaktadõr. 1. MERMER 1.1 Giriş Doğaltaşlar sõnõfõna giren mermer yüzyõllardan beri insanõn yaşadõğõ alanlarda, sanatsal amaçlarla ve yapõsõ itibariyle sağlam olmasõ sebepleriyle kullanõlmõştõr. Günümüzde de inşaat

Detaylı

TEMEL DEMOGRAFİK ve SAĞLIK TÜRKİYE İLE AVRUPA BİRLİĞİ NE (AB) ÜYE ÜLKELERİN KARŞILAŞTIRILMASI*

TEMEL DEMOGRAFİK ve SAĞLIK TÜRKİYE İLE AVRUPA BİRLİĞİ NE (AB) ÜYE ÜLKELERİN KARŞILAŞTIRILMASI* 100 TEMEL DEMOGRAFİK ve SAĞLIK DÜZEYİ ÖLÇÜTLERİ AÇISINDAN TÜRKİYE İLE AVRUPA BİRLİĞİ NE (AB) ÜYE ÜLKELERİN KARŞILAŞTIRILMASI* Suphi VEHİD Background.- In recent 40 years, world population has been changed.

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP)

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT III: EKONOMİK SEKTÖRLER

Detaylı

YAZICILAR HOLDİNG A.Ş.

YAZICILAR HOLDİNG A.Ş. 30.06.2008 Tarihinde Sona Eren Altõ Aylõk Döneme İlişkin Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2. Kurumsal Yapõ 2.1. Ortaklõk Yapõsõ 2.2. Yönetim Kurulu 2.3. Denetleme Kurulu

Detaylı

Daha yeşil bir gelecek için suyun

Daha yeşil bir gelecek için suyun Daha yeşil bir gelecek için suyun dönüşümü Yağmur sularõ, sel sularõ, arõndõrõlmõş sularõn tamamõ, istenildiği şekilde arõtõldõğõ durumda, sulama, meracõlõk, sebze ve meyvecilik, endüstriyel üretim alanõ

Detaylı

HİZMET AKDİ İLE ÇALIŞAN ÜCRETLİLERİN ÜZERİNDEKİ DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGİ YÜKLERİ

HİZMET AKDİ İLE ÇALIŞAN ÜCRETLİLERİN ÜZERİNDEKİ DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGİ YÜKLERİ HİZMET AKDİ İLE ÇALIŞAN ÜCRETLİLERİN ÜZERİNDEKİ DOLAYLI VE DOLAYSIZ VERGİ YÜKLERİ Ali COŞKUN Fatih Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü Öğretim Görevlisi GİRİŞ: D evlet çeşitli ihtiyaçlarõnõ karşõlamak için

Detaylı

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ ALAADDİN KEYKUBAT KAMPÜSÜ HAFİF RAYLI ULAŞIM SİSTEMİ

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ ALAADDİN KEYKUBAT KAMPÜSÜ HAFİF RAYLI ULAŞIM SİSTEMİ SELÇUK ÜNİVERSİTESİ ALAADDİN KEYKUBAT KAMPÜSÜ HAFİF RAYLI ULAŞIM SİSTEMİ Dr. Osman Nuri ÇELİK 1, Alpaslan KAYA 2, Erol YAĞIZ 3 SUMMARY Light Rail Transport (LRT) has a growing future in Turkey. Konya LRT

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE POLİTİKALARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE POLİTİKALARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2560 ÖİK: 576 BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE POLİTİKALARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU ANKARA 2001 Ö N S Ö Z Devlet Planlama Teşkilatõ nõn Kuruluş ve Görevleri Hakkõnda

Detaylı

YAZICILAR HOLDİNG A.Ş.

