BÖLÜM 2 GENLİK MODÜLASYONU

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BÖLÜM 2 GENLİK MODÜLASYONU"

Transkript

1 BÖLÜM 2 GENLİK MODÜLASYONU Bölümün Amacı Öğrenci, haberleşme sistemlerinde modülasyonun gerekliliğini öğrenir, Analog haberleşmede genlik modülasyonunu kullanır. Öğrenme Hedefleri Öğrenci, 1. Modülasyonu tanımlar ve gerekliliğini anlar. 2. Taşıyıcı frekansı ile temel band sinyali arasındaki ilişkiyi tanımlar. 3. Verilen dalga şekli şemalarından Modüle edilmiş bir taşıyıcıyı; Genliği modüle edilmiş bir taşıyıcıyı, Frekansı modüle edilmiş bir taşıyıcıyı tanımlar. 4. Modülasyon derecesi kavramını açıklar. 41

2 2. GENLİK MODÜLASYONU Bu modülasyon türü 1906 yılında ilk defa olarak, Kanadalı mühendis Reginald Fessenden tarafından ( ) tarafından geliştirilmiştir. Genlik modülasyonunda, taşıyıcı sinüs sinyalidir. Yayın yapan tesiste, yani vericide taşıyıcı sinüs sinyalinin genliği bilgi sinyaline bağlı olarak değiştirilir. Bu işlemi yapan devreye modülatör denir. Alıcıda ise bu işlemin tersi yapılır. Yani genlik değişikliği bilgi sinyaline çevrilir. Alıcıda yapılan işleme ise genlik demodülasyonu, bu işlemi yapan devreye ise demodülatör denir Bu modülasyon türünde, bilgi sinyalinin frekans ve genliğine bağlı olarak taşıyıcı sinyalinin sadece genliği değiştirilir. Uzak mesafelere gönderilmek istenen düşük frekanslı ses veya müzik şeklindeki bilgiler önce elektrik enerjisine çevrilir. Sonra taşıyıcı (RF) sinyal üzerine bindirilerek elektromanyetik dalgalar şeklinde uzak mesafelere ulaştırılır. Modülasyon için iki önemli sinyalin olması şarttır. Bunlar, bilgi sinyali ve taşıyıcı sinyalidir. Bunlardan frekansı düşük olan uzak mesafelere gönderilecek olan bilgi sinyali, frekansı yüksek olan ise taşıma vazifesi gören taşıyıcı sinyalidir. 100 KHz ve 5 KHz'lik iki ayrı sinyalden hangisinin bilgi, hangisinin taşıyıcı olduğunu tespit edebiliriz. Şekil 2.1 'de 5 KHz'lik bilgi sinyali ile 100 KHz'lik taşıyıcının modülasyonu gösterilmiştir. Şekilde gösterildiği gibi alçak frekanslı bilgi sinyalinin pozitif (+) alternanslarında taşıyıcının genliği artar. En büyük genlik, bilgi sinyalinin (+) tepe (peak) noktasında elde edilir. Alçak frekanslı bilgi sinyalinin negatif (-) alternanslarında ise taşıyıcının genliği azalır. En küçük genlik ise bilgi sinyalinin (-) tepe (peak) noktasında elde edilir. Böylece taşıyıcının genliği, bilgi sinyaline göre değiştirilmiş olur. Burada modüle eden sinyal, bilgi sinyalidir. Modüle edilen ise taşıyıcıdır. Elde edilen sinyale modüleli sinyal denir. 42

3 Şekil 2.1: Bilgi sinyali, taşıyıcı ve modüleli sinyal 2.1. Çift Yan Bant Genlik Modülasyonu Tanımı Taşıyıcı işaretin genliğinin bilgi işaretine göre değiştirildiği modülasyon türüne genlik modülasyonu denir. Modülasyon işlemi sırasında bilgi sinyalinde yer alan bütün frekanslar üst ve alt yan bantlar olarak elde edilir. Şekil de 30Hz ile 30KHz arasındaki bilgi sinyalinin 1 MHz lik bir taşıyıcı sinyali ile modülasyonu sonucu oluşan alt ve üst yan bantlar görülmektedir. Verinin iletilmesi sırasında alt ve üst yan bantların her ikisinin de kullanıldığı genlik modülasyonuna çift yan bant genlik modülasyonu denir. 43

4 Şekil 2.1.1: Genlik modüleli sinyal frekans tayfı Çift Yan Bant Genlik Modülasyonu Elde Edilmesi Genlik modülasyonu üretmekte kullanılan devreye modülatör denir. Modülatör taşıyıcı sinyal ile bilgi sinyalini uygun şekilde birleştirerek modüleli sinyali oluşturur. Şekil 2.1.2: Çift yan bant genlik modülasyonlu verici blok şeması Bilgi İşareti Bilgi işareti düşük frekanslı işarettir. (Ses bandı için f m = 3KHz lik bir işarettir) Bilgi işaretinin matematiksel ifadesi : v m = V m Sin2πf m t olup, bu formülde; v m = Bilgi sinyalinin anlık ac değerini 44

5 V m = Bilgi sinyalinin max genliğini f m = :Bilgi sinyalinin frekansını gösterir Taşıyıcı İşaret Şekil frekansı 1 Hz olan bilgi sinyali ( f= 1Hz) Taşıyıcı işaret yüksek frekanslı sinüs ya da cosinüs şaretidir. Taşıyıcı işaretin matematiksel ifadesi : v c = VcSin2πfct Bu formülde; v c =Taşıyıcı sinyalinin anlık ac değerini V c = Taşıyıcı sinyalinin max genliğini f c :Taşıyıcı sinyalinin frekansını gösterir. Şekil Taşıyıcı Sinyali 45

6 2.1.4 Modüleli İşaret Bilgi işaretiyle taşıyıcı işaretin birleştirilmiş halidir. Şekil Genlik Modülasyonlu işarette taşıyıcı genliği ve frekansı Modüleli İşaretin Analizi Şekil Modüleli İşaret de bilgi işaretine ait büyüklükler 46

7 Yukarıdaki modüleli işaretteki frekans, periyot ve genlik ifadeleri T c : Taşıyıcı işaretin peryodu = T m : Bilgi işaretinin peryodu = V m t-t :Bilgi işaretinin tepeden tepeye genlik değeri = () Modüleli İşaret Zarfı Modüleli sinyalin pozitif ve negatif tepe değerleri üzerinden çizilecek hat modüle edici sinyale yani bilgi sinyaline özdeştir. İşte bu tepe noktalarından geçen hatta zarf denir. Aşağıdaki şekilde modüleli sinyalin pozitif ve negatif zarfları görülmektedir. Pozitif ve negatif zarflar zaman eksenine göre birbirinin simetriğidir. Şekil Modüleli işaret zarfı Genlik Modülasyonunun Matematiksel İfadesi Vm=V m Sin2πf m t (Bilgi işareti) Vc=V c Sin2πf c t (Taşıyıcı işaret) V = (V c + V m Sin2πf m t)* Sin2πf c t (Taşıyıcı genliğine binen bilgi işareti = Modüleli işaret ) 47

8 Çarpma işlemin gerçekleştirdiğimizde aşağıdaki ifadeyi elde ederiz. v = V c Sin2πf c t + V m Sin2πf m t*sin2πf c t Taşıyıcı sinyal + iki tane sinüs çarpımı İki sinüs ifadesinin çarpımını aşağıdaki şekilde açarsak; = 1 2 [cos(+) cos( )] = 1 2 [cos(+) cos( )] = cos( ) 2 cos(+) 2 2π t 2π t = 2 "#2π$( ) 2 "#2π$( + ) Buradan çift yan bant genlik modülasyonun matematiksel ifadesi olarak aşağıdaki eşitliği yazabiliriz. % = 2π t + 2 "#2π$( ) 2 "#2π$( + ) Yukarıdaki formülde ; v & ' ()*+,- '. = Modüleli işaret = Taşıyıcı işaret & / + '0(+,1(- ' - / ) = Alt yan bant işareti & / + '0(+,1(- '+- / ) = Üst yan bant işareti Şeklinde yazacak olursak (m=modülasyon indisi) 48

