Fatih ECER*, Fatih GÜNAY**

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Fatih ECER*, Fatih GÜNAY**"

Transkript

1 Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs, Clt 25, Sayı 1, Bahar: 35-48, Copyrght 2014 anatola Bütün hakları saklıdır ISSN: ( ) Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının Gr İlşksel Analz Yöntemyle Ölçülmes Measurng the Fnancal Performances of Toursm Frms Traded on the Borsa Istanbul through Gray Relatonal Analyss Method Fath ECER, Fath GÜNAY Yrd. Doç. Dr., Afyon Kocatepe Ünverstes, İktsad ve İdar Blmler Fakültes, Uluslararası Tcaret ve Fnansman Bölümü, 03030, Afyonkarahsar. E-posta: Arş. Gör., Afyon Kocatepe Ünverstes, Turzm Fakültes, Gastronom ve Mutfak Sanatları Bölümü, 03030, Afyonkarahsar. E-posta: MAKALE BİLGİLERİ Makale şlem blgler: Gönderlme tarh: 26 Hazran 2013 Brnc değerlendrme: 18 Eylül 2013 İknc değerlendrme: 24 Ekm 2013 Kabul: 1 Kasım 2013 Anahtar sözcükler: Turzm şrketler, Fnansal performans, Fnansal oranlar, Gr lşksel analz, Türkye. ÖZ Turzm sektörü, gerek ekonomye sağladığı katkı gerekse sthdam üzerndek olumlu etks nedenyle ülkelern ekonomk kalkınmalarında öneml br yere sahptr. Bu nedenle turzm şrketlernn fnansal performanslarını ölçmek yönetcler, yatırımcılar ve sektörde yer alan dğer şrketler açısından oldukça önemldr. Ancak geçmşte fnansal oranlar, turzm şrketlernn performanslarının ölçülmesne yönelk olarak nadren kullanılmıştır. Çalışmanın temel amacı, turzm şrketlernn fnansal performanslarını fnansal oranlardan yararlanarak ölçmektr. Bu amaçla çalışmada Gr İlşksel Analz (GİA) yöntemnden yararlanılmış ve Borsa İstanbul da (BIST) şlem gören dokuz turzm şrketnn dönemne lşkn fnansal performansı lkdte, kaldıraç, kârlılık ve faalyet göstergeler kapsamındak on yed fnansal orana göre değerlendrlmştr. Elde edlen bulgulara göre turzm şrketlernn fnansal performanslarının ölçülmesnde en öneml gösterge kaldıraç göstergesdr. Çalışmada ayrıca turzm şrketler performanslarına göre de sıralanmıştır. Bu bağlamda çalışma, turzm sektöründe fnansal oranların performans belrlemeye yönelk olarak kullanılableceğn göstermştr. ARTICLE INFO Artcle hstory: Submtted: 26 June 2013 Resubmtted: 18 September 2013 Resubmtted: 24 October 2013 Accepted: 1 November 201 Key words: Toursm frms, Fnancal performance, Fnancal ratos, Gray relatonal analyss, Turkey. ABSTRACT Toursm sector s the pupl of countres due to both ts contrbuton to the economy and the postve mpact on employment. Measurng the fnancal performances of the toursm frms, therefore, s crucal for managers, nvestors and other busnesses n the sector. However, fnancal ratos were used to rarely to measure the fnancal performances of the toursm frms n the past. The man purpose of the study s to measure the fnancal performances of the toursm frms utlzng fnancal ratos. For ths purpose, the Gray Relatonal Analyss (GRA) method s used n ths study and fnancal performances of nne toursm frms traded n Borsa Istanbul (BIST) are evaluated as to seventeen fnancal ratos ncludng lqudty, leverage, proftablty, and actvty ndcators between the perod Accordng to the fndngs, the most mportant ndcator to measure the fnancal performances of the toursm frms s leverage ndcator. Moreover, toursm frms are ranked wth respect to the performance n the study. In ths context, ths study showed that fnancal ratos could be used n order to determne performance n the toursm sector. GİRİŞ Turzm sektörü konaklama, yeme çme, acenteclk gb brçok konuda hzmet sunulan genş br sektör konumunda olup aynı zamanda brçok kşye de sthdam olanağı sağlamaktadır. Bunlara lave olarak huzurun yerleşmes, sosyal ve kültürel etkleşm, gelrn dengel dağılması gb brçok alanda turzmn olumlu etklernden de söz etmek mümkündür. Performans, amaçların gerçekleştrlmes çn gösterlen planlı tüm çabaların ve sonuçlarının ntel ya da ncel olarak değerlendrlmesdr. Kısaca performans, br obenn, öncelkler belrlenmş br konuda bell br süre çnde br hedefe bağlı olarak sonuçlar üretme yeteneğ olarak tanımlanablr (Erdl ve Kalkan 2005). Şrket performansı se şrket yapısı, fnansal yapı ve sermaye yapısıyla lgl genş br boyut çndek sorulara yanıt veren analz, Clt 25 = Sayı 1 = Bahar 2014 = 35

2 Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının Gr İlşksel Analz Yöntemyle Ölçülmes ölçüm, değerlendrme ve yorumlarla amacına ulaşan ntel ve ncel br çalışmadır. Şrket performansının ölçümü gerek yönetcler gerekse ortaklar ve yatırımcılar açısından oldukça önemldr. Çünkü şrket performansıyla br şrketn elndek kaynakları ne derecede etkn kullandığı tespt edleblr. Ayrıca, kârlılık düzeyndek artış ve azalışlar, malyet düşürme çabalarındak olumlu gelşmelern durumu da performans ölçüm ve değerlendrmeleryle anlaşılablr (Kabakçı 2008; Ecer vd. 2011). Şrket performansı, fnansal ve fnansal olmayan performansın bleşmnden oluşur. Fnansal performans, br şrketn hedefledğ ekonomk amaçları ne kadar gerçekleştrdğn fade eder (Ecer vd. 2011). Fnansal performans analz le frmalar sağlıklı karar alma, planlama ve denetm şlevlern etkn br bçmde yürüteblmektedr. Fnansal performans le aslında şrketlern şrket performansına bütünsel br bakış açısı sağlanablmektedr (Coşkun 2007; Aydenz 2009). Turzm alanında performans ölçümüne yönelk yapılmış brtakım çalışmalar bulunmaktadır ve çalışmaların brçoğunda otellern performanslarının ölçüldüğü görülmektedr (Hwang ve Chang 2003; Rodrguez ve Robane 2004; Sharma ve Upnea 2005; Jang vd. 2006; Wang vd. 2006; Lee ve Jang 2007; Kandır vd. 2008; Shang vd. 2008; Chen 2009; Fantazy 2010; Chen 2011). Bu çalışmalarda dış kaynak kullanımı le performans lşks, fnansal performansı etkleyen mkro ve makro faktörler, web stes gelştrme le fnansal performans lşks, pazar çeştlendrme stratesnn fnansal performans ve stkrarına etkler, e-tcaretn otel performansı üzerndek etks gb konular ele alınmıştır. Ver olarak se otellern doluluk oranları, oda başına gelr, çalışan başına gelr ve metrekareye düşen gelr, müşterlerle yapılan anket sonuçları le otellern gelr, kârlılık ve hsse sened verlernn kullanıldığı görülmektedr. Ancak fnansal performans ölçümüne yönelk olarak alanyazında tespt edlebldğ kadarıyla br çalışma dışında (Koyuncugl ve Özgülbaş 2010) fnansal oranlardan yararlanılmadığı görülmektedr. Dolayısıyla çalışmanın alanyazındak öneml br eksklğ gdereceğ düşünülmektedr. Çok krterl karar verme teknkler kapsamında yer alan Gr İlşksel Analz (GİA) yöntem aynı zamanda gr sstem teorsnn alt başlıklarından br olup derecelendrme ve sınıflandırma problemlernde kullanılmaktadır. Yönteme smn veren gr kelmes belrsz blgy (kısmen blnen kısmen blnmeyen) fade etmektedr. Ver sayısının az olduğu ve dağılımın normal olmadığı problemlere çözümler sunması bu yöntemn en öneml avantaı olarak görüleblr. Özellkle son beş yıldan bu yana GİA yöntemnn sosyal blmler alanında sıklıkla kullanılmaya başlandığı görülmektedr (Wang 2009; Kuo ve Lang 2011; Golmohammad ve Mellat-Parast 2012; Chuang 2013). Yapılan alanyazın ncelemesnde görüldüğü kadarıyla turzm şrketlernn fnansal performanslarının GİA yöntem le ölçülmesne lşkn br çalışmaya rastlanılmamıştır. Söz konusu çalışmalarda genellkle çok değşkenl statstksel yöntemler ve parametrk olmayan analzlerden ver zarflama analz gb yöntemler kullanılmıştır. Ancak statstksel yöntemlern uygulanmasında ortaya çıkan ver sayısının az olması, verlern dağılımının normal olmaması, ölçme düzey gb brtakım kısıtlar araştırmacıları farklı yöntem arayışına tmştr. Bu çalışmada kullanılan verlern normal dağılıma uyup uymadığını belrlemek çn normallk testler yapılmış ve dağılımın normal olmadığı belrlenmştr. Sonuç olarak, turzm şrketlerne lşkn az vernn olması ve verlern normal dağılıma uymaması nedenyle GİA yöntemnn kullanılması uygun görülmüştür. Türk turzm sektöründe borsaya kote olan şrketlern ncelendğ bu çalışmada amaç, turzm şrketlernn fnansal performanslarını oranlar aracılığıyla analz etmek ve fnansal değerlendrme yapmaktır. Böylelkle çalışmanın sektördek dğer turzm şrketlerne fnansal davranış ve kararlar açısından yol gösterc olableceğ düşünülmektedr. Analzlerde BIST te şlem gören dokuz turzm şrketnn dönemne lşkn on yed fnansal oranı kullanılmıştır. Çalışma yed bölümden oluşmaktadır: İknc bölümde Türkye de turzme kısaca değnlmştr. Üçüncü bölümde turzm sektöründe fnansal performansa yönelk alanyazın taraması, dördüncü bölümde çalışmada yararlanılan fnansal oranlar ele alınmıştır. GİA yöntemnn algortması beşnc bölümde sunulduktan sonra altıncı bölümde yapılan uygulama ele alınarak elde edlen bulgular değerlendrlmştr. Son bölümde se ulaşılan sonuçlar ele alınmış ve lerde yapılacak çalışmalara lşkn önerlere yer verlmştr. TÜRKİYE TURİZMİNE KISA BAKIŞ Turzm, hem gelşmş hem de gelşmekte olan ülkelern ekonomk, syas ve sosyo-kültürel dna- 36 n Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs

3 Fath Ecer - Fath Günay mklern olumlu yönde etkleyen, yarattığı katma değer ve sthdam le dünyada en hızlı gelşen sektör konumundadır. Türkye açısından mll gelre sağladığı katkı, ödemeler dengesne katkısı, etk alanına gren ş kolları ve yarattığı sthdam le büyük br öneme sahptr (Kandır vd. 2008). Türkye açısından aktf dış turzm 1980 l yıllardan tbaren öneml br gelşme göstermştr yılında ekonomde uygulamaya konulan program le teşvk edlen sektörler arasında yer alan turzm sektörü, bu alandak yatırımların artması le ülke ekonomsne büyük oranda katkı sağlayan kaynaklardan br durumuna gelmştr (Çl Yavuz 2006). Türkye dek turzm şrketler geçmşten günümüze sürekl br artış göstermş olup 1990 yılında 1250 dolaylarında olan otel sayısı 2011 yılında 2773 e ulaşmıştır yılı sonrasına lşkn Türkye nn turzm verlernn yer aldığı Tablo 1 e göre turzm sektörü bugün yıllık 30 mlyar $ a yakın turzm gelr ve 30 mlyona yakın turst sayısıyla kendnden söz ettren br noktadadır (www.kultur.gov. tr 2013). Ayrıca turzm gelrlernn GSMH çndek payı %3 ler cvarında olan Türkye, turst sayısı açısından 2009 yılında dünya yedncs, turzm gelrler sıralamasında se Hong Kong un ardından dünya onuncusu durumundadır (TÜROFED 2010). Tablo 1. Türkye ye İlşkn Turzm Verler Güvenlrlk Katsayıları ve Değşkenler Arasındak İlşkler) Yıllar Turst Turzm Gelrler Yatak Sayısı (Mlyar $) Kapastes , , , , , , , , , , , , ,3 - Kaynak: Turzm verler, turzmverlerpdf.pdf?0 TURİZM ALANINDA FİNANSAL PERFORMANS ÇALIŞMALARI Daha önce yapılan çalışmalar ncelendğnde turzm şrketlernn fnansal performanslarını ölçmeye yönelk çalışmaların sayısının, özellkle de Türkye dek turzm şrketlerne yönelk yapılmış çalışma sayısının oldukça az olduğu görülmektedr. Koyuncugl ve Özgülbaş (2010), Türk turzm sektörünün fnansal analzn yaptıkları çalışmalarında turzm şrketlernn car oran bağlamında lkdte sorunu yaşamadıklarını, nakt orana göre yne nakt sıkıntısı çnde olmadığını ortaya koymuşlardır. Ayrıca sektörün borç ağırlıklı br yapıya sahp olduğu, hatta 2001 krz dönemnde borç oranı artarken 2001 den sonra azaldığı, ancak hala yabancı kaynak ağırlıklı br sermaye yapısına sahp olduğu sonucuna ulaşmışlardır. Çalışmada elde edlen br dğer bulgu da faalyet göstergelernde sektörün tüm etknlk göstergelernn düşme eğlmnde olduğudur. Yazarlar son olarak net kâr marı açısından sektörün kârlılık oranlarının çok düşük olduğunu ve varlıkların kârlılığı açısından turzm şrketlernn belrl yıllarda performanslarının düşük olduğu sonucuna ulaşmışlardır. Kandır vd. (2008), turzm sektöründek büyümenn turzm şrketlernn fnansal performanslarına olan etklern ncelemey amaçlamışlardır. Bu çerçevede çalışmada turzm gelrlernn mll gelre oranı ve turzm şrketlernn fnansal performansları arasındak lşk ncelenmştr. Çalışmada fnansal performans; yatırım kârlılığı, öz sermaye kârlılığı ve satışların kârlılığı le ölçülmüştür. Elde edlen sonuçlar, turzm şrketlernn doluluk oranları le fnansal performansları arasında doğru yönlü br lşk olduğunu göstermştr. Dğer yandan üç performans ölçütü le turzm gelrlernn mll gelre oranı arasındak lşk negatf yönlü olarak saptanmış olup 1994 ve 2001 yıllarında yaşanan ekonomk krzlern turzm şrketler performansını olumsuz şeklde etkledğ saptanmıştır. Hwang ve Cheng (2003) çalışmalarında ver zarflama analz kullanarak 45 oteln 1998 dek yönetsel performansını ve 1994 ten 1998 e kadar geçen süredek etknlğn ölçmüşlerdr. Çalışma sonucunda yönetsel performansın otellern uluslararasılaşma düzeyne bağlı olduğunu ortaya koymuştur. Rodrguez ve Robana (2004) yaptıkları çalışmada otel şrketlernde dış kaynak kullanımının performansa ve hzmet kaltesne etksn ncelemşlerdr. Clt 25 = Sayı 1 = Bahar 2014 = 37

4 Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının Gr İlşksel Analz Yöntemyle Ölçülmes Çalışmanın sonuçlarına göre dış kaynak kullanımı otel performansını etklemektedr. Sharma ve Upnea (2005), çalışmalarında Tanzanya dak küçük otellern fnansal performanslarını etkleyen mkro ve makro faktörler ncelemşlerdr. Jang vd. (2006), otellern lşk pazarlamasında web stes gelştrme le fnansal performansları arasındak lşky kanonk korelasyon yöntem le ncelemşlerdr. Elde edlen sonuçlar, web ste üzernde e-lşk pazarlaması gelştrmenn otel şrketlernn fnansal performansları üzernde güçlü br etksnn olduğunu göstermştr. Lee ve Jang (2007), otellerde pazar çeştlendrme stratesnn otel fnansal performans ve stkrarına etklern ncelemşlerdr. Çalışmada fnansal performansı ölçmek çn muhasebe ölçümler, pazar ölçümler ve rsk ayarlı performans ölçümü kullanılmıştır. Elde edlen bulgulara göre pazar çeştlendrme, kâr artışını sağlamamakta ancak kısmen performans stkrarını arttırmaktadır. Shang vd. (2008), çalışmalarında e-tcaretn otel performansı üzerndek etksn ver zarflama analzyle ncelemşlerdr. Çalışmada dış faktörlern çıkarılması sonrasında e-tcaretn etknlk üzernde anlamlı br etksnn bulunmadığı ortaya konulmuştur. Dğer br fadeyle e-tcaretn Tayvan dak uluslararası otel şrketlernn etknlğnde ana belrleyc olmadığı belrlenmştr. Wu vd. (2008), dönemnde 56 uluslararası oteln performansını belrlemek çn aralarında Gr Teorye Dayalı GM(1,1) yöntemnn de bulunduğu çeştl tahmn modellern kullanmışlardır. Değerlendrmede ver olarak otellern doluluk oranları, oda başına gelr, çalışan başına gelr ve metrekareye düşen gelr kullanılmıştır. Sonuç olarak en y tahmn yapan modeln GM(1,1) olduğu saptanmıştır. Ver zarflama analznn kullanıldığı çalışmada Chen (2009), Tayvan dak br otel zncrnn performansını sadece yed değşken kullanarak değerlendrmştr. Fantazy (2010), çalışmasında Kanada da 105 oteln tedark zncr yönetm ve stratek satın alma davranışlarının performans üzerndek etklern ncelemştr. Chen (2011), dünyada gelşen küresel olayların Tayvan dak otellern performansları üzerndek etklern araştırmıştır. Bu amaçla otellern gelr, kârlılık ve hsse sened verlern kullanarak panel ver analz yapmıştır. Elde ettğ sonuçlarda turzm lglendren krzlern ve turzm hareketllğnn genşlemesnn otel performans ölçütler üzernde etkl olduğu tespt edlmştr. Wang vd. (2006), yaptıkları çalışmada toplam kalte yönetm, pazar oryantasyonu ve otel performansını ncelemşlerdr. 588 örnek üzernde yapılan araştırmada yapısal eştlk modellemes ve dskrmnant (ayırma) analz kullanılmıştır. Elde edlen bulgular, pazar oryantasyonunun ve toplam kalte yönetmnn otel performansını poztf şeklde etkledğn göstermştr. Çalışmada ayrıca dış çevre faktörlernn toplam kalte yönetm, pazar oryantasyonu ve otel performansı arasında arabulucu rol oynadığı belrlenmştr. ÇALIŞMADA KULLANILAN FİNANSAL ORANLAR Türkye de borsaya kote olan turzm şrketlernn fnansal performanslarını ölçmeye yönelk yapılan bu çalışmada dört temel fnansal gösterge (lkdte, kaldıraç, kârlılık ve faalyet) kapsamında yer alan on yed fnansal oran kullanılmıştır. Fnansal performans ölçümünde kullanılablecek brçok oran olmakla brlkte rastgele her oranın kullanılması ulaşılmak stenen amaçtan sapmalara neden olablmektedr. Bu nedenle uzman görüşlernden yararlanarak çalışmada on yed oran kullanılmıştır. Çalışmada yararlanılan kaldıraç gösterges, şrketlern sahp olduğu borçların varlıklarına oranlarını gösterr. Kârlılık gösterges, şrketlern yapmış olduğu yatırımlardan elde ettğ kârları ortaya koyar. Lkdte gösterges, şrketlern kısa vadel yabancı kaynaklarını dönen varlıklarıyla karşılayablme gücünü gösterr. Faalyet gösterges se şrketn varlıklarını ne ölçüde verml kullandığını ortaya koyar. Şrket yönetmne, şrketn faalyet gösterdğ sektöre ya da ekonomnn çnde bulunduğu duruma göre değşeblmekle brlkte genellkle bu göstergelerden lkdte, kârlılık ve faalyet göstergelernn maksmum, kaldıraç göstergelernn se mnmum olması arzu edlen br durumdur (Akgüç 2010; Uçkun ve Grgner 2011). Tablo 2 de çalışmada kullanılan oranlara ve bu oranlara lşkn blglere yer verlmştr. Lkdte Gösterges Kapsamındak Oranlar Çalışmada, lkdte göstergeler kapsamında car oran, ast test oranı ve nakt oran kullanılmıştır. Genel olarak bu oranların yüksek olması stenen br durumdur. 38 n Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs

5 Fath Ecer - Fath Günay Tablo 2. Performans Ölçmede Kullanılan Fnansal Oranlar Fnansal Gösterge Formülasyon Kod Hedef Lkdte Car Oran=Dönen Varlık/Kısa Vadel Borç FO1 Maksmum Ast Test Oranı=(Dönen Varlık-Stoklar)/Kısa Vadel Borçlar FO2 Maksmum Nakt oran=(hazır değerler+menkul Kıymetler)/Kısa Vadel Borçlar FO3 Maksmum Kaldıraç Borç/Öz Sermaye Oranı=Uzun Vadel Borçlar/Öz Sermaye FO4 Mnmum Borç Oranı=Toplam Borç/Toplam Varlıklar FO5 Mnmum Kısa Vadel Borçların Ağırlığı Oranı=Kısa Vadel Borçlar/Toplam Varlıklar FO6 Mnmum Öz Sermaye Çarpanı Oranı=Toplam Varlıklar/Öz Sermaye FO7 Mnmum Uzun Vadel Borç/Toplam Varlık Oranı=Uzun Vadel Borçlar/Toplam Varlıklar FO8 Mnmum Karlılık Brüt Kâr Marı=Brüt Satış Kârı/Net Satışlar FO9 Maksmum Net Kâr Marı=Net Kâr/Net Satışlar FO10 Maksmum Toplam Varlık Kârlılığı=Net Kâr/Toplam Varlıklar FO11 Maksmum Öz Sermaye Kârlılığı=Net Kâr/Öz Sermaye FO12 Maksmum Faz ve Verg Önces Kâr/Toplam Varlık Oranı=Faz ve Verg Önces Kâr/Toplam Varlıklar FO13 Maksmum Faalyet Alacak Devr Hızı=Net Satışlar/Tcar Alacaklar FO14 Maksmum Stok Devr Hızı=Satışların Malyet/Ortalama Stok FO15 Maksmum Aktf Devr Hızı=Satışlar/Aktf Toplamı FO16 Maksmum Tcar Borçlar Devr Hızı=Kredl Alışlar Tutarı/Tcar Borçlar FO17 Mnmum Car Oran Yaygın olarak kullanılan car oran, frmanın toplam lkdtesn ölçer. Car oran, şrketn car aktflernn car pasflern (borçlarını) kaç defa kapsadığını, yan onun kaç katı olduğunu gösterr ve aşağıdak formülle bulunur (Peker ve Bak 2011; Okka 2012): Car Oran=Dönen Varlıklar/Kısa Vadel Borçlar Car oran ne kadar büyük olursa şrketn vades gelen borçlarını ödeme kablyet o derece yükselr. Bunun yanı sıra car aktflern paraya dönüşeblme hızı da önemldr. Car aktflere, nakt ve pazarlanablr menkul değerler, tcar alacaklar, stoklar ve dğer car aktfler; car pasflere se kısa vadel fnansal borçlar, tcar borçlar, uzun vadel borçların vades gelmş kısımları ve dğer kısa vadel borçlar dâhldr. Sektör ortalaması öneml olmakla brlkte yüksek olması brçok şrket çn uygun olacağı genelde kabul görmektedr (Okka 2012). Ast Test Oranı Car aktfler arasında yer alan paraya dönüşme hızı nspeten düşük olan stokların dönen varlıklardan düşülmesyle elde edlr. Stoklar, nakde ve pazarlanablr menkul değerler le tcar alacaklara göre daha az lkt kabul edlmektedr ve lkt hale getrmek zaman alacaktır. Ast test oranı le öğrenlmek stenen şey, şrketn borçlarının ne kadarını ödeyebleceğdr. Stoklara güvenmeden borç ödeme gücünü gösteren bu oranın 1.0 veya bundan büyük olması y olarak ntelendrlr ve aşağıdak formülle hesaplanır (Okka 2012): Ast Test Oranı=(Dönen Varlıklar-Stoklar)/Kısa Vadel Borçlar Nakt Oranı Br şletmenn en lkt varlıkları, hazır değerler le menkul kıymetlerdr. İşletme lkdtes analz edlrken genellkle nakt orana da bakılır. Genel olarak yüksek olması beklenmekle brlkte şrket kısa sürede borçlanablrse nakt oranının düşüklüğü pek öneml görülmeyeblr. Hesaplama şlem se aşağıdak gb yapılır (Aydın vd. 2007): Nakt Oranı=(Hazır Değerler+Menkul Kıymetler)/Kısa Vadel Borçlar Kaldıraç Gösterges Kapsamındak Oranlar Sermaye Yapısını Dengeleme (trade off) teors, hedef borç oranlarının şrketten şrkete değşebleceğn kabul eder. Mal açıdan güçlü, madd duran varlıkları olan ve verglendrleblr kârı tasarruf sağlamaya yeterl olan şrketlern hedef borç oranları yüksek olmalıdır. Rskl, madd olmayan duran varlıklara sahp kârsız şrketler se öz kaynak fnansmanına dayanmalıdırlar. Bu teorye göre, şr- Clt 25 = Sayı 1 = Bahar 2014 = 39

