Bilim ve Araştırma Etiği

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bilim ve Araştırma Etiği"

Transkript

1 Bilim ve Araştırma Etiği Etik, Yunanca ethos kelimesinden gelmektedir. Kısaca ahlak kuramı veya teorik ahlak olarak tanımlanabilir. Ahlak Türkçe de önceleri yaradılışdan getirilen huy özellikleri olarak kabul edilirken zamanla bireyin sosyal değerleri anlamında kullanılmaya başlanmıştır.

2 Bilim ve Araştırma Etiği Evrensel iyi kavramının ne olduğunu, bunun olup-olmadığını ve buna ulaşılıp ulaşılamayacağını araştıran zihinsel bir çabadır. Dolayısıyla iyi yi olduğu kadar kötü yü de inceler.

3 Bilim ve Araştırma Etiği - Temel Etik İlkeleri Zarar vermeme ve yararlılık ilkesi: Tüm sağlık bilimleri uygulamalarında öncelikli olarak zarar vermeme kriteri dikkate alınmıştır. Başvurulacak herhangi bir girişimin yararları ve zararları tartılmalıdır. Öyleyse olasılık ve risk faktörleri iyi bilinmelidir. Bu da, konuda uzman olmayı gerektirir.

4 Bilim ve Araştırma Etiği - Temel Etik İlkeleri Özerkliğe saygı ilkesi: Bireylerin bağımsız bir şekilde kendileri hakkında karar vermeleri, seçimlerini özerk şekilde yapabilmeleridir. Günlük uygulamalarda ve araştırmalarda bu, aydınlatılmış onam ile gerçekleşir.

5 Bilim ve Araştırma Etiği - Temel Etik İlkeleri Adalet ilkesi: Hakkaniyet kavramını ile birlikte ifade edilir. Bir araştırmaya katılan kişiler toplumun yasalarla kendilerine sundukları hakların tamamına sahip olmalıdırlar. Ancak bu kavram hukuktaki eşitsizliklerin de önündedir.

6 Bilim ve Araştırma Etiği - Temel Etik İlkeleri Adalet ilkesi: İki tür adalet kavramından söz edilebilir. Denkleştirici adalet: Hak üleştiriminde tarafların eşit görülmesidir. Mutlaktır. Dağıtıcı adalet: Hak üleştirilmesinde herkesin toplumsal durumuna ve yeteneğine göre paylaşım yapılır. Görecelidir, üç farklı türü vardır.

7 Bilim ve Araştırma Etiği - Temel Etik İlkeleri Adalet ilkesi: 1. Eşitlikçi yaklaşım: ilk gelenin hizmeti aldığı yaklaşımdır. 2. Yararcı yaklaşım: En fazla sayıda kişiye, en büyük iyiliği sağlamak esastır. 3. Liyakatçı yaklaşım: Bireyin sosyal değeri dikkate alınır.

8 Bilim ve Araştırma Etiği - Temel Etik İlkeleri Gizlilik ilkesi: Araştırmalar sırasında denekler hakkında elde edilen bilgilerin deneklerin mahremiyetinin kornması için saklanmasıdır. Örneğin kimlik bilgileri açıklanmamalı, başka kişi ve kurumlar da bu bilgilere ulaşamamalıdır.

9 Bilim ve Araştırma Etiği - Bilim Etiği Bilim etkinliği sırasında ortaya çıkan ve bilim toplumunun hakkında çok kesin normlarının olmadığı sorularla uğraşan, onlara çözüm üretmeyi hedefleyen alt etik alanıdır. Etik ve bilim el sıkışmak zorundadır.

10 Bilim ve Araştırma Etiği - Aydınlatılmış Onam Formu (Bilgilendirilmiş Olur Formu) Herhangi bir bilimsel araştırmaya katılan kişilere (denek, katılımcı) araştırma ile ilgili her türlü bilginin aktarıldığı, araştırma süresince veya araştırma sonrasında araştırmadan kaynaklı olarak karşılaşabilecekleri her türlü durumun anlatıldığı ve onaylarının alındığı formdur. Bu form şu bilgileri içerir:

11 Bilim ve Araştırma Etiği - Aydınlatılmış Onam Formu (Bilgilendirilmiş Olur Formu) Yapılan çalışmanın niteliği (araştırma vb.), Çalışmanın adı, Çalışmanın amacı, Araştırmadaki tedaviler, Deneysel yöntemler, girişimler, Çalışmanın riskleri, rahatsızlıkları, Çalışmadan beklenen yararlar, Katılımcıların (deneğin) sorumlulukları, Uygulanabilecek diğer işlemlerin yarar ve riskleri,

12 Bilim ve Araştırma Etiği - Aydınlatılmış Onam Formu (Bilgilendirilmiş Olur Formu) Zarar durumunda tazmin konusu, Gönüllü ödemeleri, masraflar, Araştırmadan çekilebilme durumu, Kimlik bilgilerinin gizliliği, verilere ulaşılma, Araştırmadan elde edilecek bilginin gönüllüye bildirilmesi, Araştırmadan çıkarılma durumu, Öngörülen süre, Gönüllü sayısı, Çalışma planı (ek olarak),

13

14

15

16 Bilim ve Araştırma Etiği - Bilimsel Yanıltma ve Araştırma Etiği Bilimsel bilgi üretiminde verilerin toplanmasından, raporlaştırılmasına kadar herhangibir aşamada bilginin tekrarlanabilirliğini veya güvenirliğini azaltan her girişim bilimsel yanıltma olarak tanımlanır. Bunu (scientific conduct), özensiz araştırma (sloppy research) ile karıştırmamak gerekir. Birinde hata bilinçli olarak, diğerinde bilinçsizce yapılmıştır, araştırmacı iyi niyetlidir.

17 Bilim ve Araştırma Etiği - Bilimsel Yanıltma ve Araştırma Etiği Türleri genellikle şu şekildedir: Uydurma (fabrication): Araştırmada olmayan verilerin eklenmesi. Çarpıtma (falsification): Araştırma verilerinin değiştirilmesi.

18 Bilim ve Araştırma Etiği - Bilimsel Yanıltma ve Araştırma Etiği Bilimsel korsanlık (piracy): Başka araştırmacıların verilerinin sahibinden izinsiz olarak kullanılması. Bilimsel hırsızlık (plagiarism): Başkasının verilerinin kaynak, atıf göstermeden kullanılması.

