Türk İmalat Sanayinde Sektörler Bazında Verimlilik Çıktı İlişkisi: Verdoorn Yasası

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türk İmalat Sanayinde Sektörler Bazında Verimlilik Çıktı İlişkisi: Verdoorn Yasası"

Transkript

1 Türk İmala Sanayinde Sekörler Bazında Verimlilik Çıkı İlişkisi: Verdoorn Yasası Türk İmala Sanayinde Sekörler Bazında Verimlilik Çıkı İlişkisi: Verdoorn Yasası Doç. Dr. Zehra ABDİOĞLU Karadeniz Teknik Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Ekonomeri Bölümü Prof. Dr. Rahmi YAMAK Karadeniz Teknik Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Ekonomeri Bölümü Öze Bu çalışmada, Türkiye imala sanayisinin dokuz al sekörü bazında, çıkı ile verimlilik arasındaki ilişki 2005: :01 dönemi iibariyle saik ve dinamik analiz çerçevesinde es edilmişir. Elde edilen sonuçlara göre, Türkiye de dokuz sekörden sadece üün ürünleri imalaı için Verdoorn yasası geçerlidir. Anahar Kelimeler: Verdoorn Yasası, Kaldor Yasası, Verimlilik, Büyüme. The Relaionshi beween Produciviy and Ouu in he Turkish Manufacuring Indusry:Verdoorn Law Absrac In his sudy, he relaionshi beween ouu and roduciviy was esed for nine sub-secors of Turkish manufacuring indusry in he conex of he saic and he dynamic analysis for he eriod of 2005: :01. According o he resuls, Verdoorn law is valid only for he manufacure secor of obacco roducs among nine secors in Turkey. Key Words: Verdoorn Law, Kaldor Law, Produciviy, Growh. JEL Classificaion Codes: O14, O40, O47. GİRİŞ İkisadi büyüme lieraüründe üzerinde en çok durulan konulardan biri kuşkusuz ikisadi büyüme ve sanayileşme ilişkisidir. İkisadi büyüme ve kalkınmanın ancak gelişmiş bir sanayi ile sağlanacağı düşüncesi ikisa lieraüründe kabul gören bir görüşür. İkisadi büyüme ile sekörel yaı arasındaki ilişkiler ilk kez Kaldor (1966) arafından incelenmişir. Kaldor a göre sanayi sekörü ikisadi büyümenin lokomoifidir. Bu görüş daha sonraları çeşili şekillerde yorumlanarak Kaldor yasası olarak isimlendirilmişir. Kaldor a göre, arım ve hizmeler seköründe emek fazlalığının bulunması nedeniyle bu sekörlerden sanayi sekörüne yaılacak emek ransferi her üç sekörde ve dolayısıyla ekonomi genelinde üreim düzeyinin yükselmesine neden olacakır. Sanayi seköründe emek açısından beceri çeşililiği diğer sekörlere oranla daha fazla olduğundan değişen eknoloji düzeyi ve ale koşullarına ayak uydurmak daha kolay olmakadır. Bu sekördeki eknolojik faaliyeler diğer sekörlere göre daha yüksek bir öğrenme ve gelişirme oansiyeline sahiir. Sanayi sekörü, yeni ürünlerin ve eknolojilerin gelişirilmesinde ve bu yeniliklerin diğer sekörlere yayılmasında oynadığı önemli rol ile ölçeğe göre aran geirinin söz konusu olduğu bir sekördür. Sanayi seköründe ölçeğe göre aran geirinin varlığı ilk kez 1942 yılında Solomon Fabrican arafından esi edilmişir. Fabrican (1942), ABD için gerçekleşirdiği isaisiksel çalışmasında emek verimliliği ile çıkı arasında oziif bir ilişkinin varlığına işare emişir yılında ise Hollandalı bir ikisaçı olan Perus Johannes Verdoorn kısılı sayıda ülkenin üreim ve isihdam verilerine dayanarak 81 Uluslararası Ekonomik Araşırmalar Dergisi, Mayıs 2016, Cil 2, Sayı 2

2 Z. ABDİOĞLU ve R. YAMAK Fabrican ın sonucuna ulaşmışır. Yani, birçok ülkenin sanayi sekörünün büyüme oranı ile sekörde çalışan başına düşen çıkı arasında oldukça kuvveli oziif bir korelasyon elde edilmişir. Lieraürde Verdoorn yasası olarak anılan bu eoriye göre sanayi seköründeki üreim arışı bu sekördeki emek verimliliğinin armasına yol açmakadır. Kaldor ise 1966 yılında emek verimliliği ile çıkı arasında güçlü bir oziif ilişki olduğunu esi emişir. Sanayi sekörünün büyüme oranı ile sekörde çalışan başına düşen çıkı arasındaki ilişki birçok ikisaçı arafından farklı ülkeler için es edilmişir. Söz konusu ilişki bazı çalışmalarda sadece saik analiz çerçevesinde ele alınırken bazı çalışmalarda ise sadece dinamik analiz çerçevesinde incelenmişir. Ayrıca çalışmaların birçoğu çıkı ve verimlilik arasındaki ilişkiyi sadece ülke bazında es emişir. Türkiye imala sanayinde Verdoorn yasasının geçerliliğini es emeyi amaçlayan bu çalışmada, verimlilik ve çıkı arasındaki ilişki, hem saik hem de dinamik analiz çerçevesinde, imala sanayi al sekörleri iibariyle ele alınmışır. Çalışmada Türkiye imala sanayinde olam 9 sekörde (Gıda ürünlerinin imalaı, içeceklerin imalaı, üün ürünleri imalaı, eksil ürünlerinin imalaı, giyim eşyalarının imalaı, kağı ve kağı ürünlerinin imalaı, kok kömürü ve rafine edilmiş erol ürünleri imalaı, ana meal sanayi ve elekrikli eçhiza imalaı) 2005: :01 dönemi iibariyle Verdoorn yasasının geçerliliği es edilmişir. Çalışmanın bundan sonraki bölümlerinde sırasıyla eorik çerçeve, lieraür, veri sei, ekonomerik yönem ve son olarak da bulgular sunulmuşur. 1. Teori Verdoorn yasasına göre, ölçeğe göre aran geirilerden dolayı sanayi seköründeki isihdamın büyüme oranı (e), sanayi sekörü verimlilik büyüme oranına () bağlıdır. Bu durum 1 numaralı denklemde göserilmişir. e ( / ) (1/ ) (1) (1) numaralı denklemde ve ρ sabiir ve 1 / ρ, emek arz elasikiyeini gösermekedir. Çıkı büyüme oranının (q), isihdam büyüme oranı ile verimlilik büyüme oranının olamına eşi olduğu kabul edilirse 1 numaralı denklem aşağıdaki gibi yeniden yazılabilir. /( 1 ) [ /(1 )]q (2) (2) numaralı denklem Verdoorn yasasını ifade emekedir. [ρ/(1+ρ)]; Verdoorn kasayısını gösermekedir. Bu kasayı, çıkı büyüme oranında meydana gelen yüzde 1 lik bir arışın verimlilik büyüme oranını yüzde kaç arırdığını ifade emekedir. 2. Amirik Lieraür Ölçeğe göre aran geirilerden dolayı imala sanayi çıkı büyüme oranının yine aynı sekörde emek verimliliği büyüme oranını oziif yönde ekileyeceğini ileri süren Verdoorn yasası ve bu yasanın devamı nieliğinde olan Kaldor yasası birçok çalışmaya konu olmuşur. Bazı ikisaçılar yasayı sadece saik analiz, bazıları sadece dinamik analiz ve çok az sayıda olmakla birlike bazıları ise hem saik hem dinamik analiz çerçevesinde es emişlerdir. Verdoorn yasasını saik analiz kullanarak es eden çalışmalar; Harris ve Lau (1998), Harris ve Liu (1999), Yamak (2000), Aergis ve Zikos (2003), Terzi ve Olulular (2004) ve Arısoy (2008) un çalışmalarıdır dönemi iibariyle İngilere nin 10 bölgesinde olam 13 endüsri için Verdoorn yasasının geçerliliğini es eden Harris ve Lau (1998), aran geirinin üm sekörler için geçerli olduğunu belirlemişlerdir. Türkiye nin de aralarında bulunduğu 62 ülkede döneminde Verdoorn yasasını es eden Harris ve Liu (1999), Guaemala, Peru, Jaonya, Fransa ve Almanya için ölçeğe göre aran geirinin söz konusu olduğu yönünde bulgular edinmişlerdir. Yamak (2000), döneminde Türkiye de sanayi çıkısı ve reel GSMH arasında uzun dönem ilişki olduğunu ve ayrıca her iki değişken arasında çif yönlü nedensellik ilişkisi bulunduğunu esi emişir. İmala sanayinde 3 sekör için dönemi iibariyle Verdoorn yasasının geçerliliğini CES üreim fonksiyonu yardımıyla inceleyen Aergis ve Zikos (2003), Yunanisan da ara malları, ükeim malları ve makine, ekiman ve aşıma sekörlerinde Verdoorn yasasının geçerli olduğu yönünde bulgulara ulaşmışlardır. Terzi ve Olulular (2004), Türkiye de 1987:2-2001:3 dönemi 82 Inernaional Journal of Economic Sudies, May 2016, Vol:2, Issue:2

