2012 Yılı. Hampetrol ve Doğal Gaz. Sektör Raporu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "2012 Yılı. Hampetrol ve Doğal Gaz. Sektör Raporu"

Transkript

1 Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2012 Yılı Hampetrol ve Doğal Gaz Sektör Raporu Mayıs 2013

2 İÇİNDEKİLER 1. DÜNYA DA PETROL VE DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Petrol Sektörü Doğal Gaz Sektörü Yılında Petrol ve Doğal Gaz Sektöründe Beklenen Gelişmeler TÜRKİYE DE PETROL VE DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ TPAO nun Sektördeki Yeri Rafinaj Sektörü KAYNAKLAR 19 1

3 milyon ton DÜNYA DA PETROL VE DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Birincil enerji kaynakları arasında stratejik konuma sahip olan hampetrol 2012 yılı başı itibarıyla dünya enerji talebinin %33,1 ini doğal gaz ise % 23,7 sini karşılamıştır. Talebin karşılanmasında sıvı yakıtlar, kömür, doğal gaz, yenilenebilir enerji ve nükleer enerji tüketimleri oransal büyüklükleri itibari ile Şekil 1 de yer almaktadır [1]. 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren özellikle hızlı sanayileşme ile artan çevre kirliliği, nispeten temiz bir yakıt olan doğal gaz talebinin artmasına neden olmuştur. Uluslararası enerji ajansının 2030 yılı birincil enerji projeksiyonuna göre kömür ve doğal gaz talebinde önemli artışlar beklenmektedir. Dünya enerji talebinde son 10 yılda yaşanan ortalama %2,5 lik yıllık artışın 2030 yılına kadar yıllık %1,6 ya düşmesi, en hızlı artış oranının %7,6 yla yenilebilir enerjide olması beklenmektedir. Fosil yakıtlardan doğal gazda %2 ile en yüksek artış beklenmekte olup, bunu kömür (%1,2) ve hampetrol (%0,8) takip etmektedir [1] Projeksiyon Sıvı Yakıtlar* Doğalgaz Kömür Nükleer Hidroelektrik Yenilenebilir *Sıvı yakıtlar; hampetrol, kondensat, etanol, biyodizel vb. lerinden oluşmaktadır Şekil Dönemi Dünya Enerji Tüketimi[1] 2

4 1.1.Petrol Sektörü Petrol Ticareti döneminde daralan dünya petrol ticareti, 2010 yılından itibaren artış trendi göstermektedir yılında dünya petrol üretimi 90,9 milyon v/g e ulaşırken 2030 yılında dünyanın en büyük petrol ithalatçılarının Çin ve Avrupa olması öngörülmektedir. Halen dünyanın en büyük petrol ithalatçısı olan Amerika nın 2017 yılında liderliği Çin e bırakması beklenmekte, Çin in ekonomik büyümeyle desteklenen petrol ithalatının, ülkeyi Avrupa ya göre daha az petrol bağımlısı yapacağı öngörülmektedir [1]. Petrol ticaretinin büyük bir bölümü tankerlerle belirli limanlardan gerçekleştirilmekte olup, Hürmüz ve Malakka Boğazı, 2011 yılında 32 milyon v/g civarı taşınan petrol miktarı ile dünyanın iki önemli stratejik geçidi olarak öne çıkmaktadır. İstanbul ve Çanakkale boğazlarından 2009 yılında gerçekleşen, Rusya ve Eski Sovyet Birliği ülkeleri için önem arz eden 2,9 milyon v/g lük petrol ticaretinin 2,5 milyon v/g lük kısmı hampetrol olarak taşınmıştır. Türk boğazlarından petrol ticareti 2004 yılında 3,4 milyon v/g ile en yüksek seviyeye ulaşırken, Rusya nın ticareti Baltık limanlarına kaydırmasıyla birlikte 2006 yılında 2,6 milyon v/g e kadar gerilemiş, ancak Azerbaycan ve Kazakistan da üretim ve ihracatın artması petrol ticaret trafiğini tekrar hareketlendirmiştir. Halen Hazar Denizi ve Karadeniz i batıya bağlayan alternatif bir rota bulunmazken, yeni boru hatları proje çalışmaları devam etmektedir[4]. Petrol Tüketimi 2011 yılında 88,9 milyon v/g olan petrol tüketimi 2012 yılında 0,9 milyon v/g artmış ve 89,8 milyon v/g olarak gerçekleşmiştir yılında Çin, Brezilya, Kore ve Kanada da güçlü bir talep artışı yaşanmış, kasırganın vurduğu ABD nin yanısıra Suudi Arabistan da ise talep artışı azalmıştır[2]. Kuzey Amerika Küresel Talep Artışı 2010/2011/2012 bin v/g Avrupa Eski SSCB Ülkeleri Orta Doğu Asya Latin Amerika Afrika Küresel Talep Artışı (milyon v/g) Şekil Dönemi Hampetrol Talep Artışı [2] 3

5 milyar varil Petrol Rezervi 2012 yılı dünya ispatlanmış petrol rezervi %7,7 artışla milyar varil den milyar varile yükselmiştir. Rezerv artışı büyük oranda İran ve Venezuela (ağır hampetrol) rezerv artışlarından kaynaklanmaktadır[3] (%49) (%20,5) 131(%8) 128 (%7,8) 194 (%11,8) 47 (%2,9) 0 Orta Doğu G. ve O. Amerika Avrupa ve Avrasya Afrika K. Amerika Asya Pasifik Şekil Yılı Bölgelere Göre Dünya İspatlanmış Petrol Rezervi[3] Petrol Rezerv Ömrü Dünya petrol rezerv miktarında 2011 yılına oranla %7,7 lik bir artış gerçekleşmiş, aynı oranda artmayan petrol üretiminin de etkisi ile 2011 yılında 44,8 yıl olan dünya petrol rezerv ömrü 2012 yılında 48,8 yıla yükselmiştir. Petrol Üretimi 2011 yılında 88,7 milyon v/g olan dünya petrol üretimi 2012 yılında %2,5 artarak 90,9 milyon v/g olarak gerçekleşmiştir. Petrol üretiminde yaşanan 2,2 milyon v/g lük artış, talep artışını karşılamış olup, arz/talep dengesinde sorun yaşanmamıştır [2]. Rafinaj Dünya rafinaj miktarı, Kasım ayında Avrupa daki ani talep azalış ve beklenenden uzun süren bakım çalışmaları nedeniyle 2012 yılında beklentilerin ve bir önceki yılın v/g altında gerçekleşmiştir. Bölgesel rafinaj artışları özellikle Asya da Hindistan, Çin den ve Rusya dan kaynaklanmıştır[2]. Tablo 1: 2012 Yılı Dünya Rafinaj Kapasiteleri (milyon v/g) 1 Ç Ç Ç Ç 2012 K.Amerika 17, ,4 18,2 Avrupa 12 11,8 12,6 12,0 Pasifik 6,8 6,3 6,7 6,8 Toplam OECD 36,4 36,1 37,7 37,0 Eski Sov. Coğ. 6,6 6,4 6,6 6,7 OECD dışı Avr. 0,4 0,5 0,5 0,5 Çin 9,2 9,1 9,1 9,9 Diğer Asya 9,3 9,3 9,3 9,6 Latin Amerika 5 4,8 4,6 4,4 Orta Doğu 5,8 6,1 6 5,7 Afrika 2,1 2,2 1,9 2,1 Toplam OECD dışı 38,4 38,4 38,0 38,9 Toplam 74,8 74,5 75,7 75,9 4