19 Bilim ve Araştırma Etiği - Hayvan Deneyleri İnsanların gereksinimi doğrultusunda yetiştirilmeye başlanmaları, kolay şekilde kontrol edilmeleri ve insanlar tarafından beslenmeye başlanmaları sonucunda bağımsızlıklarını yitirmişlerdir. Ilk çağlardan itibaren hayvanlar anatomi, fiyoloji ve tıp alanlarında kullanılmıştır. Ortaçağda yasaklanan bilimsel araştırmalar 16. yüzyıldan itibaren yeniden canlanınca, hayvanların bu alanlarda kullanımı artmıştır.

20 Bilim ve Araştırma Etiği - Hayvan Deneyleri Bilimsel araştırmalarda kullanılan hayvan sayısı 1970 li yıllarda zirveye ulaşmış ancak hayvan hakları hareketleri sonucunda bu sayıda düşüş yaşanmıştır. İngiltere, Almanya, Hollanda ve diğer Avrupa ülkelerinde deneylerde kullanılan hayvan sayısı, ABD DE kedi, köpek sayısı yarı yarıya azalmıştır. Günümüzde bilimsel araştırmalarda kullanılacak hayvan türleri tanımlanmıştır. Ağırlıklı olarak kemirgenler kullanılmaktadır.

21 Bilim ve Araştırma Etiği - Hayvan Deneyleri Gerek dünyada gerek de Türkiye de hayvanların bilimsel araştırmalarda kullanımıyla ilgili düzenlenmiş mevzuatlar bulunmaktadır. Türkiye de Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığı bu mevzuatlara sahiptir. Hayvan Deneyleri Merkezi Etik Kurulu (HADMEK) Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (HADYEK)

22 Bilim ve Araştırma Etiği - Hayvan Deneyleri Daha sonra bu etik kurullara bünyesinde belirli koşulları taşıyan hayvan üretim veya barındırma ünitesi bulundurma şartı getirilmiştir. Bu nedenle birçok hayvan etik kurulu lağvedilmiştir.

23 Bilim ve Araştırma Etiği - Hayvan Deneyleri - 5R Kuralı Replacement: Başka bir şey kullanma. Reduction: Azaltma. Refinement: Arındırma. Hayvanlara yönelik ağrı ve acı verici uygulamaların şiddetinin veya miktarının azaltılması. Responsibility: Araştırmacıların deneklere karşı sorumluluklarını anlatır. Respect: Saygı.

24 Bilim ve Araştırma Etiği - Hayvan Deneyleri - Genel İlkeler Planlama aşamasında alternatif yöntemleri tercih edin. Önceki araştırmaları tekrardan kaçının. Projeyi hataya yer vermeyecek şekilde iyi tasarlayın. En uygun hayvanı seçin. En az sayıda hayvanı, dişi ve erkek sayısı birbirine eşit olacak şekilde ayarlamaya çalışın.

25 Bilim ve Araştırma Etiği - Hayvan Deneyleri - Genel İlkeler Çevresel faktörleri kontrol edebilin ve hayvan gruplrını standartize edin. Çalışma ncesinde etik kurul onayı alın. Hayvanlar için uygun barındırma ve bakım koşulları sağlayın, stres faktörünü ortadan kaldırın, güvenliklerine özen gösterin.

ANKARA NUMUNE HASTANESİ DR.BARI ÖZTÜRK

ANKARA NUMUNE HASTANESİ DR.BARI ÖZTÜRK ANKARA NUMUNE HASTANESİ DR.BARI ÖZTÜRK Amaç Biyomedikal etiğin dört temel ilkesi Araştırma etiğinin gelişimi Ülkemizde klinik ilaç araştırmalarında yasal düzenlemeler Hasta hakları yönetmeliği Hekimin

Detaylı

Bilimsel Çalışmada Etik Kurallar. Prof. Dr. Cafer POLAT OMU. Tıp Fak. Genel Cerrahi AD.

Bilimsel Çalışmada Etik Kurallar. Prof. Dr. Cafer POLAT OMU. Tıp Fak. Genel Cerrahi AD. Bilimsel Çalışmada Etik Kurallar Prof. Dr. Cafer POLAT OMU. Tıp Fak. Genel Cerrahi AD. Sunum planı: Tanımlar Helsinki Bildirgesi Deney hayvanları kullanımı esasları Bilimsel çalışmalarda (hipotez oluşturma,

Detaylı

ETİK.

ETİK. ETİK Etik nedir? Doğruyla yanlışı, haklı ile haksızı, iyi ile kötüyü, adil ile adil olmayanı ayırt etmek, doğru, haklı, iyi ve adil olduğuna inandığımız şeyleri yapmaktır. sokrates(ks).pps Etik, neyin

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi nde. Lisans Düzeyinde Etik Eğitimi

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi nde. Lisans Düzeyinde Etik Eğitimi Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi nde Lisans Düzeyinde Etik Eğitimi Öğr. Gör. Dr. Aslıhan Akpınar; Öğr. Gör. Dr. Müge Demir Prof. Dr. Nüket Örnek Büken Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi

Detaylı

DENEY HAYVANLARI ETİĞİ VE ALTERNATİF YÖNTEMLER

DENEY HAYVANLARI ETİĞİ VE ALTERNATİF YÖNTEMLER DENEY HAYVANLARI ETİĞİ VE ALTERNATİF YÖNTEMLER Etik, Yunanca Ethos sözcüğünden köken almış. Etik: İyi ve doğru kavramlarının ne olduğunu, evrensel iyi ve evrensel doğru olup olmadığını ve bunlara ulaşılıp

Detaylı

DİŞ HEKİMLİĞİNDE ARAŞTIRMA ve YAYIN ETİĞİ

DİŞ HEKİMLİĞİNDE ARAŞTIRMA ve YAYIN ETİĞİ Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Asistan Etik Eğitimi 20-21 Şubat 2015 DİŞ HEKİMLİĞİNDE ARAŞTIRMA ve YAYIN ETİĞİ Yrd Doç Dr FUNDA GÜLAY KADIOĞLU ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ Tıp Fakültesi Tıp Tarihi

Detaylı

ONKOLOJİ HEMŞİRELİĞİ VE ETİK. Prof. Dr. Nermin Ersoy Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı

ONKOLOJİ HEMŞİRELİĞİ VE ETİK. Prof. Dr. Nermin Ersoy Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı ONKOLOJİ HEMŞİRELİĞİ VE ETİK Prof. Dr. Nermin Ersoy Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Etik Nedir? Felsefenin insanlar arası ilişkilerini ve sorunlarını konu edinen dalı;

Detaylı

HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU. Doç. Dr. İlyas Onbaşılar

HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU. Doç. Dr. İlyas Onbaşılar HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU Doç. Dr. Etik Kurul Onayı Neden Gerekli? Proje desteği = Para Yayınlanma şartı Yaptırımlar Yasa ve yönetmelikler Kurumsal destek Ülkemizde Hayvan Deneyleri İle

Detaylı

ATILIM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ

ATILIM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ ATILIM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ MADDE 1 Bu Yönerge, Atılım Üniversitesinde deney hayvanları ile gerçekleştirilecek olan bilimsel araştırma, deneysel çalışma, sağlık

Detaylı

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir?