9 Buradan çift yan bant genlik modülasyonun matematiksel ifadesini (modülasyon indisli olarak) aşağıdaki şekilde yazabiliriz. % = 2π t "#2π$( ) 2 2 "#2π$( + ) Yukarıdaki formülde ; v & ' ()*+,- '. = Modüleli işaret = Taşıyıcı işaret /& ' + '0(+,1(- ' - / ) = Alt yan bant işareti /& ' + '0(+,1(- '+- / ) = Üst yan bant işareti Modülasyon İndisi Bilgi sinyal genliğinin taşıyıcı sinyal genliğine oranına modülasyon indisi denir. Modülasyon indisinin 100 ile çarpılmasıyla modülasyon yüzdesi elde edilir. Yapılan modülasyonun iyilik derecesini gösterir. Aslında modülasyon yüzdesi; bilgi sinyalinin, taşıyıcının yüzde kaçını modüle edebildiğinin ifadesidir. Örneğin; modülasyon faktörü 0,8 ise modülasyon yüzdesi % 80 'dir. Yani, bilgi sinyali taşıcının % 80 'ini modüle edebilmiştir. Geriye kalan % 20 'sini modüle edememiştir. Eğer; bilgi sinyali, taşıyıcının tamamını modüle etmişse % m = % 100 'dür. A.M 'de modülasyon yüzdesinin artması, o sinyalin anlaşılırlığını, iyilik derecesini artırır. Yukarıdaki formülde m = (Modülasyon indisi) V m = Bilgi genliği V c = Taşıyıcı genliği m = m > 1 ise bozuk bir genlik modülasyonu. m = 1 ise % 100 genlik modülasyonu (İdeal modülasyon) 0,5 < m < 1 ise iyi bir modülasyon vardır. 49

10 Örnek: Modüle edici sinyal genliği 3V, taşıyıcı genliği 4V olan modüleli bir sinyalin modülasyon indisi ve modülasyon yüzdesini hesaplayınız. Çözüm: Vm = 3 V m = 3 / 4 = 0,75 % m = 0,75*100 = %75 Vc = 4 V Eğer modüleli işaretin minimum genliği sıfır olacak şekilde bilgi işaretinin genliği arttıracak ise modülasyon yüzdesi % 100 olur. Bu değer modülasyonun alabileceği maksimum değerdir. Taşıyıcının genlik değişimi, 0 ile taşıyıcı genliğinin iki katı arasındadır. Bilgi işaretinin genliği bu değerden daha fazla yapılırsa aşırı modülasyon elde edilir. Aşırı modülasyon modüleli işaretin maksimum genliği taşıyıcı genliğinin iki katından fazla olur ve minimum değeri ise sıfır seviyesini geçerek diğer kısma taşar. % 100 modülasyona ait dalga şekli, Şekil de gösterilmiştir. Şekil Aşırı modülasyon Modülasyon işaretindeki böyle bir bozulma veya distorsiyon radyo istasyon frekansının kaymasına ve komşu istasyonlar ile girişim olmasına neden olur..oran maksimum % 100 olabilir. Daha yüksek bir oran hem vericinin aşırı yüklenmesine, hem de bilgi sinyalinin bozulmasına (Halk arasında ses çatlaması denilen bozukluğa) yol açar. Mevcut standartlara göre böyle bir duruma müsaade edilmez Genlik Modülasyonunun Osiloskop İle Bulunması Osiloskop ile modülasyon indisini bulmak için ; DSB vericinin anten çıkışı osiloskoba bağlanarak modüleli işaretin dalga şekli osiloskop ekranında elde edilir. Şekil elde edildikten sonra Vmax ve Vmin ölçülür. 50

11 m = formülünden modülasyon indisi bulunur Şekil Modüleli işaret zarfından modülasyon indisinin bulunması İkinci yol: 51

12 Bant genişliği İşaretin frekans spektrumunda işgal ettiği yere bant genişliği denir. Başka bir deyişle bir elektronik devrenin çalıştığı veya geçirdiği frekans bölgesinin genişliği bant genişliği olarak ifade edilir. Gerek klasik genlik modülasyonu gerekse çift yan bant modülasyonunda RF bant genişliği, bilgi bandı genişliğinin iki mislidir. Taşıyıcı frekansın her iki tarafında, bilgi bandına özdeş birer bant simetrik olarak oluşur. Uzun ve orta dalga radyo yayınlarında klasik genlik modülasyonu kullanılır. Bu bantlarda ses sinyali bant genişliği 5 khz de sınırlanmıştır. Bu durumda RF bant genişliği de 10 KHz dir (5 khz gerek insan gerekse müzik aletlerinin ürettiği bütün seslerin iletilmesi için yeterlidir. Ancak müzik kalitesi için gerekli olan harmoniklerin bir bölümü, bu bandın dışında kalırlar. Bu sebepten kaliteli müzik için daha geniş bilgi bandına uygun olan frekans modülasyonu tercih edilir.) Çift yan bant genlik modülasyonunda bant genişliği Çift yan bant genlik modülasyonunda bant genişliği bilgi işaretinin frekansının 2 katıdır. Bunun nedeni konunun başında bahsettiğimiz alt yan bant ve üst yan banttır. BW=2fm şeklinde ifade edilir. Şekil Çift yan bant GM için frekans spektrumu 52

13 ÖRNEK: fc = 100 khz fm = 1 khz olan sinyalin bant genişliği nedir? ÇÖZÜM: BW=2fm BW=2 khz ÖRNEK: Bir ÇYB GM sisteminde aşağıda verilen değerler kullanılmaktadır. Frekans spektrumunda oluşacak olan frekansların değerlerini ve genliklerini bulunuz, spektrumu çiziniz ve bant genişliğini bulunuz. ÇÖZÜM: VERİLENLER Vm = 10 V fc = 100 khz İSTENEN: m = = : : =1 Vc = 10 V fm = 1 khz fc+fm = = 101 khz Frekans spektrumunu çiz ve bant genişliğini bul. 2 2 = 1 10 = 5 2 fc-fm = 100 1= 99 khz Şekil Örnek için frekans spektrumu 53

14 ÇYB (DSB) Genlik Modülasyonunda Güç Hesabı Şekil AC işaretin efektif değeri 54

15 Şekil Çift Yan Bant Genlik Modülasyonunda güç spektrumu ÖRNEK: R = 50 Ω Vmax = 10V ise P=? ÇÖZÜM: = = >? = = 1 A ÖRNEK: Bir ses sinyalinin matematiksel ifadesi 10sin2π3200t dir. Bu bilgi işareti matematiksel ifadesi 20Sin2π300000t olan bir taşıyıcıyı modüle etmekte kullanılmaktadır. Buna göre a) Ses sinyalini çiziniz. b) Taşıyıcı sinyalini çiziniz. 55

16 c) Modüleli dalgayı ölçekli çiziniz. d) Modülasyon indisini ve modülasyon yüzdesini bulunuz. e) Frekans spektrumunda oluşacak frekans ve genlikleri çiziniz f) V=? (Modüleli işaretin matematiksel denklemini yazınız.) g) Bu işaretin frekans spektrumunda işgal ettiği bant genişliği nedir? BW=? h) Bu işaret empedansı 50 Ω olan bir anten ile ışıma yaptırılırsa ; Pc=? Payb=? Püyb=? Ptoplam=? ÇÖZÜM: a) b) 56

17 c) d) B = & / & ' = CD +D =D,F Modülasyon Yüzdesi (M) => M = m*100 = %50 e) Frekans spektrumu f) = 2π t = 2π t (Bilgi işareti) (Taşıyıcı işaret) v = (Vc + VmSin2πfmt) Sin2πfct (Modüleli işaret) 57

18 V = 2π t + 2 "#2π$( ) 2 "#2π$( + ) V = 20Sin2π300000t + 5Cos2π296800t - 5Cos2π303200t g) BW = 2fm = 2*3200 = 6400 Hz h) Ptoplam = Ptaşıyıcı + Püstyanbant + Paltyanbant = = = = ülmn>op>om = = >QMN>OP>OM = 2 = 4 = = 4 A = 0,5 4 4 = 0,25 A Ptoplam = 4 W + 0,25 W + 0,25 W = 4,5 W 2.2 Tek Yan Bant Modülasyon Klasik AM DSBFC iletişim sistemlerinin çok sayıda yapısal ve çok olumsuz dezavantajları vardır. Öncelikle, klasik AM sistemlerde iletilen gücün en az üçte ikisi taşıyıcıdır. Buna karşın, taşıyıcıda bilgi yoktur; bilgiyi, yan bantlar içerir. Üstelik, üst yan bantta içerilen bilgi, alt yan bantta içerilen bilgi ile özdeştir. Bu nedenle iki yan bantı birden iletmek fazladan yapılan bir iştir. Dolayısıyla klasik AM gerek güç gerekse bant genişliği açısından verimsizdir, oysa güç ve bant genişliği, elektronik iletişim sistemlerinin tasarımında, üzerinde en çok durulması gereken noktalardan ikisini oluşturur Tek Yan Bant Haberleşmesinin Özellikleri Saf bir sinüs bilgi işareti ile genlik modülasyonuna tabi tutulan taşıyıcı işarette üç farklı frekans bulunur. Bunlar: Taşıyıcı frekansında taşıyıcı sinyalin kendisi Taşıyıcı ve bilgi işaretlerinin frekanslarının farkı frekansında alt kenar bandı 58