6 Oca-2009 Nis-2009 Tem-2009 Eki-2009 Oca-2010 Nis-2010 Tem-2010 Eki-2010 Oca-2011 Nis-2011 Tem-2011 Eki-2011 Oca-2012 Nis-2012 Tem-2012 Eki-2012 Oca-2013 $/v bin v/g K.Amerika Avrupa Pasifik Şekil Dönemi OECD Bölgesinde Kapanan ve Kapanacak Rafineri Kapasiteleri[2] İşlenmiş petrol ürünleri ticaretinin daha fazla kar getirmesi ve Avrupa daki piyasaların karbondioksit emisyonuna yönelik uygulamaları, Avrupa ya komşu bölgeleri işlenmiş petrol ürünleri ihraç etmek üzere büyük, yüksek kapasiteli rafineri yatırımlarına sevk etmiş ve Avrupa nın düşük kapasiteli, verimsiz rafinerilerinin rekabet gücünü zayıflatmıştır[2]. Petrol Fiyatları Brent petrol fiyatı 2012 yılında ortalama 111,67$/v olup, 2011 ortalaması olan 111,26$/v e oldukça yakın gerçekleşmiştir. Böylece dünya kıyas petrol fiyatı 2 yıl üst üste 100$/v üzerinde seyretmiştir yılında ortalama WTI petrol fiyatı, 2011 yılına göre (94,88$/v) hafif bir düşüşle 94,05$/v olarak gerçekleşmiştir Güney Sudan, Yemen, Suriye ve Kuzey Denizi civarında yaşanan petrol arzı kesintileri 2012 yılı petrol fiyat dalgalanmalarının başlıca nedenleri olmuştur WTI ($/v) Brent Petrol ($/v) Şekil Dönemi Brent ve WTI Petrol Fiyat Hareketleri[4] 5

7 1.2. Doğal Gaz Sektörü Doğal Gaz Ticareti Uluslararası doğal gaz ticareti 2012 yılında durgun bir seyir izleyerek %0,8 düşüşle 1.015,6 milyar m 3 olarak gerçekleşmiştir[5] yılında LNG ithalatı bir önceki yıla göre %1,9 azalarak 236,3 milyon tona gerilemiş; arzda planlanmayan kesintiler, LNG tesislerindeki bakım çalışmaları, arzı önemli ölçüde etkilemiştir. Fukuşima faciası sonrası kapanan nükleer istasyonlar nedeniyle artan elektrik talebini karşılamak için 2012 yılında Japonya LNG talebi rekor seviyede %11,2 artarak 87,31 milyon ton olarak gerçekleşmiştir [13] yılında Japonya ve Güney Kore nin toplam ithalat payı %75 seviyesindedir[6]. Doğal Gaz Tüketimi 2011 yılında milyar m 3 olan doğal gaz talebi yıl boyunca süregelen ekonomik dalgalanma ve Arap ülkelerinde yaşanan güvensiz ortam nedeniyle yalnızca %1 lik bir artış ile 3.348,7 milyar m 3 olarak gerçekleşmiştir[5]. Doğal Gaz Rezervi Oil and Gas Journal verilerine göre 2011 yılında 191 trilyon m 3 olan doğal gaz rezerv miktarı, 2012 yılında düşük bir azalışla 190,2 trilyon m 3 olarak gerçekleşmiştir[3]. 79,07(%41,6) ,06(%34,2) trilyon m ,01 (%4,2) 9,54(%5) 14,12(%7,4) 14,42(%7,6) 0 G. ve O. Amerika Kuzey Amerika Asya Pasifik Afrika Avrupa ve Avrasya Orta Doğu Şekil Yılı Bölgeler İtibariyle Dünya Doğal Gaz Rezervi[3] 2012 yılında 47,8 trilyon m 3 ispatlanmış rezerv miktarı ile ilk sırada yer alan Rusya Federasyonu nu 33,6 trilyon m 3 ile İran, 25,2 trilyon m 3 ile Katar izlemektedir[3]. 6

8 Cezayir Nijerya Venezuela BAE Türkmenistan ABD Suudi Arabistan Katar İran Rusya Fed trilyon m 3 Şekil Yılı Dünya İspatlanmış Doğal Gaz Rezervi, (İlk On Ülke)[8] Doğal Gaz Rezerv Ömrü 2011 yılı başında 57,96 yıl olan doğal gaz rezerv ömrü 2012 yılı başında gerçekleşen %3 lük üretim artışı ve az miktarda doğal gaz rezerv miktarı nedeniyle 57,07 yıla düşmüştür. Doğal Gaz Üretimi 2011 yılı başında 3.178,2 milyar m 3 olarak gerçekleşen doğal gaz üretimi, 2012 yılı başında %3,1 artmış ve 3.276,2 milyar m 3 olarak gerçekleşmiştir. Doğal gaz üretimindeki bu artış büyük ölçüde ABD, Rusya ve Katar dan kaynaklanmıştır[7]. Doğal Gaz Depolama Nisan 2012 itibariyle 356,3 milyar m 3 olan dünya doğal gaz depolama kapasitesinin 148 milyar m 3 le, %41,6 sı Kuzey Amerika da yer almaktadır[8]. Eski SSCB 109,4 milyar m 3 (%30,7), Avrupa 93,8 milyar m 3 (%26,3), Asya-Okyanusya 3,7 milyar m 3 (%1), Orta Doğu 1,3 milyar m 3 (%0,37) ve Güney Amerika 0,1 milyar m 3 (%0,03) doğal gaz depolama kapasitesine sahiptir[9]. Doğalgaz depolama için kullanılan alanların çoğu eski kuyular olmakla birlikte, tuz mağaraları ve akiferler de kullanılmaktadır[10]. Güneydoğu Asya da depolama kapasitesi gelişmekte, Çin ve Hindistan ın 2016 yılına kadar Uluslararası Enerji Ajansı depolama kapasite standartları olan %10 a ulaşması beklenmektedir[11]. Doğal Gaz Fiyatları 2012 yılında ılıman geçen kışın etkisiyle doğal gaz stokları artmış, Henry Hub doğal gaz fiyatları bir önceki yıl ortalamalarına göre düşük seyretmiştir yılında ortalama 143,98 $/m 3 olan doğal gaz fiyatı 2012 yılında %31 düşerek ortalama 99,2 $/m 3 olarak gerçekleşmiştir. 7

9 $/m Henry Hub Fiyatı Şekil Yılı Henry Hub ve Alman Sınır Doğal Gaz Fiyatları[12] Konvansiyonel Olmayan Gaz Üretimi ve Enerji Sektörüne Etkileri Son yıllara kadar yüksek üretim maliyeti, yetersiz teknoloji ve rezervlerin verimli kullanılamaması gibi nedenlerle tercih edilmeyen konvansiyonel olmayan gaz üretimi, ABD tarafından geliştirilen metotlarla artmaya başlamıştır. Konvansiyonel olmayan hidrokarbon üretimine yönelik küresel gelişim; ABD nin 20 yıllık LNG ihtiyacının konvansiyonel olmayan üretim ile karşılanması, LNG piyasalarında oluşan rekabet nedeniyle fiyatların petrol piyasasından daha ılımlı bir çizgide seyretmesi, doğalgaz kullanım alanının genişlemesi ve küresel çevre hedeflerine yaklaşılması, Doğal gaz ihracatçısı ülkelerin sayısının artması ile birlikte doğal gaz OPEC inin kurulması veya tek üreticinin küresel piyasayı domine etmesi ihtimallerinin zayıflaması[9], olarak özetlenebilir. ABD ve Kanada da tight gaz ve shale gaz, Avustralya da ise CBM(kömür yatağı gazı) olarak üretilen ankonvansiyonel gaz, henüz gaz devriminin başında olunmasına rağmen dünya piyasalarını etkilemeye başlamıştır. ABD yi enerji projeksiyonlarında dev bir enerji ithalatçısı konumundan, doğal gaz fiyat artışının devamı ile önemli bir gaz ihracatçısı konumuna getirmiştir. CBM üretimindeki artış ile Avustralya dünya LNG pazarında 2020 yılında liderliği hedeflemekte, Fukushima sonrası nükleer santrallerinin tamamını kapatan Japonya Avustralya nın en büyük müşterisi olma yolunda hareket etmektedir. Güneydoğu Asya da Çin ve Hindistan artan enerji ihtiyaçlarını karşılamak ve artan doğal gaz faturalarını düşürmek için ankonvansiyonel gaza yönelmektedir. Çin in 2015 yılında CBM üretimini önemli ölçüde arttırması, 2020 de ekonomik ve önemli miktarda shale gaz üretmesi, Endonezya ve Arjantin in de arası ankonvansiyonel gaz üretimlerini arttırması beklenmektedir. Halen Avrupa da %1 in altında olan ankonvansiyonel gaz üretiminin 2035 te %27 ye, AB 8