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir? Soru 1) Aşağıdaki İfadelerden hangisi laboratuvar hayvanı barınakları için doğru değildir? a) Hayvanları dış etkenlerden korur b) Hayvanların doğal davranışlarını sergileyebilmelerine izin verir c) Hayvanlar

Detaylı

27 Şubat 2009 Cuma YÖNERGE Sayı :21

27 Şubat 2009 Cuma YÖNERGE Sayı :21 T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ (Değişik S.T:03.05.2012/55) Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi bünyesinde kurulmuş bulunan Deney Hayvanları Etik Kurulunun

Detaylı

HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU. Doç. Dr. İlyas Onbaşılar

HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU. Doç. Dr. İlyas Onbaşılar HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU Doç. Dr. Hayvan Deneyleri Konusundaki Mevzuat 1 Temmuz 2004 Hayvanları Koruma Kanunu Çevre ve Orman Bakanlığı 16 Mayıs 2006 Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin

Detaylı

Deneysel Araştırmalarda Uygun Örneklem Büyüklüğü Ve İstatistiksel Güç Analizi. Doç Dr. Nurhan DOĞAN AKÜ Tıp Fak. Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim AD

Deneysel Araştırmalarda Uygun Örneklem Büyüklüğü Ve İstatistiksel Güç Analizi. Doç Dr. Nurhan DOĞAN AKÜ Tıp Fak. Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim AD Deneysel Araştırmalarda Uygun Örneklem Büyüklüğü Ve İstatistiksel Güç Analizi Doç Dr. Nurhan DOĞAN AKÜ Tıp Fak. Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim AD Giriş Yeterli Örneklem Büyüklüğü Neden Önemlidir? Özel

Detaylı

09 08/09/2008 2008/1 4. Üniversitemiz Senatosu Rektör Prof. Dr. İlyas Dökmetaş Başkanlığında toplandı.

09 08/09/2008 2008/1 4. Üniversitemiz Senatosu Rektör Prof. Dr. İlyas Dökmetaş Başkanlığında toplandı. 09 08/09/2008 2008/1 4 Üniversitemiz Senatosu Rektör Prof. Dr. İlyas Dökmetaş Başkanlığında toplandı. Karar No 1- Cumhuriyet Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Yönergesi nin ekli şekliyle

Detaylı

MÜHENDİSLİK ETİĞİ Emin Direkçi

MÜHENDİSLİK ETİĞİ Emin Direkçi MÜHENDİSLİK ETİĞİ 12.10.2016 Emin Direkçi 1962-Ankara Metalurji Y.Müh. 1979-1988 Üretim Koord. 1989-1992 Üretim Müdürü 1992-1997 Genel Müdür 1997-2000 Genel Müdür 2001-2006 Genel Müdür 2007-2011 Kurucu

Detaylı

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönerge, İstanbul Medipol Üniversitesinde deney hayvanları

Detaylı

12/24/2013. Sağlık Ekibi Üyeleri

12/24/2013. Sağlık Ekibi Üyeleri Sağlık hizmeti etik kurallarının ana kuralı, sağlık hizmeti veren kişinin daima hastanın iyiliğini gözeterek ve yararını düşünerek davranmakla yükümlü olduğudur. Bütün sağlık çalışanları ahlaki olarak

Detaylı

BİYOETİK. Biyoetik kavramı önceden bilimsel veriler ile değerler sistemi arasında bağ kurma amacıyla kullanılmıştı.

BİYOETİK. Biyoetik kavramı önceden bilimsel veriler ile değerler sistemi arasında bağ kurma amacıyla kullanılmıştı. Biyoetik kavramı önceden bilimsel veriler ile değerler sistemi arasında bağ kurma amacıyla kullanılmıştı. BİYOETİK Ancak günümüzde biyoetik kavramı tıp etiği ve sağlık etiği faaliyetleri ile ilgili daha

Detaylı

EK 1 UFUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ KURULU. Başvuru Formu

EK 1 UFUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ KURULU. Başvuru Formu EK 1 UFUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ KURULU Başvuru Formu Kayıt Tarihi: Protokol No: UFUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN

Detaylı

T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönerge, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi nde deney hayvanları ile gerçekleştirilecek olan bilimsel

Detaylı

İYİ KLİNİK UYGULAMA VE ÜLKEMİZİN İLK İYİ KLİNİK UYGULAMA MERKEZİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HAKAN ÇETİNSAYA İKUM. Prof. Dr. Aydın Erenmemişoğlu

İYİ KLİNİK UYGULAMA VE ÜLKEMİZİN İLK İYİ KLİNİK UYGULAMA MERKEZİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HAKAN ÇETİNSAYA İKUM. Prof. Dr. Aydın Erenmemişoğlu İYİ KLİNİK UYGULAMA VE ÜLKEMİZİN İLK İYİ KLİNİK UYGULAMA MERKEZİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HAKAN ÇETİNSAYA İKUM Prof. Dr. Aydın Erenmemişoğlu Biyoeşdeğerlik, eşdeğer ilaç v.b. dendiğinde toplumda ilk akla gelen

Detaylı

Biyoetik ve Sinema Dönem I Seçmeli Ders Kurulu II. Arş.Gör.Dr.Mustafa Hayırlıdağ

Biyoetik ve Sinema Dönem I Seçmeli Ders Kurulu II. Arş.Gör.Dr.Mustafa Hayırlıdağ Biyoetik ve Sinema Dönem I Seçmeli Ders Kurulu II Arş.Gör.Dr.Mustafa Hayırlıdağ Never Let Me Go (Beni Asla Bırakma) Yapım 2010, ABD Yönetmen: Mark Romanek Süre: 103 dakika Tür: Bilim Kurgu, Drama Filmde