19 Taşıyıcı ve bilgi işaretlerinin frekanslarının toplamı frekansında üst kenar bandı Toplam ve farklardan oluşan bu iki yeni frekans, yan frekanslardır. Yapılan deneyler göstermiştir ki bilgi işaretinin bir noktadan başka bir noktaya gönderilmesinde taşıyıcı ile bir yan frekans yok edilerek yalnız bir yan frekansın iletilmesi yeterli olmaktadır Tek Yan Bant Modülasyonunun Elde Edilmesi ve Güç Dağılımı Standart bir GM iletiminde bilginin tümü yan bantlarda olmasına rağmen, iletilen toplam güç taşıyıcı ve yan bant güçlerinin toplamına eşittir. Bu gücün yarısı veya daha fazlası taşıyıcıya aittir. Böylece gücün büyük bir kısmı iletim esnasında boşa harcanmaktadır. Bundan dolayı tek yan bant iletiminde taşıyıcı bastırılır veya yok edilir. Faydalı güç artırılır. Alt ve üst yan bantlar aynı bilgileri içerdiklerinden bunlardan birini daha yok etmek ve yalnız bir yan frekansı veya bandı iletmek de mümkündür (Şekil ). Böylece hem faydalı güç artırılmış olur hem de kullanılan bant genişliği azaltılmış olur. Tercih edilen bant üst kenar bandı ise USB (upper side band) alt kenar bandı ise LSB (lower side band) olarak gösterilir. Şekil Tek yan bant modülasyonunun elde edilmesi Modülasyon derinliği % 100 olan alçak bir GM işaretinde taşıyıcı 4 W ise yan bantların her birine birer W lık güç düşmektedir. İletilen toplam güç 6W olmasına rağmen, verici gücü olarak 4W lık bir verici şeklinde ifade edilir. SSB haberleşmesinde ise 1 W olarak 59

20 ifade edilir. Ancak SSB haberleşmesinde güç miktarı tepe zarf gücü olarak ifade edilir SSB (Tek Yan Bant Modülasyonu) Elde Etme Metodları SSB sinyali elde etmek için temelde dengeli modülatör devreleri kullanılır. Dengeli Halka Modülatörü, FET (Field Effect Transistor) li Push-Pull Dengeli Modülatör, Dengeli Köprü Modülatörü, Entegre Devreli Dengeli Modülatör devreleri SSB sinyali elde etmek için kullanılan modülatörlerdir. Aşağıda bunlardan SSB elde etmede kullanılan yöntemlerden biri olan iki filtre kullanılan bir SSB verici kısaca açıklanmaktadır İki filtre kullanan SSB Verici Genlik Modüleli sinyal elde edildikten sonra anahtarlama devresi ile alt yan bant ya da üst yan bant tan bir tanesi seçilir. Şekil İki filtre kullanan SSB verici Tek Yan Bant Çeşitleri Şekil Üst yan bandın seçilmesi Çok sayıda farklı yan bant iletişim sistemi vardır. Bu sistemlerden bazıları bant genişliği, bazıları gücü, bazıları ise hem bant genişliğini hem de gücü korur. Şekil , klasik AM sisteminin ve yaygın tek yan bant (SSB) sistemlerinden bazılarının frekans tayflarını ve nispi güç dağıtımlarını karşılaştırmaktadır. 60

21 Şekil Tek yanbant sistemleri: a) klasik DSBFC AM b) tam taşıyıcı tek yan bant c)bastırılmış taşıyıcı tek yanbant d)indirgenmiş taşıyıcı tek yan bant e)bağımsız yan bant f) artık yan bant 61

22 AM Tek Yanbant Tam Taşıyıcı AM tek yanbant tam taşıyıcı (SSBFC), taşıyıcının tam güçte iletildiği, ancak yanbantlardan birinin çıkarıldığı bir genlik modülasyonu biçimidir. Dolayısıyla, SSBFC iletimi, klasik AM yanbant genişliğinin yalnızca yarısı kadar bir bant genişliği gerektirir. SSBFC nin frekans tayfı ve nispi güç dağılımı Şekil b de gösterilmiştir. Şekil SSBFC Dalga biçimi, %100 modülasyon % 100 modülasyonda, taşıyıcı gücünün (P c ) toplam iletilen gücün (P t ) en az beşte dördünü ( % 80 ) oluşturduğuna ve toplam gücün yalnızca beşte birinin ( % 20 ) yan bantta bulunduğuna dikkat edin. Klasik AM de toplam gücün üçte ikisi ( % 67 ) taşıyıcıda ve üçte biri ( %33 ) yan bantlardadır. Dolayısıyla, SSSBFC daha az toplam güç (P1) gerektirse de, aslında sinyalin bilgi taşıyan kısmı (yani yan bant) için, toplam gücün daha az bir yüzdesini kullanmaktadır. Şekil , tek frekanslı modüle edici bir sinyal olduğunda %100 modüle edilmiş SSBFC dalganın zarfını göstermektedir. Klasik bir AM zarfta maksimum pozitif ve maksimum negatif tepeler, taşıyıcı ile iki yan frekans aynı zamanda tepe değerlerine ulaştığında meydana gelir ve zarftaki tepe de değişiklik, üst ve alt yan frekanslarının genliklerinin toplamına eşittir. Tek yanbant iletiminde taşıyıcıya eklenecek yalnızca tek bir (üst ya da alt) yan frekans vardır. Dolayısıyla, zarftaki pozitif ve negatif kenarlar, çift yanbant iletiminde demodüle edilmiş dalganın yalnızca yarı genliğine sahiptiler. Dolayısıyla, SSBFC ve DSBFC nin birbirlerine oranla avantajları ve dezavantajları vardır ve seçim yaparken bunları göz önünde bulundurmak gerekir.ssbfc, DSBFC den daha az bant genişliği gerektir; buna karşılık SSBFC nin ürettiği genlik modülasyonuna tabi tutulmuş sinyal, DSBFC nin ürettiği sinyale oranla daha zayıftır. Bant genişliğinin yarılandığında, toplam gürültü 3 62

23 db azalır. Ancak, bir yanbant çıkarıldığından, dalganın bilgi kısmındaki güç de yarılanır. Dolayısıyla, S/N aynıdır. SSBFC de zarfın tekrarlama hızı, modüle edici sinyalin frekansıdır. Bu nedenle SSBFC de bilgi, çift yanbant iletiminde olduğu gibi, modüle edilmiş zarfın şeklinde içerilir AM Tek-Yanbant Bastırılmış Taşıyıcı AM tek-yan bant bastırılmış taşıyıcı (SSBSC) taşıyıcının tamamıyla bastırıldığı ve yan bantlardan birinin çıkarıldığı bir genlik modülasyonu biçimidir. Bu nedenle, SSBC, klasik AM nin yarısı kadar bant genişliği ve klasik AM ye oranla çok daha az iletilen güç gerektirir. Şekil SSBSC Dalga biçimi SSBC nin frekans tayfı ve nispi güç dağılımı Şekil c de gösterilmiştir. Yanbant gücünün (P sb ) toplam iletilen gücün % 100 ünü oluşturduğu görülebilir. Şekil , tek frekanslı modüle edici bir sinyal olduğunda SSBSC dalga biçimini göstermektedir. Görülebileceği gibi, dalga biçimi bir zarf değil, tek bir frekanstır; bu frekans, USF bastırılmış ise taşıyıcı frekansı eksi modüle edici sinyal frekansına LSF bastırılmış ise taşıyıcı frekansı artı modüle edici sinyal frekansına eşittir; dalga biçimi, USF ya da LSF nin bastırılmasına bağlı olarak, taşıyıcı frekansı eksi veya taşıyıcı frekansı artı modüle edici sinyal frekansına eşit tek bir frekanstır AM Tek-Yanbant İndirgenmiş Taşıyıcı AM tek yan bant indirgenmiş taşıyıcı (SSBRC), bir yanbandın tamamıyla kaldırıldığı ve taşıyıcı geriliminin, modülasyonsuz genliğinin yaklaşık %10 una indirgendiği bir genlik modülasyonu biçimidir. Dolayısıyla iletilen yan bant, toplam iletilen gücün, % 86 sı gibi yüksek bir yüzdesine sahip olabilir. Genel olarak, modülasyon 63

24 sırasında taşıyıcı tamamıyla bastırılır, sonra indirgenmiş bir genlikte tekrar eklenir. Bu nedenle, SSBRC ye bazen tek yanbant eklemiş taşıyıcı da denir. SSBRC nin frekans tayfı ve nispi güç dağılımı Şekil d de gösterilmiştir. Şekil, yanbant gücünün toplam iletilen gücün yaklaşık %100 ünü oluşturduğunu göstermektedir. Şekil SSBRC Dalga biçimi a)taşıyıcı düzeyi yanbant düzeyine eşit; b)taşıyıcı düzeyi yanbant düzeyinden daha az Şekil a, taşıyıcı düzeyi yanbant düzeyine eşit olduğunda ve tek frekanslı modüle edici bir sinyal bulunduğunda iletilen dalga biçimini; Şekil b ise, taşıyıcı düzeyi yanbant düzeyine eşit olduğunda ve tek frekanslı modüle edici bir sinyal bulunduğunda iletilen dalga biçimini; Şekil b ise, taşıyıcı düzeyi yanbant düzeyinden daha az olduğunda ve tek frekanslı modüle edici bir sinyal bulunduğunda iletilen dalga biçimini göstermektedir. Zarfın tekrarlama hızının, modüle edici sinyal frekansına (Fa) eşit olduğuna dikkat edin. Bu sinyali, klasik tepe ya da zarf dedektörleri ile demodüle etmek için, taşıyıcı ayrılmalı, yükseltilmeli, daha sonra alıcıya tekrar eklenmelidir. Bu nedenle, bastırılmış taşıyıcı iletimine bazen yükseltilmiş taşıyıcı adı da verilir. 64