YAZICILAR HOLDİNG A.Ş. 31.03.2008 Tarihinde Sona Eren Üç Aylõk Döneme İlişkin Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2. Kurumsal Yapõ 2.1. Ortaklõk Yapõsõ 2.2. Yönetim Kurulu 2.3. İdari Yapõ 2.4. Başlõca

Detaylı

DÜZENLENMESİ: KATILIM YÖNETİMİ

DÜZENLENMESİ: KATILIM YÖNETİMİ BOĞAZİÇİ KÖPRÜSÜ NDEN SABAH GEÇİŞLERİN DÜZENLENMESİ: KATILIM YÖNETİMİ İsmail ŞAHİN 1 SUMMARY (Regulation of Morning Passages through the Bosporus Bridge: Ramp Management) Recurring congestion occurs in

Detaylı

KENTSEL ULAŞIMDAKİ YENİ EĞİLİMLER: ALTERNATİF ENERJİ TEKNOLOJİLERİ ÜZERİNE

KENTSEL ULAŞIMDAKİ YENİ EĞİLİMLER: ALTERNATİF ENERJİ TEKNOLOJİLERİ ÜZERİNE KENTSEL ULAŞIMDAKİ YENİ EĞİLİMLER: ALTERNATİF ENERJİ TEKNOLOJİLERİ ÜZERİNE YILMAZ, Gülsen* SUMMARY After industrialization process, usage of fossil fuel oil increased rapidly. Sources of fossil fuel oil

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VIII: PROJE RAPORLARI

DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VIII: PROJE RAPORLARI No. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlõk Devlet Planlama Teşkilatõ Müsteşarlõğõ Japonya Uluslararasõ İşbirliği Ajansõ JICA DOĞU KARADENİZ BÖLGESEL GELİŞME PLANI (DOKAP) Nihai Rapor CİLT VIII: PROJE RAPORLARI

Detaylı

Kasõm 2007. Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02

Kasõm 2007. Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02 AYLIK EKONOMİK GÖRÜNÜM Kasõm 2007 Editör Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02 İÇİNDEKİLER 2 EKONOMİNİN GÖRÜNÜMÜ.. 3 BÜYÜME.... 6 ENFLASYON. 10 ÖDEMELER DENEGESİ.. 13 DIŞ TİCARET... 19

Detaylı

TUT Önceki tavsiye: TUT

TUT Önceki tavsiye: TUT Şirket Raporu AKÇANSA Çimento AKCNS.IS / 29 Nisan 2003 Fiyat (TL) 4,300 Piyasa Değeri (mn $) 259 Hedef Piy. Değ.(mn $) 311 Artõş Potansiyeli (%) %20 İşlem Hacmi (mn $) 0.54 Hisse Sayõsõ (mn) 95,129 Halka

Detaylı

ALAN YATIRIM. 07 Aralık Hedef PD: 3,703 Mn US$ Cari PD: 3,016 Mn US$

ALAN YATIRIM. 07 Aralık Hedef PD: 3,703 Mn US$ Cari PD: 3,016 Mn US$ ALAN YATIRIM 07 Aralık 2006 Ereğli Demir Çelik 3Ç 2006 Sonuçlarõ AL Hedef PD: 3,703 Mn US$ Cari PD: 3,016 Mn US$ Marjlardaki Düzelme Karlõlõğõ Arttõrdõ Ereğli Demir Çelik in Oyak a devri sonrasõnda yeniden

Detaylı

27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR

27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR 27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR Türk Sanayicileri ve İşadamlarõ Derneği (TÜSİAD) nin Türkiye de Girişimcilik raporu Sabancõ Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Dilek Çetindamar

Detaylı

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri Haluk Tanrõkulu haluk.tanrikulu@telekom.gov.tr Her yerde WEB Web sayfa sayõsõ dünyadaki insan sayõsõndan çoktur. Daha fazla band genişliği = Çok daha fazla disk Alanõ

Detaylı

SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2580 ÖİK: 592 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU DEMİRYOLU ULAŞTIRMASI ALT KOMİSYONU RAPORU

SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2580 ÖİK: 592 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU DEMİRYOLU ULAŞTIRMASI ALT KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2580 ÖİK: 592 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU DEMİRYOLU ULAŞTIRMASI ALT KOMİSYONU RAPORU ANKARA 2001 ISBN 975 19 2728-5 (basõlõ nüsha) Bu Çalõşma Devlet