3 Türk İmala Sanayinde Sekörler Bazında Verimlilik Çıkı İlişkisi: Verdoorn Yasası iibariyle GSMH ve sanayi üreim endeksi arasındaki nedensellik ilişkisinin oziif ve çif yönlü olduğu sonucuna ulaşmışlardır. Arısoy (2008), döneminde Türkiye de sanayi seköründeki büyümenin uzun dönemde emek verimliliğini arırdığını, Verdoorn yasasının geçerli olduğunu esi emişir. Verdoorn yasasını dinamik analiz kullanarak es eden çalışmalar; Kennedy (1969), Cris ve Tarling (1973), Vaciago (1975), Rowhorn (1975), Aeşoğlu (1993), Yamak ve Sivri (1997), Çaık ve Güçlü (2006) ve Libanio (2006) nun çalışmasıdır. İrlanda da döneminde imala sanayi 44 al sekör iibariyle çıkı ve verimlilik arışı arasındaki ilişkiyi es eden Kennedy (1969), üm sekörler için Verdoorn yasasının geçerli olduğunu esi emişir. Cris ve Tarling (1973), gelişmiş ekonomilerde ve dönemlerinde sanayi seköründe isihdam büyüme oranının verimlilik büyüme oranını oziif olarak ekilediğini ileri sürmüşlerdir. Vaciago(1975), döneminde gelişmiş ekonomilerde ölçeğe göre aran geirinin hızlı gelişen ekonomiler açısından gelişmeke olan ekonomilere göre daha düşük bir öneme sahi olduğunu esi emişir. Cris ve Tarling (1973) ve Kaldor (1966) un bulgularını eleşiren Rowhorn (1975), farklı ekonomik yaılara sahi olan ülkelerin aynı modelde ele alınması sonucu ahmin edilen kasayıların gerçeği yansımayacağını ifade emişir. Aeşoğlu (1993), döneminde ABD de uzun dönem reel sanayi çıkısının büyüme oranı yüzde 1 arığında sanayi isihdam büyüme oranının yüzde 0.7, olam reel çıkı büyüme oranının ise yüzde 0.4 oranında bir arış sağladığını belirlemişir. Kaldor yasasının Türkiye de geçerli olu olmadığını yaay kesi veriler alında es eden Yamak ve Sivri (1997), sanayi sekörünün genel ikisadi büyümeyi oziif, hizmeler sekörünün ise negaif yönde ekilediği, ayrıca arım sekörünün büyüme üzerinde her hangi bir ekisinin olmadığı sonucuna ulaşmışlardır. Çaık ve Güçlü (2006), Türkiye de döneminde NUTS-3 düzeyinde mekansal ekiler modeli alında çıkı ve verimlilik büyüme oranı arasında oziif bir ilişki olduğunu, ancak bölgelerdeki verimlilik arışını hızlandıran herhangi bir anlamlı yayılma ekisinin bulunmadığını gösermişlerdir. Libanio (2006), 7 Lain Amerika ülkesinde dönemi iibariyle Verdoorn kasayısının 0.41 ile 0.66 değerleri arasında değişiğini ve bu ülkelerin imala sanayinde aran geirinin söz konusu olduğunu ifade emişir. Verdoorn yasasını hem saik hem dinamik olarak es eden çalışmalar ise McCombie ve Ridder (1984), Leon-Ledesma (2000) ve Knell ve Raymen (2001) in çalışmalarıdır. McCombie ve Ridder (1984), gelişmiş ekonomilerde dönemleri iibariyle Verdoorn yasasının esi sonucunda, dışsal ölçek ekonomilerinin imala sanayinde verimlilik düzeyinin önemli bir gösergesi olduğu yönünde bulgulara ulaşmışır döneminde İsanya da 17 bölge için ölçeğe göre aran geirinin geçerliliğini araşıran Leon-Ledesma (2000), imala sanayi ve hizmeler seköründe ölçeğe göre aran geirilerin söz konusu olduğunu belirlemişir. Kaldor-Verdoorn yasasını 1990 lı yıllarda 10 Avrua Birliği ülkesi, ABD ve Jaonya için es eden ve ayrıca olam 12 ülkenin 22 endüsri dalında da söz konusu yasanın geçerliliği üzerinde duran Knell ve Raymen (2001), Danimarka ve Almaya hariç diğer ülkelerde, makine ve ekiman endüsrisi ile ofis makineleri ve eçhiza endüsrileri dışında üm endüsrilerde Verdoorn yasasının geçerli olduğunu belirlemişlerdir. Verdoorn yasası ile ilgili lieraür olu olarak değerlendirildiğinde farklı ülke ve farklı ekonomerik yönemler ile çalışmaların çoğunda yasanın kabul edildiği görülmekedir. 3. Veri Sei, Ekonomerik Yönem ve Bulguların Değerlendirilmesi 3.1. Veri Sei Verdoorn yasasının geçerliliğini saik ve dinamik analizler çerçevesinde 2005: :01 dönemi iibariyle hem olam imala sanayi hem de 9 imala sanayi al sekörü için es emeyi amaçlayan bu çalışmada kullanılan veri sei Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası ndan edinilmişir. Çalışmada her bir sekör için reel çıkı (X) değişkeni, çalışılan saa başına üreim endeksi olarak ele alınırken, verimlilik (Y) değişkenini emsilen çalışan kişi başına üreim endeksi kullanılmışır. Tüm seriler öncelikle X12-ARIMA yönemi ile mevsimselliken arındırılarak logarimik dönüşüme abi uulmuşlardır. 83 Uluslararası Ekonomik Araşırmalar Dergisi, Mayıs 2016, Cil 2, Sayı 2