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHAM) ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHAM) ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DEHAM) ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönergenin amacı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Deney Hayvanları Uygulama

Detaylı

T.C. OKAN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ.. ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS TEZ/PROJE ÖNERİSİ HAZIRLAYAN TEZ DANIŞMANI

T.C. OKAN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ.. ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS TEZ/PROJE ÖNERİSİ HAZIRLAYAN TEZ DANIŞMANI T.C. OKAN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ.. ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS TEZ/PROJE ÖNERİSİ HAZIRLAYAN TEZ DANIŞMANI İSTANBUL, 2015 1 T.C. OKAN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ

Detaylı

HEMŞİRELER İÇİN ETİK İLKE VE SORUMLULUKLAR. Prof. Dr. Lale Büyükgönenç

HEMŞİRELER İÇİN ETİK İLKE VE SORUMLULUKLAR. Prof. Dr. Lale Büyükgönenç HEMŞİRELER İÇİN ETİK İLKE VE SORUMLULUKLAR Prof. Dr. Lale Büyükgönenç Nasıl Bir Süreç İzledik? 2003: HEMAR-G Etik Komisyonu 2004-Ocak: Hemşirelik Deontoloji Tüzüğü Yazılmasına Karar Verilmesi 4-5 Haziran

Detaylı

LABORATUVAR HAY- VANLARI YETİŞTİRME VE SAĞLIĞI

LABORATUVAR HAY- VANLARI YETİŞTİRME VE SAĞLIĞI LABORATUVAR HAY- VANLARI YETİŞTİRME VE SAĞLIĞI LBV210U KISA ÖZET DİKKAT Burada ilk 4 sahife gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 1 1.ÜNİTE Laboratuvar Hayvan Yetiştiriciliği

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURUL YÖNERGESİ AMAÇ VE KAPSAM MADDE 1. Bu yönerge Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi akademik birimlerinde

Detaylı

Beyin Ölümü ve Organ Bağışı Sürecinde E7k İkilemler

Beyin Ölümü ve Organ Bağışı Sürecinde E7k İkilemler Beyin Ölümü ve Organ Bağışı Sürecinde E7k İkilemler Mesleki yaşantımız sırasında karşılaştığımız soru ve sorunları irdelerken her zaman belirlenmiş kurallar yoktur. Burada ahlak ve vicdan ışığında sorun

Detaylı

1. Biyobanka ve çeşitleri 2. Temel etik sorunlar 3. Avrupa daki yasal çerçeve 4. Türkiye deki yasal çerçeve 5. Biyobanka yasa önerisi

1. Biyobanka ve çeşitleri 2. Temel etik sorunlar 3. Avrupa daki yasal çerçeve 4. Türkiye deki yasal çerçeve 5. Biyobanka yasa önerisi 1. Biyobanka ve çeşitleri 2. Temel etik sorunlar 3. Avrupa daki yasal çerçeve 4. Türkiye deki yasal çerçeve 5. Biyobanka yasa önerisi Ticari Amaçlı Biyobankalar Toplum Temelli Biyobankalar Hastalığa

Detaylı

Bilgilendirilmiş Gönüllü Oluru

Bilgilendirilmiş Gönüllü Oluru Bilgilendirilmiş Gönüllü Oluru Prof. Dr. Yağız Üresin İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı ve Klinik Farmakoloji BD İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu İÜ Klinik

Detaylı

BĠLĠMSEL ARAġTIRMA VE YAYIN ETĠĞĠ. Prof. Dr. Besti Üstün

BĠLĠMSEL ARAġTIRMA VE YAYIN ETĠĞĠ. Prof. Dr. Besti Üstün BĠLĠMSEL ARAġTIRMA VE YAYIN ETĠĞĠ Prof. Dr. Besti Üstün ARAġTIRMA ETĠK BĠLĠM ETĠK NEDĠR???? Değerler felsefesinde; estetik güzel ve çirkini, etik iyi ve kötüyü sorgular. Ġyinin ve kötünün, doğrunun ve

Detaylı

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) bünyesinde yapılan ve/ya ODTÜ çalışanları/öğrencileri tarafından yürütülen ve insan katılımcılardan

Detaylı

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (CBÜTF-HADYEK) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (CBÜTF-HADYEK) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (CBÜTF-HADYEK) YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR Amaç Madde 1-(1) Bu yönergenin amacı, "Celal Bayar Üniversitesi

Detaylı

ORDU ÜNİVERSİTESİ ETİK İLKELERİ

ORDU ÜNİVERSİTESİ ETİK İLKELERİ ORDU ÜNİVERSİTESİ ETİK İLKELERİ MADDE 1 (1) Ordu Üniversitesi Etik ilkeleri, akademik ve idari konulardan insan ilişkilerine uzanan geniş bir alanı kapsayan üniversite yaşamında ve üniversite mensuplarının

Detaylı

BİLİMSEL ARAŞTIRMALARDA ETİK. Yrd. Doç. Dr. Dilek Sarıtaş-Atalar

BİLİMSEL ARAŞTIRMALARDA ETİK. Yrd. Doç. Dr. Dilek Sarıtaş-Atalar BİLİMSEL ARAŞTIRMALARDA ETİK Yrd. Doç. Dr. Dilek Sarıtaş-Atalar ETİK KURALLAR Araştırmacı katılımcısını (insan / hayvan) korumakla yükümlüdür. Etik kurallar rehberini takip eder. İlgili kurumların etik

Detaylı

NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM 1 DERS KURULU 1

NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM 1 DERS KURULU 1 NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM 1 DERS KURULU 1 Amaç Bu ders kurulu sonunda Dönem 1 öğrencileri; davranış bilimleri ile ilgili temel kavramları, normal insan psikolojisi ile insanın

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ANADOLU ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA BİRİMİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönerge, birimin yönetim organlarına ve görevlerine ilişkin

Detaylı

TIBBİ DEANTOLOJİ,ETİK, AHLAK,BİLİMDE ETİK HATALAR. Prof.Dr.Mustafa Yenigün EÜTF. Haseki Eğ.Arş.Hast.