Detaylı

TÜRKİYE DE İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİM GENÇLİĞİ ARASINDA ESRAR KULLANIM YAYGINLIĞI

TÜRKİYE DE İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİM GENÇLİĞİ ARASINDA ESRAR KULLANIM YAYGINLIĞI TÜRKİYE DE İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİM GENÇLİĞİ ARASINDA ESRAR KULLANIM YAYGINLIĞI Cannabis Use Prevalence Among Primary and Secondary School Children in Turkey Dr. Kültegin Ögel 1, Dr. Şükrü Uğuz 2, Dr.

Detaylı

ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU DENİZ YOLU ULAŞTIRMASI ALT KOMİSYONU RAPORU

ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU DENİZ YOLU ULAŞTIRMASI ALT KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2583 ÖİK: 595 ULAŞTIRMA ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU DENİZ YOLU ULAŞTIRMASI ALT KOMİSYONU RAPORU ANKARA 2001 ISBN 975 19 2725-0. (basõlõ nüsha) Bu Çalõşma Devlet

Detaylı

ISTANBUL TİCARET ODASI PLASTİK SEKTÖR RAPORU HAZIRLAYAN SERAP ALP

ISTANBUL TİCARET ODASI PLASTİK SEKTÖR RAPORU HAZIRLAYAN SERAP ALP ISTANBUL TİCARET ODASI PLASTİK SEKTÖR RAPORU HAZIRLAYAN SERAP ALP 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜRÜN TANIMI VE KAPSAMI 1.1. Ürün Tanõmõ ve Çeşitleri 1.2. Plastiğin Kullanõm Alanlarõ 2. SEKTÖRÜN GELİŞİMİ VE POTANSİYELİ

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI 19 Aralõk 2003 İzmir Sayõn Bakan, sayõn milletvekilleri,

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI 27 ŞUBAT BEYLİKDÜZÜ FUAR VE KONGRE MERKEZİ Sayõn konuklar, değerli basõn mensuplarõ, Türk Sanayicileri

Detaylı

KOSGEB STRATEJİK PLANI ( 2008 2012 )

KOSGEB STRATEJİK PLANI ( 2008 2012 ) KOSGEB Stratejik Planı KOSGEB STRATEJİK PLANI ( 2008 2012 ) KOSGEB Stratejik Planı BAKAN SUNUŞU Ülke ekonomisinin can damarõ olan küçük ve orta ölçekli işletmeler; işsizliğe getirdiği çözümler ve bölgesel

Detaylı

KARSAN (KARSN.IS) 12 aylõk hedef fiyat: ABDc0.68 Aylin Çorman 12/02/2004 1.3 1.1 0.9 0.7. ! Yeni modellerin piyasaya sürülmesiyle kapasite

KARSAN (KARSN.IS) 12 aylõk hedef fiyat: ABDc0.68 Aylin Çorman 12/02/2004 1.3 1.1 0.9 0.7. ! Yeni modellerin piyasaya sürülmesiyle kapasite KARSAN (KARSN.IS) (TL6,400/ABDc0.48) Risk: Orta Otomotiv 12 aylõk hedef fiyat: ABDc0.68 Aylin Çorman 12/02/2004 AL ABDc 0.55 0.45 0.35 0.25 0.15 01/03 01/03 03/03 04/03 KARSN KARSAN (2003-2004) 05/03 06/03

Detaylı

ALAN YATIRIM. Hürriyet 1Ç 2006 Sonuçları. 5 Haziran Reklam Sektöründeki Büyümeye Paralel Olarak Artan

ALAN YATIRIM. Hürriyet 1Ç 2006 Sonuçları. 5 Haziran Reklam Sektöründeki Büyümeye Paralel Olarak Artan ALAN YATIRIM 5 Haziran 2006 < Hürriyet 1Ç 2006 Sonuçları AL Reklam Sektöründeki Büyümeye Paralel Olarak Artan Karlõlõk Hürriyet in 1Ç 2006 dönemi net karõ bir önceki yõlõn aynõ dönemine göre dolar bazõnda

Detaylı

İklim koşullarõnda tuhaf şeyler olmakta.