4 Z. ABDİOĞLU ve R. YAMAK 3.2. Ekonomerik Yönem Serilerin durağan oldukları derecelerin belirlenmesi amacıyla haa erimlerinin isaisiksel olarak bağımsız ve homojen olmaları varsayımına dayanan Dickey-Fuller (1979; 1981) yaklaşımı yanında haa erimlerinin zayıf bağımlılık ve heerojenlik varsayımlarına sahi olduğunu ileri süren Phillis- Perron (1988) (PP) yaklaşımı da kullanılmışır. Augmened Dickey Fuller (ADF) esi için (3) ve (4) numaralı denklemler, PP esi için (5) ve (6) numaralı denklemler ahmin edilmişir. ADF denklemlerinde olası ardışık bağımlılığın önlenmesi amacıyla Akaike Bilgi Krieri (AIC) e göre bağımlı değişkenin gecikmeli değerleri denklemin sağ arafına açıklayıcı değişken olarak ilave edilmekedir. (3), (4), (5) ve (6) numaralı denklemlerde y, durağanlığı incelenen değişkeni;,, φ ve, kasayıları; v ve μ, haa erimlerini; T, gözlem sayısını ve ise oimal gecikme uzunluğunu gösermekedir. y 1 y y v (3) y y y 1 y rend v (4) y 1 (5) y ) 1 y 1 2 ( T / 2 (6) Çalışmada Verdoorn yasasını saik olarak es emek amacıyla eş büünleşme analizinden yararlanılmışır. Türk imala sanayinde 9 al sekörde çıkı ile emek verimliliği arasındaki uzun dönem ilişkiyi analiz emek amacıyla Pesaran, Shin ve Smih (2001) in sınır esi yaklaşımı kullanılmışır. Sınır esi iki aşamadan oluşmakadır. Birinci aşamada değişkenler arasında uzun dönem ilişkinin varlığı sınanmakadır. İkinci aşamada ise birinci aşamada eş büünleşik oldukları esi edilen seriler kullanılarak kısa ve uzun dönem kasayılar elde edilmekedir. Sınır esi yaklaşımında seriler arasında uzun dönemli ilişkinin varlığının sınanması amacıyla (7) numaralı denklem ahmin edilmişir. LY 0 1LY 1 2LX 1 LY LX (7) i 0 (7) numaralı denklem farklı gecikme uzunlukları için ahmin edildiken sonra seriler arasında uzun dönem ilişkinin olmadığını ifade eden sıfır hioezi ve F isaisikleri yardımı ile es edilmekedir. Ancak buradaki ve F isaisiklerinin asimoik dağılımı sandar ve F dağılımlarına uymamakadır. Sabili rendsiz model olan (7) numaralı modelde FIII isaisiği seviye değişkenlerinin gecikmeli değerlerinin bir büün olarak sıfıra eşi olu olmadığını es emekedir. III isaisiği ise (7) numaralı denklemde bağımlı değişken gecikme kasayısının sıfıra eşi olu olmadığını es emekedir. Eğer hesalanan es isaisiği Pesaran, Shin ve Smih (2001) arafından belirlenmiş al kriik sınırın alında kalırsa seriler arasında eş büünleşme ilişkisi olmadığını ileri süren sıfır hioezi reddedilememekedir. Ancak eğer hesalanan F isaisiği, üs sınır değerini aşıyorsa seriler arasında uzun dönem ilişki olduğu sonucuna ulaşılmakadır. Hesalanan F isaisiğinin al ve üs kriik sınırlar arasında kalması durumunda ise uzun dönem ilişki hakkında herhangi bir karar verilememekedir. Pesaran sınır esi ile çeşili sınamalar sonucunda seriler arasında uzun dönem ilişki esi edildiken sonra uzun ve kısa dönem kasayılar elde edilmekedir. ARDL(,q) (Auoregressive Disribued Lag) modeli (8) numaralı denklemde göserilmişir. LY q 0 LY i 0 LX u (8) (8) numaralı denklemde, ve kasayıları; ve q oimal gecikme uzunluklarını gösermekedir. Sınır esi yaklaşımında ARDL(,q) modeli yardımı ile uzun dönem kasayıları ahmin edilmekedir. Uzun dönem kasayısı (9) numaralı eşilike göserildiği gibi hesalanmakadır. 84 Inernaional Journal of Economic Sudies, May 2016, Vol:2, Issue:2