10 milyar $/yıl içinde ise %47 ye yükselmesi beklenmektedir. Avrupa da bu alanda Polonya nın olacağı öngörülmekte, İngiltere, Fransa ve Norveç ABD deki ankonvansiyonel devrimi yakından takip etmektedir. Fukuşhima sonrası nükleer enerjiyi bir kez daha sorgulayan AB nin; nükleer enerji, ankonvansiyonel gaz ve Rus gazına bağımlılık arasında bir seçim yapması beklenmektedir[14] Yılında Petrol ve Doğal Gaz Sektöründe Beklenen Gelişmeler Avrupa Birliği'nde İran'dan ham petrol ve akaryakıt ithal edilmesini yasaklayan ambargo Temmuz 2012 de yürürlüğe girmiş, Ekim 2012 de doğal gaz ithalatı da yasaklanmıştır. Avrupa Birliği'nin bu yaptırımının İran üzerinde büyük etkisinin olması beklenmektedir. Başta Yunanistan ve İtalya olmak üzere, Avrupa Birliği'nin 2011 yılında İran'dan ithal ettiği petrol miktarı İran'ın toplam ihracatının yaklaşık dörtte birini oluşturmaktadır. AB'nin ABD ile işbirliği içinde yürürlüğe soktuğu düzenleme sadece petrol ithalatını değil, petrol sevkiyatlarının sigortalanmasını ve finanse edilmesini de yasaklamaktadır. İranlı yetkililer, AB'nin yaptırımının etkilerine karşı önlem aldıklarını belirtmektedir [15]. İran 2012 yılında olası bir müdahale karşısında Hürmüz Boğazını kapatma tehdidinde bulunarak petrol piyasalarında dalgalanmaya neden olmuştur. İran ambargosu sonucu İran petrol ihracatı 2012 yılında 1986 Irak-İran savaşından bu yana en düşük seviyeye gerileyerek %39 azalışla 1,5 milyon v/g olarak gerçekleşmiştir[16]. Upstream yatırımların yüksek risklerine rağmen orta vadede OPEC üyesi ülkelerin yaklaşık 300 milyar $ bütçe ile 132 proje gerçekleştirmesi beklenmektedir. Arz güvenliğini sağlamak amacıyla yeni upstream yatırımlara öncelik verilmektedir (Şekil 8) [17]. Yatırımlar Proje Sayısı Şekil Dönemi OPEC Upstream Yatırım Planı[17] Arap Baharının bölgedeki petrol ve doğal gaz yatırımlarına olumsuz etkileri nedeniyle önümüzdeki 5 yıllık dönemde petrol fiyatlarının artması beklenmekle birlikte, Uluslararası Enerji Ajansı projeksiyonlarında dünya enerji yatırım harcamalarının yılları arasında kümülatif olarak 38 trilyon dolara ulaşacağı, 10 yıllık periyotta hampetrol üretimindeki artışın %90 oranında Orta Doğu ve Kuzey Afrika dan sağlanacağı öngörülmektedir[18]. 9

11 Aralık 2011 de Durban da biraraya gelen ülkeler 2020 yılına kadar sera gazı emisyonunu düşürme hedefleri konusunda uzlaşmış olmakla birlikte, ülke politikaları nedeniyle bağlayıcı ve eyleme geçmeyi gerektiren kararlar alamamışlardır[23] yılında küresel ekonominin beklentiler doğrultusunda yavaşlamaya devam etmesine rağmen, Yunanistan ın kontrolsüz iflasının önüne geçilmesi, ABD den gelen pozitif haberler küresel ekonomik gidişata yönelik olumlu beklentileri artırmıştır. Öte yandan, İspanya ekonomisine dair endişeler merkez bankalarının likidite önlemleriyle yatıştırılmıştır. Ancak, Avrupa Birliği ekonomilerinin krizden çıkış için aldığı tasarruf tedbirleri, geçmiş dönemlerde güçlü büyüme performansı gösteren gelişmekte olan ülkeleri de olumsuz yönde etkileyerek, büyüme ivmelerini yavaşlatmıştır. Avrupa'da krizin odağındaki ülkeler olan Yunanistan, Portekiz, İspanya ve İtalya ekonomileri, 2012 yılında daralma yaşamış, durumu en kritik ülke ekonomisi Yunanistan olmuştur yılında %7,1 daralan Yunanistan ekonomisinin 2012'de %6,4, 2013 yılında ise %4,4 oranında daralması beklenmektedir. Sahip olduğu tahvillerle Yunanistan ekonomisine büyük oranda bağımlı olan ve son dönemde piyasaları baskı altına alan Kıbrıs Rum kesimi de geçen yıl yüksek daralmıştır. Bu daralmanın 2013'te %3,5 oranında olacağı öngörülmektedir [24]. UEA tarafından yapılan projeksiyonda 2013 yılında petrol talebinin, ABD bütçe tartışmaları, Çin in beklenin altında ticari faaliyetleri ve AB deki kronik işsizlikten dolayı %9 luk zayıf bir artış göstereceği beklenmektedir [25]. 10

12 milyon ton TÜRKİYE DE PETROL ve DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Ülkemizde 2012 yılında, 55,50 adam/ay jeolojik saha çalışması (tamamı TPAO tarafından), 44,66 ekip/ay jeofizik saha çalışması (tamamı TPAO tarafından) gerçekleştirilmiş, 82 adet arama kuyusu, 24 adet tespit kuyusu, 51 adet üretim kuyusu, 1 adet istikşaf kuyusu olmak üzere toplam 158 adet kuyu açmış olup, metre sondaj yapılmıştır yılında toplam 2,3 milyon ton petrol ve 664 milyon m 3 doğal gaz üretilmiş olup, günümüze kadar toplam 140,2 milyon ton petrol ve 13,5 milyar m 3 doğal gaz üretimi gerçekleştirilmiştir. Türkiye de yeni petrol sahalarının keşfedilmesi ve ikincil üretim yöntemlerinin geliştirilmesi ile üretim düşüşü kısmen engellenebilmiş, 2012 yılında 2011 yılına kıyasla %4 lük bir düşüş gerçekleşmiştir. 2,6 2,5 2,4 2,3 2,2 2,1 2,4 2,3 2,3 2,2 2,1 2,2 2,4 2,5 2,4 2,3 2 1, Şekil 10. Yıllar İtibariyle Türkiye Ham Petrol Üretimi[19] Ayrıca, 2002 yılından itibaren TPAO tarafından kurulan ortaklıklarla Trakya da gerçekleştirilen yeni doğal gaz keşifleri ve eski sahalarda açılan yeni üretim kuyularının devreye girmesi ile 2001 yılında düşen doğal gaz üretimi tekrar yükselişe geçmiş ve 2008 yılında milyon m 3 üretim ile tarihin en yüksek seviyesine ulaşmıştır yılı üretimi ise bir önceki yıla oranla %16 düşerek 664 milyon m 3 olarak gerçekleşmiştir[19]. 11