25 Çünkü taşıyıcı demodülasyondan önce alıcıda yükseltilir. Yükseltilmiş taşıyıcılı bir sistemde, taşıyıcı ayrıldıktan sonra, genliği yanbant sinyalinin genliğinden daha yüksek bir değere çıkaçak şekilde yükseltilebilmeliri. SSBRC, klasik AM bant genişliğinin yarısı kadar bir bant genişliği gerektirir; ayrıca SSBRC, taşıyıcı indirgenmiş bir düzeyde iletildiği için, gücü de korur AM Bağımsız Yanbant Am bağımsız yanbant (ISB), tek bir taşıyıcı frekansının iki bağımsız modüle edici sinyal tarafından ayrı ayrı modüle edildiği bir genlik modülasyonu biçimidir. Temel olarak ISB, vericinin iki tek yanbant bastırılmış taşıyıcı modülatörüne sahip olduğu bir çift yanbant iletimi biçimidir. Bir modülatör üst yanbandı, diğer modülatör ise alt yanbandı bertaraf eder. İki modülatörün tek yanbant çıkış sinyalleri, bir çift yanbant sinyali oluşturmak üzere birleşir; oluşan sinyalde iki yanbant, ortak bir taşıyıcı frekansının çevresinde simetrik olmaları dışında birbirlerinden tamamıyla bağımsızdırlar. Şekil ISB Dalga biçimi ISB iletimi, biri bastırılmış taşıyıcının üzerinde, diğeri ise bastırılmış taşıyıcının altında konumlandırılmış iki bağımsız yanbanttan oluşur. Demodülasyon süreci için, taşıyıcı genellikle indirgenmiş bir düzeyde tekrar eklenir. Şekil e, ISB nin frekans tayfını ve güç dağılımını; Şekil ise iki bağımsız tek frekanslı kaynak olduğunda, iletilen dalga biçimini, tekrarlama hızı modüle edici sinyal frekansının iki katına ( 2 Fa ) eşit olan çift yanbant bastırılmış taşıyıcı dalga biçimiyle özdeştir. İki bilgi kaynağı, 65

26 klasik AM DSBFC li tek bir kaynak için gerekli frekans tayfı içinde iletildiği için, ISB gerek iletilen gücü gerekse bant genişliğini korur. ISB, Amerika Birleşik Devletleri nde stereo AM iletimi için kullanılan tekniklerden biridir. Bir kanal (sol) alt yanbantta iletilir. Öteki kanal ise (sağ) üst yanbantta iletilir AM Artık Yanbant AM artık yanbnt (VSB), taşıyıcının tam güçte ve bir yanbandın tamamı, öteki yanbandın ise bir kısmı ile birlikte iletildiği bir genlik modülasyonu biçimidir. VSB, alçak frekanslı modüle edici sinyallerin çift yanbant iletildiği ve böylece %100 AM modülasyondan yararlandığı bir AM çift yanbant biçiminidir. Yüksek frekanslı modüle edici sinyaller, tek yanbant iletilir ve böylece yalnızca % 50 AM modülasyonu gerçekleştirebilirler. Dolayısıyla, alçak frekanslar demodülatörde vurgulanarak, yüksek frekanslara oranla daha büyük genlik sinyalleri üretirler. VSB nin frekans tayfı ve nispi güç dağılımı Şekil f de gösterilmiştir. Muhtemelen en çok bilinen VSB sistemi, ticari bir televizyon yayın sinyalin resim kısmıdır. Kısaca özetleyecek lorsak birkaç çeşit tek yan bant sistemi vardır. Bu sistemler ve özellikleri aşağıda belirtilmiştir: Vericide, taşıyıcı ve tek yan bant elenip alt veya üst yan bantlardan biri iletilir. Bu standart tek yan bant veya kısa olarak SSB (single side band) şeklinde bilinir. Amatör radyolarda çok kullanılır. Bu sistemle minimum güç ile işaret iletimi elde edilir. Diğer bir sistem ise bir yan bandın tamamen yok edilmesi ve taşıyıcının biraz zayıflatılması şeklindedir. Bastırılmış taşıyıcı alıcı tarafta otomatik kazanç kontrolü (AGC) için referans olarak kullanılır. Bu tip bilgi iletimi taşıyıcısı bastırılmış tek yan bant veya kısaca SSC şeklinde ifade edilir. Bastırılmış taşıyıcı, pilot taşıyıcı olarak da ifade edilir. Özellikle askerî haberleşmede tercih edilen diğer bir sistem ise yalnız taşıyıcı belli bir oranda bastırılır ve iki yan bant iletilir. Buna bağımsız yan bant iletimi (ISB) adı verilir. Diğer bir yan bant sistemi ise televizyonların resim işaretlerinin iletiminde kullanılan sistemdir. Burada, yan bantlardan birinin belli bir miktarı elenir. Taşıyıcı ve diğer yan 66

27 bant tamamen iletilir. Bu yan banda artık yan bant (VSB) denir. Yeni geliştirilmiş olan diğer bir sistem ise taşıyıcısı bastırılmış tek yan bant sistemine benzer. Ancak bu istemde, verici tarafta bilgi işaretinin genliği sıkıştırılır. Alıcı tarafta ise aynı oranda genişletilir Tek Yan Bant Haberleşmesinin Faydaları SSB nin en önemli faydası, kullanıldığı frekans bandının daha dar olmasıdır. Hâlbuki standart bir GM haberleşmesinde iki yan bant genişliğindeki bir frekans bandı kullanılmaktadır. Dolayısı ile tek yan bant sistemleri çok sayıda istasyonun bulunduğu bölgelerde tercih edilir. Tek yan bant sisteminde seçicilik problemi olmaz. Çünkü standart GM de olduğu gibi yan bantlar ile taşıyıcı arasındaki faz ilişkisi burada söz konusu değildir. SSB sisteminin bir diğer faydası, yayılan gücün büyük bir kısmının bilgi işaretine ait olmasıdır. Dolayısı ile daha düşük güçlerle çalışmak mümkündür. Güce bağlı olarak boyut ve ağırlıkların küçülmesi özellikle mobil haberleşme sistemlerinde çok büyük faydalar sağlamaktadır. SSB sistemlerinde bant genişliği azaldığı için gürültü de aynı oranda azalır. Seçicilik artması ve gücün azalması ile SSB sistemleri standart GM sistemlerine göre db lik bir avantaj sağlar. Yani aynı verimliliği elde etmek için GM sistemlerinde db lik daha fazla güç gerekmektedir. Güç olarak 10 W lık bir SSB işareti ile 100 W lık bir GM işareti aynı olmaktadır Tek Yan Bant İle Klasik AM nin Karşılaştırılması Bant genişliği koruması, tek yanbant iletiminin klasik çift yanbant AM ye oranla bariz bir avantajıdır. Yukarıda anlatılanlar ve Şekil deki frekans tayfları tek yanbandın, klasik AM bant genişliğinin yalnızca yarısı kadar bir bant genişliği gerektirdiğini ve tek yanbant iletiminin iletilen gücü koruduğunu göstermektedir. Ancak, belli bir alma sinyali gürültü oranı (S/N) elde etmek için gerekli iletilen güç, yanbant ve klasik AM sistemlerinin nispi performansı ile bu sistemlerde gereken gücü karşılaştırmak için uygun bir yoldur. Alma S/N oranı, alınan bir sinyalin anlaşılırlık derecisini belirler. 67

28 Tepe zarf gücü (PEP), modülasyon zarfının tepesinde oluşan rms güçtür. Klasik AM de, toplam iletilen PEP=1.5 birim için zarf, bir birim taşıyıcı güç ve yanbantların her birinde 0.25 birimlik güç içerir. PEP i 0.5 birim olan bir tek yanbant vericisi, alıcının çıkışında klasik bir AM sistemde 1.5 birimlik taşıyıcı artı yanbant gücünün oluşturduğunu S/N oranına eşit bir S/N oluşturur. Bir Başka deyişle, SSB ile, iletilen gücün yalnızca üçte birini kullanmak suretiyle aynı performans gerçekleştirlir. Tablo 2-1, tek frekanslı modüle edici bir sinyal oluştuğunda klasik AM ile tek yanbandı karşılaşmaktadır. Tabloda, ifade edilen güç koşulları için gerilim vektörleri gösterilmiştir. Görülebileceği gibi, klasik AM de, yanbantlardan her biri için 0.5 birimlik gerilim ve taşıyıcı için 1 birim olmak üzere toplam 2 PEV birim ( tepe zarf voltu ), tek yanbant içinse yalnızca 0.7 PEV gerekir. AM de ve yanbant iletiminde zarflar da gösterilmiştir; bu zarflar, daha önce özetlenen gerilim ve güç ilişkilerine karşılık gelirler. Klasik b ir AM alıcının çıkışındaki demodüle edilmiş sinyal, üst ve alt yanbant sinyallerinin karelerinin toplamı ile orantılıdır; bu da 1 PEV birime eşittir. Yanbant alışında, demodüle edilmiş sinyal (1)= 0.7 PEV dir. Eğer Klasik AM nin gürültü gerilimi keyfi olarak 0.1 V/kHz olarak seçilirse, yarı bant genişliği olan tek yanbant dalga biçiminin gürültü gerilimi 0.7 V/kHz olur. Dolayısıyla, tek yanbandın S/N performansı, klasik AM nin S/N performansına eşittir. 68