5 Sabili Trendli Sabili Trendsiz Türk İmala Sanayinde Sekörler Bazında Verimlilik Çıkı İlişkisi: Verdoorn Yasası q Uzun dönem kasayı (9) Uzun dönem kasayıların ahmin edilmesinden sonra (10) numaralı denklemde ifade edilen haa düzelme modeli kurularak kısa dönem kasayılar elde edilir. LY q 0 1EC 1 LY LX (10) i 0 (10) numaralı denklemde, ve kasayıları; ve q oimal gecikme uzunluklarını ve EC, haa düzelme erimini ifade emekedir. Bağımsız değişkenden bağımlı değişkene doğru nedensellik ilişkisinin varlığını es emek amacıyla haa düzelme eriminin kasayısı ve/veya bağımsız değişkenin gecikmeli değerlerine ilişkin kasayıların birlike anlamlılık esleri (Wald esi) dikkae alınmakadır. Verdoorn yasasını dinamik olarak es emek amacıyla Granger nedensellik esi kullanılmışır. (11) ve (12) numaralı denklemler kullanılarak nedensellik ilişkisi denklemlerde yer alan bağımsız değişkenlerin gru halinde F esi yardımı ile es edilmesi sureiyle oraya konulmakadır. (11) ve (12) numaralı denklemlerde Y ve X, değişkenleri; β, α, δ, π, θ ve λ, kasayıları;, m, n ve r, oimal gecikme uzunluklarını ve ε ve v ise haa erimlerini gösermekedir. LY LX m LY LX (11) 0 n r LX LY (12) Bulguların Değerlendirilmesi Tablo 1 ve Tablo 2 sırasıyla Türkiye imala sanayinde olam 9 sekör için reel çıkı (X) ile verimlilik (Y) serilerine ilişkin ADF ve PP esi sonuçlarını gösermekedir. ADF ve PP esi birlike değerlendirildiğinde çok sayıda al seköre ilişkin çıkı ve verimlilik serilerinin birinci farkında durağan olduğu gözlenmekedir. Bunun yanı sıra, bazı al sekörler iibariyle serilerin seviyesinde durağan olduğu söylenebilir. Tablo 1: Augmened Dickey Fuller Birim Kök Tesi Sekör LY LX ΔLY ΔLX Tolam imala sanayi (0) (0) (0) a (0) a Gıda ürünlerinin imalaı (0) a (0) (3) a (2) a İçeceklerin imalaı (3) (0) (0) a (0) a Tüün ürünleri imalaı (5) (4) c (3) a (3) a Teksil ürünlerinin imalaı (1) (1) (3) a (3) a Giyim eşyalarının imalaı (0) (0) (0) a (3) b Kağı ve kağı ürünlerinin imalaı (0) (1) (0) a (0) a Kok kömürü ve rafine edilmiş erol ürünleri imalaı (0) (0) (0) a (4) Ana meal sanayi (0) b (0) (0) a (0) a Elekrikli eçhiza imalaı (5) (0) (4) c (4) c Tolam imala sanayi (1) c (1) (0) a (0) a Gıda ürünlerinin imalaı (0) b (0) c (3) a (3) a İçeceklerin imalaı (3) (0) (0) a (0) a Tüün ürünleri imalaı (0) b (4) (4) a (3) a Teksil ürünlerinin imalaı (1) c (1) c (0) a (3) a Giyim eşyalarının imalaı (0) b (3) b (0) a (3) c Kağı ve kağı ürünlerinin imalaı (0) (0) b (0) a (0) a Kok kömürü ve rafine edilmiş erol ürünleri imalaı (0) (0) (0) a (4) Ana meal sanayi (0) c (0) c (0) a (0) a Elekrikli eçhiza imalaı (5) c (5) c (4) (4) No: ADF eslerinde aranez içindeki rakamlar AIC e göre belirlenmiş olan gecikme uzunluklarını, Δ fark oeraörünü, a, 0.01; b, 0.05 ve c ise 0.10 seviyesinde serinin durağan olduğunu ifade emekedir. Kriik değerler MacKinnon (1996) a aiir. 85 Uluslararası Ekonomik Araşırmalar Dergisi, Mayıs 2016, Cil 2, Sayı 2

6 Sabili Trendli Sabili Trendsiz Z. ABDİOĞLU ve R. YAMAK Tablo 2: Phillis-Perron Birim Kök Tesi Sekör LY LX ΔLY ΔLX Tolam imala sanayi a a Gıda ürünlerinin imalaı a a a İçeceklerin imalaı a a Tüün ürünleri imalaı c a a Teksil ürünlerinin imalaı a a Giyim eşyalarının imalaı a a Kağı ve kağı ürünlerinin imalaı a a Kok kömürü ve rafine edilmiş erol ürünleri imalaı a a Ana meal sanayi b a a Elekrikli eçhiza imalaı c a a Tolam imala sanayi a a Gıda ürünlerinin imalaı a b a a İçeceklerin imalaı a a Tüün ürünleri imalaı b a a Teksil ürünlerinin imalaı a a Giyim eşyalarının imalaı a a Kağı ve kağı ürünlerinin imalaı b a a Kok kömürü ve rafine edilmiş erol ürünleri imalaı a a Ana meal sanayi c c a a Elekrikli eçhiza imalaı a a No: a, 0.01; b, 0.05 ve c ise 0.10 seviyesinde serinin durağan olduğunu ifade emekedir. Kriik değerler MacKinnon (1996) a aiir. Bazı al sekörler iibariyle çıkı ve verimlilik serilerinin farklı düzeylerde durağan olmaları Verdoorn yasasının saik olarak analiz edilmesi amacıyla kullanılacak olan eş büünleşme yöneminin Pesaran, Shin ve Smih (2001) in sınır esi yaklaşımı olarak seçilmesini gerekli kılmışır. Sınır esi yaklaşımı için gecikme uzunluklarının esiinde AIC yönemi kullanılmışır. Ayrıca her bir modele ilişkin LM(1) (Breusch-Godfrey Lagrange Mulilier) ve LM(4) esi sonuçlarına bakılarak seçilen oimal gecikme uzunluğunun uygunluğu konrol edilmişir. Tablo 3: Sekörler Bazında Sınır Tesi için F ve İsaisikleri Sekörler LM(1) LM(4) F III III Eş büünleşme Tolam imala sanayi yok Gıda ürünlerinin imalaı yok İçeceklerin imalaı yok Tüün ürünleri imalaı var Teksil ürünlerinin imalaı c yok Giyim eşyalarının imalaı yok Kâğı ve kâğı ürünlerinin c yok imalaı Kok kömürü ve rafine yok edilmiş erol ürünleri imalaı Ana meal sanayi a yok Elekrikli eçhiza imalaı yok No: F ııı esi için %5 anlamlılık düzeyinde al kriik değer I(0), 4.94 ve üs kriik değer I(1), 5.73 ür. ııı esi için %5 anlamlılık düzeyinde al kriik değer I(0), ve üs kriik değer I(1), dir. Tablo 3, olam imala sanayi ve imala sanayinin 9 al sekörü için sınır esi kasamında elde edilen Fııı ve ııı isaisiklerini gösermekedir. Gerek F ve gerekse de isaisikleri Pesaran, Shin ve Smih (2001) in ablo kriik değerleri ile karşılaşırıldığında olam imala sanayi için verimlilik ve çıkı arasında uzun dönem ilişkinin esi edilmediği ablodan gözlenmekedir. Al sekörler iibariyle uzun dönem ilişkiye bakıldığında 9 sekör arasında sadece üün ürünleri imalaına ilişkin çıkı ve verimlilik serilerinin eş büünleşik olduğu ablodan izlenmekedir. Türk imala sanayinde olam 9 sekörde Verdoorn yasasının saik analizi çerçevesinde ele alınan eş büünleşme analizi sonuçları, üün 86 Inernaional Journal of Economic Sudies, May 2016, Vol:2, Issue:2