13 milyon m Şekil 11. Yıllar İtibariyle Türkiye Doğal Gaz Üretimi[19] 2012 yılı yurtiçi üretilebilir petrol rezervi 294,8 milyon varil (43,2 milyon ton) olup, yeni keşifler yapılmadığı takdirde, bugünkü üretim seviyesi ile yurtiçi toplam ham petrol rezervinin 18,5 yıllık bir ömrü bulunmaktadır yılı yurtiçi üretilebilir doğal gaz rezervi 6,84 milyar m 3 tür. Yeni keşifler yapılmadığı takdirde, bugünkü üretim seviyesi ile yurtiçi doğal gaz rezervinin 10,3 yıllık bir ömrü bulunmaktadır. Diğer taraftan, üç tarafı denizlerle çevrili olan Türkiye de, deniz arama alanlarından Karadeniz ve Akdeniz de 1990 lı yıllarda yapılan sismik çalışmalarla karasuları ve açık denizlerin potansiyeli incelenmiştir. Son yıllarda deniz sondaj teknolojisindeki gelişmelerin, su derinliklerinin fazla ( m) olduğu alanlarda arama ve üretim imkanlarını ortaya çıkarması ile denizlerimizde hidrokarbon aramacılığının yapısı hızla oluşturulmuştur. TPAO nun Karadeniz, Akdeniz ve Ege de arama faaliyetleri 2004 yılından itibaren devam etmektedir. Son 10 yılda özellikle Kuzey Amerika da geliştirilen teknoloji ile ankonvansiyonel gaz üretiminde yaşanan gelişmelere paralel olarak ülkemizde de TPAO- Transatlantic TEMI ile imzalanan ve 2011 sonuna kadar geçerli olan mutabakat zaptının yanısıra, 23 Kasım 2011 tarihinde TPAO ile Shell arasında Akdeniz Bölgesi Antalya deniz alanlarındaki 3 ruhsat alanını kapsayan bir ortak işletme anlaşması imzalanmıştır yılı boyunca Antalya Körfezi derin deniz alanlarında ortak arama-üretim anlaşması çerçevesinde çalışmalar sürdürülmüştür. Shell ile imzalanan ortaklık anlaşması kapsamında proje çalışmalarına devam edilmiş, sondajına başlanılan Sarıbuğday-1 Kuyusunun takibi yapılmıştır. Söz konusu kuyuda yıl sonu itibariyle sondaj çalışmalarına devam edilmiştir. Ülkemizde bir ilk olacak söz konusu gaz üretiminin ülkemiz hidrokarbon ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlaması beklenmektedir. Karadeniz de yürütülen faaliyetler sonucunda Ayazlı-Akkaya ve Doğu Ayazlı doğal gaz sahalarından Karadeniz Türk karasuları içinde doğal gaz üretimine başlanmış olup, 2012 yılında günde yaklaşık m 3 gaz üretimi gerçekleştirilmiştir. Türkiye deki petrol sahalarının %7 si milyon varil rezerve sahip olup, kalan %93 ünün rezervi 25 milyon varilden azdır. Başka bir deyişle, Türkiye de keşfedilmiş petrol sahalarının %93 ü küçük saha %7 si ise orta saha sınıfındadır. 12

14 bin ton Hampetrol Üretimi Hampetrol İthalatı Diğer Ürün İthalatı milyon m Şekil 12. Yıllar İtibariyle Türkiye Ham Petrol Arzı[19] Yurtiçi Doğal Gaz Üretimi Doğal Gaz İthalatı Şekil 13. Yıllar İtibariyle Türkiye Doğal Gaz Arzı[19] Son on yılda Türkiye ham petrol arzı %12 oranında düşerken, doğal gaz arzı %91 oranında artmıştır yılında ham petrol talebinin %9 u yerli üretimle karşılanmış, doğal gazda ise bu oran %1,6 olarak gerçekleşmiştir[19]. Tablo Yılı Türkiye Ham Petrol Rezervleri[19] Şirket Rezervuardaki Petrol (*) Üretilebilir Petrol Kalan Üretilebilir Petrol Varil M.Ton Varil M.Ton Varil M.Ton T.P.A.O N.V.Turkse Perenco TransAtlantic E.M.I. & DMLP Ltd Tiway & T.P.A.O N.V.Turkse Perenco & T.P.A.O GYP Aladdin & GYP Aladdin &GYP& Madison (Turkey) LLC Aladdin & GYP & Talon Arar Extreme-Petrako TPIC Amity Oil & T.P.A.O Diğer Toplam *İspatlanmış, muhtemel ve mümkün rezervler toplamıdır. 13

15 Tablo Yılı Türkiye Doğal Gaz Rezervleri[19] Şirket Rezervuardaki Gaz(*) Üretilebilir Gaz Kalan Üretilebilir Gaz T.P.A.O N.V.Turkse Perenco Amity Oil İnt. & T.P.A.O Thrace Basin & Pinnacle Turkey & Corp Tiway& T.P.A.O.&Foinavon& Petrol Ofisi A.Ş TransAtlantic&Petrako& Valeura Energy Arar Tiway-TEMI Petrogas Amity Oil İnt Maya & Çalık Enerji & Petrogas Toplam *İspatlanmış, muhtemel ve mümkün rezervler toplamıdır. 2.1.TPAO nun Sektördeki Yeri TPAO, Ülkemizin petrol ve doğal gaz ihtiyacını karşılayan, çalışılması en çok arzu edilen, bölgesinde etkin bir dünya enerji şirketi olmak vizyonu doğrultusunda, çalışmalarını sürdürmektedir. TPAO, yurtdışı faaliyetleri kapsamında uluslararası petrol şirketleri ile oluşturulan konsorsiyumlara iştirak etmek suretiyle Azerbaycan ve Kazakistan da sürdürdüğü üretim faaliyetlerinin yanısıra Irak ta, birinde operatör olmak üzere dört sahada servis hizmetine yönelik çalışmalarını sürdürmektedir. İş geliştirme kapsamındaki çalışmalar ise ülkeler ve/veya şirketler arası ilişkiler çerçevesinde sürdürülmektedir. TPAO nun yurtdışı üretiminin büyük kısmı Azerbaycan'daki Azeri-Çıralı-Güneşli Üretim Projesinden oluşmaktadır. TPAO %9 hisse sahibi olduğu Şah Deniz Projesi ile yurtdışındaki ilk doğal gaz üretimini gerçekleştirmiş olup, bu üretimle birlikte ülkemiz doğal gaz ihtiyacının bir kısmını da yurtdışından karşılamaktadır. Güney Kafkasya Doğal Gaz Boru Hattı (SCP) Projesi ise Şah Deniz Projesindeki üretim faaliyetlerine bağlı olarak sürekli gaz sevkini sürdürmektedir. Projenin ana hedefi, ikinci aşamada bölge doğal gazının Türkiye üzerinden Avrupa ya iletilmesidir. Libya da ilk petrol keşfini 2009 yılında gerçekleştiren TPAO tarafından açılan 11 adet arama kuyusunun 7 si petrol keşfi ile sonuçlanmıştır. Libya da siyasi istikrarın sağlanmasının ardından TPAO Libya ofisi Kasım 2011 itibariyle çalışmalarına tamamen başlamış olup, 2013 yılında 1 arama, 1 tespit kuyusunun kazılması planlanmaktadır. Keşifli kuyularda, kuyu tamamlama hizmetleri ve üretim testleri çalışmaları sürdürülecektir. 2B ve 3B sismik veri toplama çalışmaları 2013 yılında da devam edecektir yılından itibaren TPAO, Irak ta hidrokarbon arama ve üretim yatırımlarında bulunabilmek amacıyla Petrol Bakanlığı ile yakın temaslarını devam ettirmektedir. TPAO 2009 yılında Irak Missan ve Badra petrol sahalarının, geliştirilmesi için işletme hakkının yanısıra, 2010 yılında da Siba ve Mansuriya Gaz Sahalarının 20 yıllık işletme hakkını da konsorsiyum ortaklığıyla birlikte kazanmış olup, faaliyetlerini sürdürülmektedir. TPAO Irak 14