29 Tablo 2.1 Tek Yan Bant İle Klasik AM nin Karşılaştırılması 69

ANALOG HABERLEŞME (GM)

ANALOG HABERLEŞME (GM) ANALOG HABERLEŞME (GM) Taşıyıcı sinyalin sinüsoidal olduğu haberleşme sistemidir. Sinüs işareti formül olarak; V. sin(2 F ) ya da i I. sin(2 F ) dır. Formülde; - Zamana bağlı değişen ani gerilim (Volt)

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME A GRUBU İSİM: NUMARA

ANALOG HABERLEŞME A GRUBU İSİM: NUMARA BÖLÜM 7 ÖRNEK SINAV SORULARI İSİM: NUMARA A GRUBU MERSİN ÜNİVERSİTESİ MMYO ANALOG HABERLEŞME DERSİ FİNAL SINAV SORULARI S-1 Bir GM lu sistemde Vmaxtepe-tepe10 V ve Vmin tepe-tepe6 V ise modülasyon yüzdesi

Detaylı

BÖLÜM 3 FREKANS MODÜLASYONU

BÖLÜM 3 FREKANS MODÜLASYONU BÖLÜM 3 FREKANS MODÜLASYONU Bölümün Amacı Öğrenci, Frekans modülasyonunu hatasız olarak analiz ederi analog haberleşmede frekans modülasyonunu kullanır. Öğrenme Hedefleri Öğrenci, 1. Frekans Modülasyon

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 2.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 2. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 2. DENEY GENLİK MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-2 Arş. Gör. Osman

Detaylı

DENEY 3. Tek Yan Bant Modülasyonu

DENEY 3. Tek Yan Bant Modülasyonu DENEY 3 Tek Yan Bant Modülasyonu Tek Yan Bant (TYB) Modülasyonu En basit genlik modülasyonu, geniş taşıyıcılı çift yan bant genlik modülasyonudur. Her iki yan bant da bilgiyi içerdiğinden, tek yan bandı

Detaylı

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ Dersin Öğretim Elemanı: Yrd. Doç. Dr. Yasin KABALCI Ders Görüşme

Detaylı

Şeklinde ifade edilir. Çift yan bant modülasyonlu işaret ise aşağıdaki biçimdedir. ile çarpılırsa frekans alanında bu sinyal w o kadar kayar.

Şeklinde ifade edilir. Çift yan bant modülasyonlu işaret ise aşağıdaki biçimdedir. ile çarpılırsa frekans alanında bu sinyal w o kadar kayar. GENLİK MODÜLASYONU Mesaj sinyali m(t) nin taşıyıcı sinyal olan c(t) nin genliğini modüle etmesine genlik modülasyonu (GM) denir. Çeşitli genlik modülasyonu türleri vardır, bunlar: Çift yan bant modülasyonu,

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME. 5.2 Frekans modülasyonunun avantajları ve dezavantajları

ANALOG HABERLEŞME. 5.2 Frekans modülasyonunun avantajları ve dezavantajları BÖLÜM 5 FREKANS MODÜLASYONU 5-1 Frekans Modülasyon İhtiyacı Yüksek güçlü vericiler yapıldığında sinyal/gürültü oranının iyi olması istenir.genlik modülasyonlu vericilerde yüksek güçlerde sinyal/gürültü

Detaylı

Taşıyıcı İşaret (carrier) Mesajın Değerlendirilmesi. Mesaj (Bilgi) Kaynağı. Alıcı. Demodulasyon. Verici. Modulasyon. Mesaj İşareti

Taşıyıcı İşaret (carrier) Mesajın Değerlendirilmesi. Mesaj (Bilgi) Kaynağı. Alıcı. Demodulasyon. Verici. Modulasyon. Mesaj İşareti MODULASYON Bir bilgi sinyalinin, yayılım ortamında iletilebilmesi için başka bir taşıyıcı sinyal üzerine aktarılması olayına modülasyon adı verilir. Genelde orijinal sinyal taşıyıcının genlik, faz veya

Detaylı

BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR. 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri ANALOG HABERLEŞME

BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR. 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri ANALOG HABERLEŞME BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri Stereo kelimesi, yunanca 'da "üç boyutlu" anlamına gelen bir kelimeden gelmektedir. Modern anlamda stereoda ise üç boyut

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1. DENEY GENLİK MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-1 Arş. Gör. Osman

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 MODÜLASYON TEKNİKLERİ FREKANS MODÜLASYONU İçerik 3 Açı modülasyonu Frekans Modülasyonu Faz Modülasyonu Frekans Modülasyonu Açı Modülasyonu 4 Açı modülasyonu Frekans Modülasyonu

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DENEY AÇI MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-1 Arş. Gör. Osman DİKMEN

Detaylı

ELH 203 Telefon İletim ve Anahtarlama Sistemleri 3. HABERLEŞME SİSTEMLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR-3

ELH 203 Telefon İletim ve Anahtarlama Sistemleri 3. HABERLEŞME SİSTEMLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR-3 BÖLÜM 3 3. HABERLEŞME SİSTEMLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR-3 3.1.Modülasyon Sistemleri 3.1.1. Modülasyon Bilgiyi kaynağında kullanmak, o bilginin sınırlı sayıda kişinin kullanımına sunulacağı anlamına gelir.

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 MODÜLASYON TEKNİKLERİ ANALOG MODÜLASYON İçerik 3 Modülasyon Analog Modülasyon Genlik Modülasyonu Modülasyon Kipleme 4 Bilgiyi iletim için uygun hale getirme işi. Temel bant mesaj

Detaylı

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG FİLTRELEME DENEYİ Ölçme ve telekomünikasyon tekniğinde sık sık belirli frekans bağımlılıkları olan devreler gereklidir. Genellikle belirli bir frekans bandının

Detaylı

4.1 FM ve FzM İŞARETLERİN GÖSTERİMİ

4.1 FM ve FzM İŞARETLERİN GÖSTERİMİ AÇI MODÜLASYONU Frekans modülasyon (FM)sistemlerinde taşıyıcı frekans faz modülasyon (FzM veya PM) sistemlerinde mesaj işaretindeki değişimlere paralel olarak taşıyıcının fazı değiştirilir. Frekans ve

Detaylı

ANALOG MODÜLASYON BENZETİMİ

ANALOG MODÜLASYON BENZETİMİ ANALOG MODÜLASYON BENZETİMİ Modülasyon: Çeşitli kaynaklar tarafından üretilen temel bant sinyalleri kanalda doğrudan iletim için uygun değildir. Bu nedenle, gönderileek bilgi işareti, iletim kanalına uygun

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME. Taşıyıcı işaretin genliği bilgi işaretine göre değiştirilirse genlik modülasyonu elde edilir.