7 Türk İmala Sanayinde Sekörler Bazında Verimlilik Çıkı İlişkisi: Verdoorn Yasası ürünleri imalaı dışındaki al sekörlerde verimlilik ile çıkı arasında uzun dönem ilişki olmadığını gösermişir. Verdoorn yasası çerçevesinde çıkı ve verimlilik serileri arasında uzun dönem ilişki olduğu esi edilen üün ürünleri imalaına ilişkin ARDL(,q) modelinin seçimi gerçekleşirilmişir. Tablo 4 de seçilen modelin ARDL(3,3) olduğu ablodan izlenmekedir. Tablo 4: Tüün Ürünleri İmalaı İçin ARDL(3,3) Modeli Değişkenler Kasayılar Sd. Haa -isaisiği Prob. LY(-1) b LY(-2) LY(-3) LX a LX(-1) a LX(-2) LX(-3) Sabi R LM(1) Düzelilmiş R LM(4) F-isaisiği Whie Prob(F-isaisiği) Jarque-Bera No: a ve b sırasıyla kasayıların 0.01 ve 0.05 düzeyinde anlamlı olduğunu ifade emekedir. Grafik 1, ARDL(3,3) modeli için ardışık haa erimlerinin kümülaif olamına dayanan CUSUM ve ardışık haa erimlerinin karelerinin kümülaif olamına dayanan CUSUM Q grafiklerini gösermekedir. Grafiklerden gözleneceği üzere model kararlı bir modeldir. Diğer bir ifadeyle yaısal kırılma söz konusu değildir CUSUM 5% Significance Grafik 1: CUSUM ve CUSUM Q Grafikleri CUSUM of Squares 5% Significance Tablo 5 de seçilen ARDL modeline dayanan uzun dönem esneklik kasayıları ve sandar haaları sunulmuşur. Sabi erimin isaisiksel olarak anlamlı olmadığı ancak Verdoorn kasayısının yüksek düzeyde anlamlı olduğu esi edilmişir. Verdoorn kasayısına göre çıkıda meydana gelen yüzde 1 lik bir arış emek verimliliğini yüzde 0.76 arırmakadır. Tablo 5:Tüün Ürünleri İmalaı İçin Uzun Dönem Kasayılar Değişkenler Kasayılar Sd. Haa -isaisiği Prob. LY a Sabi No: a, ilgili kasayının 0.01 düzeyinde anlamlı olduğunu ifade emekedir. Tablo 6 da üün ürünleri imala sanayine dair kısa dönem dinamikleri haa düzelme modeli kasamında araşırılmışır. Haa düzelme kasayısının negaif ve isaisiksel olarak 0.05 düzeyinde anlamlı olduğu ablodan görülmekedir. Aynı şekilde çıkı değişkenine ai Wald esi bulgusu da üün ürünleri imalaı iibariyle çıkı büyüme oranından verimlilik büyüme oranına doğru nedensellik ilişkisi olduğunu kanılamakadır. 87 Uluslararası Ekonomik Araşırmalar Dergisi, Mayıs 2016, Cil 2, Sayı 2

8 Z. ABDİOĞLU ve R. YAMAK Tablo 6:Tüün Ürünleri İmalaı İçin Haa Düzelme Modeli İsaisik Prob. Haa düzelme kasayısı b Wald (F) (LX LY) a LM(1) LM(4) Whie Jarque Bera No: a ve b sırasıyla 0.01 ve 0.05 düzeyinde ilgili isaisiğin anlamlı olduğunu ifade emekedir. Türk imala sanayinde Verdoorn yasasının dinamik analizi Granger nedensellik esi ile gerçekleşirilmişir. Her bir sekör için çıkı ve verimlilik büyüme oranlarının kullanıldığı nedensellik esi sonuçlarına göre çıkı büyüme oranından verimlilik büyüme oranına doğru nedensellik ilişkisi sadece eksil ürünlerinin imalaı için geçerlidir. Zayıf olmakla birlike ana meal sanayi ile kok kömürü ve rafine edilmiş erol ürünleri imalaı için de çıkı büyüme oranından verimlilik büyüme oranına doğru nedensellik ilişkisi olduğu söylenebilir. Tablo 7: Granger Nedensellik Tesi Sekör LM(1) LM(4) Whie Çıkı Verimlilik Verimlilik Çıkı Tolam imala sanayi Gıda ürünlerinin imalaı İçeceklerin imalaı Teksil ürünlerinin b c imalaı Giyim eşyalarının imalaı Kâğı ve kâğı ürünlerinin imalaı Kok kömürü ve raf c ed. erol ürünleri imalaı Ana meal sanayi c Elekrikli eçhiza imalaı c No: b ve c, sırasıyla ilgili isaisiğin 0.05 ve 0.10 düzeyinde anlamlı olduğunu ifade emekedir. Hem saik hem de dinamik analizler neicesinde olam imala sanayinde Verdoorn yasasının geçerli olmadığı oraya çıkmışır. Saik analiz kasamında al sekörler iibariyle ele alınan 9 al imala sanayi seköründen sadece üün ürünleri imalaı için verimlilik ve çıkı arasında uzun dönem ilişki olduğu saanmışır. Dinamik analiz çerçevesinde ise üün ürünleri imalaı ve eksil ürünlerinin imalaı iibariyle çıkı büyüme oranından verimlilik büyüme oranına doğru nedensellik ilişkisi olduğu belirlenmişir. SONUÇ Türkiye imala sanayi ve olam 9 al sekörü bazında Verdoorn yasasını 2005: :01 dönemi iibariyle es emeyi amaçlayan bu çalışmada hem saik hem de dinamik analiz kullanılmışır. Saik analiz çerçevesinde Pesaran, Shin ve Smih (2001) in sınır esi yaklaşımı ile değişkenler arasında uzun dönem ilişki olu olmadığı araşırılmışır. Sonuçlara göre olam imala sanayi için çıkı ve verimlilik arasında uzun dönem ilişkisi söz konusu değildir. Al sekörler iibariyle olam 9 al sekörden sadece üün ürünlerinin imalaı için verimlilik ve çıkı arasında uzun dönem ilişki olduğu saanmışır. Dinamik analiz çerçevesinde Verdoorn yasası, değişkenlerin büyüme oranları arasındaki nedensellik ilişkisinin incelenmesine dayanmakadır. Bu kasamda öncelikle verimlilik ve çıkının eş büünleşik olduğu ek al sekör olan üün ürünleri imalaı için haa düzelme modeli kurularak çıkı büyüme 88 Inernaional Journal of Economic Sudies, May 2016, Vol:2, Issue:2