16 Ofisi 2009 yılı içerisinde açılmıştır yılı içerisinde iş yükü kapsamında ilave ofis binası tutulmuş olup, 2012 yılında faaliyete başlanmıştır. TPAO Afganistan Arama Ruhsat İhalesi kapsamında Mezarı Şerif Sahasında %35 hisse oranı ile operatör, Sandıklı Sahasında ise %25 hisse oranı ile yatırımcı olmuştur. Devam eden süreçte Mezarı Şerif ve Sandıklı Sahaları Arama ve Üretim Paylaşım anlaşmaları çerçevesinde müzakereler devam etmektedir. Rusya Federasyonu hidrokarbon alanında küresel bazda büyük ihracatçı ülkelerden biri konumundadır. TPAO 2004 yılı sonunda başlayan ancak kesintiye uğrayan Rusya Federasyonunda üretime dahil olma çalışmalarını, 2010 yılı Aralık ayında tekrar başlatmıştır. Küresel enerji talebindeki artışa paralel olarak, ekonomik gelişme ve refah düzeyindeki yükselme ile birlikte, Türkiye nin enerji ihtiyacı da hızlı bir şekilde artmaktadır. TPAO, 2012 yılında 60 milyar doları geçen ülkemiz enerji ithalat faturasının azaltılması ve arz güvenliğinin teminine yönelik faaliyetlerini sürdürmektedir[21]. TPAO, Türkiye nin mevcut petrol potansiyelinin tespiti, üretilmesi ve ekonomiye kazandırılması için kara alanlarının yanı sıra, son yıllarda denizlerdeki arama faaliyetlerine de ağırlık vermiştir. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artış ve gelişen teknolojiye paralel olarak azalan üretim maliyetleri, Karadeniz Havzasını petrol şirketlerinin ilgi odağı haline getirmiştir. Bu kapsamda TPAO nun denizlerde son 8 yılda gerçekleştirdiği sismik program miktarı, 58 yıllık tarihinde denizlerde gerçekleştirilen sismik çalışmaların toplamından fazladır. TPAO, büyük riskler taşıyan derin deniz arama yatırımlarında diğer şirketlerle risk paylaşımı yoluyla faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu kapsamda, Ortaklığımızın, BP ile ortak yürüttüğü Doğu Karadeniz arama çalışmaları çerçevesinde, Türkiye nin ilk derin deniz sondajı (Hopa-1) 2006 yılında tamamlamış olup, m de sondajı tamamlanan Yassıhöyük-1 kuyusu ile Ortaklığımız ultra derin deniz sondajında önemli bir başarıya imza atmıştır. Ayrıca, Petrobras, Exxonmobil ve Chevron ile ortaklıklar kurarak Karadeniz de sürdürdüğü sondaj faaliyetleri kapsamında; Sinop-1 kuyusu Petrobras operatörlüğünde, Yassıhöyük-1 ve Sürmene-1 kuyuları ise TPAO operatörlüğünde tamamlanmıştır yılında denizlerde toplam 4 adet (1 TPAO, 3 Ortak) kuyuda m. (7.844 m. TPAO hissesi) sondaj gerçekleştirilmiş olup, Akdeniz de Kasım 2011 tarihinde Shell ile imzalanan ortaklık anlaşması ile önemli bir aşama kaydedilmiştir. Ayrıca 2 Kasım 2011 tarihinde 1 kara ve 7 deniz olmak üzere toplam 8 ruhsatta KKTC ile TPAO arasında Ortak Arama ve Üretim Paylaşımı Anlaşması imzalanmıştır. Akdeniz deniz alanlarında yürütülen çalışmalar dahilinde, KKTC Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ile Ortaklığımız arasında imzalanan Petrol Sahası Hizmetleri ve Üretim Paylaşımı Sözleşmesi kapsamında; Türkyurdu-1 Kuyusunda sondaj faaliyetleri tamamlanmıştır. Batı Karadeniz de, günde 2,1 milyon m 3 üretim kapasitesine sahip çift katlı Akçakoca platformu devreye alınmış olup, üretim katından günde yaklaşık m 3 doğal gaz üretimine sondaj katından ise doğal gaz üretimini arttıracak olan geliştirme ve yeni üretim kuyularının sondajına devam edilmektedir. 15

17 2012 yılında 2,3 milyon ton olarak gerçekleşen Türkiye ham petrol üretiminin %73 ü TPAO tarafından gerçekleştirilmiştir. Son on yılda yurtiçi petrol üretiminde %3 oranında düşüş gözlenmiş olmakla birlikte TPAO özellikle 2003 yılından sonra Batman Bölgesinde uyguladığı üretimi arttırma çalışmaları sonucunda üretim düşüşünü kısmen durdurmuştur. N.V. Turkse Perenco 17.5% Petrom Dorchester (Petroluem Exp. Med. Inc.) Diğer 5.5% 4% TPAO 73% Şekil 14.Türkiye'deki Petrol Şirketlerinin 2012 Yılı Ham Petrol Üretim Payları[19] 2012 yılında 664 milyon m 3 olarak gerçekleşen Türkiye doğal gaz üretiminin %51 i TPAO tarafından gerçekleştirilmiştir. Doğal gaz talebi mevsimlere göre değişmekte, kış aylarında talep yaz ayları talebinin iki katına kadar çıkabilmektedir. Bu nedenle, yaz aylarında talep fazlası gazın saklanabileceği, kış aylarında da saklanan bu gazın artan talebi karşılamak için kullanıma sunulabileceği gaz depolarına ihtiyaç duyulmaktadır. POAS AMITY OIL 5% 7% Diğer 13% TPAO 51% TGT+PIN+CBV 21% Şekil 15. Türkiye'deki Şirketlerin 2012 Yılı Doğal Gaz Üretim Payları[19] Ayrıca, tarih ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu, doğal gaz ithal eden şirketlerden ithal ettikleri doğal gazın %10 unu yurtiçinde depolama konusunda, depolama şirketleriyle anlaşma yapması şartını aramaktadır. Bu kapsamda, ülkemizin biri denizde diğeri karada olmak üzere toplam 1,6 milyar m 3 kapasiteli ilk yeraltı doğal gaz depolama projesi olan Silivri Doğal Gaz Depolama Projesi çalışmaları TPAO tarafından 1998 yılında başlatılmış, 2007 yılında depolanan gazın geri 16

18 üretimi gerçekleştirilmiştir yılında depolama kapasitesi 2,66 milyar m 3 e depolama yükselmiştir. 14 milyon v/g olan geri üretim kapasitesinin ise kademeli olarak; 2014 yılında 25 milyon m 3 /g e, 2016 yılında 50 milyon m 3 /g e yükseltilmesi için çalışmalar sürdürülmektedir. Depolama tesisi kapasitesinin büyük bir kısmı BOTAŞ a tahsis edilmiştir tarihinde EPDK tarafından onaylanıp, resmi gazetede yayınlanan Yeraltı Doğal Gaz Depolama Tesisi Kullanım Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik ile TPAO nun sahip olduğu kalan depolama kapasitesi özel şirketlerin kullanımına sunulmuştur[20]. Ayrıca, BOTAŞ tarafından Tuz Gölü nde kurulması planlanan 1 milyar m 3 kapasiteli depolama tesisi çalışmaları kapsamında Kasım 2011 ayında ihale tamamlanmıştır. Proje kapsamında yapım çalışmaları iki aşamada gerçekleştirilecek olup, 6'şar depodan oluşan birinci aşamanın , ikinci aşamanın yıllarında tamamlanarak Tuz Gölü Doğal Gaz Yer Altı Depolama Projesi kapsamındaki tesislerin bir bütün olarak devreye alınması planlanmaktadır[20]. 2.2.Rafinaj Sektörü Genel Durum Türkiye de Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) a ait İzmit, İzmir, Kırıkkale ve Batman olmak üzere toplam dört adet rafineri faaliyet göstermektedir yılında işletmeye alınan ATAŞ Rafinerisi ise Temmuz 2004 tarihinde depolama faaliyetlerine yönelerek rafineri faaliyetlerine son vermiştir. Ataş Rafinerisinin faaliyetlerine son vermesi ile 32 milyon ton/yıl olan Türkiye toplam rafineri kapasitesi 28,1 milyon ton/yıl a düşmüştür[21]. Tüpraş 2012 yılı toplam yatırımı 974 milyon ABD dolarıdır. Gelecek üç yıl içerisinde yaklaşık 2,5 milyar ABD doları tutarında yatırım programlanmıştır [21]. Tablo 4. Rafinaj Sektöründe Kurulu Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranları[21] İzmit İzmir Rafineri Kırıkkale Batman TOPLAM Kapasite ve KKO* (Mton/yıl ve %) KKO*: Kapasite Kullanım Oranı Yıllar Kapasite KKO ,7 Kapasite KKO ,2 81,3 Kapasite KKO ,6 63 Kapasite 1,1 1,1 1,1 1,1 1,1 KKO Kapasite 28,1 28,1 28,1 28,1 28,1 KKO ,9 83,5 17