İklim koşullarõnda tuhaf şeyler olmakta. İklim koşullarõnda tuhaf şeyler olmakta. Sera etkisine ilişkin 10 soru 10 yanõt. Bildhuset / Jan Hهkan Dahlstr m Dünyanõn iklimi değişiyor. Birleşmiş Milletler Hükümetlerarasõ İklim Değişikliği Paneli

Detaylı

ANALİTİK UYGULAMALARLA BAŞARININ YAKALANMASI

ANALİTİK UYGULAMALARLA BAŞARININ YAKALANMASI ANALİTİK UYGULAMALARLA BAŞARININ YAKALANMASI TATİLYA DENEYİMİ EYLÜL 22 Serdar TAN İÇİNDEKİLER İçindekiler 2 Özet 3 Genel 3 Temel Yönelimler 4 Faaliyet Döneminde Hedeflenen Yaklaşõmlar 5 Uygulamalar Sonucunda

Detaylı

SINIFLAYICI (CLASSIFIER) SİSTEM İLE İMKB DE YENİ BİR ANOMALİ GÖZLEMİ

SINIFLAYICI (CLASSIFIER) SİSTEM İLE İMKB DE YENİ BİR ANOMALİ GÖZLEMİ SINIFLAYICI (CLASSIFIER) SİSTEM İLE İMKB DE YENİ BİR ANOMALİ GÖZLEMİ Hakan AKSOY * İsmail SAĞLAM ÖZET Bu çalõşma, İstanbul Menkul Kõymetler Borsasõ nõn (İMKB) zayõf formda etkin olmadõğõnõ gösteren yeni

Detaylı

ALAN YATIRIM. Alarko Carrier 3Ç 2006 Sonuçları. 22 Aralık Hedef PD: 174 Mn US$ Cari PD: 123 Mn US$ Artõşõn Sürmesini Bekliyoruz

ALAN YATIRIM. Alarko Carrier 3Ç 2006 Sonuçları. 22 Aralık Hedef PD: 174 Mn US$ Cari PD: 123 Mn US$ Artõşõn Sürmesini Bekliyoruz ALAN YATIRIM 22 Aralık 2006 Alarko Carrier 3Ç 2006 Sonuçları Doğalgaz Kullanõmõnõn Yaygõnlaşmasõyla Birlikte Önümüzdeki Dönemde İç Piyasa Satõşlarõndaki Artõşõn Sürmesini Bekliyoruz Alarko Carrier õn 3Ç

Detaylı

Yaz l Bas n n Gelece i

Yaz l Bas n n Gelece i Prof. Dr. Giso Deussen Bill Gates yazõlõ basõnõn geleceğini karanlõk görüyor: Yazõlõ basõnõn sonunun geldiğine inanõyor. Microsoft un kurucusu Ekim 2005 sonunda Fransõz gazetesi Le Figaro" ile yaptõğõ

Detaylı

DPT Bünyesindeki Kurullar:

DPT Bünyesindeki Kurullar: DPT Bünyesindeki Kurullar: Yüksek Planlama Kurulu ve Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu Mustafa Ateş Nisan 2001 Sayfada yer alan bilgiler Kurullar Sekreteryasõ Uzmanõ Mustafa Ateş in, 1999 yõlõnda Teşkilatça

Detaylı

TAŞIT İŞLETME MALİYETLERİ BİLEŞENLERİNİN İRDELENMESİ, TASARRUF BAKIŞININ YERLEŞTİRİLMESİ

TAŞIT İŞLETME MALİYETLERİ BİLEŞENLERİNİN İRDELENMESİ, TASARRUF BAKIŞININ YERLEŞTİRİLMESİ TAŞIT İŞLETME MALİYETLERİ BİLEŞENLERİNİN İRDELENMESİ, TASARRUF BAKIŞININ YERLEŞTİRİLMESİ Dr.A.Erhan BAKIRCI 1 SUMMARY The main aim of this study is to examine the vehicle operating cost inside the transportation