9 Türk İmala Sanayinde Sekörler Bazında Verimlilik Çıkı İlişkisi: Verdoorn Yasası oranından verimlilik büyüme oranına doğru nedensellik ilişkisi olduğu belirlenmişir. Diğer al sekörlerde çıkı ve verimlilik büyüme oranları arasındaki ilişkinin esiinde Granger nedensellik esi kullanılmışır. Al imala sanayi sekörlerinden sadece eksil ürünlerinin imalaı için çıkı büyüme oranından verimlilik büyüme oranına doğru nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmışır. Bunun yanı sıra zayıf olmakla birlike ana meal sanayi ile kok kömürü ve rafine edilmiş erol ürünleri imalaı için de çıkı büyüme oranından verimlilik büyüme oranına doğru nedensellik ilişkisi olduğu söylenebilir. Saik ve dinamik analizler neicesinde özellikle üün ürünleri imalaı için çıkı ve verimlilik arasında uzun ve kısa dönemde ilişki olduğu saanmışır. Bu kasamda çıkı büyüme oranından verimlilik büyüme oranına doğru nedensellik ilişkisinin söz konusu olduğu bu sekör iibariyle Verdoorn yasasının geçerli olduğunu ifade edebiliriz. Türkiye imala sanayinde çıkı ile emek verimliliği arasında uzun dönem ilişkinin olam 9 al sekörden sadece üün ürünleri imalaı için söz konusu olması ele alınan dönem iibariyle kama değer ve emek verimliliğinde meydana gelen dalgalanmalara bağlanabilir. Türkiye de imala sanayinde sermaye yeersizliği, eknolojik gerilik, beşeri sermaye donanımındaki eksiklik ve makroekonomik isikrarsızlık gibi nedenlerden dolayı verimlilik olumsuz yönde ekilenmekedir. 89 Uluslararası Ekonomik Araşırmalar Dergisi, Mayıs 2016, Cil 2, Sayı 2

10 Z. ABDİOĞLU ve R. YAMAK KAYNAKÇA Aergis, Nicholas and Syros Zikos (2003), The Law of Verdoorn: Evidence from Greek Disaggregaed Manufacuring Time Series Daa, The Economic and Social Review, Volume: 34, Issue:1, Arısoy, İbrahim (2008), Türkiye de Sanayi Sekörü-İkisadi Büyüme İlişkisinin Kaldor Hioezi Çerçevesinde Tes Edilmesi, Türkiye Ekonomi Kurumu Tarışma Meni, No:1, s Aeşoğlu, H. Sönmez (1993), Manufacuring and Economic Growh in he Unied Saes, Alied Economics, Volume:25, Issue:1, Cris, T. Francis and Roger J. Tarling (1973), Growh in Advanced Caialis Economies , Cambridge Universiy Press, Cambridge. Çaık, Nafiz ve Mehme Güçlü (2006), Mekansal Ekiler Alında Amirik Büyüme Modelleri: Türkiye Üzerine Bir Uygulama, Working Paers in Economics 2006, No:06, s Dickey, David and Wayne Fuller (1979), Disribuion of he Esimaors for Auoregressive Time Series wih A Uni Roo, Journal of he American Saisical Associaion, Volume: 74, Issue:366, Dickey, David and Wayne Fuller (1981), Likelihood Raio Saisics for Auoregressive Time Series wih a Uni Roo, Economerica, Volume: 49, Issue: 4, Fabrican, Solomon (1942), Emloymen in Manufacuring, : An Analysis of is Relaion o he Volume of Producion, NBER, New York. Granger, C.W. John (1969), Invesigaing Causal Relaions by Economeric Models and Cross Secral Mehods, Economerica, Volume:37, Harris, Richard and Eunice Lau (1998), Verdoorn s Law and Increasing Reurns o Scale in he UK Regions, : Some New Esimaes Based on he Coinegraion Aroach, Oxford Economic Paers, Volume:50, Harris, Richard and Aying Liu (1999), Verdoorn s Law and Increasing Reurns o Scale: Counry Esimaes Based on he Coinegraion Aroach, Alied Economics Leers, Volume: 6, Issue:1, Leon-Ledesma, Miguel A. (2000), Economic Growh and Verdoorn s Law in he Sanish Regions, , Taylor and Francis Journals, Volume:14, Issue:1, Libanio, Gilbero (2006), Manufacuring Indusry and Economic Growh in Lain America: A Kaldorian Aroach, A Publicaion of he Carnegie Council, Kaldor, Nicholas (1966), Causes of he Slow Rae of Economic Growh of he Unied Kingdom: An Inaugural Lecure, Cambridge Universiy Press, Cambridge Kaldor, Nicholas (1975), Economic Growh and he Verdoorn Law-A Commen on Mr Rowhorn's Aricle, The Economic Journal, Volume:85, Kennedy, Kieran A. (1969), Growh of Labour Produciviy in Irish Manufacuring , h:// 2262/5962/jssisiVolXXIIParI_ df?sequence=1. Knell, Mark and Paul Raymen (2001), Srucural Change in Euroean Manufacuring Indusries and he Kaldor-Verdoorn Law, Danish Research Uni for Indusrial Dynamics, Conference aer. McCombie, John and John R. de Ridder (1984), The Verdoorn Law Conroversy: Some New Emirical Evidence Using U. S. Daa, Oxford Economic Paers, Volume:36, MacKinnon, James G. (1996), Numerical Disribuion Funcions for Uni Roo and Coinegraion Tess, Journal of Alied Economerics, Volume: 11, Inernaional Journal of Economic Sudies, May 2016, Vol:2, Issue:2

11 Türk İmala Sanayinde Sekörler Bazında Verimlilik Çıkı İlişkisi: Verdoorn Yasası Pesaran, Hashem, Shin, Yongcheol and Richard Smih (2001), Bounds Tesing Aroaches o he Analysis of Level Relaionshis, Journal of Alied Economerics, Volume:16, Phillis, Peer and Pierre Peron (1988), Tesing for a Uni Roo in Time Series Regressions, Biomerika, Volume:75, Issue:2, Rowhorn, Rober E. (1975), Wha Remains of Kaldor s Law?, The Economic Journal, Volume:85, Issue:337, Rowhorn, Rober E. (1979), A Noe on Verdoorn s Law, The Economic Journal, Volume:89, Terzi, Harun ve Sabiha Olulular (2004), Türkiye de Sanayileşme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensel İlişki, Doğuş Üniversiesi Dergisi, Sayı:2, s Vaciago, Giacomo (1975), Increasing Reurns and Growh in Advanced Economies: A Re- Evaluaion, Oxford Economic Paers, Volume:27, Issue:2, Verdoorn, P. Johannes (1993), On he Facors Deermining he Growh of Labour Produciviy, Ialian Economic Paers, No:2, Walerskirchen, Ewald (1999), The Relaionshi beween Growh, Emloymen and Unemloymen in he EU, Euroean Economiss for an Alernaive Economic Policy, Volume:1, Issue:15,.1-9. Yamak, Rahmi ve Uğur Sivri (1997), Ekonomik Büyüme ve Kaldor Yasası: Türkiye Örneği, , İşleme Finans Dergisi, Sayı:139, s Yamak, Nebiye (2000), Coinegraion, Causaliy and Kaldor's Hyohesis: Evidence from Turkey, , Gazi Üniversiesi İİBF Dergisi, Sayı: 4, s Uluslararası Ekonomik Araşırmalar Dergisi, Mayıs 2016, Cil 2, Sayı 2