19 milyon ton Rafinerilerde İşlenen Hampetrol Ülkemizde 2012 yılında 22,1 milyon ton hampetrol işlenmiş ve 21,9 milyon ton petrol ürünü üretilmiştir[21] ,60 8, , ,98 İzmit İzmir Kırıkkale Batman Şekil Yılı Rafineri Bazında İşlenen Hampetrol Miktarı[21] Rafinerilerde Üretilen Petrol Ürünleri 2011 yılına oranla %4,63 artan petrol ürünleri üretimi 2012 yılında 21,9 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Fuel Oil 16% Bitüm 13% Makine Yağları 1% Motorin 24% Diğer LPG 4% 3% Benzin&Nafta LPG 22% Benzin&Nafta Kırsal Motorin 2% Jet Yakıtı/Gazyağı 15% Jet Yakıtı/Gazyağı Kırsal Motorin Motorin Fuel Oil Bitüm Makine Yağları Diğer Sektörün Rekabet Gücü Şekil Yılı Türkiye Rafinerilerinde Üretilen Petrol Ürünleri Dağılımı[21] EPDK tarafından Doğu Akdeniz Petrokimya ve Rafineri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine 2007 yılında verilen rafineri (Adana/Ceyhan) lisansının yanısıra, 2010 yılında da Socar & Turcas Rafineri Anonim Şirketine rafineri (İzmir/Aliağa) lisansı verilmiş olup, İzmir/Aliağa da kurulacak olan STAR Rafinerisi'nin temeli atılmıştır[22]. TÜPRAŞ a ait dört rafineriye ek olarak; EPDK ya yapılan tüm lisans başvurularının kabul edilmesi halinde Ceyhan da toplam 17 milyar ABD Doları civarında yatırım planlanmıştır. 18

20 KAYNAKLAR 1. BP Energy Outlook 2030, Ocak IEA Oil Market Report - 13 Şubat 2013 OECD/IEA Temmuz Oil and Gas Journal, Aralık 2012, 12/special-report-worldwide-report/global-oil-production-up-in-2012-as.html 4. EIA, EIA,International Energy Statistics, ions&syid=2010&eyid=2011&unit=bb Doğal Gaz Değerlendirme, Cedigaz, 30 Nisan BP Statistical Review 2012, Haziran Index Mundi, 9. James Baker Institute, Shale Gas and U.S. National Security 10. UGS in Europe:Present and Future,Thierry Rou aud General Secretary of Cedigaz FLAME 2012, Amsterdam, 16 Nisan, Medium-Term Oil and Gas Markets 2011, IEA, World Energy Outlook ml Reuters, UPDATE 2-Arab Spring disrupts energy investment-iea, 19. TPAO 2012 Yılı Faaliyet Raporu 20. Deloitte, Türkiye Doğal Gaz Piyasası: Beklentiler, Gelişmeler 2012, Mart Yılı TÜPRAŞ Faaliyet Raporu, 22. Turcas, 23. Durban Climate Agreements: Back To the Future,IHS CERA Insight 19 Aralık, https://www.cnnturk.com/2013/ekonomi/genel/04/01/turkiye.buyumede.euro.bolgesin de.ikinci/ /index.html 25. growth-in-2013-global-oil-demand.html l 19

2011 Yılı. Hampetrol ve Doğal Gaz. Sektör Raporu

2011 Yılı. Hampetrol ve Doğal Gaz. Sektör Raporu Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2011 Yılı Hampetrol ve Doğal Gaz Sektör Raporu Mayıs 2012 İÇİNDEKİLER 1. DÜNYA DA PETROL VE DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 2 1.1.Petrol Sektörü....2 1.2.Doğal

Detaylı

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2008 Yılı Petrol ve Doğalgaz Sektör Raporu Mart 2008 İÇİNDEKİLER DÜNYADA PETROL ve DOĞALGAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 3 Petrol Sektörü... 3 Petrol Tüketimi... 3 Petrol

Detaylı

Hampetrol ve Doğal Gaz

Hampetrol ve Doğal Gaz Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü Hampetrol ve Doğal Gaz Sektör Raporu Eylül 2012 İÇİNDEKİLER 4 6 16 24 26 34 40 43 1. DÜNYA DA PETROL VE DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 1.1. Petrol Sektörü......

Detaylı

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ Murat Sungur BURSA Enerji Grubu Başkanı Zorlu Holding (CEO Zorlu Holding Energy Group) 11 Ocak 2010 ANKARA SUNUM İÇERİĞİ 1. Türkiye nin doğalgaz üretim ve tüketim durumu

Detaylı

2010 Yılı. Ham Petrol ve Doğal Gaz. Sektör Raporu

2010 Yılı. Ham Petrol ve Doğal Gaz. Sektör Raporu Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2010 Yılı Ham Petrol ve Doğal Gaz Sektör Raporu Ağustos 2011 ĠÇĠNDEKĠLER 1. DÜNYA DA PETROL VE DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 2 1.1.Petrol Sektörü....2 1.2.Doğal

Detaylı

(*Birincil Enerji: Herhangi bir dönüşümden geçmemiş enerji kaynağı) Şekil 1 Dünya Ekonomisi ve Birincil Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki

(*Birincil Enerji: Herhangi bir dönüşümden geçmemiş enerji kaynağı) Şekil 1 Dünya Ekonomisi ve Birincil Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki Nüfus artışı, kentsel gelişim ve sanayileşme ile birlikte dünyada enerji tüketimi gün geçtikçe artmaktadır. Dünya nüfusunun 2040 yılına geldiğimizde 1,6 milyarlık bir artış ile 9 milyar seviyesine ulaşması

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

2010 Yılı. Hampetrol ve Doğal Gaz. Sektör Raporu

2010 Yılı. Hampetrol ve Doğal Gaz. Sektör Raporu Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2010 Yılı Hampetrol ve Doğal Gaz Sektör Raporu Mart 2011 ĠÇĠNDEKĠLER DÜNYA DA PETROL VE DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ...2 Petrol Sektörü..2 Petrol Ticareti..2 Petrol

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu Nusret Cömert Yönetim Kurulu Üyesi ve Eski Başkanı TUROGE 2011 16 Mart 2011 Ankara PETFORM Hakkında 2000 yılında kurulan PETFORM,

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 1. Dünya Seramik Sektörü 1.1 Seramik Kaplama Malzemeleri SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 2007 yılında 8,2 milyar m 2 olan dünya seramik kaplama malzemeleri üretimi, 2008 yılında bir önceki yıla oranla %3,5 artarak

Detaylı

Bu rapor, Türkiye Petrolleri Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından, 15 Ocak 2015 günü Başbakanlıkça (Hazine Müsteşarlığı) Resmi Gazetede

Bu rapor, Türkiye Petrolleri Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından, 15 Ocak 2015 günü Başbakanlıkça (Hazine Müsteşarlığı) Resmi Gazetede MAYIS2015 Bu rapor, Türkiye Petrolleri Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından, 15 Ocak 2015 günü Başbakanlıkça (Hazine Müsteşarlığı) Resmi Gazetede yayımlanan 2015 yılına ait genel yatırım ve

Detaylı

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Doğalgaz Piyasasının Liberalizasyonu Nusret Cömert Yönetim Kurulu Üyesi STEAM 13.Uluslararası Enerji Arenası 8 Eylül 2011 İstanbul PETFORM Hakkında 2000 yılında kurulan

Detaylı

PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi

PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi Nusret Cömert Yönetim Kurulu Başkanı PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi AKSA ALADDIN MIDDLE EAST ARGM ATTİLA DOĞAN İNŞAAT AVRASYA GAZ BOSPHORUSGAZ BP ÇALIK ENERJİ EDISON EGEGAZ ENERCO ENERJİ ENERGY OPERATIONS

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ. Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1

HALI SEKTÖRÜ. Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1 2017 HALI SEKTÖRÜ Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı Ocak-Mayıs döneminde Türkiye nin toplam

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü Dr. Fatih Birol Baş Ekonomist, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İstanbul, 20 Aralık 2013

Dünya Enerji Görünümü Dr. Fatih Birol Baş Ekonomist, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İstanbul, 20 Aralık 2013 Dünya Enerji Görünümü 2013 Dr. Fatih Birol Baş Ekonomist, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İstanbul, 20 Aralık 2013 Günümüzde dünyanın enerji görünümü Enerji sektöründeki bazı ezberler bozuluyor. Ülkelerin

Detaylı

2014 Yılı Petrol Arama - Üretim Faaliyetleri

2014 Yılı Petrol Arama - Üretim Faaliyetleri $/Varil 2014 Yılı Petrol Arama - Üretim Faaliyetleri? Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Sunum Planı Ruhsatlandırma Faaliyetleri Arama ve Üretim Faaliyetleri Faaliyetlerin Ekonomik Boyutu 2 Ruhsatlandırma Faaliyetleri