TIBBİ DEANTOLOJİ,ETİK, AHLAK,BİLİMDE ETİK HATALAR. Prof.Dr.Mustafa Yenigün EÜTF. Haseki Eğ.Arş.Hast. TIBBİ DEANTOLOJİ,ETİK, AHLAK,BİLİMDE ETİK HATALAR Prof.Dr.Mustafa Yenigün EÜTF. Haseki Eğ.Arş.Hast. BİLİM Bilim, insanların kendilerini ve çevrelerindeki diğer varlıkları anlamak ve bu varlıkların birbirleri

Detaylı

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (BÜHADYEK) YÖNERGESİ

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (BÜHADYEK) YÖNERGESİ BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU (BÜHADYEK) YÖNERGESİ Madde 1. Kurulun Amacı Boğaziçi Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (BÜHADYEK), Boğaziçi Üniversitesi nde hayvanlarla

Detaylı

Sonra demek artık bana zarar veriyor! diyorsanız; Akademik Erteleme Davranışıyla Baş Etme Beceri Eğitimi Grup Yaşantısına Katılın

Sonra demek artık bana zarar veriyor! diyorsanız; Akademik Erteleme Davranışıyla Baş Etme Beceri Eğitimi Grup Yaşantısına Katılın Sınava sonra çalışırım. Okuma ödevlerimi sonra yaparım. Notlarımı sonra düzenlerim. Raporumu sonra veririm. Akademik danışmanımı görmeye sonra giderim. Sonra demek artık bana zarar veriyor! diyorsanız;

Detaylı

KURUMSAL ENERJİ YÜKSELTME SEMİNERLERİ ÇALIŞAN VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA PROGRAMLARI

KURUMSAL ENERJİ YÜKSELTME SEMİNERLERİ ÇALIŞAN VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA PROGRAMLARI KURUMSAL ENERJİ YÜKSELTME SEMİNERLERİ ÇALIŞAN VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA PROGRAMLARI KEY, kurum çalışanlarının fiziksel, mental ve ruhsal açıdan olabilecekleri en iyi noktaya gelmelerini sağlayan, bireyin enerjisini

Detaylı

Prof.Dr.Muhittin TAYFUR Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü

Prof.Dr.Muhittin TAYFUR Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü Prof.Dr.Muhittin TAYFUR Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü İyi ve kötü, yanlış ve doğru kavramlarını tanımlar, Etik bilincini geliştirmeye ve insanları aydınlatmaya

Detaylı

TÜRK HUKUKUNDA BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE VERGİLENDİRİLMESİ

TÜRK HUKUKUNDA BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE VERGİLENDİRİLMESİ Dr. SERKAN ACUNER Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ardeşen Meslek Yüksek Okulu Öğretim Elemanı TÜRK HUKUKUNDA BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE VERGİLENDİRİLMESİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX

Detaylı

Bilimsel İletişim ve İntihal

Bilimsel İletişim ve İntihal Bilimsel İletişim ve İntihal Doç. Dr. Nazan Özenç Uçak H. Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Giriş Bilimsel çalışmaların özelliği: Devamlılık Güvenilirlik Özgünlük Etik kurallara uygunluk http://sociology.camden.rutgers.edu/jfm/plagiarism/plagiari.jpg

Detaylı

ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU BAŞVURU FORMU

ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU BAŞVURU FORMU ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU BAŞVURU FORMU Toplantı tarihi: Başvuru tarihi: Başvuru sayısı: Karar tarihi: Karar numarası: KARAR: Uygun Düzeltilmesi Gerekir Koşullu Olarak Uygun

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HASTANE ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ KAPSAM - DAYANAK

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HASTANE ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ KAPSAM - DAYANAK ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HASTANE ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ KAPSAM - DAYANAK AMAÇ Madde 1. Bu yönergenin amacı, Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma

Detaylı

ADLİ VAKA SÜRECİNDE HASTA ve AİLE İLE İLETİŞİM

ADLİ VAKA SÜRECİNDE HASTA ve AİLE İLE İLETİŞİM ADLİ VAKA SÜRECİNDE HASTA ve AİLE İLE İLETİŞİM Gamze Varlı Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi Klinik Eğitim Hemşiresi Sunu Planı Hemşirelik ve hasta/hasta yakınları eğitimi

Detaylı

Etik Nedir? Dr. Muhtar Çokar Tıp Tarihi ve Etik ABD

Etik Nedir? Dr. Muhtar Çokar Tıp Tarihi ve Etik ABD Etik Nedir? Dr. Muhtar Çokar Tıp Tarihi ve Etik ABD Örnek Önermeler Güneş bugün batıdan batacak Bu sınıfta Tolga ismini taşıyan 3 kişi var Futbol basketboldan iyidir HIV Pozitif kişilerin evlenmesi önlenmelidir

Detaylı

SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI. Sanat ve Tasarım Yüksek Lisans Programı (Tezli)

SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI. Sanat ve Tasarım Yüksek Lisans Programı (Tezli) SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Sanat ve Tasarım Yüksek Lisans Programı (Tezli) Ülkemizde Sanat ve Tasarım alanında yetişmiş uzman kişiler sınırlıdır. Üniversitelerimizde Güzel Sanatlar

Detaylı

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 24.03.2014 CureMed te tanımlanmış anamnez modüller eklendi. 01 FTR Tedavi Formu prosedüre tanımlandı. Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hasta Değerlendirme

Detaylı

1: İNSAN VE TOPLUM...

1: İNSAN VE TOPLUM... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: İNSAN VE TOPLUM... 1 1.1. BİREYİN TOPLUMSAL HAYATI... 1 1.2. KÜLTÜR... 3 1.2.1. Gerçek Kültür ve İdeal Kültür... 5 1.2.2. Yüksek Kültür ve Yaygın Kültür... 5 1.2.3. Alt Kültür ve Karşıt

Detaylı

Ebelikte Etik Kavramı. Prof. Dr. Sibel ERKAL İLHAN

Ebelikte Etik Kavramı. Prof. Dr. Sibel ERKAL İLHAN Ebelikte Etik Kavramı Prof. Dr. Sibel ERKAL İLHAN Temel Etik Kavramlar İnsanlık Tarihi Kötü İyi İnsanları toplum olarak bir arada tutan Etik değerlerin özüne yerleşmiş olan iyiyi arayış ve kötülükten kaçış

Detaylı

Perinatoloji Pratiğindeki İnvaziv Girişimlerde Etik Sorunlar. Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF

Perinatoloji Pratiğindeki İnvaziv Girişimlerde Etik Sorunlar. Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Perinatoloji Pratiğindeki İnvaziv Girişimlerde Etik Sorunlar Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Etik Etik ya da etik analiz, açık, net bir soru ile başlar: hangi etkinlikler doğru ya da yanlıştır, iyi ya da kötüdür,

Detaylı

BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ PROJE EKİBİ PROJE YÜRÜTÜCÜSÜ PROJENİN BAŞLIĞI Protokol No:.. Başvuru Tarihi:.. Kurul Onay No:.. Onay Tarihi: T.C SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU BAŞVURU FORMU Araştırmanın

Detaylı

Bu resmi ne yönden yada nasıl gördüğünüz,nasıl yorumladığınız çok önemli! Çünkü medya artık hayatımızın her alanında ve her an yanı başımızda!