6 Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının Gr İlşksel Analz Yöntemyle Ölçülmes ketn borç-öz sermaye arasındak seçm, borçlanmanın sağladığı avanta le neden olduğu dezavanta arasındak br denge noktasında yer almalıdır. Şrket, borçlanma sayesnde ödenen fazn sağlayacağı verg tasarrufu, serbest nakt akım problemnn azaltılması ve yönetcler fnansal br dsplne sokması gb avantalara sahp olur. Bunun yanında şrket aşırı borçlanma nedenyle doğablecek fnansal sıkıntılara ve ortaklar le kred verenler arasında doğacak olan temsl malyetlerne katlanmak zorundadır. Böylece şrketler borçlanmanın getreceğ malyetler le sağlayacağı avantalar arasında br dengeleme yapmak durumunda kalırlar (Okuyan ve Taşcı 2010). Çoğu araştırmacı kaldıraç göstergesnn düşük olmasının stenen br durum olduğunu (Akgüç 2010) belrtmesnden dolayı çalışmada bu durum göz önünde bulundurulmuştur. Borç/Öz Sermaye Oranı Kred verenlern ortaklara oranla şrkete ne büyüklükte yatırım yaptıklarını gösteren bu orana şrketn fnansal kaldıraç dereces de denr ve aşağıdak formülle hesaplanır (Okka 2012): Borç/Öz Sermaye Oranı=Uzun Vadel Borçlar/Öz Sermaye Borç Oranı Kaldıraç oranı olarak da adlandırılan borç oranı, şrket varlıklarının hang oranda borçlarla karşılandığını gösterr. Oranın düşük olması şrkete kred verenler çn y br gösterge ken oranın yüksek olması, şrketn fnansal rsknn arttığını gösterr. Bu rskn yükselmes şrketn kred almasını zorlaştırır, sermaye malyetn yükseltr ve aşağıdak formülle hesaplanır (Peker ve Bak 2011): Borç Oranı=Toplam Borç/Toplam Varlıklar Kısa Vadel Borçların Ağırlığı Oranı Kısa vadel yabancı kaynakların toplam yabancı kaynaklara oranı şrketn borçlarının vade yapısı hakkında br fkr verr (Akgüç 2010). Oranın yüksek olması şrket borçlarının ödenme vadelernn yaklaştığını, ödeme rsknn arttığını ve şrketn gerekl nakt htyacı çn tedbrler alması gerektğn gösterr. Bu bakımdan mümkün olan en düşük sevyede olması stenr ve aşağıdak formülle hesaplanır (Peker ve Bak 2011): Kısa Vadel Borçların Ağırlığı Oranı=Kısa Vadel Borçlar/Toplam Borçlar Öz Sermaye Çarpanı Oranı Şrket varlıklarının öz sermayenn kaç katı olduğunu gösterr. Bu oranın düşük olması şrketn az borç yükü altında olduğunu gösterr ve dolayısıyla mümkün olan en düşük sevyede olması stenr ve aşağıdak formülle hesaplanır (Peker ve Bak 2011): Öz Sermaye Çarpanı Oranı=Toplam Varlıklar/Öz Sermaye Uzun Vadel Borç/Toplam Varlık Oranı Elde edlen oran toplam varlık değerlernn ne kadarının uzun sürel yabancı kaynaklarla fnanse edldğn gösterr (Cvan 2009). Düşük olması beklenmekle brlkte oranın elde edlmesnde kullanılan formül se aşağıdak gbdr (Gülcan 2011; Kobtek 2013); Uzun Vadel Borç/Toplam Varlık Oranı=Uzun Vadel Borçlar/Toplam Varlıklar Kârlılık Gösterges Kapsamındak Oranlar Genel olarak bu oranların yüksek olması stenen br durumdur. Brüt Kâr Marı Bütün gderler karşılayıp net kâra katkı sağlayan değerdr. Net satışlar le satılan malın malyet arasındak farkın, satışlara bölünmesyle hesaplanır (Peker ve Bak 2011). Brüt Kâr Marı=Brüt Satış Kârı/Net Satışlar Net Kâr Marı Satılan her lralık malın yüzde kaçının vergden sonrak net kârı fade ettğn gösterr. Bu noktaya kadar bütün gderler yapıldığı çn net kâr, şrkete br katkı mahyetndedr. Aşağıdak formülle hesaplanır (Peker ve Bak 2011; Okka 2012): Net Kâr Marı=Net Kâr/Net Satışlar Toplam Varlıkların Kârlılığı Oranı Varlıklara yapılan toplam yatırımın br dönem çnde ne kadar kâr sağladığını başka br fadeyle etkn kullanılıp kullanılmadığını gösterr (Peker ve Bak 2011). Aktf getr oranı, aktf kârlılık oranı olarak da smlendrlr ve aşağıdak formülle hesaplanır (Okka 2012): Toplam Varlıkların Kârlılığı Oranı=Net Kâr/Toplam Varlıklar 40 n Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs

7 Fath Ecer - Fath Günay Öz Sermaye Kârlılık Oranı Ortaklarca frmaya yapılan yatırımın etkn kullanılıp kullanılmadığını gösterr ve aktf öz sermaye getr oranı olarak da adlandırılır. Bu oranın aktf kârlılık oranından farkı, fnansal kaldıraç sevyesnn etksdr. Fnansal kaldıraç y kullanılmışsa öz sermaye kârlılık oranı da yüksek olur ve aşağıdak formülle hesaplanır (Peker ve Bak 2011; Okka 2012): Öz Sermaye Kârlılık Oranı=Net Kâr/Öz Sermaye Faz ve Verg Önces Kâr/Toplam Varlık Oranı Genel olarak faz ve verg önces kârın kaynaklara oranlanmasıyla bulunan ekonomk rantablte olarak fade edlen (Aydın vd. 2007; Akgüç 2010) oran, şletmenn varlıklarından ne derece kâr elde ettğn göstermektedr. Kârla yatırım arasındak lşk, şletmenn fnansman şeklnden bağımsız olarak nceleneblmektedr. Faz ve verg önces kâr ele alındığından şletme kârlılığı, fnansman şeklnden bağımsız olarak değerlendrleblmektedr. Varlıkların kârlılığı net kâr rakamı ele alınarak ncelendğnde, dğer koşullar aynı ken daha yüksek fazle borçlanan şletmenn kârlılığı daha düşük olacaktır (Aydın vd. 2007). Aşağıdak formülle hesaplanır: Faz ve Verg Önces Kâr/Toplam Varlık Oranı=Faz ve Verg Önces Kâr/Toplam Varlıklar Faalyet Gösterges Kapsamındak Oranlar Faalyet göstergeler olarak genellkle alacak devr hızı, alacakların ortalama tahsl süres, stok devr hızı, stokların ortalama tahsl süres, aktf devr hızı, sabt varlık devr hızı ve tcar borçlar devr hızı değerlendrlmektedr. Bu çalışmada, alacak ve stok devr hızları kullanılmış olup ortalama tahsl süreler kullanılmamıştır. Ayrıca sabt varlık devr hızlarında, br şletmenn dğerlerne oranla yüksek satış rakamına karşılık düşük sabt varlık kullanması nedenyle yükseklk göstermesnden dolayı değerlendrmede br sıkıntıya yol açacağı kanısıyla dahl edlmemştr. Alacak Devr Hızı Alacak devr hızı, şrketn alacaklarının yılda kaç defa tahsl edldğn gösterr (Okka 2012). Devr hızının düşük olması, şletmenn alacaklarını tahsl edlmeme rskn artırır. Alacak devr hızı arttıkça şletmenn lkdtes artablr. Dğer yandan alacak devr hızının yüksek olması şletmenn standarttan daha düşük br lkdte oranıyla çalışableceğn de gösterr (Aydın vd. 2007). Orana ulaşırken kredl satışlar le tcar alacaklar kullanılır. Ancak kredl satışlar versne ulaşılamaması durumunda net satışlar kullanılır (Okka 2012). Çalışmada da kullanılan hesaplama formülü şu şekldedr: Alacak Devr Hızı=Net Satışlar/Tcar Alacaklar Stok Devr Hızı Satılan malın malyetnn stoklara bölünmesyle bulunan oran stokların ortalama yılda kaç kez yenlendğn gösterr. Makul ölçülerde, stok devr hızı arttıkça şrketn lkdtes artar ve kârlılığı yükselr. Aşırı yükselmes se şrketn stok yeterszlğ çnde bulunduğu ve stok rskne maruz kaldığını gösterr (Okka 2012). Stok devr hızı hesaplanırken kullanılan formül aşağıdak gbdr (Akgüç 2010); Stok Devr Hızı=Satışların Malyet/Ortalama Stok Formüldek ortalama stok tutarı, hesap dönem başında ve sonundak stok tutarlarının artmetk ortalamasının alınmasıyla elde edlr (Akgüç 2010). Aktf Devr Hızı Toplam aktfn yılda kaç kez döndüğünü gösterr. Aktf devr hızı, şrkete yapılan yatırımların nasıl kullanıldığının br göstergesdr. Aynı sektörde aktf devr hızı yüksek olan şrketlern, dğer şrketlere oranla, aktf varlıklarını daha verml kullanıldığı anlaşılır. Aktf devr hızının yükselmes frma kârlılığını ve dolayısıyla hsse başına kârı arttırır (Okka 2012). Aktf Devr Hızı=Satışlar/Aktf Toplamı Tcar Borçlar Devr Hızı Bu oran le yılda kaç kez borçların ödendğne ulaşılır. Kredl alımların tcar borçlara bölünmesyle elde edlen oran çn kredl alışlar verlmemşse bütün alışlar kredl gb düşünülerek, satılan malın malyet tcar borçlara oranlanır (Okka 2012). Tcar borçlar devr hızının genel olarak düşük olması beklenen br durumdur ve şrket lkdte sıkıntısı çne grmez, ancak düşük olmasının neden vades gelmesne karşın ödenemeyen borçlar se şletme kred rskn arttıracaktır (Akgün 2002). Aşağıdak formülle hesaplanır: Tcar Borçlar Devr Hızı=Kredl Alışlar Tutarı/Tcar Borçlar Clt 25 = Sayı 1 = Bahar 2014 = 41

8 Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının Gr İlşksel Analz Yöntemyle Ölçülmes GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ (GİA) YÖNTEMİ GİA yöntem, pek çok krtern bulunduğu durumlarda alternatfler arasından seçm yapmada kullanılablen br yöntemdr. GİA özellkle örneklemn küçük olduğu ve örneklem dağılımının blnmedğ durumlarda değşkenler gruplandırmada terch edlr (Feng ve Wang 2000). Gr sstem teors lk olarak Deng (1982) tarafından ortaya atılmıştır. Buradak gr term, blgnn eksk olmasını ya da hç blnmemesn fade etmektedr. Belrl br sstem çersnde k eleman ya da k alt sstem arasındak benzerlkler ya da farklılıklar gr lşk olarak smlendrlmektedr. Elemanlar arasındak benzerlk ve farklılıklardak değşmlern derecesndek gelşmeler ölçmekte yararlanılan yöntem se GİA olarak adlandırılmaktadır. Bu yöntem, gr br sstemdek her br faktör le kıyas yapılan faktör (referans) sers arasındak lşk derecesnn belrlenmesn sağlamaktadır. Her br faktör br dz (satır veya sütun) olarak tanımlanır. Faktörler arası etk dereces se gr lşksel derece olarak adlandırılır (Feng ve Wang 2000; Sofyalıoğlu 2011). GİA, performans ölçümlernde sıklıkla kullanılmaktadır. Özellkle çeştl fnansal rasyolar yardımıyla değerlendrmeler yapılablmektedr (Peker ve Bak 2011). GİA nın kullanılma amaçlarından br dğer se pek çok değşken arasından önemsz olanları ayırt ederek öneml olanları kend arasında gruplara ayırmaktır. Br gruptak değşkenler brbryle lşkl değşkenler olmakta ve böylelkle dğer gruplardan ayrılablmektedrler. Ver set büyük olduğunda ve ver set normal dağılıma sahp olduğunda faktör analz, kümeleme analz, ayırma analz gb yöntemler kullanılablmektedr. Ancak ver sayısı az ve verlern dağılımı normal olmadığında yapılan analzlern güvenlrlğ azalmaktadır. Böyle durumlara br de ver setnn eksk olması eklendğnde GİA le gerçekten öneml olan değşkenlern analzlere dahl edleblmes sağlanablmektedr (Ho ve Wu 2006). GİA yöntemnn adımları şunlardır (Wu, 2002): 1. Adım: Karar matrsnn oluşturulması x1 (1) x2(1) X xn(1) x (2) 1 x (2) 2 x (2) n x x x ( n) ( n) ( n) 1 2 n (1) 2. Adım: Karşılaştırma matrsnn oluşturulması Referans sers x0 ( x0(1), x0(2),..., x0( ),..., x0( n)) şeklndedr. Burada X 0 (),. krtern normalze değerler çndek en büyük değern göstermektedr. Referans sers karar matrsnn lk satırına yazılarak karşılaştırma matrs oluşturulur. 3. Adım: Normalzasyon şlem ve normalzasyon matrsnn oluşturulması Bu adımda ver set normalze edlr. Farklı brmlere ve büyüklüklere sahp olan verler aynı standarda getrmek amacıyla normalzasyon şlemler yapılmaktadır. Burada 3 olası durumla karşılaşılablr:. Fayda durumu: Eğer amaç daha y ya da büyük değer elde etmekse (2) numaralı formül kullanılır. x mn x x max x mn x (2). Malyet durumu: Eğer amaç daha küçük ya da az br değer elde etmekse (3) numaralı formül kullanılır. max x x x max x mn x (3). Optmallk durumu: Eğer amaç optmal br değer elde etmekse (4) numaralı formül kullanılır. x x0b x max x x 0b (4) (4) numaralı formülde X 0b (),. krtern hedef değerdr ve max x aralığında ( ) x0b mn x br değer alır. Bu şlemlern ardından (1) dek karar matrs şu hale dönüşür: X x1 (1) x2(1) xn(1) x (2) 1 x (2) 2 x (2) n x 1 ( n) x2( n) xn( n) (5) 4. Adım: Mutlak değer tablosunun oluşturulması X 0 le X arasındak mutlak değer aşağıdak formülle bulunur: 42 n Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs

9 Fath Ecer - Fath Günay 01(1) 0( ) x0( ) x 02(1) 0m(1) (6) 5. Adım: Gr lşksel katsayı matrsnn oluşturulması mn max 0 max 0 (7) formülü kullanılarak hesaplanır. (7) numaralı formülde ζ ayırıcı (dstngush) katsayısıdır ve [0,1] aralığında değer alır. Ancak şlemlerde 0,5 alınması max tavsye max edlmektedr. max Ayrıca o ve mn mn mn o( ) şeklnde hesaplanır. 6. Adım: İlşk derecesnn hesaplanması (8) (8) numaralı formülde Ѓ 0 elemanın gr lşk derecesn göstermektedr ve krterlern eşt önem düzeynde olduğu varsayıldığında kullanılır. Eğer krterlern farklı ağırlıkları söz konusu se o n 1 o o( ) n 1 n 1 [ W o ] formülünden yararlanılır. ANALİZ VE BULGULAR 0m 01( n) 02( n) 0m( n) (9) Şrketlern performans değerlemelernde genellkle fnansal oranlar terch edlmektedr. Çünkü şrketlern geçmş dönemlernde gösterdkler performansları karşılaştırmanın en bast yolu fnansal oranları kullanmaktır. Çalışmada kullanılan verler BIST te halka arz edlen dokuz turzm şrketnn dönemne lşkn en güncel verlerdr. Bu şrketler konaklama, acenta ve yyecek çecek kollarında faalyet göstermektedr. BIST te şlem gören turzm şrket sayısının az olması nedenyle farklı kollardak şrketler br arada analzlere tab tutulmak zorunda kalınmıştır. Çalışmanın kısıtı olarak değerlendrleblecek bu zafyet gelecekte borsada şlem görecek şrket sayısının artması halnde analzlern tek br ş koluna odaklanılarak yapılmasıyla ortadan kaldırılablr (2) (2) (2) Turzm şrketlernn performanslarını değerlendreblmek çn öncek bölümde bahsedlen on yed fnansal orandan yararlanılmıştır. Tablo 3 tek verler turzm şrketlernn dönemne lşkn fnansal oranlarının ortalamaları alınarak elde edlmştr. GİA yöntemnn lk aşamasında karşılaştırma matrs oluşturulur. Tablo 4 tek karşılaştırma matrs, aynı zamanda Tablo 3 tek gerçek ver setnden oluşmuş olan matrstr. Tek farkı yüksek olması stenen sütunlardak en büyük değern ve mnmum olması stenen her sütundak en küçük değern eklenmesyle oluşturulan referans sers satırının Tablo 4 te yer almasıdır. Tablo 4 esas alındığında lkdte göstergesne göre en y lkdteye sahp şrket B dr. Oranlar bazında (FO1, FO2, FO3) değerlendrme yapmak gerekrse B, D ve J şrketlernn dğer şrketlere göre daha y durumda olduğu görülmektedr. Sonuç olarak belrtlen turzm şrketlernn vades gelen borçlarını ödeme kablyetnn yüksek olduğu ve stoklara güvenmeden borçlarını daha kolay ödeyeblecekler fade edleblr. Ayrıca kısa vadel borçlar karşısında bu şrketlern mevcut varlıklarına göre daha drençl olduğu söyleneblr. Kaldıraç gösterges kapsamında yer alan FO4 e göre B ve J en düşük değer almıştır ve en y durumdadırlar. Benzer şeklde FO5 e göre B, FO6 ya ve FO7 ye göre C, FO8 e göre se B ve H en y durumda olan turzm şrketlerdr. Genel olarak bakıldığında se B ve C turzm şrketlernn kaldıraç göstergeler bakımından dğer şrketlere göre daha y olduğu görülmektedr. Böylece genel olarak bu turzm şrketlernn varlıklarının daha küçük oranda borçlarla karşılandığı ve toplam borçlar çnde kısa vadel yabancı kaynakların daha az yer tuttuğu söyleneblr. Kârlılık gösterges çndek oranlar ncelendğnde se FO9 a göre A, FO10 a ve FO11 e göre D, FO12 ye göre F ve FO13 e göre se D turzm şrketlernn yüksek değerler alarak en y konumda oldukları fade edleblr. Özetle A, D ve F turzm şrketlernn ortakları tarafından yapılan yatırımın etkn kullanıldığı ve varlıklara yapılan yatırımların öneml ölçüde kâr sağlamış olduğu söyleneblr. Faalyet gösterges kapsamında yer alan oranlardan FO14 ve FO16 ya göre B, FO15 e göre A ve FO17 ye göre C turzm şrketlernn dğerlerne göre daha y pozsyonda oldukları söyleneblr. Do- Clt 25 = Sayı 1 = Bahar 2014 = 43

10 Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının Gr İlşksel Analz Yöntemyle Ölçülmes layısıyla bu şrketlern faalyetlern gerçekleştrrken verml şeklde varlıklarını kullandıkları söyleneblr. Karşılaştırma matrsn oluşturulmasından sonrak aşamada normalze matrs elde edlr. Şrket sahpler, yönetcler ve hssedarları genellkle şrketlernn lkdte, kârlılık ve faalyet oranlarının yüksek, kaldıraç oranlarının se düşük olmasını sterler. Bu bakımdan normalze matrsn elde edlmesnde lkdte, kârlılık ve faalyet oranlarında (FO17 harç) (2) numaralı formül, kaldıraç oranlarında se (3) numaralı formül kullanılmıştır. Örneğn FO1 oranı çn normalze şlem şöyle yapılmıştır: 0,47 0,25 0,0071 0,01 31,03 0,25 Yapılan hesaplamalar sonucunda elde edlmş olan normalze matrs Tablo 5 tek gbdr. Normalze matrsn bulunmasından sonra (6) numaralı formül kullanılarak mutlak değerler tablosu oluşturulur. Mutlak değerler tablosu oluşturulurken normalze değerler le referans değerler arasındak uzaklıklar hesaplanır. Daha açık br fadeyle referans değerlernden normalze değerler çıkartılarak Tablo 6 dak mutlak değerler tablosu elde edlmştr. Tablo 7 dek Gr İlşksel Katsayılar Matrs, gr lşk katsayısı ζ nn olarak alınması ve (7) numaralı formülün kullanılmasıyla elde edlmştr. Dört temel fnansal göstergenn farklı ağırlıkları söz konusu olduğundan bu değerlern hesaplamasında (9) numaralı formülden yararlanılmıştır. Tablo 7 ye göre oranlar bakımından tam etknlğe (1,00) ulaşmış turzm şrketler şunlardır: Car oran, ast test oranı, nakt oran, borç/öz sermaye oranı, borç oranı, uzun vadel borç/toplam varlık oranı, alacak devr hızı ve aktf devr hızı oranına göre B, kısa vadel borçların ağırlığı oranı, öz sermaye çarpanı oranı ve tcar borçlar devr hızı oranına göre C, brüt kâr marı ve stok devr hızı oranına göre A, net kâr marı, toplam varlık kârlılığı ve faz ve verg önces kâr/toplam varlık oranına göre D ve son olarak öz sermaye kârlılığı oranına göre se F. Son olarak Tablo 8 de turzm şrketlernn gr lşksel derecelern gösteren değerler yer almaktadır. Tablo 8 dek bulgulara göre turzm şrketlernn fnansal performansında etkl olan en öneml fnan- Tablo 3. Turzm Şrketlernn Fnansal Oranları ( ) Lkdte Gösterges Kaldıraç Gösterges Kârlılık Gösterges Faalyet Gösterges FO1 FO2 FO3 FO4 FO5 FO6 FO7 FO8 FO9 FO10 FO11 FO12 FO13 FO14 FO15 FO16 FO17 A 0,47 0,42 0,22 0,13 0,17 0,36 1,20 1,70 0,66-0,16-0,02-0,03-0,01 19,09 39,76 0,15 6,49 B 31,03 31,03 30,33 0,02 0,08 0,81 1,09 0,01 0,13-0,31-0,02-0,02-0,01 256,75 0,00 54,13 222,26 C 0,25 0,15 0,02 0,88 0,87 0,17 0,56 0,71-0,54-2,54-0,06 0,24-0,02 11,24 6,27 0,05 1,72 D 4,31 4,20 3,88 0,10 0,14 0,32 1,16 0,09 0,62 0,13 0,04 0,04 0,04 23,12 22,61 0,25 6,90 E 0,82 0,54 0,32 0,48 0,57 0,66 2,40 0,23-3,46 0,01 0,00 0,00 0,00 2,24 1,93 0,19 3,64 F 1,19 0,76 0,75 3,90 0,91 0,61 8,71 0,37 0,21-2,21-0,10 0,36-0,01 26,95 0,51 0,13 13,61 G 1,51 1,09 1,01 0,08 0,29 0,80 1,38 0,05 0,27-0,21-0,01-0,05 0,02 4,25 1,70 0,09 6,52 H 0,50 0,43 0,23 0,03 0,57 0,97 2,32 0,01 0,25 0,05 0,03 0,06 0,03 6,59 4,40 0,66 37,11 J 3,96 3,93 3,58 0,02 0,13 0,72 1,15 0,02 0,47 0,03-0,01-0,02-0,01 9,04 29,12 0,14 2,72 Tablo 4. Karşılaştırma Matrs Lkdte Gösterges Kaldıraç Gösterges Kârlılık Gösterges Faalyet Gösterges FO1 FO2 FO3 FO4 FO5 FO6 FO7 FO8 FO9 FO10 FO11 FO12 FO13 FO14 FO15 FO16 FO17 Referans 31,03 31,03 30,33 0,02 0,08 0,17 0,56 0,01 0,66 0,13 0,04 0,36 0,04 256,75 39,76 54,13 1,72 A 0,47 0,42 0,22 0,13 0,17 0,36 1,20 1,70 0,66-0,16-0,02-0,03-0,01 19,09 39,76 0,15 6,49 B 31,03 31,03 30,33 0,02 0,08 0,81 1,09 0,01 0,13-0,31-0,02-0,02-0,01 256,75 0,00 54,13 222,26 C 0,25 0,15 0,02 0,88 0,87 0,17 0,56 0,71-0,54-2,54-0,06 0,24-0,02 11,24 6,27 0,05 1,72 D 4,31 4,20 3,88 0,10 0,14 0,32 1,16 0,09 0,62 0,13 0,04 0,04 0,04 23,12 22,61 0,25 6,90 E 0,82 0,54 0,32 0,48 0,57 0,66 2,40 0,23-3,46 0,01 0,00 0,00 0,00 2,24 1,93 0,19 3,64 F 1,19 0,76 0,75 3,90 0,91 0,61 8,71 0,37 0,21-2,21-0,10 0,36-0,01 26,95 0,51 0,13 13,61 G 1,51 1,09 1,01 0,08 0,29 0,80 1,38 0,05 0,27-0,21-0,01-0,05 0,02 4,25 1,70 0,09 6,52 H 0,50 0,43 0,23 0,03 0,57 0,97 2,32 0,01 0,25 0,05 0,03 0,06 0,03 6,59 4,40 0,66 37,11 J 3,96 3,93 3,58 0,02 0,13 0,72 1,15 0,02 0,47 0,03-0,01-0,02-0,01 9,04 29,12 0,14 2,72 44 n Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs

11 Fath Ecer - Fath Günay Tablo 5. Normalze Matrs Lkdte Gösterges Kaldıraç Gösterges Kârlılık Gösterges Faalyet Gösterges FO1 FO2 FO3 FO4 FO5 FO6 FO7 FO8 FO9 FO10 FO11 FO12 FO13 FO14 FO15 FO16 FO17 Referans 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 A 0,01 0,01 0,01 0,97 0,90 0,77 0,92 0,00 1,00 0,89 0,59 0,06 0,10 0,07 1,00 0,00 0,98 B 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 0,21 0,94 1,00 0,87 0,84 0,62 0,09 0,14 1,00 0,00 1,00 0,00 C 0,00 0,00 0,00 0,78 0,05 1,00 1,00 0,59 0,71 0,00 0,29 0,70 0,00 0,04 0,16 0,00 1,00 D 0,13 0,13 0,13 0,98 0,93 0,82 0,93 0,96 0,99 1,00 1,00 0,22 1,00 0,08 0,57 0,00 0,98 E 0,02 0,01 0,01 0,88 0,41 0,39 0,77 0,87 0,00 0,95 0,74 0,13 0,26 0,00 0,05 0,00 0,99 F 0,03 0,02 0,02 0,00 0,00 0,46 0,00 0,79 0,89 0,12 0,00 1,00 0,10 0,10 0,01 0,00 0,95 G 0,04 0,03 0,03 0,98 0,75 0,21 0,90 0,98 0,90 0,88 0,66 0,00 0,73 0,01 0,04 0,00 0,98 H 0,01 0,01 0,01 1,00 0,41 0,00 0,78 1,00 0,90 0,97 0,93 0,27 0,78 0,02 0,11 0,01 0,84 J 0,12 0,12 0,12 1,00 0,95 0,32 0,93 1,00 0,95 0,96 0,65 0,09 0,12 0,03 0,73 0,00 1,00 Tablo 6. Mutlak Değerler Tablosu Lkdte Gösterges Kaldıraç Gösterges Kârlılık Gösterges Faalyet Gösterges FO1 FO2 FO3 FO4 FO5 FO6 FO7 FO8 FO9 FO10 FO11 FO12 FO13 FO14 FO15 FO16 FO17 A 0,99 0,99 0,99 0,03 0,10 0,23 0,08 1,00 0,00 0,11 0,41 0,94 0,90 0,93 0,00 1,00 0,02 B 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,79 0,06 0,00 0,13 0,16 0,38 0,91 0,86 0,00 1,00 0,00 1,00 C 1,00 1,00 1,00 0,22 0,95 0,00 0,00 0,41 0,29 1,00 0,71 0,30 1,00 0,96 0,84 1,00 0,00 D 0,87 0,87 0,87 0,02 0,07 0,18 0,07 0,04 0,01 0,00 0,00 0,78 0,00 0,92 0,43 1,00 0,02 E 0,98 0,99 0,99 0,12 0,59 0,61 0,23 0,13 1,00 0,05 0,26 0,87 0,74 1,00 0,95 1,00 0,01 F 0,97 0,98 0,98 1,00 1,00 0,54 1,00 0,21 0,11 0,88 1,00 0,00 0,90 0,90 0,99 1,00 0,05 G 0,96 0,97 0,97 0,02 0,25 0,79 0,10 0,02 0,10 0,12 0,34 1,00 0,27 0,99 0,96 1,00 0,02 H 0,99 0,99 0,99 0,00 0,59 1,00 0,22 0,00 0,10 0,03 0,07 0,73 0,22 0,98 0,89 0,99 0,16 J 0,88 0,88 0,88 0,00 0,05 0,68 0,07 0,00 0,05 0,04 0,35 0,91 0,88 0,97 0,27 1,00 0,00 Tablo 7. Gr İlşksel Katsayılar Matrs Lkdte Gösterges Kaldıraç Gösterges Kârlılık Gösterges Faalyet Gösterges FO1 FO2 FO3 FO4 FO5 FO6 FO7 FO8 FO9 FO10 FO11 FO12 FO13 FO14 FO15 FO16 FO17 A 0,33 0,34 0,33 0,95 0,83 0,68 0,86 0,33 1,00 0,82 0,55 0,35 0,36 0,35 1,00 0,33 0,96 B 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 0,39 0,89 1,00 0,80 0,75 0,57 0,35 0,37 1,00 0,33 1,00 0,33 C 0,33 0,33 0,33 0,69 0,35 1,00 1,00 0,55 0,63 0,33 0,41 0,63 0,33 0,34 0,37 0,33 1,00 D 0,37 0,37 0,36 0,96 0,88 0,73 0,87 0,92 0,98 1,00 1,00 0,39 1,00 0,35 0,54 0,33 0,96 E 0,34 0,34 0,34 0,81 0,46 0,45 0,69 0,79 0,33 0,92 0,66 0,37 0,40 0,33 0,34 0,33 0,98 F 0,34 0,34 0,34 0,33 0,33 0,48 0,33 0,71 0,82 0,36 0,33 1,00 0,36 0,36 0,34 0,33 0,90 G 0,34 0,34 0,34 0,97 0,66 0,39 0,83 0,96 0,84 0,80 0,60 0,33 0,65 0,34 0,34 0,33 0,96 H 0,34 0,34 0,33 0,99 0,46 0,33 0,70 1,00 0,83 0,94 0,88 0,41 0,70 0,34 0,36 0,34 0,76 J 0,36 0,36 0,36 1,00 0,90 0,42 0,87 0,99 0,91 0,93 0,58 0,35 0,36 0,34 0,65 0,33 0,99 sal gösterge %72,76 le kaldıraç göstergesdr. Onu sırasıyla %62,89 le kârlılık, %54,26 le faalyet ve %41,64 le lkdte gösterges takp etmektedr. Elde edlen bulgular lkdte gösterges açısından değerlendrldğnde B turzm şrketnn %100 le tam etknlğe ulaşmış olduğu ve lkt kaynaklarında oldukça etkn olduğu söyleneblr. Dğer sekz turzm şrketnn se brbrne yakın değerler alarak etknlkten oldukça uzak oldukları tespt edlmştr. Özetle, B turzm şrket lkt kaynakları yönünden oldukça y durumda olup dğer şrketler se zor durumdadırlar. Kaldıraç gösterges çerçevesnde elde edlen sıralamalar ncelendğnde D turzm şrketnn %87,23 le en y durumda olduğu ve tam etknlğe yaklaşmış olduğu bulunmuştur. Bu şrket sırasıyla %85,45 le B, %83,75 le J ve %76,22 le G turzm şrketler zlemektedr. F se %43,73 le tam etknlkten oldukça uzak br noktadadır. Kârlılık gösterges esas alındığında tam etknlğe ulaşmış turzm şrketnn olmadığı görülmektedr. Hesaplanan etknlk oranları %46 le %87 arasındadır. Ayrıca en y kârlılık göstergelerne sahp turzm şrketler sırasıyla D, H ve G şrketlerdr. Özellkle brüt kâr marı yüksek olan D şrket bu nedenle kârlılık göstergelernde en y durumda olan turzm şrketdr. Clt 25 = Sayı 1 = Bahar 2014 = 45

12 Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının Gr İlşksel Analz Yöntemyle Ölçülmes Tablo 8. GİA Sonuçları Lkdte Kaldıraç Kârlılık Faalyet İlşk Düzey Genel Gösterges Gösterges Gösterges Gösterges sıralama (%41,64) (%72,76) (%62,89) (%54,26) Etknlk Sıra Etknlk Sıra Etknlk Sıra Etknlk Sıra A %33,50 8 %73,08 5 %61,50 5 %66,03 2 %61,16 4 B %100 1 %85,45 2 %56,78 7 %66,67 1 %75,88 1 C %33,33 9 %71,69 6 %46,78 9 %51,18 5 %53,22 7 D %36,50 2 %87,23 1 %87,40 1 %54,47 4 %70,47 2 E %33,64 6 %64,02 8 %53,51 8 %49,86 6 %52,38 8 F %33,89 5 %43,73 9 %57,51 6 %48,22 8 %46,76 9 G %34,12 4 %76,22 4 %64,41 3 %49,25 7 %59,12 5 H %33,51 7 %69,64 7 %75,17 2 %44,75 9 %58,81 6 J %36,24 3 %83,75 3 %62,92 4 %57,88 3 %63,49 3 Faalyet göstergesne göre se etknlk sıralamasının lk üç sırasında B, A, J yer almıştır. G, F, H şrketler se son üç sıradak şrketlerdr. Hesaplanan etknlk oranları se %44 le %66 arasında değer almıştır. Şekl 1 e göre en y fnansal performansa sahp turzm şrketler sıralamasında lk sırada B, knc sırada D ve üçüncü sırada se J yer almıştır. En kötü performansa sahp turzm şrketler se %53,22 le C, %52,38 le E ve %46,76 le F dr. B nn dğerlernden daha y fnansal performans göstermesnn temelnde lkt kaynaklarını doğru ve etkn kullanması, borç kullanımını başarılı br şeklde yönetmes ve varlıklarını verml kullanması yatmaktadır. D, gerçekleşen kârlılığın etksyle ve borçlarını y yönetmesyle sıralamada knc olmuştur. Özellkle D şrket, lkdte göstergesne göre de oldukça y durumdadır ve gerekl lkdteye sahp olmasının sıralamaya katkısı poztf yönde olmuştur. Sıralamada üçüncü olan J, tüm göstergelere göre brbrne yakın sıralamalarda yer almıştır. 0,8000 0,7000 0,6000 0,5000 0,4000 0,3000 0,2000 0,1000 0,0000 A B C D E F G H J Şekl 1. Turzm Şrketlernn Fnansal Performansları Son olarak Tablo 8 dek GİA sonuçları hem göstergeler bazında hem de genel bazda ncelendğnde şu hususlar dkkat çekmektedr: B, kaldıraç göstergelernde knc, kârlılık göstergelernde se yednc sırada olmasına rağmen genel sıralamada lk sıradadır. Bunun ana neden şrketn lkdte ve faalyet göstergelernn dğer şrketlere nazaran oldukça yüksek durumda olmasıdır. Kaldıraç ve kârlılık göstergesnde lk sırada, lkdte göstergesnde se knc sırada yer alan D turzm şrket bu performansıyla genel sıralamada knc sırada yer almıştır. Lkdte, kaldıraç ve faalyet göstergelerne göre üçüncü sıradak J şrket se genel sıralamada üçüncü olmuştur. Dğer yandan borçlarını ödemede güçlükler yaşadığı görülen ve varlıklarını verml kullanmadığı tespt edlen F turzm şrket sıralamada sonuncu olmuştur. SONUÇ VE ÖNERİLER Br faalyetn fnansal açıdan y yönetlerek uzun yıllar üstün performans göstermes yatırımın sürekllğ ve sağladıkları açısından önemldr. Yönetclern kendlern değerlendrmede fnansal performansın öneml br gösterge olması yanında şrkete ortak olmak steyen yatırımcıların şrketlern performanslarını dkkate aldıkları blnmektedr. Ayrıca fnansal performans ölçümüyle br şrket kend bulunduğu noktayı tespt ederek rakplernn ne kadar önünde ya da gersnde olduğunu da göreblmektedr. Turzm şrketler, büyük yatırımların gerektğ ve verlen karar le yatırımın ger dönüşünün uzun 46 n Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs

13 Fath Ecer - Fath Günay yıllar mümkün olmadığı sektörlerden brdr. Dolayısıyla bu tür şrketler açısından fnansal performansın ölçülmes son derece önemldr. Çalışmada BIST te şlem gören dokuz turzm şrketnn performansı fnansal oranlardan yararlanılarak ölçülmüştür. Gerçekte Türkye dek turzm şrket sayısı üç bn cvarında olmasına rağmen bu şrketlere lşkn gerekl tüm verlere ulaşılamadığı çn bu şrketler çalışmada analzlere dahl edlememştr. Çalışmaya dahl edlen turzm şrketler lkdte göstergesnden üç, kaldıraç ve kârlılık göstergelernden beşer ve faalyet göstergesnden dört fnansal orana göre değerlendrlmşlerdr. Elde edlen bulgulara göre turzm şrketlernn fnansal performans ölçümünde en öneml gösterge, kaldıraç göstergesdr. Kaldıraç göstergesnde etknlk değerler %43-%87 aralığında bulunmuştur. Çok y olarak yorumlanamasa da bu değer aralığı y şeklnde değerlendrleblr. En öneml göstergenn kaldıraç gösterges olmasından hareketle turzm sektöründe yer alan şrketlern borç kullanma kararlarında braz daha dkkatl davranmaları gerektğ açıkça görülmektedr. Kaldıraç göstergesn sırasıyla kârlılık, faalyet ve lkdte göstergeler zlemektedr. Kârlılık göstergesnde etknlk değer aralığı %46-%87 dr ve turzm şrketlernn yönetcler kârlarını braz daha arttırıcı yönde yatırım kararı vermeye özen göstermeldrler. Faalyet göstergesnde %44-%66 olarak gerçekleşen etknlğn orta derecede br etknlğe şaret ettğ dkkat çekmektedr. Bu bağlamda turzm şrketlernn varlıklarını verml kullanmadıkları söyleneblr. Lkdte göstergesnde se etknlk değerler %33-%100 şeklnde ortaya çıkmıştır. Her ne kadar tam etknlğe ulaşılmış gb görülse de sadece br şrketn tam etknlğe ulaştığı, dğer şrketlern etknlğnn se %35 cvarında ve düşük olarak ntelendrleblecek br etknlğe sahp olduğu fade edleblr. Dolayısıyla turzm şrketlernn kısa vadel borçlarını dönen varlıklarıyla karşılamada başarılı olamadıkları ve bu konuda daha fazla çaba göstermeler gerektğ vurgulanablr. Dğer taraftan elde edlen bulgular turzm şrketlernn etknlkler çerçevesnde yorumlanırsa lkdte göstergelerne göre B turzm şrket en y performans sergleyen turzm şrket olmuştur. Dğer turzm şrketlernn se düşük ve brbrne yakın performans gösterdkler belrlenmştr. Bu durum B nn kısa vadel yabancı kaynaklarını rahatlıkla dönen varlıklarıyla karşılayabldğn göstermektedr. Kaldıraç göstergelerne göre yapılan değerlendrmede turzm şrketler arasında D, B ve J en y performansa sahp şrketlerdr. Bu şrketlern varlıklarını borç le fnanse etmede dğer turzm şrketlerne göre daha başarılı oldukları söyleneblr. Kârlılık göstergeler açısından değerlendrme yapıldığında se D, H ve G turzm şrketlernn en y, C nn se en kötü performansa sahp turzm şrketler olduğu görülmüştür. Böylece, D, H ve G turzm şrketlernn daha kârlı yatırımlar yaptığı söyleneblr. Son olarak faalyet göstergeler çerçevesnde en y durumda olan şrket B, en kötü durumdak şrket se H dr. Bu bağlamda B nn varlıklarını oldukça verml şeklde kullandığı fade edleblr. Sonuç olarak turzm şrketlernn genel fnansal performans sıralaması şu şeklde gerçekleşmştr: B D J A G H C E F. Çalışmanın alanyazına katkısının k şeklde olacağı düşünülmektedr. Brncs, çalışmanın sektördek dğer turzm şrketlerne fnansal davranış ve kararlar açısından yol gösterc ntelklere sahp olmasıdır. İkncs se BIST te şlem gören turzm şrket sayısının az olması ve bu şrketlere lşkn geçmşten günümüze değn tüm verlere erşmn mümkün olmaması nedenyle çalışmanın GİA yöntemnn turzm alanında uygulanablrlğnn ortaya konulmasıdır. Böylelkle çalışmanın Türk turzm sektörüne farklı br bakış açısı kazandıracağı ve katkı sağlayacağı söyleneblr. Çalışmanın kısıtı turzm şrketlernn borsa performans verlerne ulaşılamaması nedenyle bu verlern analzde yer almamış olmasıdır. İlerde yapılacak çalışmalarda bu verler de eklenerek fnansal performans ölçümü gerçekleştrleblr. Ayrıca sonrak çalışmalarda turzm şrketlernn fnansal performansları yıllar tbaryle ölçüleblr. Böylece turzm şrketlernn yıllara göre performanslarındak değşmler nceleneblr. Bunun yanı sıra eğer çok sayıda turzm şrketne lşkn verlere ulaşılablrse analtk hyerarş yöntem, TOPSIS, ver zarflama analz gb yöntemlerle de performans ölçümü yapılablr. KAYNAKÇA Akgüç, Ö. (2010). Fnansal Yönetm. İstanbul: Avcıol Basım Yayım. Akgün, M. (2002). İşletmelerde Etknlk ve Nakt Çevrme Süres Analz, İSMMMO Mal Çözüm Dergs, 60 (12): Clt 25 = Sayı 1 = Bahar 2014 = 47

14 Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının Gr İlşksel Analz Yöntemyle Ölçülmes Aydenz, A. S. (2009). Makroekonomk Göstergelern Frmaların Fnansal Performans Ölçütler Üzerndek Etksnn Ölçülmesne Yönelk Br Araştırma: IMKB ye Kote Gıda ve İçecek Şrketler Üzerne Br Uygulama, Marmara Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs, 27 (2): Aydın, N., Başar, M. ve Coşkun, M. (2007). Fnansal Yönetm. Eskşehr: Genç Matbaası. Chen, T. H. (2009). Performance Measurement of an Enterprse and Busness Unts wth an Applcaton to a Tawanese Hotel Chan, Internatonal Journal of Hosptalty Management, 28: Chen, M. H. (2011). The Response of Hotel Performance to Internatonal Toursm Development and Crss Events, Internatonal Journal of Hosptalty Management, 30 (1): Chuang, C. L. (2013). Applcaton of Hybrd Case-Based Reasonng for Enhanced Performance n Bankruptcy Predcton, Informaton Scences, 236: Cvan, M. (2009). Fnansal Tablolar Analz ve Örnek Uygulamalar, Erşm tarh: Coşkun, A. (2007). Stratek Performans Yönetm ve Performans Karnes. İstanbul: Lteratür Yayıncılık. Çl Yavuz, N. (2006). Türkye de Turzm Gelrlernn Ekonomk Büyümeye Etksnn Test: Yapısal Kırılma ve Nedensellk Analz, Doğuş Ünverstes Dergs, 7/2: Deng, J. (1982). Control Problems of Grey Systems, Systems and Control Letters, 5: Ecer, F., Ulutagay, G. ve Nasboglu, E. (2011). Does Foregn Ownershp Affect Fnancal Performance? An Industral Approach, Mddle Eastern Fnance and Economcs, 14: Erdl, O. ve Kalkan, A. (2005). Koblere Sağlanan Desteklern Koblern Performanslarına Etks, İstanbul Tcaret Ünverstes Sosyal Blmler Dergs, 4/7: Fantazy, K. A., Kumar, V. ve Kumar, U. (2010). Supply Management Practces and Performance n the Canadan Hosptalty Industry, Internatonal Journal of Hosptalty Management, 29: Feng, C. M. ve Wang, R. T. (2000). Performance Evaluaton for Arlnes Includng the Consderaton of Fnancal Ratos, Journal of Ar Transport Management, 6: Golmohammad, D. ve Mellat-Parast, M. (2012). Developng a Grey-Based Decsonmakng Model for Suppler Selecton, Internatonal Journal of Producton Economcs, 137 (2): Gülcan, N. (2011). Fnansal Oranlar Yardımıyla İşletmelern Fnansal Başarısızlıklarının Tespt Edlmes: IMKB de Br Uygulama (Basılmamış Yüksek Lsans Tez). Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü İşletme Anablm Dalı Muhasebe-Fnansman Blm Dalı. Ho, C. T. ve Wu, Y. S. (2006). Benchmarkng Performance Indcators for Banks, Benchmarkng: An Internatonal Journal, 13 (1/2): Hwang, S. N. ve Chang, T. Y. (2003). Usng Data Envelopment Analyss to Measurement Hotel Manageral Effcency Change n Tawan, Toursm Management, 24: Jang, S. C. S., Hu, C. ve Ba, B. (2006). A Canoncal Correlaton Analyss of E-Relatonshp Marketng and Hotel Fnancal Performance, Toursm and Hosptalty Management, 6/4: Kabakçı, Y. (2008). Sermaye Yapısı le Şrket Performansı Arasındak İlşk: Gıda Sektöründe Br Uygulama, Ege Akademk Bakış, 8 (1): Kandır, S. Y., Karadenz, E., Özmen, M. ve Önal, Y. B. (2008). Türk Turzm Sektöründe Büyüme Göstergelernn Turzm Şrketlernn Fnansal Performansına Etksnn İncelenmes, Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs, 10 (1): Kobtek Koblern İş Portalı, Erşm tarh: Koyuncugl, A. S. ve Özgülbaş, N. (2010). Türk Turzm Sektörünün Fnansal Analz. I. Dsplnlerarası Turzm Araştırmaları Kongres: Mayıs 2010 (Nevşehr), Kuo, M. S. ve Lang, G. S. (2011). Combnng VIKOR wth GRA Technques to Evaluate Servce Qualty of Arports Under Fuzzy Envronment, Expert Systems wth Applcatons, 38: Kültür ve Turzm Bakanlığı web stes, Erşm tarh: Lee, M. J. ve Jang, S. C. (2007). Market Dversfcaton and Fnancal Performance and Stablty: A Study of Hotel Companes, Hosptalty Management, 26: Okka, O. (2012). Analtk Fnansal Yönetm. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. Okuyan, H. A. ve Taşcı, H. M. (2010). Sermaye Yapısının Belrleycler: Türkye dek En Büyük 1000 Sanay İşletmesnde Br Uygulama, BDDK Bankacılık ve Fnansal Pyasalar, 4 (1): Peker, İ. ve Bak, B. (2011). Gr İlşksel Analz Yöntemyle Türk Sgortacılık Sektöründe Performans Ölçümü, Uluslararası İktsad ve İdar İncelemeler Dergs, 4/7: Rodrguez, T. F. E. ve Robana, V. P. (2004). Outsourcng and Its Impacts on Operatonal Obectves and Performance: A Study of Hotel n the Canary Islands, Hosptalty Management, 23: Shang, J. K., Hunt, W. T., Lo, C. F. ve Wang, F. C. (2008). E-commerce and Hotel Performance: Three-Stage DEA Analyss, The Servce Industres Journal, 28 (4): Sharma, A. ve Upnea, A. (2005). Factors Influencng Fnancal Performance of Small Hotels n Tanzana, Internatonal Journal of Contemporary Hosptalty Management, 17 (6): Sofyalıoğlu, Ç. (2011). Süreç Hata Modu Etkler Analz Gr Değerlendrme Model, Ege Akademk Bakış, 11 (1): Turzm Verler (2013). Eklent/2140,turzmverlerpdf.pdf?0, Erşm tarh: TÜROFED (2010). Erşm tarh: Uçkun, N. ve Grgner, N. (2011). Türkye dek Kamu ve Özel Bankaların Performanslarının Gr İlşk Analz le İncelenmes, Akdenz İİBF Dergs, 21: Wang, F. C., Hung, W. T. ve Shang, J. K. (2006). Measurng Pure Manageral Effcency of Internatonal Tourst Hotel n Tawan, The Servce Industres Journal, 26: Wang, Y. J. (2009). Combnng Grey Relaton Analyss wth FMCGDM to Evaluate Fnancal Performance of Tawan Contaner Lnes, Expert Systems wth Applcatons, 36 (2): Wu, H. H. (2002). A Comparatve Study of Usng Grey Relatonal Analyss n Multple Attrbute Decson Makng Problems, Qualty Engneerng, 159 (2): Wu, W. Y., Hsao, S. W. ve Tsa, C. H. (2008). Forecastng and Evaluatng the Tourst Hotel Industry Performance n Tawan Based on Grey Theory, Toursm and Hosptalty Research, 18 (2): n Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs

TÜRKİYE DEKİ ÖZEL BANKALARIN FİNANSAL PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ. Fatih ECER *

TÜRKİYE DEKİ ÖZEL BANKALARIN FİNANSAL PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ. Fatih ECER * AİBÜ Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs, Güz 2013, Clt:13, Yıl:13, Sayı:2, 13:171-189 TÜKİYE DEKİ ÖZEL BANKALAIN FİNANSAL PEFOMANSLAININ KAŞILAŞTIILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ Fath ECE COMPAISON OF PIVATE BANKS FINANCIAL

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY Dumlupınar Ünverstes Sosyal Blmler Dergs / Dumlupınar Unversty Journal of Socal Scences İNOVASYON PERFORMANSI DEĞERLENDİRME SÜRECİNDE AHS VE GİA BÜTÜNLEŞİK YAKLAŞIMI: SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2011 30.09.2011 dönemne

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Araştırma Makaleler TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Dr., Dokuz Eylül Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü erhan.demrel@deu.edu.tr ÖZET Ekonomk faalyetlern

Detaylı

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü Sosyal Blmler 8/1 (010) s 19516 SOSYAL BİLİMLER Yıl : 010 Clt :8 Sayı :1 Celal Bayar Ünverstes S.B.E. Bulanık Analtk Hyerarş Sürec ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemler le Tekstl Sektöründe

Detaylı

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ 2011-2012-2013 MALİ yılına İLİşKİN YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ("Şrket") 01012011-31 ı22013

Detaylı

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 4 Sayı: Ocak 04 ss. 9-9 BIST da Demr, Çelk Metal Ana Sanay Sektöründe Faalyet Gösteren İşletmelern Fnansal Performans Analz: VZA Süper Etknlk ve TOPSIS Uygulaması

Detaylı

BORSA İSTANBUL DA İŞLEM GÖREN SİGORTA VE BES ŞİRKETLERİNİN FİNANSAL PERFORMANSININ GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ 1 2

BORSA İSTANBUL DA İŞLEM GÖREN SİGORTA VE BES ŞİRKETLERİNİN FİNANSAL PERFORMANSININ GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ 1 2 BORSA İSTANBUL DA İŞLEM GÖREN VE BES ŞİRKETLERİNİN FİNANSAL PERFORMANSININ GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ 1 2 DOI NO: 10.5578/eas.26489 ÖZ Veysel KULA 3,Tuğrul KANDEMİR 4, Ender BAYKUT 5

Detaylı

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Murat ATAN - Araş. Gör. Gaye KARPAT ÇATALBAŞ 2 ÖZET Bu çalışma, Türk bankacılık sstem çnde faalyet gösteren tcar bankaların