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ. Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1

HALI SEKTÖRÜ. Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1 2017 HALI SEKTÖRÜ Nisan Ayı İhracat Bilgi Notu TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2017 NİSAN AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı Ocak-Nisan döneminde Türkiye nin toplam

Detaylı

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ Seramik sektörünün en

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter 2013 yılı, dünya ekonomisi için finansal krizin etkilerinin para politikaları açısından

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü GENEL GÖRÜNÜM. Selami İNCEDALCI Genel Müdür

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü GENEL GÖRÜNÜM. Selami İNCEDALCI Genel Müdür T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü PETROL ARAMA - ÜRETİM SEKTÖRÜ GENEL GÖRÜNÜM PETROL ARAMA - ÜRETİM SEKTÖRÜ I. İSTİŞARE TOPLANTISI 10 Mart 2012 Selami İNCEDALCI Genel

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ. Mart Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1

HALI SEKTÖRÜ. Mart Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1 2017 HALI SEKTÖRÜ Mart Ayı İhracat Bilgi Notu TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2017 MART AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı Ocak-Mart döneminde Türkiye nin toplam ihracatı

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre:

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: ÖZET İthalat 2015 yılı Ocak-Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %28,11 artarak 3.293.230 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin hariç) ithalatı

Detaylı

TÜRKİYE'DE PETROL SEKTÖRÜ VE TPAO

TÜRKİYE'DE PETROL SEKTÖRÜ VE TPAO Türkiye'de petrol TÜRKİYE'DE PETROL SEKTÖRÜ VE TPAO Ülkemizin komşu coğrafyasında dünya toplam petrol rezervlerinin % 65'i bulunmasına, üretiminin ise % 41'inin yapılmasına karşılık, ülkemiz petrol açısından

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Mart Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 04/ DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ YILI AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı Mart ayında, Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE DOĞALGAZ İHTİYACINDA BAĞIMLILIKTAN, ÇEŞİTLİLİĞE ULAŞABİLECEK Mİ? LNG İTHALATI BİR ÇÖZÜM MÜ? Mehmet ÖZÇELİK

TÜRKİYE DOĞALGAZ İHTİYACINDA BAĞIMLILIKTAN, ÇEŞİTLİLİĞE ULAŞABİLECEK Mİ? LNG İTHALATI BİR ÇÖZÜM MÜ? Mehmet ÖZÇELİK ÇEŞİTLİLİĞE ULAŞABİLECEK Mİ? LNG İTHALATI BİR ÇÖZÜM MÜ? Mehmet ÖZÇELİK Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Mart, 2016 www.kto.org.tr İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

2010 YILI OCAK-MART DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2010 YILI OCAK-MART DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ 2010 YILI DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ 2010 yılı Ocak-Mart döneminde, Türkiye deri ve deri ürünleri ihracatı % 13,7 artışla 247,8 milyon dolara yükselmiştir. Aynı dönemde

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU

TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU Zinnur YILMAZ* *Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, SİVAS E-mail: zinnuryilmaz@cumhuriyet.edu.tr, Tel: 0346 219 1010/2476 Özet Yüzyıllardan

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER DÜNYA & TÜRKİYE ENERJİ TALEBİ Dünya Enerji Talebi Değişimi (02-14) Türkiye Birincil Enerji Talebi (Milyon TEP) 76% 33% 1% -8% 77 61% 124 OECD Dışı Dünya

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Aralık Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ YILI AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı Aralık ayında, Türkiye nin

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 06/2015 DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI AYI İHRACAT PERFORMANSI 2015 yılı

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN YILI MAYIS AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı mayıs ayında, Türkiye

Detaylı

Basın Toplantısı 12 Eylül 2006

Basın Toplantısı 12 Eylül 2006 Basın Toplantısı 12 Eylül 2006 S2 Dünya Petrol Sektöründe Gelişmeler Şirkete Genel Bakış İlk 6 Aylık Operasyonel Faaliyetler İlk 6 Aylık Finansal Veriler Petrol Sektörünü Etkileyen Önemli Olaylar S3 Çin

Detaylı

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 World Energy Outlook 2011 Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 Bağlam: halihazırda yeterince kaygı verici olan eğilimlere yeni zorluklar ekleniyor Ekonomik kaygılar dikkatleri enerji

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 HUBUBAT ÜRÜNLERİN TANIMI Hububat grubu ürünler dünyada stratejik önemi en yüksek olan ürünler olup ilk çağlardan beri insanlar tarafından kültürü yapılarak

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK SEKTÖR TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri

plastik sanayi PLASTİK SEKTÖR TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri plastik sanayi 2014 TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Türkiye

Detaylı

2010 OCAK AYI HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK AYI HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK AYI HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemiz halı ihracatı 2009 yılını % 7,2 oranında düşüşle kapanmış ve 1 milyar 86 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. 2010 yılının ilk ayında ise halı

Detaylı

DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU PAGEV

DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU PAGEV DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU 2016 PAGEV 1. DÜNYA PLASTİK MAMUL SEKTÖRÜNDE GELİŞMELER 1.1. DÜNYA PLASTİK MAMUL ÜRETİMİ Yüksek kaynak verimi, düşük üretim ve geri kazanım maliyeti ve tasarım ve uygulama zenginliği

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

2015 de enerji tüketimi yavaşladı, dünya daha düşük karbonlu yakıtlara yöneldi

2015 de enerji tüketimi yavaşladı, dünya daha düşük karbonlu yakıtlara yöneldi Basın Bülteni 13 Haziran 2016 2016 BP Dünya Enerji İstatistikleri Raporu yayınlandı 2015 de enerji tüketimi yavaşladı, dünya daha düşük karbonlu yakıtlara yöneldi 2015 yılının enerji verilerini ortaya

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

Basit rafineri niteliğindeki ATAŞ, 2004 yılı sonlarında dönüşüm ünitesine yönelik yatırımın maliyetini yüklenmeyerek,

Basit rafineri niteliğindeki ATAŞ, 2004 yılı sonlarında dönüşüm ünitesine yönelik yatırımın maliyetini yüklenmeyerek, Dosya Türkiye'nin ilk modern rafinerisi, 1955 yılında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından Batman'da kuruldu. 1972 yılında ham petrol işleme kapasitesi 1,1 milyon ton/yıla yükseldi. 1953

Detaylı

Şubat 2013, Sayı: 7 Intrade, Fatih Üniversitesi Uluslararası Ticaret Bölümü Aylık Dış Ticaret Bülteni 1 $24 $22 $20 $18 $16 $14 $12 $10 $8 $6 $4 $2 $0

Şubat 2013, Sayı: 7 Intrade, Fatih Üniversitesi Uluslararası Ticaret Bölümü Aylık Dış Ticaret Bülteni 1 $24 $22 $20 $18 $16 $14 $12 $10 $8 $6 $4 $2 $0 Şubat 2013, Sayı: 7 Intrade, Fatih Üniversitesi Uluslararası Ticaret Bölümü Aylık Dış Ticaret Bülteni 1 Tablo-1 Yıllık ve Kümülatif Dış Ticaret Rakamları Yıllık Aylık - Ocak Başlıklar 2005 2006 2007 2008

Detaylı

DEMİR VE DEMİR DIŞI METALLER SEKTÖRÜ

DEMİR VE DEMİR DIŞI METALLER SEKTÖRÜ DEMİR VE DEMİR DIŞI METALLER SEKTÖRÜ I. DÜNYA DEMİR-ÇELİK (GTİP 72)TİCARETİ 2013 yılında dünya demir-çelik ihracatı bir önceki yıla göre %7,9 oranında azalarak 392,8 milyar $ seviyesinde gerçekleşmiştir.