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 2, ENFLASYON VE BÜTÇE AÇIKLARI İLİŞKİSİ: TANZİ VE PATİNKİN ETKİSİ

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 2, ENFLASYON VE BÜTÇE AÇIKLARI İLİŞKİSİ: TANZİ VE PATİNKİN ETKİSİ Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, 29 95 ENFLASYON VE BÜTÇE AÇIKLARI İLİŞKİSİ: TANZİ VE PATİNKİN ETKİSİ Zehra ABDİOĞLU (*) Harun TERZİ (**) Öze: Tanzi ekisi; enflasyonun,

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 02, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

AMPİRİK BAĞLAMDA TOPLAM VE ALT KALEMLER BAZINDA KAMU HARCAMALARI VE KAMU GELİRLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

AMPİRİK BAĞLAMDA TOPLAM VE ALT KALEMLER BAZINDA KAMU HARCAMALARI VE KAMU GELİRLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ H.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Cil 30, Sayı, 202, s. 73-92 AMPİRİK BAĞLAMDA TOPLAM VE ALT KALEMLER BAZINDA KAMU HARCAMALARI VE KAMU GELİRLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE Öz ÖRNEĞİ Rahmi

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey SESSION C: Çalışma Ekonomisi 67 Büyüme ve İsihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği Yusuf Muraoğlu (Hii Universiy, Turkey) The Relaionship beween Growh and Employmen: The Case of Turkey Absrac One of he

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ Uluslararası Yöneim İkisa ve İşleme Dergisi, ICAFR 16 Özel Sayısı In. Journal of Managemen Economics and Business, ICAFR 16 Special Issue KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI Ekonomeri 8 Ocak, 0 Gazi Üniversiesi İkisa Bölümü SORU SETİ 0 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI PROBLEM Aşağıda verilen avuk ei alebi fonksiyonunu düşününüz (960-98): lny = β + β ln X + β ln X + β ln X +

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ İŞLEMLER DENGESİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ İŞLEMLER DENGESİ İLİŞKİSİ aürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, 2009 119 TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE CRİ İŞLEMLER DENGESİ İLİŞKİSİ Osman Mura TELTR (*) Harun TERZİ (**) Öze: Bu çalışmada, ekonomik

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:19. Sayı:2. Aralık 2015 ss.135-149 Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbüünleşme Yönemi ile Tesing he Susainabiliy of Curren Accoun

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

1. Savunma Harcamalarının Ekonomiye Etkileri

1. Savunma Harcamalarının Ekonomiye Etkileri 1 TÜRKİYE DE SAVUNMA HARCAMALARININ İKTİSADİ ETKİLERİ ÜZERİNE NEDENSELLİK ANALİZİ (1970 2010) Giriş İki dünya savaşı ve Soğuk Savaş dönemine ek olarak, birçok bölgesel ihilafların da yaşanması dolayısıyla

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

Türkiye de İktisadi Çıkarsama Üzerine Bir Açımlama: Sürprizler Gerçekten Kaçınılmaz mı?

Türkiye de İktisadi Çıkarsama Üzerine Bir Açımlama: Sürprizler Gerçekten Kaçınılmaz mı? Türkiye de İkisadi Çıkarsama Üzerine Bir Açımlama: Sürrizler Gerçeken Kaçınılmaz mı? Hazırlayan ve Sunan: Eren Ocakverdi* eren.ocakverdi@yaikredi.com.r Boğaziçi Üniversiesi Finans Mühendisliği 26 Ekim

Detaylı

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 45, Mayıs 2017, s

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 45, Mayıs 2017, s Akademik Sosyal Araşırmalar Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 45, Mayıs 2017, s. 393-409 Yayın Geliş Tarihi / Aricle Arrival Dae Yayınlanma Tarihi / The Publicaion Dae 24.03.2017 12.05.2017 Arş. Gör. Emre ÜRKMEZ

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik Adıyaman Üniversiesi Fen Bilimleri Dergisi 5 (1) (2015) 80-93 Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi Şenol Çelik Bingöl Üniversiesi Ziraa Fakülesi Zooekni Bölümü,

Detaylı

YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA. Ali ACARAVCI

YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA. Ali ACARAVCI Dergisi YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA Ali ACARAVCI Musafa Kemal Üniversiesi, İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi acaravci@homail.com ÖZET Bu çalışma,

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma 200 18 19 Yrd. Doç. Dr.Melek Acar Boyacıoğlu 20 Dr. Burcu Güvenek Geiri Volailiisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Amirik Bir Çalışma Dr. Volkan Alekin Yrd. Doç. Dr. Melek ACAR BOYACIOĞLU Dr.

Detaylı

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): 35-36 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Munise ILIKKAN ÖZGÜR (*) Öze: Makroekonomik isikrarının sağlanmasında cari işlemler

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSALLIĞIN ANLAMI Çoklu doğrusal bağlanı; Bağımsız değişkenler arasında doğrusal (yada doğrusala yakın) ilişki olmasıdır... r xx i j paramereler belirlenemez hale gelir.

Detaylı

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI Onur GÖZBAŞI * ÖZ Bu çalışmanın amacı, İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya,

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM **

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** 95 İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakülesi Dergisi No:39 (Ekim 2008) TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfein ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** Öze Para poliikası kararlarındaki

Detaylı

ENFLASYON-BÜYÜME SÜRECİNDE SABİT SERMAYE YATIRIMLARI

ENFLASYON-BÜYÜME SÜRECİNDE SABİT SERMAYE YATIRIMLARI LASYON-BÜYÜME SÜRECİNDE SABİT SERMAYE YATIRIMLARI Harun TERZİ (*) Sabiha OLTULULAR (**) Öze: Bu çalışmada enflasyon-büyüme-sabi sermaye yaırımları arasındaki ilişki korelasyon, zaman serileri analizleri

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ

EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ The Journal of Knowledge Economy & Knowledge Managemen / Volume: V SPRING EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ Hilal BOZKURT Öze: Çok sayıda ampirik araşırma

Detaylı

Zekeriya Yıldırım ENFLASYON REJİMLERİ VE ÜRETİCİ ENFLASYONUNDAN TÜKETİCİ ENFLASYONUNA GEÇİŞKENLİK

Zekeriya Yıldırım ENFLASYON REJİMLERİ VE ÜRETİCİ ENFLASYONUNDAN TÜKETİCİ ENFLASYONUNA GEÇİŞKENLİK Cenral Bank Review Forhcoming, pp.1-26 ISSN 1303-0701 prin 1305-8800 online 2015 Cenral Bank of he Republic of Turkey hps://www3.cmb.gov.r/cbr/ ENFLASYON REJİMLERİ VE ÜRETİCİ ENFLASYONUNDAN TÜKETİCİ ENFLASYONUNA

Detaylı

EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT

EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT Eyyup ECEVİT * Mura ÇETİN ** ÖZ Gelişen ekonomilerde hızlı ekonomik büyüme ve endüsrileşmenin sonuçlarından