Bu resmi ne yönden yada nasıl gördüğünüz,nasıl yorumladığınız çok önemli! Çünkü medya artık hayatımızın her alanında ve her an yanı başımızda! SUNUMUMUZA HOŞGELDİNİZ Bu resmi ne yönden yada nasıl gördüğünüz,nasıl yorumladığınız çok önemli! Çünkü medya artık hayatımızın her alanında ve her an yanı başımızda! Haber ve bilgi verme amacı başta olmak

Detaylı

TC SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

TC SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ TC SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ AMAÇ: MADDE 1 Bu Yönergenin amacı; Süleyman Demirel Üniversitesinde deneysel, test ve eğitim amaçlı olarak kullanılacak tüm

Detaylı

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ* BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - Bu Yönerge, İstanbul Medipol Üniversitesinde deney hayvanlan ile

Detaylı

Etik sorunlar ve farmakoloji yayınları

Etik sorunlar ve farmakoloji yayınları Etik sorunlar ve farmakoloji yayınları Prof. Dr. Hakan S. Orer Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 19. Ulusal Farmakoloji Kongresi, Trabzon 25.10.2007 Türk Bilimi Töhmet Altındadır! 1 Etik ihlal bize

Detaylı

Yaşam Temelli Öğrenme. Yazar Figen Çam ve Esra Özay Köse

Yaşam Temelli Öğrenme. Yazar Figen Çam ve Esra Özay Köse Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme becerilerine bağlı bulunmaktadır. Bu becerilerin kazanılması ve hayat boyu sürdürülmesi

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL SORUMLULUK PROJELERİ

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL SORUMLULUK PROJELERİ İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL SORUMLULUK PROJELERİ Sosyal Sorumluluk Sosyal Sorumluluk nedir? Sosyal sorumluluk tüm bireylerin ve yönetimlerin içinde bulundukları toplumun yaşam kalitesini iyileştirmek

Detaylı

Bildirgenin bir bütün olarak okunması amaçlanmaktadır ve içerdiği maddeler ilgili bütün diğer maddeler göz önünde bulundurulmadan uygulanmamalıdır.

Bildirgenin bir bütün olarak okunması amaçlanmaktadır ve içerdiği maddeler ilgili bütün diğer maddeler göz önünde bulundurulmadan uygulanmamalıdır. DÜNYA TIP BİRLİĞİ HELSİNKİ BİLDİRGESİ İnsan Gönüllüleri Üzerindeki Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler Dünya Tıp Birliği'nin 18. Genel Kurulunda (Helsinki, Finlandiya, Haziran1964 ) benimsenmiş, 29. Genel

Detaylı

İLERİ ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ

İLERİ ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ İLERİ ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ PARADİGMALAR BİLİMSEL ARAŞTIRMA ETİĞİ 2 Prof. Dr. Mustafa Ergün PARADİGMA Paradigma, kişilerin dünyayı algılama ve hayata bakış biçimleridir. Bilim adamlarına araştırmalarında

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. İlkay TAŞ GÜRSOY Dokuz Eylül Üniversitesi

Yrd. Doç. Dr. İlkay TAŞ GÜRSOY Dokuz Eylül Üniversitesi AVRUPA BİRLİĞİ NDE SAĞLIK TURİZMİ Yrd. Doç. Dr. İlkay TAŞ GÜRSOY Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık turizmi nedir? hastaların ihraç edilmesi? tıbbi hizmetlerin ithal edilmesi? sağlığın/sağlık hizmetlerinin

Detaylı

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN Almanya; Orta Avrupa da bir ülkedir. Kuzeyinde Kuzey denizi, Danimarka, ve Baltık denizi; doğusunda Polonya ve Çek cumhuriyeti; güneyinde Avusturya ve İsviçre;

Detaylı

GİRİŞİMSEL OLMAYAN KLİNİK ARAŞTIRMALAR ETİK KURULU

GİRİŞİMSEL OLMAYAN KLİNİK ARAŞTIRMALAR ETİK KURULU GİRİŞİMSEL OLMAYAN KLİNİK ARAŞTIRMALAR ETİK KURULU Nurten Akarsu, Tıp Doktoru, Bilim Doktoru Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi nakarsu@hacettepe.edu.tr İlaç ve Biyolojik Ürünlerin Klinik Araştırmaları

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Cihad ŞENTÜRK Ünvanı Öğretim Görevlisi Birimi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Sağlık Yüksekokulu (Görevlendirme)

Detaylı

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ ETİK KURULU YÖNERGESİ

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ ETİK KURULU YÖNERGESİ T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ ETİK KURULU YÖNERGESİ Amaç Madde1- Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Etik Kurulu, Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi nin tüm birimlerinde ve/veya

Detaylı

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi FMEA Hata Türleri ve Etkileri Analizi 2007 FMEA Tanımı FMEA (HTEA), bir ürün veya prosesin potansiyel hatalarını ve bunların sonucu olabilecek etkilerini tanımlama, değerlendirme, potansiyel hatanın ortaya

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HASTANE ETİK KURULU YÖNERGESİ. Birinci Bölüm Amaç, Kapsam, Dayanak

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HASTANE ETİK KURULU YÖNERGESİ. Birinci Bölüm Amaç, Kapsam, Dayanak ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HASTANE ETİK KURULU YÖNERGESİ Birinci Bölüm Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç MADDE 1- Bu yönergenin amacı, Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma

Detaylı

İ Ç İ N D E K İ L E R

İ Ç İ N D E K İ L E R İ Ç İ N D E K İ L E R ÖN SÖZ.V İÇİNDEKİLER....IX I. YURTTAŞLIK A. YURTTAŞLIĞI YENİDEN GÜNDEME GETİREN GELİŞMELER 3 B. ANTİK YUNAN-KENT DEVLETİ YURTTAŞLIK İDEALİ..12 C. MODERN YURTTAŞLIK İDEALİ..15 1. Yurttaşlık

Detaylı

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda;

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HAKLARINIZ İnsan, sadece insan olmasından dolayı doğuştan bazı hakları kazanarak dünyaya adımını atmaktadır.