Detaylı

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı: 2, 2011 151 KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Nhan ÖZGÜVEN (*) Özet: Perakendeclk

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ

KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Journal of thefaculty of Engneerngand Archtecture of Gaz Unversty Clt 30, No 1, 71-85, 2015 Vol 30, No 1, 71-85, 2015 KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA

Detaylı

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği Dokuz Eylül Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs, Clt:24, Sayı:1, Yıl:2009, ss.105-122. Kısa Vadel Sermaye Grş Modellemes: Türkye Örneğ Mehmet AKSARAYLI 1 Özhan TUNCAY 2 Alınma Tarh: 04-2008,

Detaylı

Çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarına dayalı tedarikçi seçimi: elektronik sektöründe bir uygulama

Çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarına dayalı tedarikçi seçimi: elektronik sektöründe bir uygulama 346 Çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarına dayalı tedarkç seçm: elektronk sektöründe br uygulama Murat ARIKAN 1, Berat GÖKBEK 1 1 Endüstr Mühendslğ Bölümü, Mühendslk Fakültes, Gaz Ünverstes, Maltepe-Ankara

Detaylı

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama Anadolu Ünverses Sosyal Blmler Dergs Anadolu Unversy Journal of Socal Scences Kar Payı Polkası ve Yaşam Döngüsü Teors: İMKB İmalat Sektöründe Amprk Br Uygulama Dvdend Payout Polcy and Lfe Cycle Theory:

Detaylı

Çok Kriterli Karar Verme Teknikleriyle Lojistik Firmalarında Performans Ölçümü

Çok Kriterli Karar Verme Teknikleriyle Lojistik Firmalarında Performans Ölçümü EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 3 Sayı: 4 Ekm 03 ss. 449-459 Çok Krterl Karar Verme Teknkleryle Lostk Frmalarında Performans Ölçümü Performance Measurement of Logstcs Frms wth Mult-Crtera

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engneerng and atural Scences Mühendslk ve Fen Blmler Dergs Sgma 9, -4, 0 Research Artcle / Araştırma Makales FUZZY TOPSIS METHODS I GROUP DECISIO MAKIG AD A APPLICATIO FOR BAK BRACH LOCATIO

Detaylı

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. DENGELĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALĐYET RAPORU Bu rapor Aegon Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2009 30.09.2009 dönemne

Detaylı

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ M.Ensar YEŞİLYURT (*) Flz YEŞİLYURT (**) Özet: Özellkle uzak verlere sahp ver setlernn analz edlmesnde en küçük kareler tahmnclernn kullanılması sapmalı

Detaylı

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için)

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için) Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Uluslararası Muhasebe ve Fnansal Raporlama Standartları Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 344000000000510 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersn ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır.

Detaylı

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER İstanbul Ünverstes İktsat Fakültes Malye Araştırma Merkez Konferansları 47. Ser / Yıl 005 Prof. Dr. Türkan Öncel e Armağan HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 27,Sayı:4,2013 110 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE

Detaylı

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş. Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2012-30.09.2012 dönemne

Detaylı

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 18.02.2011 Clt: 13, Sayı: 1, Yıl: 2011, Sayfa: 21-37 Yayına Kabul Tarh: 17.03.2011 ISSN: 1302-3284 ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK

Detaylı

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI FİRMA ÇEŞİTLENDİRMESİNİN FİRMA DEĞERİ, RİSKİ VE PERFORMANSINA ETKİLERİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Emel YÜCEL DOKTORA TEZİ

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46 2005 Gaz Ünverstes Endüstryel Sanatlar Eğtm Fakültes Dergs Sayı:16, s31-46 ÖZET BANKALARDA MALİ BAŞARISIZLIĞIN ÖNGÖRÜLMESİ LOJİSTİK REGRESYON VE YAPAY SİNİR AĞI KARŞILAŞTIRMASI 31 Yasemn KESKİN BENLİ 1

Detaylı

Depo operatörü lojistik firmasının seçimi için bulanık VIKOR ve bulanık TOPSIS yöntemlerinin uygulanması

Depo operatörü lojistik firmasının seçimi için bulanık VIKOR ve bulanık TOPSIS yöntemlerinin uygulanması İstanbul Ünverstes İşletme Fakültes Dergs Istanbul Unversty Journal of the School of Busness Clt/Vol:42, /No:2, 2013, 198-218 ISSN: 1303-1732 wwwfdergsorg 2013 Depo operatörü lostk frmasının seçm çn bulanık

Detaylı

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI İMKB DE YÜKSELEN PİYASA VE DÜŞEN PİYASA DÖNEMLERİNDE DURUMSAL İLİŞKİ ANALİZİ YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ TEMMUZ

Detaylı

AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT

AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT Journal of Management, Marketng and Logstcs (JMML), ISSN: 48-6670 Year: 04 Volume: Issue: AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT Kemal

Detaylı

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2007/2, Sayı: 6 Journal of Suleyman Demrel Unversty Insttue of Socal Scences Year: 2007/2, Number: 6 KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM

Detaylı

Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleriyle Alışveriş Merkezi Kuruluş Yeri Seçimi ve Bir Uygulama

Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleriyle Alışveriş Merkezi Kuruluş Yeri Seçimi ve Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 14 Sayı: 3 Temmuz 2014 ss. 463-479 Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleryle Alışverş Merkez Kuruluş Yer Seçm ve Br Uygulama Selecton of Shoppng Center

Detaylı

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI Mehmet Aktan Atatürk Ünverstes, Endüstr Mühendslğ Bölümü, 25240, Erzurum. Özet: Dövz kurlarındak değşmler,

Detaylı

KÜRESEL FİNANSAL KRİZİN İŞLETMELERİN ETKİNLİK VE PERFORMANS DÜZEYLERİNE ETKİLERİ: 2008 FİNANSAL KRİZ ÖRNEĞİ

KÜRESEL FİNANSAL KRİZİN İŞLETMELERİN ETKİNLİK VE PERFORMANS DÜZEYLERİNE ETKİLERİ: 2008 FİNANSAL KRİZ ÖRNEĞİ Ekonometr ve İstatstk Sayı:11 2010 61 89 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ KÜRESEL FİNANSAL KRİZİN İŞLETMELERİN ETKİNLİK VE PERFORMANS DÜZEYLERİNE ETKİLERİ: 2008

Detaylı

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA Yrd. Doç. Dr. Meltem KARAATLI * Yrd. Doç. Dr. Gonca DAVRAS ** ÖZ Otel şletmelernde,

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ, ARŞİV VE İLETİŞİM SİSTEMLERİNİN DEVLET HASTANELERİ PERFORMANSINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ, ARŞİV VE İLETİŞİM SİSTEMLERİNİN DEVLET HASTANELERİ PERFORMANSINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü DergsYıl: 2013/1, Sayı:17 Journal of Süleyman Demrel Unversty Insttute of Socal ScencesYear: 2013/1, Number:17 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ,

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES Konut Sahplğnn Belrleycler: Hanehalkı Resler Üzerne Br Uygulama Halm TATLI 1 Özet İnsanların barınma htyacını sağlayan konut, temel htyaçlar arasında yer almaktadır. Konut sahb olmayan ve krada oturan

Detaylı

AHP-TOPSIS YÖNTEMİNE DAYALI TEDARİKÇİ SEÇİMİ UYGULAMASI *

AHP-TOPSIS YÖNTEMİNE DAYALI TEDARİKÇİ SEÇİMİ UYGULAMASI * Ekonometr ve İstatstk Sayı:13 (12. Uluslararası Ekonometr, Yöneylem Araştırması, İstatstk Sempozyumu Özel Sayısı) 2011 1 22 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ AHP-TOPSIS

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engneerng and Natural Scences Mühendslk ve Fen Blmler Dergs Sgma 29, 244-260, 2011 Research Artcle / Araştırma Makales PERFORMANCE EVALUATION USING AHP - VIKOR AND AHP - TOPSIS APPROACHES: THE

Detaylı

Finansal Riskten Korunma Muhasebesinde Etkinliğin Ölçülmesi

Finansal Riskten Korunma Muhasebesinde Etkinliğin Ölçülmesi Fnansal Rskten Korunma Muhasebesnde Etknlğn Ölçülmes Dr. Fahreddn OKUDAN * Fath Ünverstes, İİBF. Özet Bu makalenn amacı, etknlk test yöntemlernn ncelenmesdr. TMS 39, rskten korunma muhasebes uygulanablmes

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2 Journal of Yasar Unversty 2010 3294-3319 KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ Dr. Al Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selm Adem HATIRLI 2 ÖZET Bu çalışmada, Batı Akdenz Bölges kent merkezlernde

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Journal of Engneerng and Natural Scences Mühendslk ve Fen Blmler Dergs Sgma 31, 203-213, 2013 Research Artcle / Araştırma Makales ANALYTIC NETWORK PROCESS AND TOPSIS METHODS WITH SELECTION OF OPTIMAL INVESTMENT

Detaylı

Prof. Dr. Nevin Yörük - Yrd. Doç. Dr. S. Serdar Karaca Yrd. Doç. Dr. Mahmut Hekim - Öğr. Grv. İsmail Tuna

Prof. Dr. Nevin Yörük - Yrd. Doç. Dr. S. Serdar Karaca Yrd. Doç. Dr. Mahmut Hekim - Öğr. Grv. İsmail Tuna Anadolu Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Anadolu Unversty Journal of Socal Scences Sermaye Yapısını Etkleyen Faktörler ve Fnansal Oranlar le Hsse Getrs Arasındak İlşknn ANFIS Yöntem le İncelenmes: İMKB de

Detaylı

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI , EK-A YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI Değerl Arkadaşlar, --e------ Bldğnz üzere, ş dünyası sthdam edeceğ adaylarda, ünverste mezunyet sonrası kendlerne ne ölçüde katma değer ekledklern de cddyetle

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler Ünverste Öğrenclernn Kred Kartı Sahplğn Belrleyen Faktörler H. Dlara KESKİN Yrd. Doç. Dr., Karadenz Teknk Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü dlarakeskn@yahoo.com Emrah KOPARAN Öğr. Gör., Amasya Ünverstes Merzfon

Detaylı

NAKĐT TEMETTÜ BĐLGĐSĐNĐN HĐSSE SENEDĐ GETĐRĐSĐ ÜZERĐNDE ÖNEMLĐ BĐR ETKĐSĐ OLUP OLMADIĞININ ĐMKB DE TEST EDĐLMESĐ *

NAKĐT TEMETTÜ BĐLGĐSĐNĐN HĐSSE SENEDĐ GETĐRĐSĐ ÜZERĐNDE ÖNEMLĐ BĐR ETKĐSĐ OLUP OLMADIĞININ ĐMKB DE TEST EDĐLMESĐ * H.Ü. Đktsad ve Đdar Blmler Fakültes Dergs, Clt 28, Sayı 2, 2010, s. 47-69 NAKĐT TEMETTÜ BĐLGĐSĐNĐN HĐSSE SENEDĐ GETĐRĐSĐ ÜZERĐNDE ÖNEMLĐ BĐR ETKĐSĐ OLUP OLMADIĞININ ĐMKB DE TEST EDĐLMESĐ * Öz Burak GÜNALP

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2012 195

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2012 195 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, 2012 195 TÜRKİYE DE TİCARİ BANKACILIK SEKTÖRÜNDE REKABET DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ (2002-2009) Abdulvahap ÖZCAN * Özet Türkye nn yaşadığı 2000 ve 2001 krzler

Detaylı

YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ

YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ İstanbul Tcaret Ünverstes Fen Blmler Dergs Yıl: 8 Sayı: 5 Bahar 009/ s. 3-6 YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ A. Çağrı TOLGA, Cengz KAHRAMAN

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

FUZZY TOPSİS YÖNTEMİ İLE SANAL MAĞAZALARIN WEB SİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

FUZZY TOPSİS YÖNTEMİ İLE SANAL MAĞAZALARIN WEB SİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ FUZZY TOPSİS YÖNTEMİ İLE SNL MĞZLRIN WEB SİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Süleyman DÜNDR (*) Fath EER (**) Şuayb ÖZDEMİR (***) Özet: Bu çalışmanın amacı, fuzzy TOPSİS yöntemn kullanarak sanal mağazaların

Detaylı

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Yönetm, Yl 9, Say 28, Ekm - 1997,5.20-25 TRANSPORT PROBLEMI ÇIN GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Dr. Erhan ÖZDEMIR I.Ü. Teknk Blmler M.Y.O. L.GIRIs V AM transport problemlerne en düsük malyetl baslangç çözüm

Detaylı

GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMİNE GÖRE FARKLI SERTLİKLERDE OPTİMUM TAKIM TUTUCUSUNUN BELİRLENMESİ

GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMİNE GÖRE FARKLI SERTLİKLERDE OPTİMUM TAKIM TUTUCUSUNUN BELİRLENMESİ 2. Ulusal Tasarım İmalat ve Analz Kongres 11-12 Kasım 21- Balıkesr GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMİNE GÖRE FARKLI SERTLİKLERDE OPTİMUM TAKIM TUTUCUSUNUN BELİRLENMESİ Esra YILMAZ*, Ferhat GÜNGÖR** *ylmazesraa@gmal.com

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI A. DNYİN AMACI : Bast ser ve bast paralel drenç devrelern analz edp kavramak. Voltaj ve akım bölücü kurallarını kavramak. Krchoff kanunlarını deneysel olarak uygulamak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1.