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Paper prepared for the EY International Congress on Economics I "EUROPE AND GLOBAL ECONOMIC REBALANCING" Ankara, October 24-25, 2013

Paper prepared for the EY International Congress on Economics I EUROPE AND GLOBAL ECONOMIC REBALANCING Ankara, October 24-25, 2013 Paper ID Number: 222 Paper prepared for he EY Inernaional Congress on Economics I "EUROPE AND GOBA ECONOMIC REBAANCING" Ankara, Ocober 24-25, 2013 Gazi Universiy Deparmen of Economics Türkiye İş Gücü Piyasasi

Detaylı

MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (1) 2011, 32-45 MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ THE ANALYSIS OF SUSTAINABILITY OF FISCAL POLICIES

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

HARCAMA-VERGİ GELİRİ HİPOTEZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

HARCAMA-VERGİ GELİRİ HİPOTEZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ HARCAMA-VERGİ GELİRİ HİPOTEZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Harun TERZİ (*) Sabiha OLTULULAR (**) Öze: Bu çalışmada Türkiye ekonomisi için vergi gelirleri ve kamu harcamaları arasındaki ilişki hem eşanlı denklem sisemi

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

Türkiye de Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkilerin Ekonometrik İncelemesi. Erkan Özata *

Türkiye de Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkilerin Ekonometrik İncelemesi. Erkan Özata * İlişkilerin Ekonomerik İncelemesi * Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. İş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 69 TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 ÖZET Prof. Dr. Rahmi YAMAK Arş. Gör. Zehra ABDİOĞLU Hall un esadüfi yürüyüş modeli, cari ükeim harcamalarının yalnızca geçmiş dönemin ükeim harcamaları

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Ekonomik Yaklaşım 2015, 26(94): doi: /ey.35602

Ekonomik Yaklaşım 2015, 26(94): doi: /ey.35602 eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 2015, 26(94): 57-84 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35602 Türkiye İş Gücü Piyasası Dinamiklerinin Yapısal Vekör Haa Düzelme Modeli

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

Türkiye deki Cari Açık Sürdürülebilir mi? Ekonometrik Bir Analiz

Türkiye deki Cari Açık Sürdürülebilir mi? Ekonometrik Bir Analiz Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (17) 2009 / 1 : 164-174 Türkiye deki Cari Açık Sürdürülebilir mi? Ekonomerik Bir Analiz Osman Peker * Öze: Bu çalışmada, Türkiye de cari işlemler açığının

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER DENGESİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ. Özet. Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Cari Denge.

TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER DENGESİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ. Özet. Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Cari Denge. TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER DENGESİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ Öze Yakup Koray Duman 1 Türkiye ekonomisinin 1980 den sonra en önemli ekonomik sorunu haline gelen cari işlemler açığı, yıllar geçikçe

Detaylı

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI Tayfur BAYAT ÖZ Bu çalışmada 2002M-20M5 dönemine ai aylık verilerle alernaif nominal vadeli mevdua faiz oranları ile ükeici

Detaylı

KAMU HARCAMALARININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNE ETKİSİ THE IMPACT OF PUBLIC EXPENDITURES ON ECONOMIC DEVELOPMENT

KAMU HARCAMALARININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNE ETKİSİ THE IMPACT OF PUBLIC EXPENDITURES ON ECONOMIC DEVELOPMENT Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (1) 2001, 131-139 KAMU HARCAMALARININ EKONOMİK BÜÜME ÜZERİNE ETKİSİ THE IMPACT OF PUBLIC EXPENDITURES ON ECONOMIC DEVELOPMENT Süleyman ULUTÜRK * ÖZET Kamu harcamaları ve kamu kesimi

Detaylı

Doğal Gaz ve Petrol Fiyatları ile BIST Sanayi Sektörü Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 1

Doğal Gaz ve Petrol Fiyatları ile BIST Sanayi Sektörü Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 1 Doğal Gaz ve Perol Fiyaları ile BIST Sanayi Sekörü Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 1 Examining he Relaionship among he Naural Gas, Oil Prices and Sub- Indexes of BIST-Indusrial Kemal Eyüboğlu,

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

KAMU BORÇLANMASI KAMU YATIRIMLARINI DIŞLIYOR MU?

KAMU BORÇLANMASI KAMU YATIRIMLARINI DIŞLIYOR MU? Ekonomik Yaklaşım, Cil : 21, Sayı : 74, ss. 39-58 KAMU BORÇLANMASI KAMU YATIRIMLARINI DIŞLIYOR MU? Mehme DURKAYA * Serve CEYLAN ** Okay Orçun BEKEN *** Öze Gelişmeke olan ekonomilerde kamu yaırımlarının

Detaylı

Harrod-Nötr Teknolojik Gelişme Varsayımı Altında Türkiye de Büyümenin Kaynakları

Harrod-Nötr Teknolojik Gelişme Varsayımı Altında Türkiye de Büyümenin Kaynakları EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 5 Sayı: 4 Ekim 205 ss. 495-508 Harrod-Nör Teknolojik Gelişme Varsayımı Alında Türkiye de Büyümenin Kaynakları Sources of Growh in Turkey Under Harrod-Neural

Detaylı

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY?

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY? Akademik Araşırmalar ve Çalışmalar Dergisi / Journal of Academic Researches and Sudies Alınış arihi: 0.0.04 Kabul Ediliş arihi: 0.04.04 ÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ İCARE AÇIKLARI ÜZERİNDE EKİLİ Mİ?

Detaylı

Avrupa Borç Krizinin Türkiye nin İhracatı Üzerindeki Etkileri The Effects of European Debt Crisis on Turkey s Exports

Avrupa Borç Krizinin Türkiye nin İhracatı Üzerindeki Etkileri The Effects of European Debt Crisis on Turkey s Exports 486 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2013 Avrupa Borç Krizinin Türkiye nin İhracaı Üzerindeki Ekileri The Effecs of European Deb Crisis on Turkey s Expors Prof. Dr. Bedriye Tunçsiper (Balıkesir

Detaylı

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks Zeischrif für die Wel der Türken CO 2 EMİSYONU, YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜKETİMİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN MS-VAR YAKLAŞIMI İLE MODELLENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ RELATIONSHIP AMONG CO 2 EMISSIONS,

Detaylı

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN SEKTÖREL ANALİZİ *

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN SEKTÖREL ANALİZİ * Ekonomik ve osyal Araşırmalar Dergisi, Cil, Yıl, ayı, 07 he nernaional Journal of Economic and ocial esearch, ol., Year, No., 07 ÜKİYE DE ENEJİ ÜKEİMİ EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİİNİN EKÖEL ANALİZİ * ECOAL ANALY

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 3, Sayı: 4, 009 05 FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Veli YILANCI (*) Öze: Bu çalışmada, nominal

Detaylı