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ

DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ DAVRANIŞIN TANIMI Davranış Kavramı, öncelikle insan veya hayvanın tek tek veya toplu olarak gösterdiği faaliyetler olarak tanımlanabilir. En genel anlamda davranış, insanların

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU KURULUŞ VE İŞLEYİŞ YÖNERGESİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU KURULUŞ VE İŞLEYİŞ YÖNERGESİ 23/02/2016 Tarih ve 269/2 Sayılı KTÜ Senatosu Kararı KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU KURULUŞ VE İŞLEYİŞ YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı Karadeniz Teknik

Detaylı

BORNOVA VETERİNER KONTROL VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURUL YÖNERGESİ

BORNOVA VETERİNER KONTROL VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURUL YÖNERGESİ BORNOVA VETERİNER KONTROL VE ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ HAYVAN DENEYLERİ ETİK KURUL YÖNERGESİ Bu yönerge, Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü 26 Mayıs 2006 tarihli Fen Kurulu kararı ile kurulan Hayvan

Detaylı

Proje Yönetimi. 2010 2011 Bahar Yarıyılı. Yrd. Doç. Dr. Ömer GİRAN

Proje Yönetimi. 2010 2011 Bahar Yarıyılı. Yrd. Doç. Dr. Ömer GİRAN Proje Yönetimi 2010 2011 Bahar Yarıyılı Yrd. Doç. Dr. Ömer GİRAN KISIM I PROJE YÖNETİMİ ÇERÇEVESİ 1. Bölüm Giriş Proje Yönetimi Bilgi Birikimi PMBOK Kılavuzu Kılavuzu Proje Yönetimi Bilgi Birikimi Kılavuzu,

Detaylı

Yard. Doç. Dr. Sezgin Seymen ÇEBİ. Uluslararası Antalya Üniversitesi Hukuk Fakültesi. SOSYAL ADALET Tarihsel ve Kuramsal Bir Bakış

Yard. Doç. Dr. Sezgin Seymen ÇEBİ. Uluslararası Antalya Üniversitesi Hukuk Fakültesi. SOSYAL ADALET Tarihsel ve Kuramsal Bir Bakış Yard. Doç. Dr. Sezgin Seymen ÇEBİ Uluslararası Antalya Üniversitesi Hukuk Fakültesi SOSYAL ADALET Tarihsel ve Kuramsal Bir Bakış İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX GİRİŞ...15 Birinci Bölüm Antik

Detaylı

Bilimsel Araştırmaların Yönetimi ve Bilgi Okuryazarlığı Eğitimi

Bilimsel Araştırmaların Yönetimi ve Bilgi Okuryazarlığı Eğitimi Lisansüstü öğrenciler için Bilimsel Araştırmaların Yönetimi ve Bilgi Okuryazarlığı Eğitimi 21-22 Kasım 2015 Program Yöneticisi: Dr. Nevzat Özel Etkinliğin Süresi: 16 saat Programın Hedef Kitlesi: Lisansüstü

Detaylı

HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU. Doç. Dr. İlyas Onbaşılar

HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU. Doç. Dr. İlyas Onbaşılar HAYVAN DENEYLERİNDE ETİK KURUL BAŞVURUSU Doç. Dr. Etik Kurul Onayı Neden Gerekli? Proje desteği Yayınlanma şartı Yaptırımlar Yasa ve yönetmelikler Kurumsal destek Ahlaki - vicdani sebepler Ülkemizde Hayvan

Detaylı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Hak Kavramı Herhangi bir varlığın, kanuni veya ahlaki gerekçelerle, sahip olması veya yapabilmesi olağan şeyler.. Hak Kavramı Kazanımlara

Detaylı

E T İ K HASTA HAKLARI

E T İ K HASTA HAKLARI E T İ K ve HASTA HAKLARI ETİK NEDİR? KURAMSAL AHLAK NEDİR? Etik değerler evrenseldir ve her ülkede geçerliliği olan kurallardır. T I P E T İ Ğ İ ( DEONTOLOJİ ) Deonto : Görev, Yükümlülük Logia : Bilgi

Detaylı

Dünya Tabipleri Birliği Helsinki Bildirgesi. İnsanlar Üzerinde Yapılan Tıbbi Araştırmalarla İlgili Etik İlkeleri 1

Dünya Tabipleri Birliği Helsinki Bildirgesi. İnsanlar Üzerinde Yapılan Tıbbi Araştırmalarla İlgili Etik İlkeleri 1 Dünya Tabipleri Birliği Helsinki Bildirgesi İnsanlar Üzerinde Yapılan Tıbbi Araştırmalarla İlgili Etik İlkeleri 1 Haziran 1964 te Helsinki de yapılan 18. DTB Genel Kurulunda kabul edilmiş ve daha sonra

Detaylı

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu

UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU. TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLAR KILAVUZU TTB-UDEK- Etik Çalışma Grubu 31 Ekim 2009 TTB-UDEK Etik Çalışma Grubu UZMANLIK DERNEKLERİ ETİK KURULLARI GENEL OLARAK ETİK KURULLAR Etik Kurullar: Tanım Etik

Detaylı

ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ. Üsküdar Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (ÜÜ-HADYEK) BAŞVURU FORMU

ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ. Üsküdar Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (ÜÜ-HADYEK) BAŞVURU FORMU ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ Üsküdar Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (ÜÜ-HADYEK) BAŞVURU FORMU Protokol no: Onay tarihi: KARAR : Uygun Düzeltilmesi Gerekir Koşullu Olarak Uygun Uygun Değil Bu bölüm

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR Feray Gökdoğan 1, Duygu Kes 2, Döndü Tuna 3, Gülay Turgay 4 1 British University of Nicosia, Hemşirelik Bölümü 2 Karabük