ANALOG HABERLEŞME. Taşıyıcı işaretin genliği bilgi işaretine göre değiştirilirse genlik modülasyonu elde edilir. BÖLÜM 3 GENLİK MODÜLASYONU 3.1 Çift Yan Bant Genlik Modülasyonu Tanımı Taşıyıı işaretin genliği bilgi işaretine göre değiştirilirse genlik modülasyonu elde edilir. 3.1.1 Çift Yan Bant Genlik Modülasyonu

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 MODÜLASYON TEKNİKLERİ SAYISAL MODÜLASYON İçerik 3 Sayısal modülasyon Sayısal modülasyon çeşitleri Sayısal modülasyon başarımı Sayısal Modülasyon 4 Analog yerine sayısal modülasyon

Detaylı

Doç. Dr. İbrahim Altunbaş 11.01.2007 Araş. Gör. Hacı İlhan TEL 351 ANALOG HABERLEŞME Final Sınavı

Doç. Dr. İbrahim Altunbaş 11.01.2007 Araş. Gör. Hacı İlhan TEL 351 ANALOG HABERLEŞME Final Sınavı Doç. Dr. İbrahim Altunbaş 11.01.2007 Araş. Gör. Hacı İlhan TEL 351 ANALOG HABERLEŞME Final Sınavı 1) a) Aşağıdaki işaretlerin Fourier serisi katsayılarını yazınız. i) cos2π 0 t ii) sin2π 0 t iii) cos2π

Detaylı

NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ History in Pictures - On January 5th, 1940, Edwin H. Armstrong transmitted thefirstfmradiosignalfromyonkers, NY to Alpine, NJ to Meriden, CT to Paxton, MA to Mount Washington. 5 January is National FM

Detaylı

Sakarya Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Sakarya Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sakarya Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü KABLOSUZ AĞ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI LABORATUAR FÖYÜ Analog Haberleşme Uygulamaları Doç. Dr. Cüneyt BAYILMIŞ

Detaylı

ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II

ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II Nihat KABAOĞLU Kısım 5 DERSİN İÇERİĞİ Sayısal Haberleşmeye Giriş Giriş Sayısal Haberleşmenin Temelleri Temel Ödünleşimler Örnekleme ve Darbe Modülasyonu Örnekleme İşlemi İdeal

Detaylı

EET349 Analog Haberleşme Güz Dönemi. Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar

EET349 Analog Haberleşme Güz Dönemi. Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar EET349 Analog Haberleşme 2015-2016 Güz Dönemi Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar 1 Notlandırma Ara Sınav : %40 Final : %60 Kaynaklar Introduction to Analog and Digital Communications Simon Haykin, Michael Moher

Detaylı

BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR Bölümün Amacı Öğrenci, Analog haberleşmeye kıyasla sayısal iletişimin temel ilkelerini ve sayısal haberleşmede geçen temel kavramları öğrenecek ve örnekleme teoremini anlayabilecektir.

Detaylı

BÖLÜM 4 RADYO ALICILARI. 4.1 Süperheterodin Alıcı ANALOG HABERLEŞME

BÖLÜM 4 RADYO ALICILARI. 4.1 Süperheterodin Alıcı ANALOG HABERLEŞME BÖLÜM 4 RADYO ALIILARI 4. Süperheterodin Alıcı Radyo alıcıları ortamdaki elektromanyetik sinyali alır kuvvetlendirir ve hoparlöre iletir. Radyo alıcılarında iki özellik bulunur, bunlar ) Duyarlılık ) Seçicilik

Detaylı

ANALOG İLETİŞİM. 3. Kanal ayrımı sağlar. Yani modülasyon sayesinde aynı iletim hattında birden çok bilgi yollama olanağı sağlar.

ANALOG İLETİŞİM. 3. Kanal ayrımı sağlar. Yani modülasyon sayesinde aynı iletim hattında birden çok bilgi yollama olanağı sağlar. ANALOG İLETİŞİM Modülasyon: Çeşitli kaynaklar tarafından üretilen temel bant sinyalleri kanalda doğrudan iletim için uygun değildir. Bu nedenle, gönderileek bilgi işareti, iletim kanalına uygun bir biçime

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları 2 1 Kodlama ve modülasyon yöntemleri İletim ortamının özelliğine

Detaylı

HABERLEŞME ELEKTRONĐĞĐNE DENEY FÖYLERĐ 2011 V.Y.S.

HABERLEŞME ELEKTRONĐĞĐNE DENEY FÖYLERĐ 2011 V.Y.S. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAK. HABERLEŞME A.B.D HABERLEŞME ELEKTRONĐĞĐNE GĐRĐŞ DENEY FÖYLERĐ 2011 V.Y.S. DENEY NO: 1 DENEY ADI: Hoparlör Rezonans Frekansı ve Ses Basıncının Belirlenmesi AMAÇLAR:

Detaylı

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER)

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER) EEM 0 DENEY 9 Ad&oyad: R DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANTA R DEVRELERİ (FİLTRELER) 9. Amaçlar Değişken frekansta R devreleri: Kazanç ve faz karakteristikleri Alçak-Geçiren filtre Yüksek-Geçiren filtre

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

Bölüm 13 FSK Modülatörleri.

Bölüm 13 FSK Modülatörleri. Bölüm 13 FSK Modülatörleri. 13.1 AMAÇ 1. Frekans Kaydırmalı Anahtarlama (FSK) modülasyonunun çalışma prensibinin anlaşılması.. FSK işaretlerinin ölçülmesi. 3. LM5 kullanarak bir FSK modülatörünün gerçekleştirilmesi.

Detaylı

Bölüm 14 FSK Demodülatörleri

Bölüm 14 FSK Demodülatörleri Bölüm 14 FSK Demodülatörleri 14.1 AMAÇ 1. Faz kilitlemeli çevrim(pll) kullanarak frekans kaydırmalı anahtarlama detektörünün gerçekleştirilmesi.. OP AMP kullanarak bir gerilim karşılaştırıcının nasıl tasarlanacağının

Detaylı

Bölümün Amacı Genlik Modülasyonu (GM) ve Frekans Modülasyonu (FM) için verici ve alıcı blok şemalarını çizebilme ve tanımlayabilme,

Bölümün Amacı Genlik Modülasyonu (GM) ve Frekans Modülasyonu (FM) için verici ve alıcı blok şemalarını çizebilme ve tanımlayabilme, BÖLÜM 4 AM-FM UYGULAMALARI Bölümün Amacı Genlik Modülasyonu (GM) ve Frekans Modülasyonu (FM) için verici ve alıcı blok şemalarını çizebilme ve tanımlayabilme, Öğrenme Hedefleri Öğrenci, Genlik Modülasyonu

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

BÖLÜM 3 AM MODÜLATÖRLERİ

BÖLÜM 3 AM MODÜLATÖRLERİ BÖLÜM 3 M MODÜLTÖRLERİ 3.1 MÇ 1. Genlik Modülasyonun(M) prensibinin anlaşılması. 2. M işaretinin frekans spektrumu ve dalga şeklinin(waveform) anlaşılması. Modülasyon yüzdesinin hesaplanması. 3. MC1496

Detaylı

YÜKSELTEÇLER Ö Ğ R. G Ö R. D R. E S R A B İ L A L Ö N D E R

YÜKSELTEÇLER Ö Ğ R. G Ö R. D R. E S R A B İ L A L Ö N D E R Ö Ğ R. G Ö R. D R. E S R A B İ L A L Ö N D E R 2 0 1 5 RF YÜKSELTEÇLERİ SINIFLANDIRMA 1. Dar bant akortlu RF yükselteçleri 2. Geniş bant akortlu RF yükselteçleri 3. Entegre devreli RF yükselteçleri IF

Detaylı

DENEY FÖYÜ 4: Alternatif Akım ve Osiloskop

DENEY FÖYÜ 4: Alternatif Akım ve Osiloskop Deneyin Amacı: DENEY FÖYÜ 4: Alternatif Akım ve Osiloskop Osiloskop kullanarak alternatif gerilimlerin incelenmesi Deney Malzemeleri: 5 Adet 1kΩ, 5 adet 10kΩ, 5 Adet 2k2Ω, 1 Adet potansiyometre(1kω), 4

Detaylı

1. LİNEER PCM KODLAMA

1. LİNEER PCM KODLAMA 1. LİNEER PCM KODLAMA 1.1 Amaçlar 4/12 bitlik lineer PCM kodlayıcısı ve kod çözücüsünü incelemek. Kuantalama hatasını incelemek. Kodlama kullanarak ses iletimini gerçekleştirmek. 1.2 Ön Hazırlık 1. Kuantalama

Detaylı

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri 2. Alternatif Akım =AC (Alternating Current) Değeri ve yönü zamana göre belirli bir düzen içerisinde değişen akıma AC denir. En çok bilinen AC dalga biçimi Sinüs dalgasıdır. Bununla birlikte farklı uygulamalarda

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ 1 ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ Ani ve Maksimum Değerler Alternatif akımın elde edilişi incelendiğinde iletkenin 90 ve 270 lik dönme hareketinin sonunda maksimum emk nın indüklendiği görülür. Alternatif akımın

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ HABERLEŞME TEKNİKLERİ 523EO0083 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ Üretim merkezlerinde üretilen elektrik enerjisini dağıtım merkezlerine oradan da kullanıcılara güvenli bir şekilde ulaştırmak için EİH (Enerji İletim Hattı) ve

Detaylı

DENEY NO:1 SAYISAL MODÜLASYON VE DEMODÜLASYON

DENEY NO:1 SAYISAL MODÜLASYON VE DEMODÜLASYON DENEY NO:1 SAYISAL MODÜLASYON VE DEMODÜLASYON 1. Amaç Sayısal Modülasyonlu sistemleri tanımak ve sistemlerin nasıl çalıştığını deney ortamında görmektir. Bu Deneyde Genlik Kaydırmalı Anahtarlama (ASK),

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI DENİZCİLİK ALANI GENEL VERİCİ-ALICI DEVRELERİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI DENİZCİLİK ALANI GENEL VERİCİ-ALICI DEVRELERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI DENİZCİLİK ALANI GENEL VERİCİ-ALICI DEVRELERİ Ankara, 2015 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul / kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