Detaylı

2014 YILI EYLÜL AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI EYLÜL AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Ekiim 2014 2014 YILI EYLÜL AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER TÜRKİYE BİRİNCİL ENERJİ TALEBİ Türkiye Birincil Enerji Talebi (Milyon TEP) 61% Son 13 yılda: Politik istikrar 77 124 İsikrarlı ekonomik büyüme İyileşen

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 1.1. Dünya da Enerji...1 1.1.1. Dünya Birincil Enerji Arzındaki Gelişmeler ve Senaryolar...1 1.2. Türkiye de Enerji...4 1.2.1. Türkiye Toplam Birincil Enerji

Detaylı

PETFORM üyelerinin 2 ana faaliyet alanı: Arama Üretim Sektörü Doğalgaz Piyasası

PETFORM üyelerinin 2 ana faaliyet alanı: Arama Üretim Sektörü Doğalgaz Piyasası Küresel Dinamikler Işığında Türkiye Doğalgaz Piyasası Altan Kolbay Genel Sekreter ODTÜ Mezunları Derneği Ankara 17 Nisan 2010 PETFORM Hakkında 2000 yılında kurulan PETFORM, geçtiğimiz 10 yılda tüm enerji

Detaylı

ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU

ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) bünyesinde faaliyet gösteren ve merkezi Paris te bulunan Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) nın

Detaylı

2014 YILI EKİM AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI EKİM AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 EKİM AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ TEKSTİİL,, DERİİ VE HALII ŞUBESİİ Kasıım 2014 2014 YILI EKİM AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

2014 YILI TEMMUZ AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI TEMMUZ AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Ağusttos 2014 2014 YILI TEMMUZ AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI Selahattin HAKMAN TÜSĐAD Enerji Çalışma Grubu Üyesi Sabancı Holding Enerji Grup Başkanı Enerji Arz ve Talebi 6000 (Mtoe) 5000 4000 3000 2000 1000 0 1980 2000 2006 2015

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI

HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI HALI SEKTÖRÜ 2015 YILI İHRACATI Ülkemizin halı ihracatı 2014 yılında % 7,3 oranında bir artışla kapanmış ve 2,4 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. 2015 yılında ise halı ihracatımız bir önceki yıla kıyasla

Detaylı

plastik sanayi PVC TÜRKİYE DÜNYA VE RAPORU Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği

plastik sanayi PVC TÜRKİYE DÜNYA VE RAPORU Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği 2013 plastik sanayi DÜNYA VE TÜRKİYE PVC RAPORU Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri YÖNETİCİ ÖZETİ : PVC tüm dünyada üretimi, tüketimi ve dış ticareti en fazla olan plastik

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi Mart 2017 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 ŞUBAT İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

PETROL FİYATLARINDA KAYDEDİLEN DEĞİŞİMLERİN MAKROEKONOMİK BÜYÜKLÜKLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

PETROL FİYATLARINDA KAYDEDİLEN DEĞİŞİMLERİN MAKROEKONOMİK BÜYÜKLÜKLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ PETROL FİYATLARINDA KAYDEDİLEN DEĞİŞİMLERİN MAKROEKONOMİK BÜYÜKLÜKLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Veysel SARICI Nazif Hülâgü SOHTAOĞLU İ.T.Ü. Elektrik Mühendisliği Bölümü Özet: Bu çalışmada, petrol

Detaylı

İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 İHRACAT... 4 İTHALAT... 5 TÜRKİYE DE ÜRETİM... 6 TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ... 6 İHRACAT... 7 İTHALAT...

İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 İHRACAT... 4 İTHALAT... 5 TÜRKİYE DE ÜRETİM... 6 TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ... 6 İHRACAT... 7 İTHALAT... İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 İHRACAT... 4 İTHALAT... 5 TÜRKİYE DE ÜRETİM... 6 TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ... 6 İHRACAT... 7 İTHALAT... 9 EV TEKSTİLİ SEKTÖR RAPORU Ekonomik Araştırmalar ve Dış Ticaret Müdürlüğü

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi.

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi. HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Ağustos 2017 1 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 TEMMUZ İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME Yılın İlk 7 Ayında

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

Dış Ticaret Verileri Bülteni

Dış Ticaret Verileri Bülteni Milyon $ Milyon $ (Milyar $) 3 216 Kasım- 216 TÜİK dış ticaret verilerine göre ihracat 216 yılı Kasım ayında, 215 yılının aynı ayına göre %9,7 artarak 12 milyar 817 milyon dolar, ithalat %6 artarak 16

Detaylı

PETROL VE DOĞAL GAZ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

PETROL VE DOĞAL GAZ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ PETROL VE DOĞAL GAZ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ Sevim AKGÜL Bayburt Üniversitesi / Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi E-posta: akgul@bayburt.edu.tr Hümeyra BURUCU Bayburt Üniversitesi / İİBF-İşletme

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

2012 YILI HAZİRAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2012 YILI HAZİRAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2012 HAZİRAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Temmuz 2012 2012 YILI HAZİRAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

ABD Shale Gas Devrimi Işığında Türkiye İçin Politika Önerileri

ABD Shale Gas Devrimi Işığında Türkiye İçin Politika Önerileri ABD Shale Gas Devrimi Işığında Türkiye İçin Politika Önerileri EIF 2013 24 Ekim 2013 Ankara Orhan Duran Yönetim Kurulu Başkanı PETFORM Hakkında 2000 yılında kurulan PETFORM, geçtiğimiz 12 yılda arama üretim

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Kasım Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Kasım Ayı İhracat Bilgi Notu 2016 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Kasım Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN 2016 YILI KASIM AYI İHRACAT PERFORMANSI 2016 yılı

Detaylı

2011 YILI OCAK- KASIM DÖNEMİNDE HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2011 YILI OCAK- KASIM DÖNEMİNDE HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2011 YILI OCAK- KASIM DÖNEMİNDE HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemiz halı ihracatı 2010 yılını % 18,4 oranında artışla kapanmış ve 1 milyar 286 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. 2011 yılına

Detaylı

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU Bu çalışmada beton santrali sektörü olarak GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. GTIP GTIP TANIMI 847431 BETON/HARÇ KARIŞTIRICILAR 847490

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2014 MART İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2014 MART İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2014 MART AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Niisan 2014 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2014 MART İHRACAT PERFORMANSI

Detaylı

Dış Ticaret Verileri Bülteni

Dış Ticaret Verileri Bülteni (Milyar $) 216 NİSAN - 216 TÜİK dış ticaret verilerine göre ihracat 216 yılı Nisan ayında, 215 yılının aynı ayına göre %1,2 azalarak 11 milyar 983 milyon dolar, ithalat %11,9 azalarak 16 milyar 19 milyon

Detaylı

PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU

PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU PETROL PİYASASI 2010 YILI 1. ÇEYREK RAPORU ANKARA 2010 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 2010 Birinci Çeyrek Petrol İthalatı (Ton)... 3 Tablo 2 Petrol İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı... 4 Tablo 3 2010 Birinci

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi Haziran 2017 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2017 MAYIS İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ 2016 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI 2016 yılı Şubat

Detaylı

PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE

PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE WEC- TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE Tebliğ Sahipleri: Y.Müh.Tuğrul ERKİN Semih DURAN Bosphorus Gas Corparation A.Ş 1 Doğalgaz 2.Dünya Savaşından sonra

Detaylı

Aralık Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu

Aralık Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu Aralık Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 12/ DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ YILI KASIM AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı

Detaylı

İTKİB Tekstil, Deri ve Halı Şubesi

İTKİB Tekstil, Deri ve Halı Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EKİM AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ TEKSTİİL,, DERİİ VE HALII ŞUBESİİ KASIIM 2014 1 2014 YILI EKİM AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı

Detaylı

DEMİR ve DEMİR DIŞI METALLER SEKTÖR RAPORU

DEMİR ve DEMİR DIŞI METALLER SEKTÖR RAPORU DEMİR ve DEMİR DIŞI METALLER SEKTÖR RAPORU ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ DEMİR ve DEMİR DIŞI METALLER SEKTÖR RAPORU / 2014 Hazırlayanlar Sevil SAKARYA Öykü DOĞAN İÇİNDEKİLER I- DÜNYA

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı, 217 15 147 12 16 7 132 182 295 399 191 135 618 22 358 416 195 34 3 222 17 14 143 32 43 31 3 35 44 464 841 1.42 1.392 1.3 1.615 1.782 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC

Detaylı

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Günümüzde çok amaçlı bir kullanım alanına sahip olan Mısır, Amerika Kıtası keşfedilene kadar dünya tarafından bilinmemekteydi. Amerika Kıtasının 15. yüzyıl sonlarında keşfedilmesiyle

Detaylı