Detaylı

Türkiye nin Hidroelektrik Potansiyelinin Yeniden Değerlendirilmesi

Türkiye nin Hidroelektrik Potansiyelinin Yeniden Değerlendirilmesi Anadolu Bulvarõ, 11. Sokak, no. 14, Söğütözü 06510, Ankara http://www.ere.com.tr ERE Mühendislik İnşaat ve Ticaret A.Ş. Türkiye nin Hidroelektrik Potansiyelinin Yeniden Değerlendirilmesi N. Nadi BAKIR,

Detaylı

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi ULAŞIM Kara taşımacılığı 2023 hedeflerinde büyük merkezler otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir. Harita 16 ve Harita

Detaylı

OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ

OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ OTOMATİK OTOPARKLAR VE TÜRKİYE DEKİ OTOPARK PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ İÇİN UYGULAMA POTANSİYELİ Mustafa Sinan YARDIM 1, Müştak AĞRİKLİ 2 SUMMARY The aim of this study is to set up a discussion about the application

Detaylı

İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI

İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI İLAN VE REKLAM GELİRLERİNDE VERİMİN ARTIRILMASI Y.Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞU Araş.Gör. Bayram UZUN Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü 61080 - Trabzon 1. GİRİŞ Kentin

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER. Tablo 6: Mevsimsel Düzeltilmiş İmalat Sanayi Kapasite Kullanõm Oranlarõ... 5

EKONOMİK GELİŞMELER. Tablo 6: Mevsimsel Düzeltilmiş İmalat Sanayi Kapasite Kullanõm Oranlarõ... 5 EKONOMİK GELİŞMELER DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI Mayõs 2004 İÇİNDEKİLER I. GSMH, Sanayi Üretimi ve Talep Unsurlarõndaki Gelişmeler... 1 II. Ödemeler Dengesi... 7 III.Konsolide Bütçe... 13 IV. Parasal Büyüklükler

Detaylı

1994 yõlõnda yaşanan derin bir ekonomik krizin en önemli nedenlerinden

1994 yõlõnda yaşanan derin bir ekonomik krizin en önemli nedenlerinden ÖNSÖZ 1994 yõlõnda yaşanan derin bir ekonomik krizin en önemli nedenlerinden birisi kamu açõklarõ ve bu açõklarõn finansman gereksiniminin yeterince derinleşememiş olan mali sektör içindeki payõnõn oldukça

Detaylı

Şubat 2007. Ankara Ticaret Odasõ. Editör Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02

Şubat 2007. Ankara Ticaret Odasõ. Editör Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02 AYLIK EKONOMİK GÖRÜNÜM Şubat 2007 Ankara Ticaret Odasõ Editör Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02 TÜRKİYE EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Türkiye, 2007 yõlõna, 2006 yõlõnda da çözümleyemediği

Detaylı

İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET

İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ DEPREM RİSK ANALİZİ ÖZET DEPREM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştõrma Enstitüsü İstanbul, Mayõs 2002 İSTANBUL METROPOLİTAN ALANININ

Detaylı

TMMOB TÜRK MÜHENDİS ve MİMAR ODALARI BİRLİĞİ PETROKIMYA SANAYİİ VE GELİŞİMİ SEKTÖREL RAPOR DİZİSİ: 2 EKİM 1994, ANKARA

TMMOB TÜRK MÜHENDİS ve MİMAR ODALARI BİRLİĞİ PETROKIMYA SANAYİİ VE GELİŞİMİ SEKTÖREL RAPOR DİZİSİ: 2 EKİM 1994, ANKARA TMMOB TÜRK MÜHENDİS ve MİMAR ODALARI BİRLİĞİ PETROKIMYA SANAYİİ VE GELİŞİMİ SEKTÖREL RAPOR DİZİSİ: 2 EKİM 1994, ANKARA ISBN 975-395-131-O Baskõ: MF Ltd. Şti. Mithatpaşa Cad. 62/21 Kõzõlay Tel: 425 37 68-417