BÖLÜM 4 AM DEMODÜLATÖRLERİ

BÖLÜM 4 AM DEMODÜLATÖRLERİ BÖLÜM 4 AM DEMODÜLATÖRLERİ 4.1 AMAÇ 1. Genlik demodülasyonunun prensibini anlama.. Diyot ile bir genlik modülatörü gerçekleştirme. 3. Çarpım detektörü ile bir genlik demodülatörü gerçekleştirme. 4. TEMEL

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

KISIM 1 ELEKTRONİK DEVRELER (ANALİZ TASARIM - PROBLEM)

KISIM 1 ELEKTRONİK DEVRELER (ANALİZ TASARIM - PROBLEM) İÇİNDEKİLER KISIM 1 ELEKTRONİK DEVRELER (ANALİZ TASARIM - PROBLEM) 1. BÖLÜM GERİBESLEMELİ AMPLİFİKATÖRLER... 3 1.1. Giriş...3 1.2. Geribeselemeli Devrenin Transfer Fonksiyonu...4 1.3. Gerilim - Seri Geribeslemesi...5

Detaylı

1. DARBE MODÜLASYONLARI

1. DARBE MODÜLASYONLARI 1. DARBE MODÜLASYONLARI 1.1 Amaçlar Darbe modülasyonunun temel kavramlarını tanıtmak. Örnekleme teorisini açıklamak. Bilgi iletiminde kullanılan birkaç farklı modülasyon tekniği vardır. Bunlardan bazıları

Detaylı

Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta AA dalga şekli üretmektir.

Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta AA dalga şekli üretmektir. 4. Bölüm Eviriciler ve Eviricilerin Sınıflandırılması Doç. Dr. Ersan KABALCI AEK-207 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ Giriş Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta

Detaylı

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ Dersin Öğretim Elemanı: Yrd. Doç. Dr. Yasin KABALCI Ders Görüşme

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Sinyaller Sinyallerin zaman düzleminde gösterimi Sinyallerin

Detaylı

ANALOG İLETİŞİM SİSTEMLERİNDE İLETİM KAYIPLARI

ANALOG İLETİŞİM SİSTEMLERİNDE İLETİM KAYIPLARI BÖLÜM 6 1 Bu bölümde, işaretin kanal boyunca iletimi esnasında görülen toplanır Isıl/termal gürültünün etkilerini ve zayıflamanın (attenuation) etkisini ele alacağız. ANALOG İLETİŞİM SİSTEMLERİNDE İLETİM

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM MODÜLASYON 523EO0010

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM MODÜLASYON 523EO0010 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM MODÜLASYON 523EO0010 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü HAZIRLIK ÇALIŞMALARI İŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER VE UYGULAMALARI 1. 741 İşlemsel yükselteçlerin özellikleri ve yapısı hakkında bilgi veriniz. 2. İşlemsel yükselteçlerle gerçekleştirilen eviren yükselteç, türev

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I İŞLEMSEL YÜKSELTECİN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE UYGULAMALARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I İŞLEMSEL YÜKSELTECİN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE UYGULAMALARI Öğr. Gör. Oğuzhan ÇAKIR 377 42 03, KTÜ, 2010 Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I İŞLEMSEL YÜKSELTECİN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE UYGULAMALARI 1. Deneyin

Detaylı

1. Darbe Genlik Modülasyonunu anlar ve bunun uygulamasını

1. Darbe Genlik Modülasyonunu anlar ve bunun uygulamasını BÖLÜM 2 DARBE MODÜLASYONU Bölümün Amacı Öğrenci, Darbe modülasyonlar türlerine ilişkin blok şemaları çizerek, modülasyonve demodülasyon işlevlerini bir giriş sinyali üzerinde uygulayarak anlayabilecektir.

Detaylı

Sürekli Dalga (cw) ve frekans modülasyonlu sürekli dalga (FM-CW) radarları

Sürekli Dalga (cw) ve frekans modülasyonlu sürekli dalga (FM-CW) radarları Sürekli Dalga (cw) ve frekans modülasyonlu sürekli dalga (FM-CW) radarları Basit CW Radar Blok Diyagramı Vericiden f 0 frekanslı sürekli dalga gönderilir. Hedefe çarpıp saçılan sinyalin bir kısmı tekrar

Detaylı

Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri

Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri Sunum İçeriği... Antenin tanımı Günlük hayata faydaları Kullanım yerleri Anten türleri Antenlerin iç yapısı Antenin tanımı ve kullanım amacı Anten: Elektromanyetik

Detaylı

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği BMM309 Elektronik-2 Laboratuarı Deney Föyü Deney#6 İşlemsel Kuvvetlendiriciler (OP-AMP) - 2 Doç. Dr. Mutlu AVCI Arş. Gör. Mustafa İSTANBULLU ADANA, 2015 DENEY

Detaylı

3 Genlik Modülasyonu

3 Genlik Modülasyonu 3 Genlik Modülasyonu Ses, müzik, görüntü ve video analog işaret örnekleridir. Bu işaretlerin her biri kendi bandgenişliği, dinamik aralığı ve işaretin doğası ile karakterize edilir. Örneğin, konuşma ses

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ HABERLEŞME TEKNİKLERİ Ankara, 2013 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt.

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt. ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik AC ve DC Empedans RMS değeri Bobin ve kondansatörün

Detaylı

BAND PLANI EMİSYONLAR

BAND PLANI EMİSYONLAR BAND LANI EMİYONLAR Tablo 1: Amatör Radyo Band lanları Band Dalga () Boyu Frekans Bandı Tahsis Durumu Frekans Bandlarına İlişkin Açıklama Verici Çıkış Gücü Verici E Gücü İzin Verilen Belge ınıfı İzin Verilen

Detaylı

Direnç(330Ω), bobin(1mh), sığa(100nf), fonksiyon generatör, multimetre, breadboard, osiloskop. Teorik Bilgi

Direnç(330Ω), bobin(1mh), sığa(100nf), fonksiyon generatör, multimetre, breadboard, osiloskop. Teorik Bilgi DENEY 8: PASİF FİLTRELER Deneyin Amaçları Pasif filtre devrelerinin çalışma mantığını anlamak. Deney Malzemeleri Direnç(330Ω), bobin(1mh), sığa(100nf), fonksiyon generatör, multimetre, breadboard, osiloskop.

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN TANIMI

ALTERNATİF AKIMIN TANIMI ALTERNATİF AKIM ALTERNATİF AKIMIN TANIMI Belirli üreteçler sürekli kutup değiştiren elektrik enerjisi üretirler. (Örnek: Döner elektromekanik jeneratörler) Voltajın zamana bağlı olarak sürekli yön değiştirmesi

Detaylı

ELEKTRONİK-2 DERSİ LABORATUVARI DENEY 1: Doğrultucu Deneyleri

ELEKTRONİK-2 DERSİ LABORATUVARI DENEY 1: Doğrultucu Deneyleri ELEKTRONİK-2 DERSİ LABORATUVARI DENEY 1: Doğrultucu Deneyleri DENEYİN AMACI (1) Yarım-dalga, tam-dalga ve köprü doğrultucu devrelerinin çalışma prensiplerini anlamak. GENEL BİLGİLER Yeni Terimler (Önemli

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 9. BÖLÜM ANALOG SİSTEMLER

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 9. BÖLÜM ANALOG SİSTEMLER DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 9. BÖLÜM ANALOG SİSTEMLER Analog Sistemler Giriş 9.1 Analog Bağlantılarına Genel Bakış 9. Taşıyıcı Gürültü Oranı (CNR) 9..1 Taşıyıcı Gücü

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

Bölüm 10 İşlemsel Yükselteç Karakteristikleri

Bölüm 10 İşlemsel Yükselteç Karakteristikleri Bölüm 10 İşlemsel Yükselteç Karakteristikleri DENEY 10-1 Fark Yükselteci DENEYİN AMACI 1. Transistörlü fark yükseltecinin çalışma prensibini anlamak. 2. Fark yükseltecinin giriş ve çıkış dalga şekillerini

Detaylı

EGE UNIVERSITY ELECTRICAL AND ELECTRONICS ENGINEERING COMMUNICATION SYSTEM LABORATORY

EGE UNIVERSITY ELECTRICAL AND ELECTRONICS ENGINEERING COMMUNICATION SYSTEM LABORATORY EGE UNIVERSITY ELECTRICAL AND ELECTRONICS ENGINEERING COMMUNICATION SYSTEM LABORATORY INTRODUCTION TO COMMUNICATION SYSTEM EXPERIMENT 4: AMPLITUDE MODULATION Objectives Definition and modulating of Amplitude

Detaylı

TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır.

TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır. TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır. AMPERMETRENİN ÖLÇME ALANININ GENİŞLETİLMESİ: Bir ampermetre ile ölçebileceği değerden daha yüksek bir akım ölçmek

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 5. Analog veri iletimi

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 5. Analog veri iletimi Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 5. Analog veri iletimi Sayısal analog çevirme http://ceng.gazi.edu.tr/~ozdemir/ 2 Sayısal analog çevirme

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

HABERLEŞMENIN AMACI. Haberleşme sistemleri istenilen haberleşme türüne göre tasarlanır.