Detaylı

DÜNYA TIP BİRLİĞİ HELSİNKİ BİLDİRGESİ. İnsan Denekleri Üzerindeki Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler

DÜNYA TIP BİRLİĞİ HELSİNKİ BİLDİRGESİ. İnsan Denekleri Üzerindeki Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler DÜNYA TIP BİRLİĞİ HELSİNKİ BİLDİRGESİ İnsan Denekleri Üzerindeki Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler Dünya Tıp Birliği'nin 18. genel kurulunda (Helsinki, Finlandiya, Haziran 1964) benimsenmiş, 29. (Tokyo,

Detaylı

Hekimlerin Etik Sorumlukları ve Hekim Hakları. Öğr. Gör. Dr. Müge DEMİR HÜTF Tıp Tarihi ve Etik AD

Hekimlerin Etik Sorumlukları ve Hekim Hakları. Öğr. Gör. Dr. Müge DEMİR HÜTF Tıp Tarihi ve Etik AD Hekimlerin Etik Sorumlukları ve Hekim Hakları Öğr. Gör. Dr. Müge DEMİR HÜTF Tıp Tarihi ve Etik AD mdemir@hacettepe.edu.tr Kavramlar Hak, hukuk düzeninin kişilere tanıdığı yetki olarak tanımlanabilir. Pozitif

Detaylı

T.C. İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ FEN, SOSYAL VE GİRİŞİMSEL OLMAYAN SAĞLIK BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI ETİK KURUL YÖNERGESİ

T.C. İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ FEN, SOSYAL VE GİRİŞİMSEL OLMAYAN SAĞLIK BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI ETİK KURUL YÖNERGESİ T.C. İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ FEN, SOSYAL VE GİRİŞİMSEL OLMAYAN SAĞLIK BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI ETİK KURUL YÖNERGESİ Amaç Madde 1. (1) Bu Yönergenin amacı, İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Fakülte,

Detaylı

Genetik ve Etik. Dr. Savaş Kaya Tıp Tarihi ve Etik

Genetik ve Etik. Dr. Savaş Kaya Tıp Tarihi ve Etik Genetik ve Etik Dr. Savaş Kaya Tıp Tarihi ve Etik 1 Bu dersde Tıbbi Genetiğin Başlıca Etik Sorunlarını Tıbbi Etik İlkelerini Etik İlkelerin Genetik Hizmetlere Uygulanmasını Tıbbi Genetik Ögenik mi Etik

Detaylı

Dünya Tıp Birliği (WMA) Helsinki Bildirgesi İnsan gönüllüler Üzerinde Yapılan Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler

Dünya Tıp Birliği (WMA) Helsinki Bildirgesi İnsan gönüllüler Üzerinde Yapılan Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler Dünya Tıp Birliği Dünya Tıp Birliği (WMA) Helsinki Bildirgesi İnsan gönüllüler Üzerinde Yapılan Tıbbi Araştırmalarda Etik İlkeler Giriş 1964 Haziran ayında Finlandiya nın Helsinki kentinde WMA 18. Genel

Detaylı

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ Yrd. Doç. Dr. Tahsin Gökhan TELATAR Sinop Üniversitesi SYO İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü 28.03.2017 Uluslararası

Detaylı

ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ

ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ HAYVAN DENEYLERİ YEREL ETİK KURULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, kapsam, dayanak ve tanımlar Amaç MADDE 1. Bu yönergenin amacı; Acıbadem Üniversitesi'nde deney hayvanları ile yapılacak

Detaylı

Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği

Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği + Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizması: Geliştirici İzleme Projesi Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği + Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizması Geliştirici İzleme Projesi Bu çalışma; Adana Ankara

Detaylı

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU Eylül 2006 İÇİNDEKİLER Önsöz...3 TÜBİTAK Ar-Ge Anketi Soruları Analizi...4 1. Genel Bilgiler İle İlgili Sorular...4 2. Proje Sunum ve Destekler İle İlgili Sorular...12 3. Üniversite

Detaylı

TIBBİ KAYITLAR DÖKÜMAN SİSTEMİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ. Doç. Dr. Abdi ÖZASLAN Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı

TIBBİ KAYITLAR DÖKÜMAN SİSTEMİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ. Doç. Dr. Abdi ÖZASLAN Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı TIBBİ KAYITLAR DÖKÜMAN SİSTEMİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ Doç. Dr. Abdi ÖZASLAN Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı TIBBİ BELGELER Sağlık birimlerinin acil servis, poliklinik, klinik, röntgen, laboratuar

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş Bütün araştırmalar kendilerinden önce yapılan araştırmalara, bir başka deyişle, var olan bilgi birikimine dayanırlar. Bir araştırmaya başlarken yapılacak ilk iş, daha önce

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I 6. DERS KURULU PROGRAMI TIP VE İNSAN

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I 6. DERS KURULU PROGRAMI TIP VE İNSAN BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I 6. DERS KURULU PROGRAMI TIP VE İNSAN Dönem Koordinatörü Koordinatör Yardımcısı Ders Kurulu Sorumlusu : Doç. Dr. Erkan YURTCU :

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri

İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri Sosyal Sorumluluk Projelerinin Amacı Yaşamın sürdürülebilirliği, Toplumsal yaşamın iyileştirilmesi için ortak evrensel değerlerin toplumlar tarafından

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA HEDEFLERİ, İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ÖZEL SEKTÖR

SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA HEDEFLERİ, İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ÖZEL SEKTÖR SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA HEDEFLERİ, İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ÖZEL SEKTÖR Atila Uras BM Kalkınma Programı Türkiye Mukim Temsilci Yardımcısı 1 Sürdürülebilir Kalkınma Sürdürülebilir Kalkınma, günümüzün ihtiyaçlarının

Detaylı

ETİK İLKELER. Doç.Dr. Süleyman KALELİ Tıp Fakültesi Öğr.Üyesi

ETİK İLKELER. Doç.Dr. Süleyman KALELİ Tıp Fakültesi Öğr.Üyesi ETİK İLKELER Doç.Dr. Süleyman KALELİ Tıp Fakültesi Öğr.Üyesi Etik ilkeler Özerklik, Yararlılık; Zarar Vermeme, Dürüstlük, Gizlilik, Adalet Sadakat. 2 ADALET İLKESİ Tıbbi uygulamaların; evrensel insan hakları

Detaylı