Detaylı

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anablm Dalı: Kamu PROGRAMIN TANIMI: Kamu Tezsz Yüksek Lsans Programı, kamu ve özel sektör sstem çersndek problemler ve htyaçları analz edeblecek, yorumlayacak,

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre 1 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cnemre 2 BİRİNCİ BÖLÜM HEDEF PROGRAMLAMA 1.1 Grş Karar problemler amaç sayısına göre tek amaçlı ve çok amaçlı

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ Burak KARAHAN Burak PEKEL Neşet BEDİR Cavt CAN Kırıkkale -2014-

Detaylı

Maliyetlerinin Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetilmesi ve Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Đncelenmesi

Maliyetlerinin Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetilmesi ve Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Đncelenmesi Yrd. Doç. Dr. Al Deran Yrd. Doç. Dr. Ahmet Ergülen Taşıma Malyetlernn Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetlmes ve Fnansal Performans Üzerndek Etksnn Đncelenmes Yrd. Doç. Dr. Ahmet ERGÜLEN Yrd.

Detaylı

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1 Yıldıztekn ve Tuna Araştırma Makales (Research Artcle) Akın F.OLGUN M. Metn ARTUKOĞLU 3 Hakan ADANACIOĞLU 4 Ege Ünverstes Zraat Fakültes Tarım Ekonoms Bölümü 35100 Bornova/İzmr., e-posta: akn.olgun@ege.edu.tr

Detaylı

Kayseri deki Özel Hastanelerde Maliyet Etkinliğinin Veri Zarflama Metoduyla Ölçülmesi

Kayseri deki Özel Hastanelerde Maliyet Etkinliğinin Veri Zarflama Metoduyla Ölçülmesi Uluslararası Alanya İşletme Fakültes Dergs Internatonal Journal of Alanya Faulty of Busness Yıl:2014, C:6, S:2, s. 45-54 Year:2014, Vol:6, No:2, s. 45-54 Kayser dek Özel Hastanelerde Malyet Etknlğnn Ver

Detaylı

TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI

TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI 1 TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI Metehan TOLON Nuray GÜNERİ TOSUNOĞLU Özet Tüketc tatmn araştırmaları özelde pazarlama yönetclernn, genelde

Detaylı

AHP VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KURUMSAL PROJE YÖNETİM YAZILIMI SEÇİMİ

AHP VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KURUMSAL PROJE YÖNETİM YAZILIMI SEÇİMİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2015/1, Sayı:21 Journal of Süleyman Demrel Unversty Insttute of Socal Scences Year: 2015/1, Number:21 AHP VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE KURUMSAL PROJE

Detaylı

K-Ortalamalar Yöntemi ile Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelerin Belirlenmesi *

K-Ortalamalar Yöntemi ile Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelerin Belirlenmesi * İMO Teknk Derg, 2012 6037-6050, Yazı 383 K-Ortalamalar Yöntem le Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelern Belrlenmes * Mahmut FIAT* Fath DİKBAŞ** Abdullah Cem KOÇ*** Mahmud GÜGÖ**** ÖZ

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:305-63X Yapı Teknolojler Elektronk Dergs 008 () - TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Başlığın Boru Hattı Etrafındak Akıma Etks Ahmet Alper ÖNER Aksaray Ünverstes, Mühendslk

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ Central Bank Revew Vol. 11 (January 2011), pp.1-9 ISSN 1303-0701 prnt / 1305-8800 onlne 2011 Central Bank of the Republc of Turkey http://www.tcmb.gov.tr/research/revew/ KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON:

Detaylı

BALİ KHO BİLİM DERGİSİ CİLT:23 SAYI:2 YIL:2013. BULANIK BOYUT ANALİZİ ve BULANIK VIKOR İLE BİR ÇNKV MODELİ: PERSONEL SEÇİMİ PROBLEMİ.

BALİ KHO BİLİM DERGİSİ CİLT:23 SAYI:2 YIL:2013. BULANIK BOYUT ANALİZİ ve BULANIK VIKOR İLE BİR ÇNKV MODELİ: PERSONEL SEÇİMİ PROBLEMİ. BULANIK BOYUT ANALİZİ ve BULANIK VIKOR İLE BİR ÇNKV MODELİ: PERSONEL SEÇİMİ PROBLEMİ Özkan BALİ ÖZET Personel seçm organzasyonların başarısını etkleyen en öneml problemlerden brdr. Bu seçm, belrszlk çeren

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem

Detaylı

ANALİTİK AĞ SÜRECİ VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE BİLİMDALI SEÇİMİ Doç.Dr. Nuri ÖMÜRBEK Süleyman Demirel Üniversitesi, İİBF, İşletme Bölümü

ANALİTİK AĞ SÜRECİ VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE BİLİMDALI SEÇİMİ Doç.Dr. Nuri ÖMÜRBEK Süleyman Demirel Üniversitesi, İİBF, İşletme Bölümü ANALİTİK AĞ SÜRECİ VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE BİLİMDALI SEÇİMİ DoçDr Nur ÖMÜRBEK Süleyman Demrel Ünverstes, İİBF, İşletme Bölümü Nazlı DEMİRCİ Süleyman Demrel Ünverstes, SBE, İşletme ABD, YL Pınar AKALİN

Detaylı

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm Resm Gazetenn 29.12.2012 tarh ve 28512 sayılı le yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket Bu Doküman

Detaylı

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*)

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*) Gazosmanpaşa Ünverstes Zraat Fakültes Dergs Journal of Agrcultural Faculty of Gazosmanpasa Unversty http://zraatderg.gop.edu.tr/ Araştırma Makales/Research Artcle JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN: 2147-8848

Detaylı

MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI

MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI Fath ÇİL GAZİ ÜNİVERSİTESİ Mühendslk Mmarlık Fakültes Endüstr Mühendslğ Bölümü 4. Sınıf

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği Türkye Cumhuryet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI Kalte Artışları ve Enflasyon: Türkye Örneğ Yavuz Arslan Evren Certoğlu Abstract: In ths study, average qualty growth and upward

Detaylı

COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The Natural Disasters in the Geography Teaching Curriculum)

COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The Natural Disasters in the Geography Teaching Curriculum) MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 28, TEMMUZ - 2013, S. 276-303 İSTANBUL ISSN:1303-2429 E-ISSN 2147-7825 copyrght 2013 http://www.marmaracografya.com COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs, Clt 0, Sayı 3, 04, Sayfalar 85-9 Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs Pamukkale Unversty Journal of Engneerng Scences PREFABRİK ENDÜSTRİ YAPIARININ ARMONİ

Detaylı

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ Doç. Dr. M. Başaran ÖZTÜRK * Yrd. Doç. Dr. Kartal DEMİRGÜNEŞ ** Yrd.

Detaylı

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir 20. ULUSL PZRLM KONGRESİ nadolu Ünverstes - Eskşehr Sgorta Ürün Planlarına İlşkn Ürün Cazplklernn Değerlendrlmes Evaluaton of Product ttractveness of Insurance Product Plans Habbe Yelda Şener 1 - Merve

Detaylı

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt 6, Sayı:4, 2004 Devalüasyon, Para, Reel Gelr Değşkenlernn Dış Tcaret Üzerne Etksnn Panel Data Yöntemyle Türkye İçn İncelenmes Yrd.Doç.Dr.Ercan BALDEMİR*

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ DOKTORA TEZİ ALİ RIZA AKTAŞ TEZ DANIŞMANI DOÇ. DR. SELİM

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatları ve Fiyat/Kazanç Oranı Đlişkisi: Panel Verilerle Sektörel Bir Analiz *

Hisse Senedi Fiyatları ve Fiyat/Kazanç Oranı Đlişkisi: Panel Verilerle Sektörel Bir Analiz * Busness and Economcs Research Journal Volume. umber. 0 pp. 65-84 ISS: 309-448 www.berjournal.com Hsse Sened Fyatları ve Fyat/Kazanç Oranı Đlşks: Panel Verlerle Sektörel Br Analz * Mehmet argelecekenler

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATL RESMİ GAETEDE YAYNLANMŞTR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER Hazırlayan İsmal ŞENTÜRK İktsat Ana Blm Dalı Yüksek Lsans Tez Danışman

Detaylı

AİLEM VE ŞİRKETİM. Piyasalardan Haberler (Sayfa 9) Aile Şirketlerinde Kavganın Faturası 300 Milyar Dolar. Türkiye'ye En Çok Yatırım Yapan Ülkeler

AİLEM VE ŞİRKETİM. Piyasalardan Haberler (Sayfa 9) Aile Şirketlerinde Kavganın Faturası 300 Milyar Dolar. Türkiye'ye En Çok Yatırım Yapan Ülkeler Sayı 72 Eylül Ekm 2015 AİLEM VE ŞİRKETİM Türkye de İnovasyon (Sayfa 2-3) Teknoloj Üreten Türkye Çalıştayı (4-5) - H. Erkan Uncu - CGS Center Fnansal Yönetm Hzmetler Kıdeml Uzman Dünya da İnovasyon (6-7-8)

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler İl Özel İdareler ve Beledyelerde Uygulanan Program Bütçe Sstem ve Getrdğ Yenlkler Hayrettn Güngör Mehmet Deınrtaş İlk 2 Mayıs 1990 gün ve 20506 sayılı, kncs 19 Şubat 1994 gün ve 2 ı 854 sayılı Resm Gazete'de

Detaylı

MÜŞTERİ MEMNUNİYET İNDEKSLERİ VE CEP TELEFONU SEKTÖRÜNDE BİR PLOT UYGULAMA ÖZET

MÜŞTERİ MEMNUNİYET İNDEKSLERİ VE CEP TELEFONU SEKTÖRÜNDE BİR PLOT UYGULAMA ÖZET MÜŞTERİ MEMNUNİYET İNDEKSLERİ VE CEP TELEFONU SEKTÖRÜNDE BİR PLOT UYGULAMA Al Türkyılmaz Fath Ünverstes, Endüstr Mühendslğ Bölümü, 34900 Büyükçekmece İstanbul Tel: (212) 8890810 1094 Fax: (212) 8890906

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 2, 2010 47

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 2, 2010 47 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 24, Sayı: 2, 2010 47 KRİZ ÖNCESİ VE KRİZ DÖNEMLERİNDE İŞLETMELERDE ÇALIŞMA SERMAYESİ GEREKSİNİMİNİN BELİRLEYİCİLERİ: İMKB İMALAT SANAYİ ŞİRKETLERİ ÜZERİNE

Detaylı

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER Akdenz İ.İ.B.F. Dergs (21) 2011, 17-45 ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER PREVALENCE AND SOCIOECONOMICS DETERMINANTS OF ADULTS OBESITY IN ANTALYA Arş. Gör. F.

Detaylı

İstanbul Ünverstes İşletme Fakültes Dergs Istanbul Unversty Journal of the School of Busness Admnstraton Clt/Vol:39, Sayı/No:2,, 310-334 ISSN: 1303-1732 www.fdergs.org Stokastk envanter model kullanılarak

Detaylı

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi Metn Madenclğ le Soru Cevaplama Sstem Sevnç İlhan 1, Nevchan Duru 2, Şenol Karagöz 3, Merve Sağır 4 1 Mühendslk Fakültes Blgsayar Mühendslğ Bölümü Kocael Ünverstes slhan@kocael.edu.tr, nduru@kocael.edu.tr,

Detaylı

NAKLĠYE FĠRMASI SEÇĠMĠNDE BULANIK AHP VE BULANIK TOPSIS YÖNTEMLERĠNĠN KARġILAġTIRILMASI

NAKLĠYE FĠRMASI SEÇĠMĠNDE BULANIK AHP VE BULANIK TOPSIS YÖNTEMLERĠNĠN KARġILAġTIRILMASI Marmara Ünverstes Ġ.Ġ.B.F. Dergs YIL 008, CĠLT XX, AYI NAKLĠYE FĠRMAI EÇĠMĠNDE BULANIK AHP E BULANIK TOPI YÖNTEMLERĠNĠN KARġILAġTIRILMAI Prof. Dr. Ahmet ÖZTÜRK * Yrd. Doç. Dr. Ġrfan ERTUĞRUL ** ArĢ. Grv.

Detaylı

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği Ege Ünv. Zraat Fak. Derg., 2002, 39 (3): 88-95 ISSN 1018-8851 Pamukta Grd Taleb: Menemen Örneğ Bülent MİRAN 1 Canan ABAY 2 Chat Günden 3 Summary Demand for Inputs n Cotton Producton: The Case of Menemen

Detaylı