HABERLEŞMENIN AMACI. Haberleşme sistemleri istenilen haberleşme türüne göre tasarlanır. 2 HABERLEŞMENIN AMACI Herhangi bir biçimdeki bilginin zaman ve uzay içinde, KAYNAK adı verilen bir noktadan KULLANICI olarak adlandırılan bir başka noktaya aktarılmasıdır. Haberleşme sistemleri istenilen

Detaylı

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ Dersin Öğretim Elemanı: Yrd. Doç. Dr. Yasin KABALCI Ders Görüşme

Detaylı

DENEY NO:1 DENEYİN ADI: 100 Hz Hz 4. Derece 3dB Ripple lı Tschebyscheff Filtre Tasarımı

DENEY NO:1 DENEYİN ADI: 100 Hz Hz 4. Derece 3dB Ripple lı Tschebyscheff Filtre Tasarımı DENEY NO:1 DENEYİN ADI: 100-200 4. Derece 3dB Ripple lı Tschebyscheff Filtre Tasarımı DENEYİN AMACI: Bu deneyi başarıyla tamamlayan her öğrenci 1. Filtre tasarımında uyulması gereken kuralları bilecek

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Power Electronic Circuits (Güç Elektroniği Devreleri)

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Power Electronic Circuits (Güç Elektroniği Devreleri) KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Power Electronic Circuits (Güç Elektroniği Devreleri) 1. DENEYİN AMACI ÜÇ FAZ EVİRİCİ 3 Faz eviricilerin çalışma

Detaylı

DENEY 7. Frekans Modülasyonu

DENEY 7. Frekans Modülasyonu DENEY 7 Frekans Modülasyonu Frekans Modülasyonu Frekans ve az odülasyonları açı (t) odülasyonu teknikleri olarak adlandırılırlar. Frekans odülasyonunda, taşıyıcı sinyalin rekansı odüle eden sinyal ile

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME Alper

ANALOG HABERLEŞME Alper 0 BÖLÜM 1 ANALOG HABERLEŞME GİRİŞ KONULARI 1 Temel Kavramlar 1.1 Haberleşme Anlamlı bir bilginin değiş tokuş edilmesine haberleşme denir. (Exchanging Information). Günümüzde internet haberleşmesinin ve

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME Alper

ANALOG HABERLEŞME Alper 0 BÖLÜM 1 ANALOG HABERLEŞME GİRİŞ KONULARI 1 Temel Kavramlar 1.1 Haberleşme Anlamlı bir bilginin değiş tokuş edilmesine haberleşme denir. (Exchanging Information). Günümüzde internet haberleşmesinin ve

Detaylı

FM VERİCİ YAPIMI VE ÇALIŞMA PRENSİBİNİN ÖĞRENİLMESİ

FM VERİCİ YAPIMI VE ÇALIŞMA PRENSİBİNİN ÖĞRENİLMESİ FM VERİCİ YAPIMI VE ÇALIŞMA PRENSİBİNİN ÖĞRENİLMESİ İşlem Basamakları 1-) Devre elemanları temin edildi ve bu elemanların sağlamlık kontrolü aşağıda belirtildiği şekilde yapıldı Dirençlerin sağlamlık kontrolü;

Detaylı

DENEY FÖYÜ 5: Diyotlu Doğrultma Devreleri

DENEY FÖYÜ 5: Diyotlu Doğrultma Devreleri Deneyin Amacı: DENEY FÖYÜ 5: Diyotlu Doğrultma Devreleri Alternatif akımı doğru akıma dönüştürebilmek, yarım dalga ve tam dalga doğrultma kavramlarını anlayabilmek ve diyot ve köprü diyotla doğrultma devrelerini

Detaylı

DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ

DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ HAZIRLIK BİLGİLERİ: Şekil 1.1 de işlemsel yükseltecin eviren yükselteç olarak çalışması görülmektedir. İşlemsel yükselteçler iyi bir DC yükseltecidir.

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL REZONANS DEVRELERİ

DENEY 4: SERİ VE PARALEL REZONANS DEVRELERİ Deneyin Amacı DENEY 4: SERİ VE PARALEL REZONANS DEVRELERİ Seri ve paralel RLC devrelerinde rezonans durumunun gözlenmesi, rezonans eğrisinin elde edilmesi ve devrenin karakteristik parametrelerinin ölçülmesi

Detaylı

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME Amaç Elektronikte geniş uygulama alanı bulan geribesleme, sistemin çıkış büyüklüğünden elde edilen ve giriş büyüklüğü ile aynı nitelikte bir işaretin girişe gelmesi

Detaylı

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP Amaç: Bu deneyin amacı, öğrencilerin alternatif akım ve gerilim hakkında bilgi edinmesini sağlamaktır. Deney sonunda öğrencilerin, periyot, frekans, genlik,

Detaylı

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak.

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. Bölüm 3 AC Devreler DENEY 3-1 AC RC Devresi DENEYİN AMACI 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. GENEL BİLGİLER Saf

Detaylı

BÖLÜM 2 İKİNCİ DERECEDEN FİLTRELER

BÖLÜM 2 İKİNCİ DERECEDEN FİLTRELER BÖLÜM İKİNİ DEEEDEN FİLTELE. AMAÇ. Filtrelerin karakteristiklerinin anlaşılması.. Aktif filtrelerin avantajlarının anlaşılması.. İntegratör devresi ile ikinci dereceden filtrelerin gerçeklenmesi. TEMEL

Detaylı

8. FET İN İNCELENMESİ

8. FET İN İNCELENMESİ 8. FET İN İNCELENMESİ 8.1. TEORİK BİLGİ FET transistörler iki farklı ana grupta üretilmektedir. Bunlardan birincisi JFET (Junction Field Effect Transistör) ya da kısaca bilinen adı ile FET, ikincisi ise

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ANALOG VE SAYISAL HABERLEŞME ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından

Detaylı

Doğrultucularda ve Eviricilerde Kullanılan Pasif Filtre Türlerinin İncelenmesi ve Karşılaştırılması

Doğrultucularda ve Eviricilerde Kullanılan Pasif Filtre Türlerinin İncelenmesi ve Karşılaştırılması Enerji Verimliliği ve Kalitesi Sempozyumu EVK 2015 Doğrultucularda ve Eviricilerde Kullanılan Pasif Filtre Türlerinin İncelenmesi ve Karşılaştırılması Mehmet Oğuz ÖZCAN Ezgi Ünverdi AĞLAR Ali Bekir YILDIZ

Detaylı

Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının

Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının 2. FREKANS TAHSİS İŞLEMLERİ 2.1 GENEL FREKANS TAHSİS KRİTERLERİ GENEL FREKANS TAHSİS KRİTERLERİ Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının yapılması

Detaylı

Sürekli-zaman İşaretlerin Ayrık İşlenmesi

Sürekli-zaman İşaretlerin Ayrık İşlenmesi Sürekli-zaman İşaretlerin Ayrık İşlenmesi Bir sürekli-zaman işaretin sayısal işlenmesi üç adımdan oluşmaktadır: 1. Sürekli-zaman işaretinin bir ayrık-zaman işaretine dönüştürülmesi 2. Ayrık-zaman işaretin

Detaylı

Optik Modülatörlerin Analizi ve Uygulamaları Analysis of the Optical Modulators and Applications

Optik Modülatörlerin Analizi ve Uygulamaları Analysis of the Optical Modulators and Applications Optik Modülatörlerin Analizi ve Uygulamaları Analysis of the Optical Modulators and Applications Gizem Pekküçük, İbrahim Uzar, N. Özlem Ünverdi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik

Detaylı

ASK modülasyonu ve demodülasyonu incelemek. Manchester kodlamayı ASK ya uygulamak. Gürültünün ASK üzerine etkisini incelemek.

ASK modülasyonu ve demodülasyonu incelemek. Manchester kodlamayı ASK ya uygulamak. Gürültünün ASK üzerine etkisini incelemek. 1. ASK MODÜLASYONU 1.1 Amaçlar ASK modülasyonu ve demodülasyonu inelemek. Manhester kodlamayı ASK ya uygulamak. Gürültünün ASK üzerine etkisini inelemek. 1.2 Ön Hazırlık 1. Manhester kodlama tekniğini

Detaylı

Haberleşme Elektroniği (EE 410) Ders Detayları

Haberleşme Elektroniği (EE 410) Ders Detayları Haberleşme Elektroniği (EE 410) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Uygulama Kodu Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Haberleşme Elektroniği EE 410 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i EE 301,

Detaylı

Sakarya Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Sakarya Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sakarya Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühisliği Bölümü KABLOSUZ AĞ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI LABORATUAR FÖYÜ Sayısal Haberleşme Uygulamaları Deney No:1 Konu: Örnekleme

Detaylı