Detaylı

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi,

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi, GENEL TANIM Hepimizin bildiği üzere Endüstri Mühendisliği, insan, makine, malzeme ve benzeri elemanlardan oluşan üretim ve hizmet sektöründeki bu bütünleşik sistemlerin incelenmesi, planlamasõ, örgütlenmesi,

Detaylı

GELİŞİM PLANI ÇALIŞMALARI

GELİŞİM PLANI ÇALIŞMALARI T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ GELİŞİM PLANLAMA KURULU SEKRETERLİĞİ GELİŞİM PLANI ÇALIŞMALARI ARALIK 2002 BURSA İÇİNDEKİLER Araştõrma Geliştirme Alt Kurulu Raporu ve Güçlülük Zayõflõk Analizi...1

Detaylı

SUHAVZALARI, KULLANIMI VE YÖNETİMİ ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU

SUHAVZALARI, KULLANIMI VE YÖNETİMİ ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2555 ÖİK: 571 SUHAVZALARI, KULLANIMI VE YÖNETİMİ ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU ANKARA 2001 Ö N S Ö Z Devlet Planlama Teşkilatõ nõn Kuruluş ve Görevleri Hakkõnda

Detaylı

ALAN YATIRIM. 23 Ağustos Hedef PD: 408 Mn US$

ALAN YATIRIM. 23 Ağustos Hedef PD: 408 Mn US$ ALAN YATIRIM 23 Ağustos 2006 Mardin Çimento 1Y 2006 Sonuçlarõ BİRİKTİR Hedef PD: 408 Mn US$ Satõş Gelirlerindeki Güçlü Artõş Karlõlõğõ Arttõrõyor Mardin in 1Y 2006 net satõşlarõ 47 milyon US$ olarak gerçekleşmiş

Detaylı

HARİTA MÜHENDİSLİĞİNDE YENİ ARAYIŞLAR

HARİTA MÜHENDİSLİĞİNDE YENİ ARAYIŞLAR Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİNDE YENİ ARAYIŞLAR Tahsin YOMRALIOĞLU Karadeniz Teknik

Detaylı

İKTİSADİ KRİZLER- IMF POLİTİKALARI İLİŞKİSİ VE FINANCE AND DEVELOPMENT DERGİSİNDEKİ YANSIMALARI

İKTİSADİ KRİZLER- IMF POLİTİKALARI İLİŞKİSİ VE FINANCE AND DEVELOPMENT DERGİSİNDEKİ YANSIMALARI İktisat, İşletme ve Finans Dergisi, Yõl.13, Sayõ.144, 1998, ss.48-61. Copyright 1998 İKTİSADİ KRİZLER- IMF POLİTİKALARI İLİŞKİSİ VE FINANCE AND DEVELOPMENT DERGİSİNDEKİ YANSIMALARI Alkan SOYAK * - Cengiz

Detaylı

e-devlet İÇERİSİNDE e-kadastro VE e-tapu NUN YERİ

e-devlet İÇERİSİNDE e-kadastro VE e-tapu NUN YERİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER e-devlet İÇERİSİNDE e-kadastro VE e-tapu NUN YERİ Şaban İNAM 1, Hakan AYBER

Detaylı

DPT - UZMANLIK TEZLERİ TARIMDA GİRDİ KULLANIMI VE VERİMLİLİĞE ETKİLERİ

DPT - UZMANLIK TEZLERİ TARIMDA GİRDİ KULLANIMI VE VERİMLİLİĞE ETKİLERİ DPT - UZMANLIK TEZLERİ TARIMDA GİRDİ KULLANIMI VE VERİMLİLİĞE ETKİLERİ TEMMUZ 2000 YAYIN NO: DPT : 2521 TARIMDA GİRDİ KULLANIMI VE VERİMLİLİĞE ETKİLERİ Nebi ÇELİK Uzmanlõk Tezi İKTİSADİ SEKTÖRLER VE KOORDİNASYON

Detaylı